Powered By Blogger

Welcome to Villa Speranza.

Welcome to Villa Speranza.

Search This Blog

Translate

Wednesday, August 13, 2025

GRICE E TORRE

 mt^ m 7i- m m l^'-- 'O. K.1 r:^ ^ Digitized by Google tfi- ■./V ^ m^ ;■ \- , Digitized by VnOOQlC I _ .LM m pif mttff m :?i^f^/y^£'^^^^ m iii:.; tsm*.. ■S Digitized by VnOOQlC iiiii SVPER APHORISMOS t,1 lACOBI FOROLIVIENSIS INHIPPOCRATIS APHORISMOS.ET GALENISVPER EISDEM COM MENTARIOS, EXPOSITIOBT OyAESTIONES QVAHEMENDATISSIMAE. ^^dJitis Marfilij de SanSia Sophia interpretationibus in eos aphorifmos ^ qui a lacoho expofiti non fuerant. Tahuh ittjuper denuo ampliffima adiun^a ^ longe ahfolutior priort. VENETIISAPVBIVNTaS m d xlvh Digitized by Google I N D E X Index Galeni Sclzcohi de Forofmfo, necnon MarGIif de (anc^a Sophia m aphorifinos FKppocratis, IBomlnatio uel deftrudio appctitue» part. i . t pam.3.41 parti»3»4» part!*4.52 partt»f»sj ibidem* parti.f.s? parti.5-.8tf parti.f.88 Aborfus etymologia* j Abortirc uel abortiri «jpiid» Aborfus quid. lAborfus canonpronofticus* Aborfus canor pronofticus (ioperatiuus- Aborfiis quid & abortire, Aborfusgcmellorum canon ptonofticus, Aborfus caufe manifcfia* Aborfus cur magis fecundoaur tertio mcnfeqpalrjs fiat. particula.f» 8S. Aborfus caufa* Aborfus «uia multiplcx* Aborfus caufa dupliciter» Abftinens fortiter quid# Abftinentia quid* Acceffio qufd» parti.f. 88 pard, j»«^* parti.4, 1 7 f parti.y, 124 parti.2,25 pani.tf.j)j parti.i. Accidcntijmn faeuitas quomodo abbrcuiationls fit caufa 3c quandoq^ prolixitatis morbi. parti, i .4 Accidentia confequentia morbum materialem duplicia » particula.2, 2 ?♦ Accidentia apta fequi cibatione in paroxyfmo, gt. r . i ♦ o Acetofitas quot modis generetur. part.3.42 Acrumf na erant difproportionata ftomacho, parti. 2 . 2 s A<ftio Isefa quid. parti. 2.140 Acutg aegritudinis mareria quadruplex, parti.2, 1 4^ Adolere uel adolefcere,(&: adolefceos quid. part* 3 . ^ j Aegricudinis figna a medico penlanda. parti. i . • Aegritudoultimaquae&perperacutadtcitur, parr.1.4 Aegritudines perperacutae tripliciter, parci. i . ^ Aegritudinis notida tripliciter habetur. part. i , 6 Acgritudinis faturae pronofticum fignum, pani. 2. 1 3 Aegrotare quid. parti.2. 17 Aegritudotripliciterfumitur. parci.2,i8 Aegritudo tripliciter fumicur*. parti.2. 19,20 Aegritudinisnerjofaecanon. parti.2.21 Aegricudomaterialisdupliciter, parti,2,2 2 Aegritudo bene uel male fe habere tripiciter, part.3,5 1 Aegritudoacuta, parti.3,37 Aegritudinum ffendarum pronofticus canon, part,3,49 Aegritudinu in uerc pnofticus prguifiuufcj cano, ^t. 5.49 Acgritudinum aeftiuarum pronofticus praeferuatiuafq^ca'' non. parti,3, ^o Acgritudinum aetatum procedentium pronofticus prsfer^ uatiuufq^ canon, parti. 3,^2 Aer comparatus ad corpora noftra dupliciter, parti, 3.29 Acris mutatio dupliciter*. parti,3 . 2 9 Acris complcxiones fimplices Sc compofitae. parti. 3 .44 Acgritudmum contingentium aetatc prouediori curaciui prf feruatiuique canoncs* parc.j.c^ Aegritudiniim pubefccatium pronofticus prgferuariuufc^ canon. ' parti,5,f4 AegFitudinum pucrorum pronofticus Qnon. parti,^. f ? Acgritudinum accidcntium iuucnibys pronofticus ^anon, particula,5. ff. Acgritudinafenumjsnofticus preuifiiHifqpcano. ^u^^ss Aegritudinum fenioribus accidentium pronoftScus ca^ aotj. particula,3,ftf Acgritudinum cum cxaccrbatiSc pronofticus opcratiuuft]^ panon, parti,^.^^ AegritudodupUdtcr* parti.jf.75*parti,j,jtf$ tus. Acgritudims parac^mafticae ftatus cur fit medico igno^ partic.i. 119 parti,i,i2o partf , 1 , 1 2 r Aegritudoindpita materia duplidrer. Aegritudomortalis quid 5C falubris. Aegritudo eft duDiex, parti* I ♦ 1 2 1 .parti. 2. 1 3 8, 1 3 9 Aegritudinis terminatio duplex, parti.i.i^^ Aegritudo tripliciter, parci. 2.147 Aegritudinem curari duplidter, parti. 2,1^2 Aegritudo acuta duplex. parti. 2,1^5 Aegritudo Ixdens dupliciter, parri. 2 . r f j Aegritudo redditur acura quadruplidter, parti. f , i so Aegritudo maior triplex. parti, 7. i g s Aetas dupliciter, pani. 3,34 Aetatcm ad tga ficut complexiones fe habent, pti.3,32, Aetas quibus affimilatur 8c quid, ^tl 3, 3 2 Aetas calida quid, pam*3, 32 Aeftatesin hocq>infuntfecandum naturam gaudent fi> milibus,extra uero ut iapfg contrarijs» parti, 3.32 Aeftas tripiicirer, parti, 3,34 Aeflatem triplidter fe habere ^d, parii, 3' j^r Aefias ficca 8c boreaBs, parti, 3 ,45 Aeftatis principium quid, F^rti, 3,45 Aeftas duplidter fumitur. parti, 3 . jo Aeftasquid, parti,4.y8 Aeftas pueritiae iuuentutis 5C fenecomi» parti, i , 1 30 Alienationis pradicus canon. parti, i . 14 Alienatio quid. parti,f.87,part,^J*^7 Alimencimi rjecefiarium eft duplid ratione, parti, i » 7 AUeuiari coipus fecundum rationem quid, par£i,2, 2 1 Alleuiat:o non Ceaindum rationem quot modis contiay ^gar* ' pardc.2,2r Aly ceqmd, parti,7. uc AmpuUa quid, parti, 2. 2<S Ampullaram genera cuare ex pluuia aefiiuai parti, 2.25 Ampullamm mulritudo quid fignificet, pani, 2, 2 tf Ampulladuplicirer, parti,7. lotf Animalia longioris uita:* parti, i , 1 1 ^ Animoiior quid 3c animoficas uel audada. para, 1,7 Atiimalia abftinenrla a cibo tcmporc hyemifi, part, 1,1 14 Anni (ani conditiones. parti.3. j^ Anni tempus duplcx* pam*i,i6s Anthraxquid, "" parti.j^^o Antidpatio duplex. pard. 1,121 Anus 6c {xidenda cuius complexionis fint, parti.f .s j ApopIecTicus quid, parti,7, los Apoplejda fit duplicitcr, parti. 2.2?^ Apoplexia quid. para,2,2 f .gticj. ,g Apoplefis qutd, para,2,2 j , gci,f , 1 79 Apoplexise diflferencia, parti. 2,2? Apoplexix caufx. parti. i, i^,\e, Apoplexia duplex, parci. 2 , 2 i ! i ^6 Apoplexiae cuiuslibet pronofticus canon, parti. 2.2 f Apoftematis fignum, part*,7,ioo Apoft«ma, parfi,7,io4 Apofiiematis terminus mulriplex* parti. 2 , 2 ? s Appetitus eft duplex, parti. k i 4. i i 4 Appetitus uerus duplex, parti.2, 14 Apj>etitus conualefcenris quinquc modis cadit uel mix n,uitur* parti.2,if Appetituscaninicaufaoctuplex* parr,2,r^ Appcritus defedcionis caufx, parti. 2.23 Appctitus qind. parri* 7* 1 00, pSLttu 1,114 Appctiais caninus cft naturalis* parti, i . 1 1 j Appcritus animalis mendofus Giie caninus, para, i . 1 1 4 Appcritus mendofi origo, {«rri, 1,114 , Appetiuis caninus praetcr ttaturam duplcx. part,2,i j2 AquaIa<fQsueIcafeiquid, J»rti.3, j r Agu3cfrigidgproficuecanoapra<fticus.^ parti,f,S4 \ laccs^ipho* ^ ^ Digitized by Google I N i> E s: AquamueloduscalefieridupKciter* ^ pa«i*f*84 Aquae bonitas uel malitia uarie compf ehenditar^ gti. i*S4 Aqua leu iTima dupliciter. parti* f ♦ 84 Aqua dupl'ci:cr. part.7»ioS Ardurusuelarcujphylaxquid, parti.3,44 Arenaquid. parti*4.7y Aromataquid. parti*f.S4 Arsuelfcientiadiciturduplidttr. parti.ui Arthritica duplex. parti* 5* 1 6^ Arthricus dolor. parti.5*47 Articulus 3C maxilla quid. parti.4.^ i*^& AiTuetudo quid. parti.2,27 Aithmaquid. parti.j. ji Afthraatis 3C difpnoea: motus. parti.s. s6 Athlecarum corporum difpofitio. parti. i .2. 1 1 s AtWeticum corpus quid. parti. i .8 Auris humiditas quid. parti.3, 1 7$ Auftri efiecftus mali. parti.3.33 Auftrinarum conftirationum pronofticus operatiuufcj ca^ non. parti.3.47 Autumnicomplexio. parti.3.3j Autumnidenominatio. parti.3.35 Autumni fanitatum laxatiuus. j»rti.3.37 Autunus quare maxime mortiferu tepus appellet. ]g:t.3.37 Autumnus cur oi&us morbis pe<ftoris noxius. part. 3.33 Autumnus cur maxime nociuus pthifi. parti.3. 3 8 Autumnus pluuiofus SC auftrinus. parti,3.45 Autum nus quomodo borealis $C inaquofus, parti. 3 .4 5 Autumnus omni 3ctati nociuus. parri,3.47 Autumnalium morbomra pronofticus pr^eferuatiuufq^ ca non» pam.3.fo. B Balnei eflfectus 3c in fuffidentia# parti.3 .4 ^ Balneum calidum dupliciter. part!.4.j8 Balnei ufus apud antiquos 3C utilitas» parti.y,8o Balneum duplex» parti.3.2^^ Balnei caliditas duplex* partic3.2<J9 Bene uel male aegritudinem habere ttiplidter# parti.3.3 1 Bene uel male dupliciter dicicur* parti.3. 5 1 Eene digerere feu uluere quid. parti. 3.43 B-)mbardelIapuerorum# partic.4.74 Borea: efFectus mali* parti.3.34 Boresecomplexio. parti.3.35> Boreae mal euentus* parti.3.4o Brancusquid. parti.2. 24 Buboproretriplici. parti.4.70 Cachexia quid. parti . 3 ♦ s 9. f <f Cachexise caufa. parti, 3. ss Cacochy ma SccacosSC chymus quid. parti. 2 ♦ i j CalefaCens duplidter. parti,^.8i Calidi cuiufcunq^ 3C uflis balnei canon pi^acticus 3C opera> tiuus. parti. ^ »80 Calor innatus quid. parti. 1.7 Calor innatus dapliciter* parti. i . 7 Calor naturaiis qualis 3C quantusfi: in hyeme , aeftate, 8c uere. parti.i. 10 Calidum quid* parti. f. 8 1 Calor duplex. parti. 1.12? Calorfumiturdupliciter* . - parti.i.iay Caloris fabiecSum duplex 3c triplex» part.'i . 1 2 f Calidi in corpore refolutio triplex* parti. i ♦ 1 2 «> Calidumabfoluteduplicicer. parti.s.zj-tf Calidum 3C higrdum duplidter* parti» j ♦ 1 8 2 C^dumpbtentktwplidter* part.f.t8s Canis dupliciter. parti.4.f8 Canicularum temporum principium 5C finls. partic.4* s 8 Canon pracflicus ad fenes diaetandos» parti. i ♦ 8 Canon in ruptura fiphac» parti. i .5 Canon pradlicus ut poft confedionum fruduum bibatur aqua^ parti.s.sr Canon pracTtiCus ad uentrem ftringendum* parti. 3. f * Canon pradicus prsuiftuu% de mulieribus adulteris cu-' pfentibas aborfum. parti.4.f7 Canon praclicus ad uomitacauendu tgecalido. gti^4. ^9 Canon practicus eorii qui conuertunt in hydrope. gt.4*<^o Canon pracfticus pronoftdcuf<$ in magno fanguinis naria fluxu. parti.4.tf5 Capillorumdefluijcaufas* parti.f.79 Capitis dolentis canon operatiuus ex phlebotomia uense frontis oppofitae doiori. parti.f.pj Capitis pars duplidcer. ■ parti.^.95 Capillonim cafus caufa multiplex. parti.<5.97 Capitis percuiTio raultipliciter acuaria.- parti.7. 10« Capiliorumcafuscaufamultiplex^ parti.y. 182 Carbunculus quid. parti.3*40 Catarrhus tripliciter fumitur. gti.2^24.^t.5t4i *pt*7* lor Catarrhus quid 8C quomodo. parti, 3.42 Caumaquid. partic.4.7 2 Caufasgritudinis cuiufcun^ accidentis & extenuation:s efttriplex. parti.2.14 Caufonquid. partf.3.-f0.parti.4.7i Caufae quid membra fuperfluitates fufcipient. parti.^.tff Caufaediffinitio&diuerfitas. parti*2.i47 Caafa primitiua quid 5;:antecedens coniuncSa. gti.2.1 47 Cauteriumduplex. parti.?. 8j Cerebri uentriculi* parti.2.i£ .Cerebriincifiodiciturduplex. pztth6*9^ Cerebrum quid. part.7. 1 1 f Cholera eft quicunc^^ humor^ parti.7. i oS Chousquis. parti^i. r ehronosquid. parti.2.i» Chronicus morbus# parti.2.18 Ciborn tolerantix difficultas penes duo fumit* part. i. 9 Ciborij tolerantig facilitas exduobus fumitur. parti. 1. 10 Cibandi ratio duplidter fumitur. parti. i . 10 Cibi quatitas amplior tripliciter did poteft. part. 2.14 Cibus duplex eft. parti.2 .1^.142 Crbus multum nutritiuus dicitur dupliciter. parti. 2 ♦ i tf Cibus quid. parti. 2.17 Cibi conuenientis conditiones. parti.2.17 Cibus praeter naturam gradiens tripliciter* parti.2 . i § Cibus uel nutrimentum triplex» part.2 . 1 s Cibus caufa taegritudinis duplex. parti. 2.15 Cibo ma!o utens dupliciter. parti. 2.24 Cibi bonitas 3c malitia. parti.2. 24 Ciborum uoluptas unde* parti.2. 24 Cibi fuperfiuitas elt dupliciter. • parti. 3 .4 ^ Cibi facientes foninia terribilia ficut funt caules & fa> bac. part:C.3. 5- j Cibi qualitas duplex. parti. i ♦ 1 3 5 Cibus dicitur ingredi prgter natura duplicitcr* ^ti.2. 1 47 Circuitus quid. particJ. i .tf Circuitus dupliciter capitur^ ■partic. i . 10 Cogitatiua Isditur triplicicer» parti. 2.12 Coitus deficietis 3C matricis coarcftalte nocumeta. gt.f .s<f Colli impedimentum cjuid 3C eius caufa^ ' parti^^.^tf Collec^cio. parti.7*i04 Complexio quomodo naturalis^ parti. 1. 1 j ComprefTio ciiid. parti.i.2 Compiexio naturalis cu:d. part. 3* 3 C CdmplexiodapUdceiv . parti.s^s» Digitized by Google I ^ ^ E "2^ ^ Gomplexio aequalis 8C tcmperata quid* fardtj; 3 1 -Coplexioaes iapfae uel aequales qubt <&: quae funt, ^.^^tH Conjplexionum diftemper^rum caufae» parti, 3.31 Complexiodiuerfaquid» parti»-» 104 Complexionandi modus quadruplex. parti, i* icj Coneeprionis cognofccndae figna uaria^ parti^f.s'?' Confortari mcnte quid«. parti,2, if? Conferuatio quid* - parti, 3,2^;o Congelatioduplex* parti.7,i8tf Conclu/io Hippocratis <n. r,aphorifmorum* parti, i . i Conclafio aphorifmorum fecundi* ipartj, i , i Coniunciio feu unio eft duplex, partic,7. i o <; Confiftentia dicitur dupliciter. partf,i,6 Conferuatio non fit nifi per fimilia* parti. i . s Conferuatio dida dupliciter. partf . i . s Confuetudo quid» parti,2,2 7 Confueta ex tempore duplex* parti, 2,28 Confuetudo quid. partf , 2.28 Confuetudinum canon. partic. 2,28 Contortio aut tortio dupUciter. part.4,tfo Contradiclio in Hippocrate 8c baleno. parti. 3,43 ContradiAio tollitur ab Hippocrate, partic, 3 . j ? Contorfionis caufa duplex, pani,4, 66 Contorfionis membrora pronofticus eanon, gti.4. 69 Coniorfionis figniffcatio dupliciter. rpani.4. 6i> Contabefcere dupliciter* parti.j , 2 2 Contraria dicitur duplidter. parti, i, s.'gti,2, 1 9 ConErarium remouenda eft per aequalia in gradu, gti. i . 3 Contrarfum fortificare altero dupliciter, parti. 1,126 Coualefcescj>n6refumitc5quadrupIexeiTep6t,gc,2, 14 Conualefcentia duplex eft, pard. 2,17 Gonualefcentium pradicus canon. part.2,22 Conualefcentia quid. partic,4. dv Conualefcens dupliciter* - part,4.tfs,part,2.i4i Cordis morfus quid 5C cordis cremor* parti.4 .7 2 Cordis operatio quomodo a cerebro d«>endct. part. 2.2? Corpora fe fumme exercitantia qux fint, parti, i , 2 Corpus pingue dicitur tripliciter. part, i , 3 Corporis reftaurandi pronofticus caaonj& fimiiiter corpo ris refumptiui. ' parti.2, 14 Corpus exies ggritudine eft neutra primi fignificati,g.2, 14 Corpus non purum in qualf uel quanto. parf.2. i f Corporil nutriedoro curatiuus pferuariuufq^ cano. gt. 2 , i ? Corporum conualefcentium refumptiuus canon. gt.2, i f Corporum crafTorura pracfticus.pronofidcus 5C operariuas canon. parti,2, 26 Corporis magnitudo dupliciter, parri,2. 2 s Corporis magnitudo qao in fenedute inurilis. part. 2.29 Corporumdebiteregendopronofticus preuiiluufcj cano, parricula,3. 3^. Corporum regendomm canon. parti, 3.48 Corporumlaborantiumfebribus fextanis pradticufq^ ca^' ' non. parri.4,^j4 Corporis raritas duplex. paru. uoi Corpus habens carnes humidas quid. parri,7, 1 1 1 Corpus calidius alio dupliciter* parri. i . 1 2 7 Corpus duplex. parti. 1,127, parri. 2.142. Corpori deberi plus aut minus nutrimeto dupfr. gr. i . 1 2 7 Corporum calor duplicitcr. parti. i , 1 2 s Corpus non purum duplcx, parri. j ,142 Corpus in iuuenmtc fluidum in feaedutc poteft effe £icca duplicitcr. parri.2,ijo Corpus prggnans duplicitcr. partf.f. 134 Coryzaquid. parri.2.24 Coryza 5C corra quid, parri. 3,45 Cotylidoncs qui. . parti.f. $3 Crapula quomodo diflfert sb ebriftatc*. parri . f ^ 7 s Crafcitiesdupliciter. ^ particts^i^ Ct^ffi proptcr quidnogenerat aut non condpiSt. ]gc.2.2tf Crafia prgter naturam eft ultimate pinguis. parti,f . s s CraffiriestS^gracilitasduplex. ^ part. 2,2^7 Crifis certae uel non praifticus canon, part.i.f Crifis dupliciier capitur, parri. i . i o. i <s Crifis confiderario tripliciter fumitur, partf. i . 10 Crifis qu? fit crifis fecfta. parti. u i o Crifis oequaliter iacla uel perfecla quid. parti, i . i o Crifis dupliciter intelligitur, partf,2,i<5 Crifis falubris mutatio triplex, part,2, 16 Crifis mukiplex, parti, 2, 1 6 Crifis quare magis fiat in nocfte q| die. parti, 2 . i a Crifis mortaiis quare magis in nocfte^die faiim confequa ttireffectum, parri,2, 16 Crifis iudicandae praclicus canon, part. 2 , i tf: Crifisquid, - _ parri,2, 20 Crifis triplex. parri.2. 20 Cretica dies duplex. . - parti.2. 20 Crifis falubris uerus pronofticuf*^ caiK>n. gri. 2.20 Crerica dupliciter fit, pait;, 2,20 Crifis &jcur2e pronofticus pracferuariuus curaduuf<^ cdL^ non, parti.3. 34. Crifis maia quot modis. parti.5.55 Crifis primo quid. • . part.4. 70 Crifis duplex. parri. 1, 1 2 5. 1 34,parri.2. 143 Crifis cc«npieta duplex. - - p>ara. i . 1 2 j Crifis quadrupliciter. parti, 1,123 Crifis quid. parri. i . 1 3 4 Cr ifis confiderario duplex. pani, i . 1 54 Criiis impertecta dupiiciter. pani.i. 13*^ Crifis fpecies fextupliciter. parti. 2 . 1 44 Crifis quadruplicirer. parri,2. 144 Crifiscaufadupliciter. pan:i.2, 144 Criiisdupiex. parti.2. 144 Criiis fpecies mulriplex, parri.2. 14^ Crifis caufa mulriplex. parti,2.i4^ Crifis nocmrnae caufa, pani,2. 14^ Crifisciuifio. ' parri,2.i4j Criricorum dierum SC crifis -cauia duplex. part. 2,1^5 CrifLallusquid5^uitrum. parri.f.gj Criitdli proprietas ad faciem dealbandam, lac eriam recu perandom, parri.f . 84 Curatui pronofticiq^ acois canon ad cogtiofcendum tem pus & qaalitatem crifis. - parti,2. 20 Cura eft duplex. ... parti. 1.119 Cufixjdiendum a fimili cuftoditur,mutabiIeuero mutatur acontrario, parti.^.^s Cuzezuelgraraphusquld. pard.f. iso^ D Debilitas dupliciter furaicur, Debilitas corporis e:ft triplex, Declinatioquid. Declinatio duplex. Dentes cditimu Dentium maceria. Dependenriae duplcx* Defudatio quid. Dextrum latus quidt Dextrura quid. Defipienria mulrfplex. Defipienria dupliciter# Rrti.i. 9 parti.2, 27 parri.i. iij parti,2,i3s parric.3.^j pard,3, I7J pard.2.i39 pani,3.^o parri.3.42 parri^7. los parti.7.ior parti.7. I02 Defipienria quid, pard.i, 1 2,^rcc.7. roo. loj Diaeta triplidter didtur» pani, i . 5 Diaetagrofl^quid. ' pam.1.3 Diaeta tenuis uel grofla pcr compaiadone. pani. i ,4 Diactandipr^dicusadiis* parti.i»^- laccs.apho* i^ ii^ Digitized by Google I N D E X Diata cadcm ultiuia & tcnutffima eft* parti» i . 4 Diseta dicitur humida mplidter* parti, i . 8 Dieta humida uirtualiter dicitur dupliciter* parti» i ♦ 8 Diicseindicatioaquibus fumatur primario , a quibus fe^ cuitdario^ parti.i,f> Disetgordinanda cJanotiampIiandus tam ad difpoiitiones naturales qg praeternaturales, parti» i ♦ 9 Dixtandi fecundum temppra canon pradticus^ gti^ i , 10 Diaeta Sc regimen duplex. parti* i . 1 1 j Diaeta fubtilior dupliciter» parti. i . 1 1 ^ Digta tenuifflma, parti. u 1 1 <j Diaetg groflfae necefiarius cafus tripliciter, parti» i . 1 1 s Digtandi indicium a tribus*. parti* i* 127 Digta talis triplidter, parti.2.2<5 r Diarrhoea qufdr partivj,^^ Diarrhag caufa&propter quid longetur. parti.3, ss Djarrhoeg caufgt parti.r.so Dies dupliciter dicitur, parti. 2,20 Dies radicalis indicatiua duplidtctr- partti. 20 Dies conftituti, parti.j.^j- Digeftioquid, pa.rti. i.if.ijf Digeftio duplex efi:. , parti. i» 1 1 Digeftioinnocitoduplex* parti.i. it Digeftionisgradusefttriplcx. pasti.i.n Digeftiuglgfiotriplex* . parti.tf.94 Difpofitio fimihs fanae* parti.^^ij^, Diflblutus quid. partc.2,2<5 Diffolutioquid,. parti.j.^tf Difpnoea 3c afthma quomodo di8Ferant# part.3 . j d Difpncea quid ^ defipientia. parti.^. 6q Diitolutionis caufa duplex. parti.y. 1 1 2 Diuertendi per dolorem operatiuus canon. part.2. 2 7 Piuifio 8c intentio feptem librorum aphorifmorum Hio> pocratis, parti.i.i, Diuifio tertiac particulae aphor.Hip{X>. parti. 3,29 Dolor pro triftitia , fenfatione , & pro caufa dolorum fu> mitur. '♦parti.2.13 . Doiorremoueturaurremittitquadruplidter, gti.2.27 Doloremfedareeftdupliciter. parti.2,2 7 Polorum fupra uel fub diaphragmate curatiuus canon , particula.4.tfi Doloris caufa. pam.f.84 Dolor de lateribus. . part.tf.pj Dolorisnotitiaduplex. . . parti.d.pj Dolor duplidter. parti.7. 104* gti. 2 . 1 4 1 Dolor fortis quid. parti.7. 10$: Dolor forii/Timus dupliciter* patti. i . 1 3 7 Dolores efi!e eodem in membro. dupliciter» part.2 .3 j g Dolorduplex. part.4. 17^ Dubia ^plurima ex toto uolumine excerpta &: breuitatis caufahacfolaconclufionepofita. part.i* j.part.2. 14^ 17. 20.2f.part.3. 32.s8.41.44,? 3. f 3. f 4, ^ ^* parti.4. 59 ♦bjs' 60. 64 ^57.^7* parti.f«.79.82.ter. S3 ♦parti> cula.<f . ?7. parti.7. 99*101, Dubellati. . parti.7. 104 Dudio uel cuacuatio fit tripliciter* parti. i . 1 o pyftrafia immoderata derfdt a<5aim proprie uirtutis* pariic.2..:i8.parti.3.33 Dyfenteria quid. part. 5. 357^47.511.4.^5 Dyfenteri X (&: tenefm: caufae. , parti.3.40 Dyfenteriaecaufaphlegmafalfum. . parti.3.41: Dyfifuria quid. pani.3t34* s6, pti.7.109 Dyfliiriaquomodocaufetur. . parti.3.34 DyfentMaachoIeraad.milaturcancrodur.e uel.tarde fa^^ nabili* . parti.^.tfj Dyfenteiia a cholera nigra practicus fcanon* part.4ttf j DyCenteriascaufadupkx. part.4.tf5 Pyfeiueriaeab atra bile cura diflSdlis uel injpoflibilis eft 3 c^ife ttiplici* Pyfenteriaefpecles mst parti.4,<»5 lEbrletatein quandofequamr mors* parti. s* 77 EJsrietatis canon pronofticus 8c preuifiuus* gii. s, 77 Ebrietas quid. parti.f* 77 Eflfectus fimilis caufas faam caufam refouet» part.7.9j> Egeftioduplexeft. part.i*if Egeftionummutatioduplex. parti.2. 17 Egeftionum mutatio ad malum duplex# part. 2.17 Egeftio maladuplex. . parti.2.i7 Egeftio uel euacuat o rriala quintupliciter dicit. gtic. 2.17 Egeftionum quae extant uariae curatiuus pronofticufq^ ca-' nonr parti.2.,i7 Egeftionummutationemfieriadmalumquid. part.2. 17 Egeftio fimilis fanis quid.; parti.2. 17 Egeftionum fimilium fanis pradicus canon. gti.2 . 1 7 Egeftio tripiiciter. parti.4,tf2 Egeftionis pigrae caufa fexcupla. parti.4. 6z Egeftiopluriumcoiorumquae. parti.^.tfi Egeftio nigra dupliciter. • parti.^.tf* Egeftionum uariorum colorum pradHcus canon. pt,4.tf « Egeftionumindyfenteriautcarnium inteftinorura pradj ciiscanon. part.4. tfj Egeftio cholerica quid. parti. 7. i oc^ Egeftio fpumofa quid^ partic.7. 10 r Egeftjo dupiiciter. parti. 2 . 1 46 Ekmenta ingredi complesdonem humanani eflentiali/ ter^ ~ . parti.2. 15 EUeborus duplex. parti.4* ^O Ellebori com plexio ac proprietas* par tt,4t tf o EUeborus eft uenenum pro canib s ,columh|is 8C muri/ bus» parti.4,<>a Ellebori dandi modus# parti.4. dq Empyema quid». parti.fv7p Empyici. parti*j.7i? Empyema duplidter r parti.f»79*8o.gti.7. 108 Eneorima. parti.7* io5 Enixa quid,& quid grauida^^quid praegnans SCquM puerpera. parti,4. if7 Epilepfis pradticus pronofticufc^^ canon. gtic. 2 , 2 ^? Epilepfiae nominatio. parti.2. 24 Epilepticiiuuenesqui. parti. 2, 2j5 Epitepfiae 8c apoplexiae caufa. par ti. 3 , 4.6 Epilepfia dupliciter. parii.j.^is Epilepfice caufa duplex# : ' parti. 3. f .1 Epilepfia quid, parti.^.ji Epilepfiae caufa 6C denominatio diuerfa, gti, ?. 7 s Epilepfiae nomen multiplex 8C uarium. parti. 2 , 2 ? 7 Epilepfiae tempus triprex. parti.2. 25-7 Epilepfiae caujTa multiplex. par ti. 2.2^7 Epilepfiae caura triplex, parti.f.isi Eryfipiia quid,<&: didtur ignis facer» gtic. j ♦ 8 3 . 87* Eryfipilae nocumenta uaria fi fit in matrice. partid, f . 87 Eryfipiladuplidter. . parti.7. 103 Eryfipilaecanoncomprehenfiuus* parti.7.i05 Euacuationem ultimari. parti.i.j.jL*. Euacuationis bonitas fex modis cognofeitur* part. i . io# Euacuatk)nis bonitas eft fexcupla,: . parti. i . i ji Euacoatio duplex. partic.i.iitpartic.2, ip,2 8# parti. i * 1 3 ^* parti. 2 ♦ I f j ^BiaoatiQnis anni digeftionem nocumentum triplici> , ter* parti.2. ij Euacuatio in prindpio quadruplidter* partic.2 . 2^ Euaaiatio^fymptomarica eft duplex«. part.3» yS Eaacuatwinferiustriplidter» parti>4.j^ Digitized by Google I N D E X Euacuadonis fufficietitis cognokendx ptadicus canon . particula*4*<fr Euacuandiaduspradiicus* parti*4«.7tf Euacuationis bonitas fextuplex» parti.wis^ Euacuatio propria dupkx# parti» i ♦ 1 3 ? Euacuatio dupliciter. parti* 2 ^ i j i Euacuatio aborfas dupliciter* parti^^» i7j Euacuatip fufficiens duplidter* parti;4» 177 Eunuchus duplidter» partic*<5» 97 Exacerbatioquid, part,i»f Exacerbatio uel exaaritio dupiicitgr* parti*r»y Exacuitio dupUcitec fumitur* parti, i, 10 Exercitrjeligendicanon* parti.2.17 Exercitium.eftduptex# parti,2*i7 Exerdtium quid* parti. 2 » 2 7* 1 4<f Exercitrj uariaiio# parti.2, 2 7 Exerdtij dolor» parti,2,2 7 Exerciqutilkasquanta* parti.j.^f Exercitiumeftmedium itjter pharmacum uomitiuura & balneum, pard.j».^^ Exerdtq effe^fhis, parr. 3, so Excreatioquid, pard.^.tf^ Excreatioliuidaquid^ parri.4.tf9 Excreatiofanguincaquld* 1^*^69, Espoiirio quid. parti.3^30 Experimentum quid* panxc.i. i Experienriae caufa. parti. 3, 4 1 Expoiitorum ratiov parti.5. 30 Exhalatio quid. parri.3. 33 ExiccantiauehementcrSifortiterglutinantia. part.f.sj Exitura. parti.7. 104 Exolutio quid sSi extafis, parti. 1.137 Extenaatio quid, ,part.2. 14 Extenuatio duplex# pard.2. 14 Extenuationis caufa triplex^ parti. 2.22 Extaiisquid. parri.7. i ro Extenuatoramcorporumquibusexicritfel nigrumuel hu mornigeriicutfanguis. parri.4.<52 Extenuario duplex. parti.f. ss Extremorum trigidorum canon pronofticus. part.7. 99 Extremitatum frigiditas dupliciter. parti,7,f)9 Extremitas quid dCqjuat modis. parri.7, 99 Extremorum frigidiras utrum fit mortalis* part.7. 9^ Extremor^m infrigidarionis caufa mulriplex, par.7. i &f , Facilitas 8c difficultas tolcranti^ purgationis mulriplidter cogrtofcitur. part.2.24 Feds forma duplex« parri, 2 . 1 45 Famesefttriplex, parri.2. 157.14^. i^i Famiscaufa, part!.4,^?i Famesquid. part.7,111 Famem exicdare duplidter* parri.7, 1 1 1 Famis naturalis motus quinque* part. i . 1 1 4 Faraes in athletrs quo pado fiat* part. 1.114 Famis 8C fitis modus* parti. i . 1 2 s Famis nocumentum mulriplex. part.2. 14^ Famis pr^ernaturam tripliciter. parri.2. 1^2 Fames praeter naturam triplexv parri. 2.1^2 Fame cauia tur maior confumptK^ dupliciter. part. 2.1^2 Faftidiumquid. parti.4,tfi Faucesquid, . partf.i^ i7.parri.3,34 Fauces oegrotare quid, par. 2,17 Fcbres materiales dupl!dtcr«* parri. i, j Febres fenum minusacutaefunt qp {Hxerarum uel limt/ n""i* parri^i.3 ^ebri^tanstriplidterconfidcfatur» T^^Utttzz Fcbriumomni0cuxatjuus pronofticufi^canon. gtl.i.si Febrium putridarum praclicus canon, parac.2, 2 2 Febr.s temporum practicus canon. parri.2. 22 Febrisacuta cur phlegmaticis porius qp fanguinds acci/- dant. parri.3.40 Febris quomodo humiditatem fequatur* parti. 3 . 45^ Febriumlongiiudo. parti.^.^iS Febris continua quid. parti.3, jo Febris errans quid. parri.3. j f Febns dupliciter intelligitur. partf.4. ^4. 6 8 Febrium laboriofarum &:fuperabundantium materierum apoftemam praccicus pronofticufq^ canon. part.4. 6 5- Febriiim condnuarum pronofticus operariuuf^ canon ^ particula.4. <sa, Febrislon^. parti.4.<5S Febncitantium qui pariuntur cauma aut cordis morfum pronofticus opcratiuufc^ canon, pa rti.4, 7 2 Febrium habentium riraorem &:fpafmos pronofticus ca^ ^^J^' parti.4,72 Febris quomodo curat dolorera uentofum, parrf.7, i la Febris eft duplex. parri, i . 1 2 f Febns marerialis 5;: conuenientia difFerunt. parrf. i, 1 5 r Febris i ndicario quadruplex, parri, 1,13 r Febri s ph'*.>gmat?cae caufe duplex. parti. 1.15» Febris mareria peccans capityr duplidtcr, part, i. i j ? Febrisperacutaduplex. parti.i. 137 Febris pronoftica duplex, - parti, 2. i ^4. FeltripliciterfumitUF,. ~ parri.4.^« Fel nigrum expelli quadrupltclter* parri.^^iji FluxusuenrrisquidS^efttripIex. " parri.1.17 Fluxibilitaris caufa in uentre qumtuplex, part.2 . i $ Fluxusuentris quare poft confedaonem frudua. gri.5.37 Fluxus uentris dicms diarrhaand lienteria, parri.j. 43 Fluxusuenrriscaufainienibue. parti.5,57 Fluxusfanguiniscanonpronoftfcus, parri,7.ior FIuxus fanguinis in uulneribus canon pronoflicus. particula.7.-i04, Fcetus in uere quomoddo mali, part«*s#4r Fcetus morbidi qui. • jatd.5,4r Foerens grauiter. parri,f,7^ Fcetus locus i n matrice duplex, parti. j. s 5 Fcetus mortui uel uiui canon pracTriCus* parc. j. s^ Fortitudo triplex. part. 2.27 Frigiditaris extremorumln febrenon d^dentc pronoili> cuscanon. partiwf.^i> Frigidi extremi eflFevftus canon pracSiais. pan, <, s i Frigidam mulriplex. parri.^. s r Frigidum caufat dolorem duplidtcr, parri.o% s f Frigidi exceiHui nocumentOiSi maxime pe<ftoris. gr. s,Zj Frigidi excdflfiui canon pradicus. parti.^. sj Frigidam niuis duplex. . parri.?,8j Frontis uena recra quae* parri. f ♦ pj FrudiiS maliria. parti.3.37 Fungorumhumiditasq>fitfupcrflua5:mal3. patt,i.8 Furiofamateriaquid. parri, i.n* Furiofa materia dupliciter. paiti, 1.154. Furfureum quid, parri.4.7i'^ Garjgrarnaquid, pam.7. lo^ Generalcquomodofpcdafcmagisprxccdit. gd,j.4s Genuum grauius qiiid. parti.4,^2 Generans difffculter quid. parti. j. s j Gibbum heparis concauo nobilius# pard.7. i s s Glaucoiis qpid. parri.9, ^7 Globofum dupUciter. jparri.7. los Globumquid* part.7.io5 Iaco.s.apho* ^ mj Digitized by Google I N 2> E s: GIobatumqui<3# parfcufa»7*i07# Globus quid, para»7* 107 GraciUtas oppofita crafl&dei duplidtcr» pard,2« 2<^ Grauatibduplex. pard.j*jj Grauida quid 3C enixa & pucrpera 3C prxgnans* 0l*4*S7 Graciles dupliccs* parti*4*j8 Gracilis duplicitcr intelligitur» partw j. 8p H HabJtudo corporis quid,&bona dicitur dupFr# parta»» Haemorrhoides triplices# jart*3* f <f Kaemorrhoides fenum. parti»3* s^ Haemorrhoidarun* fanandara canon opcratiuus* gt,tf ♦ 9^ Haemorrhoides fanari quid 3C quomodo. parti.V?. 96 Haemorroagiaquid. "^ parti>^io4 Hebctudo uiilis in fenibus» part*3» ^ 7 Hcpar repleri aqua muldpliciter. part. 7* 1 1 1 Hepatis dolor duplex* parti*7* 1 1 o Hettca duplex. part» 2 ♦, x 3 *> Hippocratcsmediclnxinuenior* parti*i, i Hippocratis intentio &utilitas « part*. i . i Hon^ogcnea material quid* part* i ♦ 1 2 1 Hora quid* pard, 3*30 Horarrj fru(ft:u5* para.3. 37 Horror quid quomodo^ caufetuf* parti*3,34 Horripilatio quid* part.4, 64 Horror quid 3C friguSjfracfdoS;; confractio ,tremor,ri> <: .gor# parti*4*<J4 Kume<ftare,calefacer€ uel iufrigidare dupliciter, gt.4, 60 Humidum duplex. part. 1.12^ Humidi fubftandfid minorado triplex. part. i . 1 2 9 Humorummultiwdoquid. part.i.2 tj^morcs fptis 3C uirtutes qug rd (int^ part.2 . i j Humor euacuandus quando det induclas quaiido nort. parricula.2. 1 ?. , Humor inobediens uirtud quadrupFr eCfe diCiS* gri.2. i f Humor pr azparatur q^adrupliciter* part. 2 ♦ i j Humidorum corporum pronofticus praferuariuufq^ ca> non. particuh.3.4fi Humor peccans in quanto 3C non in quali duplidter. parricula.i. 114^ Humoris putrefcentis benignitas duplex* part.j* 143 Humorum putrcdo duplex. part. 2 ♦ 1 45> Humoris putrefcenris intenrio duplex, part. 2 v 149 Humormaiorismalidaeduplidter. part.2. 14^ Hume<flari membrum uel exiccari muIdpFr. gr.2. i ^4 Humorem efiCe caufam doloris dupWdter. gt.4* 1 77 Hydropiscuiuslibetfpeddcaufe. parti.3.jr Hydropstpid. parti.4*,^oCjpt.7. 100 Hydromcl 3C cratum muUa uel mulfura. part. j. 87 Hydropicus ^d. parti.<j.9<^ Hyemspropria&effendaliscomptejdo. part/3.39 Hyemscurauftrina&pluuiofa* part^^J^i Hyemalami a^ritudinum pronofticus praeferuatiuti<5 ca non* particula.3. ; r Hycmsquid. parti*4. js Hypochondrium quid. parti.4. 74 Hypoftafis dupliciter. parti.4.72 Hypoftaiis&nebula&ttepheles* parti.4.7} Hypoftafis figniffcariones. parri.4,73 Hypoftafis fquamofe. partf.4.7f Hypoftafischolericaquid* parti.7^iotf ' Hypoftalls pinguis quid. part.7. lotf Hypoftafistriplidter. parri.7. io5 Hypoftafis crimncadalis ^d# pard.7. 189 HypoftafisgtoboIaqwd# pard#7.ipo I<ficridafigntitndup!ex; |5ard.4*7i Icieritiaefebrispronofticusanoa# parri,4.7r Iderida quid. parri.4. 7 i I<5leii§ ^uis. parti.4.7* I<%ridaprQprIecridcaeft. parti.4.7* leiupjiop' quid differt a famc 8c fiti. parti. i ♦ 7 leiunij tolerandi uel mn tolerandi caufs* parri. i . 7 Iduiirjtolepauidicaufaefttriplex. parri.i.7 Iduniftriplexnocumentum. parri.i.7 leiunrj tolerandi canon curaauus,confetuaduuSjS: praefer/ uariuus. parri. 1.7 Idunrj nocumentum» p arti. 1.121 leiuni) diScuItas. part.i. 1 2 j Ignis f^cer quid. partf ♦ 5 ♦• 40 Ildcanonpronofticus. parri.7. 10 r lldfpeciesquinmplex. ^ partic.7* lor Iliumdfciturdupliciter. parti.s.jr Iliumquid&qiiidped:en(S:peritonon# parti.4.7tf Impediri in operarionibus quid. parti. 2 ♦ 1 40 Impedimenrimembrqrumcaulaquadruplex. gri.2, 140 Irapedirioperationemdupliciter. parti.2. 140 Impedimenta tripliciter a dbo oblato in peracuris. gt. i . j Impraegnationisfigna. parti.f.pr Im^jraegnadonis accidentia cx menftruis tamen, recen> tJs* partic.f.pf Inanirioquid^ parti^j^ 77 InanirioJirepIetiodupIidter* part.2.i39 Inceafiomulriplidterappellata* ' parri,?^ lor Indicatio tripliciter confideretur» parti. 2. 2 1 Indigentiatriplidterfumitur. parti.2. 13, 19 Indigentia quid. parti.2. 17 . Indfgeftipne generatur phlegma,aut cmda humiditas e| proportionata. parti.3. jf Indurarionis caufa quomodo fit calidum uej Cccum ud frl gidum. parti.^. 81 Indicatio dupliciter. parri. i . 1 1 <^ Indicario fumpta a tribus. parti. 1. 1 1 s Indigeftae materiae nocuraentum triplex» part, 1 . 1 3 f Infentiaquid. parti.r.7 Inteftinorum diftincSio in partem triplicon. part.4, c$ Inientoi*7*particuiaeaphorifmorum. part.7.579, Inuafionis uariantis caufae. parr.^,^^ Indicium quid 2t,& dicitur duplicitcr» parti. 1,1^ Labor riiplidter fumiturn' parti. u 4* pard. 2.12.17 Laborequidinteliigatur. parti,2.2 7 Laboretiamdidairdupiiciter. ^ pait.4.tf5^ Ladirymadonis inuoluntariae caufa multiplex. gri,4.70 Lactis diuerfitas ex parte quadrupUdtcr. parri. ?. 9 2, Lacduphdter. parti.f.pr Ladis utilitas 3C medicina# P^rti. j. 9* Lactriplex. parr.3. y» I^dis fluxus duo importat. parri. usg^ Lac idem q> fanguis bis codus» part i. f . 9 x. L^cftis pars triplex. parri. f . 9 r Lacfio ex cibarione in paroxy fmo# P?/ d. i , f Lsedi in operata>nibus quid. pam.2. 140 5-apis generatur dupliciter. parri.4. 7 ^ Lapidis ueficae 3c renum diflfercntia» parri.4, 7 g Lapidis caula. parti.4. 7 f Lapfus fiituri pronoftid,priuadui^ ^flom parti.j. j tf Lapfus uel morbus firaUis corpori dupkx* part.2. 1 ^4 L^tudo qpid* part.2 ♦ 1 40 Lepraquid<SiIycWnes&aIphi# parti.3,17* Lieoteria Digitized by Google I N D E X Cicnteria Squicf ♦ . parti» 5 . 'Lienteriae caufa. parti, i-ienterias caufa triplex; Lientertg canon pronoftiois 8C operatimis, Lienterix a^ftio-lgfa duplex. Lientedae caufa quadruplex* Lingua mtemperata quid, Lippx feulippitudinis caufat Lithargix caufa» Lithargia duplex, Lithiafis» Lithargia qirid» Liuere quidjvS: liuedo,& liuidus color* Lodus naturgconueniens, Loca temperata iSihabitabilia quf# Loci indicia unde fanguis cernitur, Lurabus qyid, lUimborum dolor* Lumbi dolor» Lunae quinc^ afpecf^us in nobis cau&t^» Luna fluit tripliciter* Lymoiltas dentium# Lymofiratis caufa» Lypothomia quid* M 3i>.'parti,tf*94 i.3» ji»bis.j<?. parti.4. 60 parti,d.i;4 parti.^,94 parti.^J*9? parti.7.io8 parti»5»4i parti.j. f <5 parti,3.f5 parti,4. 76 parti.7» 103 parti.7.99 parti.i. 10 parti.3»44 i parti*4* ^} parti.3, 51 parti.4* ^i parti.4. 74 - parti^J. 20 parti,2.2o parti.4» 70 pard.4» 70 parti, »,137 MaCfefo(5lioni§ facilitas aut difficultas quqmodo 3c ex quot confideracur. parti,2.2 2 Macredinis praegnantium canon proriofticus 8C opera> tiuus* pani.f, ss Mamillara poffe fieri gracilem multis modis 8C quomo' do« parri,f . s(f parti,?,89 parti.5. ji parti,.f.37 parti,7. 100 parti.3»i72 Mamillarumduritieseftindicium bonura, Maniae ac melancholig caufe diiplex. Mania quid. Maniae canon fignificatiuus» Maniaquid&unde. i ' ^ Materiacaufans aegriaidiacmacutMa ratlone quadru^ plici. partivi.is Matricis moleftatio quot modis. parti. ^ • s j Matrieis praefocatio 5^fu6fopitio 5li; prgcipitatio, part.^ .8 ^ Matricis colligantia ad mammillas, parti.f . s^ Matricem poni in uertebro quid* . part. ? . 8 s Matrixdupliciter* parti.j.88 Matriclsos* parti.f. 88 Matricis ©3 duplcx# parti.^. s<> Matrixfrigidaquin^modis,! parti.^.^f Matrix denfa dicltur uarie ac multipliclter. parti. f . 9 1 Matrixdiciturhumidatriplicitef, . parti.f.^i Matricis temperatae canop pronoftiors sS^ operatiuus* £ partieula.j.^i^ -. Materia feciens febrcm putrefcit, . parti. 1,120 Materia feciens febrcm interficit» , parti. 1,121 Materia morbi mortalis aegcocaotcm intetficic dupld'' ter# parti.i.i2j Materia poft crifim multiplex, parti.2 .145 MatempeccansmuItipUcitcr» parti.s.iff Matricis pra^catio quid# parri.f,iS4 Medicus,duplicitcr* , parti.i.i JMedicusetiamtripUcitcp» . |»rti,i.f Medicari quadrupUcitcr fumituf * parti. u 1 1 Medicinalaxatiuaefttriplex, . parti.i.ii jyiedicinarumfecundum aetates uarian^racuratiuus pro> . nofticufcgcanon,i parti.2, ijj jMedicorttm fecundum ratiortem operantiun^ pra^Sicus ca , lion. _ , : parti.2. 28 J^edica td"aUudmcdic3m<n.tr3narc m^Ucitcr» pt^x^ 1 $ Medicus cur fob cxperimcnto uri lion debct. ^ri. j, 30 Medicum naturam imitari. parri.4. s 8 Medicinae uentofitaiem fpargentes. parti,4. 60 Medici inten rio dando elleborura. parti.4» 6p Medid intentio per aiiumptum pharmacum uel eliebo^ r">5i. parti.4. 6i Medicina digeftiua dupliciter, pai ti. 5,82 Medici fdentia poteft acquiri dupUeiter* pani. 1 . 1 1 j Medicina Compofita duplex. parti* i . 1 3 2 Medium inter extrema duplex. parti. 1.132 Medid intenrio ad curam duplex» parci. 1.132 Medici iuuamenmm duplex. parti. i . 1 34 Medicina oiacuatiua quadruplex* parti . i . 1 3 tf Medidngoperatio dlipUciter. parti, 1. 1 3^ Medicinae fecientes ad inflamarionem fpiritus. g:. 2 . i ^ 4 MekncholiaprodupUci re# pani.3.44 MelanchoUa dida mania uel daeixtonin Uipinum. ^0,3.44, MelanchoUcus quid# parri.4, S9 Melanchola 3c mania quid. parti. j » s 7 MeUcrari praegnantibus exhijjendicanon pra«icus ad no titiam concaeptionis uel non, parti. f . 87 MeUcratum quid. parti.f»87 MelHs complexio. parti. < , s 7 Melicran dandi dof, parti.f. 87 MeUcrati poms quando concaepoonis fignom infelU^ biie» parti.f,87 Membra quomodo rd naturales. parti. 2 . i j Membrorum inciforum canon pronofticus, f»rt.5. 95 Mcbra qu2 fedUus 3C quae difficiUus reftaurent, pu6,g6 Membrorum unio dupliciter. parti. 6, 97 Membrum fabttantiaie dupUdter, parti.3, 2 70 Membromm inanitio fubftantifi(^ duplex. parti,7, 1 37 Mens quid dupUciter. parri, 2,15 Mens did poreft tripUdter» pani.2* 14 Mentis fanx pronofticus catu3B# paxtu 2.25 Mcnteconfortariquid. partL2,2j Menris ftupor quid. parti*f, 20 Menftruorum retentionis caufe imiltipiex# pard. j, S4 Menftruorum eSe<fhis maU» jarri* •;* s f Menftmomm defidcntium canotb parti. j. s ? Menftma deficere dupUciter. J^rticf . s g Menftruicolornaturalis, Farti.j,s5 Menftruarionis tempus debioBn triplex* parri. j ,. stf Menftnnetymologia. parri.f,si? MenfimaanaUaanimaliaparianturabhoraine. gd.f.stf Menftruommdefednsduplex. parti.f.87 Menftruumduplex. par£i.f.S9 Menftruorum rctentonan cau& muIripkx,potii!ima t^ro impraegnario, parti.v* ^1.134 Mcns tripUdrer. para.2. 14^ MentemlaedidupUdter* parti.:. 141 ' Mi<&sianguiniscaufamultiplcx. patti^74 Midtus puris caufa. parti,4,74 Mithridatus non potuit mori ucnem». parri. 2,143 MolUtiesquid. parr.T.i7i^ Morbus materiaUs dupUdter didtor. parti; i ^ j Morbus aoitus J&: peracutus ,ac perperacutus. parti. i , j Morbiacuitaspendcrcpoteftf ex,j.parti. 1,4 Morbum Sc uirtutem dcficer e tripUdter. parri, i, f Merbusduplcx. parti.i^^.pard.^.ip, «j Morbus dicitur maior altefo triplidtcr- ' parri, i , 9 Morbomm acutomm pia<fticus canon^ parti.2, 1 s Morbi aani cau& duplex, parti.^.ig MorlHis acutus triplex. parti.2. is Morbora acutora cuiatiiais pronoftacufq^ cano. gt. 2,1^ McMrbuscropicusuelconuerfiuus. paiti,2»2o Morborum corapIexionaUum 5^ alioruaj pra<Sicus ptono lanonr payo^i.ij Digitized by Google I N D E X Morbisc^alitasdupKclter Irriaginari poteft**pam»2t 2 j Morboram compIexIonaIiuaipi:oiK>fticiis,c«raauu§ con-' feruatciufcjcanon^ p^rt^3t3i Morbi lapfi 3c aetates bene fe hab?nt in contrarijs regioni> bus* pa«icula»3*3i Morbus autumnaiiSjiSi itjconfiftens, partitS» 35 ^ Morbuscaufamdicit* parti.3t49 Morbus quadnipliciter* parti4*7i Morbusacutusquid* partit?.' lotf Morbomm perperacutofUttj termftius» partt7* io<> Morbi ftatus dupliciter» pa«i* « ♦ " <^ Morbf dupliciter* F^«i* * ♦ * * 7 Morbi materiales duplices* partit 1*1 17 Morbi mortaiis tempora duplicia* • partit i ♦ 1 1 7 Motbiaccidensduplex* parttitir? Morbus naturalis falubrjs dupliciter , parti, 1 1 1 1 7 Morborum materialium tempus duplex* parti, uuq Morbimatenalisnoahabentistemporaquatuor cafus du plex^ parti,ui20 Morborum tempora diftingui dupllciter^ parti. i . 1 2 1 Morbus materialis duplex, partic. 1*123 Morbi materialis fignum completae digeftionis apget du> pficitert part^i.u:? Morbus materialis falubris dupliciter. partit i . 1 2 j Morbum complicari dupliciter. partititij? Morborum materia dupliciter. parti» i ♦ 15 j Morbi tempus duplex* parti, 2 ♦ 1 3 s Morbi tempus particulare dupliciter* parti^i »153 Morbus dupliciter. parttt2ti44 Morbus acutus duplext parti* 2 ♦ 1 49 Morbus naturalis dupliciter . parti» 2 ♦ i ^ ♦ Morbus inanitione 3c replerione duplex* parri, 2* i ^ ♦ Morbus efFecftiuus dupliciter* partt. 3 ♦ 2 (j* Morbus materialis quid^ partr. f . r 7 s Morbi acuti conditio duplex» partit ? ♦ i s o Mors eft duplext parri. 2 ♦ 2 tf ♦» ^ 7 Motio quidt particulat4« ^ i Motuum hamanorum diuerfitas* part* i . 1 1 3 Motus uel mutario tripliciter# part. 2 . 1 44 Motus uaturalis uel operatio duplex* part* 2.1^2 Mucilagoquidfit. particf^sa Mulier magis debilitatur aborfus caufe qp partus natu^ • ralis. parric.4t<?jf Muliebria quse. parricula. j. 84 Mulieris 8c foeminae etymologia. parric; . s f Mulier tenuis uel mactlenta duplicitcrr parricy ^s s Mulier moderari corporis qua:. parric* f * s 8 Mulierisfterilisaut foecund« canon pra<rric'USj& prono> fticust * particfvpo Mulicrum purgario quid* part. f .9 1 ' Mulfauelmulfumquid^ particf, 87 Mufculus duplex* parr.7.107 Mutario drca humoralcm materiani conringens in cotpo> re humano tripliciter^k part. 2.27 Mutado compiexionunu partic. 3.33 Mutarioduplex» patxit^t^f^ ■ Nf Narium humidarum &fcrainis canon prac'iicus& opc- , ratiuus. " particf.pf' Nares dicuntur emundoriai quglibct* parri.<?.9 ^ Nares humidae qux. partt^.pf Natura eft tripliciter. parri. i . ♦ Naturale conferuandum eft pcr fimilia. • parti. i . s Nam non tolerare fubitas mutatioes fine nocumeto. g. i ;«> Nattp-alesresquotfint. parii,.2t-:ij Natutaiium operationum perfeaiomelius fignm»^ ani> malium» : pmhz*s$ Naturaquidf parti.3.31 Naturjfubiedumquid* parri.j.ji Natur«operatiotripIexeftf part.4.jS Naturae fophifma de foetu uiuouei ttiorttlo# part* jtSa Naturale quadrupliciter fumitur# partt i . 1 1 s Naufeaquid# parri.u ^ Nephele^ part.7tiotf Nephririca paflSo» parti.7* lo^ Nigrorqufdt parri.ftSr Nixduplex» parritf*8j Nocitiuum peccans dupliciter fumitur» part. i . 1 1 Nocibilitas quid.i parri. i ♦ i r Nocumenri caufa ex cibo eft duplex. parti. 2 ♦ i J Nocumentaquarefitmaius inno^fiecatriplcx» ^«•2*itf Nocumenta pluuialis conftiturionis* part.j. 4f Nocumenri caufa duplex, parti.^. i i9 Nubes rubeal parri.4* 7i Nutricatio eft duplex» partf 1 2 . i j. 1 4« Nutri entium cof pom pr^cfUqis (Jaoon* parti. 2.18 Nutricarioquid,» partiti* 18.142*148 Nutriens tripliciter didtur . parrit 2 ♦ 1 8 Nutrimentum eft quadruplex* parrit2«is Nutrire quadrupliciter fumitur» g|tit 2 ♦ 1 8 Nutrireduplicitert pard»2*i4« OccaiiodupIiciter(umituf# parritjt^f Omentumquidt parrit7»ii^ Operationemlxditripiidter» parri.jtsi Ophthalmiaquidcuruecaufetur* parri.5* 59 Ophthalmiaficcaquid» parri,}.4C Oppilatio triplex.» . . pard«2* i f tf Ordo libri aphorifmoruml qualis# part. i . r Os matrids quid* parti. f . 8 S Oftis uniendi difffcultas* parri.tf * 9^ Ofsis putrefacftionem indicantia* partt7»9a Ofsis segrotanris bonum indicaotia» partt7. 99 Oui qualitas duplex. pari.uijl Oxy regmia quid. part*^. 9 f Qxyregmiae aufk mulriplex» parrittf • 9 9 Pandiculario quid» parrit7» 1 1 C Parifchimiaquid» parritj. 17 j Paroxyimus quid* parritiv^ Paroxyfmi tempora* parti. i . f Paroxyfmi acddens dapfcx# parri» 1 1 1 20 Pafsio acuta quid ,. . ; . parri. i ♦ 1 1 Pafsio galeata uel hemicrania quidtf parritj» 4$ Pafsio quid. parrit 3 ♦ j ^ Pafsiomortalisduplexi ... partit7^i87 Paflfionem coicari fubftantia cerebri dupfi:# partt7* 187 Pecften quid dC ilium 3C peritoneott» partt4t 76 Pectusquidt partt3tf2 Periodica febris quid# partit i « 5 Periodus quidt parti. u U part.^.. 7 i Peritoneon quid 6C pecten 8C ih*um. partv4. yS Peripneumoniae peflimae Canon pronofticus & figniffca^ tiuust parriculat.7. 10 1:' Peripneumonia dupliciter* part.s. 17« Permutarioabinanirioncadreplerionemeft peiorqp ecoti tra* partitit4 Peflisundet " parrit3*2tfff P4iarmacia quid# part# i^ 1 1 tpart. 7* i04# Pharmacorum purganrium nccumenta* parc*j!, 24 Digitized by Google r N B E X Pharniacum 3c uomiriuum quomcxlo firtt ueneriofa, 3c ra> * roadminiftranda* paruj^^y Pbarmaciaduplex. part.4.d2 Pharmacumeuaaiatduplicitef* partt4*i7f Pharraacumelectiueeuacuans^ part.4.1 7^.175 P.hilonium fomniferum. parti. i ♦ 1 5 2 Phlebotomia quid. parti. 1.2 Phlebotomia &C pharmacia contrario moio fe fe habent in pi^goamibus. . parti.4.j7 Phlet^tomati ex manu uel pede propter quid teneant ma> fluminaqua calida. parti.j.so Phlebotonjia dupliciter. parti.f.sy Phlebptomandi canon a faphena 3C a bafilicauel conv muni* particula»7. 105? Phlebotpmia duplex. part. j ♦ 1 84 Phtebotomia nocens pr segnanti dup. part. f ♦ 1 84 .PhlegmaaIbaide<^hydropifis&:hypofarcha. ^u?»' los Phtegmatis moratis in Itcfiinis ca eil uifcofitas. gt. 3 . 4 2 Phlegmonum caufa « partic* j . s i Phlegmatica febris raroreperitur integrs radicatioflis,fi/ cat raro rcperitur quarcana continua. parti.4»72 Phlegmon dupliciter. part, j . s 3 Phlcgmon idem quod incendiunu part. j* s j Phlegmonis quatuor cafus quibus noneft applicandum frigidum. parti.j.85 Phlegmonhepatisdupliciter, part.f.5>o Phlegmon multipliciter. pard.7. loj Phrenitis quid 3C lithiafes» part.5# ^d Phrenefis quid dc catabitus, gti.4. 74 Phrenefis duplex. particula.7. loi Phrenes quid. particula.7. 1 10 Phthificoru^ pronofticus prguifiuufq^ canon. gt.3. j s Phih^ificorum ^pnofticus preferuatiuufc^ cano. gti.3.42 Phthifis tripliciter furaiair,. patti..5. 33 Phthifisquid. parti.j. 58.43»gti.7, 102 Phthificus cur alatus dickur* parti, 3. 43 Phthifis caufa duplex. parti. 3 . 45 Phthffis quadrupliciter furaittir. part.4. sg* gti, j.79 Phthifiscaufamultiplex. part.f.7p Phthifis duplicjter. parti. s* 79 Phthifis canon pra^flicus. parti. f . 80 Phtlufiscanoncomprehenfiims» parti.7. 102 Phthificorum modus mordendf. partic.7. 103 Phthifis maneries duplex. parti. 3. 2 ss Phthifis duplex. part.j.2^?p Pilus quid ♦ particula.4. 7 s Pinguedinis fuperfluae difiinitio ct effe(fius, parti, 2 . 2 <? Pinguedoquid. parti,f.8$ Plciadesquid. parti.3.44 Plenitudo duplex eft# partj. 2.13 Pleurefis duplex eft. parti. i . -. gti.3, j i Pleuraqui<|. partic.i.;f plenitudoquid^&refumptlo. partic.2i i^ PJairefis canon pradicus. patti.i^.79. parti.7. 10 1 Pleurefisquid&undedi^tur, parti.4,7i> Pleurefis terminatio. part, j. 79 Pleurefis utrura peiis fequatur perfpneuraonjara aut ecori tra^ * parti.7»ioi[ plethorioim corpus quid. part, i * 1 1 ^ Pleurefismutatioadpcriphlcumomaduplcx, gt.7.1 87 porus lardojdes quid, parti.tf, 97 PooiSjdupIexeft. pa?ticuli*2. i j . 142 Potustripllcitcrfuraiturt partic,2, 19 SPotationis&ebrietatiscationpra<fHcus. part,7,ioo Praefocatio quid 3c eius caufi duplex. partw}..tf ? Priefocationis canon ourgtimis eft coitus* p^cy ♦ 1 84 Praegnaftonis tcrapus tripUcitert parti»^, 17? Prggnatium pnofticus pferuariuufqi canon* part?.3.4f Prggnansquid&grauida&enixa&puerpera. gti.4.j7 Pragnantiura purgandarura neceffitas confiftit in fex ca^ "^^^* partic.4.f7^ Praegnantium purgandaru a quacunt^^ caula ^iianda pra <ftfcaspronofticuf(^canon, part*4.f7 Praegnantiti plurium gemcllorii ca raultiplex» ^a,s^s6 Praeparatio ad phthifim quot modis. part. 3. 45 Prgferuatiotriplidter. part.3. i5o Priapifmus q^d 3C lathiriafis^ partic. U7 8 Princjpium morbi diuturni eftfinfe aoiti. parr.3. ^4 Principium tripliciter furaitur, partic* i . 7 Principiim quid. partfcula.2.2 2 Principium quid 3C finis. parti. z,2 2 Pronuntiatiouelpronofticatio^tpi^uifioquidr j^ti,2, is Pronoftici curatiuiij a&is canon» partic, 3 ♦ j j Pruriregingiuarumdifetafpinxpunaioae. part.j.fj Pueritia quid. parti. i ♦ 7 Puerquid. parti.3.48 Pueri cur mulrum uigilant. parti. 5. j j Puerorum emittentiura dentes aegriwdinuia proiK^fiaais Canon. partic.3»jj Puerpera qjad,3C quid enixa,&: qjid grmudz,3c quid prx^ gnans. parti.4*j7 Pulfus toras quid. ' j^c.7. lo^' Pulfus duplex. pard. j . i s i Pulfus duri caufa quadruplex, partf. ^. i s r Pulfus ingqualis diffinitio ac diuifio# , pard. j. 1 3 r Pulfus inordinatus quid. pard.f ♦ i s i Purgariodupliciterfurapta. parri.1,2 . Purgatioquid. parti.4.5s Purgationum molefferura ejdftendum pra^ftios ca >• tion. parri.4.?g.bis, Purgarioncs acdpaentiura ra<xiendorum praracus <^^ r^^TV . ., parric.4.5'f Pus 3c ianies quid, parri«2*2 7.parri^4.7tf Puftulaudbothor^d* p»ti,i.j7 Puftulaquid. paxti^^^d Puftidaruradiuerfitas* pam^^os Putrefadioquid. parti^j.^o Putredo pudendorum qud* parri*j. jo PurredomaIaquid&iirics« partic.7* loj Putrcfediope&ima daplex# p^«.7» i zs Quanritas duplcx eft. part!,i.ii Qualitashunjorispeccantisduplcx. part.i.n Quantum fiue quanritas duplidtcr didtur. paiw, i . 1 14 Qualeuel<^tasdupl£dter« parri.i*ii4 Quartanaduplex, partk.j.ji Quartana hycmalis longa duplidto'* parri.2* 2 r Quartanae feb ris caufa. partic^j.j i Quartanaeraateria» parri*.5«fi^ Quiefcendi poft excrddura pra^cus canoa» part*2« 2 7 Quiefcereduplidter» paxdc^ss> R Radidsnomineqiudimdligatur* part,i.r4 Recalc facerc ^id ♦ part.f ♦ s t RccidiuaBnominequidinteHigatuffe |5arri.2,itf Recidoiaduplex^ parri«2*i^.i4j Reddiua cauia triplcx» parri«2* is Redditiarionis curariuiK pf onoftiaif<J catum« |arri,2. 1 s Rcddiua&c»tfa dupU% S^ triplex* parti*2. »4 j Recidi"a?ueraecondidoquadruplex# |ard.i^t4j ^t^eoCo^»rt§a^4 parri^rtj Digitized by Google f N D E X Repletiones fiimiae partiailofae* parri, i ♦ 2 Repdleinimai quid, " parac* i» »0 Repietiomulaplex. parti,2r ip Repleoio poteft elTe caufe morbi mplidtci:. parri.i » i p Repieriodupiiciterfiimitur* parti.2*ii?*i^i Res non naturaiis dupliciter# parri. 2 ♦ 1 5 s^ Refumptionis caiion prac^ois» parti* i «■ j Res eademdicitur naturalisS: non naturaliSt part, ui j Res praeter naturam tripliciter dicuntur» parti. 2,13 Refiimptio quid* partic. 2 , 1 4* 1 9 Refolutioueldiflbluttoquid* partic.3»42 Refiimprio dupiidter* parri.4»tfj Refoiurioiuueniiis comparatur puerili dupfir* gri» 1. 1 24 Refoiurio quinmpiidter. parri.1.129 Reubarbara uftulamra ad uentrem ftringedum. pi, 3.^1 Rigortripliciter» parri.4.^4t<5s Rigoris fuguenietis feb.ideficieri ^pnofticus cano. gt.4.e?8 Rigor etiam duplidter. parric.4.<58 Rigoris cavifa quadruplext parri.4. ^ 8 Rigor quid. parti.4. 7 1 ♦ parti.7t i cx> Rigorfebris* parri.^.si Rigormulriplidtcr* parri.7. 100 Rugitusquidt pafri.4.74 Saiuia quidi parric.7. 102 Sanatio<^id5;:<^modo. parti.2^17 Sanatio duplex. parri.2^19 . Sanuradupliciterdicitur^ parri.2.24 Sanguis dupliciter fumitur. parriy4.tf j Sanguinemegredideorfum# parti.4.<?j Sanguis fiuenris mulritudo triplidtcr< parriwj, <^i Sanguispracticuscanon, _^ partf.4.74 Sanguinis miftus caufa mulriplex* part.4.74»? s Sanguis exiens cj^ntupliciter. pani.4,7f Sanguinisfpumofitasduplicitcrdidtur* parti.j.so Sanguinisfpumolicartonoperatluus* parri.f<,*8o Sanguinis fluxu phibere multis uari|f<$ modis* gri. ? ♦ s 3 Sanguine cogeiSria 3C inf rigidatia uefeemeKr# ^ gri.» u8i Sanguinis flujois quadrupliciter* JEiri.j.i?! Saniei 8c apoftemata g 6,nie terminabilia cano. gri.2 .2 7 Sanies dupliciter, parrit2»27*gU4.7^.gri.f. ss Saniei caufa quadruplex. parti^2* 2 7 Sanies pura quid» partic.y.io^ Saniei coenulcntae 8C maleolcnti» iudidim?» parri,7. 1 09 Sanies uelut amurca quid^ partff 7, 109 Sanies duplex, parti.2.2j8 Saphelon quid# partit7tiop Sciadesquid&ancha* parti.3. fi Screatus quid* parritit7 Screatus fpumofus 8c non fpumoius^ parri.s, z6 Seccffiis duplex cft, parri,2, 13 S«^fftffichoIericu8quid<S^dyfenteria* parri.7, 104 Secundina qu«d# parri.j-.ss Semen humidum quidt ^^tm*6^s>s Senexduplidter, parri.1.7 Senfupropterfpirituum paudtatcm dcficietuc deSdt fcn^» fus 3c morus . parti. 2 , i j Scnius dupliciter, parti.2,i4.f Seraqmd. partt.7.i 108 Scxusuarietasundc* , parri^f,8S Stccitaris effe£tps, parti.3, j? Siccitas duplex & tripicx# parri,2,2tf3 Signa penlanda a medilco* parri, i . * Signadupiicitert parritit 7*paifrir2, 2 i.i 39 Sigflum&iignatumt. pafti.j.^i Signfffupcrdifpofidoocs f^«ifica«i duplidtcr* gti*2*44tf Signorumpronofticomm compararioduplcx. ^ri.s. 145 Signum pronofiicum duplex. parti.T:. 14^ Sigoorum romparario dupkxir parti. 2.149 Simiiedupiiciterdiciturt parti.i, s Similitudb triplext parri, i , 1 3 <? Sineuoce quid, parti.jt 1 1 r Singultuscaufaduplicitert parri,;.^ Singultus canon compraehenfiuuSt payri, 7*99 Singultus quid, parri,7* 99* parri. ?, 1 79 Singultus cur malus in hepatis inflammarione, gti.?. i o 3 Singuitus duplex, parti, j, 1 79 Singultus multiplexf parti.7. 188 Sitiscaufa, parti,4t<Jr Siticulofus quid« parti.^,92 Sitis dupiex. parti.4* 1 77. 1 7 8 Sitis duplicitert partivf, 1 34 Siris prseternamralis mulripiex, parri.f ♦ 1 84 Soluerequid. parti.i,2 Somni longiiTimi (^ufa tri plex, parti. i, s Somni in declinatione exiftentis nocumentum. grit^. 1 2 Somni nocenris pradicus eanort. parti.j»!:^ Somni nimrj pradicus &:pronofticus canont part.2, i z Spmni caufa eft triplex. parti. 2.1» Somnum excedcre modura an uigiliam q|ui(l dcterius. particuia. 2. 12, Som ni fuperflui efiFedus deterior 8C quomodo, part. 2.12 Somnusquid. • parti,2, ijs Somnus tripiex, parti. 2,133 Somni naturalis caufa quadruplex* parti. 2,138 Somni diflFerentia quadruplext parri.2, 13«^ Spafmus tripiiciter fumitur. parti.2t2r Spafmus eft duplex* parritS. 2 r. payri.f .^^J. 1^ri.7. 104 Spafmus q> confequatur febrem erit duplicitC6' pri. 2 . 2 1 Spafmi puerorum caufa. parti . 3 . ^ j Spafmus item duplici modot parti.f * 76 Spafmi adus pronofticandi 3C operandi, parti. ? . 77 Spafmus quoraodo ex pharmads caufetur* parri* f .7^ Spafmus malus quomodo, partl.f.^y Spafmus canon pronofticus 8c curatiuus* parri. s*77 SpafmusquidiSieiuscaufa., parti.f.77 Spafmus triplex^ parti,2ti?4 Spafmusquidt parti.2. 104 Spafinus mulriplex. " parritSti s4* gri^ f , 17 g Spafmus materialis dupfex* parri.f, 178 Spafmusexinanitioneduplejc*; parti.f^i^s Spafmus immateriaiis duplex^ parti. f . 1 73 Spafmi a paratyfidiflTerentia* parti, j, 1 80 Spiritus oftendentis caufa. parti.4,72 Spiritus fenfibilis duplex. partit2, 2 jtf SpifTitudo tripliciter fumitur* parti, 2,23 Spiffkudobonadupliciter,r ] ' par.i,2. 24 Spontaneus labor quid, l^rti, 1. 1 j Sponte triplidter capitur, parri. i, 2 Spontequomododicaturt parri.4.^s Sponte exire quid, parri.4. 7f Sjxitumquid. part?.i. 7 Sputum fiibmbeum quidt parti.i,/ Spumaquid, parti*2,2tf Spumaegenerandxmodust parti.2, 2«^ Spumgexduobusgeneratur, partj.2,2<s Spuma quare generetur drca os iratorum , 8C catarrhofoJ rum. - parti.2;i2tf Sputumfanguinisquid. parti.7, 102 SjHita fanid fputo fanguinis acdd^rc dupliciter* gt,7, i p j Sputifataitiscauj&triplex* parti,j,i8i Squamaquid. parri,4, 75 Stpiinanria quid,- |>arrit4t<^y.E!ti,f, 7«> SquinanriaBfpecicSt partit^t^ Squinantig Digitized by Google X N D E X SqmzMsipttiaAm^ozihCAimttC^ pztt^u79 Status dupUciter intelligitur» patti, 2 ♦ :: 2 . j <? Sterilitas caufafrequenciilima* parti.f^po Sternutationis eSectus» parti.j,88 Sternucado quid. pam»7» 1 10 Sternutatlonis^fuffisIocuspifopMus# 110. Stomachi os intelligitur per cor* patti*4v<? i Stomachi^ppftemoficanonpronofticus^ parti.7»ioo Stonaacl?inienfurafrigiditati6triple3e# parti.a.ijo Strangur?at# parti.7*iop Strangulatip duplicitcr» 'parti.2 , 2 a Stranguria quid iSi dyfliiriii» parti.3. 34*47 Stranguriae caufa» " parti. s« s i .bis Strophus quid. parti.4*^2*7^ Stupor dupliciter*. parti.7. 102 Stupor etiam tripliciter* parti.7. 1 02 Stupe&diuum calidum* part. 1*132 Stuporquid* part.2»i3P Stupor didtur multiplicftcr* part.2 , 1 3 9 Stipticitatis caufa. part.2. ip Subkdi raedicinae nobiIitas,tK>s iti cxpcttmenris eile mal tum timidos £acit,<S: hoc propter pprruptionem 3c interi tuni hominis fi experimcnta no fuccederentr parti. r. i Subuerfio quid. partt, i . 2 Subuerfxonis nominc quid intelligatur* j»rti. 2 . i tf Subrugitus caufa. parti»f.92 Sudoris caufa. parti, 5 , 3 > Sudor quid. parti.4. 66 Sudoris figniScatio 8C pronofttcum» part.4, 66 Sudorfrigidusquid. parti.4.d<5 Sudoris frjgidi caufa triplex. parti.4, 66 Sudorisin corporcapparentispra<fticus prc«ipi|icuf<^ ca^ non* parti,4.<>7 Siidor cur copiofior in fomno qp in uigilia» part.4. 67 Sudortriplex. parti,^. 70 Sudoris canon fignificatiuus* part.7. 100 Suffocatio quid. , parti,2.24J Suffbcatf febriends pronofidcus canon* part.4, 6 ^ SuffDcationis diflFerentiae* parti,4. 6 ? Superfluitas i nutiliter euacuata quid« part,4, 6q Surditastripliciterfumitur* parti.4,<j4 Surditatiscaufaduplex» parti,^,^?^ Surditas duplex» , partic^, 64, iSufpirij caufae. parti.4.; <jg( Syria quid# paard. u 85. parti. i . 1 3 7 SyciaiS::uentofaquid# parti,^, s^ Sy ncopis duplex eft* parti. i . n . 1 3 7 Syncopizantium pronoftlais canott*» part.2, 2 ^ Sy ncopis caufac genemles. paru. 2 . 2 j- Sy ncopis cur ex fame fortis. ^ pa rti, 2 , 2 j Sy ncopis cur ex dolore SC gaudio fortis» part. 2 , 2 ^ Sy ncopis cur ex phleboromia, part. 2 , 2 j Syncopis cur ex praetocatione matricis* parti,2. 2 j Syncopis curinpueris,decrepitis,c6ualefcetibus. gt.2.2 j Sy ncopis caufa dupliciter» part. 2 , 2 $■ Sy ncopis uel uirtutis cafus duplcx» part. 1.137, Temppris mutatio cjrid* part. 5.25 TemjHis quintuplex. parri.s.29 Temporis mutatio duplex* parti, 3, 2 q Tempus dupUciter capitur# parri, 3.30 Temporaiieae mutariones prptiofticus prxferuatiuufq^ ca/ non. parti.3.32 TempusmutatumeftgeturiuummorboruQsf* part.s.ss Tempus ficcum duplex» parri. s ♦ s f ^etnporis iicci cauii* parttSt s ; Teniponim conftlwiio ficca fsnipt cft humida. patt«.'j. j f Tcmporum tem peries duplex. para. s. iS Terapus teraperatum 3c temperaliter fe habere. gri. s ,$^ Temix>rum immoderanria. parri.s» i6 Temporum comparario dupliciter. parti. 3 ♦ $ 5 Tumpornm uariorum in complexione pronofticus opera^ tiuufcpcanon, parri.s. 3^ Temporuoiuariamutatio. parti.s,s^ Tempora meliusertutferuentnaturam abfolute, ^iquati do tamen econtra ut patet, parti. 3, 3 <> Tempus ficcum rainus eftinfirmatiuumatq^ nJortiiFerum huraido. parti. 5, 40 Temporura anni quanritas. parti. j, 44 Teraporura diuerforum praeferuariuus^pronpflicuf<^ca/ "o"' p2ra.s.44 Temporisexiccarioduplidtcr. parti.s.^j- Teraporum conftitutio pluuialis qwd, parri.s. 4^ Temporum conftiturio raagis morrifera, parri.s. 4^ Tenebrofitas quid. parri.4,^f Tenefmus quid. parti,7. 10? Tenefraus dupliciter, parri.7. i o^ Tenuicas duplex eft. parr.2. 24 Terraini reladui, parti.i, t Tertiana pluriraa quid, parri,s. so Tertianaueraquid. parri«$, 7r Tecani diflBnirio uaria» parri. s* 7S Tetanis dupljcfrer. parri,f*7s Tetanus niortalis duplidter* parti. f ♦ 7 5 Tetanus quid Sc duplex. parri. ?• 8 1. parri.^ . i so Teranuraaquafrigidac^ndocurat» para.y^Sx; Teranus in digito triplrciter, parri. f , 1 30 Theriacae ftupor quid. parri, 1,132. Ticuks quis, parri.r. r Toleranria^;: conferenriaq» quln^cafibus non confe^ rant, parricula.i.±; Tortio aut contorco duplidter* part,4* 60 Toruiraeiabricaufx. part,4.^p Trahere fimile quid. part, 2 , 24. Treraoris caufa. pa rtf .5«, 97 Tremor eft raorbus offidalls* para,7, 105 Trerabr duplex. parri.y. 105 Tremor in Urhargia euenit duplidtcf# part.7. i s S Tria tantum propter urilitatcma lacobo piiifidcrari, parricula.i. fo.i, Turaor duplex. pard, s*9±. Tumor uulnerum duplex, part.j , ^* Tumorum occulcario duplex. parri, s*9$ Tumoris fubito delitefcenris cmoti pronoftici^ &pperay' tiuus. parric.s-,p5 Turbariofortis qdd* part. 7. lotf Tufi^^isquomodocaufetiir, part.s,s4 Tuffis puerprum cauiat difficultatcm anhelitus. gt.3, j ♦ Tuffisficcaecaufa. part.4.7a Typusquid» part,^.^^. Vaporduplidtcr# Vaporum compIexio# Vbiquid. Venenum duplex* Venenum calidum daplex^ Venter quintuplidtcr fiimitur* Venter quid# ,^~, Venter calid^imus didtur duplicitcr# part. i , s Vcnter iuuentutc ficcus aut ftipricus cflEidturin fcne^Shi'' tefluxibilis# parri,2, ip ycmerinferior qiud 8C ^modo dluidauir& cxquibus pa«.s,j5 parti,2. zez. parri,4^<fy part.2, 14S part.2i i_^5 parti,!,* parri* f # 8. 1 8# part.7. 1 8# Digitized by Google f H B E X Vcurcr eft ftomachus* parnc.7* 104 Vemerduplex, partic*7t 107 Vencer ftypticus uel fluxiHifis dupUcitcf. partti» i so Venterftypticus uellubricus permutationem ad oppo/l- tam qualitatem tripliciter# parti.2» i f o Veni:er tenuis dupliciter. parti»7» 1 8 9 Venterfuperiorquid. • pamj. 190 Ventorum pronofticus canori^ parti.i » 3 5 Venti materia. part*3* s 5 Ventorum uarix qualitates* pzni* 3*53 Vetjtus peftilentialis ♦ parti. 3.55 Ventiauftnnieffectust part.j^sj Ventus borealis. parr.j.j^ Ventofitas cur irritet expulfionem* parti*4, 74 Ventofae apponendx modus quadruplex* part» ? * $ ^ Ventofa duplex. partitf*sa Venti complexioi parti* 2.2^2 Venticomplexiodupiiciter* pzrt^^^zct Verfaniitimum, parti,5*3^ Vertiginis f aufa* parti*^. 5-7 VertigoquidSiunde, parti.3. 170 Vermium materia quotuplex. parti.3* 1 74 Veficae fcabies quid^ parti,4*7f Veficg incilio non confolidetur duplici caufa* partiuJ^p^? Vigili2e fuperfluitas quadrupliciter prouenit* pa rti» 2 » 1 2 Vigilioe caiifa i n puerum^ part* 3 . ^ 2 Vigiliamm caufa, partit3» ?7 Vigilia: Cuperfluentis canon pronofticus^ part. 7^03 Vigiligquaenonexiccantv part*?. 103 Vipum foluens caninum apperitum quod« . part. 2.19 Vinum an detur aqug nociuum natura. part,2^.i f Vinum temperatum in paffiuis temperatiue. parr. 2 . i a Viimm u- ina prouocatiuum dupliciter. part. 2 , 1 <j VjijutT^ grolTum nean aquofum magis nutriat. gti»». 16 Vini potatio quando confei^t ftranguriae dCdiffim^ quan 'douerqnon. parti.7. 109 Vioum moderatum quid. ^ . part.7. r 1 1 Vitg?P«flvlarum&:apoftem3tn pronoftlcus curatiuufq^ canon* . H _ parti^4.7<? Virtutem tmpediri a cibis quadrupliciter^ parti. i . 4 Virtus fortis uel debilis duplicicer. parri. i . f Vita humana 5;: breuis &l<?nga. parti.i.i Vica quadrupliciter fumitur. parri.r. i Vicei-atioprisquid. - parti.3.j2 Vlcerationis in ore puerorum caijfe* part.3, j 2 Viceratioquid. g;ti.4.74 Vicus duplex. parti.<.8i Virus 3C tabes uel tabum qujd* part. 2 , 2 y Virtus cottdngit dcbilitari dupMtcf fimilitcf 3c ffioi?f bus. parti.uiis Virtus ppteft fortificari aut debilitari dupUdtcr. gt. i ♦ 1 1 $ VifcoHtasnummentiduplex» part»2* 14^ Vitahominlsdupiex. part.i.iij Vnguium gibbolitas pronoftica mortif • part» ^. 1 s z. Vnumnumerotriplext part,2. 141 Vomicusquid. parti.ur Vomitus puerorum caufa* paruj.jz Vomens facile qui. parti.4. s 8 Vomiriua fortia qug fint# parti.4»^^ Vomens difficiie quid. - parti.4*Jj> Vomitus difficilis caufa. parti,4*Ji> Vomiriuarum purgationum pradl^icus canon* gtic.4, 60 Vomitus diflicilis per elleborum caufaet . parti.4. 60 Vomitus fanguinis dupliciter. . part.7. 107 Vomitus fanguinis canon curatiuus* part.7.i07 Vomitus qtiid 3C unde. part. i . 1 1 j Vrinaquid, . parti*4*72 Vrinse caufa quadruplictcert parti.t.7« Vrinse proprietas* parti.4.7Z Vrinaglubofa. 1 parri.4^ 72 Vrinae groffae indicatto SC tmuis» . part.4* 7 : Vrina dupiiciter. parti.4.7$ Vrinxdiuerritas. , .. •. parti*4. 7$ Vnnarum. albarutn <3C limpidarum pradti^us canon. particula. 4. 74 Vrinaiimpida. parti.4.74^ Vrinx clarae caufae. -^:. parci.4. 74 VrinaEalbaefignummalum^ parti,4.74 Vrina^rofla quid. parti.4. 7 f Vrinamediocrisueimedia, parti.4«7f . Vrina pinguis quid. part.4, 7? Vrinoefquamofgcaufa,* parti.4.7« Vrina diftans quid. parri*7. i Snf Vfque dupiiciter. parci.ui3 7 Vulneris ad falutem apri , <^anon praivftcus 8c operaci> uus. ,i . parcic.^*8:8; Vulaeris in principio non femper competunt repercuffiua apoftematibus fimiliter« ; parti^j.pj Vulnus laxum quid. ' . parti.upj Vulnerum 3c apoftematum canon ptadicus* gri^ >-. 9 j Vulnusquid. part.6,9^ Vuinerum forrium canon fignificatiuus. part.7. 102 Vulnusfortemliltiplicitert parri.T.ioiw F I NIS* Digitized by Google TABVLA Q.VAESTIONyM APHO.HIPFO, Jndpit Tabula guaeftionum editarum a clav- riffimo Medidnae interpreje lacobo de Forolim'0 fuper partiqjlas aphonT. Htppo.di foppIementoMar^ filfj defan(fkSophiaubj defidt lacobust PRIMiE PARTICVLiE, Quaeftio, i* apho* i* Vtra uita hois fit breuis. char, 1 1 5 (Quaeftio, 2* apho,2* Vtrum aliquis uomitus fit denomi nandus naturalis* 1 1 5 Quaeftio, 3 ♦ apho, 2* Vtru poFe fit humore uel huores nri corgis peccare fola in quali* 1 1 j Quaeftio*4« apho^s* Vtrum in corporibus aihletarum repletis nutrimento fua qualita/' telaudabili poffitnaturalisappe titusadcibuminfurgere, 114 Quseftio* S' apho.4* y^tiim in aliquo morbo chronico competatdiaetagrofla* iis Qu;3eftio,€f, apho.f; Vtrn in regimine corporis per digta declinare ad digtas fiibtiles fit de^ terius ^ ad grolTas declinare. 1 1 f Qiixftio* 7* apho»5, Vtrum in morbis perperaciids di^z ta ukimate tenuis fit magis con^ ueniens alrjs disetis* 1 1 6 Quaeftio. St apho.^, Vtrumin aliquibus morbis cope> tat diaeta tenuiffimat Ji6 Quaeftio* 9* aphot^» Vtrum in acutilTimis morbis com petatdiaetatenuilTima, i i^t; Quaeftio» i o.apho.y» Vtrum in ftatu morbi labores 8c ac cidenria ultimenturt 117 Quaeftio. 1 1 «apho. &♦ Vtrum in cuiufcnc]^ morbi ftaru co petatdiaetaEenuiffima, 11/ Quaeftio*i2tapho»p# Vtrum m conuenienter diaetando fit neceflferium rndicationem fu/ mereauirtute. 117 Quaeftio, 1 3,apho,j7* Vtrum in diaetando oporteat fume re indicationem ab his duobus, fcilicetamorbocS^uirtute, iis Quaeftio. i4*apho, i o» Vtrum aegrptantes in ftatu uel parij ; ante ftatum fint magis tenuiter diaetandi ^ in principio uel au^ gmento notabiliter prsecedente <&!iinprincipioiinr groffius x^/ ciendi ^ uerfus ftatum , 1 1 s Qiiaeftio,ij-,apho,io,Vtrum in morbis habentibus fta.-^ tum remotum fic in principio danda diaeta grolTior in ftatu ue rofubtilior, 119 Quaeftio,i<f,apho,i i* Virum liceat medico exhibere ci^ bum in paroxifmo, 1 1 9 Qu3eftio*i7*apho,ii»Vtrumdeterius fit aegrptantem in principio paroxifmi cibare ^ in aliquoaliotempore. 119 ^Qii3eftio,i8.aph6,i2»Vtrum quilibet. morbus falubris -' - adfalutem terminandus habeat ^ quatuor tempora, 120 Quaeflao» i i?,apho* 1 2 , Vtra xgritudines uFr declarent pa^ roxifmos 3c confiftenrias, 121 Qugftio,20,3pho»iz,ytr^m anricipacio parojdftnoru fi> gnificet augmemum morbi , & poJftpofitio declinationem, 121 Qu3eftio,2itaphOfi2, Vtrum fignamortis poffint appa> rere in principio uniuerfali mor bimaterialis* jn QuaeftiOr2 2,apho.i2, Vtrumin prlncipio uniuerfali ali/ cuiusmorbi poffincapparere fi> gnacomplecae digeftionis autex compietffi indigeftionis. 1 2 2 Quaeftio.2 3»apho,i2,Vtrumcrifis qaaliber fiatin ftatu morbi, 12? Quxftio.24,apho,i3r Vtrum primifenes facillime tole' renridunium, 123 Quaeftio,2 f .apHo, 1 3. Vtrum pueri difficilius tolerenc ieiu niumqpiuuenes. 124 Quaeftio.2^;,apho, 1 3» Vcmm dempiri dlSldlms feram ie ^ iuniupac^primifenes. 124 Quaeftio.27.apho.14. Vtrum calor pueri dCmumis fint aequales, 1,5 Quaeftio. 2 s.apho, i ^. Vtrum uentres 8c corpora humana fint calidior^ cempore hyemis c^ tepore^ftatisuelauiumni, 116 Qusftio,2p.apho, i Sf Vtrum tanpprehyemis ^ueris fir plus exhibendum de cibo ^ alijs temporibus, _ izj Quaeftio.30,apho. I u Vtra tge hyemis fiai maior appeti> tus-adcibum^aliotepore, 12S Quaeftio, 3 1 .apho, 1 5r An tempore hyemis iSac pjaior refp lutio qp tempore aeltacis, it^ Qu2eftio,32»3pho,i j. Vtrum tempore hyemis in cprpori^ bu3 robuitis ftante debiip xtgu mine melior fiac &; maior reftau x-atiocpintempor??eftatis, 130 Queftio,3 ^-apho, i s* Vcrum nutricado 3c carniScacio fit gfecijor in hyeme ^ ! efigce. i jo Quaeftio,34»apho,i ^, Vcra melius perfidamr digeftio in fomnOQ^ipuigilia, 151 Quaeftio,3i.apho.i^.Virum humidae diaecx 8C frigidae compeRnc.ommbus febridran/ tibiiSt 131 Quaeftio, 3 Mpho, i J, Vtrum cocrarifs morbis compii^/ tiscopecanrmedicing exconcra/ rrfs copoficse qwaiistibys. 1 31 Qusftio, j7,aphp, 1 6, Vcrum in ordinando diaetam in fo bricitahdbns, fic aliqua indica^-r > tio fumenda a difpoiidone na / turalit i3'2 Qugftio,5 2.apho.i8, Vtrum intfi:ateSi aucano corpora grauifTimeferant dbcfi... ' ■ ijj Q_U2fiio,5P»apho,if7. Vtram inordine discandi uelci^ bandi finr tancum tres condi>' tiones.. .., ijj Qugfrio.40,apho,20t Vtniin conclufio uigefimi aphorif, - fituera, ' 1 34 Qiiaeftio,4i*apho,2o, Vtraii conftet mt^o de.imperfp' ctione crifis ipfe debeat iuuare riaairam in euacuando, 13^ Qudtio.42.apho,2o* Vtrum naturaper fe fin.eauxilioiiie dia. poffit facere per £e ueram .crifimt 1 5 j Qu^tio.45.apho.2 2« Vtrum defcriprioud nooficatio ma terieifiiriofgfitbona. 13 ^ Quaeftio,44»apho.22, Vtmmantequa fiatcuaciaoa ji|a/ terieifitexpectadadigeflio, 13^ Qu3e£Ho.45tapho.2 2, Vtrum raedidna laxariua <fi<5a at^ trahere a formafpedfica fithu^ moitim quos oacuat per ui| fi^ militudinis attraAiuat 15 > Qu|fUp«4^tapho*i 1» Vtnim in peraoitaffbreapbftexri^ - te acutifiimo,autdolore fortifTi/ mo debeat Miedicus eoare ufi^ adfyocopim» 13^. Digitized by Google TABVLA Q^VAESTIO SECVNDiE PARTlCVL.^t ©uaeftio, I, 3pho.u Vtrum nocumcnta contingens ex ^ fomnoindeclinatioeritiignuni mortale, » 5 7 Quxftio, 2* apho*2t Vtrn fomnus poffit remouere deii> pientiam» *3* Quaemo, 3. apho*i* Vtrn defipienda fit periculofior fe/ breuelapoftemace, U8 Quxftio.4*apho,jt Vtrum aliquis fomnus excedens • ■ quantitatemdebitamntbonns^ ^fimiliterdeuigilia, 13S Ouxftior ?. apho, 5, Vtru fomnus fit res naturalis, 1 3 8 Ouxftlo, 6, apho,3. Vtrum ftupor fit femg fomnus lon 7" gus. ^3i> QuacftiOt7*apho,3t Vtrafomnusinaliquomorbo poP fit effe caufa nocumenti. 1 3 p QuaeftiOt 8, aphOr4. Vtrum femperplenitudoiS^indige tiamagisnatuiafintraala. 139 Qu2Eftio.9» apho.4* Vtrum plenitudo 8C indigentia ul^ tra q^ oportet fmt caufcc mor > borum* » 39 Quseftio. io.apho.4t Vtrum hetica febris confecuens ul ^us pulmonis fitggtitudo uei ac^ cidens, »39 Qu3eftio*ti*apho,4t Vtrumomneexiens fanitacem ca-' datinxgritudinemt 139 QuaeftiOti 2*apho. f . Vtrum labores fiue lailitudines fint figna pronoftica. 140 Qujeftio. 1 3taphot6. Vtrum conclufio aphorifmi fexti fit uera. »40 QjLiaeftiOti4*apho.^. Vtrum dolor poffit fenfu compre^ hendi . 14 r Qiiaeftio. i r.apho«7« Vtrum corpora qu^logo tempor e extenuanctardiusreficianc, 141 Quaeftio. i ^.apho, 8 ♦ Vtrum pri ma conclufio aphoriim i . oAaui fit uera. 141 QuaeiHot 1 7.apho.8. Vtrum fecunda coclufio aphonfmi odaui sit uera. . 141 QuaeiHo. 1 8.apho.S. Vtmm corpora conualefcientu fint euacuanda phlebotomia. 142 Quaeftiot 1 9.aphot 8t Vtru ; n conualefcente poiiic eiie ue rus appeticusv .142 Qugiiio.20.apho.io. Vtrum corpora non pura sfnc nu^ . trienda. \. 142 Quacftio.2 1 .apho. 1 1. Vtrum apho. 1 1 .sit uerus. 142 ^2eftio.2 2.apho.i2, Vtrum mareriaepeccantes poftcri 6im relicftae poiTint fecere reci> diuam.. 143 Qiiacftao.2 3.apho.i 2. Vtrum radix siue principalis mor> bus 5ii recidiua sint idem mor/' busnumero&c. 143 Quaeftio.244ipho.i2.VtKim chymi bngo tempore pit' trefedti neceilario generent fe^ '. . brem, 145 Quaeftio.2 j.apho.i st Vtrumcriiis sit uehemens Sc uelox motus. 143 Quaeftio.2<5.apho.i3* Vtrumin crifi neceilario prgcedat ansalteratiofeucommotio. 144 Quaeftio.27.aphQ.13. Vtrum crifis diurna fit^ perfe<fHor crifi no<fturna. 144 Qu2eftio.28.apho, 1 5, Vtrum crifis nocturna fit melior 8C perfectior diurna, 144 Qaaeflio.^a.apho, 14, Vtrumin uenirisSu;cibus mutatib egeftionum fit bona. 145 ;QuaeftiQt3Q.3pho.i j;^ Vtmmper egeftionem cholericam * : , . - iignificare poiTimus totius cor> poris impuritatein. i/ifi ^VM. APHO.KIPFO. :' Q!J2Eflio.3 i.apho. i f . Vtrum fiegeftiones funt fimiles % nis iic corpus natrier»dum. .14^ Qasft:o,32,3photitf, Vtrumcorpora famelicsiint exer^ citanda, " i4<5 Quefti0t33.aph0ti7t Vtrum quilibet cibus praeter natu> ra ingrediens cprpus caufet f gri/ tudinem. 147 /Qu2Eftio.34tapho, 1 7* Vtria ex medidna uenenofa.uel ad^ huc ueneno fit pollibile corpus humanum nutriri,' " 147 Q9»3 f .fiiP <;o.aph. 1 7, Vtrum fangais uel alius humor pu trefcens podit ad benignum re> duci, ^^ »4f Quaeftio.3C,apho. 1 3. Vtrum apho. i s.fituerus, 14^^ Qp'37.fugco,aph,i8 Vtrum uiicofitas mitrimenti reta* detfeceiium, , i49 Qugftio.3S.'apho,i8, Vtrum cerciores fint pronoftica^ tones in chronicis c^ in acutis morbis, 145 Qu2eftio,39,apho,20. Vtrum uenter in iuuctute lubricus ■" propter fortem appeiicum a frrgf ' gidiiate caufatum lempore fene> " ctutis nahtypticus. - ■ i.je Qugftiot40,apho,20. Vtrum habentes uentrem fluxibilc tgeiuuentutis propter mukitudi ne cholere ad iiomacha- &: Itcfti/ na fianr ftyptici in fenectute. i ^ i Qu2eftlQ.41.apho. 2 u Vtru quaelibet aucra qualitas deu/ ciatactum proprie uirtutis, t ? r- Quefno,42,3pho.2 1, Vtruappecitus caninus fit differens a fame naturali. - ift Qucftio,43,apho,2 2, Vtrum inanitio 5;: repletio fint mop bi materiales, ' if^' Q11xftio.44.apho, 2 2 . Vtru repletio 8c euacuatio fint cau/ fseacgritudinum, HS: Qnaeftio,4f,apho,2-2, Vtrum ^gritudo de repletione faci> lius curetur qg de inanitibne. Ff s Qu2efti0.4<^,apho,2 2, Vtrum oem aegritudine de repletio ne'fanet euatio aut ecotrarip, i <; 2 Qu2:ftio,47tapho,2 3, Vtrum acutg sgrftndfnes in. 1 4,4fe busfoIuterminenti7ue iudicenc ■tanq^inpropriotermino. 1 1| QuaEftio,48.apho,24 Vtrum computatio die^um medi^t> nalium ad inueniendum dies cri fisdebeatprfcipiari abhorade/' cubitus infirmi, 15^5 Qugftic^p^apho,^?, Vtrura oes ajgritudines tgeacftaris fint breuiores g tge hyemis, iss Quaeftio. jo.apho, 2 ^, Vtru liceat medico in fpafmo dere pletione prouocare febrem. i f 4 Queftio, f I ,apho. 2<?, Vtrum corpus facilius incurrat fpaf ■ mum humidum c^ iiccum. i <L4 Qii3eftio,i-2.apho.2 0, Vtrum permanentia corporrs in-fua carnoiiiate fit ilgnum m^um in fortifebre; ■ • '" i-r^ 'Quaeftio.f 3,apho.2 9, V^tru in princpiomorbi 'iceat ma> teriaet;are5c:nQninftat«, IJ4 QuaefHo, J4taphOt3 3. Vtrum in omni aegritudine confofy tari mente 8C bene fe habere aci oblationes fit bonum, i ss Quaeftio,f f .apho.34, Vtru lapfus ad contraria-fir perica lofiorqpIapfusaJilmile, ijj Quaeftio. 5d,apho,42. Vtrum diflfinitio apoplexig circa ht> teram pofita f)t bona. i f tf Qu2eftio^57,apho,42. Vtru forti^ apoplexia fit icurabilis; fecilis uerodiflficiiis curae, if6 Quaeftio,t8,apho,44, Vtrum craili fecundti naturam ci> ^ ■ tiusmori^uturgracilibus, 15? Qnaeftiot Digitized by Google rABVLA Q.VAESri05TVM APHO.HipFO. QuxfHotf ^♦apho.4f ♦ Vtrura mutanones locorum xma temporum 3c uitarum curet epu lepfiam iuuenum» 1^7 Quaefi:io.^o*apho*4<5* Vtrum plures dolores poflint effe in eodem mcbro adgquate, i j s Qii3eftio.tfi»apho*47#Vtrncircagenerationem faniei ac/- cidant dolores 3c febres magis qpfedafanie* ij8 Quaeftio,<52.apho,48* Vtram apho,4S»fit uerus* 15-9 Quaeftio*<5s»apho*4S» Vtra ad cuiuslibet humani corporis conferuationem debitam comipe tat exercitium» 1^9 Quaeftio*^4.apho»jo* Vtrum res confuetae exlongo tcm^ pore deteriores tame minus mo leftent corpora in confuetis. I f 9 TERTIiB PARTICVL^. Qiiaeftlo. u apho.u Qjiaeftio. 1 ♦ apho, i « Quaeftio* j. apho.r* Qiixftio*4» apho»r* Q^iaeftio. ?. apho.2# Quaeftio. 6* apho.2; Qiiaeftio» 7* apho.i. Qiiaeftio* s* apho.4# Quaeftio* 9* apho*4* Quaeftlo. io.apho.4* Quaeftio.i i,apho.4« Quaeftio. I i*apho. j# Quaeftio.i 3»apho.6* Quaeftio, 1 4«apho.<^* Qiiaeftio. i j.apho.tf. Quaeftib. i <J.apho.tf* Quaeftio. 1 7.apho.7# Qp. 1 8,apho.et co.7* Quaeftio. i i?.apho.8* Qugftio*20.3pho.8. Vtrum muratibnes tempora ad na turam cofimile morbos habeat generare, i y 9» Vtrii mutariones temporum inali/' quounotempore faiftae propor-^ tionabiliier naturalibus mutatio nibus fint peiores, 1 60 Vtrn mutationes remporum ad co^ trarium finc ita bonae ficut muta tiones naturales, uo Vtrum mutatio omnium temporij ad temperieni fit melior naturali fucceffionetemporum, 160 Vtrum lapfsE complexiones melius cotrarrjs tgibus fe habeant. 1 60 Vtru Corpora calida ec humida me/ lius fe hcant hyeme ^ eftate, 1 60 Vtra acftus conferuatiuus fit melior prgferuatiuo, i^Jo Vtrum morbi generati in tempore fimili<S^ curatiin tempore con/» trario fint meliores, i <5 1 Vtru dixtae ficcse meliores fint aeta tibus 8C morbis humidis 8C cali dae frigidis. 16 1 Vtrum fola temperata coplexio fuo fimili gaudeat, 161 Vtrum quaedam aegritudines bene fe habeant ad tepora anni. i^i Vtrum in aliqua parte diei exiftente Calore Sc aliquado fiigore exifte te inaequales oporteat expectare morbos, 161 Vtrum illa acctdetia naturas confe/' quanturmorborum* 162 Virum aliqua accidetia confequanc naturas morborum. 1 62 Vtrum a caufis exterioribus haecac cidentiafine raorbis contingere pofflnt. 162 Cuius complexionis fit uentus, 162 Vtrum in aeftate fimilata ueri fudo res in febribus multos oporteac expedare. 162 Vtruminuere multiplicentur plu> . res fudores qp in aeftate. 162 Vtrn in tempore ficciori febres aoi tioresfiant. 16$ Vtro de qualibet tgis ficdtate apho rifinusconclneatueritatem, 1^3 Quaeftio, 2 1 .c6. s. Vtrum ficcitas fola habeat rubeaw choleram generare, i<Sj Qua£ftio.2 2,apho,i?, Anintemporibus moderatis fiant morbi bonse terminationis , 8C ecotra in immoderatis. 1 6} Quasftio.^ j.aplio. lo. Vtnim autumnus fit tempus aeger^ rimum, le^ Quaeftio,24.apho,io, Vtrum inaurumnofiant aegritudi^ nes acutiiiimae, 1 54 Quaeftio,2 j ,apho.io, Vtrum in autumno ffanc morbi acu tfores qp in alrjs teporibus, 1 64 Q5,2 J,aph.5^ co, 10. Vtrum autumnus fit caeteris tempo ribus peftilentior, 1 64. Quaeftio, 2 7,co, ro. Vtru uer fit tepus temperatn, 16 ^ Quaeftio. 2 s.co, 1 1 , Vtrum autumnus fic frigidus et fic> cus & inordinatus, ic^ QuaEftio,2i>,apho,ii.Vtnimautumnus fit malus phtfii> Cis, i^Ttf Quaefiio. 30,apho. 1 2 . Vtrum uer poflit efTe intantam cali dii 3C humidiim m fua caliditate Sc humiditate fupetet frigiditate et ficcitzte hyemis borealis, i6tf Quaeftio,3 1 .apho. 1 2. Vtrum hyerae exifi;ente licca Sc bo reali uere autem auftrino Sc plw uiali febres acuts generentur sefiate, 157 Quaeftio.5 2 .apho. 1 3, Vtru morbi de cuibus loquic aph. fiiruri finr uere uel alio tge. 167 Qu^ftio.3 3,apho. i ^. Vtrum conftirutio a'ftatis 8c aumni frigida 5c fcca. coferat humidis natura5::mulieribus, i<57 Quaeftio,34,apho, i f. Vtru in conftiruticne scftads Sc zu^ tumni frigida&ficca caufentur opthalmif & febres acutae, i^JS Quaeftio.s f ♦ co. i f ♦ Vtrum tempora diftinguantur con fimilicer fecundum afta^ologos ec fecundum medicos. ug Quazfii0.3tf.aph0. i^. Vtrum cofcituriones annl Gc(^ fint pluuialibus ianiores, j6S Qu:2ftio.37.apho. itf . Vtrum coftitutiones ficcae anni fint minusmorriferehumidis. 16 1 Qugftio.3 S.co. itf. Vtrum per balneum exterius anit> tanrfugfiuitatesinteriores. ijC^ Quaeftio, 3 9*co* 1 7. Vrrum pthifis poltit cauikri in aere ficco. I fl^ Qu|ftio.40,co,i7« Vtrum frigiditas frangendo uena poiBc tacere pthillm, 169 Quaeftio,4 1 ,co. 17. . Vtrii coftiturio ficca fit oibus mor Hs prerer pthiiimapparata, i<Si> Queftio.42»co, 1 7* Vtrn arthericae fieri poifcnt in Gcc3 coniiiturione, 169 Qucitio.43*co, 1 7. Vtnim in ficcitate aeris caufari pof iltftranguria, : 169 Qu3efHo.44.apho. 1 8. Vtru aphorifmus. i s.conrineat ue^ ritatem. 170 Quaeftio.4 s*co* 1 8. Vtrum ocs a<5ionK corporis fiaiit ex mebris fubitantialibus. 170 Qu2ftio.4<^.apho. 1 9* Vtnim pueri bene fe habeant tem-' poreueris. 1^-0 Qua£fHo.47^pho. i <>♦ Vtrum infantes bene fe habeant in principio aeitaris. 170 Quaeflio.48.apho.ip. Vtrum fenes bene fe habcant in aeftate. i-q QugfHo.45>*apho.ip. Vtrumfenesbenefehabeatin priil cipioautumni. 171 QaefHo. jo.apho. 1 9* Vtru medij ^te toieYe habQnt tt liquoautumno&hycmc. 171 Qu^o*sucoti9* Quaegtatesfintperfcdiores. 17 r Digitized by Google Quxftio*y5*apho.ia. Qiiaeftio.f4*co,20» fQu2eftio.55.comtJO, Qu2eft«o,j7«co,20. Qua:ftio,f8.apho,2i. Quaeftio,ji7.apho,24» QugBflio,^o*com. 2 4* Qaaeftio.tf i .apho, 2 f . Quaeftio,<J2,apho*2 ^ . Qu2ftio*63.apho,2 f , Quaeftio*<J4»apho.2 j. Qi3eftio.<i j*apho, 2 6, Qu3eftio,^<5.co, 2 ^, Qu3eft1b.if7.apho.2d, Quaeftio.58.apho,2 7. Qu2Eftio.^9.apho, 27. Q5,70.aph.2 7»et, 28. Qp,7 1 .aph,«&: co, 2 7. Qu3eftio,72,aphQ,2 s. Quxftio,7 3,com*2 8. Quaeftio.74.apho. 30. Quaeftfo.7 f ,apho.30. Quaeftio» 7<f ,apho. 30, Quaeftio.77.apho. 3 1, Quaeftio.78*apho. 3 1 . TilB?irLA QVAESTIO Vtraoes^ritudines omnibus poO' fiiitcontingereteporibus* 171 Vtrum quidam morborjim maxi/* me quibufdam fianr teporibus &acuanturv ^7i Vntim alicuins morbi poflitaer tio effc caufa, ' 7 1 Vtrum fifQlae complexiones aeris fintcaufae ggritudinis neceilefit omnes homines morbo fimili te pore aegrotare. 171 Vtrum propter raalas digtas 3c ma la exercitia aequaliter necefie {it homines omnibus infirmari tem jx)ribus. 171 Vtrum diuerfitates naturales fint adiutrices aegritudinu, 1 7 1 Vtru aph. 2 1 .cotineat uericate. 1 7 2 VtrupafGones numeratae inapho. 24,conting3nthyeme. 172 Vtrum membraoia poffint magis defendf a frigiditate aeris q^ m^ ftrumenta anhelitus. 1 7 2 Vtrum accidant in xtatibus ea qug dicfta funt in aphor. 2 f , 172 Vtrum ulcerationes oris contingat in aetate illa cumfcuncj naturalis compiexionis. i rt Vtrumuomitus contin^ac in com plexionctemperata. 173 Vtrum humiditates aurium appro/ prientur aetari infantium. 1 7 5 Vtra poft natiuitate denrin caufarf debeat pruritus gingiuaru. 1 7 3 Vtruminquocunq^corpore infan/' tilidebeantdentcs perforaregin giuas. 173 Vtrum diarrhoex contingant iftis producentibus dent«. 1 7 5 Vtruparifchimiaaccidere pofifitin aetateconcuffionis&: accidenria ad iiuientatem. 173 Vtrum in hac aetatc prgcedente ffat afmata. 173 Vtruminhacaetate& praecedentc fiatlithiafis. 17 j Vtrum in aetate feni} muItipUcen/' turuermes. 1 7j Vtrum in aetate magis prouedora ffat febres magis diuturnae, 1 74 Vtrum haec corpora crefcant mul^ tum uel modicum. 174 Vtrafputafanguinis&: phrhifisco tingat in adolefcetibus 8c m iuia nibus tanq^ morbi proprrf, 1 74 Vtnim febres acuriores fiant in iU'' uenibus ^ in aetate praecedente iuuentutem. 174 Quales epilepfiae contingant huic aetati. 1 80 Vtrum pleurefis conringat in aetatc primaefenecfcutis, 174 Vtrum diarrhceae diuturnae caufcn turinfenibus. 180 NVM APHO.HIPFO. Quaeftio. 2.,3pho.4. Quaeftio.j.apho. M . Quaeftio.4.apho. 14* Quaeftio. 5 .apho. 1 8. Quaeftio.tf .aiplio. 1 9i Qo,7.^phOri 8.^.20. Quaeftio, 8 .apho.2 1 . Quseftio. j>,apho, 2 5 . Q^uaeftio, I o.apho. 2 3 Vtrumquafttisaphorifmus Cit ue> rusficconditionatus. i7f Vtra apho, 1 1 Sit uerus.. 1 7£ Vtrum poft atliimptum pharmaca (blutiua competat fom nus. 1 7<s Vtrum caufa humoralis faciens do Jprem fupra diaphragma fit eua/ cuanda per uomitum. 1 7 ^ Vtrum fitis purgationi fuperuenics fignificet euidenter purgationia complementum. 1 77 , Vtrum dolonbus exiftentibus fu'' per diaphragmatefitmateria g fuperius non per inrerius eua^' «Juanda. '77 Vtra apho. 2 i Sit uerus. 1 7 7 Vtrum apho. 2 3 ,fit ueriis. j 7 s , Vtrum urina multa mi<fta para fe-* ceffum figniffcet 8C ecotra. 1 7 Sc QVINT^ PARTICVLiE, Quaeftio.i.com.i. Vtrumfpafmasdeinanitione pro^ uenieHS fit mortalis, i 7 s Qo. 2 ,aph.4»et. ^i Vtrum fingultus confequen s inani'' tionem uelfiuxum fanguinisni/ mium fit malum fignum, 1 79 Q_uaeftio.3.apho.tf. Vtriiapho./J.fituerus. i7<? Q_U2eftio,4taphot7. Vtrum tetanus fit morbus peraoi tus . 1 80 Qu2eftio.f ,apho.8. Vtrum apho,8.fit uerus. 1 8 1 Quaeftio,<s.apho 9. Vtrumapho.o.fituerus, i8r Q_uaeftio.7«apho.io. Vtrumapho.io.fituerus. isf 'Qugftio.S.apho^ii. Vtrum ex permutatione materiae fquinanriae ad puimonem pro> ueniat pulfus durus ingqualis 8C inordinatus, i & f Qo, 9.aph. 1 2 .et* 1 1* Vtrum fputti grauiter foeten s & ca/ fus capillorum 8c diarrhoea fu^" perueniens in phthifi fint figna mortalia. i s f Qu3eftio. io.apho. 1 7* Vtra apho. 1 7.fit uerus. i s 2 Quaeftio. 1 1 .apho. 1 8. Vtrij apho, 1 8 .fit uerus, i z i Qugftio.i2,apho.ip. Vtrum frigidum Cit neruis dcntii<' bus &;c.inimicum. econtra uero calidum. i_8 2 Quaefi30.i3,apho.2i. Vtrumfrigidumfitulceribus mor dax induret cutem : 8C dolorem f aciat fine fanie. 183 Qugftio, i4.aph.2 7. Vtrum aqua que cito calefit uel in^' trigidaturfirleuiffima, i$i Q ugftio, I j,apho,2 8. Vtrum fins nocfturna conueniento- remoueaturperfomnum, 184 Quaftio,id,aph. 30, Vtmm in pregnate competat phje/ botomia. r 84 Qugftio, 1 7.apho.sOt V trum quanto fcetus fit maior vaw lierphiebotomata cirius aborfu incurrat. 1 84 Qugftio. 1 8,9pho.3 3. Vtrum' apho, 3 3.fit uerus. i ^4 Quaeftio.1 ^.aphovs f . Vtrum mulieribus praefocationem matjids parienribus aut difficut ter parienribus compet^t ft^r ^ nutatio. . 15.4 Q^ugftiQt20.apho.44t Vtmm apho.^^* fit uerus* \ 8 f ^ : QVARTB PARTICVL^* SEXT^ PARTICVLi&, Qa3eftio^r>a|^»i.. Vtr5apho»i.fit.benepofitus» 174 QQunicatapfho,2» Vtruinaphor.2»fitU€rus* 18?* Digitized by Google TABVJ^A Q.VAESTIONVM APHO.HIPFO. SEPTmi& PARTICVL^. Q^ugftio.2j.apfao,20r Q_uaeftio. i «apho. r ♦ Vcrum iti acuca febre infrigidentur ' Q_uaeftio. 2 ^.aph. 2 1 , cxtrema» 1 s ^ O uaeftio.2»co.2« Vtrumcolorliuidus figniScetpefli Q_uaEftio,27»aph.2 3, mam putrefectionem. 1 86 <^uaeftio.3*apho,j* Vtrainuomitufingultus&c. iBS Q_ugftio.2a.aph.24, Q_uaeftio.4.apho.4» Vtrarigorfitmalusinfudore, istf Q_uaeftio.f.apho.8. Vtraapho.s.corineacueritate. iS6 Q.ugftio.29.apho.2 7. Q^u«ftio.<J.com.s. Vtrum ad rupturam apoftemans pedoris uel pulmonis uomitus confequatur. i8<5 Q uaeftio,30.aph.50. Q^U3eftio.7.apho.i9.* Vtrum defipientiainfluxu fengui^' nisfitmala. i8<5 Q_u|fl:o.5i.apho.3i. Q^ugflio.s.com.j^# Vtrum fpafmus importet maiore defedium qp defipientia. 1 85 Q^uacftio.i>.apho.io. Vtrauomitus&fingukusfint ma Q_uaeflio.32,aph,32, lum in iliaca paflione. i Z6 Ou«ftio.io.apho.io. Vtrum fpafmus fequens iliacam pafiionem fit matcrialis ucl ira/ Q^ugftio.3 5.apho. j 2. matertalis. 1 87 O ugfHo. 1 1 .apho. 1 1 « Vtrum periphleumonia fit mala in pleuretide. 187 Q_ugfti0.j4.aph0. 5 3. O uxftio. 1 2.com. 1 1. Vtrum periphleumonia pofifit pre cedere pleurefim ab ipfa cau/ Q^u|ftb.5S.apIx).54* latam. 187 Q^ugftio. I j.apho.1 2. Vtrum phrenefis in pcriphleumo^ Q_ugftio.3^.apho.5 -. niafitmala. 187 Q_ugftio.5 7.^6.5 j. Q_ugftio# 1 4.apho. 1 5# An fpafmus uel tetanus uulnera fe/ quendo fortia fit mortalis. 187 Q_ugftio.58.apho.5tf. Q_o. I j.aph. 8.CO. 14* Vtra defipientia 8c flupor fint mor Q_ugflio.5 ^.apho. 5 7. talesinpercuffionecapitis. 1S7 Q_ugftio.40,apho.58. Q^uaefiio. i tf .aph. 1 5'. Vtrum fputum faniei fit malum in fanguinis fputo. 187 Q_uaeftio.41.aph. 5 9. Q_u^io.i7.co.if# Vtrumpoflitcfrefputumfanguinis Q_u3Eftio.42.aph.41. cx pulmone dato <j non fequa^ Q_ugftio.4 5 .aph.4 5 . oirfaniei. 1S7 Q_ugftio.44.apho,44. Q_o.i8.aph,8.co,if* Vtnimpofifitapparere fanieifputa datoc^ non apparuerit fpumm Q_ugfi:io.4f.apho,4.f, fanguinis. iss Q_u3eftio.4tf.aph 45. Quacftio. 1 9*apho. i tf. Vtrum fit pcius pthifico retincri fa Q_ugftio,47.apho, ^ i . liuamqpnon. iss Q_u^io,48,apho,j2. Q^uaeftio.20.aph.i7# Vtrum fingultus fit quid malum in phlegmonehepatis. iss Qugftio.49.apho.f5, Q^ugftio.2 1 .apho. 1 7. Vtrum phlegmon gibboficatis he^ patis fit peior phlegmone con^ Qu^efHo. f o.apho, j ,; cauitacis, iss Qugfi^o.n.co.ff. Q^ugfido. 2 2 .com. 1 7. Vcrum ab apoftematc calldiflfimo Quaefiio. 5 2 .apho. f 6. currat cholcra rubea ad intefti> Quaeftio. j 5.apho!f 7! num&ftomachum. iss Quaeftio.f4.apho,f8 Q_ugfUo,2 5,apho.i 8# Vtrumfpafmus &dcfipientia fint Qugftio.f j. apho.j s, quidmaluminuigilia. iss Q^ugfHo. 2 4.aph. 1 9. Vtrum in denudatione oiTis apofto ma corroiiuiim fit pcfTimn, i s s Vtyumputrcdoautfanics fit mala iperyfipila. 188 Vtrum treraor in litargia fit bo^» nus. iss Vtrum fenics flt mala in dobre diii turno. . 188 ' Vtrum dyfenteria iic mala in kceC^ fucholcrico. iss Vtrum in dolore forti circa uen-^ trcm frigiditas extremitatum fit mala. iss Vtrum diarrhoeafit bona in hipo> farcha. 189 Vtrura fpumofg egcftiones in diar^ rhceafign^centdcfluxum phle gmatis a opite. 189 Vtrum poffit efle urina tenuis fu^ . perius cholerica exiflente hy^ pofiafi. I Z9 Vcrum cholerids exiftentibus hy^ poftafibus acuta dcnotctur ggri> tudo. 1 89 Vtrum urinae diftantes figniffcent turbationem in corjx>re. i s 5» VtrOhypoftafes crymnoidales lon gafigniffcemggritudine, is^ Vtrum apho.5 f .fituerus, 1 89 Vtrum omnis morbus frigidus dw re digeratur. i s^ Vtrum apho. isSit uens. 1 89 Vtrum apho. 5 7 .fit uems, 1 90 Vtrum falutare fic fanguinon uo> mcrefinefebre. ipo Vcrum apho.59.fit uerus, i go Vtitim apho.4 1 Jit ucnis. 1 90 Vtrum apho.45.fit uerus. 1 90 Vtrum mulier poflSt ambi dcxtra fieri. jpo Vcrum apho.4 ^*^t ucrus^ i qq Vtrura aph0.4tf.fit uenis, i ^ Vtrura apho. f i ,fic uerus* 1 90 Vtra norificario fternutarionis pofj tainapho.2f.fitfiiffidens, 191; Vtrura febris fifpemeoies dolori hc paris ipfiim curct» Vcra apho, f f ,fit uerus. Vcra forri nacurg pofiGt refifti. . Vcru apho,ftf.fitueriK, Vrmra apho,f7.fituerus. Vtrum apho,f g. fit uems. , Vtrumapho,fS.fituems. F I N I S. I9t 191 191 191 191 191 191 Digitized by Google PARTt PRIMA lACOBI FOROLIViENSIS PMofophtac Medid Gngularisin Apho rirmosHippocratis luculenaffima ExpoGtio» APHORI SMI PR IMI ANTiq,VA BXPOSITIO, ■■^j.lTA BKEVIS ,Ars ] ucro longa , tempus autetn acatumjexpe^ rimentum fallax , m< didum aute difficile. Oportet autem non folum (eipfiim pra?^ bere fadentem quae, cportet^fedetia fgro tantem , dc praefenr' tes , S^ ea quae extrinfecus Canu THEODORI GAZAE EXPOSlTIO Vlta breuis, Ars loga, Occafio prazceps, Experimentum fellax, ludidum di^^ Bcile eft. Nec (blum (eipium officio fungetem exhibere oportet, (ed etiam apgrum, dC affidentesj^d exteriora; N» I-EONICENI EX.P0SITIO r. ^ltabreuis ars uero longaj occaGo au ■/\ ftcm praeceps^experimentum periculo V/ fumjiudiciu difficile. Nec (blum feip^ ▼ fupr^areoportetopportuna faden tem,fed &: xgrumrSd affldetes, dC exteriora» ^XPOSITIO lACOBI j R^termifTisqutbufdamfupcrfltiiSfn qutfitionibiiSjin principiohuiuslibr« ficriconfuctisjtni ad ca qu^ ad hu- 1 ius libri doctrinam capefccndam^fa- i cilitat<^ prf bcnt utilem , condefccn I dam,triaf n priucipio huiuslibri prin 1 cipalitcr pcrtradando . Primoqu^ ' iit titulus huf us Itbri . S^ccundoquid Jacobo f5t ,ij fcicntia hic tradita fubicdum , Sc adhuc in to*- tamedicinali fcicntia,cuius htceftlibcr partialis. Et cx hoc hiii us libri utilitas dc ordo cius ad alios libros, 3c aucftoris intetio patcficnt.Tcrtio uero adlittcrgcxpo iitione^ ciusdiuiiionedcucnia. Q^uantum igitur adprimum,fciendumq)liiclibcrabaucflortbustalitcr Titumi inucnitur intitulatus. Inapit libcrapho.quem Hip. JHJis. chous de mtdicim edidit. Ex quo patet primo aucfco Chous yjs nome,quia f uit Hip.grg cusnationc de choo infula **" grf cig oriundus,qui poft morte ^fculapij m ultis an-» qufd. Htppo. njs" iuedicina latentc \ hanc dicitur nouitcr in ucniiTc. ^ uentor Patet fecundo cui parti philofophig fubordinatur,hic mcflicif €nimliberfub^citurnaturaliphiIofophi$,iicuc<Si:tota fcientiamcdidng,utcolltgtturprima primica.dc fub ietftismedicing,^: prtmodefcnfu&: fenfato,ad priad pium. Notatamcn q> diciiuraphorifmusabapltori-^ j . fo.as.uerbogrsc0jquodidecftquoddiuidodimdis,it3 inte ti o ujjjiy jjjj^- j q^jdam gr f cus. Cui fetis confonat Mefuc dc '^^*.PP'^^ confolationemcdidnarum,dumallegat Hip.ia libro u%mm» fifpai^ajoruin fcrmonji.i,aphoriiJnprii,Eftaws 5iph«a, APHO; HIPPO, I Ct ^fCftliido. ^.ctymologtaru. ca. 1 3 . Sermo breuis rcipropoiitgftntendacoprchendcns Catholicon autc alf ter defcribit. Aphorifmus eft fcrmo brcuis , intcgrii fenfumrei propofitf dcfcrt^bcns. Ex quopatetpnmo auiflorisintentiojquia.f.tradcremedicing fQ.hiUsL fer- > moncbreutfuiftcienter ipfa coprchendeteiiuc^ho- ' riilico. Patetfeciido huiiis libri utilftas cft.n. utHis ad faciliter fcibilia medicin^ memorig comendandu, &: ad m ulta fcibilia medicinae in brcui t^ capefcendii, utcoliigiturdemete Ccaumeatatorisincomcn. Pro- pter quod GaF. in primo cFeat»:^ inqutt,c^ in breuita te fermonis antiquorum locus admirationis cxiftit. Q_uantu ad fccundu fciedu cftq,licet fubiecciimul- Subic- tipfr capiatur,inpropofito tii fumitur pro illo de quo ctu hu- principafrcftia fcietiaaliquaconiidcratioj&dcquo jusJibrt principaFr inueftigaatproprietatcs&:pa{sfoncs,<&;ad quodqu§cuq?in fctentia c6 iidcratahabcnt attributio ne,^ cu hoc mctas illius Ccienti^ iion trafccndit.Q^ua litcr ia aaturalt philofophia &cimus ens mobiie fore fubicccii.ln arithmetica numerii. la gcjmctria ma- gnitudin e , Sic igitur capMcndo fubicctum diritur q^ f ubiccfcii fcicntiae ia hoc libro traditf eft corpus huma nu faaabile,5grotabiIe,& fub neutra difpoiitione po- nibiie, coiideratum tamca ftcuadii cSiponcs coes ii uc gcncrades ct fpectaks .1 n hoc. n.hlaro non folu geacra- les caaone traduntur,fed etiam fp3le,diuerias f gritu dinii fpes concerneates(utinfrapatebit.) Et fi quui ul tra corpushumaBiicolideretur,iioccDaiiderat prout ad humaaii corpus habet attribucione ,ut funt ue ti,elc fncnta,ctc. ExiftopatctprimoordohuiusIibriadaJi Ordo li QslibrosHip.Eft.a comunior etgencraIior,tdeoprior bri» ordiae docfcrinf .Copofuit aaq? Hip.Iibros akc^ folum particularespr§terhunclibrnm,utlibrum de aquaSC^ aerc, ec rcgioni bus,hbrii rcgimiais acutorum,de epidc fliia,de cafo 8C f rida,de aatura f^tus,<X:c.qui oes con- paratione prgfentislibri fuat pardcuiares. Patetfc- cundo <^ copararione alio]^ m ultoi^r librorii plurium, ut tcchai, Sc primi caaoaK, cft ordiac poftcrior,cum fub brcuitatequadam hic a>iligatur qug al^s ta libris prolixiusfuattradita. Patet tcrtio diflferentia huius librtad tcchni Sc primum canonts , quia licet utrobic^ ^rpus humaaum fanabile 8cc. fit fubicccii^diflfere ter cii quia iHfolii fecundii paisiones co es confi<krat : hie aute indifFcrcatcr fccundii proprias (Si:: c6%. Q^uan-, tum ad terriii priacipalc eft faeadii, q> hic liber priacf paFrdiuidttur taduas partes.f ia prohanium 8C tra- <S:atii.Travtatusiadpitibi.(lB pcrtutbatwnibus uc- tris )Primaiaduas. i^rimo iaauitneccisitate compo ncadf libros medidaales aphoriftica breuitate coUc-. ^S:os . Secuado iaiFerc quoddam in accu praccico opera^ tiuoexequendo-feciidaiia(C^rtetaute noafolum.) Prima ia duas,ficut dupFr perfuadct p rofK)fitii. fccaa da. tla(Tcmpusaute acutum. ) Inprima partc inauic . tftam concFoncm. Oportct in medidna libros aphori- fticabreuitatc coUectos componcre. Condufio argui turfic.uitah(Miuaiseftbreuisrefpectu huius artis ca*- pcfcaidg,ct eco cra m edidaalis ars eft longa . igitu r etc, patet cofcquca tia,quia aliter non poiTcmus arrcm ci-, pefcerelongam, <^ ans relinquitur aotum. Similem concFoncmhuiciaauitRafisquartoAlmaaib.ca.ulti CocFo rao.Etquaacum ad aiis Seaeca £ libro de brcuitatc ui Hip . ia tf.Et Virgiltus dedmo snddos. Stat fua cui.^ dies primo breue (Scirrqiarabiic tps. Et Ouidius. Ola dcbeatur apho. nobispaululuq? morari.Scrius aut daus fedem propc xamus ad uaam .Tendimus huc oes 3cc, Et aitbi . La- bit cxtemp^iallit»$ uo|aahs f tas. Et aihil cft anafe uc lodusetc. Pranonotaqiiia termini,Iongu,breuc,. Rclat{-r anagnii,paruum,diftans,^propinquum,funtipr|di ui tet* ca9}exm>adal^iud. ldem.n.rcfpe«fcudiuerforupoteft mm^ |aco.s.Apho. K Digitized by Google eifemagttu Sc parau,brcue dC lo^ii.SccM cpUigtt ^ V*» Ahft. in pdicamews. Ex quopatec utu humanapolie huma- djcjbreue {if<Sf longa refpectu diucrrora. In ,ppolito ^^ ^ aute diat breuis refpcctu arcis medicing fifecte capefce brcuis de,adhuncffnfum q? tepusreqjLiilitu <S^c .cft lon^u re- ct loga, ^p^^y teporis noftra uita m e furatis . Secundo nota q? V«a j„(. p^rniinu? uita, fumit m ultipfr . Primo .n Xumt t pro quatru ^^.-j.^ p„njo,quo denominat corpus eiTe uiuenSj<S;: UC «i p;ictter j^cftacflusfubftatialiscorporis uiuetis,etrde eftc^aia, Secundo fumic uita^? quacunq? opcrationeindifferyer ^ueniente ab ala uiue?is,media?ibus fuisnaturalibus inftrisjfiue talisopcratio fit cognofci^iua^fiuenOjet iic op?ra0oncs ta naturajes ^ aiales alae appellamus uita» Tcr^fo fumit uita ^ op?ratione cognofcitiua uirtutis i telUdiusE liiierQnalisqualiter rationecaretes, mundo mor?uos dicitiu; mortalcs , quia no uiuunt tali uita quae cftintellc<flualisucl intcUccxiuapotctiariue iiabilicas^ Q_uarto fumi t uita ,p m afione 8C pfitia aif in corpore, uc Arift .in Iib.de morte Sc uipa gencratio ?ft parcic^pa^ tioprima aiaenutritiuoeincalorenaturali. uitaauce eft huiusgmanfio.Ad^^polituqualiterciiq^faaiac uita, i j. « ^pofitopatetlitter^clarusinteilectus. Tertionotac^ y^J U- arsfumit dupFr,<X: fiiV ccia fcia^uidcUce^ com uniter et A P ^prie.Et lic pptcft diiicrftmode dici medicinaars,et fc< «"P** cmia. comuniter fumpta.Ideo bcn? dicit Ga?.primo ce chni*Scientiaeigitnome comuniter 5:nopropricin«;?l Jigi oportet. Q_uarto nota fcientia medicing dupFr pof fe acqiwri.f.p inucntione><S: g doctrina. Maximc aute primo rao ars medicinae f ft ime fe 16ga,ec rcfpe Au eiu§ uita br?uis,ut in qonc uidebit. Secudo mo no dicit ^s I6ga.,^3. iUudquod lo^is teporibus ab. ali)sf nucntu eft, «n'\ma4i? 3C tepore paruo faciTr appr?hedi poteft, In tcr^ajjarcctangic f^cundii modu eande ^bandiconclu ^m . Et arguic fic tepusopcradi eft acucu,^ cxperi- mcntii cft f allax, 6c iudian diflScileJgic <SCc. tenec c6 fc quencia,&: ancecedes dereliqui f nocu de fe. Primo no taq>iftaparcicula.Tepusacucii, habccduplice incelle- <5tum Primus cftifte,ut g ipfa probec uitabreue,quia tepusnoftrs uit3eaci^ciieft,gacitoprse?eric. Sccundus intcllc(ftuscftifte,cj( cepus e acucii.f.^epusoperadi cir- cacorpushumanii eftanguftii.eo.n.9.corpushumann medici opcrationi fubicAii multas recipic mucacioes f» abintra 3c ab ^cra>fecundu qua^ uariecace oportct ua riarimcdicioperaaone,i6opcrandi cepus anguftueftj undcoportctmediciiclTe^mpcuminoperado,<Sf hab^ rc canonesaphorifticos. Et h^c cxpojfitio eft cofona Co Expcri mentatoriincomcn. Secundonotac^gcxperimetun^ mcntii «t colligit primo metaphiiicae,intelligerc debcmus par-- quid. ticulare nociciain me tc uel uirtutc cogicaciuaderelida multis memorijs mulca^ operacionii fcnfaca^. intct fc ^Q ij^i?ntium,uc cx cxhibicione turbich>aut reubarba xi[ TcrVo nota hic rcperiri duplice littcra. vna dicit f al lax.Alcera dicii: timorofum. Et utra^ eft boua lictera^ S?cundapatct, EcprimacoUigipotcft a GaF. primo dc fill^phcimcdiciiia 3c tcrtio c6pfonum.&-2, .cauo.2 .c. ludiciii <5^alil>i plijttes. Q^uarp nDtaq>iudicium no cft mfi af ad fit et fcnfusquo ^r^imus uel airentimus ftc efle uel fic £or<: dr du- operadum>quodquide e duplcx.f.quoddaantccedesex pltciter perimetum><S: quodda cofequens experimetum.exem plapatet. Ad^pofitumutrunc^^eftdiificile.Primum qitide , gaoportet mebri <S: corporis liatura infpicere, (S:mfinitasdrcunftauas. Seciidum etia.qaignoramus ctiipperaaoni fitatcribaeda,utincQmeto, gaquadoa pluribus caufispotcft pucnire ide efFccft:us,fpfnoramus ^iWcauf^iitattribuedaillius^fBpdus^ductio. Vtetes priino iudi^o funt ronales. Vtentc§ uero fecundo func _Me<K |i|ctho4ici. Inferc fccundoorrolariumadcoclufione cus da* .f v<l> no opprtct tm mcdicum praebere Ce facientcm quae phcitcr oport€?<&:c.fcd ctiaiafirmupi medicp><S^ aftatcs> ^ ca quae cxtri nfccus applicaiit coucnietcr appIicaritPi-pba tur c5clufio iftajgapptcr cuiuilibet ifto^ autoium dc f c Aum impcdiret debita opcratio 6c adio uirtutis <x>n tra ttjorbum .igit«Sf c.pacet cofcque tia.<&: anteccdens i- _ ^, telligcnci. Sifisfencenciahuicpbnita QaF.l.critico]^ r^ reuf cap .2 .E? eftifia codufio utilis inadupracftico. docct ^ -f ^* "* .n.n6 certc crifim^nofticari nifi fupppfitp regiminedc ^^' bico. Primonota uccomunicer oes notac hic.Triplex *^^ cftmedicus.uidelicct finiit:cr,adulaciuus fiuebladus,ct ^^ j^ ronalis.ColligithaecdiftinAio. j 2.terapeu.adprincipi ^ ^^^ T* um.Medicusauteronalispluresdebechabcrc coditio- ^J^. . /" nes.Primodebeccircfolers. Secundo dcbec eiTc foHici- P*^^*^''^ tu§,Tertio debeteffememoratiuus.Q_uarco debecciTe cxpercus. Q_uinto fciens. Secudo nota mcdicii pbcrc fe infirmo cft ipfum medicmas infirmo ita ut placcat fir- bi c6ucnicnter applicarc. Et cc6tra ipfum infirmii fc p beremedico eft ipfum eiremcdico obedfente6<: alTen ti ence,necipfiiuilipedcnte,fedpotiushonorace.Vltimit cft bene folueremedico.H|c pla fatis pate t intelligenti, Aphorifmus. 2. In rjturbationibus uetris dC uomiabus q«i (po te&m, fiquidcqualia oportetpurgaripurgetur, &:cQfert,^ bene ferijt.Siuero nOjContrariu. Sic &: inanitiOjfiquide quale oportet fieri fiat , dC co fert,& bene ferunt.Si uero non,coatrarii5,Cori> teplari igitur oportet 5i: tepuSjet regione^et aeta^ teSjS^ ^gritudines,in quibus oportet , aut non» In ^turbationibus ue tris 8C uomiwbus fpotinis, fi talc _. purgatqualepurgarf oportct,resbfi ccdit,etfacilefcrc * Sin mfnus,c6tra. Icfde fiFimo c6cepcaculo:^ inanicio, fi fiatqualis ficri oportecresbii cgdic, ec facile fert. Sin mf nus,cotra.lgi t Sc cps,^ terr a,<Si: aetate , Sc genera morboj^jjin ^^bus oportec necnc, cpfpicariofiiciumcft» In pcurbationibus uentris61;: uomitibus fpon tinis fi ta L^ eQ* lia purgentur qualia purgari oportet,confcrt,<S:leuitcr ferunt,Si minus,contra,Sfc<S!: uaforuminanitio>fi ta-- lis flat,qualisncridebct,confert,<5«:benctolerac,fin mi nus,c6tra,infpicereitaq^6porcec,<S: regfone,<&: tepus, <^aetatem , «&:morbos,inquibusconueniat, autnon. Expoficio lacobi. lnhpcIib.apho>Hip.ponirfeptetradatus,ficutfep£e Diui funt particulg. In prima determi nat de rcgimine corpo ^o3cii\ rishumanipcr di?ta,&: percuacuatine..Infcciindade- tetio.';^ terminatdcquibufdafignis quibus ,pnofticabit boni^libro]^ 8c malii in aegritudnibus. In tertia dcterminat de cau- aphor, • fismorbor ii .in quarta ponit quofda canoncs quos opor tetobferuari in omni euacuacione ca naturaliqf artifi ' - - - -. :cidi-Inquinta4etermioatdeqaibufdaaccidecibuseua cuacioni aduenie tibus , 8c de operacfonc caXiSc frigidi, Sc de accide cibus fuperueniecibus m ulieribus ta pgnan tibus^ no pgnatiisus. In fextade gbufda fignis qbusi boniiautmaliij>nofticat abfblutc.In.j.recapitulat q dam,utfllag;fi'ciac.Parc€^pacec.Hicapho.induaspaj:- tesdiuidfc.Inprima^baccQclufione quaincedic.In ic cundafnfertuniicorrolarfu.Seciidaibi(C6teplariigit - oportet.) C6cl'ohuius3phorifmi^ftifta.jyie4icusre- &e operas euacuadp corpushumanum debct euacuare CocFo qualcoporteccuacuari.fmateriapcccante.CQC?o,|>bat'5pho.f§ flc,tt?edfco ?uacuate qualeoportet cofcrtcuacuatiocor-- <;uudc pori,?t<:orpusbcnc fcrt ca.n6 cuacuatc ucro quale opor tet n6,f gic c6?hifio ucra.cofeque tia patet,& antccedes, arguic,ga cuacuatio qualis oportct facfia a natura^coq- fcrc<S:bn fert.CQtrariauerono.crgpci^atiaqlis opor- tet facta abarte c6fcrt, et bii fert.cotraria ucron6.c6 fequcntia tenct,quia fimile apparct dc naturali 5;: arti^ cialicuacuationc. primo tangitprobatio antccedcntiSi. Sccunda Digitized by Google A P HOR. Sccunda coclufioibi( Sic Sc inanttxo.) Similik^aiicn^ ria hut c collig Jtur fecunda primi doc. fecunda cap ,iy^ dehisqu3e ^ ueniunc cx retentione^s: cuacuatione. Hc quantu adfecundaparte ibidemfumma fecundacap. ■ 2Q.decaisdebilitatxsmcmbro]|2.Et.4-P?i«5icap.3-de^ quando.f.<^quaiiter cuacuareoportet. Euacuatione- . etus,quodcfteuacuandiifequiturtraquilhtas. Etcap. 4.de rcgulis cocnunibus folutioni uentris<S;^uomitui.£t ad ultimucum medicinafuperfluitatcscuacuat,n6 eric cum eaeftuatio.Cunq^iHcquibiberftmedicinajgftua tionem habcrc ccpcritjiam euacuatmedicinaquod fup fluum non eft.Item Mcfuein fuo de cofolatione mcdi' cinarumintcndonetcrtiaca.2.SimcdicinaindebitcfoI' uit. Etintentionc quarta ca.^.f.dcfitipoftpurgatione laudacur cuacuatio ad qua fequitur leuicas, locundiras, Sc quies.Et cft utilis in aclu practico.Et ampliat ucpa- tet. Primonota. Peruentrispturbationem inceliigit Ventct euacuatione£actaperinfcrius,quiaadipramfequit uc niirntu plurimumaiorpturbatio. Sccundonota ucntrc mul ^^ tipliciterfumi.Pnmoproomnicocauitate,iiucnatura ^^ lf,uuepr2ecernatarali,utinaphorifmo.20.fextgpart£ culae.Si in ucntrem fanguis<Si:c, Secundo pro cocauita te folum naturaliamebracotinentCjficutin.1 4-apho- • rifmDfecundjparticulg.Inuetristluxibiis5;:c.Terno /pe -, 2 fumitur proquolibet receptaculo in quo iit nutricatio,. '*** uc in aphorifmo. I y .primg particulg. Ventreshycme Vomi- ^ '^^^^- Q_uarto ^ folo ftomachojUtin fecudo techni. qd' Vencrisigicurcognicio&c.Q_uintoprofolisinteftinis Subuer ucinprJmo regirainisacutoijj.Q^uibusin uetrereliqui iio qd as<&:c.£cicafum(turhic,ita^peruentremintelligitin j^^ajfe^ ceftina,auc ftomachfiectnteftma. Tertio noca cj> apud auctores tnueniuntur i€ti termini,uomicus,fubucriio, Abomi naufea^d: abommacio.vomicus eft mocus ftomachi ad natio expelkndum g uiaoriSjCum accuilt expulIionc,fupple uel dc - aliqutd corpuiencum,ad ditlcrentia eructuationis^qug ftruccio ^^ S. uiaoris,cum actuali expulixone.Subueriiocicmo appeti - cusiineactualtexpullione.Naufeaauce cftinclinatio j^s ad hosmotuSjquia afacili caufa uomcret. Abominatio iiue fubueriio anim? el^ditpofitio,quaabhorrecur ci^ bus,qug quandoq; dtdtur deftructioappecitus.Coiligu tur iftg deicriptioncsjtcrtio cafi.fcn. 1 3 .tractatu.5 .ca. 8.quodeicde uomitu,adprincipium.ln propoiico auce . cftfeimodcuomitupropricfumpto. Q^uarto noca q> fponte a medicis multipiiciter fumitur. Primo pro fubt. Spontc to,utinillo.78.apho.quartsparticuIg. Q^uicunc^fen, tripFr guinem fpontc mingunt .t .fubito . Seciido prout cft ide q> line caufa manifeica extrinfeca, ut i illo aphorifmo. > fecundg par ciculg . Laborcs fpontanci narrant morbos. Tertio prout idcm cft q> a natura,ut in propoiito.In uo^, micibus qui fpote fiunt.f . a nacura,ad dirferetia f acti ab. arte, uel a caufa primitiua. Q_uinto nota q^ euacuatia qualisoportet,iimul cofert&: bencfertur. Cpnfcrt.n. pro quanto malum euacuat humorem, 5^ p cofequcna difpolitioncm prf ter naturaremouet.Bcncautem rcf t, proquanto exhocnonmuitumdebilitaturcorpus,fed tnfuoquaiipmanctuigore. Exquofequiturconferca tiam propric attribui corpori,mcrito difpofiaonis prg-- tcrnaturalis,bonaautcm tolcrantia mrtun. Patctfecii 4o q^ non repugnat cuacuationem cdfcrrc,<Si tamcn no bene ferri.Similiter ccontra , euacuationem bcnc £erri> 3C tamen non confcrre,utin cprporc robufto,cuius uir tusrcfiftit,iicq>nonindigctmedicina.Etftataliquam Purga- cuacuationem no.nbcneferri. nec confcrrc , ut in cor- tio fum porcdcbilt.Exquopatctquarc ncceitarium cii:h|c duo ptadu- iirnuliungcre. Sextonotaq>Iicctpurgatioppricfum- plicttcr, pta,proutdiftinguitur contracuacuationem,concernat pcccatum humorisin quali,in propoiito tamcn fumitur comunitcr utcxtcndicuradeuacuatione. Exquibus ;patet caufs iierifieansapho.pro ifta cqnduiioflc intcIU' H l P P O, - z genti, Scptimonota<^Iicecadcuacuatioft€qaaIisQpor tcc fieri-dcbeatpcr fc confequi tolcrantia, &; cofcrcntia ftat tamcH <^ per accidens non confcrac ia aUquibus cali. bus,<&: funt quinc^. Prim usquando cum nocitiuaraa', Tolcra teriaeuacuatur benigna nocabilitejr^ in m^naquan, tia etco titate,cuncilia non confcrc^pter notabilcin cuacuatiofercntia nemiuuatiui. Secunduseftquadopiu§cuacuatq|4c' q, qnc^ bet,<^hoceftrationedifpoiitionispharmad ucnenofi. cafibus Tcrtius eftpropter dirpoiitionenj materig prau? , quf non co- ^ducit locu cui qccurrit adaduftionem ucl exeoriatio-.fcranc. nem. Q_uartuseftmeritodifpoiitionismebri g quod ..:. l cuacuatfo fic,uc for.habct ardorcm ucficg,&; das mtdi" cinam diuretica,illa Igdit trahcndo macerias,(S^ ii (brtcs haberct inteftina gracilia,debilia,pall£bilia, tunc phar macum Igditipfa p accidens ubi iuuai e dchsret. Q_uin tus eft rationedifpoiltionis uirtutum principalium , SC prauitatis materici,ut 1 fyncopali minuta, ii dabis phar macum,propter choleraflucntem ados ftomachi, icur rit fyncopim jilla cuacuatio ubi ^ fc dcbet iuuarc , nocc Bit per accidens. Octauo nota q» frcqucnter g inaniuo nem in tcllfgunt au<ftores 3c ma:dme arabici eu^uatio nem artiiicialem, ut Aui. quartaprimica, de enematc, dum inquit.Encmaeduccre matcriasquasrelinquunt i amentia.Et Mcfucdecofol3tioncmedidna:^<ntcn. tcr tia cap .3 . Inanitio fupcrfluit 6Cc, Corrolarium quod inferteit. Ad euacuandum qualc oportct eiiacuariopor- tet contcmplart hora>tempus r cgionem,f tatcs, SC segri^ cudincs,inquibusoportetautnon. Primonota c^ cu^ luslibet iilorum contemplatio ucl c6iidetatK> coferc ad. habcndum debitanotitia humorKeuacuadi,id^ quod libet iicorum contemplari oportet-Q_uod autcm confe rat,patet,alteri cnim humori attcftatur,?ftas,alccri hy ems SCc. Similicer akcri r^io calida, SC alccri frigida. S£ milttcr alteri f tas cah'da,altcrifrigida.Etfimi"lttcr altc- ri atteltatur febris terttana,&alteri quartana,^ alceri quotidiana. Secundo nota ut coUfgi poteA prima quar ti ca. I ,Sc primo decriii.ca.z.iSir.j.dcggritudinc plti-i ra coniideramus.f.fpcdem fiue manericm , anfaltihris fltan morcaIis,fimiIitcr mocum, an car di ud udocis fic motus. In propofito tamcn maximc dc mocu Sc ^dc poceft eircfermo. Tertio notaq^ prgtcr figna ia didta . Signa Aui.quarta primi capitulo tcrtiopfa alia ponitgaicra ii pefada gnorum confideranda.Ponicauce. 1 2 . in tfiis quacuor^oicdi- ucrfibus contcnca.Hgc func pcnfanda mcdico curarc uo co lentt Ars,gtas,uirtusrcgio,compfoforma.Mos,6dfyn. thoma,rcpietio>cepus<S^ ufus,Ecbcnc ii numercs,1^tt ramaddcrcdebcs.Hip.cantiicxplicatquatuor^cepuSy regtQne,^tate,<S!^aegritudine, quaefuntmagisgencra- • lia,ud for tc alia dcdit g hgc intcUigcrc. Q^uar to nota q> huiufmodt iigna indicanc non folum qualc,fcd cciam qualiccr,utpatctintciligcnti. Vltimonota,inquibus oportct,aut non,fdlicct inquibus corpotibiiSjUd in ^- bush}iortbus,udin ^busrcgiombusf tatibus,udggcf tudinibusjoporceteuacuarionemficrijautnon. , Aphoriimus. r^. . ^ Incxerdtatibus ad Cummu)2on2t habiwdines font Miaces/i in ultfmo fua-incNon.n po(!unt raanere in eode,nec^ quidcere,qui ufero no qute icunr,nequaqua potluntin mdiusaddere, relin quitur igitur^d peius. Horiiigicur caufejbona habicudine fofuere cofert, arno carde , utrurfus prindpiS nutrimeci accipiat corpus.Nec5copref GonesaduItimuducere,feIiaces.nuiat;fedqua!is naturahabetfs foericiuftfnerejadhocduca-eSiFr 6<r euacuationes ad ufnmii ducetes,(unt fallaces* Et iterttrdainptipes in ultimo exifteces feUaces* , - Iaco.s,Apho, A g Digitized by Google PARTI. Thc, Habitus athleta^ ad mo4um boni , tut£ non funt>ii a4 fummum deuencnnt. Nlon cnim »0 ^^^ fubitfterc pof funtautquiefccf c.Q^uod ^ non quicfcunt , nihil proti- cerctnmdtuspQtot.RcftatfgtchJsdecauilsutindc* tertuslabant, Q^uaobrcm folucrchabitum expeditfi- 12C morajUt denuQ refici corpus tncipiat.necidcirco co- prclltonesin cxtremum ducendae funt. Haud.n. tutun^ hQ? cftafcd pro ct us qui coxxigH natwra ducedum, ut to Jcret.Qino cuacuatione? tn extremii deductg cu piculo Aw;, Rurfufijf rccreacioncs extrero^e ad piculii agunt, 1^« Habituscxercitato:^quiadfummii bonitatis atttn- gunt,gicuioii,fiinextremo coftiterint, ncqj.n.poHut in eode pmancrc.ncc|; gefcer e, cu uero no gefcat,ne^ pofTunti^ficere in meJius , reliquu eft i^it uc decidac in dcccrius.His de caufis bonu habicu fta?tm folucre expe ditjUt corpus rurfus nutrirt tcipiat nec^ coprefliones ad extremii ducedae,picubfum.n.Sedquah'snacurafueric dus qui diet perferre,ad hoc ducere cq uenit:Sic ^ eua cuationcsquae ad extremum deducunt , periculofa:, E? irurfusrcfeAionescumcxtrem^fuerinCjpericulofg, Jxpoiitio lacobi. Hic aphorifm us m quatuor diuid ir par tcs , fccundum quatuor cociufionesquas ponit.Secundaibi(Ne(jcom preirtones.)TerttaibiCSiFr 8C euacuationes, )CLuarta ihii 1 1 tf e^ rcfumptioncs. )Prima in duas . Primo ponit CQclufioncm prima Secundo infer t corrolariu, tlsiCHo rum igtt.) Primacoclufio huiu§apho. eft ifta. Bong habitudinesin ultinio rcpleaoni§ exiftentes, in corpori busad fummum fe cxercitantibus,funt fallaces.Proba (ur ficfdcl uiiOjtales non poifunt gmancrc in eode gra 4u|i3nicatis,nec5quiefcercqiunulteriusaugeantur,nc quc poiTunt ad melius addcre.crgo apti funt ad detcrius labi,(5^ g cofequcnsfuntfailaces.patetcofequcntia, Sc antcccdens relinquit notii» Aliter introducit coclufio apho. ut fit ifta.In n ullis corporibus funt repletiones ul ttnaandi.Probacconclufioiic.incorponbusfefumme cxcrcitantibusreplctionesin ultimo cxiftentesfunt fa| Jacescrgo afortioriinomntbusalijs. tcnecconfequen- tia,cum talia uideatur magis apta fuihnere talcs reple- ttoncs.d: antecedcnsprobatur . ut probata eft prima co- Corga clufio fecundil aIiaintroduclione,in idem tamen redic». fcfiimc fcdprimadarior cft.Primoponitcoclufione. Secundo cxerci- probatione.Sccundaibi(Noncnim.) Primonota.Per tatia q corporafcfummcexcrcitantiaintclligitcorporaathlc- iint tarum,quaenaturalttcr mufculofa 8c ualdc robufta cxi athleca ftentiajfefortiiTimis excrcittjs cxponebant,puta Iudis> palcftrtS3&: fimiiibus.<Si: hutufmodi corpora antcq^ ta- itbus fc cxponcrcnt cxercit^s , ftudiofe fe in ultimo re- Habitu plcbant,quatenus foruora ficrent ad talia cxercitia tolc do cor- randum.Etdicuntura:hlet2e,quafiadletumprompta, ^is ^d , i nf erendii .f .ucl K>Icrandii . Sccundo notadum . Pcr ha <^ boa bicudine corporisinpropoiito tntelligere debemusmo- didtur du") fchabcndi quoad corum difpofitione,in macie,pl dnprft gucdinc,carnofitatc,(Si:prtuatione car nis,rcplctione.f« humoralijijcl inanitionc,iuxta cdmuncm modu loque di mcdicoj^. Tcrti o nota.Horuni habitudinespoiTunt dicibonaedupIicitcr.Prtmo.n.apparetcr.tales.n.in co^ Jorc rujWcundi , magni,o;roiri,<&:robufti,apparcntbo- ijas habcrc habitudines , quauis in rci ueritate non funt iKjnae,utpoft ^ideijic.Secundo exponit bon^, quiaex Jjona^^Iaudabiiibush^moribusfaccae, qui folo quato 8^ npn qu^li funf pcccates . Ex quo fol uic dubium fol i %um hicmoueri,quia fi hg funt bonf , noh uidetur eiTc fallaccs,nec ?cotra,fi funt fallaces,non funt bonf , folui *^5P tr ?ur wtpafct, 6Cc. (^uarpnota.Huiufmodi replecio- tioeslu neseircfallaccs,quiaper ipfas prfparatuni cftcorpusad *"2pcri caiidinaturalisfufFocatione fiuccxtincfitoije, uducna ^ulofae xvm cr cpaturajut iji^ebiturin comcn.A^caJorisquide .1. fuflFocattQne,pfohtbitacucntattone,Ad uenaftm ucro crepatura,nimiaearum plenitudine, Q_uinto nota uc fnfcrius apparcbit,<j. licec huiufmodt corpora fint fic rc plcta,tn ipiis tamcn, ut 1 quseftionc dedarabit,fortis ia furgic appecicusad cibum, quare haec corpora non pof- func in code pmanerc , ncc quiefcere.f.ab ailumpcionc ctbi.aut.n.talibus corporibus appececibus ofFcrcur ci- bus,autnon.Si non,tunc talia iniiamabuntur , 6c hu- mores praeparabunc adputrcdine . Et fi fic, ficc additio in plentcudine,<&:pcrc6fequcnsnonftabuntin eodcm» Q_ uod aute no polTint addere ad melius,patet,quia nec ipiis cibatis , nccnon cihditis, ergo 8Cc. Ex hoc fequitur Q> denecciTitacelabenturadpcius.Etcx hocpatetdedu ctioargumentiHtp.inlictera. Corrolanuquod infcrt eft. Horii igicurcaufabonahabitudinc folucre cofert non tardc , utrurfusprtncipiu nutrimentiaccipiatcor- pus. Primonota, Pcrfoluereintelligephlebotomarc. g^^^^- ciun.n.talcshumoresnon iintjniiunquantopcccantes -^ uelfalce non multu inquaIi,euacuatio fibiproportiona pi^^-^^ ta eft phlebocomia.Eft.n.phiebotomia cuacuaao uni- ^^ verfalis,qux m ultitudine h umoru cuacuac multicudo iv^^|^^-^ xiero humorii citaugmentu ipforu tn uents fupra aequa ^ j^ litatem.quarta primi.cap .2 O .quod eft de phlet>ocomia ^^^^ 8c tercio can. fcn. prima tracfcacu prtmo.cap . illo.i 9 . ^^ quQdiicincipit.Cummaceriacuacuarc uolueris phle- ^^^-^ botQTOiaeftcQmunishumoriieuacuatio. Secundono-- tahuiufmodicuacuacioncfiendaelTead euitandii im- minens giculum fufFocacionis, auc crepacurse uenarii, uc pacec. Tcrcio noca.cx tUa phlebotomia fequi mulca iuuamenta.Primu,quia euitacur huiufmodi giculum. Secundii,quia corpus debice poterit fumere nutrimen- tum ,Tertium,quia calor debitc cuentabitur,f umi etia ab humoribus eleuati bene tranfpirabunc. Bcne igicur dixic.Ho^ca5::c. Secundacoclufiocftiil^a.lftacorpo rano func ultimo euacuanda. Probatur coclufio fic.hu iufmodi euacuationes ultimatae funtfallaccs.igicur 8cc. QqqccC patet c6fequcntia,<S: antccedens ponitur ut notu. Pri ^^ ^^^ monota.Perc5prelTtonesincelhgiteuacuaciones, quse iiio c6preiTioncsdicuncur,quia quadb fit euacuacio fit mebri euacuati copreiTio. Secundonota.Iftas func fal laces, Primo quia ad magna def cclione uirtutis perdu- cuntjCum.n.totaquatitashumoriseuacuandi fit ualdc muItajtSi fempcr cum nocitiuo cuacuaturde iuuatiuo, mulcii dc iuuaciuo in unica uicc cuacuaretur,quare ni- mium profterneretur uirtus. Sccundoquiauerifimile appar cc medicu non poiTc diftindc fdre uCc^ adquantii poiTicsegrotanscuacuatione tolerare,non crgo eft tutii euacuatione ultimare,immo ^lax cft,quia polTct debi tumtcrminiitncuacuationctranfccndcrc. Tcrtio no Euacua. ta<j>cuacuacioncmimaginaripolTumusultimari. Vel cfonem quo ad cxcclTum matcrif pcccatis.velquoad tenore uir ultima tutis.Velquoaduafauelreccpcacula.Ad^pofitiinuI- n\ Ioiftorumodorfieit:regularit.ereuacuatio ulcimadajli jsfatur^ cec in cafu hoc fiat,utinfra patebit, Q^uarco nota q> na gfj; ^^^ ^ tujrafumitur triplicttcr. Primoproprte^ principio in" pjtcitcr trinfecofubftatialimotus<Si;quietis&:c. Secundo pro quolibetprincipioinftrumetali , quonacuraprimomo dicla pficit fuasopiniQnes,e£hocm6 comp?Q,c6poficiQ &:unicas.,dicuncurnaturaefanitatis. Tcrtio ^ uirtute, fiue uittus^ teperamento talt uel taltfumatur , fiuc ,p aggregaco ex afa 8C tali teperamento,fiue p afa tantii. Ad.ppofitu hicfumitur naturamaxime tcrtiom5 , ut £t fenfus,q> medicusdebcc oorpus g cuacuacione j?du- cere ad hoc.i.ad cerminu maioris uelminoris euacuacio nis,qualis , id cft fecundum q»nacura,tdeft oircus cor- porisfueric,utpatet.ergO(S:c. Terciac6clufio. Eua- cuaciones duccntcsad uitimum funt faliaccs , fcilicec ia al^scorporibus ab athlctis » Patet , quia fi in illis achlc tis fant fallaccs , crgo a fQrtiori in alijs . Q_uarta coclufio. Digitized by Google A P H O R. coftdufio. Rcfumpaoncsin uidmoin slrfs funt faUa^ ces. Probar cocIufiojUtprscedcns cam. Pr imo nota <3^' rcfumptwfumuurduphcicen Vnomodoprocorporis iiutricatfonc,quacorpusrcacquirithabttudincmbona prius p.cxcenuactone ucl fgritudine deperdicaiCt de ii- laloqu«,t Gaf.3 .techni trac.J .ca.ulcimo» Rcfumptiua ucro C&: eflutriesSccudofumtc rcfumpcio .p qlibcc nu- tricatione copiofa>qu3e ccia refuptio dici potcft , ,p qua to ^ eam rcftaurat uclrcacquirit, quod g a<ftione calo i-ism humidunacuraledilToIuit.Adpropoiicum utroc^ nio!ucra eft coclufionis fcntentia. Secundo nota,q» ta lis refumptio caa cft fallax.ficut.n.euacuattoeft fccun dum uirtucis uigore menfuranda,f ca 3c replctio. Stmi 3is fenccncia huic colhgtt qpcum ad prima parte fecunda primidoc.tcrtiacap.6.Cdcfignis replecione figntnca 1? efiim tibus.iS: quarta primi ca p 3 .^tum ad fecundaparccm ^Sm« decuacuacione. Etcftutili&inaccupraaico,utpaccc. an n ^^ ampliat no folum ad cuacuatione Sc replecionc, fed nra^i ecia ad alceracioncs in corporc noftro fiendas. Idem Ha ?us" lyabas tcrtio praAicae cap .dercgiminc corporispcr dtg ■ * tam. Circaiftumaphorifmufolitafuntmoucriquaeda dubia» Primum dubiu. Vidct buiufmodi corpora no cflfc euacuada,quia uirtus in his cft fortis.fed uirtus da eft fohis non indtgec auxtlic^medicaminii,ut colligitur primo deinceriortbus . cap . 2 .igicur 6Cc, Sccunda d« btum .Huiufmodt corpora funtpinguia, quaecuacuada non funt ur quartaprimi ca.3 .dc quado 3C qualiter cua cuareoportcc.Supcriluaquoqiptgucdoabca.f.cuacua tione phibec^pccr timorc ne frigiditas dominct,ct nc caro ucnas coprimat . Tertiu dubtu. Vidct in his cor^ portbus cuacuatione-drc ultimanda . JPrimo quia imo dcratx repletioni dcbet Imoderata euacuatio.Tertft^ tc Tex. chnu Sccundo quia ad ultimas xgritudincs ultimae cu ,jrt, rationesadgfcdionemfuntpotcnces. Tertioquiato- * tus humor fuperiluus eft euacuadus,ideo ciiiscuacua- tio uldmanda. (^uarto licet aliquadpcuacuarc ufquc ad fyncopim,utin illo aphorifmo.3>.prtm9paracuia:. O uaecgcruntnonmultitudtne <S!::c. Q^uiiitQ un-cus donec toca macertafit cuacuata forcificat: codnue.crgo ^c.alTumpcu arguit,quia euacuata tcrtiapartc matc «ci uir tus pl us dijatur ^ prius fupra rcfiduii ergo&c* anceccdcnsargutcur,quia altasnon liccretin prindpio maceria ualdemulta cxiftetecuacuactone faccrc mino tatiuam . I cem licec gqualicer cuacue t dc iuuaci uo ar- guicur c^ crcfat ,pporcio utrcutis admatcria^quia maio ti 8c minori termino aequalicer arithmecicc minoraas> crefci c ^porcio gcomccrica maioris ccrmtni ad minore ♦ Q^uarcum dubt um . Videt replcrione elTe uirimandaat quta cotus humor depcrditus clt reftaurandusfgit 3Cc. i\d primii iftorum<icedum,q> utrcus eorum cftitator tis ficut habicudo bona.f.apparenccr, fed no ucrc.i^ tcr uirtus eorum eftfortis utnunc,fimpliciter t^c cft debtlis,quia apca in prauu lapfum labi . Aliccr ad pri- oiumdiciturcj^uirtuseorucftlortisad colerandum la borcs>non tamen adprgfcruandu afucuro pericuiojaa Corpus non fufficit hanc pkmtudinc rcmouerc. Ad fccunda pinguc dicitcorporapfngufacircdupiida. (^uaedamcricofug dicit du compronis,quaefrigidacft,<&: de calibusloquf t Aui.lo' plidter copraeallcgato.talibus.n.non c6 uemtcuacuario, utta <ftum eft. Q^useda uero funt pinguia^pter cxubcran- tiam nutiimentalishumidf,(5<: hgcfunchabcnriauenas latas,6«i iftis cducnit euacuatio. Pro foFonc ad tcrtiii fcicndSprtmo,euacuarione ulcimariuclficri ulrimata triprrpoffumus intclligcrc.f rcfpcAu uircutis , rcfpc- ^flumatcriacpeccacis, 8C refpedu recepcaculorum fiuc Euacu uaforum. Praeraittcndafccundocuacuaaoneulrimari atione pofie rcfpeclu matcrf 9,aut uirturis,^ hoc ucl fimul fi- Jiltlari. ue fubito 8c in cuacuacionc unica,fiucpluribus. £t fc' cundum hoc coccdendiicft^ Primo nunqp ciTc «uacua H I P P O, j tkmtm ulttfflandarefpc^ftu uaA>HI, ^cm^^q^i utffl pluribus)non eft ulcimanda euacuatio tefyc&M utrtu' tis uel matcri ae in una utcc. Tertto<5^ in f^uribuscua- cuarionibuseuacuacioeftulrimanda. Adfcnfum (cca d| codufionis uadunt aucloritaccsHip.Ecdixino&ac uc pFm ,quia matcria pcccacc cxifte tc ualde modica aut ctia mcdfocri cocentai n iociscxpulfion^, hocliccrct, Adprimu igtcur argumentudicit,q»imoderataercplc-' tioniimmoderatadebet euacuario.f . ms^aereplccbni magna debet uacuario,in pluribustamcn mcibus. Vd aitccr debct fmoderaca i .rcfpciftu {iH aequalis,& fic fb nac alia translatio. Ad alia cofirmarioncm , ad ultimas argritudtnes &:c.Ioquftur dc di^ris uc infrapaccbit- Ad tertiii fimtliccr pacet. Ad quarcii dicitur q> Iicct,fcd ra ro licccut ubi eft necciTicas mulri rcfnger^,utin fyno , cha . Vd dtcit q» illa no cft ultimata euacuacio. Ad qui tum ^cii q> licct ali qua partc materiac cuacuata remaf . ii«tuf rtus minus dcbilis 5 uiam aggrauationis,ipCa la jnencftdcbilior g uiarcfolurionis, idco n6 licet ultima tc cuacuarc,nc fortc ulcimetur dcbtlitas g uia rcfolutK> nf s. Ad cofirmarione did t q> li cct crcfccrct abfolutc p portiouirtutis ad matcria>poiTct tamcn tantafieri fpiri tuum rcfolutfo q^ fcquerctur mors,ut patct intcUigm- (i .Dixidchocalfbiplus. Ad ulcima farispatctfolurio.> Aphorifmiis» 4. Tenues et certae diaece in diuciimf s (emper paf fionibus,& in aairis segrimdinibus quibas non conueniunt,difFid!es. Ad ultima tenuftatis quae adducuntur diaetx,dtfFidIes.Eci'terum rdiimp^' tiones in ultimo exi'(tentes,diffidles. Tcnuis cxquifita<|f uiccus raaoinaficcfcibus, m. Mvl" Thc, turntsomnibus , tum eria acuctsquibus non comperit, grauismoleilaq^ cft.Icemq^ uiAusqui in excremtl tc- nuicaris dcuaicricgrauiscil.Nam iatictasquoq^ in ex- trcmum ac1:a,molcitacft. Viccus tcnuisatq^ cxquffitus, m morb^quidcm lon-" j^ gfe fempcr,f n acuris ucro in qiribus non conucnit, pcrt- *w cuiofus . £t rurfusqm* ad cxtrcm um dcucnit tcnui taris, graue eft.Nam & rcplcrioncsquaeadcxtrcmum dcuc- luuntjgraues font. Expofitio lacofci. In hoc apho.quatuor corincntur codufioncs.Scciida fl3i(Etinacutis. ) Tcrriaibi ( Ad ultimu. ) C^uartaibi ( Et iccrum . ) Prima cocl uiio ,Dia;tf tcnucs 8c ccrtg jion cofcrunt,fedfunt diffidlcs , 8Cnoci\i% in chronicis Di arca ^gricu^nibus. Primo nota.Iftc tcrmi nus df gca fumi t tripEr. triplic^cr .primo pro quocuq^ humani corporis r^tmi- nc,fiuc cii pharmaco,iiuc cu alfo,ut cu phicbocomia,ct ficno fumit hic. Sccundo modopradebita ucl indcbita ^^lf auionc fct rc^ no nacur aliu,^ fic cria non fumit, hic. Tcrriomo ^ dcbica ud i ndebita adminiftrationc udfubtra<ftionccibi udpotus j.&ifto mp fumithicin ^pofito. SccuadonotatriphceciTcdi^a.f. Groiiani, Diarca ficutcftdif ta fanoJ^s.TcnuiiTima, qug e niTiildarc. Et tripfr. mcdta>qug abfolutc tcnuis dfcic.H$c aute ten uis diui- ditur in <Kf ta tcnue dcdinante ad grolTam , 8c in di f ta. tenue dc<iinante ad tcnui iTtma,&mc<}f a quf certa no-^ mtnat.Exeplii primi ,utaquacamK,ouaforbilia, pulU parui.ExcpIufccun<i,ut mcIliciatu>aquaordci, utriir gramoru.Exe jdu tcrti),ficucpcifana no colata, cxtrc fiiicatcspullorii,&c. Notatame,<;^ficutmultuappro pinquante tcnuiiTimaefrequcntcrtenutiTima appdla- nius,ita eriadcdinante adlatusgroiTar,groiIafrequcn- tcrabfoluccnoiamus ColPrhgcdiftt<ftioprimaquarri. cap.dccibarioncfcbrt. Tcrrionotaprodcfcripribnc. Pfrdi$tagroiTafncdh'gcredebcmuscxhiiurionc cthf - Iaco.s»Apho, A 19 ' Digitized by Google P A R T I. Tiim «dpotus apttmulw Butrirc corpus.quia Cecandii om* «^roiTg »cs ud njultasduspartes couercitur in fubftantia hu- Quid wan* corports,EcQtra.per digta ten ue.Media aute me- dfoiwodo.Huiurmodiautediueffitasinterdl?os(S:po' tusexhiHtos^uenirepoteft. Autex matena ctbi uel potus,quiaaptusfecilduplurimasuelpaucaspartes cq wcrci in nutrimentu . Aut m crito ^titatis ei us.Exeplu primi^cut.aqua carnis,autoua farbil(a,aucptifana no colata.Exe'pIum fecundi, ficut <$cuncuuque aiiqua ca- ro ilc multu nutritiuanaturaiiterjCms camen taparua ^titaspoteft C5shibcrt,<jjrtnter di^cas ualde teoues cilec reponenda, Ad ^po^um utroque mo eft fermo in p- poiito degrolTa uel tenui. Q^uarto nota. Cum dicuns mcdtci altquos xgrocates e([e dif tados di? tagroiTa, ali-- quos uero fubcili>opof tcc hoc incelhgi maxime copara doipfosaddigtamediaiadtcca.aucad alios ggrosmagis fuMiter autgroittus di£tados,n6 aucad fanos, c|ter(S f nim paribus femp groffior eft dtf ta fani ^ ggri , eo ^ «irtus fant imutati ua ceteris paribus eit for cior,<&:mi^ B us occupata in digercndo materias QJorbi,ideo magna qptitatem cihi mehusdefaec injmutare. Q^utnto nota. lAQf^ Morbo^ maccrtaliu de quibus eit fermo tn .ppofito, g bus ma danjfuntchroaici,quidaacutt.Chronici.n.l6gi.dicunE tcrialis ^hrono .n.grgce,lactne tepus.unde chronicus.i. tepo- duDlici ^^^^ "^^ 16gusmorbus,<S:appellantur illiqui termina- tcr ^^ aquadragcfima dic ultra. Acutos aute appellant otn nes qui fguo^ extftcutes accidentiu funt breuis termi- jiationisad falute uel morte ,puta circa trigefimu, uel i quartodecimo tcrminabilcs.Dicunc aute acuti mctapho rice. iicut .n. res acuta corpori noftro occurrcns , iUud iiclociter<^niagnapunctione uel moleftatione pene- trat,itahimorbiacuti<Si:c. Ex quo patet ephemera no ciie acutu morbutn,ltcct fitbreuis terminationis, quia fion eO: faeuo^ acctdenctu. Nec etia una phlegmatica in. tribusparoxifmistermtnabtlts, Patetctianon omne /^yt. morbu elTc chronicii ucl acutu - E t hoc totii colfr quar- Acutus tocaii.fenprimacap.tertio.Cdehorisfcb. Etiteriiiito inorbus ^^^ acutorii quida appellanc abfblute acuti,qui in de- ct »acu ^""^ quarta die uel ultra terminanc.quida acuti cii dc- tusacp terminationeaddetc,utperacutt,qu«infeptimodte,<S: peracu perpcracuti qui in quarto die 6Cc . Ad propofitu pcr diu Jus» turnos morbos intelliguntchrontcos , de quibus di<ftii RcWrn ^^' Sexto nota. Rcgtm e aegrotantis corporis per dicta corpis cftduplex.quoddaunfuerfalc,<S;:quodda.parttcularc. f gri Vfiiucrfalc rcgime cftquod cocemit tepora morbi uni * uerfalia.ParticuIarcucro cftquod cocernit particulare difpofitione inprsfcntiteporeexiftente^utin paroxif- njo.Hic efi; fermode prfmo,quod r^imcn to ta dif ta or dinat in coparationc ad ftacu morbi , co enim q^in ila- %u morbi dcbetciTc pugna fortifTima c6 tra materiam , oportet mcdicii taliter diaeiarc segrotante , ut uirtus ho j*a fortispugnae tepcriat fortis ad tolerandii pugna. Ex quo patctprimo q> ficut ftatus eft dtflantior c^teris pa- ribus,ica diaeta ddxt cffe grofTior ucl <:x)piofior,ct ficut ^pinquior,itamagistcnui&. Patcifecundocaufautri Scans codufione aphor .quia.f.cu tcnui diaeta non per- mancrct uir Ais uf<^ ad ftatiichronici morbiagttur Scc. Pajct tcrtio aphor.conclufione maxime cfTc ueram de mortHis matcrialibus,<S^adhucmaxime p crifim termt- nabiltbus. Scd dc hoc magrs infra dicec. Secunda coclu fio.In asgntudinibus gacuris ucl ualdeacutis non c6pc tit (jiaeta tcnuis,quae certa faeu media nominatur, fed ual Impedi de tcnuis,ucl tenuiiTima. Probat, quia per exhibitione metttm huiustmpedttuirtusadcbitapugnaj(5ii:c. Primonota irripFr c^qutamorbus ualdeacutus eft uchemetiii accidenau» cx dbo igiturncccfTaria eft fortispugnasSi: actio naturae cotra ©blatoi morbii,quareipfac6ftante,noncftciicibo diuerteda» fi*^aus Sccundo nota,q>cx cibioblationc tunc triplex infurgit ioipedimentu natuSrac.Primu q^ difficilius eft ei duo paf fa tranfmutarc ^altcrii tin,caetcrisparibus . Secunda, iquiaciialimcntumficc6trariumahto,fecundodeaia. ce.c.4'^ i&:primo<fegenerattone.huiufmodtnutrimentu con- '^^•c.J^ trariac uirtutisCt refiftic ci,^ fic fua adione recardat. TcrBUj quia uirtus apugna c6,tra morbum impedita, non poteftdbum debite c6uertcre,quare alique parces ciusremanetindigeftacjtcndentcs in matcriamorbt ,uei faJ c e til a aliqualitcr fouentes , quarc patet q> no c6petic diaeta tenuis uel med«a,fed cenuiiTima,aut ualde ei ,ppi quans. Tertiacoclufio. DiaetatenuiiTimano copetit in morbo abfolutc acuto ,nec etia iri chronico . Pacet d c fc. Ex quo patet <j> in taltbas copecic mcdiocris, uc pti- fana colata uel no colata^quia c6pecicaliqua,et no grof fa, uide q teipfum . Q^uartacondufio. Diarca ukimi: grofTan6 c6uenit acutis nec jgacutis. Patet g argumen tainfecundacodufione, lnce]ligendumprimoq>(no! morbo matertali duo funt aquibusfumit indicatio dia; ■ t3ndi,mprbus.f «S;: cius.caufa cx unaparte,(&: uircusex " aliapartc.Morbus quide in ^tum eft res prseter natura xndicatdefuf remotione^fue caufse.Indtcac.n.dimit^ tenda ciTc u.irtute,u t fortiter pugnet,^ morbu expei ^-^ lat ,6i;^c6fequens<j>uirtusc:tbpn6diuertac apugna» Virtus aute pro ^to resnacuraliseft,iudicat dc fui co-, feruationei^ indtcat ctbii cfTc oiFernndum . Et fic indf , cationes iftasfunt<:6trari2e.Na^co morbuscft acuctor indicatio eiuscftmaior,<S(: uirtus debilior cseteris pari- bus,<$ito.n.acutior tanto pugna ucheme tior eft, <S; dtl us terminandus cft morbus.Et ccontra quato eftprolt- xior* In medio aute medio inodo. Pedaratione hutus quideftindicatto uideinqugfiione. Exquopatetficuc morbus c magis chronicusjita digtadcbetcfTegrofrior, ficutfimagiseftacutus,itafubtfIior. Ex quibusom^: nibus poteft colligi fufrictentia talis.In quolibet morbo ueltndicatio fumpta a morbojtS;: cf us caufa eft maior ^ a uirtutc , uel cco uerfo, uel ifbe indicationes funt |qua les .Si primum CQpetit diaeta tenuis.Et fi fi t maxima cvl utrtuiis c6ftantiac6peattenuiirima. Si fecundum > lic copetit groiTa.Si tertium fic eft copetes media . Et iftas omnesc5cIufiones uoluitHip.inlittera. Stmilis fente Auice « tiacolfrprimaquarti.ca.dectba.feb.d: quarta priixjt: ca. I . Et eft utilfsaphorifmus in aAu praclico, Etam- pltatur ad omnes ggritudincs acutas uel chronicas. Du bitatur utrum accidetibus uirtute ^fteme ctbus ia jga cutisfitcibuscxhibendus. Affirmatiue arguitur au «froritate Gaf.in c6mento, Ne gatiue arguitur pone- do iftum cafum.Sint.n.duo acutiiTime febricit ates fbr, Sc pla.&: fitfor.uirtutis c6ftantiSj(S: pla.debilis , 8c fit utercginftatu paroxtfmi , undc ncceiTarium eft pFoni cibura cxhibere,d:for.non,Q^uocafu ilante,arguitur <j> n6, quia ex dbati one pla. c<5fequic maius nocumen- tum q^ iuuamentii.igttur <&:c. AiTumptii probatur fic, forttor elt uirtusfor. adcibum couertendum qppla. 8C ad rcfiitedunocumetis cibi m uito fortior .fed hic cibus Jfortcfortimagiscaufat nocumetum qp iuuametum, quiano indigetcibo,ergo ex in pfone patct c6fequetia, ^aiTumpcumfifr. Rfidetur ^^pfodebeccibari^quta magnii redpit iuuamcntii,quia fortecleuatione a cafu ufrfutis,<S: for.n6,gan6 tfncget,nectm eit uirtutis^ lcuiamentuminfortefortiiicutiaplatonedebili. : ' Aphonfmus. 5. In tenuibiis disetis peccant ^grotantes>et{deo tnagtsiaKlucur. Omneenimpeccatiiquatucac^ fit magnOsfit mafus in tenaibizs did^tis ^grofGo tibus, Propter hoc SC in fanf s fallaces fant ualde xert^ 6^:! conftitutae diets^qaoniam peccantia difficilias fcrunt* Propter hoc igftur tenues 5C certf dietefallaces font aplius paru iblidioribus In tcnui Digitized by Google A P H O R. Th£* ^^ tenut uicius rat/one xgti peccat,quo flc ut maiorc alF/aantur decri menco,quicquid enim comiftitur gra" / uius obueait ^ f n aJiguanculu pleniore. Hinc igitur<S^ fanis tuta no eit illa admodu tcn uis diliges exquifitaq^ ratio urctus ,ob eam rem q^ difrictJi us errorc qui comic titurjferunt . Ita iitut tenuis (S: diligens uiccus periculo iiormaximaexparte iiteo, q paulopieniorprgdpiac' IL^. In tenui uiccu ggri deI(quunt,quo n t ut magis Igdan- tur. Q_uicunq^.n.error committiturmagn us,maior in hoc tic quam in paulo plemori nictu,propterea cciam fa nis periculofus exiikk ualde exquificus uictus Sc conftf tutus,quoniam erroresgrauius ferunc,ob hoc igitur te nuis uicTsus acque admoda cxquiiitu§ eo ^ fit paulo ple- nior magispericulofus. Expofitio lacobi, Inhocaphorifmoprimo ponitur concIufio.Sccundo f nferuncur duo corrolaria, Sccunda ibi ( Proptcr hoc. ) Tertia xbi( Propter hoc, ) Prinia concl ufio h uius apho Tifrni eft hgc. Plus peccant f grocantes in digtis tcnuibus ^ingrQiTismagis^ oportet.Conclufio arguitur fic. plus Igduntur ggrotates per df ?tas fubtiliores ^ g grof- iiores ^oporcet.ergodCC-Pateccofequentia^S: argui- tur alTumptum .omne malii fequens diminucione dece Di§ta r{as eil cp fequens ingroiTationem dif t^ .ergo 8Cc.pztet lenuis cofequencia , 3c aiTumptu declarabitur infra. Primo Vf aro f nota.Duphciter porcfc dici aliqua di|tatenuts ucl grof- fa.^ q6 fa, Pri mo per coparationem ad aliam digtamsUt diftam p Jne debitam in acutis dicim us tenuem per coparatione ad il |am qu ? debet ur in chronicis , 3c fic non intelligitur m propofito .Secundo modo dicicur aliqua digca ccnuis ud grolTa per coparationem ad uircuce , uc iliam in propofi todicamusgroiTamueltcnuequgeftmagis tenuis uei groiTa ^ Rt uircuci conucniens,^: taliter intelfr inpro^ pofico. Secundo nota. Ad digcam cenueiTi fequicur dc^^ perditio fpiritus.f.<S^ caloris rcfoVo^^Sc cofumptio humc di fubftantifici mebrorum.Ad repletrone autsin immc diatefolumuidcturfequinimia humoru abundancia, SC aggrauacio uircucis. Patet autem q> deterior eft fpiri tus 3C caloris 8C partc um fubftantial iu deperdttio ci^tc-' risparibus^humoruabundantiacSi uirtutis aggraua tio.tgtcur ^ic.Secundo etiam,quialapfus fequens inani tione fiueaccenuatione dediffidiioricorrigic quiano nifip regeneracione fpirituu, Sc partiu fubiiatialiii rc ftauratione.Iapfusaute fequens nimiam repFonem cor rigtcur folii per euacuatione igitur <&:c.Tertio ctia,ga uircus mFco melius tolerac correcfcione dietf nimis grof fg qp fubcilis,quia cor rigitur lapfus fequens iubtile per xngroiratione,quam male tolerac uircus iam debilicata per fubtiliatione corrigicur autem grolTa per fubtilia- tione,quam benc tolerat uirtuscuitoditafortis. Prop- tcr quodfecundo regiminisacutoru dicitur a Gaf . <j» Ca, << P^'^^ c^ perrnutatio ab innanitione ad repletionem ^ pg^j^^ ccontra. Tcrtionotahanccondufioneintclligidebe- tacio afa ? ? «^* «ngrofifatio Sc fubtiliatio rcfpcdu ciusquod com inaitio P^^*^ uirtuti f uerit gquales ubi autcm non fuerinc cgte ne ad rc raparia notum eft conclufione non eiTe ueram. Cor- pfone e rolariumprimii.Corporibusfanisfallacesfuntdit^c? te pcior^ nucs.Prpbaturquiapcccata.f.digtasdefidcntcs diiBd «cotra ^*"^ feruntfupple ^ groiTas. Primo nota. Pcr corpo- ' ra fana intcUigit qu jcunc^ corpora fana fibi. Sccun<i> cota. Pcr pcccatiainteiligic defidditia propter diminu tam quantitate*utfitfaifusq>fanidiflFidkusfcruntdig tas pcccantra q^ alias.i.diminutas in quanticatc. Ter- tio nota. N6 ttti^t exprcirc digta tenuilTima^qiua cuf dcns cft pcr prgccdentia.ergo Scc, Corroladum fccun dum. Vniucrfaliccrfalladores^ difFiciliorcsfunc tcnu es digtf groifioribus.patctfatis* js^ocacj» nocanter dt-r ^t patum folidioribus, quia G. forentmulto groilio»s H I P P O. 4 qp ift^ tcnucspoiTct ciTc cc6trario,quia non poneretuf paricasinalijs. SimihsfentcntiahutcpomturabAui. prima quarti.cap.de dba.febri. Ete utiJisaphorifmus Auicel fnacEupracticoiEtampiiaturtamad asrpora iana qp Digtaii f gra uel neutra,^ adh uc tam ad f grotancia f gritu^nc di pra- materiali^immiteriali,&tamaddigtasumucrialesq^ cticus adparcicuiares,ucpatebitinqu|itionc. accus. Aphorifmiis. 6. Ad ultimas ^gritudines altimae airatfones ad perfedionem fijntpotentes. Sumismorbis fuma dilige tiiHmc remcd^ adhibeda tOz /j^^ . Extrcmismorb^,cxtrcmacxqfitcrcmcdia,opcrafunt Lco» Expofitio lacobi . Priinonota.PcruItfmasfgritudinesintcIIigitillasuI y. . tra quas non func alif in acuicate , quae non func ciufde *^"^^ racionis licec finc ciufdemdenominacionis,qug fi cermi j^"*^^ nencur in die quarta^cS: fint faeuorum acadentiu , funt ^ ^ , pcrperacuti.Si in terdadie ctiam uocantur perperacii- ^Pj^^.' tg.Item fi in fecundadie tcrminantur funt perpcracu-^ tg, ^non exeuntdenonanadone fgritudinis perpera- cutg . Secudo nota.Iftc aphorifn} us pjoccft ampliari ad omn^ ggricudines cuiufcuncg maneriei,dum tame iinc macerialcs,<Sicoparencurada!aspropr^generis. Tcr tio noca. Ciuia uerificans aphorifmu eft hec, quia qua to itacus eft ^pinquior, d: cft ncceffttas maioris pugng uircucis contra maceriam Sc morbum tanto di^ca debcc clfc fubtiIior,uc pacet ex prg cedencibus.fcd itancc f gri^ tudine perperacuta.,clt ftacus proxim as,et neceiTi cas pu gn5maxirna,eigodi^tadebeteiiefubtiliiTima. Q_uar co nota. Cum Hip. dfxic ad ulcimas ^ gritudines , debet incelligi non <^ d<iCg ultimace lint per fc fuxFidcntes ad perfectioneni curg^fed funtpartialis caufa cum uirtute pr incipalicer faden ce cur a . Eft cnim caufa q» uirtus mi nus occupetur ,^ per confequcnsmelius digerac matc riainmorbijsSi^cxasnfequcncifacilius^njcxpdlat. ^ Aphorifinns* y* Vbiergoiecundum acumenaegritudo contiV nuos&ultimos laboreshabet,uItima&!tenu£C' fima dista neceflarium eftuti. Vbiauteno^no (edconuenitgroflius reficercEtK^tum fubcode (cedere,qaantu aegritudo moliior fiierit uftfmis* Vbi morbuspcracutus cft,iiadm<&: laborcsfummtfa 'pijg^ tJganc,(&;cenuiiTimouiGt:uutinccciTccli. Vbinonica cft;fedpleniusagcre licet.Tancum indulgcndum cft ci bo,quantomorbusipfefit fummo lcuior» Yhi morbuspcracutus cft, itatim cxtrcmos habet la- £^o. i>ores,^ extrcmc ccnuiiTimo ui&u utedum eit,ubi uc ro non,fed pleniorem uicftiun c6cingic adhibcrc, cancii d^ indulgcudu cft , ^co morbus cxtrcmis cftmollijr» Ex|x>fido lacobi. In hocaphorifmo trcsponuntur coduiioacs. Sccuda tbi( Vbi auce . )Teraaibi( Et cantu. ) Prima codufio. JEgritu^c aprindpio acuaifima^&ulamanoanae-c ta caufantc,c6pctit (Sincceliatta cftdgta tcnuiiTima. Probaturh|cc6dufioilc, tiiccftforcillimapugnauir tutiscocramorbu.crgo ciic^acft dbominimc diucr tcnda .patet c6f«5ucncia,(S:: aiTumptum colf r ex.^cth^ Etly crgo ud igitur in tcscu itat iJlatiuc,quia fejuitur cxdictisfupcrius. Primonota. L/icct^morbumdTc acutu rcquirantdug c6<Ktioncs.f.fguitas acddentiu,<SC brcuitas tcrmmacionisjuniicamc horii cxalccroinmor bo dcpcdct. Bft cni fsuitasacddcntiii caufeJbrcu^tcr- smnacKUiis, co enim q^ acddcncia ualde ff ua nonpoiTi^ iaco,s.A|>ho. A ii^ Digitized by Google P A R TI. Seuitas utrtuslocgo tempore tolerare-ncceilarf um eft ut mbr accidcn ^^ "^^ termme t .f. uel wncatur ud ufcatt ut in feptfmo mlciuo aphorifmoqurtgparttculs.Q^ulcunq? athetano apprg abbrc- henduntur.Nolo tamcn dicere accidentiu faeuitate eiie «iaao- totalem caufam abbrcuiat«onis;fed partialis eft;Itcet fit Mis fit' quandocjjprolixitaascaufardebilitandouirtutem. Sc caufa et ^undo nota. Morbi acuitas jjiaximc cx quinc^ pendcre IgL „ ^citur. Primo cx intenfionc ut fcbris int enfa ; merico lixS'-- ^^ *"^^ fionis fi t acuta: ut caufon . Secundo ex partc f u tismor riofitatis&acuitatismatcriaemobihsdemebroad me ?!• brii . Tcrtio ex parte multitudinis ei us: ut in phlegm a Acuitas ««^ ^^^^^ c6tingit:uel in pcriplcumonia^qua: de fe eircc morbi 2Egr«udo longa;fed propter muJtitudincm materf ae pro nSderc hibetur anhchtusr&moritur aegcr.iftactiam interficic E . rationcfitus.Q uarto rationcfitus uelloci ubicontinc- ^ * tur matcria:utin periplcumonia : 8C apoplcxia. flat ta- mea q> maccria conttnta in cerebro fit pauca : 8c caufec epilcpfiam-qu| fi inpedc eiTet : non faceret forte mor- bummorcalc: Q^uintorationcoccuItaEmahtigmace- rizerficutinfcbrcpcftiletiali. Inpropofitoomnimodo poteftinceIIigi;iicctmaximcfeciidomodo. Tertiono tahicrepcriturduplcx lictera. Primaquae dicicconct- nuo ;uc uidecur comme.Gaf.uellc; 8C exponitur con- tinuo.i.ftatim aprincipio.Secunda littcradicic cocinu osjquia non eft aliqua iterfercio ; Sc paccc<}> quafiam- Labor bofcnfusconcordanc: C^uartbnota.I/abortripiiciccr triplici fumitur.primoprofarigationccorporali- Secundopro tgr laiTitatc etiam fine corporis fetigaaone prouenicnte.- iit in Q^uinto aphorifmo fccundae particulae. Labores fpontanci&c. &ficnonfumiturhic. Tcrtio fumitur pro nocumento; ut in primo aphorifmo fecundae parti- culse.Inquomorbo fomnus labore preftat dCc.ScRc Vltima fumiturhic rlaborcs ,i. nocumcnta. Etnota fgritudo et teuif habct,i.caufatlaborcs:ficut ca habet ciFcAum, Qjiin fimacfc tonota.Eade digtadicitur ultima^S^tenuifTima.tenu- cadcm iffima quide quia xmnimc oflFcrcur . ulrima quia n ul la dicta eft «Wa in tcnuitatc ultcrior, Secunda condufio. -ffi-gri tudincnonhabetccontinuos Sc ultimoslaborcsadfen fum datiirtunc non compctitdietateauilTima.Proba- tur;quiacumilIanoncxpcAare*t uirtus ufcgadfiratu. crgo dCc. patctconfcqucntia cu antcccdete. igitur 8Cc. Nota q> a^fri tudo non habct uitimos laborcs : aut quia acutaabfdutc: autquiaacutadiminutc:autquia chro Hf ca^aut quiapcracuta : non perperacuta. Et omnibus modis ucrum cft. Sin. fucrit chronica uel tropica con- ucrfiuarcopctit dif tagrollior mcdiocri . Si abfol utc :acu ta:media.Sipcracuta:nonin ultimo^compctitdifta te- nuis dcdinas ucrfus tcnuiiTimam .Et fic patct fumma. Tcrtiacondufio.Tantum dcbct di^ta aegrotantis rcce- cfcrc atcnuilTimaquantu segritudo rccedit ab acutilTi- fna. Probatur.quanto rcccditab acutiiTiraa : tauto ac- cidcnria funtminus faeua:& ftatus diftanrior . fcd quan toftatuscft4ftantior;5caccidcncia rcmiflTiora: taco de betdigca ciregroirior:ucIminustcnuis . crgo 8cc. Pri monota. Pcrlymolliorintclligit remifiior. Secundo nOjCa.Cum caafa adgquatafubriliiTimae digtg fitforriiTi mapugna cuxn ilatus propinquitatc; ficut ifta minuen W:itst8C cii^fubalitas.crgocondufioucra. Tertio notahoccircucrumindicatfoncfumpta amorbiacuita tet8C non alia accidentali caufa forrius oppofitii indica tc*quod contingcrepotcft;fiponatur ggritudincm ciTe a multacxccifiuarcplctionc: quare rimeatur dcfuffo- carionc;tunccmm nonoportctgraduarc digcammt di- ^um cft.Cocordanriahuiusaphorifmi «S^ciusapplica tio;cft ficut praecedentis aphorifmi; 3Cc, Aphorifinus. 8. Quandoiftftattiefta?gritiido,tanc tcm^^ madixoL neceftariumeft uci«> Cum uero mprbusconfiftit fuo uigorc: tunc tcniuiT>pj,p^ mo uicflu uti nf ccifc eit. Q^uando morbus in fuo uigorc conftiterit : tunc ui- L/Co. <cu tcnuilTimo ucendum eft* Expofitiolacobi. . Codufioifti^saphorifmicftifta. ^ricudinc cxiftc te in ftacu,comperic dif ta cenuilTima.Probatur fic.ilio tepore accidentiafuntfacuilTima.igitur uircusmaximc eftoccupaca;&:perc6fequcnsd:c.paceccofequentiacc aiTumpcii:cxqfjidnominisftacusdefcripti a Come.co meco feprimo. Concordia;utiiitas*6:ampliacio eft:uc in alijs aphorifi^is prasccderibus. Primo noca. Omnia augenria accidecia ilacus: auc alicer impedie tia uirtuce Virtu- funcuitanda;u'ffomnus!nimiainfrigidacio SCc. Secu teimpe donoca r ucfupra. Ex dboexhibico horaforcispugns (jjri aci uirtusimpediturmulcipliciter. Primoquia diuertitur jbjs qua> naturaadigercndo. Seciido quia refiftitur digeilioni. drupiict Tertioquiaaugetur 6^fouetur matcria morbi. Q^uar ^^^ to quia inflamatio poftea c6 fequencer augecur . llio igi tur cepore quo hgc maxime impediuuc uicandus eft ci bus;fed hoc eft fa ftacu.igicur Scc. Tertio nota Apho- rifmum maxin^c uerii clTe in morbis materiaUbus-non aucc in omnibus;ucqufdam d/cuc; ixd referuaribus ma teriatd^pcr crilim cerminabilibus.Egoauce dico.ucin qugirione uidebicur : in omnibusmaterialibus morbis uerum hoc eiTe : quia falte in flatuaccidetium uerificac aphonfinus. Q^uarto noca hoc cfTe intelligendu de fta- tu uniuerfali:nonaute parriculari:utpoftca uidebitur. Q^uinco noc^ad ueritatem aphorifmirequirutur plu res conditiones.prima<^ftatus ficbreuis.Secunda<^ uir tus ficconftans. Terciaq» ficmorbusfalubrrs; cui.f.fuc ceiTuraficdecIiriacio ♦ Ecpropccr defcfflii cuiufcunque iftarii condicionu raphorifmus rccipic inftanria. Sexco noca. Per digca cenuiiTimam in propofitonon debemus intelligere digtam fubriliiTimam abfolutc fimplici ter in comparationc ^d omrrCs alias dig tas : Ced rcfpcAu df ^tae in prccede tibus tempjoribus cf ufdem morbi copete tis : fiuemorbusfufritdironicus:fiueacutus:^fiuemor- busreferuec.fi^en6referucc:femgdigcadecatcenuart plusin ftacu accideriu:^ in ali^s cpibus ciufde morbi. Aphorifmiis; p. Contemplari fgfcur oportet aegrotantem/i fai fidat dixca ad ftatum agritudfnis^Si! utrum filc defidat prius SC non fuffidat diaeta, aut aegrf tu^ do defidat dC obtandatun Eftimandum eciara colligendumc^ cft : an asger poiTic Thc, co uiclu quem praeceperis obdurare ad confiitedi uigo- rcm ufc^ aegrotationis*«5i:ilIenepotiusdeliciat : necdu- rarc poffirea ipfa ui<ftus rarioneranmorbus ante defici ac acque hebetcfcat. ConieAari autem oportet;an a:ger cum uiclu fufiSci- Uco» atperdurare dqnecmorbusconfiftat.Et nunqutdprius iilledeficiac:nec poiTic ciiuictuperdurarc;ucimorbus antea defidat atquc hebetefcat. Expofitio lacobi. Conclufio aphorifini eft ifta Medicii rede digtatem : oportct coteplari an di§ta aegro adm!ftrata;fufHciata.d confcruandii uirtute ufque ad fiatum ita <^ cum illa di gta fucciibac aegricudo aut econtra. Probatur : quia hac CDntepIationcdimiita :non rcfftc comenfuraturdif ta: idco etc. AfTumptu arguicur :quia omnis digcatio debet fecunduvircutistcnorcmmefurari: Simihs fencencia d:concordiaeitcumaIi)s. PrimonotaConccmplari.i. fubtflitcrintueri; udconfidcrarcaegrotate .i . uirtute aegrotantis: Secundo nota.Ex fcnteria aphor . coIFr ; q^ fndi£ario2iemorb(& uirturiscontrariantibus: vicente Digitized by Google A P H O R. lfi«iicat!onc fumpta a utrtute;dedinare dcbcmus ad illa: itnmoSc fi eqforacerindfcarec:q>meiiuseftadgroira dechnare( vt pacet) 3Cc, Tcrtto nota.Per ufrtute ma- xime inteiiigcrc dcJacmus vitaicm . i-Iac cnim m axtmc corpus regttur:^ vita confcruatur .<&: ifta maxime pul Ga?, fucomprcliedicur. Q_uartonotarquiadicit:autaegri- Morbu^udodeficiat: quod ( vt coiFr tertio de criii.ca. quinto) SC uir^triplicitcr contingit morbum dcHcere. Primofubico: te deii- flcutin crifi perfei^.Secundo pauiacinc:vt in aegritu- ceretri dinequg nonconfumiturcriii, Tercio partim fubico: pUciict^^ partim pauiatinc. Eode modo de uirtute dicendum cft. Aliqn deficit fubito , Aiiqii paulatine. Aiiqii par- tim fubito : 5iparcimpauiatine.Et utroc^modopoteft inteiiigt aphor. c^ aegritudo deiicit.f.fubito : per iliud quoddixit:autaegritudo dcficiat.etpauiatinc:per iii^ud quoddixit:obtundatur:Egoaute credo ciusintelleccu fuiiregroiTiore:quia.f.obtundat.i.fuccubat «S: ufcat. Q uinto nota. Virtute poiTum us confiderare ciTc for Virtus tem;ueldebilemdupliciter.Primoabfoiutc:aific non fortisuf fu^ jtyj.indicatio in propofito ab ca.Sccundoin compa debilis ratione ad morbum iScficzh ca fumitur iniicatio. Ec duplici- fic caufaaphori(h3i:<5<: ucritas cius:ftatimpatebit; Aphorifmus» lo» QiJsbus ergo continuus eft ftatuSjContinuo et tenuf ter reficere oportet^Quibus uero pofterior ftatus, ad id dC ante id parum auferedum. Prius uero uberius refidendumjUt fufficiat aegrotas. Thc, Q^uibus igitur cofiftentia iuxta cft rliis tenuis uic^us f uxta precipiendus cft. Q_uibus autcm confiftendi ui- gor poftea futurus eft.his in eoipfo uigore 8C paulo an- te cibo fubtrahendum eft .Teporc uero fupcriore ube- riusagendum cft ut aegcr fufficiat. r^ Q^uibus igitur ftatim morbus confiftitr Iiis ftatim tc nuis uicftus adhibedus cft^quibus uero pofterius debec confiftcre:his <&:in ipfo confiftendi cempore ; <S:parum antc illud:c£bus fubtrahedtis: prius uero- uberius age- dum;ut3egcr fulFiciat* Expofitio laco hi . Ifte aphorifmusduas liabct conclufiones.Sccundaibi ( Q_uibus ueropoftcrior.) Prima conciuiTo. Q^uibus contrnuus cft ftatus 3cc. Primo nota. Pcr mori>os ha faentes ftatum continuu.oportctintelligereillos.in qui bus eft ftatus ualde propinquus principio: propter brc- uitatem aliorii teporum : cuiufmodi func morbi perpe- racutirin quibusproptcr fubita intenllone accidentiu: occultatur alia tepora morbi , unde ftacus uidetur quafi continuus eiTc principio . Sccundo nota . Principiu §gri tudinis quandoq? occuItatur:propter acddcntiu rcmif- fionem:ficut in phlegmatica:qu2E didtur latica.in qui- jbufdamautcmproptcraccidcntiu fubitam intefione», & dc his hic intclligitHip.<S: uocat morbos habe tes fta tum continuii. Tertio nota.Totum hoc debec intelligt de ftatu quo ad accidetia:& non quo ad digeilione ma- terise . Q_uar to nota.Hic capitur digta tcn uis: alicer q? inillo quarto aphori fino.Tcnucs di: certxdigtg.ibicni fumitur dif ta tenuis proutdiftingmtur contra tcnuiiri . inam :haec autem prout dicitur dc tcnuiiTima . Q_uia iEgrttu to nota..^ritudinupcrperacutaru:qusdam dicuntur dincs g homotense^qusda cpachmafticae : aliefunc parachma- gacutg ^jc2e ;alif funtquaefuntperperacataeabfolutc. Fcbrcs «ripfr homoteng :fun t inquibus uidctur quafi cotinua Sc uni formisinflamatio:uel exaccrbaao.cpadimafticae funt quaequaficontinucapparcnt agcndo procedcrc . Para chmafttcae funtquae apparent continuo dedinando pro ccdere.Primum fit proptcrmateriaforchomogencarec iuitformiterputrcfccr€, Sceimdum fit proptcr matcria H I P P O, j ^thcrogeneapriusputrefcere fecucdSpartcm grofiGfo- rem:&poftea fecundumfubtiiesrigiturapparecaugeri» Terciumecontra:proptcr fubtdiores prius putrefcerc Sc grolTas poft. Primo nota q> hic reperitur dupiicicer litcera.PrimahabccatFcfendum. Secundaaufercndu» Senfusprimf eftq>iniiat»cncibusft:acum remoriore q^ iam didg :in ftacu 8c ancc fiacum per modicum tempus parum decibo eft aufereflum. ante ucro uberius eft rc fic<endum.Senfusauten^fecundaeeft;<^inftacu<&;pa- rutn ante ftacii auferre debcmus cibum.f. totalicer uel parcicularicer : uciitnaturamciiusincaicaadpugnam contra maceriam morbi.-l*ed in teponbus praecedecibus uc cunc fic forcis:del>cc mrtusrcfici prius.f.ancc ftatum quia.f.in augme to:<S; cciam in principio . Secun<3o no ta.Pcr haiiences ftacum pofteriorcm:polTumus inceill gercquae non funcpcrpcracutaerpucaquac ccrminancur in fepaa3o:eciam poiTumfjsincciligcrc chronfc^ ; <S;; ab foiutc acutas. Aphorifmus. il In paroxifmis fubtfahereoportet.apponere n.Iaefio. Etqua^cunc^ Ccamdu drcuitus exacuu tur,in exacerbatfonibus fubtrahereoportei:. InaccciTiom^bus abftincndum cft : aiTumcre cnfm ci- q^^ ^ bum noduum eft:<S^ quibusper circuitum ucniunt ac- ceiliones :his in ipia acceiTionc abitinendum cft» In acceiTionibus abftincrc oportec : nam dbum darc. Lcq^ noduum eft.Ecquibuspcrdrcuicum filuncacccffion^ inipfa acceiTione abftinere ojxsrtet. Expofitio lacobi. Ifteaphorifmusduas habccconclufiones. ScctmdaiH (Etquaecuni^ fecundum.) Primacondufio.Oportec medicum conuenienterdigtatcm: fubtrahcre dbixm te pore paroximi :8C maxime in materialibus morbe.Pro batur conciufiofic.cxiiibitio cibi ceporcparoxiimirlae dicaegrotante.ergoconclufiouera.patec cofcqucntfa: Fgbrcs 6c aifumpcum circa licteram dedarabitur . Prrnio no matcria ta <^penes aucftores febrium matcrialifi quaedam dicvai lcs du— tur continuae: <S:!:quaedainccrpolacae . Conanug ftmt:^ pSr merico ficus in quo pucrcfdc maccriafadensfebrcm co rinuo af fligunt fgrotantcm <S:c .fic fimtfcbres fangui- ncf .aut cuiufcun<5 altcrius humoris ad intra ucnas pu trefcenris.Econtrauero:pcrintcrpolacas:intclliguntfc brcs qu$ mcrito fitus <&; naturg humoris a quo depede c apcffuntcum intcrpolarione^Cqmctc media fgrotan tcm affligerc:quia.f.poft ucram quictcm fajucnce af fU ctionem:apcgfunt iterato ^grotante inuadcrc: «S^afEi- gcre;ficut cftterrianafcbris.hgc.n.interpolata eft ; ^a merito naturalisincltnarionischoFg cii fitu ubiipfk col iigiturudaggrcgatur;cftapcadeterriointerriiiciiuc- ra qecc media f grorate luadcre.Ex qpaccc df ia incer fe brcsinccrpolac^^concinuast Dificrunc cmm in Qtux vbi putrefit : licct alias tcnucrim : non cifc repugnans inatcriam cxtra uenas putrcfcere;5i febrem caufare ec cononuam : intra uenas ucrorinterpolatam. Secimdo nota. Pencs au^rcs comm unitcr tepcrim tur ifri* tcr- p . mini.f. paroxifmus : cxaccrbario : periodus ; drcuirio; , f*' cxacuirio: & accclfio : SCc. Intcltfgcntcs per pcriodum p" ^^ reditumfgritudinis adcadeudfimil^difpofiirione; c^ inquapriuserat:ciiquictisintcrceprione:<S:hoccum ^ ^ ordincundcfcbrcspcriodicf funt^qusdrcui^r <Si:ordi- Z~_ -j natcaffiigunt:ficuttcraana;<S::quartana,<S:c. Exquo ^^^ patctq» in quolibct pcriodo f unt dug afiii<ftioncs: et una quics. Circuitus autcm cft reditus cum intcrpolarionc 5gritu<ims:fiuc fit di ordinc: fiue fine ordinc . Ex quo patct iuxta communan modum loqucn^" auctorum p . circuitii cflic ficutgcnus pcriodi. omuis.n .pcrioduscft . ^^ , ctrcBtEus;f€diionccoctra.Intdli§uacautcmpcr^r©xi °^^ ^ Digitized by Google Acccf- P A RTI. Onum.partem dereriorcm pedoM 3C ctrcuitVLS : mde ^ror.ilctcrtianariusnnpnmaperiodocft primo una afdiAio.-poftcaeftqiifes , deindefcquitur afEicftio , 6C jhoc egritudoinuadens nouiter,rediens ad iUud quodan te f urc.adbanum inttlSai eftparo3ftfmus,(S; pacecq» il- la eit deterior pars periodi.E^cquopatet, c^ iB:c tcrmi- n us paroxifnius fupponit prgcjfe pro febre, conotando ciusuel conilraihsaptitudine adreditU.Pa-tet ulterius paroxifmii propric fumptu no reperiri nifi i uere inter polatfs, C^ufdaute pcr csacerfaatione fit inteliigendu, llatim habeiHtnr.Etcalimdsterpcrexacuitionem, qa r ^^^Yd *^* ^'*^ termim funtquafi fynoaymi. Per acceifioncm. E acer autcmintelliguntomncm nouainuafionem ggrotantis T^ ■ ah f gi-ttudme,fiuef ucrit cum uera interpolationc^fluc p^^^ • non .Tertw noca.Sicut quilibet morbus habet quacuor fo^i j-jpQj.^ uniucrfaiiajita quilibetparoxifmus habet quac "'^'^^' tuorteporaparticulariajqua^-proquanto teporaparti- ^* cularia dtcuntur,quia funt tcpora in quf diuiditur pars morbi.f.principiu,aurgmentii,ftatus 3C declinatio,qug taliter contra fe inuicem diftinguuntur. Ti^nc dicitur principium,qu3ndo calor fubmergitur,^ pulfns,&: ex trcma, infrigidantur.Tunc augmentii , quado cahditas feGiibilitcr «S^m.amfcite ad extremacxpellttur,Iicetno fcrfe<flf ad extrema iis expa nfa.Ec didtur fcacu? , qua ocaliditasefcperfecce expafa ad, extremitates. Tunc uero eit dedinatio rquando cali^tas decIinat,«Si: manif e fte remittitur,(S:; uapores putridi refoluuntur,<S;: dciici unt &; ad extrcmitates expcll untur . Col ligi cur hgc diiii (fliotcmpptum tota,primaquarti.ca. de lignis horaru Autce . fet>rium. «S;; primo regiminisac^coru a Gaf. commen» GaT, * 4-5. Penssaliuduerodiftinguuntur ccpora uniuerfa |ia mprbi,qu£a fecundii acfiionem matcri^ in uirtutem, ^ut econtra.Et penesaliud diftinguuntur tcmpora pa- XOxiCoii particularia,quia.f.primopencscaloris fuffo- cationcm,v^ poftea expaniione aliqualemj poftca cota lcm^3c ulcimo, ipii us confumptionc Ex quibus on^mt busdi(ftis,poceftapparerecaufamultorii.Primo,qua- rein priucipio,rnaximeinfrigidenturipfa extrema<S: ca men morbus depcndet-amatcria calit^. Secfido, quare Dubia i^ dedinaEionc,loagiori,teporc rcmanenc extremitates calefacff g ,utpedes,iSc c*anus,^ipfa itcriora , ut partes pecftoris^d: aIig,d;c.<S:; quare maximc ipfi pedes, inccr C9Ccraextrema.Tcrtio,quare pcrdpiuntquandoq^ au «ftores in finibus paroxifinorii ggrotates tenere man us SC pcdcs in aqua cepida. Dicicur enim ad primii,q) quia in prindpio a materia fadcnte febrem fu bmergicur ca Jorj&propellitur adinteriora , idco cxcrema cabrc in- flucntcpriuantur , ^qnia funtnacuralicer pauci calo- tis 5 cum multumdiftcnc afontc caloris , £ciUcct a cor- dc5hinccft,<5<:c, Adfecundumdk;itur>q^ uirtutefpi- ritvcalium mcmbror ura fortiori cxiftente dc calore am plipri 5 citius rcfoluit vaporcs putridos a materia elc- ^atosjconfipiilitcr etiam iftorummaiore parte adcx- trcmi«tcg expellic,quarc 5^Q.Exquopatet quare maxt inepedcs tu quiadiftatiores,tii. ctiam quiammus cahdi fun^.Etcxhispateccatcrtij.Patct ulceriusexdiccis,pe nes aliud 5:alf ud ^iftingiii cempora vniucrfelia . Sc par ticularrai morbis.,nifi in cafu ubi huiufmodi tepora co tnunic^t,ficut in ter«ana unius paroxifmi tantum,uE |L.aefio patcc. Q^^artonota.MultipIexcftl|fioqeuenirepo- c^ dba tcft cx cibationc ^acta tempore paroximi. Prima e fub tionc in rQcrfio $c fuifocatio caloris, Rciit quado exhibctur i prl paco:^! dpio. Sedidacftparoximiprologatio.calor.n.natura Bio» lis a cibo fimul 6c a materia facie te p^roxifmu obfeiTus tardius reibluit materi a paroxifmi , &^ per ojnfcqucns paroxifi^us cft prolixior, Tertia cfb fuperfluitatum mul tiplicatiojd: per confequens additio in materia pa^ roxifmijucl in materiam paroxifmii foucnccm, ud fad fi^em,uirmcenQnpQcented|)uo} (p^bijji^um fiiflScim ter cofiuertere,^ tratifmatarc. Q_uart3 cft inflama^ tio,cibus.n.exhibitustcmporeparoxtfmi, 3c maximc ftacus aduricur,<^ ab ipfo cleuanc f umofi uapores ufti, qui cranfmiifipcr cocum.ipfum fupercalefaciunc, <S^ in flammac. Harumaucemlgfionum,qugdamaximecx: abo exhibico in prindpio cocingiic, qufdam cx co cxht bico in ftacujuel augumcnto, minime autcm in declina tionc. undedeclinatiocftcempufiminusmalumcibacio nis.-j^.g.propter cibationem factain prindpio,maximc fit aggrauatiouirtutis,&:fufFocatio caloris, «SCprolon- gatio ceporisparoxifmi,^!; fuperfluicatii multiplicatio propter cibum exhibitum.in ftatu uero 8C augmcnto, maximeaugeturinflamatio. Exquoprobabiliccr co- ccdi poccft,deceriorc hora cibandi, fore principium. dc jndc ftacura,<Si;c.Et ex illo patet ueriiicatio cociufionis prims iftius aphorifmi,fi tu benc rcipicias. Secuda c5 dufio. Medicusrccfteoperans, tepore exacuitionis uel exacerbationisdcbetcibumfubtraherc. Probatur fic. ex dbacione horaiam dicta,fequicur magna Igiio . igit &:c.cofequcntia pacctj&airumptii circa Uttera decla- i-abitur.Simili&fentertiahuiccolligiturabAui. P^'''^^ Auic^^ fen quarcica.de ciba.feb.^iicap. dccuraputridarum t gcnerali . E t eft utilis in regiminc par ticulari corporis g di^tam.Etamphaturaphor.noniblum adcibum (S^po lum,fed etiam ad fomnum,i&: quaecunq; alia, habentia accidentiaparoxifmi uel cxacerbacionis au|:mentare* Primo nota. Febrium continuaril ( ut coIFr Kcundo dc difFcrcntijs febrium fecundo cap. )Q^uf da funtdictg co dnug proportionalesjqugdam uero continug conclufg., fcu uniformes.Concinuf quide proportionales,funcfc- bresconcinue fineinc.erpolationeaffligentcs., periodice tamen^grum.quandoc^m,agis:quandoque minus affli- gentes,iicut eft tertiana continua,auc quartana conti- nua,aut aliqua talis,qug pro tanto continu? proporcio- nalcsdicuntur,quiain fuis afflictionibus uere interpo- lacis aliqualiter proporaonantur,ficut.n .tertiana inier polata de tercioin cercium inuadit ggrotance, ita etiam tertiana coniinua , decertio in tertium fortius affligic, 6C moleftat.Per cotinuasaute coclufas fiue fynochas, intclligitillasinquibus nonreperitur hxcproportiona litas ad interpolatas , fmo quae femper af flig ufit unifor iiiitcr,ficut eft caufon,6«J huiufmodi* Secundo nota q> hicterminusexacerbatio <&: limiiiter cxacuitio, fumi- Exacei^ tur duplidter .Primo pro quacunque iiitenfione morbi batio u? fiueperiodiccfiat.nuenon, 8c fic tamcondufac qp pro- exacut portionaleshabent &xacerbationes,<Si^ tam continug q? tio du- interpolacsehabent exacuitiones , fed in propofito non plicit^ir fic fumitur .Sccundomodo fumitur exacerbatio pro in- tenfionc morbi coatinui merito naturalis indinationis fuse naturse apt? per iodiccipia uel fibi fimili segrotante affligerc,^fic in folis continuis proportionalibus repc ritur cxacerbatio,<S:taIitcr fumitur hic. Verum tamen hic terminusexacuitio feu exacerbatiofumitur ut plu rimumcommuniterprimomodojUteftficutgenus ad exacerbatione propne di(fia, ut patet incclhgenci. Ter rio noca.Ex cibatione fa^ta cepore exacerbationis, pl u ra apta funt fequi nocumcnta. Primu>quia calpr qui tc pore cxacerbationisiit uehsmentcr intenfus,propter ci bum recluditur adintra,quarcplusl3edit cor,S: princi- palia membra.SecundiicjuirtustuncmuItum impcdi ta a forci calidicate praeter naturam,«Ss for ti impr eitio- ne,non co uenienter dbii digericquare augentur fuper iiuitates,quae putr efcentes, addunt in matcriam morbt 6::exacerbatione,undeprQlongatur exaccrbatfo. Ter tium,qufacibo cxhibitQ,acalidopraeter naturahullic tc dcuantur uaporesfumofi.ufti (nfiamati, quiper to- tum corpus expanduncur , «Siaugcnt c^iditate praetctf nacura,quarc deterioratur cxacerbatto . £t nota,om- cia iB^ nocumentaadctcrierafore in 0;imm ^ *n inf o: polacis Digitized by Google APHOR. polaitsjpro quanto wtrtus in continm x^eris paribus inagtsaBfAa<S:occupacaeftfinceaam,accgdetiaf9uto ra,(&;c .ideo eorura augmcmtum decerius eft. Sed tu dices.Q^uid fademus in continua condufa.Ice quid cn i terpolaca,cuiusparoxifmi funt fefubintrantes,uei coal t:crni,uel focialiter incipientcs.ut inquarto Itb.fenpri 3ma.ca.de compoiltionc febriumi' Pro ifto digitur ho ra confuetudinis,aut frigtdior , 3C comodior horadiei. 3Et fimiliter de fecundo dubio diccndum eft. Et hgcde litera Etnocahicduoprobabilfa,quf tettgtadperfua dcnd um <j> materiaputrefcens extra uenas, poteft con- tinuamfacercfebrem. Intrauenasuerointerpolatam facerc febrem. Primumdcducitur,qutamateriatBtra nenasputrefcens , ut cholera , non proptcraliud caufat con t/n uam ,nt fi quia eft colicifta i n loco calido ^SC a quo dircifle poteft cius putredo f umos ad cor tranfmitterc, fedcontingenscftmateriam extra ucnas putrcfcetem, f n loco conttncri calidiori, aquo gquc bcnepoteft f umos ad cor dirigcre , ut ii putrefcerct propc fubftantiam cordis , extra uenas . crgo 3Cc, Sccundum pcrfuade- tur. JPrgmittendo primo, q> materta cholcrica pucrc- fccns intra uenas , in loco a cordc dtftantc-, apta eftcau f arc tertianam continuam . Secundo<5^ conttngens cft ipfaiiiputrefcerein locoit3diftate<S^ ficrcmtife , intti : ucnas tamen , c^ non caufabitf ebrem . Tertto q^ ipfa dc tertiotn tertiumaptaeft moueriad maiorcm gradum putredinis.Et cum hoc ponatur materia cholcrica intra «cnas, in loco dtftantc putrcficrt inteiilTimo gradupu- tredinisquo non poteftfacerefebrem,itaq>quilibetin- . teniior ifto 6c non ifte,poteft f acere febrcm ex hac uet tantamaterta,<5^putrcfcat illo graduindic minorisaf flidttontsjuclquoad minorcm gradum putrcdinismo- aieatur,d:fitnuncilIadies.Etpatet<^ hodicnon faciec- £ebrem,quiacum tatogradu putre»inis a tatadiftatia SC tantaquantitatcnon caufebitfebre,fedquiacraspa trcfcet matori ,&; quilibet maior poteft,idco cras caufa' liitfebrcm ^Sc quta hinc ad tertium dicm mouebitur ad gradum tantum precife ficutliodic , igitur hinc ad ter^ tiumnoncaufabitfebrcm.&quiahincad quartumpu trcfcetficutcras,tgitur tuncfactetfebr«n,d: per confc qucns,<&:c» Concedendaefuntconclufioncsprobabtlit, quia tamen hoc eft raro e ucnicnsjtdco de hoc con iad- «ntau(ftorcs me tioacm ♦ Aphorifiniis. ^^ Paroxirmos uero SiC confiftentfas dcdarant ^grftadfnes^S^temporaannij&rdraiittium ad inuicem incremeta/iue quotf diejfiue praeter df^ cmjfiue per amplf us lempus fiSt* Sed ex pofi; ap parentibus , quemadmodum in pleuretico fpu^ tum fubrubeumficontinuoappareat, inchoan tem quidem abbreuiat» Si uero pofterius appa^ reat,prolongat.Et urinds^dC egeftiones, dC fudo res,&: diicritas , dC euaitas , QC longas dC breues aegritudines apparentia declarant. ~, Acccfftoncs ucro coditiqncfque iudicatnr a morbts, Sc anni teporiTjuSjatquc ctia ctrcuituum fuccefltuis in- crcmcntis,fiucquo|:idie,fiue unointcrpofitiodic, fiue ctiam pcr intcruallaamplioracueniunt, nccnoncx Ws qug fupcrueniunt,!udidum acdpipotcft, verbi graiia in morbb coftali fi fcrcatio puruleta ftatim intcr imcia cxtittt , breue aegritudine foreol^endit. Sinjpoftca ap paruit>longam.Q_utnetta urina,aluus,fudor3morbos autdifficilcautfactleaut nuUopadoiudicari fiiUMuc poiTcsautbrcuesautlongosfprcfigiiabunt». ]Uo« AccdfioQ^ucro^cotii^'cu»osiessiiorbitadtabuc <S5aflmtcmpor3,<5^circuttuumfuccei£uamcrcm^tay fi lie quotidie, fi ue alter nis diebus,fi ue per maiora imer uallafiant;Sed(&:ex hisquae moxapparentindiciafu- m untur, quemadmodum inmorlxj latcrali, fi drcai ni tia fl:ati fputiBH appareat, morbum brcuiat:Si ucro jx> ftca apparcat,pro«dudc.Ec urinse, <&: al ui cceremcnta, SC fudorcs,quaecunque apparucric,uel bonam morbo- rum indicationem , uel m^a,ud breucs, aut longas £>» re m jrbos oftcndunt. Expofitiolac^bi. Ifteapho.quinquecotinet codufioncs. Secunda ilx, ( E t tempora , )Tertta ibi( Et circuituum . ) Q_ uarta tW (Sed ex poft. )C^uintaibi(Et urinae. ) Prina codufio apho.cfthf c.Spedcsaegritudinum de darant.i.nottficatparoxifmos<S: confiftenti^^arun- dem.i.cxcognitionefpedei aegrimdmisdeuenimiis auc deuenirc poflum us in ttocitia paroxifinorimi <^ cofifte tiaruuj,<S:c.Probatur fic.cognicts ipcdcbus aegritu<i'- num cognofcunturmateriacfpfarum.fed cognitis ma«: r ^ a quibus dcf^ndcnt paroxf fmt,cognofcun t i^roxif mi6C co fiftentiae earunden.igicur (S^c.i^tct cofequea tia,<S:: affumptum circa lirteram dedarabttur. Pr inao nota.Pcr paroxifmumnon folum Ipropofitointelligca dum cfie deterioren partem intapolationis pcriocbcc redeuntcm , ied etiam exacxrl^tioncm continuae pro- po.rtionalis, ut in propofito «iaad exacerbadon^ pro- priediiftasfeextendat. Deparoxifmotgiturtaliter fii pto multa debet medicus cognofcerc. Primo ordinem rc dcusran.f.dccerctoin tertium,andequartoinquartum redircdebeat, <^c. Simtlitcr longitudincm d: bremta- tem,an.f.longus uci breuis eiTc debeac. Simtliter ford- rudinem -Sc debilicatem .f.an accidenaa fuadcbean t cf^ fcfaeu3anremtfia,<&:ficdefingulis. A3 propofitum, horum omnium aliqualem habcmus notida a^nita aegrituci"nisfpedc.Sctto.n.<^2Egritudocftcholerica,ta terpolaa,uel cotinua proporrionahs^cum materia cho krica fit aptade certio in tcrrium aegrocantem aftligcrc probabiliter fcio de tertto in tcr ri um paroxifinos Sc cxa cerbaaoncsredituras.Q_uiactiafdocholcricamatcri- am dto 3c udociter rdbl ubficm , fdo probabilitcr pa- roxifmum debcre eflrc brcuem. C^uia criam fdo ipfam multuminfi^abilem/cio ctxam acddenriaddsere cf- fe f^ ua,<S: pcr cofG^ucns paroxifmum fortcm.Sic tgi tur cogmto q> acgritudo cft cbolcrica,fdo ordinem tcrria- i3arium,<S: breuitatcm <5^ &rritu<incmeorum , &pcr confequcns,&c. Secundonoca.I^icctitafitutdicaxm cft,ifiatamenoririacftfoluinprobQittlis,d:aliqualitcr- . conftifa.Probabilis quidem.qu^no cft nccccilarium fdto q^ aegrt tu<i> eft cholcrica.c^ paroxifmus dc tcr rio m terrium rcdcat,poiribtIc eft naque ipCam in um'G> paro xifino terminari . Eft criam conf ufa , <3uta itcec fdam gaierale tcmpus rcditus,quia de tcrrioin tcrtium . noa tamen horam reditus fcto. tamilitcr Sc fi fdam acd<kn tia debcrc eiTc faeua , non camcn fdo difiin^xc, quac ac- ddenria crunt ifta , faltcm depluribus , ncceriaquanta crunt.cofimtlitcr per omm*a dfi longttutJinc^S^iM-cuita-r teeftdiccndum. Tcrtionota.PcrcGfifi^enriam^fnpro pofito duo intcHtgcrc poirumus.PrBno uniucrfale fia- tum totiusmorbf .Sccundoordincm totalem copoiirio ^^^^ " nis morl:«,cx fufc tepori bus uniu^alibus , quae ^tcr Jcnria utdcncur defcribi aGaFprcmodccrifi.cap.^.Cofiilc ardu-.- ria mor bijcft ordocopofirionis morbi cx fuis tcmpori- J^ciccr bus uniuerfalibuSjf n fuis<iifpofiriQnibus,&: qu^taci- bus.Cognofccrcigiturcofiilenriasmorbi^cft^Jonofcc- rc tepora uniucrfelia morbi,tam quo ad corumlon^ta dcQem&brcuicaKm,^eriaquoadcoruBn dti^fim- iics,quia.f.acd^ria tn fpfis coringcnria, Ad pa*<^<^ tum,cxQominefp^tcf uei naturac a^ricu(to^ ,fdtttr ^cogQoiatur cofiftoitfatttroquem^ fiii»pta.Priiao Digitized by Google P A R T I. eatm modo fcf tur,quiafc££o q^ aegritudo cft cholerica, fcio <^ ftatus cric ^pmquus,<S; q» accide cia ipfius erunt molefta.Et ecotra, fi phlegmatica , ucl mcFica. Sifr fe- cundomodofcioconiiftciitia,quia fcio tempora uni ucr faiia loga ucl brcuia , accidcntia f ortia ucl remilTa,ta opprcirioncm ^ imprefrionem 8c refolutione cofeque tia. Nota^utdicftum eft ) hancnotitiam non clTeccr- tam omnino,fed ^bahzlem,cS: conf ufam.Eft.n.^babi lis, quiacontingic phlegmacfdca aliquacholerica citius ad falutem uel morte tcrminari. Eft ctiam cofufa noti- tia,quia ta de logitudine uel brcuicatCjCj^ dcaccidcna*- bus cucnire dcbcntibus,non nifi indjftincftapoirumus habcrc notitia. Q_uarto nota. Per |gritudines,in pro pofitointenigere dcbcmus materialesaegritudmes, ap- tasparoxifmos uel exacerbationes facere, ud qlitercun quealitcrmeritomaterici uario modofgrotatemafilii gerc.L/icct etiaampIiaripolTet apho. ad apoftemata,ct inmatcrialesfebresjutfcito <j> pleurefis cft,fcio ^ eric aegritudo acuta,in breui tempore tcrminanda . 8c fcito <j> eft cacren3,cc6ucrfo,<&: fcico q> cft he Aica,uel ephc- racri, fimiIit;cr,h|Cora habetur primo decrifi.Exquo patecnon folum . ex notitta xgritudinum cognofci pa- roxifmos , 8Cq. fed etiamodos terminationrs fgritudi'. num,an ,f p crifim,uel iine crifi,^^ adhucmancries cri fiums<S;;adhucipfarumggritudinum>utfdto c^^ri-^ tudo cft pleurcfis.fcia ipfam ucrifimiliter fputo termi- nanda,.^ fcito cj>eft qaartana,autlatica phlegmadlica, credo ipfam non ^ crifim/cd ppaulatinam rcfolutione Auice . terminadam,<^ ficdc ali)s. (^^uinto nota De ggritudi Notitia ^^ polTumus habere pFcsnotitias. Primo gcnerales,con agritu f"^3S3Utq> fgritudoilIacftfcbris.uelapa,fe.materia-. dinis tri ^is.uel imaterialis.Secundo fpcciales . 6c magis diftin- pliciccr ^^3s,utq>9giitudo cft febris Aegmatica, uelcholerica, *^ uel apa phlegmacticum,uel cholericu .Tertio magis p prias adhuc «%: diftin(ftas,fuf materiei aliquas llngula' rcs circonftantias 3c coditiones cognofcendo. ut cj> apa cft phlegmaticii > aphlegmate grollb , logiquu a cordc, aut<j> febrisphIegmatica,uelcholcrica, acholcrafub* tiIi,uclgrofra,multa,ucl pauca,cxtrcma ucnas , ucl in tra ucnasjpropc cor,ucl diftanter putrefcente. Ad ^po- iltum,cognitia fgritudinis fccunda «S: tertia,eftilla q notificat paroxifmos,d:c . Sc de ifta maxime loquitur Hip. Exquibus colligit ucritas iftius apho. Golligunt Signa iftainprimod6crifi,inpluribuslocis,<S:c. Scxtoaota, acgritu Signa p qug i n fpeciaie dC propria notitia ggritudims dc dinis du ucnim us,fun t duplicia>ga qugda in trinfeca,<&::qugda ex plicitcr trinfcca:Extrifeca,ut regio tepus anni,cc ue ti, lift- rcgi mej&c.Intrffeca funt tripIiaa.Q^ufda fumpta a re na- turali,ucl fibiannexis,ut coplcxione naturali,^tate,<^ icxu>quodlibct.n.ifto^ fug proprias fignificat ggritu- dincs. Q^uf da funt fumpta arc non naturali, ut accide tibusanims,motu,<S!:quicte. Q^ufdafunt fumptaare pr^ter natur am.Et ifta itc^ funt , aut matena caufans f gritudine ,aut acddensjg cuius notitia maxim c cogna £:imus g gncudine,quod quide accidens diuidic in actio neml9(am,qualitate mutata, 8c extcns mutatum. Ad propofitum>omniailJa amedico confidcrari debent, il wultfpctialem ggritudintisnotia"am,<&:^priam acquirc xe.T^.^.G. occurris far.g grotati, prima confidera gfate, fcxu,d: coplcxione naturalem > fccundo tempus anni, regioncm , «S^regtme quodprctcrjQtin omnibus rebua icx no naturalibus j poftca u cni ad acciden tia f gritudi- ius,utrum fint fgua,ucl r^iiTa,&maneries illoru con iidera,<S::iicnotitiafpetiaIem acquirerc poteris. Secii da concIufio.Horg anai dedarant paroxifmos <S:: conii ftentias.Probatur iichorg annidcclarat matcrias f grt tudinum.cigo <S:c .patct confequ€ntia>(S: aiTumptii ar- g:uitur>hycms atteftatur phlegmati,f ftas choFg , 8c iic ccal^ Primonota fcx^umnocabilepoficum inpartc X cula precedeftti, eo q^per horas annf , etia dat intcHigctc regiones,f tatcs>naturalem coplexionem corporis> regt men, dbum, &potum. hfc.n. omniaeodem moda de- clarant f gritudines. Sccundo nota. Horg ani quadoc^ feruantnaturasfuas,<&quandaq5 afuonaturak' curfu notabillte r pcrm utant ur, 8c hoc uel ad a>ntrarium , ut fi f ftas fit f rigida,cum deat efle calida , uel ad fimilcs ^ litates, ut fi f ftas fit cxcclTiue calida. Ad propofitum, quohbet modoapho.habet ueritate,ucl conclufio,ma- xime tamcnillis feruantibus naturam fuam,autabil- laad qualicatem fimilcm permutatis , 8C declarabitur hoc,^^c. Tertio nota.Teparaanni declarant paroxif mas,<&: coflftentias. Primo mcdiate,declaranda mate- riam,<&: f gritudine ,<S^.ex cofequenti paroxifmas,i&:c. Secundo imediacc,pro quanto dcclarant corporis difpo fitione,6^ dedarant fe cire caufas,uel morbii uel mate- riam iuuantes,udimpedtences,morbum tardantesjucl uelocitatesuerbigratia ultra hoc<^ f ftasfigntficat fu- per materiam calidam fignificat etiam fuper corpori» raritatem , 8C illius materias fubcilitatem , SCpcr co-- fequcns rdblutionis udocitacem , concra uero hycms, 8c ficde alijs. Tcrtia condufio. Incrcmentacircui' tuum adinuicem dedarant paroxifmos&c fiuequo-' tidke fiant,fiue de tertio in tertiu, fi ue p amplius tepus. Probatar fic.g huiufmodiincrementa notiiicat propl quitas uel rcmodo ftatus f gritudinis paroxifmo^jlon- gituda ud breuitas,fortitudo ud debilitas.er go <S;:c. pa tet confequentia,<Si: afifumptu circa littcradcclarat, ^ dtfpofitio ecia materif necciritat. Primonota. Pcr f^^jCircui" cuitum,in ^poiSto intdligcrepoirumustotu tepuspa- (^g ^^^ roxifmi ,uel exacerbatioms,&: quietis abhis , uc fupra. PofTumus etia intelligercipfos paroxifmos,circularitcr rcdeuntes,ut fit fcnfus,^^^ incrcmcntacircuituu.i.paro xifmorum,circulariter affligentium,dedarantparoxtf mos.Cotinguntaute hfcincremcnta.f.augmcnta,udl quiaprolongant paroxifmi,ud quia fiunt uehemcntio res>d: forausafiligcntcs , udquiaminoratquiesintcr paroxifm um 8C paroxifmuoid quia anticipant, <S^ hf c omnia flatuspropinquitate autlongitudinem nobis dc darant.;^.g.fnp>rmcipio uniuerfali,paroxifmi funtde- biles <S:breues.igit uidct probabiliter ftatum effe rc- motum.Si igitpoft hoc coprehcnda ipfosfieri notabili ter longiores,(Si: fortiores,<X:quictes mii^orari, <S^ f pfo$ anticiparemultum,condudatranfiuiircprincipium,et adcfTe augme tum,<X: flatum appropinquarc.Circa pri dpia.n.<S!:fines,omnia imbedlliora. Etexhocpam uc ritascodufionis. Sccundonota. Prfterhfcciicaliafi gna,tactapnmaquarti.cap.defignis hora^ febrium, ut a pulfujcoplexione naturali,<5^c,qug omifit, tamq^ cognofcibilia p hgc. Tertio nota.Ly adinufce,duplici ter exponi poteft. Primacircuituum adiijuiccra incrc- menta-i,paroxifmorum,feiuf cem drcumcuntium.Sc- cundaincremeta circuituumadinuicem,quia .f multi paroxifmi ut fupra fefnuicem excrcfccntes utprimus fupra fecundum,<f^ fecundus fupra tcrtium , <S^c. Ec quilibet iftoi^ fenfuum poteft efTc bonus,<&:c. Q_uar- tacodufio.Signapoft apparcntfa, fignificat fiuedccla rantmorbo]^ cofiftentias, uel paroxifmos. Probat {ic, per huiufmodi bona figna cito apparcntia poft principi- «m,cognofcit morbi breuitas,<& cc6tra,p ipfatarde ap parcntiajmorbi cognofcit longttudo.ergo c6dufio uc- ra,patetcofequentia,<S^aflumptum cxeplariter deda ratur in pleuref!,in qua fi ^prindpio apparcat fputum fubrubeum,fignificatmorbi breuitas,fi tarde » iongi- tudo. Prirao nota.Sfgno:^pcr quae fignificamus , Scc . Sio-na quaedaprfapparcntfadicuntur,qufdapoftapparcntia. ^^^ ^^ Primafuntquf apparcntantcquammorbusapparcat, piiciter ucl fimul apparcntcmorbo, apparcrcrncipiunt. Econ^ ;traucfi>,pbft af^arcntfa,qua& non nifi i n ^cefru motbi apparent. Digitized by Google Signa Auice. Pkure fisdu— phdter Pleura cjufd iipucu fubru-* l>euni i^uid GaP. Spu- tumqd Screa- tus^d Ga?. princj- piumfu nxii tti plictter Thc, 3Lco* A P H O R. apparcnt.Excmplum primf,ficuc reg/ojtempus ani.na, t uralis comptbjCoHuoi longum,<S;: gracile, cum hume- ris eleuaciSjcafuscawri ad pectus,^ puJmone .Exem- plum fccundi.iicu? ^$^^ digonis in membris amateria crudaincipietibus.Ad propofitum, fputii fubrubeum cft lignun^ poft appares,licutpatetin pleureii .Ho^ ac iigno]^ qugda appellancur iigaa digeftioniSiUel oppofi ti,qu9daralutis,uelmortis,qugda dicuntur iignacri- fis exempla patet. Et it?^ ho]?2> qugdam funt coTOmu- nia piuribus n?orbis,quf da)^o propria. De quibus om nibu§apparetin con^e. Secundonota.ut potcftcoUi- gi.decioKia tertf;,tracrtatu quarto. c.de pleurcfi.Pleurc- Iseftdupiex.uera f. 6c tion uera, Vera eftapa pleu- rae. Eft at pleura panniculus tegens coftas Noniiera e apoftcma lacerto:^ coftzt^ , aut panniculi inter coftam Sc coftamediatis.In .ppoiito autem eft , fermo dc ucra pleurefi,quia 6C fi multis «jodisterminari poffit,g (pu tii tamen, frcquetius fit ciys terminatio. Tertio nota. Perfputiifiibrubeuminteiligitur habcns colorerube um cia:^, tale at catur cx ^mixtioe albi cum rubcoob fcuro au t ex couerfione rwbei obfcuri ad albu^Ideo fi t prf ncipio appareathuiufmodi fputu, figniiicat g acftio nem caloris, materiam duci uerfus albedinem, 8C -gco fequens ipfa clTe obedientem, 8c a calido complete fupc fadam,<^ confequentcr in brcui ad falutcm cerminan-» dam. Etcxiftopatetcaufaucrificanshauc conclufio'' nemapho. Q^uartonota utfupra. Plcureiisperfpu- tum tcrmina c hoc modo, ut quar to imeriom coUigi po teft . D utn .n.in expirationc comprimi t pe^us,matcria anter pleura contenta,pcr refudationem cgredicns plen ram,pulmonem ingreditur, qua poftea uirtusde mino ribuscannuIispuImonisadmaiorespermutando,tande ad trachcam arteriam pcrducit,ubi poft,p fputum ex- pclIitur.lPC^ujnto notadiffercnMaintcr fputu ctfcrca. fum,quiafcrcatuseildigeftus5fputumi?^ocrudum,pri mo de crifi ,c. quinto . Q^uinta concl ufio. vrinae,egc- ftioncs,«S^ fudor es,dedarant paroxifmos,&:confiftcn- tias,(S^c -Probatur conclufjo fic.hsec dedarant segritu-» dines,crgo&c,a>nfcquetiapatet,d:alTumptumcolli- giturinlittcra. Primo nota.Vrin2e,(S:egcilio|ics.&; fudores fignificantmatcrias segritudinum, fignificsun; ctiam digeftionem uel contrarium eius, crgofimuUi- gnificantparoxifmoSj<5^ confiftetias, quantum adlon" gitudincm,<Sc ^tum admancriem terminationis,<Si c^. tumad alia.Ethocpatcbitincommeto. Secundano- ta^.circapartcm immediate precedcntem. Continuocxi ponitur.i.aprin. Etq^principiumfumitur triplidtcr .f.Pro inftatiinitiatiuo morbi.Profpatiotrjum dicj^u Prounodc quatuor temporibus morbi.Ethicfumic tcrtio modo.CoUigitur h|c diflinctio a GaF.in comme to huius . I ^ . apho. Similis fcntentia colligitur pri- inodecrifi.(5i:prima quarti capitulode fign^ hora^. fcbrium,Etcft; ufiUis.EtampIiatur3ut.patet» Aphoriimus. 13* Scnes fadllime ferunt ieiunf um. Seaindo coix fiftentes.Mf nus uero pueri.Horum uero omni um maxfme infantes.Horum uero ipforu , quu cunquefunt annfmoGores exiftentes» Senes facillimc iciimium toUerant mox qui firma acta tefunt,minus adolefccntcs,omnium minimcpucrijco- rumqueipforum,qui aw"mo funtpropcnfiorcs. Senes hcilUmt iciunium feruntjfecundolooquiaeta- tcm confiftcntem hab€nt,minusadoIcfccntcs,omm"um mixdmc pueri,prefertim g intcr ipfos funt uiuidiores. Expoficio lacobi . Iftc apho.quinq^ hsbtt coclufioncs, Sccunda ibi( Sc- cimdo cdfiftcatc$,)Tertiaibi(iy)iiQVi§ucrQ# ) Q.uart^ H I P P O. 7 ibi(Ho]9tucro(»nnjum)Q^uflitaibt(H0nsmaero^>(b rum.) PrimaconcIufio.SencsfadUmicfcrsnc i«um- um,i.cibi&potiisabfiineHa.Probatfic,t3r4usincur r unt f3me,ct cx famc minusJgdunt ali^ c&rpcMribus.igi rur <S:c.patetcdfcqucntia,<S;:alTumptum ^darabicar ca littera. Primo n ota • Duplices effe [encSyprimo»: Sc g^„ -^ decrcpitos.Dcprimis intelligif apho.Ec hic nota . qutfd j f^ g aetatem iuuentutis,<5<: quid p aetatcm pueriti^,<S^ lc- "^ nectutis,intc|ligcredebeam us. Ex quo patet g fantpri mifencs,<5^ qui fecundifece§<3icif .Primi fenes funtqua rum etase a.40.uel. jo.anno uf<^ad.^o.annum , uel ad.55 •AIi?funtfeniKdictidecrcpiti,quo]^ f tase a.^o, anno uel.6^ .uf<:^a4finem,ut ufqjad.80. uel.90. an- pum,feciindum diuerfas naturalis corporis complcxio- jics^uC^adroortcm. Ad,ppofitumhgcprimacddufio apho.intclligic de primis fen&us,quia de decrepitis non i^^^jii^ circtfimplidtcrucra,utpatct. Sccundonota.c^diflFc- ^^5 ^ rentia eA intcr iciunium cx una parte,^ famcm 8C fi- d/fferc tim cx aliaparcc. Naieiunium e euacuatio ftomachi a ^ f^mc cibo 3C potu.Famesautem <S^fitis,cftappetitusquida. ^ £^-^ Ad ppofitum non folum £acilius tolcrant ieiunium ,fcd i^^;^^ etiafamcm<&:fitim,utpatebit. Tertio nota caufascx jQjeran quibus fumic facilitas aut difficultas tolerantiae iciung. ^ ^gj Na pofTunt fumi pcnes tria. Primo penes ueloce Sc car- ^^ ^i^ dum incurfum in f amcm . Secundo penesparuitate ud j-andi m^nitudine nocumentifequentis,uelnDCumenis>^fc ^^^^ quentiumfame .Tertio peijcs faale uel diincile rdeua*» a ufc* lionem a nocumento fequaitc iamis toleran cia . Et addi tur quaeda accidentalis caufa,c6fcqucns ad ieiung tole- rantiam>5;: eft rcpFo ftomachi ex malis humonbas te- porc famis, uc certia primi doc.z .ca.y.quod {icinci^t^ Oportet utfanitatis coferuator. Primomodo dicuntur fenes fecilhme iciunium tolerare , quia tarde incurrunt fame,fimilitcrfecun<i3mo,njinus.n.f«3uiciiocumaj- tum cx a^quali toleratiafamisin fcnibus <^ in alijs, <S:c* Sim^tcr <S::tertiomo poiTumushocdiccre,quiaquauis a^qualis rcfblutio diftdliusremoueat afenc ^ ab al^ r sfolutio tamen fequens dcbita wlcrantiam idun^ , cfi: multominor in fene^in al^<x>rporibus,unde^babc- liter did poteft,q>ab illa par ua rcfolutionc faalius rdc- uanturfencs,c^aJiacorporaamagns. Itcm^denocif mcntafequentiatrifte fenfation€,quiardblutione , 8c Iciunn attraaione malo^ humor um . Q^ uarto nota <5>ad fad tolcran litate tolcranti^ idunjg,multf caufgcocurrunt.Prima di caeft paudtas caloris et fp2s,<S!: dusgradualis ranilljio , non criplcx. tamenqugIibcc,utdccrc|Mtorum,utinqufllioncpatc- ^ i«t.Sccundacftdefitashumidiacaltd> rcfolueA* . Ter cia eft humor crudus, non digcftus. Ec notum eft, hsec omniacaeterispatibusin fenibusclTcmaiora. (^uinto Idunn iiota.Nocumcntacxiciuniofcquetia,forc mulciplida. triplex Primonamc^cft triftitiafcquensfeme<Sf rdblutio fpi- nocu- i:ituum,fcqucnsadhanctrifdtia,utinIibdlodemaltriamentii compFonis diucrfe.Sccundo cft fpmtus , 8c humorum, 8c mebrorum,infiamatio.Tcrtioeft humidimebralis, SC calidinaturalis refolutio,qug omnia difcurredoin fc cibusfunt minora.ut patec Jionn.habcnt fpiricus iicin fiamabiles,nccmebraficrefolurionidiff3ofita. Secun- da codufio . Secundo cofiftentes fecflius lolerat idunia ali)S,poftfenes Probac,utpraeccdes. Primonom.Pcr fccundo cofiftentcs,duo intdligcrcpoflumus. Primo 1 1 Josqui funt in prindpio primg fcneauris, 8c hgc expofi do non pJacec.Sccundo iuuencsin finciuuc«tutis,<&:ia dpithfCftas a.jo.aqno.ud.a.J J. anno,&: tcrminat ?id.40.udad.45.Inprindpio.n.funtprimocofiftetcs in finc «ero fccundo,<5^ de his ucr um cftjq. poft fcncs fa dhus tolcrant idumum . AJitcr autan potcft esponi littcrajUtly fecundo non cadet fupcr ly cofiftentcs , fcd iiipcr ly fcnmtjut fit fcnfus,fcncs fa^^imc fcrunt idu- luumprimo^SecuQd^ti.pofthosconfifteiites^Eciftuni Digitized by Google Infatia oradj &; ani moiuas uel au- dada GaF. <A.utce . Autce . leiunij tolcran di ca.h. curaci- iius co feruati uus 8C pferua ^uus TJic. hco* P A R T I. tntelleccumpueouerioreni . Secundo nota. hos facihus tollerarepaerisie/umum,quiahun>idumeorunxeftde fius,<S^trrcfolubilius,habent etiani de calorc irjinus in quanto,uttnfrauidebicur, eftetiapucrisnisgis neceHa rianucricatio,propteraugmentri,igitur<&:c.patetcon-' clufio. Tertiacoclufio.Puerijhis iam dicusminusfl cilitertolcrantieiuniu. Probatur,uc alia. Primq nq ta.Per pueritia in propoiito inteihgenda. ci{e: cota ^ta- j^ a.principio natiuitatis uf<$ ad initium iuuentutis, quando,f.deiinit crefcentia,qu3e ab Aui- adolefce tia.i. crefcentianominatur,I<cecfrcquenterabauct:onbusaIi ter fumatur . Sccundo noca.ln calibus calidum eft mul tum in quanco,& in quali,humidu fubtiie eft,r efolubi ltj6c inflammabile,magis c^ in alijs , cit etianecelliitas iiucrimenti>nonfolupronucricatione,fedetiapro aug mento, igicur facilius SCmsdora. incurr unc nocumenca cx famis Sc ieiunij colerantia , Sc per confequens tercta condufio uera. Q_uarca coclufio. Intcr caeteros puc- ros,cnfantes difficih us colerant ici uniu . P robac ur fi c . ta libus citi us aduenit fames, SCtnziova. etia inciurrunt nq cumenca exf amis 3c ieiuni) colerancia igitur 8cc. patec confequencia^sS^aiTumpcum circalittera declarabitur, Primonota.Pcrinfantiatotamgcace uic^prima intel ligeredebemus,aprincipionaciuitatis, ufquequo puer recfce (S:dccencer farifciac,unde infancia quali non fan- tia nominacur, anon fando,uel debicc non fando. Seca donoca caufam , quareiftidiiFiciliuscolei-anc, ficut in alnsdiccii eft. Q_uinca concluiio. Infentes quicunque funcanimofioresalijSpdifiiciliusferuncieiumu. Proba tur.ucprscedens. Primonota,peranimoilores poiru- musinteIligerecaIidiores,cS::audaciores , utmcomen. animoficas enim 3C audacia infequuntur caloris multi- tudinem^utfecudo techni de difcrafijs cordis, <S: primo caiii.fen.fecunda,fumma de pullibus.ubi ponitur q» qp- to eft in calore nacurali magis augraentatio, cato eft la animo caaior forticudo,<&: audacia.Secudo p animofio rcs, intelligerepolTumusauidforesin capiendo cibum, pnma expolitioeft meIior,Iicetutraque teneripolTu. Secundo nota caufam quare tii difficili usxoleran t ieiu- nium3<S;c.quta in eis aduenic refolutio maior,cum cau- fa rcfolucs ficmaior.f.calor. Tercio nota. omnes iftas coclufiones elTe ucrasja^s poficis paribus , nifi enim in alfjsefTetparicaSjnooporcecapho.eiTcuenl. Simclis fe tencia coUigitur quarco prima.capiculo de cibatione fe- hri. Ec eft ucilis cam in accu curaciuo, ^ confer uati uo qp crtam praeferuaciuo.Eciam ampliatur cam ad corpo- ra a^graj^fana 38C ^ neucra,ut patet imclligcnti, Aphorifmus. -14» Quf ae(catit,plurfmum habent innatam calo rem,p!anmo igitur indfgent nutrimento, Si ue ro nonjCofumitur corpus. Senibus uero paruus calor inefi:,propter hoc igitur paucis fometis in^ digentjamuftis entm extinguitur cibis calor, P ropter hoc igitur SC febres fenibus non OmiH" ter acutx liunt,frigidum enf m cor pus habent* Q_ut increfcunt,plurimii caIorfsinnatiobtinent,ita"^ que plurimo cibo indigent,alioquin corpus abfumicur. Senibus uero parum caloris ineft ^Sc oh eam rem pau- dsegencfomicibus,quippequi amulcisopprcfTi extin- guantur,hincetfam febres non aeque acutae fenibus ac- ciduntjCorpus enim eorum frigidum eft, Q_ui crefcun t ,pl urimu habent caiidi innatf , pluri mo fgitur egentaIimento,aIioquin corpusabfumitur,fenf- busucroparunicalidtfnnattincft,paucisproptcreafo- initfbasegent,quia amuItisextinguuntur.Hacetiam ob caufam,febres fenibus non iimiliter acutae fiuntjfri gidum enim eorum corpus. ; . Expoficiolacobi, ,^ Inlioc apho. conttnentur dii^ c<5clufipncs , Sc unum. corroIariu.Secunda ibi( Senibus. )Tertia ibi( Prop.cer hoc.) PrimacocIufio.Corporacrefcentium ueladole fcentiii indigetplurimo nurrimeto. Probatur iTc,tales liabent plurimum calorc innacum. igitur&c. Confe- quenci a pacec 5 quia non exhibico plurimo nucrimento corporihabenuplurimucaIore,corpusconfumicur,<&; ^ aiTumpcum probacur, quiafinecalore huiufmodi cor- poranonaugmcncancur. igicur(&:c. Primonoca,. Pcr ' corpora crefcencia incelligic ofa corpora in aecacc adple- • fcHi^exi&ctia. Secundonota.Percalore icelligijxifTe qualitate t pfam,qu2 eft caliditas,c^ ipfum corpus cali- ^ . . dam.f fpiritum,iS;: ficmaxime uidetur itclligereCom ^^ ^^*-. mcntacor fcomme.Perinnacumaucem calore quidam ^^^^ ■ incelligut calorem aprinc/pio generacionis contra<ftii, S <- quidauerocopiatatum^feucontractixcxcepore. Ego ' aucem dico per calorem innacum, incelligi debere om- nemcaloremnacuralem, fiueficinfluens contrainna- tum ac appropriatii diftfnccus,fiuca generacioriispr in cipiocotraccus. Q_uando:^ tame intclliguncinnacum ageneratione cotra<ftum • Q^uandoc^ uero per innatii intelliguncintrinfecum mebro,<S: iutus natuni,qusa f. fuisoperationibusapproprfatum. Q^uandocgaucemta telliguntpcrinnatum.omac naturale &: naturx con- ueniens,<5^ fic crcdo in propofito . Tertio no ta , Caio- rem innacum fiuc fpiricumin calibus corporibus eiTe plurimum refpciftu eorunde , uel aliorum malijsxca- tibusexfftenciii, cum aIi',sparibus,quodduplicicer in^ telligerepoiTumus.Pnmoabfolute, (Si:ficnon eft uerfi abfoiuce.n.niaior eft quantitas fpiritusiniuuene ^m p^uero^aiijsparibus.Secundo ^porttonabiliter.f. refpe^^i^^ ^ ctu fuf moIis,<Si: fic intellexic Hippo • Ali) uero inteljt'- ^^^^^^ gunt calorem plurimuminnatum.f.maxtme innatu, ^^^^^ -, quta.f.maxime naturalis uidetur calor pueror fijUt aii- ^|j-jjjg*j^. qualiter cangit.Comen. in comen. coparatione caloris ^^^ ^^ aiiorii corporum. Q_uarto nota. Animalicibu uel ali- ^^^.^^^ mencumeiTenecefTartU8n,propterduo.?rimo,ucfiacre ^^^^^^ * compenfacioeiusquod acorporedilToluitur. ^^^""^^^(^^ |^„j quia cum utucnsin principio fui fub parua ualde exten^ rone"^ lionegenerctur,^nonpofiricfubiftadebitaspcrficcre operaciones,oporcec ipfum creCccrc^Sc debitaquatitate attingcr€,qua fine alimento attingerenon poiTct , ideo necelTariumfutcalimentii.Et coUigitur hocnotatiipro parteprfma.j,.can. fen.l 3.trac.2.cap,de caisdebili- ^^^^.^-^, tatisappetftus.Etpro arababusfecfidodcanima,^;: ali ^j.j^ " , qua!icerprimod€generatione,&;tertiocaii.fen.2 X .ca. ^^^-^^^ 2 .quod eft de generatione embrionis.5;: primo cantico rum comen. 1 24. Adpropofitii harii neceffitatii utra- que reperitur in crefcentibus,<&: folii prima in ali^s,tdeo '^ rarionabiliccrplurfnK>tndigenc nucrimenco. Q^nimo iaoca,hoc nutrimentii piurimii eire,polTumus incellige - re,uel fecundiiquancf cace cominua,uel difcreca ad fen-^ fummedicoru.Ecucro<^ mddOjUelabfoIuce,uel refpe- cl:ue(usquodab€odilToiuicur,<&:hocmodocrcdointeI lextiTeHipp.iapho. Sexco notaqjfino exibecuriftis eorporibusnucrimencum,confumicur corpus. Primo quia debitam quanticace no acctgunc.Secundo,quia de ficience nucrim entali humido, diiToI utioni a calido pro uenicntf refiftcntc.calidum naturale ualdeamplius con fumitnaturaiehumidum,ficutclychnfum confumitur olco deficientetnlampade, quare tunc cofumitur cor- pus,iicutdi<fcueft,<Si:cxeopatetprimacocluiio. Secil dacocluiio. Senespaucisnutrimcncisfiuefomencis in- digent. Probatur,fn fenibus eft calor naturalis par uus * 6i:modicus.igitur <Si:c.pacec cofeqnencia, quia a mulco nucrimenro calor paruusextfnguitur,ut in c<5mento p cedencisapho.lj.declarafumeft. Primonoca.Pcrfe aiesjUtroft^fenesfnceiltgercpoiTejUtrtc^.n pauco ir\4i genc Digitized by Google A P H O R, Igjetit nutrimcnto, Pnmi.n. pmcotefptctu. piicf o^, Sc . rvocxhibuo,Decrcpitittei:o>ualdcpaucOjfedfreqt|ca tcrcxhibito, Sccundono«3>oiul«iwri»ummetume:^T tinguic calorcm dcbilem. P«mo pcr uia fuffocaiaonis, uc dtccum cAi, Sccundoper ui^ ilmphcis aifieracionfs, cum alimcntiun fitconrrariumaiiiiojuc afsfuitdeclara Mnus *^"™* Corrolarium.Infcnibusnodebeteirefebresfie acutse ^^"^^ ^*^"^ * ° pucris ucl in i uucnibus» Probatur? quia f ntfc" f^*i*^§habentfrigicjumcorpus..ergo«S!;:c.patctconfcgue brcsfc' ti^s^^aiGrumptum iifr,ex 4ict»s. Primo nota acuita- - S tem^brismaximeargut cxeiusinteni|one,cumfaeui- DucroBs f^tcaccidentium,d: ueiocitateiiif terminationis>h^au uPiuu« ^^ febresmaximc proueniunt a maccria <^lida > quac ^"^^ "* ultum in pucris 3c in iuuembus> par um uero rc ' periturinfcnibus.igitur^S^c.SecundaaufapotcftciTc quia SC R sequc calida forctmateriapeccas in fenc,fubie ctotamcn frigido cxifletCjno t^ta calidicaccm prgter nacuraminmcmbrisimprimercc?undenon eiTct. febris. Aucr, ^f^^cuca, falcem mcrico intenflonis. Ex quo coUfgt*^ * turdicftiAuer.intells.y.coF.cap.z.diccntis.Caloraccj dentalis iiue prcter naturam ramificatur fiuc mcnfurap roefuratione caioris natural^,in corporc.n. caloris pau ci,reraiirior inducitur pr|ternaturalis calor, iacorpo- ; rc uero niulci,multus,al9sparibus. VelaIiter,calor p ter naturam menfuratur,<&:c quiacognita menfuraca lorisnaturalisjCognofcitur faltem conf ufanocitiamen- furacalorisprfternaturam , utquartaprimicap. !*&:. /Luice, tertiotechni,colligipotclt. Secundonota, Pcracutas Gaf, £egritudines,non intelligit omnesquf cumfaeuitatc ac- cidemiumfuntuclocisterminatfonis, quiaficmultgin cisrcpcriuntur acutae,!icutfpafmus, catarrus fartts> fed intclhgit febres muitae inflamationis, quaecum fae- uitatcaccidencium,funtbreuis terminacionis. Tcrcio noca,no ciTc inceliigendum nunquainfenibusfierihas fcbrcsjfcd uuicq^non fadle.PoiruHt.n. dici fxeriaequa- liter zcat3£j6c quo adaccidentia,ecquo adintenfionem GaF* abfolutCjd: rcfpeclu .ppriorum temporamentorii , uc /\uic, patcc» Similis fentenua huic colUgitura GaF. primo ^d fc'- compfonum cap .fecundo.<S:primocanticorum. com' nes diae niento . 1 24, 3c primaprimi. doc, tertia cap.de stati-^ tados bus.Et quatum ad corroJanum.Q^uarto prima cap.dc pr acli- caufonidc.Et ampliatur,uc pcedcns.Et elt util^ i aAij cus ca- pradico,quia per ipfum doccmur ordmare diaetam,in^ pon» dicationcfumptaabaecatc. AphonTmus- 15, Ventreshyeme fiCuere cahdiflimi fuataacii^ ra,&:fomniiongi{Iim{. In hiscrgotemporibus oblationes plures dandae funt. Et.n* innatus ca-' lor eft m ultus, nutrimento igitur ampliori indi^ y gent,Signum,&:a£tates,^athleta5« Thc, , Vcntrcs hycme Sc ucrc nacura calidifiVmi funt, Sc fo m ISgifTimi . Icac^ pcr ca tcmpora ci^bi dari copiofius dc bcnt.Caloris cnim natiui copiamagnaincft,ut cibus p indcplcnior requirat, Argumeto |tatcsfunt,ctatblctg, I^co Vcntr cs hyemc 8c ucrc natura calidifrimi funt, 3c fo nt logiilimi quarc g ca tcpora altmetacopiofiora fun^ exhibeda.Et.n.tiic calor inatuspfimuscft, undcdiCpfi bus cgcnc alimcntfs,indicio funt f tatcs, Sc athletac» Expofitiolacobi. Iftcapho.unafola habctcoclufioncm 5;^^bationcm ponit ibi(Signii) ConcFo apho.citifta.In hycmc 3:uc te plurimu cft d^dum dc cili»,rc^ Au cius quod debcc k in ali)s tcniporibus. Haec concFo j?batur fic , in hycmc. ' 6c ucrc dc ucntrcs funt calidiilimi naturali <^orc. igic ;. „ tunccftcxhibcndumplindcnutrimcnto.confcqucndsi ; teaec .quta ubi eft calor iiatu^ali^ ampliof tO» aoipiii» HIPPO, g c5p«tfrdc n«tf imcnto» antcccdcns pracfupponit Hipp. tanq^notum. Primonota,(^uishictcrminusucnt'fu Vetcr matur m ultipl^rjhtc fuinic indificrcntcr .p qualibet c6- -i^j , cauitatcnaturalinoibricorporis. Sccudo nota,uentrcs Y!^'*^ circcalidiirimosinhyemepotcftdupfrintcliigi. Primo^*^^' ^ intcnfiuc,<S;:ficnoninteIiexitHip.Ircetp6irecfuftincri ?"* ^^ ut uidebicinquaeftionc.Sccundoppccftintelligiciircca *^"P^*' iidiifimos natura , ga habcntcs maxflna mulcitudincm ^idi naturalis ideicfpiritus.proptcr quoddixiccalidif fimi funt natura id.eft habentes maxime dc calore na- tur3li,putadefpiritu,<&:adhucdcfangu.<S:caliditatc ^ „ tempcratacxiftentcinipfis. Et fub ifto fenfu exponic ^^' Gaf.iftumapho. Ettuncucntres ciTe calidiikmos po- teft intelligi intcnfiuc. Tertio nota, caufaquarc uen* tres in hyemc funt calidiffimi,eft, quia aducnientc fri- gidicate hycmis conftringuntur por< noftri corporis-<S:: calor &fpiritusintusretinentur : a:prohibentur cxha larc; proptcr quod interius fijrtificantur. Similitcr quia contrarium a contrario circundatum:in fe unitur. uir^ tusautem unitacftfortior fapfadifpcrfa. Notatamcnr ' quod dehoc confucuic asfignari aliacaufa;qug fortccan gcturiuquffiaone.3. Q_uartonota;q>caufaquarcfa - i uerc funt ucntrcs calidisiimi:cftrquia proptcr hycmem praecedcntem prohibitaeft calidi cxhalatioT undc<alor multiplicatus eft . igicur in ucre«S: hycme reperiuntur ucntr^ cahdisfimi ; fedproptcr omsofitas caufas;rcpc- o - ;i * riuntur in aeftate 6c autumnominus calidi. <V«into J^-. ^ta:quiadicitfomniIongisfimi;caufaeftmukipIcx. S^**^ Prima.quiafomnus:ialtemnaturaIis:cauiaturabcua- ^f ^" porationenutrimenti ; if^qufaconringic tales uapores ^ - ' magis mujtiplicari temporc hyemis<5^ ueris^ al^tcm poribus , quia pori pro tunc funt magis claufi , Scc^ Secuda caufa eit,quia pro tunc noctcs fuut logior^, - - unde eciam qua a fngidicatc noccis prohibetu r «icfta cxhalatio., diucius durance frigi<icaccnoci:is,durac iomnus. Terciaeciam caufaeft,quiafrigidiW nov^i» iuuac ffigidicace cerebriadmagiscodenfandiiaiigrof fanduuapores^qui magis igroilaci,cardiusrefoluunr, a^kdeo diuciusduracibmnus. Exquoftatimuidarur de mcntc Hip.<^ in fomnismelius pcrficitur digcfti o qp aUotge. Sextonotatjplurimf ohIatfoncsda.dffunc tumquiacfbusdebet^porrionaricafojtumctiaqma ' calorintusuwtusfacitmaiore rcfolutfone. Probaiio anti§aiTumpti,in prindpal^ codufioneaiAo. I ^ .^ bacione.f.<^ ubicft cator i^urimus <&:c.Et probac cxc plo,quiagtatcs cafiores,utpucriagd: iuucntutis indf gentpiurf nutrimento <5£rigidiores,igi£:&:c.<Si;^c- t$plunmdigcntnutrimenco,quiafuntcorpora c2Liidio Athlccl ra. Pruno nota,Corpora athlcticafunccorpora fan- cu cor- guinca,camofa,multumutencia cxcrcirio,idco talia ous ad «ndigcntmulconucrimcnco. Secundonoca.Aducrica- * tem apho. rcquiruncur cres conditioncs. Prima q^ ta,^- lia c^pora ieruenc propriasnacuras, puca <^ hyems^ non ficcxcdiiuc£rigfda,ncc ucr cxcciTiuc caltdfi , uet frigidum,poiJct cnim citc in iftis teporibus tanta di^ ftcmperantia,^nonfortificaretur,fcdpoausdcbi1ita^ returnaturahscalorabcis. Secuda conditio cft hfc,^ corpusno fitcalorisnimisdebilis,aut nimis rarfi, fe<i ficcaIidum,<arnofum.Pofirctcnimraritasciretaca ,<^ uf<$adprofundu fedliccr cranfircc frigidicas hycmis. S^ilicer poffet ciTc calidum itackbilcrq» a frigiditatc hyemisno forrificarctur,fcd potius cxcingucrec. Tcr- > ria codirio cft hgc,^ corpusdcbito utaturr^iminc,pii ta indumeris,^algs,rcquificis, Ws.n.coAuonibus t^a tibus,ueriffcaturaphorifinus,d:ipfisdefideribus,no, Etfifis foitcnriahabccabAui.quartoprimacapfodc Auicc. dbariocficbricf.jSCab code prio feciidadoc.fccuda ca. ^.EtampIia«adr^*oncs,f tates,fexus,<&: artcs. Ec cii wttljs,quta pcr ipfumdoccmur gfcctc Gwiiora 4$ rarc* Digitized by Google Dtgta da tri' plicttcr Bfgta hufda ■oirtua-- literdr 4uprr Fungo ruhui- ditas^ fit fug auaac mala* PARTI. Aphorifmus, i6, Hamfdaf di^tae,Q:bus febrfcftatibtrs confcrijt, maxitne uero puens, dC alrjs/icaflfuetis refici. Viaus omnis febrf citautibus humidusprofidt » Tc^ p Cipucpucris,*!^ hisquiita muerc confueuerunt. Viaus humidus febr icitantibus omnibus confert,ma Sjimc ueropucris,<^ali)squi tah uictu uti cofucueriit, Expoiirio lacobi. Ifteapho.tre$ continct conclufiones.feciida ibi(Ma ximc ucro pueris.)«rtia «bi( Ecali^s fic.) Primacon cIufioaphQ.eilhsc.Febricitancibuscompetunthumi- df digtg.Probatur fic,quiaper humidasdisetas rcmo> ueturficatasprgtcr naturaiiiduc^caafebrc.igitur Cu milcscopetuntj&c.cofequentiamanifefla 8c aiTum- ptiiiarispatetjquiaperfcbreinducitur ficcitas pritw iiatura,qus remouetur perfuii contrarium,puta p ^i^ tahumcctatiuam. Primonota.Digtapotcitdici hu- midatripliciter.Primomodo formaFrtm. Scciidomo- do effevftiuetm Tcrtiomodolimulformahter fiue uir tuaPr,ct ciFccfct ue.Exephl primi, ut aqua decocriois pi gfscet dgtahiiidaformarr foliijeoij^acfcu eft fluida et huida,n6 tiiefFe<fituehumida,eius.n efF«ctusi corpo rchumanono efthumcdcariojfedes^iccatio. Exemplii fecundi,ficutla(ftuca,femcnpfiIij.Exemplii tcrtij, fi- cutlac.Ad propofitii itelligit fecudo 8c tertiomodo ^% tahumidacouenirefcbricitantibus. Secundo noca. I>i$ta hi^ida uirtuafr 8C cfFe Aiue dr dupFr . Vno mo- do fubftantifice:quia apta eft vt ex ea generencur par- tes fubilanti5cxhumid3e : dc ficpullicaro cit humida uirtualiter. Secundomodo uirtualiter 8c qualitatiue: quia habet uirtucem reponendi:&: cum hoc augcdi bu miditatem:i3^ fic la<fluca humeclat fubftancifice : quia aiugmentum facit in fan.&:humc(ftat qualicariuerquae diciturhumiditas&c.Etdehumidisqualitaciucincelli git:quiahumida primomodo non remouerent febrem, fed humidafecundo modo. Tertionota.Per diftam.in prQpofitQnQnfoluminteJiigercdebemusdebitam cibi $C potus adminiftrarioner fed etia om niii aliarii fex re riino Daturaliil:<^fumithicdigtaprocibo<S: potu. Q_uarto nQta.Hocdcbet intelligi dedigta humida: non humi^tate fuperflua 8C mala:qual^ eft humiditas f un gorum&:huiufmodi. Q uintonota.Propter triapo- nitur H^-tacuiire digtasFrigidas. Primo gahoceft per fenotUsCumdigtafrigida perfed: immtdiztf: contra- rietur febri^ug cft <alor . Scciida caufa potcft t^^:,^A. periculoyfiuscftfrigidaapproximare q^ humida,quia talia non folum febri,fed etiam calori naturali funt co traria,nc nimisaudaccsfiieremus in infrigidando.Ter : tiacaufapotcfteifcquiafimul hicuoluittagcre Hip» dig^s qug coueniunt febricitaribus,&: pueris fanis,<&: quia talcs funt humid$,(X:no frigidg , ideo de frigidis nonfecitmcmioue. Sextonota.Indiftationcquan- doq^fumiturindicatioamorbo,d:quandox]^ a caufa, Adpr<^fitii hicintclligiturc6clufio,indicatione fu- mendo a morbo.f .inquantu fcbricitant,ut quarto tera pc«. Seeunda conclufio. P ueris maxime <^petunt di^ tf humidf .Probat, quia per humidas digtas conferua tur 8c reilbauratur qualc a puero reibl uitur igicur 8Cc.- confcquetia nota,<5^airumptu patct,ga gtas pueritiae «ftftashumida. Primo nota.Hsccondufio pot ha- 3>crcduplice intellectii.Primusell:<j»maxime puero-. ru.f.febricitantiu dietg debenteiTc humidg.f. in copa ratione ad digtas aliorii febricifantiii,quia per digtam Ronfolii eftintentioin remoue<Jo difpofirione praeter »aturam,fcd cria m cuilodiedo naturale . Similiter ga plusrefoluuntur pucri a£ebre,<S;: ifte mKllc»fr us no cii^ gdmet^ G4^.5ccuad^ intclle<ftus^><jj>ucforuni. fatioJu digtae dcbcftfc tKt maxtmc humid^, in cSpara;- tione ad digtas qusecopetunc alijs tales.n. conformatur f taripucrorum . Conferuatio ^ute fit per conformta, uel fimilia, Secnndo nota<j>ly maximc primo poceft conftrui cii ly conferuc,(&: eil fcnfus,q>-digtae humidg fna5?ime.i.fumme coferuntpueris.Seciido cum ly puc MS,<5^ eft fenfus, conferutmaxime pueris refpecflu aha rum ftatii.Primaexpofitio explicatmultum coferrc* SeciidafpccifJcat^tatem. Tertionota.q>pr<> uerita- te conclufionis oportet jx)nere caetera t&t paria m ali)s, puta naturali comprone,<S: buiufmodi. Tcrtia c6clu-r fto.Omnibuscofueris uti regimine humido competunc dtaet g humidae. Pr obat fi c^<i\xia,c6 fuetudo eft akera na tura,quodau£em naturale eit,confer uandii eil: p iimi- Jia.igit <3^c . Et nota.q> (icixt coclufio pEasccdenspotcil habere duplicem intelkctii,4ta dc ifta. Et fimilem (tn. tenriam huic totali habemus ab Aui .prima quarti cap . dc cih^xiot hhxici,8c a GaF.8 .terapeuricg .8C cercio tra ctatu techni.Et fifem ponit Rafis. 1 5.c6rincntis,Et eit: utilis in actupractico,quia docetrecte diajcarecorpora, fumpca indicacione arepraece r nacura,!^^: aecace,<S;: con fuecudine.Etampliat ad omneni aegricu<Jinem compk' 3;ionalem,quia cuilibet competic diseta concraria. Expofirio lacobi fup Comencutn GaP. (In praecedenribus.) Cotinuarioapho.eft, q» Hip.fu, pra detcrminauit de cihi ^ritate,niicdeterminat 3 qua litatCjt^oftcnditprimo quom6 nutriuncfebricitances. Secun<ioquomofani. (Deindequoduiauii.)^ Primo nota.Gaufa <3u.cti eft, quia oisres praetcr natura indicat defui remotione.haecautem remotio non fi'tnifi ^ con traria.igitur(S^c. Secundonota.Duplicitcrpoteitdi' ci aliquidaiceri c6 trarium. Primof^rmaliter , ut caFm frigido,<^ ficcum humida.Secundo uirtualitcr 8c in cf- fe&u , 8C de his habet ue^ diclfi GaF.f <^ oisj-es praetep naturaeftremouendagcontrariu primo ucl fecundo modo di<fcii . Tertio nota . Talia contraria debenc elTc acqualia in gradu lapfui in eiFedu, ut tantii de lapfu re-; moucantjucl fufFiciat rcmouere , quantii dc co induxit caufac6traria. ExquQfoluitilludc6munc argumen tiim^quo c6fueuit argui,q>. no fiat g aequajia,, nifi ad in ccilectii didtiijlicct al^ citcant^ ex c6trario approxima, to 8c uirtutCjfit unii,quod eft cxcedens. PrimQ noti q>.ois resnaturalis indtcat de fui c6feruarione,c6ferua- tio aute non fit nifi g fimilia.igtt 8Cc^ Seciido nota% iicut <:ontraria quarda funt talia formaliter 8CcAt2i fifia funtquxdatalia acflualitcr uel formaliter > 8c quae^Iam uirtu^iter, 8c fic eft fermo hic , ficut ibi . Tertio nota q>hic capit <x>nferuatione comuniter,^ ut feex^edit ad conferuatione ^prie ^i€t%.,8c ad pr^fer uatione . PrO' batui" prima c6clulio illius apho.febriseft morbuscall dus 8c liccus.ergo fcbri copericdi^ta humida.c6feque- tta tenet, 8C antece<Jenspbacur , quiafebrisnihiiahud eft^ calor- naturalis, fa^-fusigneus. Primonota. Fe- brisnon eftmorbu§caFs&:Uccusformafr , fcd praecife. eftmorbus formalicer calidus , quia tamen <;alor febri§ natus eft aiTociare iiccitatem praetcr natura '■, tdeo dicit morbus calidus <S<:'ficcus.ca]i<Ius.f formalitcr,'ficcus ef fecriue. Scciido nota fecundii quorda,licecfebris dicat morbusficciis,nontame cuilibetfebriaiTpciat ficcitas asgritudinalis, quia in primo inilati fequentc ncutrali- tatcm,eftfebris,non tamen tunccft ficcitas aegrttudina. lis.Dicunt tamen,q> etia ^babiliter teneri poteil;, q^ ad omne febrilcm calorem fequit f gritudinalis ficcit3$,po nendo.f <j) ficutadcaloremfebrile nataeftfequiggritii dinalis ficcitas , ita adneutrancutra. unde fieuteric in-. du<f?:aeaIiditasneutra,ita<S: ficcitasneutra,5ifimul m dpiet f gritudinalis cali<3itas, 8c § gricudinalis ficcitas. Cbntraquam tamen imaginaiione ,occurruntplurim3l motijx&^ Pjrimum,Sitfor,lapfusinhumidol3pruim* ralim Natura lecofei uadu e £ li.fi3>, Auice. GaF. Rafis, Contrs rtii dic tur du- Cotra- riu rC' mjuen <Jum.efl lia in radu. Confer uatio f fitnifi Bfifta Stfe du pFr. Confer uatio d cta d<A- ples^V Digitized by Google |>us.4u plex.: iCano 1 ruptu- raii hpac» Mor- iiusdr anafor alco rr f plicit. Thc. I^eo.. A P H O R* fa!i m extremb i nte fiori laticudinis humtditatis fu^ na ruralis,ita 91 ii ulterius in eo incendatur humiditas,enc jn eopraetcr natura><S^cum hocfit in extremointeniio ri caltditacisiibiDacuraliSjiilcraquam li cianfeatjerit p tcr naturam calidus , Sc occurrat iibi caufa cakfactcns. JBtpacecc^ ipfeimmediaccpoli: hocerit prxter nacurani caiidus,<^ non immediace poft hoc ipfc eric pract -r naca ram iiccusjfed incra lacrtudinem fue l\umrdita«s. Se- cundum Sitfor.lapfasinhumida tantum humiditace proetcr nacuram>^adueniat iibi cahdicas prscer nacu ram Ecpaceccjprf us eric for.febrienSji^aegricudinali' ter ficcus. Tercium. Stmul cum calorepraecer natura occurrcnte for .occurrat ei humiditas. Etpacet q^ cardi- usinducecur iiccicas q^ caliditas.igitur caeteris paribus dtiusadueniccfor ad calidicacem segricudinalem q; ad iiccicacem. ideocranfcathaec rcfponfio canquam non iicrajdiccndo <j non neceifario cuihbec calori aegritudt nali aiTociacur iiccicas ggricudinahs. £c ii arguicur.igi tur non cuilibccfcbrienci compecit diaeta humida. Di- ccndum <^ hoc cft concedcndum . tame fcmpcr fcbris in co^fcbn.seftindigechumeclantibus , eo-q»fecundun3. <j> f ebris , rcfolutiua Sc cxiccaciua eit , quam uis camcn aliqua caufa impcdience,non neceirario praecernacurali terexicccc» (Humidtoribusuero.) Noca nacuralis di fpofitio non eft remoucnda.Totum pacec.,Ec eitproba tio fccundae concluiionis,d: cerciac concluiionis , uc pa- tec,apho*huius. , Q^ui uero. Primo noca.Pcrmorbos iimplicesmcclhgic omnem morbum non coniunclum. ?Iccrji.morbo,cauf^, ud accidenci', trahcnci ad fe curam, SC cojnucrfo, per morbum eifc compoficum. Sccundo jioca. Plc urecici indigent medicina exiccantc,<&:phthi-- iici humcd:ance,fed Jiydropicof ebrienci dcbecur medi- cinacompDiitaexhis,<Sifecundum dominium morbi uel aequalitatem, debet mcdiciaa. eife copolica cx aequa iibus uci inaequalibus. Tertio noca. Q^uando plurm smorbi complicantur iimulyquorum tmuseftcaufaaicc rius,tunc ucplurimu incipic cura amorba,qui citj cau- fa.Licctinpluribiis cafibusfalIac,ucquando morbusfe qucns ciTec raaleii;ior,auc quando impedirecur Ciira prg. cedcncis,utin r upcura fypliac, prius indpimus ad redu cendam inxefyna incus ,poiteafuimus fyphac 3cc. Q^uarconocaq> unus morbuspoceft diciahomaior crc pliciter.Prim^qoia in fc ^Ceirencia fui*>Secundo racio-, ne dignitacis kf^ accio nis Tcrcio raaone uirtutis cocii difpcnfantisjutcftuirciiscordia. , . Aphodrmus. 17» Qui bus (emdjaut biSjaut amp!ius,aut minus, aut fecundum partem ofterre oportet ^conflde^ randum, Dandum uero eft aliquid tcmporiydC horae5& regioni,&: aetaa,6^ confuetudinu Et qutbus namfcmcl,aut"t>is alTumendum fic , Sc plura ne , an pauciora , parciculacim animaduercen- dum. Temporicciam aetati 6c. confuctudim" imparti- <endumaliquideft. Et quibus femcl,autbis, ^quibus plura ncan paud- oraparticulatimoporccacaflrerrc,cofidcrandum , codo sandum aate aliquidjtempori ,3ecad , Sc confuccudini ^ Expofitfolacobi. Iftc aphor. duas continet conclufioncs . Sccunda ibi (Dandum ucro eft aliquid ) Primacondufio. Ab illis aquibus fumitur indicatio dcordinanda di^tai dcbcc fu mt indicacio de cibando fcmel,autbis,aut amplius, aut ininus,utfit fenfusconcIufioni§,<]^ aprf did:is cciam de Ibecfamiindicaciodenumcro cibadonum maiort,aut iwew. Pro|?a$iir ceQdniip 4 ^ommcnjatorc iic , npn. H I P P O. iufficitapridiiftisfumere indicationcm dc quanticace <&:qaalitatecibi,niii cum hocfciaturquoticascalisauc cancus cibus (it otkrendus.ergo &c.CX>nfcquencia ma- nifeita , Sc aiiumpcum patec de fe , ftance enini uircucc dchili , neceiie elc cibum icpi us oifcrre<5^ ipfa exiiientc £oni:, cfcerisparibus.<S;;ecanuerfo.iiante ufrtute for- ci,oporcetplusec rariusotrerre.ergo<Sic, Pnmo noca, Ba a quibus fumicur indicatio ordmisdigcj ,quedara func aqutbuspricipahterfumitur indicatfoordittis dig cg , qu^dam funraquibusfumicur fecundario. Exem- plum primi, uc uircusd: morbus. Exemplum fecundi, ucregiOj^tas-Siconfuecudo.Etdicuncurprimaduopri cipalicer indicare^uia ab ipfis fumitur immediace indt catioprfdiAajAIia ucrofecundario,quia nonindicanc jiifi'mcdiate,quia fciUcet mcdiante uirtute , Sc morbo, ucrbi gratia. ^taspucriti^, nonindicat fuper frcquenti €xhibitionccibi,nifiproquaiitoindicatufrucem non- poife tolerare diu Sc longo cemporc diiToIucionan quae fic,nifi exlubcacurnutrimcncum Similicer rcgio, Sc cc pus anni , Sc confuccudo eciam arguunc morbum lon- gum,uel breuem, mulcorum udpaucorumaccidenci- iim,hocauccmmediancemorboindicanc. Secundo no ta.Liccc uirtus& morbusdicantur magisprincipalitcr indicarc, principalius tamen indicat uirtus^ morbus, uc paccc incciligcnti Tertio nota. Illa pars auc ampli us aucminus, dupliciccr confucuicincrodud. Primo uc fit fenfus 3 aucampliusautminusidcit plunesqpfemdauc l>is,aiupluribus uicibus, ica uchocfolum tangatnumc rum cibaaonum. Aif ter aucamplius id eib amphori <5-^ ticace>auc minusidcftminori,uciJmuI cangactamqua titatemcontinuam,^ difcrctam ctbationum. Et fecun dum hunc fenfum fecundum , difcuiTttComraentacot gpho, Q^uarco nota.Prg fensapho.in hocdiirerc aprg- ccdcncibus , ubi ioqucbacur cdam de di ^ rar um ordinc in corporibus fgris,quiadoccbac ibtordinare di^cas, fii . ptafndicacfonc araorbo, fcciidum q» chronicus aucaca tus,hicautem doccc ipiasordinarc,fumpca indicacionc ab co,uc a quanci cacc Sc qualicace fu^ caufg, Sc accidca - tih usconfcquencibus cum , uc patclMt in ccm men . Sc k fortimdinc uixtutis Sc debili»cc , f n comparationc ad- morJbum dc confidcracum fecundum fuascaufas Sc ac- cidcncfa<S^c. Sccunda condufio. Ab gtacc,rcg{one, ce porc anniid: confuctu<ineparacu^riccr fumicurindi- cacio dedif caafFercnda.Proi^ur fic.fecundumAintuf- cuiufquc iftorum uariccateii3,uariacur ordo di^cg ,cr- goab ipfis fumcnda c&fndicacfo,confequcnaa noca,^ aiTumptumpatccdifcurraicf.Aliccr enim fumicur di^*-- »iii^titacc,<S::aliccr iu hyemc,<&:alitcr in rcgionefcp- tetrionaIi>5;:alitcrinmeridionali,<Si alitcr in pucritia, «S^alitcr in i uucntutc,vS;: fic dc al^s,ut patct cx illo. 1 5 ♦ aphor . Vcncres hyeme. Ec ex tllo. 1 3 . Scncs faallimc. , Ec fimilem fententiam huic cocali fenccncig aphor. po nit Auiccn . primaquarci capiculo de cibacione febri. Et eftucilis,quiadocecordinarcdiftammodo iam dicio. Ec potclt ampliari cam addifpoficiones na:urales,quam adprgcernacuralcs. Primonota. Iftahccra , auc fecun dumparccm,a>nfucufttriplfcitcrfncrodud.Primo iicy ut fitfcnfusq^fccundumparcem idcB: fecundum parti- cularc tepusmorbi, oporcct fumcreindicacionem Scc, SC non folum fccundum cempora liraiiia. Aliccr Sc mc* lius,propccrquodnota,<5^pcr uircuccm &:inorbumin- dicacur de n umero cibationum , uc uittu cc debili, piu- rics cft dandus abus , qp fora , non tamcn pcr hoc i ndt- cacur decermiuacus numcrus cibarfonum»dciudc fi mc dicusconfidcrct xcacem, ccmpus , <S:regioncm ,mag^ diftinctc<S^ dcccrminacccognofdc numcrum cibatio- num. Tercio cxponicur fccundum parccm , quiacalia. fdlicct tcmpus,rcgio<S[:c.funt parcialia indicantta,^ »Qa «>»!«> ficut uirtus Sc morbus , Q_mltb«^potcft Iaco,s.Apho. B Aqui- bus fu" mat in dicacio digc? p mario a quibus fecuda- rio. Auicc. Di^c^ oidina- dscano apiian- dustam addifpo iicioncs nacura- lcs q^p tcrnacuL ralcs» Digitized by Google P A li T f • traafirc, Sed contraaphor.fent€ntraoj>argiiitui*>multi pliatcr- Primo.Aniorbon;>n fumicurtndicaModcci- bo offcroidofecl folum fubcrahcndo.ergo *Sic .confeque «a njanifefta > 6C aiiumpcum pacet , quiamarbus indi- cacde fui reinotione.ablatio aucem cibi augme tac n^or )cinxm 3 quia fcilicec materiam morbi . Sccundo argiit- mr<j>non auirtutc,quia uel a uirtutc forti , ucl dcbtit. 9100 primum , quta tunc eifipt fempcr raro cxhibendus. i;iccfccundam quiatuncfemperfrequcntcrforct exhi- bcndus. Adprtmumdiatur,c]^necmorbus quantum cftdcfeindicatde fubcracfcione,fed tancum magts dC ininus , quta conlideracur in corapar^cionc ad uircu' tcm. Ad fccundum dicitur,<j» nec fcmpcr a uircucisfor titudinc , nccfcmper ab cius debih'tacc fumiciir indica- fio,fedquandoc]^ afortitudine, quandoq: adebilicace. Incommcnco pacct cxpoficio vfqucibi.Siuirtusin- i^xtc^ &t ddbiliS}Ubi ponit coclufiones. Expofirio laco .fupra Cometum GaF. (Si.n.utrcsO-PrimacocFo.Siuirtusinfirmiiitdebiliis, et qlicascorporiscorrupca ecmutata,parii.ccfspeeit:ex hibendum de cibo. Corrolarium, humoij: corrupto]^:, d:corpo]5: refcauratio, dcbecficricumtemperamcnto. Cociufioprobac fic,quia utrtuce cxiftcntedebili , ipfa modicum futficic imm utarc.ergo pai^jjfed corporc exte jiua.to,indigccmagna refccixionc,(S:: pcr cofequcns f^pc corrolariun» pacecquia humores corrupci indigcnc re- 4uCf adbcnignumjauc cuacuari. crgooporcecinccdere cumalccrancibus,3uc cuacuancibus , fed utrtus efi: debi lis,qug cxcelTus non colerarct.ergo oportct ficrt ciihis qug mediocritcr cuacuant , aut altcrant. Contraiftam <»nclufionemarguicur. Primo,hfccorportafuntnon pura,fcd non puracorporaqpco magisnutrics^magislg dcs.fgitur dcc . Secundo, tunc competit cuacuatio.cr- go non rcfciflio. Ad primum dicii, cj> nqn pura corpo- raquanto magisnutrics, vitra conucniencem 3c regula ycm nutricacionem,m3g(s l^deSydC non aliccr. Ad fccii dumnegac cofequecia,qa aliter copetitcuacuatio,(Sc ali ter refcclio . ( Si ucro cii uiriu , )Seciida cocfo. Virtucc exiftetcdcbilt,abundatibusetiahumoribusnocorrup tts,<3<:corpore no exccnuato,paru Sc rarum eft cxhiibc Dcbili- dum dp cibo. Nota q^ d cbiiitas tn ifto cafu eft alta a dc tas du« ^ilita.cc cp tingente in cafu prsccde cia codufionis^quia pf^, iUa erat debilips per inanicioncm , dc ifta per aggraua- fionem.Bt cx hoc probatur cdclufio in ifto cafu,uirtus cftgrauatahumoribus multis non corruptis, potetibus rcftaurarcergo parii «Si^c.cofequcntia manifcfta , d: aif iumptum patec,quia per multa aut frequente ctbi «xhi bifione , magis debilitac ^grauac uirtus. Cotraifta conclufioqe arguic (ic. Primo , non flat uirfus debilis <:uiQ quatitatemultoruhumo^Iaudaliliii.crgo &:c.co fequentian^anifeftajd^airumptfi probac,quia dcbilis iiirtus no fufftcif ipfos rcgularc.crgo Scc. Sccundofta <:cuircuasdebiIitatc,calortnnatuscftdebiIis ergo im" pcrfidtur digcftio 3c huomo:^ generaoo.ergo non funt laudabilcs. Tertio tn tali cafu nihil cft exhibendu . er- go &;c.anceccdensprobaf ,quiapcr cxhibitione,augcc humoigpquaatas. Adprimii dicii.c^ cft uerum,q» non iiathuaiorii perfecftalaudabilitas , cum uirtute debili> nccillud uoluit Hip.neq; Gaf . tf^ cii uirtutcdebilt , ftai: ^ifpofitio hum :)^ , g qua fun t ad bcntgna dedudbilcs. fthocfufFidt. AdfecundiidicitfiFr. Ad tertiu patuit <gd diccndu,in illoapho.In cxcrdtatibu^ ad- fun^tnuni . <Etmulco magis.) Tcrtia cocFo. virtutccxiitcford Sc hun^oribus multis Sc bonis>copctit raro.S;: pariL,^- batur,i|tpccdens. C«5tra.tunccode mo forct ordinan 4a di^ta uircutc forQ,ficutdebiIiexnte, Coccdii illud. <Si uero cii h^moru. ) Q^uarcacdcFo- virtuteibrti, ^corpore.CQrrupto,<S^extenuato^ultu,<S::tniilto»e» eft exhtTjeftdu de dbo, probat prim5,<j>aiultu, ^a utr-« tus fufficit multu imutarc,^ multoticns,tia indigctfrc quenci rcfecaonc.Etincclligit codufio , niu fitfortior indicacio ad oppofic{i,pi|ca paroxifmus uel aliquid h^. Cotrailracodufione arguic, Primo» non ftatforti*- tudo uirtutts cii cxtenuatioue corporis.crgo 6cc confc queutia mani£efta,d; airumptu patec, ga cxcenuacio d gQificacimpoccncia<3^debiiicace uirtuns. Ite,humo^ corruptio,hocidcfignificat. Icc cxcenuaciocft ^pcer «Jiminucione humidimebraJis. Ad h£cdidt,<j>n6 dict tur forticudo uirtutisabfoluce , fed uelrcfpcctu morbi fupcr quem obcinuic, ucl refpectu dhi tranfmutandi. (Atfi uires.) Q_uincacondufio;Vircuteforti,<Si:pec cato in folaabundantia exiftcnccsparum Sc raroeft cx. hibendum,quia|iccc uircus ficforcis,pocesmuIcum ini mucarc, replexio camen indicac uc non mulcunioffera- tur. Corrolarium. Cibus eftdan<iusmulcus,uelpau- cus , faepp ud raro , fccundam quancicatcm morbi , SC liirtutis. Dubiii.lnquodtfFertiil:aconclufioa tertia* S5*ci potcft q^ diffcrt:,quia htcnon ponitur eirc humo- ^is corr upcione,fed ihi mediocre .tociifequespatetjCtc» Aphorifmus» is. AEftate,&: aummno,dbos grauiffimc ferunt. Hyeme uero/acile. Vere aatemjfecundo* Cibos,aeflate,(5i: ai;tumno,difficiIlimc ferunt,hyeme facillime,mox uerc. JEftatc Sc autumno,cibos difFicillifncfcrunf , hyeme facilIixiie,Secundan^locum ucr habct. Expofirio lacobi. Ifte aphorifinus tres cotinct cdclufiones. Sccunda ibi ( Hycmc uero. )Ter tia ibi( Verc aute , ) Prima codu- iio.In a:ftate<&: autiino,n|odicii de cibopthibendu cit: corporibus ggrotatibus,in coparationead s^ tpa. Pro batur fic.tge ^^tisSc tge autiini corporadifficillime fcrunt dbos.crgo tuncde cibominus eft exhibcndu,.c5 fequentia manifefta,^ antcccdespacec,qa runc cajor io. natus cft ualde debilis.tdeo Scc . Prinjo nota cam qua rc diffidlhme f eriit SCc.n^. cja tunc calor Jiaturalis cft dc biliorjCja magis refolutus,^ minus unitus drca parte 1 teriorem, 3c p cofequcns circapartcs , in quibusgficic digcftiojfdeo minore q^ticace futFidt cibi tranimutarc. Sccundo nota.In autfino uirtusd: calor naruralis cft uaIdedcbilis.Primo,qa tocarefofofacfcain gilace pcef- fic,aquanon eftcorpusreleuatii,imodebiIitatrL. Sccu do,5t^ ^ ^ qualitaces ifti us tpisnon fint in gradu nimis exceiriuf,nobistii«Si:corporibusaegroij: ualdc difpro- portionat3eoccurrunt,cum fitmagnadjfibrmitas intcr partcs diei autiinalis fccundii calore Sc frigus. ut docec expcrimenfii.qa modo mouet ad forte frigus, ut in ma , tutinis^iSc mcridics eft gftiualisdTc.unde natura no to lerap huiufmodimutationesfubicasfinc nocumeto. SC hocaccidit^pteraerisraritate,recipicnte uarias iprcf fiones,utfecundaprimi.<S(:ideotanmuelpIusuirtuset cabr debilitatur cx hocdifproportionatooccurfu,ficut uel quantii ex uniformi intefacaPitatc ^ftatis. Tcrtio nota.<j>diiTtCuIta§ toleratig cibo:^jx>tcftfumi,autexdif ficili trafmutatione ipfo^,<S£: couerfionc in nutrimen- rumlaudabilcjautexnocumetofcquetcq^titatenimia cibi e3?:hibiti SCc. Ad ^pofitum, utroq^ modo corpora f grotatium diificillimc ferun t cibos gfiate et autumno. primoquiadifFicillimcgmutantur.Sccundoquiamale pcrmutati coucrtuntur in fuperfluitates , qug poftca fi untmarcriaeegritudinum. C^uartonota. MinuseiTe danduminaeftate&:autumno.dcbct intclligi fecundii qptitate contin ua tantum - Secunda c6clufio.T|>e hyc inispIuseftdedbofgrotatibusexhibedum,qpaIi)stpt bus. The, Naturj ii tolerJ re fubi- tasmu- tacioes finc nc cuihto Auice Diffi- cultas tolerar ti^ cibc rum fi mi pe- ncsdu; Digitized by Google A P H O R. bii«.^roBatur,quia iUo tcmporc facillimefcrunt dbos corpora.crgo&c.cofequenaa inaaifcita , <SJ-affamptu. pacct,quia tun c cft calor fortior ,<S^magt&muInpltcatu& interius circa mebra,!tt quibus Ht nutrimenci digeftio. uir4:uscrgotanc pfcAius fuffxdt nutrifncnciiimucarc • Facili- &. maiore qptitatcm cius. Primo nota.facilitas colcra tas tolc tiae ciboijt Camiiy aut cx facili trafmutadone ctbor um,. aratix ci auc cx par uttate nocumenti fcquentts q^cicatem cibi ni ho^ flimiam.Etutro^modo corpora hyeme cibos facillimc jnic cx ferupt,& toicrant.primo, quia faciilime tunc ctbus trl <3uobus fmucatur,,ppter fortitudine caloris.Secundo, quia ni- niiaciixsq^titas,minus nocet. Sccundo nota, Hsec con dufio <f5ipraecedensdebcnt intelligi in corporibushabe libus fortiore calore^qui non debilitec afrigtditate hye vnisjfedfortificct potius,ficut dcclaratu. f utc t illo apho- rifmo.l J.Vetreshyemcetuerc. Tercionoca. Adue jricaccmiftiuscoclufioras &:praeccdentis, opprtctponc rc caetera paria in naturali copiexionc , Sc aegritudinc, ^ huiufmodi.alias.n.non forctconcluiio neceflaria. Tcrtiacoduiio. Vcrefecundo.i.poft hyeme plus dc cibo aegrotatibus exhtbendii eft,^ ali^ teporibus,Pro Ca|or baturcoduiiOjUtinfra- Nota,q^inteporeucris caior jiacurar cibum digercns,medio modo fc habct ad ipfummct tem 9J*s SC parehyemiSiS^aeftatiSjtamin miiititudinc q^in foxtitu ^cus lic dtneeius.tepore.n.Iiyemis calor eft.plurimus,cc i $fta- ahyeme reminfmus,in uercaute mcdiomodo,quianondiiaduc |ftate cc nic iibi rcfolutio fcnfibilis.Icem in hyeme calor cft intc Vere, rius,maxime unitus,&: in aeftaccmaximead cxcracx- panfus,etrcfolutus. In ucreauce non licunicus iicut in hycmenec ftc expafus d:refolucus ficucin aeitace, Ex quo ftquicur c6 cluiio.q^inhyemc eft forciiTimus.Sccii do in uere.Tertio in aeftatc. lic cunc patet tertia concju iio aphortfmi.f q> plus dadum cilt de cibo poft hy emem inuere,Probatur,quiain uerepofthyeme calor natu laliseftfortior.crgo tuncpUisdecibo exhibeadii.confe qucntia tcnct,quia li tunc calor tCt fortior,facilius traf- mutacur nucrimcncii , 3c per cofequensfaciJius ipfum fcrunccorpora,cdfequenctamanifefta> cum anreccdcn tc,Ecdebcc(ftacoclufio cumalijsincelhgia huiufmodi jj. , , teportbusierua£ibusproprianacura,<^q>corporafinc ^j^^l robufta,<S;: q> debttu Iit rcgime. Et Cimilc fcntcntiam , A ^' huic totali, pontt Aui.prima quarti cap . de ciba. febri» d m'c^ Etpot£ftarapliariad5tates,regiones>fexus,arccs,ec.co o ra ra ^*^^^"*^^*^^' ucpacet. Et cft utilis.tn actu practico > qu^' »5 ora^ ^^'^^ nosregere corporaper dtgc3m>fumptafn4icatio- 2ticus' °* ^temporibus anni. Ec ponicur aliqualttcreademicn ^' tcnca^fceundaprimi,doc'i;rinafccunda..cap.5. Aphoriimus. ip» . His qui ia circmtihus exacuuntnr ^ nihil dare, nec^ cogere,(ed auferri ex appofiris, ante criQm* Q_ui pcr circgicus accciTionum cxacuuncur, Ijis nihtT eft danduxn,necalTumerequicqua cogendum, fedadic «fiioni fubcrahendum cft,ancciucJicattonem. His g p circuitus accciltone habec,nihil darc oportct, ncc^ cogcrcjfcdfubtraherc adic^^oni, afi iudicadones^ Expofitiolacobi. Hicaphorifmusduashabctcondufioncs.Sccundaibi (Scdauferri. ) Primacodufio.Horaparoxifmi,uclan tc parn,nQn cft cjbus cxhibcndus. Probatur .per cxhi- bitioncm cihi iftahora,fequitur maiusnoeufl<cnt:ii. cr go <SSc.corequcntia nota,<kantcccdensprobatu.r> cutjc Circm- ^"^"^ ^inus diucrtitur nc pugnct Sc fedefendat amatc- lus du' ?^*^f^<^^"^^P^o^»^"^^5PP»*hoccttagrauatur, utpatet^ £^^ " Primondta.QVcuituscapiturquandocgproquocun- r>f* quercdituacgritudinis,fiuccumordincliucabfqj ordi nc,^ fic no capitur hic.Sccundo propric,pro rcditu cii «>rdinc,^ |:aliteF fumicur tn propofito* l^ccundo. tiofSL^ Thc. 1^0* Exacuf tio fumitur quandoq^ pro noua afHf <f^ionc,qua doquepro intcnfioneprgcxiiientismorbi>utro<^ m^do ueriiicatur cocluiiDjUf pat?t. Tcrwo nota,Dupjictter polTunr apponi cibarta ancc aducncu paroxifmt uel exa ccrbaiionts.primo g mujcum tempus ancc tta c^ talia in aduencu paroxifmt fintpfectc 4ig^Ct?^, SC fic jj^re con- uenic.Secundoparu ante,ttaQ> adhuclint digerepda (S; iranfmutanda,<Sc fic dare non conucnic,<^ taltter iricel Jigitur coclufio aphori fmi. Q^ uarto nota. Haec omnia dcbciuintelligi in reguiaricura,iiuccibationenon coa cta.lncoavnra n.c6pettc.exhiberf,utinaccidentibu§ ^ fterncncibus uircuce. ,Secundacodufioapho,H[ora<f^ parumancehoraparoxifmijCoucnitaufcrre^eJfabcra here cibii .haec condufio fequicur c% praecedenci. Pri-. monoca. Haeccodufiopotcftincclligidupltcitfr. Pri*' rao auferrc ex appoii cis.i .n u crimenti ia cxhibici facerc cuacuatione ,puca antc aduentii paroxifmi, f.uomitii ^ uocando,uel aliquid tajtiifaciedo. VeJ aiiter auferrccx appofitis id cft confueia apponi non opponcrc, 3c iic ea am ucrificatur condufio,uclaufcrrcc3^appofitisid€ft apponendis. Sccundo nota. Hic non capitytr frills: proprte , fed fumicur pro noua accclTionc , puta pa-' roxifmo uel exacerbactonc, Tertionota.Ifbeaphorif-; jnusditFcrcabiiio.l i .apho.Inparoxtfmis fubtraherc oporcccqiua in illo folii dacur inteliigi q> temporcparo xifinorumoftortct ^C.hic aute daturintelligiq» opor- tec fubtrahcrc cepore paroxifmi,d; j> cempus ancc. Po-^ teft camen probabihcer did,<j> rcpetittdem pluries, ncc f r uftra, u t meli us comprachcndacur, iic uc de m ulcis alijs pacet fcdire. £t fimiie fententiam ponit Auice . prima quarti cap .de cura putridarii in generali,<S^docct r^c rccorporainprincipfjsparoxifmorii.^t ampliatur ad pmncs aegritudinis circuiriones,<&: excrcfccntias 3Cc, AphorifmLis. ^Q. ' Ea quonim crifis fit,5i: quorum facla eft aequa l£ter,no mouere,nec^ nouii iacere, nec^ pharma p;s,nec^ altjs prouocatiom'bus uti,(ed fiiierc. Q^iiaeiudicantur autiudicatafunt integrc, non mo^ Vicrc,ncquenouarc,uelme4icamcntis , udaJ^indta- mcnas,fed linere 4ebes. • Q_uae iudicantur,<S: iudicata funt intcgrc.ncqucma- ucre,neque nouarc ahquid, fiuc mcdicamcntisjfiuc aii-» jerirricandojfcd fincrc. Expofitio lacobi. • Iftius apborifini conclufio cft ifta . >\cdicus rcitc opc^_ fans^non dcbctmoucre,nccnouiiquidfaccrc,ncc phar mac^s,necprouocationtbus utt in corporibiis,quorum iit ud facfta cft crifis asqualitcr^, fcd dci>cc ilianatur*e di «littcrc.Probatur fic.talia corpora cuacuando, uel mo ucndo,<S:;c.ncc naturae dtmittcndo,poteftgraade fcqui Haturacimpedimentum,ucl nocumcntum.crgo <5i:c.pa tct coufcqucntia,<S!: aiTumptum drca lictcram dedara- bitur. Primonota. In criii confidcrantur tria.prima icparatiomatcriaeuoduae aiuuatiua, <5<:dircctiomatc riacadloca cxpuliionis.Secundo actualiseuacuacto.ccr rioalceraao fcqucnscuacuauoncm. Et fccundum hoc triplidcer fumicur crifis.f.primo fccundo 6C fercfomo-5 do .<&: omnibus his mc^dis inceli^icur condu.^io . Sc iic defcribitur criiisfccundahuius.commcnco.i j. Secii-: do noca.Per criiimquse fic, inccliigcrc dcbcmus criftm- inficricxiftcntcm,ucibicommocioanccccdesapparet» auteuacuario.Per crifim ucro faAam , intclitgcrcdcbc musiUam quam iam praccclTcrunciftf trcs mutarioncs Atbordinacg in criii Jaudabili. Tcrtio nota. Pcr fa- «Samiiucqug ficf qualicer , incdJigit pcrfectc fa<S:ami «StSconuenicntcr. Etdiflinguiturcontra fupcrftuc.fa- «^aiQjdf^diatiQuceiadan; .pot.n . £eri euacuatio .maios. Jaco.s.A|>ho» ^ ^ lo Exacui tiodu- pl-r, ■: Ratio ctbad dupff. Cfifis dupfr» Auice. Thc- Ciifis- cofide- raao tri pfr. Crifis^ ficcriiis facta. Digitized by Google P A R T I, Crifis clarandarmcomenco. acquairr facia ucl perfcaa eft illa, per qua toca matcrta caufaiis faclaiiT xgritudmeextcrius euacuat, tahterc^fcquiturltaam pfecta rcmotiomorbi , nec mcritoaliquius cx ctiCt in corpore quid, dcrclivfli,iic aptu amplius corpus rcddiuarc. Huic ucrc cdpetut coditiones tadac a Gaf .in come to. Q^uarto nota.Ex dictisin litteracoliigi potcft implicitc , <j» crifi. impcrfcAacxiftentCjdcbet medicuscuacuare , ut uidcc in camento.Et.A.primaquarci.ca.decura putridarfia Auice, ^ cum naturanon mouct, moue tu hora eiusmotus, Q^uintonota.Notanter dixit non moucrcquia.f.non «uacuarCjUt lymoucrcfitgenusad omne mtnorattone Teu mutatione ^SC tunc hanc inf ra figniticat,uel no mo ucrc.f.locaIic,ueIquohbet ahc impcdtrc,ncjg nouu fa- ccrc.i.nouaalterationeinducere r.calefaccfC^Cc. gmc dicinas uniucrfalitcr.neqi pharmacijs.t.cuacuatioibus pcr uentre,ne£j! alijs puocaaontbus>qufanec urinae ,p uocat»one>nc<p fudore, ne^ phlebotomia,ctficde algs. fcd fi nerc , uel nec^ pharm aci)s exol uendo,ne^5 labiixca 4o 6^c.totu patet. Caufa aute huius totius haec elt , qai jiaturapcrfcAacrtfim facientc. aut mcdicus induceret opcratione ^uocantc actione naturae, uel impcdiente fpfam.Siprimu, crifisfitfupcrflua. fi fccunduficrctdi minuta,dcbec tame priuatiuc operari medicus,rcgime; Of dinadojd: cxtrinfeca impedimcnta prohibendo,<Sic. Aphorifinus, >i* Qu2B ducerc oportct,undccunque maxime na turarepicindcduccrc, pcrcouenieccs rcgioncs» Thc. Q.uae euacuanda funt , co duci debcnt , qua maxinic natura commode tcndi^» r^Q^ Qu% duccrc opor tet,quo maxime natura uergtt, pcr * locaconfcrcnaa,coduccrc. . Expofitio lacobi* Codufio iftiusaphorifmicttilla. Mcdicus debitciu-; uansnatura,debcteuacuaregiiIaloC3,pquenaturarc pitjfi fint euacuationi coucnientia.Probatur fic.p ta- lialoca euacuando facilius Sc cu minori moleftia fit eua cuatio,q^cuacuando p alialoca.igit conclufio uera.pa^ ta.cdfcqucntia,«S: airumptii pbatur,quia per illa loca, cuacuando fimul cocurrunt opcratio medici Sc opera- tio natur g,g alia uero loca cuacuando>fefe impediunt.. Autce* igiturd^c.patetcofequcntiacumantccedente. EtcolFr GaF. idan prima quarti.cap .dc curaputridaij: ingenerali.ct Mcfuc fccundo rcgtminis acuto^.comcnto. ll,Sck Mefue de confolauonc mcdicina^. fcctione prinia.cap . l . Et eft utilis.Etpotcftampliari,ut patet.Ex iftadatur intelli- gi,^ natura euacuate g loca nqn cq uenicntia,medicus Ductfo debctiilacuacuationeimpcdirc. Primonota.Pcrdu- ucl ciio ccrcintclligcrcdebemusoninceuacuarCjfiucfiatptra fit tripli <ftum,fiuc p rccurfum,fiuc g ducftione macerici ad cx citcr» tra.natura.n.impcrfecftccuacuantcuclimperfeclacri- fim facientc > fi trahitad co i;enientia loca 3c per loca co uenientia,g illaccia traherc debemus,oppofitu.n.faci cndoimpcdircmusconucnicntenaturgopcrapone. Sc cundo notantcr dixit.Q^ug ducete oportet, licet.n.per conucnicntialoca natura euacuaret materia , quam no oportet euacuari,n6 ^pter hoc debet inedicusind^ v!u ccrcfedpotiuseuacuationemcohibcrc. Tertipnpcat Per ly undccunc^ intcliigit loca g quc fit euacuatio per quod etTam datur intclligi locus a quo , 6c terminus ad qucmtcrminatur cuacuatio,requiritur cnim tcrminus aquo.f.mcmbrii ,inquopcccatmateria. fifr terminus ad;quem,quia.f.educat cxtra corpus.uel fi non falte ta tuin quanr u potcft remotius, aut falte anobili mebra adignobikjutabhepatcadinguina^ct acordc adfuba^- rcellas.pcr tiaturS autem intclligcf c dcfacmus ipfam v»x tutcmtotiusregitiua. Q_uartonota.Notantcr didtix Keptilc ciTc rcptt. rqjcrc.n, cft occultcmoucrt uel fubingredi. aial. undc et animalia fincpcdibus gradicntta rcperc dnr.no cnripus manifeft:e apparcntmcmbro^ motus,qu2 funt inftra motus ^grciTtui ,undc taha rcptilia noratnatur, dc quibus Aui.6.quarti facit fpalc capftn dc morfu rep- Auice , ttlium.Mctaphoriceigiturdiciturnatura rcpere cua- cuando.Et fumitur metaphora altcro duo^ modor um.. Prim us cft ficut talia azaha occulte moucnt inftr a pro- grclTus dum rcpuntjita natura occulte applicat fc matc rij cxpclled^,immoetiaipfam occulte altcrat altcratio ncprgparantc ad expuJfionem -Secundo, quia ficut ifta aialiaoccultc moucnt d: tarde ita 8ch^c matcria a na- turatardc ualde.<5<;pigrcmouccur,cum crifis ponatur dC fiat imperfeda. Q_uintonota.Perloca conuenien- Locus tiaintclligendacirclocamaximcadcuacuationem fina coueni litcr deputata,utintcftina,rcnes,uefica,&c.gtalia>n..gjjg ^a- locafoctacuacuationcjminusaptiicftfcquinccuraen- j^j.g^ tum ^ fi fiat g alia. Cum.n.nacura non deficiatin nc- £{ionis ccfiari)smuniuitbgcIocataUter utamateriaquj B-tl- jj^nicas la^uacuatur minorcm alijsrecipiant impreiTioncra , SC f^xmo mmusnocumentii,tdeonimirii utperilladccenter fiat ^^g qq^ euacuatio. Scxtonota.Exfexconfidcratiorubusnoti- gnofcit ficat^iriiobiseuacuationtsbonitas f.exquatitatc,quar htate,loco,fubloco coprehendendo terminii ad que fit cuacuatio,ct uia p qua.f.fiat tge ut.f. fiat tpe ucl hora qua materia cft djgefta, Sc hora non cjcaccrbaaonts ,SC untucrfalitcr hora qua no iit ad oppofitii fortior indica tio,tolerantia,6^CQnferentia.His.n.oibusconcurrcntt buscfteuacuatiolaudanda. Si autem defidant omnes, aut una,autpIuresnon cft cuacuatio fimplidtcrlauda- da, -Vltimo nota. Ad ucritatcm aphorifmi requiriitur aliqueconditioncs Prima-,q>naturacuacuaiisper illa partem euacuet rcgulariter 3C non fynthomaticc ,.Iicct pofltmusdicercqnftaconditioincluditur uel poteft in dudi in ilia partc oportet.Sccunda conditio cft, q> regio per fe debita cuacuationi non fit facfta cx caufa indebi- ta,ut propter cxcoriatione uel ahquid huiufmodi. Tct: tia q^ m^rbus fitfalubris,his concurrenttbus eft aphori fmusuerus. Contraumi pofitii.f.cjnamnonfemper euacuatperconuenietialoca. Primo,quianaturafem per facit de pottbus quod melius eft.fed melius cft matc riam pclii p conucnicntia.igitur 3Cc, Secundo. Niic^ contingitmatcriadirigidemembro ignobili admem- brum nobiie.igitur <&:c.patet confcqucntia, 3C proba t aitumptum,quia femg membrii nobile cft fortius igno biii. Pro primo dicitur,q> hoc cft ucrii nifi ipfa fit im- pedita. Pro fccundo uero dicitur,q> contingitipfam na turam, matcriaexpclleread non conuenicntia locamul tipHciter ,Primo proptcr ipfi us uirtutis debihtatem.Se- cundo proptcr diipofitionem exiitem in mcmbro ad qcf pcjlitur,puta ,fi iii iUo fit fo rtis dolor,aut magna iniiam matio.Tertio propter difpofitionem in ipfa materia,ut fi fit furiofa uel uenenofa.Poteft etiam hoc contingerc prqsrer ipfius membris debilitatem . Ad quod etiam fre quenteroperaturlitus. Negatur igitur confequentta, membr um nobilius eft fempcr fortius. igitnr 8cc, licet iticafu etiam ncgandum fit antecfdens. Aphorifmus. ^t* Digcfta mcdicarijS^ mouerqnpcruda, nec^ in pnciptjs nifi finc furio(a.mrca uero no fiic furioia Concpcca-mcdicamcntis cuacuarc^moucrcqucno cru «,. ^ da oportet,nec tn prindpio ,nifi turgent. Scd inagna cx . * partcnonturgcut. Cojjcocl:ame4t?ari , atquc moucrc non cruda nccg in Lcq^ priocipi^modo noa turgcat,plurima ucro non turgejt» Expofitio Digitized by Google A P H O. Expofitio laeohi» Iftc aphorifmus quinq^ Codnet coclufiofics. Secunda , . ibi(Et mou€rc.)Tcrriaibi(Nec^ f n prina"pi}s.)Q.uar ja«bi(Ntii iint.)Q.utntaibi(Multa uero.) Pxima c6 clullo. Medicus regularitcr euacuas debet euacuare ma «crias peccantes digeftas. Probatur ficmaterig digeftg . , f«ntexpuliionicoucnicnterpraeparatg,<&:cumhocaiu watf uis&matcri^sretincndis coucnicnter feparatgigi t;ur cocluiio ucra. cofequentiamanifefta uidct , coq> fi jGjnt aiuuatiuobenefcparatf,<&:c.facilecxpeIIcnt cum Dfgo iuuamcnto notabilid: finenocumento. igit 8Cc, Pri- duplcx. mo nota.utprima primi.doc.6.f dc uirtutibus.<ap.5» V^uice, cpIligit.Duplcxcft digcftio.f.iniuuatiuo fiiic in matc jria iuuatiua,& i u nocitiuo fi uc in matcria nocitiua,Pi geftroiniuuaciuo cftpr^paratiomaterici iuuatiugjUt landcm membra nri corporis nutriat,quia.f.cisaffifc- !:ur,6i:infubftantiacorponscducrtatur. ud pparatio xnatericinutrimcntalisqua fit uirtuti couenicns &pro por tionata matcria ad operacioncs natur g dcl» tc cxcr- ccndas.Excmplu primi.digefiio fanguinjs<5i: humidita tum fecundarudclacntiii etia nutrirc^quia.f.iuuatiua*' tiim digeftio cft prgparatio,ita ut tandem c6 ucrtatur, Exemplii fecundi digeflaofanguinisin fpcrmaprolifi*" cum couertcndi cft digcftio in iuuatiuo,<5^ eft praepara tio dcc.fcd digeftio qua cxfanguincgcncratur fpiis ui- tialis, cx uitali naturalis 8c al^is , 8c fortc digcftio fan- guinis utin laccouertatur, non cft prseparatio utfacile . _ ^ nutriat>fanguts.n.per coucrfionem eius in lac cdtinuc Digo i plusclogatur apotentianutricndijUtpatet.Digcftio uc fiocitio ro in nocitiuo eft duplex>ficutduplex eft nociriuii* qtf duplex. remiiTo gradu. 3c peccato gfectc corrigibili a coucni- Npciti- enti difpofitione rcmotum.dc illa eftprgparatio cius uc ufipec- fiatbcnignu,ctc quoddacftintcnfo maHgnitatispcccas cans du gradu,6(:huiusdigefi:iocftpraeparatio eius,utamcm- pft!'. bris ct uirtutcfacihter cxpcliatur. Ad propofitii dum di citur digcfta,intelligit digcfta digeftione in nocit£uo,q ^, cftprasparatfociusadexpulfione, Adduntautealiqui Digois non , ui in q^titate pcccant. C^uod cgo puto cxpedicns ^radus non elTc. Sccudo nota,repcriri in materia triplice gra- jnjpfr, dum digeftio nis.primus cft occukus. alter eft mam^^ ftusjlicet non copletus altcr uero |>fe<ft us. Ad propofi mm loquitur dc digcfta in tertiogradu,quia.f . gfcdc,' ^ non aute occuIte,nec digcftionefecundi gradus,quaecft rAcdic^ corrcfpondensaugment> . Tcrtio nota Mcdicari fu-- W4' » mitur 4^^. Primo commiunitcr^^ro quolibct opcrari* medicf inquantu huius circacorpus humanu , fiuc t^e li^erari fit curarc,fiuc cofcruare.Sceundo fumiturmi-^- nus ample,& dicitur folum dc opcrari quod eft curarc* Tcrtf o modo adh uc eapitur min us amplc , pro cuacua- r€,(^uarto capiturminusaraplc, procuacuarecu mc- .didna cuacuantc cxolucndo^quia.f.cum mcdiotna a^ fnafpccifica dcterminarii humore eligendo euacuaiitc, & hoc ulrimo modo fumi tur hic,ut fi t fenfusjf^ conuc- tiit mcdicari digcfta.i .cu mcdicina clccftiua cuacuarc.cc ficfumiturinpropofito. Sccundaconclufio. Mcdicus non dcbct cuacuare matcrias crudas.Probat fic.matc- riac crudae funtineptaecuacuationf,<S: funtmat€j:icbu& luuatiuisutilibus pcrmixtc.fgitur &c.patctcoicqucn- tia,<Si;aiTumptiiftatimdcclarabft. Primo nota,hanc Jittera dupliee haberc fcnfum.Primus cft affirmatiuus tit ly,non,cadat fu^ ly cruda,<S: cft fcnfus. medicus dc bctmouercfdeft cuacuarcno crudar.4. matcriasno cru dasjfcd fuf^Icfolum digcftas,Sccundas fcnfus cftjut lit, tcra fit nc|:atiua,<Si: fub fcnfu pofita cft cofcqucntia.Ec hunc crcdofuiiTc Hip.intelFm.Pcr hoc.n.cuprimaco- Crud" ^^*^®"^ f nnuitfoiii digcftas matcrias cfie cuacuandas, j „ ^ Sccundo nota.Duplicf tcr dfcit aliqufd crudii. Prwxio »i*PfJf ? ^a ^aiin utedigcftujficut phlcgma naturalcdidmusfo f ^^udil.Sccundod^t crudii, ^aarcssgrappacacu)]:^ ia tQknUutztmturzUtxx operai^mmita , 8cG.c fumic m propofito.fic^n.tam chofam non naturalejq^phkg^ ma nd naturalc noiam us crudu,ct fic fumic hic. Sic.n. ois difpofitio rcpertain humorcnocitiuo,quarcddf c hu mor ineptus 8c f nobedicnscxpulfioni , uocat crixcktas.. tafr igir crudamatcria^non liccr maucre.f .euacuarc. Ter tio nota j^ij^ medicina iaxacf ua eft triplcx .f. lcniciua Medicf lubricatiua^cteleclriua.hicmaximcintelfrdeelccciua. na laxa Tertiacoclufio.Inprincipijsmorbo^nondebctme- ciua eifc dicus cuacuarc. Probat fic. no dcbet medicus cuacuarc trip&, matcria cruda uclno digcfta,fedin priudp^eft matc- ria crudauel no digefta.fgit,patet cofequeutia, <&:affii. ptumfifrjUtfupra. Primonota.PrincipiutripFr fuoii tur,utprimocap.dccnfi.(S:fuprac6mcnto iz.in^- p&Cifo fumit principiu pro uno dc quatuor rgibus mor bi, Sccundo notahuiufmodi tpa>utalias diccu eft,co tra fc inuice dupfr diitingui . In ^pofito g prf ndj»ii in ^ telhgitprincipiii di&inctu cotraalia tga,pencsmatcri cidigdncm. Exquopatctnooportcre apho, ucrtficarf dcmorbis amatcriadigefiainchoantibus utpatet, qua. ft:atimcftcuacuandii. Tcrtionota,hoccife ueriiregii, larf tcr <^rado,coad:c ucro,no repugnat. Q^uarta co clufio.Matcrfacxiftcntcfuriofa,<S:fi non dige&a, fit,tp; jfamdebct medicusaprindpio euacuarc.Probar fic.hu fufmodi materiaa principio euacuata , cuitat icmg ud. m multu mort^ gi cuium,nd cuacuata ucro materia ia currit aegrotas mor tt s piculu .crgo ^S^c.patcc cofequcn tia^Scafiumptiidedarabic. Primonota. Permatcrta Furfofa furiofamintclligeredclscmusmateriain unomebroud matcr^ loco corporis no cjefccnte ,fed de loco^d locii mobilcm, quid» ^grotante tafrinfeftante,utfn codc locone poiTitg no tabilc tps gctari.C^uodpot cotingcre. Aut mcrito qua htaris mani£eftg,ficuc in matcria chofica cafai^: ualdc iubtih',pungentcmebra.AutmericoqualicacisoccuIc9 uc in matcria ucnenofa condngit, ficut Ji f urorc aut ira ^motus non po t in code i i tu ftare £cd nunc h uc ccndic B unc ill uc,quf rcndo paruipefioni s uel f niuri g ultione, ka fgrotanshui ufmodi matcri amdcftarus in code ficu getarfn6pot,fedutquidado<fcorfnmctro.f.m3grNf Nicola colausdc rido dc Padua in fuapronofticametrica didt, us dc ri Adpcdcsle6arccurrit&indcrcucrat. (^uinta^S: ul^ do,. tima codufio.Secundum pfm materi a nan cft furiofa. Probat fecundu pfm non r epcric matcrta fic cxcrcmafr cafaacuta.crgojSb: patctcofcqucnala,<SCaiTumptii do- cctcxpcrimcnrii. Sifis fcntcntiahuichabet quartaprt mi.cap .f.qualf tcr ctqfi cuacuarc oportct.ct prima quar tf .cap .dc curaputrida^ 8c in libcllo dc tgibus morbi. a Gaf iatisadparmdpiii.ctprimodc criii.cap .p.ad fine A ufce , fecundupartc aphor.<SCqnarto r^;tminis acuto^-tcx. Gafr c6mcnti.42. , Dubitabic utrii al^a in augmcnto ucl dcdinationcliceat cuacuarione facerc. E t uidcc c^ fi c, ^a fi in prindjMo fit cuacuand£i,cum cuacuati o facTia in prindpio iiccoaaiappccr macertaclTc cruda, <S: in aug mcnroeftminuscru£^,€uacuaaofacca i augmeto enc minuscoad:at^feccafnprindpioUgitur<^c. Reijson- dctur Bcgando,conf«quentiam , 8c hoc ucpl urim um » Poteftta«iCtt<s>ntingcrc<j>ncceiTfcas cuacuationis m- iixrgat in augmcnto , 8Cnon in prindpio , ut fi in aug- snentc fi!at matcria furiofa , aut ii fiat quanritas matc« rieiqu^ moucturcxul^ransin augmanto,quactamcii Honeratcxuberansin prindpio. £xquibusinfero,<j^ h^cconfo^uencianon uadet. Euacuatioprindpg utplu rimum magfs eftcoa<ftaqp faifta in augmcnto.igi tur in augmcntoj^usdcl^ficrf coa^fca fiuc non rcgularis euacuacio. I^iliter non fcquitur cuacuatio facca it^ prindpK> princ^^cftmagiscoactacg infincprindp^ igiturfrcqucnriuscft cuacuanduin udmagistn fine prindp^^tnpTfnc^o. Q^uodautcmfn dcclinationc 4cbcatfieri ^uacua^ ^sconftac» Jaco.s.Apho, B i^ ' Digitized by Google P A R T I. Aphorifmus»- - 25* Qii2Begemntiir,non malrimdinem confidera' re oportet/ed quomodo egeruntur.Et G. qualia pportet purgari purgentur^Si: cofer t , dC bene fe. runtEtubi oportet ufquead defedionem duce. re,a^ hoc fecerejfi fufticiat asgrotans. T^^c» Deiecfaones non copia cftimandg fant,fed eo quod ta - - Ih deiiciuntur qualia deijci oportec , Sci^cile gger terc.. Acc5 uhi adammgdefecttonem ufque ducendumeftjtta agendum .modo seger durare poifit. Leo Deiccliones non multicudine funt eftimand^.fed ii ta- * lia dencianturqualia co ueniunt et ggri factle tolerant, Atque ubi ufque ad animi defectionem expedic duccrc faciendum.Si gger poific tolerare, Expofitio lacobi. Htc aphor. habetquatuor concluiipnes. Secunda ihi (Sed quomodo.)Tertia ibi ( Et ubi oportet.) Q_uarta ibi( Et hoc facerc. ) i-^rima conduiio. Medicus recte^ii- gnificandofuper debita euacuacione, non dcbct c6 iide rarequancitatc eorum qug euacuantur.i^multitudme, ucdicatcuacuacione debicaquiamultaiit. Probatur. ftance mulcicudine eorum quas cuacuacur, ftac euacu a «o djminuca,6;i fimihcer fuperftua,(S(:ilancepauci£catc iimiiicer igicur dic.pacetcofcquentia, 3c aiTumptii fa- Eo-o du tis patct. Primo nota.Egeftio dupFr fumicur,hicaute pfr ' pro cuacuatione. Secundj nota. Pcr quantitate in ,p- Q uati poiito non foium i.nteiiigere debemusmultitudme, fcd t^du- cttam Dauciiace : Tercio noca, Q^uantitas eorum qu^ pfr. euacukturpotcftdicimulta&ipaucadupFr-Pnmoab- foluce . Secundo refpectiue , ad iilud quod euacuari de- bet. Ad propolitum debecincelhgi fecundo modo , quia non abfolucedebemusconiiderarc {iilludquodcuacua tureftmulcumaucmodicii. Q^uarconoca.Multicudt nem autpaucitatc non deberecdiideraripoilumusdu- pliciter inceiligere.primo quiatotaliter abi)cianc a coii derationemedici. Secundo q^non cd fidcrentur canqua - totalia,auc p fe fufficiencia iigna.^S^ fictnceUigtcur in. ^ - poficos5<:c. Secundacociufio.OportetmedicriuoIcncc, coucniencei-euacuationercognofccrcconiiderarequa- lia oporccc cuacuarc,&: tolerancia. 3C cofcrcnciam eua Cuacionfsggrocantis.Probac coduiro iic.oportetcoii- derarequibusexeuntibus eftcoauenien&euacuatio, SC Q uah" quibus non .fed iam dicta funt hut ufmodi,.utratis patet tashuotgitur<S;c, Primouota quahtashumonspeccactsei^ ris pec- duplex.f.gencralis<&:^fpalis.PeripalemintcliigoquaU- catisdu cacem prima uel fccunda,mantfefta uel occulca,qua hu plex. mDr reddtt malus,ut caFitas,frigidicas,groi3rttics,ucne-. Nocibt nofitas.Per qualitateaute gencrale , iaccBtgo omncat litas a^ difpofitione quahumor r.cdditurnoctuus>5;; ideo dtcic nocibilitas. 3C notu cftq^ non quglibct calisi^uahcas cft prima u el feciida , ima qpcicas eft hutuimodi- Ad ,p poii^. Eiionis tum cu dicit,^ oportcccofidcrarequalitaie,tnceiligeii bDnicas aumeftdequalttaccfccundomofumpca..^ecado no« cft fex- ut fupra habttii cft . fex funt codi tiones cx ^bus uoti n^. Cupla, caturbontcas euacuattonis.f.qicitas,qua£ttas,cp&,lo.cua c6feretta,<5^ toleratta.ho^ tri oium regula eft coteren tta<5<:toleratia,utfattspatec. Q^iioaacediiFcrc colera- re 8C coferre utfumcft fupra. Tercionoca q» pter ladt <fta {igna,6^aUa figna funt.f.fonus, litis,mucatio ego-r BumXed ga oia gcneralia func,ideo tacuicHip . Tertia coduiio.m cafu ubi oportec, euacuadus e.$ger u% ad defecaone,uei fyncopim . Probat ric-tncafucxtalicua cuattoneeuttac mors,hcetaiiqualc ggrotatitnfcrat jio cumcncu&c.patet cofeque tta, a^alTumptii patebtt in comcnto . Prtmo nota.ly ufq? potcft tcijext mciuli ue, ^ poteft tcneri exdaCiuc.dCuttoc^iiXoxmmodaxu ixtr taeftconduiiOjUtpatcbit. Secundonota.Syncoptseft Synco- duplex/ciiicccrccupcrabilisd^irrccuperabilis.tn pro- pts du- pofito eft fermo de rccuperabilijjcSi hoc debet tntcUi-.-plcx, gt tn ultima parce aphor . Tertto nota. Ex diclis patcrc potcft <j) lila euacuacto ufq^ ad fyncoptmnon eft regula rts iiuc electtua,fed eft irrcgularis ucl coacta,hanc.n.clt gerenon poffumus iincmagno ggrotantis nocumenco,. ucfacispacet, (Siideo tn cura reguiart no compecic, qua rc calis non iit abfolute regularts Sc bona.paiec,quta fi- hi non compccunc oes conditioncs. fuprapoiitse in apho. utpatectnceiligenti. Q^uarto nota c^ fyncopis poteft ^: accidere m ulcis de caufis . hic aucem ell fcrmo de contta i gentcpropccr folaeuacuacione , ucpacectn commen. Q^uarca conclufio Huiuihiodi euacuatio ufq; ad fyn- coptm non debec fiert ntfi uir tus aegrotanttsf uerit uaidc: fortis. facis patec. Nocaq>in corporibus debilibus 3C pauci fangutnisjhanc rion tacim us , fed foium tn robu- ftis. 8C hocadhucraro , quia fecurior eftreiteracio. Et . ._ iimilem fententiam quancum ad prima 8c fecundara co ^"^^" ' cluiionem ponic Autce. primaquarci. cap , quaado^<!^ ^^^* _ qualicer. Q_uantum ad certtam SC quarcam conclulio--. Auicc . nem.^^terapeucice. vSc^quarcoprtma. capiculo de cura fe.fang.Eccit uciIis»<S;^amphacur,uc patet. Aphorifmus- 24. In acutis paffionibus raro,et in principijs phar macfjs uti,6<: hoc prius bene dtjudicantes facere* In aifeccibus acucis raro Sc incer intcia ucendum medi camenco euacuacorioeft , idq^ adhibico diltgentcr cxa- mmefaciendum eft. InacucispaiTionibusraro,<SCin principijs tnedidnis Lco» purgatibus uci , Sc hoccum prsemcditatione facicndu. Expoiittolacobi. Htcaphor.duashabetconclufiones.Secundaibi(Ec^ . ■ hocprius. } Prima conclufio. In acuds segritudinibus inprincipigsrarodebetmedicus utipharmacijs. Proba cur,quianon debemus uci pharmaci)s in principi)sacu- carum jegricudinum niiimacerta exiitencefurioia . fed- raromaceriaeftfuriofa,igicur;S:c.pacecconfequencta, . 3C aifumpca fimilicer . Primo nota. Per paiftones acu ^ ^^^^'^ tas in propofitotnceUigicfebres gacucas,uc exponere ui-^^Ut'^^ decur C6me . licec poffec aphor .generahcer ampliart ad S^* omnesxgricudines acutas,in qutbusmateriaenon dant ■, inducias digerendi. Secundoiiota,q>gpharmaciasin i v^f^". ^ prppofito debemus intelligerc medicinas cuacuantes eh n^acia gendojUteftcurbith. Tcrtionota.Huiufmodi tuedict^St*^» n? funtmaxtme periculofxinpriiiCip.gs peraeutarum".^ Primo,quiaad exhibicione earumin principiofcquun turnocumentafupertustaccade cuacuacipnc iuaceriei. antedigeftionemeius,Secudp,quiacumtalispharma-. Cta,de.fe>ic caiida,d; morbus etiam fit calidus 3C ficcus.. igicurS^c- Q^aarconoja.Hqcmaxime incclh^enduni^E^o^^it e.ij: dc euacuactone eradicaciua ," quia deminoraciua nonpiicic . ^Siiubiumtn cafuexuberan.tic,m^teri3e, ucfupra. Ex, quohabetisdirFcrenciaincer chronicasecacutas.In acut tss4J,quandQcg,copettt cjjacuacjo eradicatiua. In chro;» ntcts aute-;i5, , iiecctn^utrifv^poijiccompecere.minorar: cioa:' ^ccuadaconclufio.Hanccuacuatione quseiicia; principijs^c. debem usfacerepriusbencdgudicando,. Probacuriic,quiaintalteuacuactone coueniencer fa- cta:fequttur magnum iuuamentum.Ecexcali facca tn-. conuent^ncer^fequicur. magnum nocum ecum. igit 3C<^^t pat€tc6fequett.a,t.S:S.^iTumptum fatis ex dictis. Prim.Q fibta..Qportettnedicuineuacuatione bene di^udicare;, Primo: vquia acctdentia funt forttora in pcracutis q^ ia . , .. ^ ai^s.Et.adhucpluranQCumentafequipofruntexphar- • ?' coaco.la;xrattuoiapxinctpioacu.ca^^aliaru. Secundo '* »oxa.Axitc^ appimimemus lax^tiuain principio SCQ* debemus Digitized by Google m^ ^hc- I^€a, APHO; &bemu8l>etteiud(carc licru maccFra ffcfuMoi^ ueliid', ^u^ llnon coprehcndfmu^furforamjnonclfi aprincfpio «r24i^atittccuacuan<tu. bi ucro£uetic , ipfam aprina- |>iocuacuare oporcet , <3cc, i^tmths fencencia huic cocalt J^ufec ponicup ab Auicc . priina<}uarci cap;dccura putri4aru Caf. in gencrc.di: dccura ccrcianac.d: a Gaf .in lib .dc q uacu ' or«ceporifausmoriM,«S:J primodccnficapiendo^ficfibi rofimiliccr iu fermoncfno,x5^ fecundo regimtnis acuco rumjcdmmcn,! l .&,i6.Concinencis.cap.dehisqu3c icquiicurfcbrcs.E: eft uciiis,uc paccc.fic anjpliacur( up ^ii>a4omncsae§ri|;udincsperacutas, AphpVifinus» 2,5. Siqualiaoportet purgaripurgentur ^SCcoa^ fert,&bencferut»Siuero contrariu importune» Siqualcpurgari opoTteti?aIc purgacurjprodeft, Sc £a ' alefcrcur^iconcra>difficuIcer. Siqualia oporcecpu^ri,purgencur3ConFerc>& faci- lefcrunt.Si concradifnculccr. Expoficiolacobi. aic ulximus apbor. primx parcicul^ expoficus cfi: fu" pcrius illoaphorifmo.Inpcrcurbacionibus ucntris^c. Ecficfiaicurh^cprimaparciculaaphorifinorum. Inapiunt aphorifmi fecundae particulaf • . Aphorifmus» l I Nquomorbofomnuslaborem prae ilaf,mortale.Si uero fcmnus iuuerir, I nonmortale. jrpj^g^ In quQcunc^ morbofomnus laborcm aflFcrCjlccalxs cfi:. - * Ac fi iu uac^kcalis non eft» Leo . In quo morbo fomnuslaborcm f acic morcalc. Si uero f uuac^non mortalc, £xpoficiolacobi. Ifte aphorifmus duas habct conclufioncs. Sccunda ibi < Si ucro. ) Prima conclufio. Somnus caufans nocume tum in morbocilmoreak fignu.Probatur, quia figni- ficacuircutemfupcrari amorbofeu amatcriamorbi. Primonoca.In quo morbo.cxponicCommcn . in quo tepwrc morbi^pcr te pus morbi maximc parcicularc uel L/abor forcccciamuniuerfalcintclligcndo. Sccundonota.La tripfr bor.i.nocumentum fumitur a mcAcis iquiuoce. Q ua doq^ promorbo.Q^uandoc^ pro caufa. 3c4c his omni- bus hic ucrificatur aphorifm us. Tertio noca. Per labo rem intelligi dcbct nocumentii magnum pcrfcucras, ii cnim circt labor paruus,aut non pcrfeucrans non opor- tcrcc , Q^uarco noca.Teporum paroxifmi quseda funt in quibus mcrico difpoficionis ceporis fomnus eit apcus noccrcsquodda eft quod apcus ciiiuuarc,d; quodda me dio modo.Exemplum pWmi^uc principium . Excmpiii . . fccundijuc declinacio.fixcmplix cercij,uc ftatus& aug Som m mentum. Ad propofitii, nocumcncii exfomno in dccU declma nacionc concingcns,cft iiiudquodcfi; morcalc fignii, ut ttocexi uidcbic in qufftionc prima, no auce in principio ucl in Itcntis alijs. ExquocollVcaufaucrificansaphor.ftancc.n.cx uocu- fonj no nocumenco perfcucrancc magno in declinacionc nieta figjnficac caiore cxfomnoincerius rcclufum noua pra- uam agicarc maceria,quaquianon fuperac uircus caufa tur nocumcncii magnum 3c pfeucrans, quarcfuccun- bit uircuSj^S: p confequcns dCc, Q_uinto noca.Non fo lum hocellc uerificabile in dcdinarionc uni ucriali, fcd ctia pardculari, ut patcbicin qu^ftionc prima. Secun- da condufio. luuamcncii concingens ex fomno in mor- bo non eft fignum mortaie.Probat,quia non figwflcat uirtuce fupcrari a morbo ucl cau(aigic,pacec cofcquca m^6c aiTumptu fiintlitcr* Prtmo nota* Aonrcm^ iom H I P P Q, 12 110 f uu^tc debcm u$argucrcmorbun] cife falubrc* In itmpiici.n.inceipolacamorcalipoccft hic ibmnus calss repcriri^6c tn B^aum no crit ialutisdc fc,tamcn eft ap tus figniflcarelJonum.Exquopacctquarc dixic.Si ue- ro iuueric non mortale.d: non dixic falubrc.pacec.n*co trarioi^ fignorum cotraria cllc figmflcaca. Seriido no ta hasambas condufioncs uerificajbiles ellemaximc m morbis materialibus,licec ccia( uc uidebi t in qugftionc prima)poffinc ampliari ad rmaterialcs. Similjs fentcn- Auicew cia coliigit feciidaquarci.cap .dc fignis fumpcisex fom no 6c uigilia. E teft ucilisin aclu pronoftico.Ec ampiia- tur adomncs^gricudtiiesmaccriaies,licctectam ampiia ri pofTec ad immateriaics. Aphoriimus, 2. - Vbi defipientiamfomnus fcdat^onum» Vbi uero praeitit,malum» Vhi fomnus dclirium roIIic,bene cft. ^^^* VbifomnusdcIiriumfedac,bonum. j^co. Expoficto lacobi. Prima copdufio.iiemociodcfipiennacg fomnum cffc fignuni bonum & laudabile. Proijat ficTalis remotio &c. fignificac uiccoria uir cucis cc calorisnacurale fupr^ morbii.igittS^c.conft^ucncianotaj&aifumpcumpa- . ' tec.ltem exprfccdcntiaphorifijioiuuamcncum fequcs cx ibmno cft fignum i^on um ,fed r^ocio dcfipicntig g * fomnumefthuiufinodi.igitur&c. Exiftacondufio- !^ ne fequicur fccundaj<j» defipicncia fequcn? fomnum eft ii gnum maium. Probacur,quia in quo morlx> fomnus p itac iaborem,morcale Iccm calis fignificac uircute fuc- cumbere marcri^ n^orbi , auc njorbo igiiuiSCc, Ec fi- miiis fenccnria poniturab Aui.fccunda prmii fumma AufCe.- prima.cap . I i .quodeft de his qu^ ^pucniunc cx fomno Somnl SC uigilia.Ec cfc utihsad accum practicum,uifo.n.<^f6 noccc^ nus iik nocetjiuuatccaddjrigcnduminppus.Eccciam pracct ampliat 6Cc, Primo noca . Didc ubiA,in quo morIx>,, cus ca- uel in quo cemporc. Sccundo nocaln cercbrofunc tres non. ucncriculi,abinuiceni fcnfibilitcr difiincci , in quorum Ccre— quolibecpfidcuroperaao^pria.f.Inprimofcnfusco- bri uca munis.Inmedioopcraciocogicatius. Inpoftremo mc- triculi, moraaug.Ec cx nocumcncoconcing.eteinquolibccifto rum,poceftconcingcr€lgfioin operaaone^pria. In ca gicaciua crgo criplc^t conringic Igfio , quia uel operaao. aufcrt.d: fic uocacuramenria.i.finemcce. uel corrum picur,d: ficdidcuralicnacioucl j>mixcioracionis,ud di minuicur,<S: Rc didcur ftolidiW,uel defipiencia, Sc fic fiimicurhic. Etcunccaufaucnficansaphor.poccftcirc Cogica ifta,aa fi fomnusfcdat SCc. fignum eft,^ uircus <5fe: ca- uua l£- lor eft forcis , d:pocen5in rcnjoucndo cam aquacat>at ^i cri- nocumcncum in medio ucncriculoccrebri..Siauce econ pjidcer trario,forccfignum uii tucemdiicaloremnacurale agt-: tarcmaceria,quanonpQiTecfuperarc,<S:^confequens ~ malum > fi cifec cum circunftanc^dictis in prf ccdcnti- " bus. Tcrtionota.Liccthocmaximefituc^,perdcfi- I>cfipr pientiaintdligcndo nocumcncum iam dictum , tiicaa ecia qd pcr dcfipicnci a pofium us inceiligere omne nocume cum adueniensprf dicris uircuabus.Eciican^pliatur aphor. non fol um ad nocumcncum medi) uentnculi , fcd eci am alior um . Ift:e aphoriim us potcft eifc cam^ pars prgce- denc^aphor.&ficuc corrolariiicius. Velalitcr,<^ hicfic tamq^antccedcnspraeccdcncis,<S^ponitparricularcpro uniucrfalijucmoscftrhecoricorum condudcrc uniue^ (alia5perparticularia<S:c. _ Aphorifinus. 3. Sonus dC uigilf a,u£raq^ mo m2^'s facfbomate» Spnusautuigtltafialccrucrumoducxccireritjmalce» Thc» Sonusaft3^uigiIta,fiaIccrutrunK)ducxccircrttmalu» Lco, Iaco.s.Apho» UI) Digitized by Google paRti.- . Expoiitto lacobL . . -- i. ; ^ .' L Primacooclufioaptjpr. eft .cpjlCQmnimq^wgHt^es. ccdcnsquatitataa 4€termmatanxo citmaliiin. Probac ficutra<»alo^eilm^lunipcruiamfigo<,a<;caufaeigi ti?-,conrSucMta nota,a;airumpta ^b^tur , quta fom nusmmiuslongtori tcmpore ^ dcb«;t rctmetjalore la interioribus. vnde impediunr operationesmebro]^ex tcno^, fiFr calor tnterius logiori temporc ^ debct un< tusdcficicntcnutrimento digcftibili ueldigerendo m- miumrefoluithumidum naturalc mcmbroiji intcrto^^s» iifr pcr calorem in fomno diutms q? oportet reuocatuo? interius, prohibetomniumfupcrfluttatum eu?.cuatio, hoccft malum.idco 3cc. CLuodctiam uigiita fitcaul^ mala,patet,quiauigiliammiacft caufa nimixrefolu- tionis , dC defeccus caloris naturalis , ut patet. ideo^c • O uodautem utrunqs ifto^ fit fignu malii,patet, quia fo^nusnimius figniScatfrigiditaccm cercbn ntmiam autmateriam frigidamopprimente,ntmia uigiUa ucro figmficat ficciiatcm cerebrt nimia, auc n^atcrian^ cho- lcricam nimiam cuaporatcm, ucl attinge temquodcun quc mcmbru.idco^Sic. SiFis fenteriahabctur ab Aui. Tcrtio cafiicn I , cap.dc fubet. Etcft utii^ifte aphor. f n aAu praclico 8C ^noftico -Et ampliatur t^ ad corpo- . ^ rafanaqpaegra($ctfamncutra. Primonota.Pcrfom ^"*^ ^ num pofTumus intclligerc 8c tignificare qn derclinquit ^°^?* bonum efFcdum,fupcr bonam dtfpolitionem corpons. fitmi) Pj.,„,o cx tempore.Sccundo ex qualitatc, quia.f.cx pro P'^^^"' fundiMtc<S:lcuitatc.Tcrdoexeflfecrcu,quia.f. luuame ^"^*^. tOiSinocumetofcqucntc quarto.cxquantitate cius.f. ^pnoltt i^gicudjne ctbrcuitate.Et ultimomQ iigntftcamus htc, cus ca^ jjecundo nota. Somnus quando<5 fit ^ caufa corpora- **°**'. ., Ii,quando£^abcxtrinfecaiiueprin^itiua.lnpropouto ^2"*-^* autcm, fermo cftde fomno caufato a ca^fa corporaltj Y^"' Seddubitarctaliquis,quarcnodocuit figniiicareper^ P^*^* titatem diminutam fomni,ficut per cxtenfioncm , dc i% militer uigilif. Rcfpodccur,c^hocbensfecitH.ip.quia - - cx qpritatc nimia uigiliac SC fomni, fignificat eria quati tas fomni 6C uigiliae diminuta^ucl dato uno contrario^ datur intclhgi rcliquum dicit utrac^,quiaquocunq^ da - to,fifupcrfluat,malumcft,<5^ftattamcn crcfcere utrii quc ultra debitam mefuram. Hic caduntquaeda dubia drca httcram. Primum dubium. Videtur «^fomnus SC uigilisc non fint malae pcr uiam figni , nec caufe. Pri ino non per uiam fignt, quia non funt qualitas mutata, ncc cxicnsmutatum utpacct. n£c aclto Igfa , quia tunc eircnt opcrationcs, 6c per confequcns cftcnt r es natura lcsjconfcqucns ffm,quia funt res no iiaturaies .ut colf r tcrtio tcchni.aj fccunda fen primi cafi . pluries. Nec per ^ P uiamcaufsc^quiaomniscaufamorbicftrcspr^tcrnatu ^*r- ram.fed fomnus «Si: uigiliafuntres non naturales. tdeo Auice, ^-^ Sccundumdubium.Q^uidfitdetcrtusanuigiha ^. conuenicntcm mefuram cxccdes, an fomnus cgteris pa ^"^'^r ribus. Videtur.n.q^fomnus.Primoquiaeftdtfpofitio ^^ minuscoucnicn^corpori utcolFr primo caii.fen.Sccun nucxcc ^^^Qf.ff^^c,t€nio.Cdc fignis conaplexionum. Itcm der mo ijjj^jnjbyg^na^uradatueftlongioretemporcuigilarc. ."\ f^ igitur naturalior difpofitio eft uigilia cg fomnus,ut di- "JSt"a-ccturprimocthi.NildiflFcrtf|Iixamtfcrismfifecudum "^.•J* dimidium uitae.Etin mctro.Stult^quidcft f6nus,geli- '^" * dae nifi morris imago. Item ex fono nimio pcruenit ur ad aegritudincs fubito pcrnccantes , cx uigilia uero a^ pau latim rcrolueies. Itenj fomnus ordinat tn uigiliam.no «niindormimusnifi utcofortentur <S:forttficetur fpi- ritus, promelius cxcrcendisoperarionibus uigiliae, fed ^ptcr quod unuquod<^ talc , Sc iUudmagis.igitur. Ite fomnus fuperfluusinf rigidat 8c humcccat , uigilia au- tcmcaIefacit,<S:cxiccat.feddeterjordifpofitio e infrigi dario<S^humectario,q^ calefactio 8C exiccatio,<git ctc . Jcc t&fbmQo homo.eft mediusinter uiuos 8c mortuos. ltmiCofm^:iti cSmM fon^.<5^<ife5«.QLsW^<#?fe? bctfomnoplusqu5opp.r?ct,jid??jatureiuswn3>^ cius organa, Scd <j> uigihae fmt dci;crioresprob^.t. PxKr moquiainfpfi9fitcxpafiocalori5,jai^4«bilita!:fQ.uij:t«^ as,<S:dlftracriofpiritusadigcftion?,quarcnon «ta^ .. ncdigcritur in uigiIia,%tinfeiii.no..J>edtafoo;»no tit - ^ - unio*caIoris,«S:ciusfortifotio#5 r^ft^uratio^ fpirir ^*" tuu muItiplicatio,ii?agis ctiaos pffrficitftr dig^feigtj; dC^, conf?quetiauideturtcnerc,quiaunio.*SC.m«wipU ^ario ?ftm?hor cxpanfion?diJpaucificationc^.rcXo>i| tionc.cS: coITr aftumpju pj:im.a icrii^.c. de fam.ltcrn t» fQn^olafritudincsremouetitur d: dolorcs , u; fccunda prioji. cap. dc his quae piroucniunt cx fomno 3c ui- gilia.lairitudincsomncsrcmouctfoninu?> ra uigtUa.uc TO,fitoppofitum.Iteni,quia uijfilia uidctur fccundum naturan^ laboriofam , fomnus dulas<S^ placidus , ""J^Qufdi- Qmdius metamorphofeos primo.Homnus quiesplaci^if ^ fima rcrum. Et Virgiliusfexto^eidos.-Tunom^-c.Jii, VtrgiU frct.i*m<s^romnoc& grauata^.cu.0ulcis<5j:;^h?-qu««s ^^ ^^ placfdaq^ fimilhmamorti.Ixem Coin.dc fomnft^uigi ^^^r^ lia.qui d/xttq> fomnus.eft Qoitxm^tio uirtutum 8C con- foftatio^uigihaautem eftdebilita^ca]^. EtCubragit^ quicun^dederitfcfomnoplusqBoportct, hcbctabiint fenfusd^ uirtutes.fcd ex uigtlia plusqg oportet.^.fcnfiis 8C inftr umenta corrupunt,certum eft autcm q» corrum pi fenfus 8c inftr a deterius cft ^ fenfus 8c uirtutcs hc- bctari.igitur 8Cc. Q^uod fint gqualitcr malipa^c^ ^3. equaliterponunturremoueriadebito tcmpcramento. y{g{ii^ Tcrrium dubium. Videtur <3.uigilis fupcrfluitasno f^ fl^i^ folum ex cafttate ^ucniat . Primp proiicmt.n;Ctiam ?x ^^^ ^^^ humidttate nitrofa,utinfen^'bus, uttcr^iio prima.ca.de ^^^^^^^ fara.ltem exforti cogitationc, ficwt in uehcmenter ca- p^^^^,^ p?isamoreuenerco,utpriniatcrtg.trac.4.ca.dc hyhf> ^^^ chi. It?m ^ucnit ex potu uini , quod tii eft cali^um <S? " humidum , ut col|V fecundb intcrio^^ultimo ^p,d?.illo qui dimiferat feruun?,qui bibit uiniun potenriffi«num, 8C mortus eft ex uigilia. Q_ uartum dubium .Si ad fom num tam naturalem qp noiiaturalcm concurrit oppifo fupert us dicta,quoniodo cxcitari potcs a fomno,qui^ ta andis, autnon^ audis , tuncnon dormis. JS.non audis, quomodo ^rgocxcitaris, Q^uinto4ubitatur.Q.upmq doaufertur fenfustnfomno,rcmancnte uoluntario.n?q tu, ut in dortni^nribus. cxcrccn?ibusop<jra uigilan^i^» Ad prim um ifto^ dicitur q? huiufinodi fon?nus 5;: ui- • gilia funt acriolf fa,quia.f.augmcntata uel diminuta in tra uel citra mcnfurani dcbita. Et cum arguitur.q» non* quia eiTentopcrationes.Dicitur.q> fun? rc§ n^turales ui- ^e in ^eruo techni. Vcldicitur non omnes opwtio' Q^p^ ncs cifc rcs naturalcs , fcd folum illg quae non.funt a4 libituni uoluntatis menfurabilcs , ut digeft|o , attra- ctio nutriincnti-:<S^c.funt oj>crationes naturales, qu^ npn funt augmentabiles uel diminmbiics ad libituni uolunfatis,quia faris poffct.dici ftomachodigerasbc- nc , quan4o cft difcrafiarus multum >quia iUa cftopc racio , qu^ fit finc cognicione , ut motuscotdts 8cc. ^^^^ ^^ Adfecundum dicitur cgtetisparibusjfomnu exceden ^flme| tem n^enfura, deteriorenicire , 8c pciora c^ufare nocu- f^^^^j^ menta Etcum arguiturq)n6,qar?ftauratcorpus&:cj ^q^^^I^ totum oppoiuu facit , cum eft fuperfluu§. Ad fecii^u ^-^ dicitur a?r <^ in fomno naturali fit unio. «S^confortatiq ^^^ ' caloris , fedfomnus cxcedcnsmenfura, ncduni q» uni^? ^ calorcm, 8C ipfun^ multiplicet, fed etiam refoluit , ideo fomnus fug uacuifatem nocet , 8c confumit huniidum membro]5s,.pptcr fortem applicatione ad humtdum,(SiL f umicapittofi retinent,d^ prohibetur corum refolutio, 8C fit catarrigcneratio, naturalis fomnus benc confor- f atjfed fupcrfluusnon,<5<: uigiliamoderata cft iuuatior fomno,quia fomnus £t cauia cius uigiIiae,homo. n . dor inic ut ualcat utgtlare.fedtamcn caetcrisparibus dcccri-r uscft Digitized by Google am cxcedeQtapm inciiruram ^ AJi aHud cum cl^'t:ur q^in fomnaiiea^ouczwtr doIores.O; ct^cf^ando conCequ»!^ t(am,undeltceciiv£>mno non perap^ax;doIor,aut mQi tta5&inu«gtlia.fic^on ^pterho^fpqiiiturjq^ uigtl£ait6 deteriof-^uia hoc«^ex.eo£|» utrcucesfenficiaac ligacae T- «» ' fojacqucmadmodu in ixrfiana» maior percipir trtlittta aut dolpr li £c cum^;:^re capitis gratia. e:^empli ^ c^ in. apoplexia^^JDcertiana e& detenor^tctq>argumentil xion ualet.Dclaifitudine autcm><p^ remouecur infom; 3iOrd;c.pacec£s:xnfioneadpnma. J^daliudcgm di(i tutjCj^ uigilia^ei(Uaboriora,fi>mnus placidusujicitt^ro'. nus non cxidtrpoiiciomagis-ddeAabilis q^ uigilia, Sc p. icrtim Aiper iluus, uc patet de illis qui cum iupcr £ ue dor iniuntjiiunq^diciila bene fchaljcnj^Jmmo remanct hf 'l>etes,4K^uaiS.&upidi,quod no4icdditcx.fuper£ua ui gilia. A^aucftoritate Auer.dicipuryq^Jicetfomnus fif con£ortatio uirtutu d^c.camen cum ilio^ctia coniungit rctentto fupcr£uitatum,adqua fequicur,uirtutum ag'. grauaiio^forteipfc etiam intcllcxit.f.dcibmno j;cmpc)rg. to &;modcratc f a^, quo camen quantuncun^ modc'^. rato,meHor ^iuuantior e£t uigiiia,cum in uigiliaordi^ netur^- Adaliud quod fubiungit Comcn, qutaper ibto. num bebetantur <S^.dicitur^noii folu hcbctantur fcQ fuspcF foninu fuper£uum,f4^ctiacorrumpuii^? pcr ui Auice. ^^uff<3ca«onis. .Adtertiudia>ur,q^n€lfolumcx cali * ditate iit uigilia fuper£ua , utdicfcum cftin littcra. N% aliquado £tex humiditate nitrofa,utin fcmbus.prima' i;crtf)can.tamenilla cil: potilTimafntcr alias caufas, ^^ ranio abfoluuntur aliae ab hac,ideo (^* vt plurunii cali ditas eft caufa a qua proucnit mgiliTi c^cedens , ideo fa- dt mentione de ipfa.ecia a fortibus accidcntibus anim^ '' ' utdenofi:cputan4odemargarit3,iitdifgrcgatio fpiri- tuum.Itcm dolojreft^ufa utgiliai,quiadtfgrcgatfpus, ideodeopi^l?itmatcria£pmni* Ad quartudicitur , ill| uia non ^c oppiiata circ,quin uadanc fpus 3Cc, Vd dici tur adquartii,q>licec fitfaitaoppiiacio iiiac g qua craij fcuntfpiisaiaIcs,fact:o tamcn forti motuin organo fcn- fusfitmotusfpiritusalalisadlocum ubi Ccnfaciofit, uf: ££ortiter clamcsadaure fortisdormicntis nonfurdi, ip £e cxdtabttur,quia fpirit us moucntur ad locum , ubi fi^. fnotusiIlc.,<&:fitdifgr^tiofpiritus alocoillo ubicr^c aggregatus. uideturcrgoefrcinfomno fcnfus ligatus» non q» o]bic<5:.iJini forteimprimens non fcntiatur , fcd <j obicAisdebiteoccurrcntibuSjdormicnsnQ feotict tucV Scnfu A<^uItimumdicitur,^ablatofcnfu,meritoquacipatfU dcfici- fpiritus, aufcrtur ctiamotus tnftf is fuisp?r eudem ner jcntc ;p uum delatis., quia oportct motiuum ffHntum clTc ma*. ptcr iorisq^ttaas^fenfitiuuin,&q>folum^ptcr paucita- paucita tcm fpirituum dcficijenwbus fenfibus >d<:Sdtfenfus5c tem fpi motus^* Vbi autem proptcr diftemp^ra^am in compfo- rituu »c fpiritus,hoc uon oportct.requiritur. Ji jnaior tempg dcficit rics ad fcnfum q^ admorii * fiat n.tcmf>cramcntum xc- fcnfus mancre pro motu 8c non pro fcnfu , quiaoportet ipfunjt ^ sao-r ^fTe magts depuratuna uaporibus ad fenttendu c$ ad mo cus» ucndum.idco (5^'.ueldid^ur ^iiU npn peticctc dormi«- ttnt,qui cxerccnt opcrauf giiancium, Aphorifmus. 4. Non plienietido , noa ixxdigmti^, , ncqac aiiu4 quodqinqac magts namra fiicrit: nihil bonum^ fj-,, Non f^cietas^non fames,iioQ ^liiid quicqp bonum eft. nacuram excedit. |beo> NQnfatietas,nonFames,nequeaIiudquicquambonu eftquodmoduin nacur^ excelTerit. Expoficio lacobi . Ifteaphorifinusdua&habec cQndufiones.Sccunda ihi f Nc^aliud,) ]PrimacocluiiotPlcujpud9^indigqi4> tia^fiieHtts magtVmQdi? u^natura ^fuotmalsc Pro-s paj;yrijc.taplcnitudo.^indigctiaA:c.ducuntudaptar . . fuQtducerccorpuscxtranaturalpndifpofitiQncm^igicT ,. -. <^.Cof€quenaa<S;: afTuptumpatcntiqteli/gcua^.Pri^ in«gc xiionota,<^indtgcotiafumiiurmultip&.Pr«mo.profar ^^ .*^^''- liK oatijrali, utin ifla fccunda. M indigoiti3.non opctt I***^"' t.ctlaborare.ap.ljo. l<J>$.ccundomod^ijinutufindigCtt '- - riapro appeticucanino, ut in ilio.zi? .aphonTn?o*PQtus indi|:entiam foJuit.TcrjciQ modofumitur prpinanttior . - ne, Sc fic fumiturin prpppfito, ut fitfcnfus,<^in3ya«io auteuacuario fi;pcr0ues&c.cftmala. i%ccun^noM.. p, - Plenitudo cft duplcx.f quo ad vafa, ^quo adu.irtut^, 1"^' q.uid fit utraquc , patet. Et c(t^&ineuQ Aui PrimQ.^i* iecuda.dc fi^rnercpfoncm fignantibys. Etdcucraqu^ P^atcr ifta^i potcft cfTe ucrum.. Tcrtionotg.Taiaanifip qy^. plcnitudopoteft dici magis modo, «S; in^gtenaturajUeL rationc qpritatis, ucl rarionc qualitat^,uei lo^*, ucl ten>: poris, uel etiam fic cii al^s circuftant^ requifiris a4 CQ- ucnie%em repfonem uel cuacuatioccni.Et omnijtts his; inpdtscftfijrmoin propofito, Q^uartonoja^ ampcr jiiamjigui,^ pcr uiaincaufac funt inamtio et rcpfo ma. gis modo maiac. Primo pcr uiam figm*, pro qL;ato.fignai - - * ' funt ddMlitatis4iirtuas e:ipulfiuac,quantuiQ adpienitu dinj3n,aut op^'Fonis,autangufjiac incatuui9,aut <^f Jipatisdigcfi:iug,aut fcnfirius.vS!: fjcdc ali)s tact^fc^oJJ.Amcc dapriini.doc.2 fumma. i . cap 1 7. quod cftdc iii»qu?p^ ' ^ueniuntcx f uacuationc.(55i:,rcteaonc,<S;^. Sccundp.^, uiam caufacjut fatis patct difcurrendo, pro quautx>f^c:ip. oppiron.es,aut fpafmum,autfeb/eni,<S: pu^e^ne catt-J fando proljibitam trafpirarioncm,<S:aliaquae uidentur iibi* fimiliccr diccndum cft de inamrionc. Sccunda co du£o. NihiJ aliudnolrrocorporioccurrcnsmagismo-' do uelnacura,cft bonum. ProI>acur fic , quiapcr quod l&etcalceuertiturautparatumeft cuerricorpusa na- turaIidifpofirionc.igitur<Sic.patctconfcqufnria,dlaf fumptun? facis patet intelligcnri. Primo nota. Rcs dc Natura xjuibuscircacorpus humanumiiabc^co£derarcmedi' ics res cus,funttrcs.f.naturales,nonnaturaies,-praetcr uatu- Efa in- ram. Naturales resfumfcpt<cm.f cFnta^humorcs, <^^redic5 pFones,mebra,uirtutcSrfpiritus/>pcrarioncs.quaeidco plcsfio- dicunturnaturaksquiaeiTcntialitercocurruntadhu- ne h^i-^ mani corporis integritatcm autpcrfc<ft:ionc,uelconrcr mana ef uattonem >uel cu£todia>utpatec difcurredo.EIementa. CenriaFr cnim.ingrediunturin copFone <S:integritatem Corpo-Copfo rishumani eiTentialiter.CompIextoncsctt^,qu»irunt quo rcs difpofirio prf parans adformam , d:funt*afoumctum'iia;ura virturis. Mcmbra ctiam cftimrialttcr cocurrpt in -con^ j^. fritutioncHumoreucronon coairruntadintegritate /^ibra corporisjfedfolum ad cofcruarioncmcius.^|pirituSg{i<j ^^ codcmmodoadcuflodiamjdi: uirtutcscttam nonco»- nacarar curruncadintcgritatem corporis^fcdadcuftodiam^ Huores ^fcruarionemeius. RcsautcmnjMinatur3jesdicu»t SpiiscS:: Ecs corporinoftro incuitabtlitcr occurre tes, ^a^f ncccf ^tytcs. fariofcmpcrahquaucl aliqugipfa^ nobis occurrutq j^g jia- debitcoccurretcsjfamtatcm cofcruant ud eSiciiic.In-' rurato debice uero occurreces, ggricudincm , uelneucralttate.^gs^ faciunt «S^ift^ funt ^.f.acr cibu&<&: potus,fomnusct iii- giIta,motus & quics,manirio 8c rcpfo <S<: acddentiaanf mi, indiflfcrcnterfchabcntesadlgdedum ud iuuadum ut fccunda primi.et terdo tcchni. l Cjq^ ^itur cx nccoT fQcatefbmnus occuric dioitur naturalis aiiquando,quia natur^ cft coucnies,<&:qutaaltt3uando occuric ctnQCcj: didtur i}on naturalis, ut fbmnus mcridianusinf^qucns dbuni humidix , quia infequitur re no natip:alem. Ift^ res non naturalcs fun? nccclTario occurretcsexfuppofi tione,fcdnon fimpfr.Etdicnncurqui^m nccc0ario ac curretes ingqicralitate fua,qufa necefTario occurrtuip b^cibuSafcdtamcnin parricularitateno,quianect&c: ^u^fiicttilario o£currit,iicc ifix acr^qui» poJTumaliil Digitized by Google Resea- de df cit nacura lis3Cn natura Ifs. Res pt' natura tripfr. Auice, The. Spota- iieusla 3por^d. Il^tu <lotr<- GaF, P ARTl attraher iE,fc<}4icitur ad bonum rcnfum.Ea^quo patet,<$ cadcmres iimul poteftdici res naturalis , Sc nonnatura hs adinteliedurn datum,utpacet de acre , «nanitionc, replcxionc,&c. Acr dicitur naturalis,quia debcudo ui- ucrc , non polfumus ftarc , quin inipiremus (S; rcfpirc- mus aercm,fed quiaaliquandooccurrit tepore indebito uelcumqualitatelaedcntc,d£Citurnon naturalis , utdu eft ualdefrigidus. Res ucro prf ter natura,d(cuntur res naturf difconueniences,qus f.nonconucniuntcorpori f n naturaii fua dtfpofitione, Sc iftg funt cres , ggritudo, caufa,<S: accidcns,quf qualiter abnuiccm diftinguant, fatisaliasdiAiie. Ift^.n.respr^ter natura, faciutaddc ftrucfcione intcgri tatis cuftodcg 6c confcruationis cor- poris humani,<S<: funt decerminatg ad Igdendujiicut.n. necinanitio,nec repFo , ulcra modii corpori occurrcns. cft boDu,itanccahqua alia r€snonnacuralis,utfacispa tct intelligenci. Sccundo noca. Per hgc oia magis mo- do ucl natura occurrctecorpori noftro.incelJigicincQn ucnientem occurfum , tam fecundu qptitaccni aucla ^ diminuta.Similitcr qualicace,d: ficde alijs circunftan- cijsiam dicfcia. Et limilitcr fenccntia huic totali coliige rcpotcftisdemcnteAui.l .fecundadoc.2.cap. i^.fde hisquf proucniunt ex recentionc<&: cuacuationc. <S^ fe cunda pWmi.doc.3 .cap .de fignis rcpFonem fignifi^can^ ttbus.Et cft utihs tam inacftu coferuatiuo, ^ prgferua tiuo,<5 etia curaciuo .Et p cofcques ampliat adcorpo^ ra fana,sgra,e£ neucra d^gcneraliccr ad oes res no nacu ralea,<5<: prgter narura,qug rmediacc corpori noftro oc- Currct€SjiHu(^hiitalatitudxc^pri|fanitatis rcmoucf, AphonToius* 5, Labores fpontanei narrant morbos. Ivaflrxtudincsfpontceuenicntes morbos pronuntiant. Spon^aneg lalTitudincs morbos prgnunciant. £xpofitiolacobi. Conclufioap.ho. eft hgc.L/abores fpotanci funt (ign^ pronoftica futuro^ morbor u . Probatur fic laborca fpo tanei fignifiicatin corpore caufam productiua uel facti uam f gritudinu.igitur,patet cofequencia cSiairumptu dcclarabitur. Primonota.Licctmuiasmodis dtcatur aliquidfponaneu uel fponce ficri, hic camen p fponta- ncoslabores intelligere debemus labojrcsiuic manifcfta caufa,qu£afinc excrinfccacaufa^uenicnccs,ut fitfcn- fus,q>laborcs fpotanei.i.finc caufa manifefta uel cxcri feca^ ucnicnces narranc 3cc, Ex quo patet ditFere tia in tcrI.ab<3tcshos<5i:^uenicntes ab excrcitio uel facigacio ncforti.Talcs.n.nopronofticantmorboSjfedhuiufmo- di fic. Sccundo noca ut colfr cx comen . 5 .Per labores in prc)pofito no debemusintelligeremotiifortc, fcd iaf iuudinem qug non eft aliud ^ adualis impotcutia uir tlxu^ modug ad moucndii mcmbr um fimul cum aliqua li trifti fenfationc,ut fbitim declarabitur . Terno nota Hiwailinodilairitudines acaufa.f.intrinfeca euenientcs utnotatCorncntator in come.funt tres.f.uIcerofa,tc- tanofa,fiuce:?tefiua,d: apofa.Etper lalticudine ulce- rofam non dcbcmus intelligcre illa cui aftbciantur ulcc ra.fcddebcmusintelligcrciUainqua corpus eft impo- tcns dcbitc moueri,& cun? hoc in mebris fuis Iiabet fcn iktionem talcmqualiscftillaquae in ujccre percipitur, qiu^.f.percipit ia mcmbris mordicacione aucpuniftura quafi ipinarii, aut aljquod tale. Ex quo pacecq^ calis ut plurimii cft a maccria calida cholerica, uel falcem a ma- tcria cui pars cholerica e admixta.ldco bcnc dixic GaF, q> hocfit a pcccato humorisin quali. Laftitu<3o aute cx tcnfiuacftinpotcutia dcbicemoucndimebra&c. cum quadacxtenfionc uclgrauitatcmebrorum abfq^ hoc<^ pcrdpiaturmordi'catio,fcdmcmbrapcrdpiunt exteu' iionein tumpr e dc aggrauatfone quanda*£x quo patet tb huiuftaodi laiTf tudoproucnic apeccatohumofutiiid quanto , hcet ibi non fit pcccatii qualis. Laifitudo ucra apofa didtur illa i n qua corpus cft impotens 3cc,6ccik hocin fuismebrishabctfcnlatione talcm qualisrcpcrit; inmcmbro apofo,quia.f.cftibiquidafcnfus aggraua- auuscuminilammatiouc.lftaolafatis cxprciic notac ^ ^ Aui.l.i.ca.dclairitudinecofequeutc excrcitium.JBx Auicc quofacispaccthuiufinodilaiTitudine. caufari a pcccata quanci<S:quahshumorum. Exquibusomnibuspacet ucrificatio apho.uamiiin corpore funtlaborcs&^laiTir: -^rici tudinesfponcancg ,autiIIaIairitudocftulcerofaautex tudinis tcnfiuaautapofa.fcdquglibeciftarumfignificatpeQcafuturj tum qualisaut quanti auc utriufq; , qug oia funt figna. ,pnoftf pronoitica f uturg ggricudini&.igicur etc.pacec cofeque cum iv tiactailumptiifimiliccr. EchocidefatisnocauicAui. gauu» fccunda primi.ca.dc caufis motuu non naiuralium. <3C prima quarci.c.dc rigor c. ubi dixic <j>matcria qu^ ad pu credinem mouetur,fi f uerit ualde paucafacit lalTitudi-,, ncm. fiamplior, horripilacione , <3c adhucamplioj: irsr. morem facit ct fcbrcm.ideo uidetqipatienslailicudin^ iam fic fubncucralicacefcbris. Simile fenccntiamhuic. apho.ponicAui.primotercia.doc.z.cap.dciafiiitudinc. . , confequence excrciciu.di: doc.quincacap.de fuccurr.ea Aufce. do acade cibus ^nofiacatibus raorbos f u c uroa. 3c q uar to pxima cap . dc fcrmonc uniuerfah fignor um febrium putrcdinis.Et cft utilisin aclu pronoftico 3C prguifiuo» Ampliaturadomniacorpora <S^c, AphonTmus. ^. Qiiicunque doieces aliquid corporis plurima: doloremnoafentiunthis mens^grotat» C^uicunqucpartc corporfs aliqua laborantcslabbrcm' Th«. ipfum magna ex parte non fenaunt,his mens f grotac. ^ Q_uicunque doleteslpartc aliquacorporisomnino do. Leo» loremnon fendunc,hismens fgrocat. Expoiicio lacobi. Conclufio apho.cftifta. Omnibus. corporibus mcns; ^grocatsin quibusalicui raembro dolorisplurimi.caufa, eit prgfcnsjd: camcnipfi non fenauntilla doloris cam ► Probatur llc in omnibus tahbusoperatio mcntis.f. uir^. tus cognofcitiua 3C debens dc fenfibfiiierciudidiun dt fenfibiliter Igfa.igitur <S:c.patet c6 fequcntia. <Sc:airum, ptum fatis manif cftii cft. Primo nota.Dolor fumitur. Dolor muItipIidter.Primomo<3oprotrtfti fenfattone. ^Ss: fic, ,p triil: dolorelta<fliofiueoperatiofenfus extcrioris. Secundo sefatia modo large 3C impropric ^ caufaobiectiuadoloris quo . ne .ec j mododicimus<3olorcmaiique calidii alique frigidum, ca doi, &:c.f ,camdolorisficutinc<5me.dicitur<5)doloresquos rum* pairuscftcraton.qmdafueruntcalidiquidafrigidi do*. iorcs.f ca^ doloris. Adpropofitiiutrocpmodo uerifi- catur apho. Primo.n.modo fumedo dolore fenfus eft q^^ qtticun»$funtdolentes.i.habentesdolorofam fiuc tri- ftem fenfationeminorganofenfuiicxteriorum, ScCup. plc per interiorcs fenfus hunc dolorem non indicanc, his mens f grocac.Et ad iftum incellccuinon cxponic Com. men.Secudus fcnfus cft quicunq^ dolences.f.caufam.<io lorisillaciu a 3Cc. Et ad iftui?! fenfum exponic Comen, fnc6mcn.d:c. Sccun<3onota.PermcnceminpropQii- to,iicnotatC6mcn inc6men.intelligcrepoiifumusta Mens £enfum qp intcllccfcii et tam fenfum intcriore qp cj^terio. q"i*i_ rcm.ampliatur igiturlymensadomnem uirtuce cogno ^uplid fciciuam,fiucficfntcrfor fiueexterior. Tertio nota. .« ' Perlyaliquid corporis dcbct fntdligi aliqua corporis pars.f.fcnfitiuaiqiuanon oporccc c;^ fi ca ufa doloris illa- tiua ciTctparti corporisnon fenficiuf prgfcns. 3c np fcn tirccur<j» in illo cafu mcn? ggrocarct, utfacispacet. Q_uarto nota.L/y plurimii poteft conftrui cum ly do lQre.<S:teacrinonunalit ct cftfcnfusplurimii doIofe,|* plurima Digitized by Google A PHOR. pFf ma uel fortem caufam doloris,,ud: ^IV cum ly feiicmt: &potell tenerj aduerbialiter <S: eft fenfuspffli ,t .nuUo modo fenti unt, c&S vcroq} modo uerificac , , Nota tamen q>exprimo fenfucocluditur.aAioneoi uirtutiscogno-r fcitiu3? Igdi ablate. £x fet^udo uero diminuteuel abiatc; «cfatispatet, quia per plurimam caufam doloris nullp ; aModofentirccocIudituraclionemablatajfedexcaufa djlorisnuUomodofentire cocludjturaclione ablatam, uel dimmutafore,quia potefteiTe caufa magna 3c par- ua,ut patet. Q_uinto nota. Ad ueritatem apho.oportcc fuppleri cu circunllatijsdebitis alf)s ad fentiendum pu- taq) non iItfomnus<S!:q> non fitfortisdiuerlio uirtutis. cognofcitiua: ad cofideradum de alio obie.-w» , licci h^c. fecundaconditioremoueripolTitgpIurima caufam do, . loris 3c queciiquc alia . E t ideo fub i fto fen fu in telligi de 3>et.VeIpoteftinteIIiginon fentiunt.i.nonfuntapti fen tii^;^ tunc.remouetur.fomnus 5C, diuerfio. Sexto no- tavlvicet^xnon perceptione nocumenti ex caufaillatiX va doloris concludercpolfumus mcnte ^grotarc, ng ta men econtr.a ex mctis aegrotaiione concludi potcft non perdpinocumentu utpatetjquiapoiTetlaedietiaperci' Mesjf piendoipfum.magisqp.fit.. Vltimonotaq^menspuir di pot tute interiori cognofcitiua poteit laedi tripliciter.f. q^tii tripfr . ad iudiciu , quod debet iieri de dolore q ui eft adtio fen - fus exterioris.f.ablate corrupte^S: diminute.Corrupte . ^ uc ll dolorofam fenfatione iudicaret mens non doloro- Auice. famautdelitiofam.aliaucro patcnc. Simile fententia. Aiiena huicapho.colligere poteftisdc mente Auice , tertij.caii, , tpispra fenprimatrac.^.cap.^.quodeftdeiignis pmixtionis, cticus fenfus 3c alienationis E t eft uctjis in- aclu practico. Et canon . ampliacur non fol unud 1. jefi oncm. operationis fenfi tiu<^, fed etiacuiufcii<5altcrius uircutis,utpatetintelligeti. Aphorifmus. 7. Queciji^ multo tepore extenuattrr corpa tarde reuerticofueuerant.Quaf uero modico modice:. Thc, Q_uae longo temporis fpatio cxtenuantur lente rcfici ^nda funt.Q^uar brcui breuiter. !LeQ, Q_u3e longo tempore extenuanriir corpora, lcntc reff Cerc.oporce;t,Q_uae uero breui,brcuiter. Expoiiciolacobi. Inhocaphp.ponuntur duae condufiones. Pf ima cocluflo eft ifta.Corpora longo tempore cxtf-^ iiuataab extenuationein longo teporereleuant. Pror batur conclulio fic.in huiufmodi corporibus facca cft: muIta.deperdftio.humidicatis radicalis membrorii igic dJCtpatec ,c6fequ?ntia 3c aitumptum in comerito.Item incalibusm.uJ.cum debilitatafuntmabraprincipalia to _ i^ - tii corpus. r^jgen tia ,igi t au umptii in comentp uidci^ic* ^^^*^ SccuadacocJufio.Corporaqp^lbreui teporecxtenu ^' d ^^' ^^^^^ iaroodico tempore refum un t : .^.rgtji t fic.in.caU- ' ^^5! • '^. bus,paru3 fa<fca..eft,cofumpciohumidicatisradicalts me- 310 <';;"i,yojmn.jgijm^. jtem in calibusparii funcpricipaUame' 1^/*?" bradebilitata.igitur&c.patetcojfequentia, «S^aiTump. tum declarabitur. Ec ixmile fententtahuic inuit Aut,. corpo- ftpamaquarjcitractatuquarto cap^I.Et eft utilista ns relu ^^^ ^Boftico,quia p hunccognfciRiusq>cprpusab ex ptiuf. tcnuatione.inm.ulco 3c quod inpaufio tepore rele.uac- M& cciatUttJisin actu refumptiupi4"*3-/'^i'^us ^tum ec qualiter rcfumendii cft.Etajnpliacur non folum ad^ exf ~ - tenuatione.,f€d etia ad omne.debilitate corpori in mo-' »xteixa ^-^Q uelmuko tjae illata, Primo nota.Pcr cxtenuatip no qa . pjQjYntelhgcrcdebemusminoratione fubiVantiiic^hu *:. "™ «niditatismcmbrorunoftri corporis. Refumpao uero P ^o^S^ fftreacquiiitio uclrcit^aurajcio^portionalisdepcrdicg.' sixteua gecundQnotaextcnuatiotamin.breuiqpinlongo tpe^ JJy **"' fedapotcfteiTcduplex.qusdaeft rccuperabil:s,etqug P^^* d^ «:rccupcrabihSiiicujc.cxteiuiaao:induda ab cthica; HIPPQ. 14 tcrttg fpccicfin ^pofito cft fermodcfecjupetabili rolil. Ga?gr| Xcrtio nota.Q^uf da cft cxtenuatio naturalis^ nt eue tudfsca niens.ex gtatiuo decurfu.qugda uero accidcntalis uc c6 iufciic^ tingcns a caufa prf ccr na tur a uel primit iua.exempla fa accfi t is tispatent.Etin^politocftfcrmodecontingcnccacau 3c cxtc fapraeternatura^cumhocderccuperabili ftue relc- nuatio- uabili. Q^uarto nota ficut cuiufcunqueaccidcntis uel nis trt- asgritudinistrcs imaginamurpoffc eirecaufas.f.primi-, pUcic» tiuas antecedentes 3c c6iuncl:as,ita extcn uationis cau- f2£ primitiugfuntresnon naturales indebite admini- ftratg 3C iibi annexg, ut cibus pauci nutrimenti falftis, d:amarus,refolutiuus,d: cxiccatiuus,aer calidus, mo tus nimius,etadhucquies nimia,nimia uigiiia,fomnus paucus , coitusfuperfluus, <&: fimiha. Aiites uero func caufae corporales mediatae:, ut mala coplexio frigida ca- lida iicca,<S: iic de ali)s,<&: caufac humorales , 3c oppiia- tioncs<Si:c.CoiuncraE uero funtpriuatto uelrcmotiohii niiditatisfubftantific^,autcam$ fubftantiiic^^cuius pritiam remanct corpus tn habitudine debita. Ad propo ft tum de omnibus his cft fcrmo,dum ramen cxtcnuatip ii t praeter natura,<S;: maxime il ;p ueniat a caufa fgra. (^uinto nota.Extcnuationccorporfprimooccurrcn tc prius refolutc quod eft faciliter refolubilc , prius eti^ extenuationepatiturmembruquod cii minus potcns cxtenuanti caufae refiftcre, Q_uiaig(tur humidii fub- fcantificii eft plusrcfiftens ^ humidii nutrimentalc,ut ros 3c humores,idco in principio mulcii de talibus 3C pa rum de radicalicofumitur. Q_uiatamen inprpceiTu ra le deficit et terreftr.ificat,ideo dc radicali in^ciTu mul tum refoIuic.Etquiaeciamcmbraprinctpa^ji^ a princi piomultg funtrcfiit;encia£,{deo cunccaJiaminuspmu- cancur .in procciTu camen ^pcer longa 3c pa.ulacina de- bilitatemmultii afuagmutantur natura,, Exquo pa- tct caufa uerificansapho.adiungendo <j> cardiusiic rcfii pcio.humidi fubftanciiict qp nucnmencalis co <^ pluri- bustranlmucacionibusegecnutrimentii, ut conucrtac in fubftatia. Sexto nota hoc totii intcUigendii elTc ubf funtcaetcraparia.poiTec.n caufarefoluensinbrcuite*- poreeiTecanto forcior 5;:inlongo debilior<^opjx>firum. cotingerec , uel falcem oporcet non £ore difparttace uai- de magnam,ubi.n.non fic difparicas ualdemagna cunc cricucracoclufioapho. Vlcimonocaq^fccundacoduc iionem apho . pofTum us duplidc inccll^cre. Primb com - ^ parando cepus rcfumptionis t^i inanitionis, 3c fic falfa. crit cocluflo, fempcr . n .tempus- r cftxmptionis eit . uaidc . - . ^ magnurcfpcctu tjgisrcfolutionisj utprimo. quarca ca, Auicc* Z 13C. quia plurcs requir uric trafm utationcs <5^c.Scci^n- • - - dus fenfus cfi:q> copirctur tps refumptionis corpbrisia^ breui tepore refbluti tempori rcfumptionis corpbiris ia" longotempore ^tenuact.<5<: flc uera cft: codufio apho* t^^Jj^ ut fitfenfus.Qorporaquaein modico teporecxtcnuaat ^^^ rcftaiiran c in modico.i An minori ^ illa q uae in logo cx ' tenuancur caeccrtsparibus 3cc. P rimo dubitac httcra-^ liter.Non uidccur <^i(ir ueriiquodponitinpriam cpclir " irpricpuidcliccc^ corporain longo ceporecxtcnuataab ' cxteriuatione in logo teporc elcuenr,qu(a ftac aliquod corpus refoluilongb c^c,<3iiod camcn in brcui xcftaura tur,ucincorporccutusreftauratiua eft multo fortior' qp eius uirtusrcfoIutTua.SiFr argui potcft cocrafccun-: dani codufionem ciufdem apho.quia ftatin aliquo cor- ' pore extenuado in breui teporc uirtutem refolutiuam' clTc fortiorem ^ fitrcftauraciuaipfius,<S^pacet q^ cunc non in brcui ceporc rcfumecur hoc corpus, ftcut f uit ex tenuatum. Ad haec <Juo riidctur cocedendo <^ argume ta^bant ueritate.Scd conclu^ones apho. intclligcndae funt ubi caetcrafuntparia uel fajtem inter refolutiua 3c rjcftauratiua non fit magna difpatitas . 3c ficpatet fofo ad argumcnta Secundo dubitac.Si caufae aequaks ex- t^uantes pcr arqtiale tcjpus Qccurrac corpori pucrili 3c' Digitized by Google luixentlijqttddiftorum ab cxtcnuatfonc cltias ttUvLzhi %ut, Rcfpodeturt^ fi ponantur cgtcr^ parjaciausr^- flauratur muents qaaai puer, quia aEquahs caufa exte- liuansoccurrensaequait ten^porepuero ,&iuuen<niul ^matoreni facitextenuatione, ^rcfolutione in puc- yoquainiuuenc^immofortefaccrctextenuatione qua ii intoicrahilcm in pucro,vbi icucm tamen faccret in iu iienc. Ert caufa huius cft,quia humidd pucri cft fortius yefoiuhilcqua humidum iuucnrs.faciliuscrgoiuucnis ifcleuahiturquapuer. Vbtautemaequalitcr ciTcntcxtc ^iuatifacilius rclcuaretur pucr qp iuucnis,quia fortiore cxtcnuatiua Iiabct puer qp iuuenis>tamen illae extenua- ^oneproucnirent a cauiis in 2equalibus,<Si; per hoc pa- fctfolutio, Tertiodubitatur.C^uodmembrumcitius rdcuaWturabcxtcnuatione facca ab aequalieaufa,uei carnifejrmc ucl radicalc. Rnrq^ carniforme tardius re jeuahitur Etii <x>ntra hoc arguatur^quia caufa rcfiftes «xtcnuatiorii cft reftauratio,fed tfta eft maior incarni- formihus qpin radicaiiibus.igitur . Rnr negando confe- quentiam hanc , 3C ratio quia iicet refta uratio fit caufa rcfiftcnsexiccationi,non tamcn eft totalis caufa , fed to • plis,6^ad2equatacaufarcfiftcnscx6cnuaaoni€ft dcnfi ?as,.5^tcrreftrcitashumidi,quia ig«ur iniuucnc.Gra ^cmph' humidu eft tcrrcftre <Scdenfum,inpucro ucro xton,ideo plusrcfiftit talis dcnfitas humidi in iuucne q^ -^ ^rtitudo rcftauratiuae in pucro. Pariformiter diccndu in propofito dc carniformjbus , Sc radicalibus mebris. Q uarto dubitat . Q_uodmembrum citiusreleuat ab sequaii cxtcnuationc>uei prfcipalc^uel no pricipale.Ite qmebra ci tiusextcnuant,aut pricipalia,aut no pricipa lia. Pro hoc arguic q> pricipaliajUt patet i ethica ul>i prz cipaliafuntlaefa,6<:extcnuantur ali)s tamennon totali ^y ter laefis. In oppofitu arguic^^a feciida GaF.<&: Arift. „My* Iglioino pricipale multomaior qpl^fio i pricipalipoft- "»^* *®* qua nan principalc cilentialitcr dependct a principali» Stcx2gri<:u4ine cibum accipfens qms non co ualefcat ligmficatur,quia corpusplurimocibo utitqr. Si uero non accipienti hoc fit, Ggnificat quoniamcorpus inanitione indiget, Thc» 5j qmg ^ morbo cibum afTumens non corroborat plua dbi qp fatis fit aifumi figniiicatur . At ucro fi non aiTu- mcnti ita eucnit,cuacuationc opus efTc fciendum ^ft, . L^Q> Si amorbo cibu aflPumes cjs no corr oborat, pluri alf- * '*' mcnto corpus uti fignificatur . Q_uod fi non aiTumentc ^ibum hocacddatjfcircoportctcj indigctcuacuationc. Expofitio lacobi. Ifte ^pho.daashabct codufioncs. Scciidaibi ( S< uero tion*) Primac6clufio,Sfaiiquodcorpuscxicns§gntu <}incm acdpiat ctbu cum appctitu,& cx ifto cibono rc fumaturfignificatq^talc corpus utitur cibo ampliori ^oportct.Hscconclufio.pbaturfic,quiafignii cft ^ Hirtus Jmutatiua fiuc dtgcftiua,<Sj nurrftiua membro- rumbuiuscprporisnonfufftcicntcrdnatpr fupcr cibfi s^ffumptiijita u? ualeatipfuminmembroru fubftantta conucrtcre.crgo coclufio ucra patct cofequentia dc af' Coyttus funip5um,fi.n fuifi^ieter diiareturuirtus<S:c.iam ifto exicns corpus fqfficicnter cx iilo rciumcretur. Primo nota , ejcritu- Pcrcorpusexicnsfgritudineintclligcredebemns cor- dwe cft pusneu?rum coualefcens , fiue ncutrii coualcfccntiae^ ncutrii quodquiide dicitur ncutrii primi figni fica^i , quia ncu- primifi troc:^trcmo^participanscoc^nccadhuc potens eft m snt fica opcr ationcs fibi debitas ncc in ipfis fcnfibiliter,fed folii S ipfcnilbilitfrimpeditur.hocautecorpusrefumendum GaF, c^jut habct a GaF. j . trac. tcchni cap . 2 . Rcfumptiua ' uero.Et hocmaxime ucru cft cum sgritudo f ucrit talis <g^ habeat corpus cxtcnuarc,ut f<brf » 3c huniimodi alt^- mn. Exqafdpatetgaaliccralfuseft at5:us mcdfci cim corpusncutrii,<^ alius circa corpus aegru. -&gcr ,n • <S^ fieftcxtcnuatusnoncftrcfumcndus,fedcurandus. Se Appcti cundonota. AppctituscibipotcftciTe duplcx.f. ucw tus du- Sc mcndofus.Etper ucra appetitii intclligo illii quf fit pFr» acaufa naturali ,aut a caufis naturalibus ad acr%SCm turalcm fame cocurrentibusnarratis a GaF.inquarta GaR^ dcaccfdcnti.undc uerusappctitus, utficnon uideturcf fe ahud qp famcs naturalis. Pcr mcndofum appctitii ia-> tclligo illii qui cotingit a caufa pternaturaIi,cumfmo- df funt mali humores in ore firomachi contenti , aut ali- ' quid huiufmodi. Ad propofitii hiceftfcrmodc ucro 6C naturaliappctitu,nonautemdemendofo. Scddicestu quomodofciam unii ab alio diftinguerc. Riidctur q^ diftinguiitur cx duohus. Primo ex parte obieAorum. Secundocx parte durationis . Appet(tus naturaliscft ad fiFia.Mendofus ad cotraria. Item naturalis aflfumpisact boquiefcit,mendofusautcm non, iftud fati&patctirfcS ualefcentibus non uera conualcfcentia. Ad hoc etia faci unt figna oridentia ttbi malasmaterias exiitesiniloma. cho , uteft acetofitasori ftomachiqu? geruAuationcs acctofas dignofcit,(S: per cgtera huiufmodi figna.Etfic potesinter illos appetituspcr multa figQadiitcrncrc. Es hoc benc dcclaratu cft fecundo techni illo^jap. Vcntris _^ cognitiones. Tertionota.Hicuerusappctituspotcftef *^ "J fc pcrfcuerans<5i: non perfeueras.Ad propofitii dchct ta -^PP"' tclligideperfcuerantc.Et caufa eft,quiacontingitj3uar ^ " docpcoualcfcente primo appctere,dcindcappe£ftu. car^ ^^ ^** derc ^prer humorii crefcentia aut maligni tarc acquifi F-^* ^ tam.quandocj? aute contjgit.ccontra f.fM-imonon&p» ftca appetcrc .ppter calore continucfortificari. quando quc contingit ipfum cotinucappeterc<Si;de hacin ^pa. fito ?ft fermo , fedin fequcnti coclufione eft fermo dc cotinuenonappetente. Q^uartonota. Q^uatuor pnc q- _.^ clTe cauf;£ .ppter quas huiufmodi coualefcent» non rc- ^?.- fumuntur.Prima nimiaquatitascibialTunpH, ppter ^^^ quodno poteftcalor naturalisipfum coucrtcrc, 3c hoc ^^ pofiroq^cibus fit dcbitg qualitati§. Secunda humores "^/ multi,fiue in q^to,fiuc in quali peccatcs contenti in fto aJ^ macho,hepatc,uelin uenis!impcdietesdebitaa(ffcioncm P^<^' calorisin nutrimcntum. 7'crtia caufa potcft ciTc nimi% ftomachi dcbilitas,unde non fuflFidt cibu dcbite couer-? tere,uel ctiam ntmiahepatiscakditas.Q^uartacaufapo. tcft efTc debilitas caloris innati in omnibus mebris pro-r. pter quod non fuificiunt fibi <S)nuenienter nmrimdntii.; afriFare. Ad^pofitum.primacaufarefpicitueracon- ualefcentia.Secundanon,utpatet,qugn.relinquuntur- in morbis poft cri fim fubucrfione faccrecofueueruHt. fcd tcrtia 3c quarta poffun t reduci ad prima , ut i^atim patcbit. Q_uirjto nota.Q^uantitas cibi potcft dict am Qiii.c plior jautabfolutc, aucrcfpccfcu eiusqnod q nutrimen- ticasar tutti cftreftaurand(i,autin coparatione ad calorem na- pjior ^tJ turakm dcbentem n utrimentii conuertcrc <S^ aiTiFarc, pji^i^, Ad ppofitii tcttiomodo-loquitur Hip.non aute prima modouelfecundo modo. Exquibusomnibuspatctuc rificans coclufione ,quia fi corpus uerg coualefccns fue ritjde quo eft fcrmo in hac prima cociufionc,<S;: habea^> ucrum <S: naturalem appetitu,^ cibum afTumat 3c na refumatiir fig nu eft,cj) uirtus non poteft fuificicnter-a hiitnimutzre 3cc,3c cum hocnon fitratiancqualitatts cum qualitasponatur laudabiliscrit rationc quatitatis eius .f in copar atione ad calore dehcnte cibum conucr-; terc 3cc, Ex quo fcquitur c^ in ucro conualcfccntc noil eft uerus appetitus digeftiug uirtuti proportionatui? propter membra multumeifeinipfoinanita,maguafic ab cis attracftio a uenis 3c uenarii ah hcpate,<Si per con ftquens fortis in co caufatur appctitus, et tamen in co di gcftiuauirtusualdecftdebtlis.igiturd:c. Secundacoa dufio ♦ Sf aliquod corpus exicns f gritu^mem acdpiai Digitized by Google A P H O. abum neacum appettcu,^ cx illomn rerumi c , ilgnix cft tale corpuseuacuadoneindfgere.Probacur , quta fi gnum cft 9> hoc corpu§ non cft fufficien? cr euacua?um , fcd9>adhuc aUqueparuemacertxremarcruncqua^ eua cuawonemdigenMgitur <5i:c.patccc6fcquentia <Si: aiTu ptum fifr. Primo nota ut tangitur in comcnto. q^ pcr. <orpus ql^u accipicns tacf^u in prtma concluiione mcelli gf dcbet cprpus cum appctitu & iftc f uit uf u? antiquo^ afianor u . unde per corpus non accipicns cibum in fccun . ^ ^concluiioncdebetinteljigiacciptensfincappetitu. Auice» Se^undo nota ut habctur ab Auic 4.caii fcn.z .ca.de Coualc j.eginiinc coualefccntiu .Co uaJcfccntia eft duple:? .f.uc fcitia ya ct no uera.Vcraconualefcf tia eft difpofitiotg qua.t;e «uprr <jjt corpus ad priftina fanitatem fine aptitudine ad rc- cidiuam ^difpofitionemjquahabet.Non ueraeftaeg" tudmisactualisremiiTio ufq^adlxfionem infenfibiltc, cum quada tamen intrinfeca aptitudmcad recidiua«A4 propofitu in prima codufionc eft fermo de ucra conua kfcentia.in hac uero fccunda de no ueraquae potius eft seutralitas dccidentiac ^ conualcfccntis^eft tamcn ncu tralitas conualcfccntise fccundu apparentta,(5<^ eft fcc^ dum manifefta uirtutisfortitudine . Tertip npta.Hoc, totumdebccintclligide conu.alefccntiaab xgrtcudmc. - - maceriali Sc rcplctionCinon aute ab aegritudinc imatc. rialt uel dc inanttione,notum eft enim cp in talt non c5^_ pctichuiufijiodieuacuatio, Q^uartonota.Pcrcuacii^ tionem t n propofito intelligcre debcm us non fpju phar maciam aut phlebotomia ? fed ctiadi^tae; atteuuattonc, Appeti *^^^^s.n potcftcttafuacuatioappcllari. Q_uinto nota., tu?con Appctitusconualefcentis minoratur aut cadit proRter. ualcfce '^^^^^^ prima cft debilicas ftomachi,aut maxim^, tisquin °"® fi^omachi.SccundaeftmuItitudohumorisinftoma cu mo- ^«^♦^^>'«^ «ft dcbilitasattracftius hcpatis. Q_uarta cft Ascadit*""-^"'^"*^^"*'^*'^"*"^^® fupcrabundantiu. Q_uinta iiclmi- ?^^i*wsuirtutiS(Si:paucitasi:aJorisin toto,^maximc nuitur. '^^^''^cho.Colfr hocfecundaquarticap.de cibation? Auice.* <^<5°"^fi^^ttii. Exquibushocmodocolfrcaufaueri- * ficansapho.Conualcfceos.n.autnonappctjt^ptcrpri^ mam caufam ,d: tunc licct non appctat fi rccipit, tamei; e;s:iIIo refumitur .aut ^ptcr fccunda,^ tunccuacuatio «c indtgct>aut propter tertia, 6c tunc non eft appare ter conualefcensfiadtantam peruencrit dcbilitatem , auf . propter quartam,<Si: tuncindigetcuacuaaone,autprop ter quintam,et tunc non eft apparencer conualefccnsdi ootablltforiitudincjdc quacft fcrmo in propofito. ^c^ Aphorifinus. 9. Corporaubiquis uuItpurgarc,oportec fluxa faccrc. . Corporaquacunc^pufgarclibucritjfluidacofacics, Corpora.cum(}uiQ)fam purgare uoluerit , oportct flu| dafaccrc. Expoficiolacobf. Ifttus apho.codufio eft ifta. Volcntem corpu§ canu^ nieter purgarcprius oportettd cuacuattonipraepararc. Probaturfic,quiaexcorpori$ praeparatione rcddituc cuacuatfo talis q> confcrt Sc cani bene fcrt infirmus , S^ cxnon praeparationc fequunc oppofita:>quia.f.ncc cua«r cuatio confcrt ncc cam bcne coleracinnrin us. igitur c^ dufio uera.patet cofequ^tia^.aiTumpcu infcriuspa' tcbic. Primo nota utaiiias habitii eft. Purgatio ^ppri^ debcturpcto qaali§» (i^uta.igitur foljfhumrcspcccan*^ tcstnquali fun^pyajparandi^te ^ cuacuenturoideodi Xitnoranter purgarc. Exquopatct<^ non eftinpJIig^u dum ,ubi clTct pcfcatum fojius flpti "cl materig in cuijiis Humor *"^cuatibne noa fit digcftio ?3?pcctanda. Secundo nor cuidus ***^""»ores euacuan4iqnquedantnobi§ inducisgdi^ ****«»* tendi 6c prgparandiantf q^ cuacuencm: ^ quo no..fix« The. TLto» plum fecundf ,utquandomacertafuerif furioraaui; qua titate fustnimia fufFocati ua.Excmplu primi,ficut qua- do eft neutrii ifto^.Adpropoiitu dcbetintelligiapJior. tnfecundocafu.f.quado necmateriacft furiofa nec q^ titate fuafuflFocatiua. Tetrio nota.Ex euacuaaone ma icriciantedigeftione fcquuntur trianocumenta princi paIitcr.Pj:imiiq>.muIciidciuuaciuocuacuatur.Sccun' dum cft q> impedttur digcftio materiet remanentis,quia dcbiJitatur uircus<S^magispmifcetur materia maiigna cum iuuatiuo ^ erat prius pmixta.Tcrtiu quiamatC' yiaqug non cracprius maligna , fcd crat benigna c&cit maligna.Adhucaute fequunc aIiadocumcnci,quf taa git C6mcntatorinc6men.f.Anguftig^ptcrfprte agf tati onem qua facit uirtus in expcJJcndo Sc cti a^pcer 1 u uatiui cuacuatione.Et ucrt^ines^pter ciFumationcm &agicationem cdamaterig cX^euaporatipne ad fuper- fora. Etper idcm inordinatio pulfus uel malitia pciorii. Ex quo patct apho , ueri iicatto fi ante purgatione fiat corporii & humoru prgparatio non fequuncur nocume taiamdi^fca.&fi non iiat pr|paratip ipfa fequuntur, ideo <S:c. Q^ uarto nota . Per corpora jftuxa faccrc inteU ligit in propofito Hip. Sc Comen.cxponit matcrias eua cuandas digererc 3c utas 8c loca cxpul fioniis pr^parare iliuceuacuationiaptareddcre, Sc ficactededafunc duo fcilicct ex. partc corporis 8c ex partemateri?. Q^uinto pot». Per digei^one in propwfito nihil ajiud intdligcre debemus^ gquationenj humorisgquam redditur Jiu- rnor uirtutiobcdicns in fua expuUione. Bx quo patcc <j cumquacuormodisreddacur humor uircuti ino]>cdicns jn fua cxpulfionc. f.racione Ca% groiXitici racionc uifcofi tatis fubtiliratis Sc adhuc caliditatts ud frigiditatis qua t uor modis ficprgparatio . Primo fubciiiando quod grof fum cftcum calidis ^fubaltaciuis.Secundo incidendo uffcofum . Tcrtio fubple imbibicTi ingroifando 8cc. Et hgcomniaaccenduntur ex parccmacerig euacuadg. Bx par ce uero corporis il uc membri p quod ficri debec ex- pulfio cftfoJaaperaod;deoppilatio.Ecfi uolumus flu ^m uencris prouocarc prtus admi niftrabim us leneoic malcniciuii confequunc dabimuslaxaciuii. Vlamo no ta.^ftg aphor.diffcrcab illo.Digcfi^mcdicari, quiacft uniucrfalior,tbi.n.taogitur maccri^prgparacto, hicaLi tcm corporis 8c maccri|. Et fimile fentcntiaponic AmV primoquarta.de r^uliscomunibus fluxui ucncris 8C uomicui.Ec eft uahs cam in acfcu curaauo qp prgfcrua- tiuo. Etampliatur nonfolum ad euacuac&>nem comu fiem,uerum eciam adquafcunqucalfasfortes'<^>craao- ncs ante quasdcbetantecedcrccorporctprgparaaocum ppcraaontbus leuioribus <S;:c. Apborifmus. lo* )No puracorpora ^tucac^ mtxies magi$I^e$«. Corpora impura quo magi s n utris,eo magis ofiendis. Nonpuracorpora,^toplusnutrics.caco magis l|dcs. Expofiriolacobi. Condufio apho.eft h|c.Corpora non pura quaco m^ gisnucriuncur cantomagisI^duntur^Probatur fic.qua to ipiamagcnutriuntur , tanto fiunt magisnQn puraJ fgtcur <Si^.patet confequenaa &airumptum ' cibus cn£ ^onuerritur fecundii qualicate corporiscui occurrit cii fiiaoperatfo fit folum amatcria.%itur&c. Primonci ta. PolTunt clTc corpora no pura ueJ raaone peccatt qua Xi& uelquanci.lucautem ci^fermpdcnon purisprimodi <ftfs,licet cciam poii£it ampliari ad corpoi^ in qutbus cit: pcccatufoljusquanct, uciatispatctfntdligcna. Prima <iicunturraaoncpcccaaquaIis cacochyma. nam cacos |grgce,laane turpe,^: chymus idem eft ^ h umor , tnde cacochymus.f .turpis humor 8Cc, Secunda uerp dicunt! plechorica. Sccundoijpca. CorporanQpurapoiTunt ef hs^ii lcS^auuieucranuncdeddenti^ 3 tJi^uibus funt qiidetC ducias, qnno. Euonis aii digo nenocu metum tripfr Di^S quid. Hizmor inobedf cns uir turi4% Humor. Thel Corpus n purix inquali uFi^to Caco— chyma &cacos SCchy^ musgd Digitized by Google - ' P A R T Iv ~ hamoreisparati (scilit^ pucrefccr^set de omnibushis uc Niitri- rutneft<j>quato&:c,utp3tec. Tcrttonota.Nutrtcatio cacip^u €^rporise(lduplex.qu^da refumptiua<Sieftperquam j)?!"» uirtus 3c corporis plenitudo augecur , qug da cft foliim uirtuciscuftodidua. Adpropoiicii hicincelligic depri-- « ina,corporibus.n.calibusnondcbecurmagnarefump- Cibus t<Oofedpotius euacuatio, ut fatis pacef. Q^uarto nota. ^WplVt cibuseftdupIexQ^uidaabfoIucc cibusqui dicitur ciba Jis,d:ifteingrcd(ens corpus nf m in ipfo folum operatur a maceria»Q_ uida uero eft cibus medicinalis , Sc cft illc quicorpushumanuingrediensnonfolu amateria opc- ratur,fedetia aquaiitaic,utlacrtucajp3rtu!aca(S!: huiuf modi. Adpropoftcu corporanon puranon func cibanda cibrspurecibalibusjfed foliimedtcinalibus habcntibus humorummalaqualicate corngere, 6C ipforucorrup- ptionirefiftcre.Ncc folu hoc uerii eft in corporibas ubi «fthumo^corruptiojfedecia ubi forecmalacompib ii Impun hemaccria , ucin echica 8c huiufmodi. Q^uinco nota. tascor- Impuricascorpoijjquadoqjcftin coco.Q_uandoc^eftin' poriicri membro dtftribuetenucrimencu coti;auccoci nacoco prr^ mumcarc fuum nocumencu, uc in ftomacho hcpate cc- rebro <S(Cc.Q^uandoq; aucem in membro parcicuJaricu ius nocumencu no apcum eftcocic6municari.de prima .. iierum eft 3c ctia fecunda licec pofTic ampliari ad tercia Ck no- dcparticularinucricacioncilliusmcbrinopuri. Sexco cumeti exdicnscolligc Nocumencuexcibopoceft concingere cx cibo dapliciccr.f.excaufacxcrinfeca,iicuccxqualitate cibi ^upfr , mala pr ima uel feciida, uel forma fpecifica eius, uel qua litacc,ueltepore,ueIordme<S:c Q^uando-qpcxcaufain- ^rinfcca uel rationemalequalitatis ucl compFonis eorpo ris iiue cum materia iiue iine maccria, 6c hic de fecun- CorpoJjli do nocuraenco eft fcrmo. Similc fentenciahuiccoirige nurricitj rc poceftisde mence GaP.in certio techni . Ec ei^ utihs ca d:>^. in aAu pr^feruaciuo qt curaciuo.Et ampliac ad oia cor- Curaci porafgra&neutraracionecorruptionis humorfi, uel liusprf etiS ratione rnalequalicacisiquia talianon func purc nu fcruaci trienda.Poiretctiam ampliariadcorpora ualdelapfana liufque turaliterjUt ualdc cholerica uel mclancholica 8Cc. <^noo- Aphorirnms» ir^ '. Facif lus eft; repleri potu ^ ciba The , - Potu $ cibo cxpleri facilius eft» L/Co» Facilius cil impleri potu ^ cibis. Expoiiciolacobi. 'ConcFoapho.cftifta. Faciliuscftcorpora rcplcri ucl refumipotu^cibo Hfccocluftoprobatfic.potus eii: faa"liusdigeftibilis,<5l: in corporis fubftantiacouertibi lis q^ cibus.igitur cocluiio uera.patet cdffequentta Sc af Potus fumptumfatisiiiferiuspatcbit. Primonota. Potusfu ^«pFr, mfturdupPr. Primomodocomunitcr 8c indiflFerenter r^ pr o qualibet rc abfc^ niafticationc deglutibiIi,<S^ iicno fumiturhic. fecundo modo fumiturpro redeglutibili ii ncmafticatione muUum nucritiua 8C infubftantia aJi- qualifcr fpilTajiicut lac,uinum uernacium,oua forbilia Cibus 8c huiufmodl,& iicfumitur in propoiito. Secundo no ^wpfr . *3* Cibus ctia fumic dupfV. Primo pro qualibet re qu^ corpasnrm ingrcdicnsin eo operat amateria,€t iic no fumit hic. Seciido fumit pro qualibet re qu ^ corpus no ftrum ini^redicstS^c.v-Si^cumhoccft fubftatig folid^no degl utibili f .abfq? mafticatione,<S!: iic f u mi t hic in pro poiito,utiitfcnfus apho.q^ corporafacilius refumiitur <S^c.f . rc n utr/ente abfq^ mafticacione dcglucibili qp no ^eglucibiliabfc^mafticationc, Tertionota.Exhocdi^ cimus aliquod nutriroentii fadliter corpusreplere,pro' ut in ^pofito fpectat,quia acalore nri corporisfacilicer digeritur ,d: nicbris nri corporis fecundii plurimas cius partes aiiimilatur,ut oua forbilia. Q_ uia.n, acalorc na- '- turalifacilitcruincunt^tranfmutanturinfubftauas ljjcmbro^,<!^ ^o^ paucf partes-remaneiu: non comief fgctalfimilatc, qufa.f.paucgin fupcrfluitatcstrirctint' dicim us ipfa faciliter rcplerc corporanra.Etdixinotan' ter fccunddpIurimaspartes(S::c.quia licetlavfbuca facili^ ter a caloi e nri corporis tranfmutetur 8Cc. quia tamcn- multg funt par tes eius qug fub forma fupcrfluitatii rc-' manenc,nondicimuscorpora fadlitcr la<fiuca rcpleri» Exquo fcquit. non ualetiftud argumentii hic cibus fociiiter in fubftana a corporis nri c6 ucrtitur. igitur fa; ciliter eo rcplcr corpuSjfcdoportecaddcrciftaalia dau- fulam qug ponebat in defcriptione. Ex qbus patec c% weriticansaphor.eoq>resmulcunucriciualiquidaabfV^ mailicacionedeglucibilisfaciliusa calido nri corjporis pacicur , 8c fecundu plures eius parces acalidoobcinec,- ut c6 uertatur ipfa fecundii plures partes eius in fubltan* tia membroj?: <$ res folida no abf^ mafticationc deglu- tibilis,ideo 8cc, Q uarto nota. Aphorifm us debet intcl' Ugi decorporibus refumpcione indigentibuSjUC ncutra- conualefce cig,in quibus cibaria mollia faciiia func apca: benedigeriv^conuerci.Q^uareaute hocadiuncftii f uc ritpatebicinfra. SimilefencentiaponicAui.quartife-';- cunda.doc.2 cap .de regimine con ualefc€ntiu,&primi> Auice^ tertiadoc.2.cap;7.quodeftderegiojineeiusquodco"CorpO' meditur&bibic.EteftutilisinaAurefumptiuo. Do^^^^ "^onj cet .n . nos in repentinis caiibus uir tucis quibus debea- •• ualefce mus uircucc fubicoreleuare,<&;conualefcencia corporaigun»- eicorefumere.Ecampliat non folii adpocuscibs copa-^i^^fum racoSjied ad cibos liquidiores uel minusdurosalijscom- pciuus paracos, Q_uia Gaf. in comenco huiusapho. Facilius-C^no . eft replcri d;c. dicicq>inueniunrqu?da uina quf funt aque in fua nacura uicina , ideo poiTcc aliquis dubicarc, quta omne uinii eftcalidu ec humidum.crgoconcrariat ^^ dec difpoiicionibusaqug,quf eftfrigida^Si^humtda notgi^^^^^um tur eft aliquod uinii aquein fuanacura uicinu.Etcoiir ^9"? ^ii matur,quia ii iic elTec cunc iftud uinii no ciTcc urins ^ '^^^ "^ «< uocaciuii,cucusoppoficu GaF.in comentodicic. &:pro ^"^^* bacur c6fequcncia,quiaqu9cunc^ func utinj prouocact . ua>func calidaaperientia<^ fub cihancia , modo frigida ' nonfunchuiufmodi.ideo (S:c. Adhoclicccralcdubmm. r ndecur concedcndo diclii GaF.unde de faAo reperiun- (ur quf da uina alba qu^ func limpida clara 8C mulcum' fubcjlia>ica q>aiTimilacur aqug in coloreinqualicacibus 8c in fapore ut ad experientiapatet,funt.n.primocaio--- ris aquei etia funt infrigidanua multu corpus humanu 8C fimiliter habcnt faporc quaiiaqueu.Ad argumentii^ igitur fa<ftii cum dicicur omnc uinu cft calidii .negacuc hoc,immoaliquoduinuinc6paracione ad corpus hu- marium eft frigidii.Immo eft cakc^fi mulcum bibcres deillo incurrcres maius nocumencii q^ fi tantundem dc aqua biberes, quia fubtilicate fua plus pcnccrarct. Non otaigituruinapercoparacionea^corpush^maniifunt iii cade denominationc,quia aliquod eft calidiisaliquod eftfrigidiiinrefpe<rcuadhumaniicorpys,iicetnonita • iit de aljQS^ut puta de rofa fandalo <&:c, Sunt n.omnes ro fg g comparatione ad corpus humanum eandc comunx eantes denomi nacione .f.frigidicate ,licec n6'^qualitet-, quia frigidior efc alba qp rubea.S: iifr dcfandaiis , func enim in cadc denominatione p c5parationem ad corpius humanum,Iicec albi iinc frigidiores.Ex quibuspatet q> in quibufda febribus poiTunt copccere uina . Scd c6 tra diAa inftarcc aliquisjquia quadocuncj alicui fpecid c6 pccic aliqua quali tas ucl denominatio j> coparatione ad aliafpecie uideturq>illadebeatetiac6petere omuibus indi uiduis concencis fub illa fpecie,€rgo ica crit dc uinis cum oiafinteiufde fpeciei<j>ipiisc6paratts ad fpecicm humana cr unt oia calida,quia h^c denominacio compe tit fpccici uini in refpcclu ad corpus h umanu. Confir^ matur quia inquacun<^ ipede reperibile eft utrunq^ e^ tremojfi in illa rcpcnbilc cft medium inter illa extrema ' " fed ia fpeci^ uini repcri r aliquod uinu calidius r efped^ hot$3 Digitized by Google inpaC- fiuis compa Vrinae ^uoca ^'UUQI «iupfr. Q_uod uinutn magis nutrit grolTu ian a^* fum. Cibus inultu nutriti uus di' ptur A P H Ov l»&mi«(s,^aHquod humidius,sS^ aIr<5(iiodfrigid{usct2.: V.tponit rnfio data . ergoin eade fpe reperit J^iquod ui siu teperatu, quod.f.in coparatione homin^ non eft ca lidum nec frigidum nec humidum aut iiccum. £t coa firmatur fecundo ficquia cx illo codudere q> vuay uel ialtem fuccuseiusahqn eii:cemperatusfem{>er loque(|3 ixi coparationcad corpushumanum > quiaqfi eftagre- ilaeftfrigfda(5i:humida , Scqn cfttalisq» debeccxpri- «jjivinum runceftcafa, &humidaincompara£ionead idarpus humanum . ergo trafibit ab uno cxtrcmo ad aJi-" iid comparandum femper ad corpus hominis , fed quod libet trafiens ab extrcmo ad eftremum prius trafibif ^ jmedium. ergo&c. ConfiFr poiTetprobaridc vinojiO" ^Ojtrafeunte ad uetus , 6c itadaretur uinum tempera- tum . Ad argumenta,Ad primum rnr primo probabi- lirer negandoq> oia uina fint emfdem fpcciei,nccpoirec adduci argumerum probansoppofitum.Alitcr cocedic (q> funt eiufdcm fpcdci,ec cumhocq» oJa uina fint hnpis^ aequalitate fibipropriamin coparatione ad<:orpushu- pianum pcr quam aliqua funt cafa, aliqua ugro frigida, iicut patet de medicinis,quae hfit aequalitate fibi prc^rf am in comparationc ad hunjanum corpus, Sc cn non de nominanturoescalidae.Hlaergo maior afTumpta non cft uera,quod ctiamdeclarari poteftin excmplo facisno to .na eiTe tntdicum cft denominatio copctcnsfolum fpc dci humanar, non tn compctit cuilibetiiidiuiduo illius fpecici, , Pr o al^s arg umcnris probabiFr concedi piic ilig conciufiones adducle, quianon repugnataliquod vinii refpe<ftu hots elTe teperatum, quia fcilicetncc aiFm ncc frigid um <3Cc. rcfpcct|i ipfius eodcmniodo.diqiturdc: fucco agreftae.fed didtur q> fuccusillf manct tcmpcra- tus jser modicum tcmf)oris,immofortc.pcr mipcrcepti-: bile tempiis.ConfiFr pcr oia dicitur dc vino tranfeuntc anouitateaduetuftatcm, ^ no repugnatal^uidinpaf fi uis eiTe tcmpcratum coparatiue , fcd quianouum eft. humidum Sc uetus ficcum refpcctu hominis, idcotran iit ab cxtremo &c .quia autem huiufmodi vinum ma- net per modicum tcmpus temperatiuii,idco aucfcores na curaucruntponerc. Ad fccundum argumcncum prin cipalc cum diccbatur q^ tunc fequit «j? talc vinum <5^c ♦ non ciTet urinae prouocaauum <&:c .didtur n^^da co fcqucntiam *y ndc dico q^ etiam frigida fun t urin^ pro- uocatiua Primorationcmodi fubftantiac.vtquodcft ualdc fubtile facilc tranfies pcr uenassSi: poroiitatcs rc-; n um rcperiens matcrias grolTas eas fubtiliat dC lubricas reddit,d: aptas expulfioni. fecundo funt urinae prouo- catiua pcr partcsfubtilescaFas comixtas partibus frigt disjquaepartescalidae fubtiliant Sc liqucfaduntmatc- rias cote tas in ucnis 8c porofitatibus corporis Sc cas ha bilcsredduntadpcnctradum loca angufta,<Scilcpatec foFo. Secundo dubitacur. Videtur q> GaF.contradtcat fibimetin commento huius. 1 1 .aphor. 8c infra in coia mento .18. vbiponit diuerfitatcm uini in nutrien^ diccnsq» uinagroiTarubeanutribiliora funtq^aquofa fedtnminusqpnigra.hicucro dicicc]^uinum groiTum SC rubeum nutribilius eftquoniodocrgoijoleraturhcc contro ucr fia in d^ictis cius . Riir q> hcc co troucrfia, SC, cotradictio apparesftati tollit habita una diftind:ionc pofita in aliaqueftionc .f. inprima hiiiusapho. Etcft<^ dupFr didc ajiquiscibusmultumnutritiuus. Vnomo- dojquiacxipfo paucx partcstranfcuncinfupcrfluica- ccs.mulfc ucro coucrcuntur infubl^ntianutriti. Alio modo,quiadatnutrimetumfoIidumet grolTumno fa dle euanefccns. Dico igitur q> yiniunrubcum fccundo 'tnodo non eftitanutritiuum ficutnigrum , imominus igano datnutrimcntu itagroffu iicutnigrii.co <^uimi nigrii e magis groiTu tn fubftatiafuaq^ fitrubcii^tai* cundum paudorcs partcscius coucrtitur in fubftantia tiucna\Rub^u»n uqrodajpnumm&^HO) magts fuJsalr» Sc fecnflAitn pluwma^ciuspartcs comttitut m iuh&% usm nuttiti:fSc hocrcfpcccu uini lagri, TercK> dubna tur. Videtur q^ uin um fubdlc fadlius nutriat, ga iicut £e faabet uinum grolTum ad ahum grolTum,ita fe habef uinutnk fubtilc aa uinum grolTum , fed uinum grolTun» eft magisnutriduum ^ abusgrolfus.crgo uinumfub tile eft magis n utritiuum ^ groiTum . Ad hocargume tum ncgandaeft fimilitu£b,ga uinuajgroiTumdefecft multum nutritiuum,<5tuncun<5 ergo^portioirentur i modo fubftatiae,non tn in potentia nutriendi,5a in ful> nli eft comixta m ulca aquofitas, idco ex tpfb rcfoluitur multum fubttlc,paucumaute terreftrcrcraau^.Vinil ucro groiTum nigrum habec multum de tcrreftri,id c? tpj^ gcncrac f aguis groiTuSjiS: multus>ct fic patcc fofo» AphoriCmixs. 12* Qgac irelmquuntur ia motbis pofl: mfim, uff> Concs 6cere conftieueruni; Q_uaepermorbosrdinquunturab iudicationc , fad- ^^c^ jmtrccidiuam. Q^uae rdiuquuntur in morbispoftiudicationcm rcct j^^ diu^ faccrc confueuerunt. Expofitioiacobi» Codufioapho.cftifta. Matcriaepeccatesquxin«>r- porc rdinquuntur poft crifcsc6fucueruntfacercrcd<tt ijam .Probat iic, matcriaequae poft crifim rcliuquunr, SC a uirtuce no rcgulatur feciunt recidiua, fedmaterig rcliAspoftcrifim^utpIurimii funthuiufmodi.igit Scc patetcofequcntia Sc maior SC minor iiFr.Si.n. a uirtu' tc c6 ucnicntcr r egularent iam no relinqueren t^fed cua Cuarenturincrifi. Primonotaprout iii^poflco perti Crifi« nct.PcrcrifimpoiTumusduointcaigerc.Prtmopcrfe- dapfr» cfeam crtfimpquatocalismatcria ad cxtradudturcum alijs coditionibusinferius adden&. Secundo intcHigc- rcpofiumusqualibctmatcrif cuacuatione fiue mino- irationem,adqua fcquit apparais coualefccntia., fiuc fi[ ac feniibilifer fiuc infcnfibiiitcr , <S;:hoc fecundo modo c^iturcriiisin^pofito , notum.n.cft<^poftper£ect:a crifim no jreltnquunt maieri^ zpt^ rcddiuatione iaccr . Secundo noca. Mcdid comuniter utuntur iftis termi- Radta? liis.f.radixfubucrfio rcd<iua.Etpcr radice intcUigcrc Subuct dcbcmusantcm morbum aquo uel dus inatcria fcqoes ilo morbusaliqua radtce afifumpfit.Pcr fubucrfione auce Rcddi- intdl^crc dcbcmus morbii CequaitlE fgrotan te fubu« ua» tcntcm.Ettdcm g rcddtua,quiapcr jcddiuaitcrumca dic ^rocauis ud retmcadit m fgritudine , lii» priuscon ualcfccrcuidcbat. Tcrcionota.TriapoiTumusimagi- 'S.cdMf nari in corjx>rc rouancrc poft crifim imi^fccta ad quo ua c^ rumrcmancntiafequipotcftrcddiua^Priaum poccft tr^ex, cflrcm«criagputraJincmincincr^»autcuiusp cyi-. fim cft pars fubtiTis cuacuata SC rcmafitgrofia,ita utp tuncampKusno fit uehiculii calor^puircdinalis^fcdta mcn qug diu retcnta (S;: in oialida, &^tatc augmen^ tata potcr ic rcddiua faccrc. Sccuodum^ceft ciTc cau& anceccdcnsmorbi,qu$ nondiiia<rcaJuit-a>niun<rca, qug cda a uircucc non r^ulaca<S: iamalitiaaugmcntata h, cictfgritudine Gmile prioriqua ^^>dlamus recidiua; Tcrtiii cftmala quaktas dcrejidammcmbra, qug poft cti&m potcfi: ciTccauianoug rca^r^tionis matoad SC putrcdinis. cxcmpla patcnt. Ad^pofitum in aphor. maxtmccftfcrmodcrcddtua^pterprimaudfccundsi cam cuaifenccm,JUcccafaampIiari poincadccrtiam. Q_ uar co noca.Rosdiua cft duplex f ucra ct non uera» Rccidi- Tunciidt^Tercddiua ucra,quado ,pptcr maccri^ dc- ua du-^ rcliiftam SCc^uCax fgntudo fifi^ primo fccundti fped ple;^* ficam dtcs^cnon^'aatione,Econtra autcm didc iK>n uc T3L ificut ucniens cx inor<&*natione regiminis ,aut ca ex. mai«ita^^'d9gcaerat |gtuado|uxon ^iiSmili» , uf Digitized by Google P A R T I. Ii pofttcf tiana fcqucrctur quartana aatapa Htcautcm eftferniQ de qualibecpraecerqp dciHaqug.confequic cau fampnniiauam. Exquoprobabii^r inferrfpoceitc^to tali maeena euacuatafacicnceradt cem pocefticerum fle ri ucra recidiua,uc il remancrccmalaquaiitasreaggre- gatiuamacertci facis intcnfa. Q_utnto nota. Macsria relicta poll crifim poccft elVemodtca aut muka mcenfae aut remtiVf mahtt? rcgulabihs a calorenaturah' uel no. Etfifrquahtasmalarehctapotefteire tntefa <&:remif- fa, Et fe<;undum hut ufmodi uartetaccs cotingtt , ut qua docjj non totahs matcrta euacuetur in crifi,6<: tfi non fe quitur rcadiua,poteft .n. matcria elTe ualdemodica^:: remtiraemalitt3e>und€ a uirtutepaulatine expcllecur,ec «deo Hip.dtxitconrucuerunt.SiFrquandoq; citiusqncj; tardiuspoftradice fequicurrectdiiia.Si.n.materia fue rit multa aut m.ulte malitig^aucquahtas maia rehcfta in Amce . teiifa& uirtusdebili dto poftradtcem poterit fequi re- Rectdi' cidiua.Siueroecontra,quia f.materiapaucapaucaema uatio" lifijE^utaclciuitatisfeuacuitatts ^quahtas reaggrega- nis<rura liuadebilismultumtardabiturrecidiua. Etfiftsfente ttuusp cia huicapho.ponitur ab Aui.quarto cano.fenXecunda jiofti-r cap.de iudicgs rectdiuationts.Et cft utilis tn actu cura- cufqgca tiuoct^npft<co. EtampIiatadcorporaa:gractncutra, *^°"* Aphoridiitis. xtfj» Quibuftunque crifis Bt his noxdifRcihs cft an te acumejruj^ueniens uero leuior ut in pluribus» Thc. Q^uibusiudicatioinftat, hisnoxdtfftcilis eftquaeac- ceiiionem prscedit, fubfequens autem iiox faciiior ma gnaexpartcaccider? folec. , Q_uibufcunquecrifis.i.iudtcatiofit,htsnoxgrautsaQ te accefTionem . Q_ua; uero fi|bfequitur,magna ex par- ;eleuiorexiftiJf. ExpofittoIacoW. . lfteapho,duashabetcocIcfiones.Secuduibi(Suipue- Hicns.) Primaconclufio. Q^uibufcunquefitcrifishis pox antc crifim cft dtfFicilis.i.dtfFiciliii accntiii. Proba tur fic.his adfunt cauf«^ difftcilium accidenttum. igttur &;c .patet confequentia. <Sc afTumptum probatur ., quia his adeft f ortis comotio Sc agitatio matert€i,que ad lo- cacxpulfionis dtrigttur . igitur 6Cq. patet confcquentia cum antccede te. Primo nota.Hic terminus crifis fumt tur dupliciter. Primo.comuniter pro quacunque pugna viirtutiscotra morbii dC ecotra.qua uirtus fuperatmor bum , uel eco tra Ci ue fubito fiat {i uc paulattne t ta q> ois fuperatio-morbi a uirtute uel cconn-atahter.appeUatur GaF. crifis.Q^uafr fumpfit GaF.crifim.Tertio decrift.dtftl Crifis guensfexfpectescrifis.Primaeftadfaiutemfubito Se^ <luprr, cundaad falutem paulatine. Tertia ad faiutcm fubito imptrhAcdC perf edc,poftea pa ulatinc ad falutcm . E t iifr trcsfunt fpectcsm ortalis crifis, SC fic non fumitur crifishic. Sccundomodo fumitur proprie .f. pro fubita fupcratione urrtutis a morbo , uel morbi a uirtutc ita utfiibita fiataegrotantisaltcrattoad faiutemuel ad mor tcm,ct itcfumitur hic qug aCon^etatorc fic dcfcribif . Crtfis cft ucloxjd: uehementis motus morbi cum inf ir" inusadfalutcm fubitotendit ueladmortem. Etdicitur uelox.^ uehemcnsaddifFcrcntiam aegritudintim leui- umcico terminabtlium ,quibus proprie noiiattribuit crifis,&addififercntiam earum qugpaulatincterminan tur. Et diciturmorbi.i .matcriac morbi adcircunloque dum fubicAum crifis. Et dtcitur cum infirmuscSic ad diiferenti a imperfectae crifis , qux proprie non dicicur Crtils criffs. Sccundo cx dicftisnota.In tah crifi imaginamur falubri&pIuresmutatiofies.Primaeft ,quafitfartisagitatio SC mutato comotiomatcricrii^dircdtioipfarum adloca cxpul- f riplex. iio num .Sccunda cft accualis illarii matericru cuacua- «o»Teriaa?ftarpfp|anag.fubitaaltcratio,d^hocqttaii-f .11» tuni ad falubrcm.Ifi mortali ucro non cft femper eua^ cuatio,fed comotio,^ fubita alteratio ad mor te . Tcr Cf ifii tio nota crtfim quandocg fumi pro comotione antccede multi'" tedireccaematcriaeadiocaexpuIfionis,qaadoq?pro eua plex. cuatione ,^5;: quandoq^ proalteratione confequente 8C quadoqjpro aggregato ex hts. Ad propo ficii iiic fumic pro euacuationequa logo tepore aiicedit materie agita ttoiadiv^cautpatct. Q^uartonotaqd^dicit iit,exponf tur.i.accualiter cft fiens uel in proximof uturafieri g^a .f.eft in fieri.cS: utroq? modo uerificari poteft aphor . .Q_utntonotaquod dicit nox, hoc ciTe intelligenda cri fim m die futura fieri uel fienda,qua.f.commotio in no <ftcantecedit.Maximeaute exphcatnocte,qata nocu- menca funtin nocte maiora. Patec quia cofuecudo hu^* NoCu- mana eilde noctc quiefcere. Secundo quta in noAe re- mecii q j iiocanturcaIor£S:materi3eadinteriora,<S:; pori niagtVre lit clauduntur.Etcolligiturhaeccaufafeciidaquarti cap. mat^us i i 2.Terttacaufacft, quiacogtcattohumana eft circa di- noCteca uerfa in dte. Et colligic haec caufa a Gaf.in iiijro de nio triplex . tibusliquidtsdephiiofophopacienceincoxa. Ex qui' Auice. buspatet priraoquarepluries cocingttneri cri fim in no GaF. <fce q| in.die,eo.n.q>materiain nocfte magis intrinfecat: Crifis pluslsedttprincipaltamcmbra,^ plus utrtute ftimulatr quare quarc plus ftimulat et irritatur utrtus ad crifim . Ad qc? magis t concurrttx^ huiufmodi crifcs maxtme fubdunc lune, iu noAe fi Ba.n .eft uelocismotus refpecfcu aliorii pIanetaru,domi at <^ dic ; natur etia multum humtditatibas crecicg mobiltbus ,p ptcr quad ponitur caufa fluxus^S: refluxus fecundo mo theororum,qiuaigitur in nodiemaxtmcdominat po^ f€ ^jalwnae.igtt ur SCc. £x quoulterius patet quareplu- Crt fis rescQ tingft in no(fce mori q; in die in crifi mortalt , ma- morta- teriebus.n .prauis in nocle magisacce tratis poitunt ma lis quar i xime inf erre nocumentapcrnic^ofa. Ad quod etia con- magts J curritcj» fol fecundii aftrologos eft fador dator,<&: con- ncjcce^ : feruator uitae qui in nocfce occukat,in dic uero manife- in die fii \ ftatur.ltem plures co tingitmori in hyemc c^ ali^s tem um cou portbus ^portionabiliter.prtma prob!eumatu,fednox fequac proportionac hyemi .tgitur 3Cc. Et (i arguicur c^ argri. efrectfi . Eudmes ex quibus mortunt acgrotacestn criii potiuimc Arifco .> funt acutce,d: ille remittuntur in nocftc afrigidicate ec humiditatenocftis,ind/eueroaugentur.igitur. Vide Conciliatorem dtfferetia. 1 03 .in fine de hoc , 8c pl ura Concif^ alia fequuntur ex hts. Vltimo nota. Per acumen Cahi- tam alteratione aut uchemente pugnam in a<ftuali ex- pulfionecontingentcintellexit. Secundacono}ufio..Auice;" , Noxfequescrifim eft ut in pluribusIcuior.Probatur^: GaF. quiaeuacuatamateriafacienteprauaaccidcntia fequic criiis i« ; quiesagrotantisjfed utplurimiicftita. igttur <S:c. pa-. d:cad'j tet confequetia cum antecedentc. Nota notater dictii practt-r ciie,ut in pluribus ,ppter crifim mortalem 8Cc. Simtle cus ca--* fentcntia hutc coUigere poterisdemente Auice .4.feca noA. da cap -i .adprtnctpiCi,<^ p GaF tertio de crifi . ca. i o . Et e apho.uttlis I aclu pracltco. £t apliac,ut patet ^s^c. Aphprirmus* . '^* In uentris fiuxibus mutationes egeilionum lu uat/inonadmalatranfmutantun Inprofluugsaluimutationesdeiccftionumiuuantnf ^in praua mutentur. In profluuiisaIui,mutationcs excrcmentorum iuua; Leo, tiifi ad mala mutatio fiat Expofitio lacobi. Ifteapho.duashabctcocIufiones.fecuiacftibi(Siad malum . ) Prima coclufio . Mutationes cgeftionum in uentrisfluxibusiuuantquacmutationesfunt ad malii* Probatur fic.talis mutatio fignificat coplcme tum eua cuationismatericru pcccantiu 6C cxcofequenti corpo-r ps mundificationc .igitur «S^c.cofcquentia nota,^^ afr fumptii Digitized by Google Flusus fumptutMi dccferat Comcntator in comenta. 1 4 Pri- tientris inonota.PeruencnsEuxumintelligercdcbcmus flu- tripfr* xum factum per intcittna. Secundo nota. HuiufinocK fluxusefttnplcx.r.chiSofus uei cibalis humoralis finc cxcoriationc><S: dyfentericasqui eft cu cxcoriatioc.prf musuocaEuriintericus.feciidusdiarrhceafiuc diarrhoe as.tertfusdyfentericus. Adpropofitiiinapho. cft fcr- mo de fl uxu df arrhio quo euacuanc m atcrias pcccantes - hum>ralcsutlicfcnfusq>influxibus ucntrishumorali busmutationescgonumfuntiuuatiuaenifl flntad ma' Bgonii ium. VIteriusnotaq>huiufmodimutatio egcftionum muca' poteftfieriduplicitcr prim;> fynthomaticc.f.ante(^ap- tio du' parcancl1gnadjgeftionte,autcreticc<S:prius fignisdi' plicic. gefttonis apparcntibus. Adpropofitufermoeftfccun-- domodojquiaprimomodoflgnucftmalumcum fignf iicetplurahtate humorum flmui natura molcftantium aquibusnimisgrauatur uirtuS(S^cogitur cos fyntho- matice SC antequa figna digonis appar eant cuacuarcr Sccundo autem modo cft flgnum bonum quia flgnifica turfortitudouirtutisdominancismatcriae. Exquofta timpatet uerificatio cocluiionfs.talis.n.mutatio licet li5nificetmaceriamultiplicefuiflcpcccante,iignificac tamen uirtutem fupra illas matcrias pcrfccle diiari,un de tilas reguiaritcr cuacuat, 3C per c6 fequcns pcr hoc fi gmficatur copietam iicri euacuatione,3«: ideobcne di- T^iade xicilleThadeus5<^flmulcftfignum malfi , fucccflTiuc *^* uerobonum. Q^uarto nota huiufmodi mutationes cf- fcb^^nas per uiam figni,8C peruiam caufg^quia flgnifl- cant uirtutcm perfedc dominart , Sc ex confcquenti q^ cuacuatio crit completa,<Si:q> corpus perfcclc m iidiflca bitur dcc, Sccunda cocluflo cft hsec. Mutationes ^o- numadmalum funtfigniiraalum.Probatur,quiata-' les( ut dedarabitur )fignificantdiirolutiones mcmbroi^t _ ^ . auteorummagnacorruptionem.igiturcofcqucntiano Egonu ^^j^ aiTumptum dcclarabitur. Primonota. Mutatio ^?"'^' ncs-cgonumpoiruntcifc ad malum duplicitcr. Primo **° modocxpartc difpofitionis hiimorii qui cuacuatur. Sc «lal um cujj<3^n,o<j^ cx par te cius qaod affociatur cis Excmplu <^HP^^' priiTT(i,utmodusfubftatise,color>odor5;:c. Exemplum ^' - . fecundi,ut fl funt un Auofas cum pinguedine dCc. ad p ^^^^^'j^ pornumutrcx^modo inteUigituriiic. Secundo nota. *"^^^.^" ri^iufmodiegonesf^fiuntdici malx duplicir. Primo S^U^^e ujo cja funt cuacuationcs rci malae prauf aut corr upts* Secudo, ga p ipfaseuacucciuuaciuu,autqualeoporcec rctincri.prirao mo dicun t malj p uia fignt pro q;to fl- gnificanthumo^ corruptionem magna. Exemplum fe cundi,ut fl euacuarentur humoresbcnigiii hoc eft ma- 1 um pcr uf am cau f^ , licct ctiani poiTet dici u tro<^ modo -j - _maium.Adpropofitiidcutracj?malidacftfcrmo. Ali ^o» "* j„pojeft4tci (^huiufmodi cuaaiationcsdii egonespof ^uo '^^c^Qp^Qtjjatse^autracioncquanticatisjUclrationc mo- Ja ^ntu ^^ ^^^ fubflantiae, aut caloris , autodoris , aut afTociati ^ ."- eis. Ad propofltii in ifto apho . eft fcrmo dc malitia qux 1^"!5^1 cis copetit rationc odoris Sc altcrius rd cisaiToctacj quf •fcgoo". euacuari non debcreut. Simile fententia colligerc potc qus cxi £j,sdcmencc Auic^quartaprimi cap.dcrcgulis coibus Itat ua- fQfQQ^uciij^ga;; „orottui.<S:.4..fecunda cap. dc fl^gnis xi^ cu- f^Q,p£Jsai3egonC Etcftucilisinadu,pnoftico<Sicura ^acmus jj^^^utpatct. Etamphactaadcorporaacgraq^ ncutra ^noiti- ^. a4 fl^xii naturaFr qp artf HciaFr facfcu ad oem ciionc «ul<5 ca gjygqmj^cuacuarf oportet,fiuc p uomitii , fiue 5 urt- ^°°.* - namfiucpfecciTum. Itemnota^^mutationcs cgo^ x.gomi nyoj^ef ja^jnialiiintcllfgcrcdebemusnon cuoncs ma inucatf^ terierummalai^fjfedcuacuatfone cius.quodnon debc- ^*l^," ret efiari fcd retineri,ut cuatiopingucdinis mcmbroru ^'^i & un<ftuofltatiscorum,tahs enim cftraala,quiaeftma jnamm j jg^acuatio , cxquo fequitur q> non propter hoc eciam ^ 4iceturbonacuacuatfo,quiafitrcf bon3c,fcdqufa rct (qmsc cuac wart dcbet csquolbluunt dubttat»ouc$ altqr.. H I PPO/ 17 Aphorifmas 15.^ Vbi feuccs apgrotant aut puftufae in corporc naicumur conlldcrare oportet cgediones* Si enim cholcricacfoerint corpus aegrotat. Si uero (anisfimi!cs,certumeftcorpus nutrirf» Vbifauces aegrotanc a u t tubcrcula in corporc oriun Thc, tur,excretionesconiiderand:£func.nam ll biiiof^ func corpus aegrotat.fl.fimilcsfanis corpus alerc turum eft,, , VIm fauccs acgrotant, aut tubercula nafcutur in cor I>cd. porc,excicciones infpicercoporter.Nam R biliofjc fuc- rint , corpus u na aegrotat. St uero flmiles fanis , tu tum dt corpus nutrirc. Expofitio lacobi. Iftc aphor.du^ habct conclufioncs. Sccunda il>i( Sf' ucro fimiles. ) PrimacocIufio.Coiporafn gbusaegrotatfauccsaur nafcuntpuftulgfn coto corporcegonibusfpforu cxiici buscholcricis uFhumorofis,n6 funt nucrieda. Probatf^ £iC.taIiaa>rpora funtf mpura 8c f grotaria ucl ggrotacu ra.f gi tur 8cc. cofcquentfa tenct quia non pura corpora; <55;:c.aplK>. I o.&aifumptum arguicur,qufa horum cor porumcgeftionibuscholcrf*;^ cxiftcncibus fignificac - , . maceriapuilulasfaricntc effcmulcad^cfrcfanguinf ad mixcam in ficicnte , ncc fufFicicnccr ad cutim fpfam cx- pulfam,fcdintrarctcnca,v^pcrc6fcqucnsfeccrcacgrf- tudinem,uclfpfiusciTecaufaau5,idco(S;:c. Primo no P^IJ^**' ta.PcrfauccsintelligcrcpofFumusquodcuncjmebro- <3"w» rumaltero debi}ius,(S: fuadpl^Iitaccaltcriusfuperflui- catem rcccpouii.Secundo f t^teliigere pofTumusquodif- bct em unccoriii principaliu .Tcraoprincipaliter cmii- <ftori um cerebri . Q_uarco quafda carncs gladofas laxas <Si:fpongfofas<ircagutturfltuatasad fuperfluitatcsad " >- f ilum locii flucntesrctincadasa natura flnaiitcr ^^a-' satasaphorifmoj^tcrriafarfngesappcilatasaphor.^.^ • . ^ izn nona tertg cari.i^ dicui^c fauccs Sc faringes a fime "V^j^ * do uocem uel afando,ucIfifk>rusdiac.Inpropoficoacc •*'.".^' tcmporiJTimeintclIigemusfitccmunclorfiifupcrfluf- ^^" "" t^um ccrebri fiifccpriuii,cc ad hoc anatura finali ter dc putatum >dc quo maximc in propofico cxcmphficac, cja manifcftius <&:frcquentius h^partcs fgrotarecoring^c quiamag^mantfeicf funt cpauccor^sal^^ctquiafunc cmunccoriamcmbriplurfu^fupcrfluitataal^prflict-» - , _ palibus,urprimaterti).d:fecunda proMcm^ii pa:obie ^^^" matibusprurtbus.5^ tcrria ^lK>.pluries, tum quia fri- Axttco. gidiffima Sc humtdiiTfmaparcfcularii^tumqufa u^>o«' res eleuari ad ipfum acoto pfm i nfuperfluitateshumi'* das c6 uercunt <S: inf^i^ reciprocanc, uc coUig^c prtta> dcfomno. Secundonoca.Pcrfauccsegrotarcintcl%€ p^„^gg rcdebcmusggricuincmacfrf alf ggrotar,putamaIa co ^^^^y-~ plcxio ne cum materia,6S^3dhuc a caufacorporalf cc no *=* - primfauaficut^cui34o<Sihufu(modi,qniaapho.nontc p ^i.^_ nctiffte. Tcrrionota.PcrpuftulasrcclIigcdacircapo i^^pjj^ ftcmaca parua di<fca ab au<S;oribusbochor «S;: non. ma- . ^ ^ gna apata. his cni m tn toto Girporc flanribus nocii eft ^ ^r um SC 06 purii cfrc,fed no fic cft dc par uis. Q^ uar to nota.Notaccr dfCtuclTcnafcunc ad dadum.intclltgi <]^oportechaspuflulasad«^trad:nonaprimitiuacauQl pcrpedifrcjficttceffctoccurfus rcf mordicatiu^autpru riciusautcurisulccratiug. Q^uintonoca. Pcregcftfo ucs Ifcet in .ppofito utdeanf fntcUfgf fuperfluitatesd^c Jfttonispnms>poffumus tfi cria urfnafntelligjiic , utQs fcnfusc^humorofitas^oiium SC urin^in talibuscor- poribus apparcns figni ficat corpus f grotarc. cadc cm*m j£gf ^- cftutrobfqpcaufa. Scxtonota.Pcrsgrotarcfntdlfgcr jarcad dc|3cmus sgTum uel f grocariuii eiTc,quod eft cfTc ncu- ^ tr um deadcnrig.flgnf ficat em'm aut taJc corpus accualf • • "^ terfgrotveaaucproa^ciieHctafgmudiaecadcrc, ut . Iaco.sJ\pIio. C Digitized by Google pztet.Scptt cgcftfon€scholcricas.i.humorofas. Vlti; Thade ino nota . ut Thadc us dicit fn hac coclufioncponitur u ug gmim 8C fignificatu><S: dcarticulans cofequcntia figni iicati ad fignu.Eftaatcm iignum fauccs fgrotarc Scc. Significatum eft corpus ggrotarc. Dcarticulans Scc.eG; cgcftioncs ciTc cholericas><Si: talcs fupple pcrfeucrantes acaufaintrinfccapendentcs 3c productas Sc non apri- mitiua. ExhfsomnibusdiAisexpreircpacetcaufaue rificans aphor.fi enim m corporc apparcnt apata ec iJnt cholericg cgcftiones.i.humorofg perfeuerantcs, ligoifi catur c^ma^tcria interiuspcccans cotenta eft mulca > SC cx cofcquenti corpus non purumnec nutriendu..f.abo- cibalinccrcfumendu.iiaute cgeftioneslinc iinjilesfa-' Bis.f.in figura>quancitate 3C colore, fignf ficatur ll, per- feuerarenttotam raatcriaquaefuicpcccansad extremx tates Sc ad ioca dcbiha a mcmbrfs fnterforibus expalfa. hoc auccm cft fignum m undf iicacionfs corporis > 3C cj? confcquena corpus cire re.furacndam 6Cc . Secundacondufio.Corporainqufbusfgrotantfaur ces 3Cc.SC habentfa egcftioncs llmf les fanfs fuuc nutrfen da.Probatur coclufio fic.taha corporafunt fntrfnfec^ pura, fc4 taliafunt nutricnda.fgfcur SCc, confequencfa Hora.<S^alTumpcu probacur.qufa fn talfbus corporibus. totalcm matcria pcccanccm uircus ad cxtrema repulf t. tgf tur patct cofcqucntfa cum antecedcnte. Pr fmo no- ta . Pcr cgeltf oncs fimf Ics fanfs i ntcllfgcre debcm us urt- nam 3c egcfiioncs fimilcs fanfs f n colore fubftancf a cem porcd^ alijscircunftantijSjcSi cum hoc perfeuerantesin hoc, Sccundo noca,Corpora nucrirf uel nucricnda cife dbo ctbali > Sc fupra in aphorffmo notacu eft , Simf 1/s fcntcntiacoUfgfcur. i ^.Conancntis.cap.dcegeftfoni- bus.<^ feptima quarti.cap ,de Ccshit^SC faphaci . Sc aii- quahter fccudaprfmi.cap.de cgcftfone.<S: prfmo de cri fi-cap. 1 1 . Jsteft utfiis in accupractico. Ecampifat ut fupra^c. Primumdubiucircaprima conciufiouem. Per folas cgeitiones humorofas fuiridcnrer fignf fica- tur corpons impurftas. igitur nonoporcet tangere li- gn um de afgrotatione fauctum,aut de nafcencfa puftu- larum. Secundumdubfii. Sempcra^rocatfo faucfuo* SC nafccntfa puftularu eft fignum bonum,cum femper fignf ficetfortitudfnem princfpaliu cxpellcndf materfas pcccan ccs ad loca fgaobilia . Tcrtf fi dubf um . Non ufde tur q» cgcftiones h umorof^ fignificcnt.ficut didt impu . . , ritaccmtotiuSjquiapercgcfttoncsnofignificacmfi fii perdifpoficionefi»mich<<S;fnteftino^. Q_uartudu-^ bf um, PoiTibfle eft <j cum nafccncf apuftularu tota ma tcrfapcccans fi t fim ul cxpulfaad f nteftina ^pter quod apparebunt cxeuntfahumoroJa> Sc tn corpus erf c mun df ficatum 3c rcfumcndii . C^uintii dubf u cf rca fccun- . dam c<5clufione . PoiTibile cit maccnas pcccantes eife ia tus in uenis rcclufas 5 .pptcr quod cgcftionesftabunt fi^ . mflcsfanisjcSt: tncorpusnoncrfc mundu<5^c. Ad pri-? m um dfcf cur c^ c^uf s pcr folas egoncs SCc. fllud fignifi- C€tur>cufdcncf us cii fignf ficac fiiud ex segrotatione feu cium <5^nafcentia puftula^.fignfficat eni per hoc exu- bcratf a matcrig maior ♦ Ad fccundu df dtur ^ pro qua to fignfficatfortf tudfne cxpulfiu^jfignificat bonu.^ quato tn lignificatmatcrif cxuberantiajfignificatnou bonum. Adtertf u df citur c;^ hcet imediacc cgone§ fi- gnificcnt fupradifpolitioncs nutrimcnto^,mediate tvi iignificant fupra dtfpofi tione totf us, ut patet . E t dc i&o tft qusftio^priCfpalfs. Ad quartu dfcjc c^ in f ftocafu no cr(t |>feucratiaillius figni . Adquintu eodemo rndcc* : - Vbj mdigentfanonoportetlaborare. Th^. Vbi famcseftjlaborandumnoncft. Lco» - V.bi £amcs,laborandumnoncft» l.'.''^ Egofi' milfs fa ziis qd. ^tti<^t Bgonu fiFfu fa »ispra- ctfcus canon. Pufeia Expofitio lacobf. . ^. Condufio aphorifmi cft hgc.Corpusfamelfcura non ^tftcxcrdtandum.f.noncftfortfcxercftio exer<3tadu. ^ , Probatur fic.pcr excrcf aufuperuenfens corpori fame- Jico uirtusproftcrni t,<S: naturalc mcmbro]?: humidum dfiTolufcur.igftur<S(:c.pacctconfequcntia5<Siairumptu dcdarabf cdrcalfttera. Et fimilfsfentenda hufccolli- Auice. gitur tcrcia primi.doccri.fecundacap. de hora eligcndi Exerci cxercfciu.Eccft ucflfs 1 actu practfco.f, coferuatfuo. Ec t^ cU^e amph'aturadoiacorporafanasgra(Scneutra5&: adfiti df cana ^uciauelquomodolibecalfterfnanfta. Prfmonota.In Indige dfgentfam quandoq^ fumf pro qualibet inanitfonc><S!: ta tia y r. licer non fumitur hf c fed fupra aphorffmo .4 Non pleni ■ -, ■ tudonouindfgentfa.SecundoprofamccanfnajUtinlrra _ . Z2 .huius.Potus indigentia foluic.Tcrcio pro nacurali fame,<S: talfcer fumfcurhfc.Eft ergo fenfus ubf mdigc «a.i.famcsnaturaIis<Si:c.Dicoaute naturalis nocanter uc patebft. Secundo nota laborc fumf multtpfr . pr imo pro nocutnento,ut prfraoaphorifmo hufuspartfcuI?.Se Labor cundoproIaiTftacecofcquenceexcrcfciuuel in pocecfa crfpfr. mouendf mcmbra,<S: iic non capfcur hic, Tertio fumic pro exerdcio <S^ maxime forcf ,!&: fic fumic hf c. cft ergo fenfus Scc, Terdo noca,uc colligfcur cercf a prf mi a ^ . fexco collfgec. Exerdcf u eft d uplex. unf uerfale. f . 3c par iixerci «culare,forcc<S:debfIe.hfccftfermode uniuerfalf , <Si «H^,"' podiTfme ccfam ford. Q^uarco nota.Corpore cxiitc ce pHcic,- femelfcofnanica funtmembra<S: uen^,<Si:corpus eciam , : paracum eftdfxTolucionf «Scfpfrfcusreforonfjimmo mul tum de co proptcr crf ftc fenfacfonc refoiuf cur ,<S: ecf am Bropcerfnordfnacumocumcfus.cumfgfcurfit exercfct 'um caiefaccf uum Sc refolucf uuni fiec addicfo in refolu- tione(S:dcbfIicace uircucis,quare cuncno copecfcexer^ cicium. Ecperiiocpaceccaufauerfficansaphor. Ex<| patet non foium hoc uerum clTc de exercftio, fed ecf a dc quahTjcc caufa addf tfone ad rcfo Fone facere pote te <S:c, AphoriGnus» i7- Vbfoinquedbus prseter nataram intraCjhic ^itudinenifedt.Mamfeftacuero fanatio. Vhi plus cihi pr|ter naturam fngeftum eft , morbu T^he. id fadcpatet hoc cx fpfa curandf ratione, Vbi dbus praitcr naturam plus ingcftus cft,hic mor ^^^^ bum f acic,ofteadtc autcm fanatio. " ^xpoficfolacobi. Codufio aphorf fmf cft ifl:a. In quodcunq^ corpus in grcdftur cfbus praeter natura,inillofacft aegrftudme. Concfo probatur fic.fanatfo corporfs fit ^ euacuacfone S3jj^j.t(j fibf prxcer natura corpus fngredfencfs a corpore fgf cur . ^ cfbus eil: caufa aegrftudtne fadens.confequentf a ceneci q.^qqj^ quiafanacfononcft,nififanfcacfscumremotfone^grt->^ . , tudfnisinduccfo,.^aiiscircaiitteradeclarabtt. Simflfs ^y,-^-^. fententfahufccoUigfturtercfaprfmf.cap. de regfmfnc q^^ * cf usquod comedf t <S;: bfbf tur .<S: fccuda fen primf .cap , q^]^^ ' de fignfsrcpletfonu quatum adprimaparte.cSi^fccunda ' ^-^ parscolIfgftprimodcdffFeretfjsfebrium.cap.j Etcft ^ * . utfhs f n accu pr actfco, doccdo debf te corpora g cf bu rc gere Et ampliacur ad oes cf bos <S: potus Sc mcdidnas ec . generalfterquafcunc^ res alfas corpori pcisetcrnaturalfc ; .. pccurrentes. Primonota.Pcrcfbu,<S^alfasdictucft,i tcIligenduciTeomne,quodingrcdienscorpusnrmaptu cft in ipfo a m ateria operari,fub quo edam orpus falte aliqufscoprchcndft.f.amatcrfaopcratiuus. Sccundo q-j-^ nota.Ad hoc ut cibusingrcdfes corpusfitcorpori couc ^^ , nics^Sc ^ cofcques ut naturaFr ingrcdfat , ga naturalc ?^*1*^'' ciTee cecoucnfesnaturg.Naturalfcigiffngrcdicftco '^^" ucnicnf naturg ingrcdijrcquirunt aute ad hoc fcx codi °*^°" .* tioncs.f.dcbftaquatitasjdebftaqualitasmanifcftadebi ,, j ta occulta,pprictas,modusfubftati5c6ucnicns,tepus coucnicns (SfordOjUtrabttlisddbetpr^ccderegroifuiiil Si ' Digitized by Google A P H O R* :&' aut.e additur pir$parat;to,tpfa ad qualr tate reducitur.' Igiwr. propter cutufcunqj iftaru c<rcun(lanttaru de^c^ ^ftum poceil abus prsternaturalitcr corpus ingr edi,pu ta ii fuericmdehicg quatitatis uel quaiuatis 8cc, quaii- tercuncj fit.igicur cibusprgter naturaingredies uerus cft apho. Tercio nota. In omnibus iitis modis potefc ci Cibus busdiciprfcernacuraingrediens.primoprfter natur^ pter na debitum,quia.f difco ueniens cfc nacur^ aliquo ucl ah-- tura in quibusdictorrunodorum.Secundopr^iernatura.i.p- gredics ter polTe naturg in illum rcgulanda.^ uincendo ipfum, dupi^r dC fic potiirimein propofico inteiiexit. Difrcrutautcm tfti modi,quia ftat cibum ingrcdi pr^ter naturam . pri- Cihus momodo 6C non fccundo modo.f.prster poiTc naturar, uel nu- licetnonccouerfo utpatet. Q_uarto notaCibum ucl tri men nutrimcntii eflfe triplcx.f. Verii circa quod eft ulamus tumtri acTcusnutrftiuf uirtutis, putaaffimilatio. Alterii efcdi pfcx, ctum quafi cihus ucl n utrimentu , circa quod ucrfetur acfcus primus<5<: fccundus nutritiug.f.appoiltip, aflimi latio ct unib. Altcrii dicitur f uturii nutriens.f.fanguis, cIitlus(S:humoresaIi). CoIIigiturhgc diftinctio primo uirtutii naturaliu.cap.5. cS^dcquolibeciftoriiinpro- Ga?. ' podco e uerusaphorifmus utpatet difcurtiEdo. Qjm cibusca.tonota.Cibum eiiecaufam ggritudinis.-Primo ftanteil ^gicudi Jg fub forma ctbi,5^ lic operatur ut caufa primitiua. Se jiisdu- cundopoftquaefttranfmutatusadbonumfcnfunjjga plicitcr, fcilicct cx co fanguis cc h umoresmali func gcncrati fgri tudincm caufantes, 3c fic operacur iilud nutrimentum utcaufacorporalis,putaaiueccdensucIcQiun<5ca. Sex to noia.Huncmorbum poiTc ciTc compFonalCiCompoil tionalcm iS: cotinuitatisfoFonem.Exeniplum primi,uc mala compFo calida.Exemplii fecundi,ut oppilaabma- la iigura. ^xcmplum tcrtij >ut ii cibus ciTec ulceratiuus -^Sr«' ; uel excoriatiuus. Vltimo nota. Jfte terminus egritudo tudo tri funjitur triplicitcr,Prtmo proprie pro dilpoiitione prae piivitcr tcr naturam amediatc fcnlibilitcr icdente opcraciones. Secundo coiter pro oi M^onz prgter natura extra lafi ■tudine fanitatisiituata,iiuc fenlibiFriiueinfeniibfrr 'Jedentc,&:iicfub ggricudine coprehed/tur neutralita§. Terao adhuc comunius pro omni difpofitione corporis corporiaccidetaliteracquiiita,fiueproomnil3pfu acci dcntali , quo tcndit corpus uerfus ^gricudine ucl neutra litatem.Nunc adpropofitulicetnon fcmper cibus prae- ter naturam ingrediens faciat ggritudine primo modo uelfccundodiclamjacictamen ^gritudine primo mo- do uel fccundo uel tcr tio modo dictam . E t lic ?xponitur aphor. Vbicunc^ ctbus Bcc. fgritudincm facic.i.facit ucl inducit difpone p ter natura fenlibiFr uel infeniibili ter lcdente , ucl f acit difpo nem qua corpus tedic in ali^ harii dtfpofitionii iam dictarum Nota tamcn aFr pof- U cxponi.Facit.i. aptus cft f accrc , 8c tunc non haBcbic ifta diftictjo locu.Ex cjbus pacet ca ucrificas apho.<S:c^ Aphorifmus» i8. Eorutn quae nutrwmur copiofe 8^ uelodtcr, udoces feceuus fiunt Thc, Eor um qug uniuerfum at^ ccleritcr alunt,fccrctfo^ ncs quoquc cderiter fiunt. T ^Q . Eor um quf uniueriim,a^ udocitcr nutri unt , uelo^ * cesquoqucfiuntcxcrccioacs. Expoiltiolacobi. Conduiio aphorifmi cft hgc. Corporii quf uclociter iiuc cito 8C copioic nutriuntur ,feccffus fi uc fnperlluica tunj cxpulfiones cito fiunc Probatur fic.fuperfluitatu «xpulfiodcbctproporaonarinutricationi.igicur nutrt cationeuelocicxiftcntcuelox cft fupcrfluitatum cdu- Aio .patci: confcqucnaa 8C aiTumptum probatur , quia putricatio eft ficut finis cxpulfiug uci cxpulfionis fupcr iuiifa5am,f<fd fcojper finis dcbet cfTc proportxonatus or HlPPp. I8 dinatisad finem .ig/tur 8cc, Et cx ifta clicitur alia im- .plicitacociuiio.f.q> corporii tardcnutriwrum tar^cfi- untfupcrfluitatumcxpuiiipnes. Similigfcntentiacol- Aui, ligitur in come to pulfuum ibi. Vtnii fecundu alia 3CC. Gaf. ^.I3.terti).tracta.3.cap.de tardicatc digeflionis. £t Nutric eft utihs in ac1:u practito ad oftendendum qug uelociter tiu cor- (&;qu^tardecorporanucriuncur. Ecampliaruradom' papra- niacorporafaltem fana. Ampljaturetiamnonfolumad cacus nutricationem , i^edetiam adquamlibccdigcftionem. canon. Primo nota hic repertriduphccm htccram.f nutriun tur&nutriunt.nufriunt.f.alimentorum.nutrifitur.f. corporum. Secundonotanutricationem eiTe conuer- .Nutri- iipnem nutrimcntiin fubftantiam nurriti Faclaabani - catioa^ mamediantc caiorenaturali, cui conucrfioni fubferuic digeftiuajattracliuajreccnciuaj^Sfe^cxpuIiiua , utfupra declaratum cftprimahuius. comcn.uigefimofecundp. Ec colitgicur primo uircutum naturalium. (S^ prima pri ^^p mi. doc. 6. cap. 2. Exquopacecq>fupcrfluic3tumexpul . .p^^i^ iionutricacionifubfcruic;S;propordonacur. Simiiicer ctiam quia incer has uirtuccs5i:opcf acioncs fubferuien tes nucricatiom principalior eftdigcftiuajideo nucrica-" cione ^doci exiftence uelox necellario eritjjigcftio qug imn^ediace prgparcc ei. No aucem poceft i^Cii digeitio, niii feparecur iuuafiuum a fuperfiuo.idco li cuncdigc- ftio ueiox cft,tunc ueloxeftfuperfluicacum feparacio, f^confequencer expulfjo iinon adfunt impedimenca. s^.^^^^ E c ex hoc pacet caufa ueri ficans apho . Ter cio nota uc ^^^ ^^^^ fupra.Nutricnserccripiex.f4turum,quali,d:actu nu ^^ triens quibusomnibusdiitiucfefuperfluitates corref- n^^^j^ pondent.6::deomnibasueruefcquoddicicur. Q,uar '^z^-^f^ ■ ponoca.Nutrimencumquoddameftmulci^copioiinu "" trimenti , quoddam paua , quoddam uelocisquoddam s^lxznf tardi.Vndequod dicicur mulcum nutrire,quodiampa q^a^i.jj r um,quoddam tarde,d: quoddam uelocitcr.Iliud copio ptfg^^^ feueimultumdiciturnutrirc,quodapcumcftfecundO. '^' plurimaseiuspartcs conuerti in fubftanciam aliti. ccoa trafecundumpaucas. Exquopacetq>excibomulcum nicrien te pauc^ fcparantur fuperfluicatcs,cx parum nn tricnte feparantur multj. Vclodter auccm nutric illud quodingrediens 8cc. in btcui tempore tranfmutatur. ccotra autcm carde. Ex quo patct poiiQbilccfTcaliquod reperiri m ulti 3c uclods nutrimcnci , pauci 8c uelods, tardi 8c njultijtardi etpauci,uc uidcbiturin commcnco .1 8 - Q_uinco noca.Per fccciTum primointclligcrc pof- , fum us fupcr E uitatum prim f digcftioni§ expuliioncm . Sccef^ Sccundocuiufcuiu^^digeitionis fupcrfluitads «uacua- fus-du- ' tioncm.v&:deomaibusucrus'cftaphorifmus 5;dicitur piicic, fcccdcrcquafifcorfumccdcrc. Scxto nota. Copiofica- fcm 8C uclocicatem nutricatioms poiTe comprehendi. primo ex partc corporis.Secundo cibi corporis ca a prib ri q^ a poftcriori.Apriori quidcm C3; ?taccnacurali,co- plcxionc carnofitate impinguationc corpo ris. A poftc- riori ex dta fortificadonc pulfus pofi: dbadonc , ut Co- mentacor in commenco aca rcfumptionc, ueloci uel tar- do rcdicu famis.& fic dc airjs.Ex partc ucroahi ex qua litacc manifcfta,occuItaquaiicatc,mollitie ,liquiditarc cdam debilitate, ut patct. Sepdmo nota , Ad ueritacem aphorifmi oportct c^pera clTe paria tam cx partc ciljoru ^ corpc^.ubi.n.nQ itaf ucrit no oportccapho.ee ue:^:^ Aphorifinus. ^9- Acutonim morborum non omnmo certae funt (anitatis pronuntiationes neque mortis* Morbor um acutor um pr^fagia, non admodum tu ta funt,nequc mordsncquc faluds. Acutorum morborum nonomatao funt ccrtf proou Lco. jCiauoncs^auc faIuds,autmortis. Iaco,s,Aph(a, C^ Digitized by Google PARTt Expoficio lacobf, Cooclufio aphorifttH eii ifta . Pronofticationcs falutis Cc cttam mora§ morboru acutorum non funt omnino ccrtf . Probatur fic. miteriaiFac<cns morbos acutos ck pjurimu fccundu eius malitia uariabilts ct de Joco ad lo cum .f»dc mcmbro ad mcmbru niobilis,igitur <Scc,con- fcqucntia uidet nota.Si cnim difpofitio cauf^ aqua pen dct morbus cft tnccrta.crgo Sc morbusalD ea pcndcns, RaHs» ^ antcccdens patebit in comento 19- i>imxlis fcntcn-- lAorbo ti^huic colligi potcft. I ^.Continenas.cap • I Et cft uti yu^cu' lisaphorifmiis inactupronoftico.EtampIiatur adom- joi^pro ocs^cutosmorbosadfalutcmueladmortem terminan . uofti'^ do§. Primonota.PermorbosacutosintclIigendum cf cus can fe njorbos magnos f^uor um accnriunj Sc uelocis termi Marbi nationiSjita c^ ad morbu ciTc acutum hg duf coditiones gcotica requirunt.Prima cft fguitas acciiriura. Secunda eft ter duplcx niinaaonis uclocitag.EtcoIIigitur hf c defcripao in com AWCC. mento.^t abauice.4.primacap.3 .ucrfus Hnem.quo piamnon fuScitad acuitacem>ucfebris ftatus ntproxi luusjimmo utfitdeggritudimbushabentibus timore. Hotat^en c^iftarum coditionum fecunda eft depcn dens aprim3,quoniafortiaacadentianonpoteft uirtus longo tepore a5lerarc,immo oportet autcito uincat aut ijincatur,ut collfgitur quinto huius c6mcnto.5.CQ_ui Cunqueathetanoapprehenduntinquatuor diebus pe- Tcunt , Sccundo nota . Pcr morbos chroiacos intclligerc debemusmorboslongf tcrminatiowSjUt funtmorbi a 4oa clie ultra terminiilcs quos chronicos quia longos _ nominant.ChrQnoscnimgrfce,Iatinctepus,indcchro ChrQ'-r nictmorbi.itcmporales. ExquopoceitcoIIigidiffcre- 3io§ ^f ^ jm^j. chronicos morbos 3c acutosmorbos. Ditterut Chroni ^jjin, poriiTimc inqufc^, Primo expartc terminationis. cusmor Sccundo ratione difficultatis accidcnriu.Tcrtio cx par- **"?» ^e difpolitionis materig >quia morbt acuri materia eft^fc cundumplurimuacucacalida. Q^uarto confcqucntur cxp^rtepericulofitatis. Q_uinco ex parte certitudinis uclincertitudinispronoftici.Etiftam diflFcrcntia ulti- mamfolumcxplicatinaphor. Tcrtionota.Acutorum morboru quidi funt cx toto mortales,ut forris apopfia. ^^^^' morbor u quidi funt cx toto mor tales, ut tor us apopn bwsacu apo^emacordis<5<:c. (^uidacx totogenere falubres ut tus tri' jcrrianapura<Sjc.Q^uidatndiffer«nccrfc habentes ad P^^^' falutcm ucl ad mortcm,ut caufon tcrriana cocinua, ho V •*; motcna <S; huiufmodi. Ad propoficum de primis non lo .\ quiturHippo.deralibusnanc^^nofticationesfunt cer 3" tiiTimf. Q uartonota.Aliquamateria(ucdidueft)pQ * K^^""^ tcftcaufarcsgritudine acutammuItipIicitcr.Primora «. .^ - • — i.j.-. •^_^._ — ^''itacis fuac: jitiatis,ei ~ A^ ' itcc5 uf mr^u«*4VJ4 wa wi. w«v».* m **«** "*• »4*»*»^«*imprcUi- ^*"^"* ua,tameninccrficitfuflFocando<S;apprimedo utfreque acutam jcrphlcgmarica.Tcrtiorationefitusuellocfubiconri J*^ "^, .^- nctur ut apoplexia,fquinantia,pcriphlcumonia. Q_uar drupiicf p^e„fooccult|proprietarisfu9ucnenofitatis. Adp pofitum maximccft fermo Hippo.ucrus dc factentibus cgrifu^ne ^cutajprimo 3c ultimo modo . Q^ uinco na ta.Lyomninopotcfth^creduplice rtellcAu. Primus cftjnonomnino i.nonuniucrfaliter.f nonomniunior l^sorum 3Cc,$C iftc fenfus eft uerus.Secundo uero .omni PQ.f ,non penivus,quia no pcrfectc ftd cum rimore Ad pppofiium ccrtg funt huiufmodi ^nuntiaciones.cS!: ifte fciifus ifcrii ucrus cft!ideo percipitur amedicis fieri eua . cu^?iQnem,quia fumus fncerri utrumiftamatcria digc Pronii ^^^^ ^^- "^*"* 3exto no^a.Pcr prQnuntlationes intcl- riatiQ hgcndas eile pronofticationesjquasquandoq? prguifio- yel .nes^quandocg pronilcf ationes Hip. appellare cafueuit, xjnofti hsautem incertg funt^quiacum maceriaaquapendenc *SriQ %* «rmo^ morbi fi t p! urimum cahda , Sc de mcmbrQ aut pre^admfnibrummbbilis, nonpofiumus conffderc figno ' mho^ bQA9appar?nw,quiafQri;ctHononobftantcpcrmuta?- •JWtuf a<fpw!icipalc& mtcrfidct;,autaIf<3(uo<5 aufabft inaliquomcmbrQnocumetumcxquofequercc mots. Vlrimo nota notanter di(ftum cftefalutis d:c.quia fi- gna alia ccrtg circpolfunt lon^tudinis uelbrcuitatis* - fjQnibuCcanqm iuuembus exiftentibus uetrcs fimithumtdijhis fendcencibiis exiccantur. Qyl ^as iuuenibus uentres fiuntilcci, hisfemoribiK fe(fiishume<^antur. Q^uibusf uucnibus adhuc aluushumida cft,hfsfenc- fcenribusficcatur. Gontra quibusiuucnibusa<Jhuc al- uusficca cftjhis fcnefcentibus humedatur. Q^uibus f uucntbus adhuc al uus humecfla eft,his fcnc fcenribus cxiccatur .(^uibus uero iuucnibus adhucal- uus ficca cftjhis fcnefcentibus humccftatur. Expofirio Xacobi. Ifteaphorifmus duas habct condufioncs. Secunda f bi( Q uibufcunque. ) Frimacoclufio.C^uicunq? habentiniuuentutc uea tresftuxibiies,in feneclute habenc eos ftypricos.Proba tur fic.fi in iuucntuteadfunccauf? fluxibilicacis,in fc'- ncAutc adfunt caufg ftypticitatis utplurimu.igtt Sce» cofequencia nota et antcccdens declarat Comcntacor tn comento.Z O . Primo nota. Per uentrem incelligi to' ;am cdcauicacem,ftomachu 5;:: inceftina continencenj, Sccundo noca. Vcncris ftypcicicasnon cft aliud q^ car- da SC difficilis,<S: adhuc parua cgeftionu expuliio. ccS tra uero eft ucntris humi<iitas ucl lubricitas. Terrio nota. Per iuuenesin ^pofitointelligcre dcbemusqupf cunque ante gtacem fcncduris.Etper fencsQmnes poft gcacem i uuencuris hoc modo acccptf . «Q^iiarto nota. Q uincj poflTumus aflTfgnarc caufas fluxtbilitatfs ticn- cris . Prima eft airumpcio maioris quanritaris cibi qp ftc corpori necefTaria caufataa fbrri apperituproptcr frigt- ditatem ftomachf .hocenimftantcheparno poteft chiif humidam partem attrahercpcrfecJcunde muita rema> net f n hcihii$,Sc rcddit fecesmoll^, <S: exconfequcntf uentrem lubricum.Sccunda caufapbtcft cffe fortitudo expulfiuf proptcr multam naturdan humiditatem (to machi.humi<3itascnim naturalismembrifortificat cx- pulfiuam Sc debflitat rctentiua, ut habetur ab Auic. | ; prima.doct . de ui rtutibus. Terria caufa cft multitu<3o cholcrg abradentis uei abftcrgentis ui fcera,^: ftimuia- tis uirtutem expulfiua.Q^uarta eftdebilitascotcntius proucniens acaliditate<&:humiditate,caliditasenim cfi humiditate liquefacic macerias 3c reddit cas habilcs ex- pulfioni. (^uinca caufa eft debilicas ui rcucisaccrahencK undc mult^ parces chilirclinquuntur in fccibosnon at- trad:g, Sc ficreddunturfcces humidg ud li^juidfd: ue ter fluxibilis. Q_urntoprincipaliter mtelligendii fecii dum Conientatore c^ quatuor prims cauf£ iam dicftg fi reperiantur tn iuuetutCiinfcncAutepermutantad op pofitas caufas refpcctu iuucntutis.patet <3ffcurrcndo per fingulas caufas. Prima cnim caufa qug eft airumptfo nimie quanritariscibipermutac^r,<juiainfcnectute frt giditasitomachipcrmultum ampliusaugetur. Frigidi tas autem multum aucta dcijcit appctitum ,omnts enim tmmoderata difcrafia dei)ac actumipropri^ utrtutis. Sc cundacaufa fimiliterpcrmutaturjqutaftomachusfn f« uentutc multum humidus,in fcnectute cxiccatur,f deo cScit ftypcicus refpectu iuucntutffi.Tcrriacaufaetia jp mutat,ga figcneratmultf tudocholcrg liuuetute quf eft caufa fiuxibilitatis uentris, cum talfs multttudo cholerae tn fencfftute dcficiat.patet SCc, Q^uarta caufa •fimiiiter uariatur ^ quia tam caliditas q^ humiditas nf- mia Thc* Lco* Vcnter 1 qui<3» Fluxf- ; bilitaris i cain uc tre 5x. ; Autce, ; Dtfcra- 1 fia imo ! derata i d^citac I tum ^ prifutr 1 tutis, i Digitized by Google A PHOR* mia <S:c.ex«ftttisin i uucntuteiin {entStatt umpttatvuc SCtemittiK.ioScc, Scxtopncfparrnotat^^.j.caifene ^utc non permutatur fcdpotiusaugctur fecundii.Co- incntatorcm , puta dcbtlitas attratiuae hepatis propter multam frfgtditatan, i dco ubi proptcr hanc caufam ha berctiuucnfs ucncrcm fluf dum non habcret i n fenccflu teftyptfcum fcdpotfusmagisAucdum. Exquofequic ;hanc pr f mam condufioncm aphor. non cife unt uerfali tcruera,fedfolumutinpluribus. Septimo inteliigcn- dum eftq> uc prima ojnciufio in pr gdtdis quatuor cau iishabeat ueritatcmoportctcftcraeire pariain regimi neconucnicntecidemfcni <S:iuucni fecundum omncs ;': ^ resnonnaturalcs.EthocfetisdeclaratComencacor. yeteri Secundaconclufio. Q_uicunc^iniuuentute habenc iuuetu uetrcsitccosfiueftypticos^infencc^tutc^utplurimu) teficois habenteosfiuxibiles. Probatur, utplurimuquibusac aut ftv cidunt caufx ftypticitatis in iuuentute,accidunt caufae micusct fl^j, jjjjijtatis in fcncaute. igitur &c .& alTumptum dc iLcit i fe clarat.Cdmcntator in commcnto. Primo nota.Caufae ^«^"^.^'^^ftypticitatispoirunteflcmultaeoppofitaecaufisfluxibi liuxibi licatis. Prima oppofita prcmae paudtas appetitus caufa^ ^^^* ta a calido ftomach us.n .multum calidus debiliter appc tit^Secunda caufa eft debilitas expulfiuae ct fortitudo re tenttuaeftomachi proptcr ficdtatcm eius naturale mul tam . Siccitas enim for titicat rctentiuam 3C debilitat cx- puifluam . Tcrtia caufa cft paucitas cholerae debcn - . rtsabftcrgereinteftina<S:ftimulareuirtutemcxpuIfl- .^.^P^^" uam.Q_uartacaufacftdebtlitasexpuIfiuae a frigidita- •citaas jg ^ fic.flomachf .reddtt.n.frtgiditas cu ficcitate matc- cae S^» riasquafi c6geIatas&:expulfioniinhabilcs.Q_urtacau fa cft fortitudo ut rtutis actracfciuae hcpatis,^ptcr quod chilus a ftomacho perfeclc attrahtcur ad hepar , 8C tunc feccs multum exiccatur propter abfenciam parcium hu midarum . Secundonoca. Aiique ifta^ caufaj^j fccuda. Comen.permutanturtnfencAute^;: aliqucnon. Pri- macnim permutatur,quae eftdebilitas appeticus a mul tocalido.rcmiccicurenimcalor in fenectutc propter <^ augetur appetitus.Sccunda uero caufa pmucatur ,qaia augeturillaficcitas <S: cfFtcitdifproportionata, utpoft apparcbic.Tcrcii ucro caufa no mucacur fed pociusau gecur,nifi force per accidens proqnanto diminucaquan ticaschoIeraeafrigido,<X:frigidicas eftcaufa huintdtca- tis 8C fluxibilicatis. Q^uarta caufa poteft dici e^ciam per fnucari,quia ois immodcrata qualitas deijcit aclum pro prix uircucis. Q^uinca eciam caufa permucacur , uc pa- Auice, ^"' Exqutbus pacec<^caprima($fecunda conclufio Mcdict* aphorifmi eft folum uera. vt in pluribus fecundafence- naa fe- tiam.Comencacoris. Ec fii'is fenccncia habec ab Aui* cunda Terci o canon fen. I ^.cap .de fluxu uencris omniu mo ecaccs ^^^^' ^^ P°^^^ ampliari ca ad fluxtbilicaccm intcftino- uarian- rum &;ftypticitacem qp uefics uc pacec. Etcft utilisin daR: cu ^^" pronoftico uc pacet , 8C etiam curatiuo. Sdcur cnt xatiuus qi^^'ter fecundum uarias aetates uariande funtfoluti- ;p nofti "^ medidnf fumpta i ndicatione a fluxibiiitace 8c ftyp cufque tidtateuentris<S!:c. canon, AphorifinUS* il. Potus indigentiam (blmt. Famem uini potio fol ui t . Famem thorexis ideft uini potio folutt. Expofitio lacobi. Coclufio aphorifmicftifta.Vinumcurac aj^tttum caninum. Probatur fic. Vinum remouet caufain ap- pcdtus canini.igitur <&:c .Patct confcquetia,& aiTump tum drca litcra declarabic <S:deducct. Sifis fcnccnda colf r ab Aui . I i .tcrt^ .trac.2 .cap,dc cura appcdtus ca iiint.<S^ ^.Alma.cap.deappetitucanino.EtaSerap. tcr dobreuiari^ cap.l . Et a Rafi in diuifionibus. cap.dc aegrtt'.ftomadii» Et cft apfaorifmus udiisinadu curati H IPPO/ i9 Thc* Leo» Autcc. Alma. Serap* Rafis. uo utjpatct.EtampItatur ad oem difpofltfoJicm ftpma chiprgtcr natutsm a lifi cau^ procedentc , Pri mo no ta. Pocus fumitur mulaplicicer .f.pro quocuns^ degluti Potus biii finc mafticatione .8c pro aqua , & ut diflinguit con tripfr. tra ctbum 8C pro utno, 8C fic fumitur hic, ut in comen to uidcbicur. Secundo nota. Indigencia fumitur tripli Indigz dterucfupra. Protnanitione. Profamenaturali. Pro tta tri- canina. H.icfumicurprocaninafame.cum cnimfames plex. fic criplex fdliccc nacurahs , 3Cnoa nacuralis, sSiipraecer nacuram. Et prarter nacuralis fit triplex fcilicct Buli- mus,cum appecic ftomacus cf ccrts membrisfame de Famte . iidentibus. Et fyncopalis. Eccanina. Dc tertiatnpro' rripfr, pofito eft fermo ,quae ideo canina dicitur , quia ha- bens hunc appcdtiim appccit uoradtcr ut canis , ita uc tam intenfiuc,<Si: tam infatiabilt ter , 8c cancum dbum appetat. vnde Scrapio in allcgato capituIoaic,hic appc- dtusdiciturcamnusnominccanis. Tertio nota. Appe tituscaninimuItaspofreefrccaufas,utcolligitabAui. Autce» <5^Sera.etiamlods praeallegatis. Prima jx>tcftcircmul Ssrap. dtudocuacuadonii 8c prolixitas fc. Sccunda debtlitas Appca . retcnduf in mebrisautin ftomacho.Tcrcia fuperflua tuscan* caltditasinorcftomachi fupcrflua factcns folucione.f. luca oc fuperfluafuccione uenaru. Q_uartapoceftcflrc fuper- ^^pl^» flua calidtcas in toto corporc. calidicas enim in orc fto- ' machi,licec def)ciac appecicu 8c fadac ai^terc aqua 8C currentia humida,cum tamcn dnantur corpori ccontra Hcit:,8C hoc fi ue ifia caliditas f ucrit cxcrinfeca ut acrts, fiucincrinfeca.Q_uincacaufa,pofrunccirc uermesin i-. tcftinis.Sexcacaufa,fuperfluauigilia.S€pdma,fttgidC' tas ons ftomachi co ftringens 8c cxprimcns50ccaua,po tcft cire h umor acecofusin uifcatus in orc ftomacht . Ad propofitiifolumcft hicfermodeappctitucaninoab his duabus ultimis caiifis contingentc.ab al^s cnim non . f^ ^ ^ Q_uartonota.Vtniidebcnshunc^pctitucurarcdc- Q.?J?* bet aliquibus coditiotubus clfe codidonacii . Prima co umuiol dtdocft,ucfitquadtadsmuItae,ucfuaquaGicace cxcc- uac ca- dacmorbum uclcaufam morbi.Sccunda,utfit accu 8C ^^y^^P uircualfcer calidii.actu qufde,utmclfusadinccrioracc P^^^» profundasparccs orts ftamachi pcnccrcc. poccndalicer ucro ut ad a Aum reduAum matcriam rcfoluat 3c fub- dIict.Tcrda,utfitpriuatutnfaporcaj:^titumcxdtan tcfciltcet acctofoponricod:c. Exquafoguiturquarta, uc fic tn faporc dulce ucl acucum.dulccquidan uc rela- ^. xando os iiomachi ct fupcrnatando degdacappcdcum . acucum ucro,quia fubciIiaduum,rcfoluduum , 8c pe-- necraciuum. Etexhispatctcaufauerificam aphorif^. W,, ' m um .appctitu cnim caufaco cx caufis iam dictiSyG. esL" i^ -. hibeacur uinum cum drcunflancijs diccis,..calidicacc acft:ualiremouccmalamcompIextoncmfitgidim,<S^eci , "U^ am uircualiiil^ cdam rcfblutc nacuram inuffcatam ort ftomachi, fi ab illa pedcns f uerit 8cc. Vlrimo noca . Ap pedcunicaninum propriccireacddcns.cft enim actia corr upca,uc tnfra dedaralMcur in qu|ftionc.ideo non ^ prie didcur aegricudo^jnifi pcr 3egricu<tocm udtmusin- telligcrc omnem dtfpofidon<3n praeternaturam adfe ca. ram uertencem, ficucf rcquenccr faciunc huiufmodi ac- ddcnca,ut coHigitur. 1 2 . thcrapeudcae a Galeno. Aphorifiniis. Z2* Ex plcnitadfne quaecunque aegtttodin^ fi^* unt, euaojario fenat Et qascunqueab euacua^ tionejp!enitudo.Et aliorum contrarietas, Q^uicunquc morbi ex rcpkdoncfiunt, uacuarionc Thc* curantur .Q_uicunquc uacuadone, rq>Iedonc. Eodem quemodo caetcrorum contraria rcmedio f unt. Q^uicunquc moxy. ex rcplcrione fi!unt, curat cuacua Lco» . tio. Et qutcunquc cx cuacuadonCjrq^edojiS: alio- xum conorarietas. . Iaco.8»Aplk>* C i^ Gaf. Digitized by Google P A R T I. ' ' E^poiitio lacobi, ^ iriftc aphoyifmus trcs habct conclttiiQiics. Scc^nda cft fbi.( £1: quccuncji. )Tcrtiaibt.( Et alior um . ) Pf ioia conclufio*Oaincs morbos ficntcs.i.pcndcntcs explcnitudinccuacuatioranat.f.aptacrtranarc.Proba tur. cuiuslib^t morbi ficntts cx rcpfonc caufam rcmo - «ct ud apta eft cuacuati o rcmoucrCjigit SCc. patet con fcqucntia.& aiTumptu ftatim circaliteram dedarabic. RcpFo Primonotarepibnemmultipkcic' diftingui.i.quoad xnulti*' .uafa,6i quo ad uirtutcm, Sc quo ad totii, 6C quo ad par plex • tcm, qugdam intraucnas 3C qugdam extra, qu^dam hu morum,qugdam ciborum,alia fuperBuitatu .Ht de om nibus uerijScatur aphoriimus.omnem enim talemfanat cuacuatio, et hoc iiue fumac repib pro materta replen' tCjfiucpcr difpofitioncmebri,ut fupra ibi.Nonpleni- tudo*aphorifmo.4 .hutus fccundae j«rticulae. Sccundo RcpPo^ noca rtpfonem poffe caufare aegritudinem m ulaphcip, pECe ca ut.f.prtmitiuacaufa,anteccdensetconmvfta. Exemplu mor bi primi, ut repfo cibi . Exemplum fecundi, ut rcpFo h u-, tripft'» morum non putridoj^refpcclufebris. Tertiorepkcio putridoi^j. Adprcpofitum deomnibus ucrus eft aphof if mus,licetprincipalius decoiiida. Tertionota.i£gri tucUnum qugdara dicuntur fientesj^^qugdamfadg.Fi cntes autcm dupliciter . Primo, quia exiftentes in pro- ducicuius.f. aliquideftprodudtum , d^aliquidprodu- cendum ,ut ephimera in principio ud augmento . Secii do fiens.i.ab altero pcr cutus rcmotionem ipfa acgritu- iEgri^' doremoueturinconferuarf dependens,iicecipfiuseiTe tudodu fittotumproducftum.Fadum etiam dupliciter diftin- phcit. guitur.Pnmo utdiflinguitur contrafiensprcmomodo. fumptum . Sccundo uc diftinguitur contra fiens fecudo modo dicflum ,quia indepcn dcns a caufa particulari de- pedentiaparticularijfedfoluuniuerfali uthectica .In ^pofi to eft fermo de fientibusS: non defaAis , quiade f acftis non ciTet aphorifmus uerus , fed intelFr de depcn- dcntibus amateria nondum fac1is,liceteuacuacio bene coadiuuct. Adpropofitumlicctpoilitampharidumdi citfiuuc,potifitme intelltgi debent aegritudines in con- fer uari a plemtudf ne depcndentes, fecundum quem mo dummakm coplexionem calidam in ftomaco faclam, quiaindependcten».cuiustn remotione impediretcho lercabudantiamfi»maco,nonfientaTjdiccremus, ncc oporteret iUa matcria rcmota r cmoueri iUam mala co- . plexionem. Q_uarconotaaegritudinemfumiduprrv -^^^j" Primoproprie, ut aliasdeclaratum eft.Secundo comur ^^^^ ^ nitcrproomnidifpofidoneprgter naturaeiusrcmotio pif cit . n^nj indicacc & ita ad ampliandu aphorifmu fumendu Sanatio dupfr. cfthic. Q ufntonotaeuacuationefierimultiplicicin- Jiuo du fenfibtIieccfenfibilic.fenfibilicpcrfeceCfum,(S;: ite^cii pliat. phlebotomiauclpharmacia. AdpropofitudehisTom- nibus eftfermo,ut fenfus fit. omnes repfones fanat eua cuatio fenfibilis ud infenfibilis. Sexto nota hic termi- nusfanatio funjttur duplidtcr. Prtmo modoftri«rce,<S: fic cft faiiitatis indudio 3c f gritudinis remotio,<5<:fic fo la curatio cft fanatio.Scciidomo coni unic,ct fic exre dic fcadacftum curatiuum 3C pr^feruatiuii.fic enim fanare cft no foium fanitate inducere, fed ipfam prgfcruarc^S^ alapfu prohiberc.&;fic fumitur hic,quia omnem aegri- tudinemexplcnitudine procedentem ud apta fieri eua cuatiofanat.i.rcniouct ucl ficriprohibec.quod totii eft intclligendum de euacuationecum circunftantfjsdebi- te approximatisqug funtdecem.Q^uartoprimi colle<ft? SC ia uerfibus fgpe alJegatis.Hsecfunc penfandamcdico purgare uolentf.Arsgcas>uirtus,rcgio,complexio forr ma.Mores,& fynfhoma,repletio,tempus,<Si^ ufus. oeptimQ nota cj» rcpfo fumitur dupfr . Prtmo por mate ria rcplente,<&: fic eft caufa segritu<3inis. Secundo pro di fpotioneipilusmcmbrirepleti, «S^ ficeft ajgritudo. Et pnmomodo fumic in prcpofito^ut fit apho* fenfusquaf Autce» Egid. Sal. Rcple- tio du- plicit. cunq^ aegrf tttdtnes dc tcpletionc i n matcff a>q>l€fitc fi^ untcuacuatiofanat. Sccundacondufio Q^uafcunq^ jcgritudincsex cuacuationc fanatrcpktio.Probaccon dufio utpr|cedes.Prteonota. Pcrplcnitudinem fana tem <Sjc .non debcmus intdligerc plenitudincm qup ad uafe,necctiamquoaduirtutem, fcdacftum rcfumeiidf 6^reacquircndiiliudquod per fuperfluam cuacuatior nem dcperditum cft. 3C poceft ifta plcnttudo rcfumptia nominarf . Secundo nota.Licet ita fit non tamcn itafa- dltter segrttudines cx euacuati onc contingcnces rcmo- ueturperplenitudincm ficut econtrario.fed dehocdi- ctum fuit fupra in comcntoillius.^ . apho. pri mae par- ttculg.qui ficincipit.In tenuibus(3iftis. Tcrtta condufio.Omnium aegricudtnum contraric- tasideftfuumcontrarium eft remotiuuin. Primono- ta.Hoc di(ftum Hippo, poteft ciTc unum principiumad ambascondufionespraeccdcnces. Secundo nota con- trariecacem fumi dupltciter. Prtmo proprie , ut quarto ra etaphifice. <S: fi c non fumit ur iiic. Secundo pro om ni eo quod eft alterius rcmotiu um fi uc per fe iiue per acci densjfiue mediace fiue tmmediate.<S^ fic capitur hic,<S^ lioceftcommuniter, Etiimjiisfentencia iiuic colligtc tertio techni.ibi Curatio uero unum habetmodum. 3C quarto primi. primo capitulo. <S:, 1 1 .terapeutice. pri- mo capitulo.^ in iibro de naturafsetus.^St: infinitiesali bi.Et eft ucilis,ut pacec.Et ampliatur ad omne a^gritu- dinumgenusfaltemquo ad tettiam conclufionem , 6<i: non Col um ad argricu(linem proprie dictam,fed etiam ad omuem difpofitioncm prsetcr naturam ♦ Plcttttu do ^d et Refum ptio* Cotra-. riecas dupfr Gal'. Auicc» Aphorifinus» ^3» Acutae xgritudines in quatuordecim dichu& iudicantun Motbiacutiintraqiiartumdectmum diem iudtcant. Thc* Acuti morbi in quatuordecim dicbus iudicantur . Vco* Expofitio lacobi. Conclufioaphorifmteftifta. Acutse xgrttudines ia 1 4.diebusiudicantur id eft cretice terminantur. Pro- batur fic.in. 1 4 .diein huiufmodi segritudinibus adue- nic ftaruSj^Ccohfequuntur crifis, cum ipfe crifi termi-- nabiles fint.igitur «S^calfumptum probatur,quia funt uelocis motus cum forcicudine acci<3e tium . igitur illam diem non tranfcendunt. Similts fcntentta colligitur fe- cundo creticorum. I 2,3c.l3.3c.lO. Alman. cap. de temporefcbriscognofcend3E.<S:. 1 9.Continentis,capi- tuIodemorbisacutisinprincipio<S:: aliqualiter fecun- daquartf .capitulopenuldmo. Et eft utilisin aAu pro- noftico (S^operatiuo , utpatet, c5^ampltatur ad omnes morbpsabfoluteacutos. Primo noca hanc conclufio- nemduplicemhabereincdlectum. Primus iam datus utucrbafonant.Secundusin. 1 4.diebus,quiafcilicet a 1 4.die infra uel citra, 3C fub ifto fenfu exponit. Com- mentator in commento,<&: euidentiusprobatur conclu fio. Seciido nota. iVbrborum quofdam eirc chronicos, quofdam acutos .Chronici func tardi motus ^Si^acciden-r tiumfacilium , 3c ifti terminantur a quadraginta die ultra. Acutiuerofuntuelocismotus<S^i£uorum acci- den tium,^ hgc cft caufa uclocis terminationis eorum, S:omnes hi in.40 .diebus ad pfs termtnatur.Et Iii funt duplices,quiaquidam funtdictiacutiabforutc <&: funt flli quor um motus a principio ad fincm eft fortis 5c fse- uorum accidentium ^ordinatus , ^horum terminus -^ft adecimaquartadiecitrad^non tranfeunt , ultcriua in acutisabfolutc feruat untTormitasmotus,nec gcipi.- mus accide tiii differentiadcleuitate in fguitate ncc eco i^erfojficut uidem us in iftis tcrtianis no puris q no func acutg Gar. Aima, Rafis. Auice, Morbo rii acu- torii c« raciuus ^nofti cufc^ c^ non. Mor- busdu-» pfr. Digitized by Google A P HOR. tc.lftf f grftudfncsacutgab&lutc fi tcrminantur u«- fusp.rincipium magisqp ucrfus, 1 4.dfeni 5 tunc dicunt pcrperacutg.fitii terminantur magis uerfus. 1 4.diem q^ ucrfus principiii diciitur pcracuc^,cSc dicun t oe s iftc abfolutc acut9,quia cum hoccj^funtfguoril accfitiu na i:ranfccndunt. 1 4.dtcm. Horii ucroabfolutc acutorum quidaperacuti,«5Cquida ppcracuti nomcnanc.Peracu- tf quide apud iiA.funt qui magis ucrfus. 1 4 ; ^ ucrfus • prtncipiii tcrminatur . Pcrpcracuti ucro funt qui niagis j^f^ uerfusprincipiii# ucrfus. 1 4.tcrmtnatur.Q^uidauc- bustro rofuntacuticumdiminutione^&dicunttropi^ couer ' picus uf jlui.quia tropici »5^cducriiuiidcm funt,<&: funt illiqui coucrij a. I4.die uItra<S: citra.40 . diem terminantur. Sc tcr- ttUS» minantur in.j 5 .dic.<Sc diciitur tropici. quiain talibus aegritudintbuslicct fint acutae pcrcipiuntur con ucrii o- Jiesjqufa.f.a£gritudoquandoc]^fortiusquandoc^ debi- I(us,(S: iterii poft quantbci^ fortiusquandoq^ dcbilius af fligita^otantefi.n.afflfcrtfo cfTctcdtinua^S^ordina^ ta uchemcnsnontranfccndcret.l4 dicm.cuius diucrii tatis caufa eiTe pot?ft,aut pptcr ciTc aegritudine intcr- poIatam,aut continua ^portionale, quia.f matcriali- cet intra uafa putrefcat,non tamcn in locis cordi ^in- quts,aut ^ptcr ipfam materia ethcrogencam elVc ita,ut — . fitunaparsaliamagisvS^intcnfiusinflamabilis.Adpro ^^"'^ pofitum dc abfblutc acutis in ,ppofito cft fcrmo. Ter- ?• ^"' tio nota. Tripliccs funt aegritudincs;quaeda chronicar, pKcit , quseda acutae,& qugda mcdig, ut dcclaratu eft in fecun do notato. Q^uarto nota. proptcr multa pbteft aliqua materiafaccre g gritudine acuta,utahas didii cft.f.^ tcr qualitate manifefta,occultamalitia,quantitate ni' ^ . /♦ miam ^SC lodi ubi continc t .cjuomodohbet ucrii eft qd* ^^j dicitur. Q_uintonota.d(Cftiudicantur.i.crctice termi ^^ * nantur.Crifis cnim grgcCjlatine iudicium ut fupra. Aphorirmus. ^4* S eptf mae quarta eft indicatiua.Et alterfus ikb^ domadae odaua prindpium. C ontemplaria ue roji.h^c enim eft quarta fecundae hebdomadap, Contemplaria uero rurfus (eptima decima. hacc cft enim quarta a quartadedma,iept£ma uero abundecima. The. Diesquartus feptimi tndcxcft. 0»3:auusprincipium altcrius fepdmang exorditur. Vndccimus etiam cofide randus cft.Q.uartus enim f^cundi feptcnar^ cft. Ite dc cimusfcptimuscofideraduseft. Quartusenim aquar to dccima& fcptimusab undccimocft» ^ %€Qt Scptenoru quar tus cft index. Altcrius fcpdmanf o(ft^ li«sprincipium.Eftautcm& undecimus conteaiplabi Iis.Ipfccnim quartuscft altcrius feptimang Rurfus uc iro5^dcdmusfcptimusconteplabihs,ipfc fiquide quat tos eft aquartodccimo,feptimus uerc^ab undedmo. . Expofitiolacobi. Iftcaphorifinusquatuor habctcodufioncs. Sccncda «ft ibi( Altcrius uero hcbdomadf . )Tertia ibi( Contcm plaria ucro.)Quartaibi(Contemplaria uero.) Prima coc^UiSo. Quartadi^nuntiac.i dedarat cri- fim in fcprimaf utura.Probatur fic.i n feprima dic debe te ucnirccrifijinquartaai^sarctueftigiiifuturg orifis. fgitur&c.pat«c6fcqucntia><Scairumptiidrca littera declarabitur. Primonota pcnes auciorcs comunitcr iftosterminosreperiri,diGcreaca,dies indicatiua ,jcfc I^*?SMtf niitiatiua,dicsmanifeftatiua(S: c6templatiua.Eftaute. |>£r# dics cretica dics in q ua aduenit , uel aut aducnire .potcft crifisc6pIetauddiminuca.Perdie autem indicatiua> Buntiatt ua, contcmpIattua,fi uc manif cftatiua idcm^f. ^kmin gua |grotaoci$ 4if|>ofi(ioiieMmprche£i&ptroQo HIPPO. zo &iaai poiTum us quid in alia die«f i mmcdtate die cretf ca primofequcntciucurnm fit.Exempliicft.ficutinquar taapparetelcui fudorcautparuofanguisEuxu ^nofti . camur i feprima &:c.ct tiic erit.4. idicas ud iudicauua, feprimg,<Sifeptimamdicata. Seciidonota.Dicicrcac$ Crifis ticsforecas f.uirtusmateriaaaorbi&cciclasafpectus. triplex» cede .n.funt caufg crifis et dict cretic^.cu igitur iftf fint cauf^criiis feqaitur <S;:;c. Prtmo uirtuscumcalore ^ea do in materia Sc ipfam prf parando uci tentando expcl- lcrc. Econtra materia refi liendo 3C uirtute ft«a ulado; . Celefl;isquoc5 infiuentia 3C maximeiunaadhoccocur ritjCum fitdna uelodsmotuSiSCnobisproxima, undci CTCticando quandoq^ iuuat uirtute ,quandoc^ uero ma- tcriam,ut Ci maceriafueritfrigida<&: humida.<S£: fic niic horacrifis,<S: luna in figno frigido <S^humido adiuua- bftmatertamorbidrgefrione tmpediendo. Si ucro fit in fignoalio utincalido&ficco uirtute iuuabic ad dige^ r<ndummateria,utpatct. Exquibuspatctprimofoia i n ggritudinibus matcrialibus ciTc dicscrcttcos cofidc randc^,quiafbifuntf<;Jumfu^cauff. Patet fccundo nou ctia tn omnibus]materialibus, quia no Aint oimics pcrcrifimterminabiicsjutaliasdi^ftiieft. Tcrtion<«a. : Dies cretica eft dupiex.f radicalis 3C in<icariua,contc*-- J.^^^ platiua fiuemanifellatiua.Primain quafecundiipluri dfcsau mum aduenit perfe^fca crifis , ut.7 . 1 4.Xndicatiua quf- P*^" alianunciat Sc fitineaimperfccftacrtfis>ut.4. ! ! .^c* tnquafecundii plurimii apparcntmotus^S: fignafutu^ rf crifisin.7 .uel. 1 4.,Etdixi notacer,utplurimii. quia. merito difformttacismatcrie aut alterius cauCg poifetil lceiFeAusanpcdiri. Quatuorfuntproprietatesindica riuf . Primanuntiatf uturani crifim.Secundanunriac utrii dta uel tarda.Tertia ondit (alubre ucl morcale<K Quartafpemcrifis. Exquibuspacecdi&rcncia inccr. in<iicaciua dc radtcale duplex .Prima exparce crilis, Sc cuflda ex parte fignt . Ec nocadiem indicaciua non io-. him ondete futura crilim/ed criaqualicacc ct mancrie eus.^.g.li tnquarcaapparcacfudoraliqualisin toco^et. urina auc hypoli:afiscum fignis aliqualis digcfiaonis SC. al^squibus .pbabilitcr arguimusfore uicioriauircut» fupramateriapnoflicariddicmusctifimadialute fur- q^q^ turamin.j. Siaute ccontranonaj^jarctfudor 3C urina fainjjffs - fit adnigredine tendcnsautbypoftafis non cum fignis ^cruso aliqualts co<9:ione<&: crianon ckgcfaonis ^nofticari de ^^f^^ bemuscrifimfucurain.^.admorcem. Q_uarconota. ^^ ^^ Tam radtcale qp^indicariuadicm dupliccm uel duplidc £)ies ra efire.Prtmopcrfc<S;:prindpalitcr Sccundo pcr inccrd- ^caiis dcnciam. Prima cftin qtBifecundii plurimu fit cniis ^r jxidiciri fccftaauctmpcrfccfta.Sccundacfl:tn quamcncoalicuius ^^ ^j Jl^ eiterddentis concingic crifim ficri.HocauciE poteft c/rc 1^^,^ maccrig f urioficas aut amicabilis afpcccus utrtutcm iu-. uans, aut ccontra aut matcri^ bcnignicas , ita c^ morito ^porrionis acdckntaliccr coringenris mrcutis^ matC'. riam,uclcc6trahoccontingit.^.g.fiin.l l .dieapparcc fudor lcu«merttocuiusin. 14- dic ^xuifticatur crifim f utura pcr fudorcm coringcns eftmateriaincantu f urio iamcHcc^eftimulabituirtute adpriusi^ericandum io: 1 4^3utfupcrucmctafpcciusicai>cniuolus<^ fictprius aucicamaliuoluscj>priusintcrfidcc$gritudo. Quin-. Crctica tonota.Exdicft:fsficriduplicftcr3lK}uacrericaperincer, dupijac , dcfcnriam.Primqrationcalicuiusacddcntalisiuuamc ti fupcr uauentis uirturi undc fupra maccria tancapro- porrioncm uirtus ac^uirit^utantc raAcale crcrica pot- fic coplctam crifim dficcrc, 3c Hls. dicitur crerica pcr ac comodarioncm.Sccuncio rarioncmalignitatis autdomi ni) materi^ acquifiri rarionc cuius incantum ftim ulacur uirtusjutcrcricam radicalcm cxpccftarcnon poifit.Exc plapaccnt,<Siifta didt crcricaper impulfione, impellic ent uirtus ad crcricadii .cx gbus patcc primo ^libet dic pofreefiTecrmca. patctfccundoin^gtitudinibus ualdc Iaco,s.Apho» C iiij Digitized by Google tcutfe ho>a crifis<S^dt€m crcucanj «ardcmcef tam efT^, undebcncHtppo. tcnec^acutprummorborum<S:c. Secundacodufio.Occauadicscftprincipiumfecun- dae fcpttmanx.Probatur ficutqutdaocftaua c^^tttentc princtpio fccundse fcpct njanae trcs fcpttnjaoae medictna . Jescoraplentur in.zo,6c alitcr non.igitur.patct confc- quentia, quia 2 o .cft cretica radical js 8c cretici radica- lcs fc fequuntur pcr feptimanas. aiiter 8C melius fe- ptimanas taliter computando cft. I 4 • ^nis fecund^e SC aliccr non , fcd eflct . l J . dies . igitur. patet confer quenaa,<S^aifumptumctrcalfttcradeclarabitur. Prt roonota.GQputatio medtcinalisprouc ganetpropofito cftdebita«S^ordinacadierii aegritudine menfurantiui» Rumeratio,fcj:undum coru c6fequentiam>ut dies indi- catiua*^ radicalis crecica amedico cognofcat, Ex quo patcthanccoputationeminchoare debere a principio. ipfiussegricudtnisjquaecfthorafeafibiltskfionis. Se-; cundonoca.q>quiae3{pcrimccorepertum eft diem. 1 4... circcrcttcaradicalcmsScfrequenalTxmeper.I I .nuntta. rijtdco cocluditurocTiauadcberc eireprincipium fccun: d2efept;imanae,quoniaindicaduusdics*&: radicalis Ccrc- confcquuntur pcr quatcrnos,<S:: illud fuit motiuum. ^ Hippo.caeterae conclufionespatent Scc, Tcrtia conciufio. 1 1 .dtes eft indicatiua. 1 4. Proba- . tur.ficfchabet. 1 1 .ad. 1 4.ficutquarta adfcptimS, fed quartacftindicatiuafeptim^.igit^i^c cofequetianota. ^ antccedcns probatur,quta ficut quarta eft finisqcer nargprtm^ f«ptiman9,tta. 1 1 .feciidg fepcimang.Stfr fi cutquartadiftat a feptima,ita. 1 1 .a. 1 4.utpatec ^c, Htppo. Q_uartacoclufio.Dies.17.cftconceplaris.20.Pro. Gar. batur.ficfchabeciy.ad.zo.ficutquartaad.y.^.I X Curati ad.i4.fcd priraae funtindicatiue.igicur 5;:c.cofcquen- MJ ^no cianota.&antcccdenspatctincelligenti. Similisfentea fticiq; tta ponitur ab Hippo. Tcr tio pronofticoru . 8C a GaF,. actusca commento.3i . Et eft utilisapho.in actu pronoftico 6C non ad curatiuo.cx co.n.cognofcit tepus futurg crifistSi: qua-. cogno- litasfuturg crifis.Exquo habetur indicacio de inceiru i" fccndii aau curaciuo.Etampiiatur non folii adfeptimanas,fed tpsdCq ctiaadmenfes<S:adannos,quiaquartusmenfis poteft litatem . eiTcindicatiuus.7. 8c.ll.l4-<3c ita deali]s<S^ fimiliter ^rifis» dcannis. Exquatuorcoclufionibuspoficisinapho.fe. quii^ur quatuor corrolarta,qus forte Htppo.icccliexit* " ■ Primum.Infpatio.2 0.. dierxi non includuntur , nifi trcs dicscretict radicales,<S: trcs indicatiui proprie.f.7. l.4.,8c,ZQ.8c.4.. 1 1 .&. 1 7.1icet pcr intercidenuapof-" iintcffeplurcs. Secundumcorrolariix.Sicntcretict ra^ dicalcsfefc cofcquuntur perfcptenos,tca crecicitndica-- tiut fcfc cofequiicur per fepcenos. Ter tiii cor rolariii. ; Alttcr cotinuaturfeciidafeptimana tcrti:^ <Si:aliter prt roafccund5,quiaprima(&: fecundafeptimananon funt. c6ra«nicantcs,fed fccunda 8C tcrda benefunt comuntV cantcs.Et hoc fads exprclTe denotauit,cum dixit q^ octa, ua cftprindpiii fecundg feptimanf, 8c tota caufa huius cft hfC, quia per cxperientia tnuentii eft uigciima die efrecrcticaradicale,ficut5£.7.<S:. 1 4.ideo c6putando: iftas fcpttmanas nccciTartu f uttponere. 1 4 diem efie fi. ficm fccundg 8C prtncipiu tertif fcptimang . 8c hoc ha-j |>ebicur. Q^uartum corrolariii.Computando dics cre ticos neccflCc cft poncre finem primt quacernar^ cife pri cipiumfecundi. Exquo.n taliscoputatiodebet ficrtg quatcrBOS,nifi cnim fit ficrctfeptima <Si. 1 4-<S!: utgcfi^ wianonforcntcrscicgradicales. Q^uintonotaprmci- ^aliterq>a,20. die uitratncedendumeftin coputatio- iic dicriijficuc ad. 2 o . Ex quo fequitur <^ (S: quadragefi Ltttcra „a ^ieseCt cretica,<S: 80 <&: fic de alijs 3cc. Primum. lia du- dubiumctrcafundamentudatumdecaufisdicrucr-ctt ^*** corum .N am fi talcs afpectus funt caufg dieriicretico^: L/un$ ^ g^Qj Q^es f m^ „i ^jto plurcs ^ quatuor in duabns fe- a°*5 ^pttmaniscrgoplur.gs erunt dics^ifis.aam ftcuadum; aii: ;: aftrologoslutia fccandu ctus motum in zod/aco caufa^ pedus i tnnobisqutnqjafpectus.f.fcxtile,exagonum,thetra- tnnobis ! gonum,ortogonu,<5«: trtgonum,hgc habentur ex aftrQ caufatt 1 logia.igitur qutnc^ cruntdies cretict. Secundu dubtu. Cap.a St ficelTcc fequcrccur q^. 1 4.cITccforaor in creticando, quod eftconcra Gaf.tn libro fecundo de creticis probaf c6fcquentia,quia cl^fortior afpectus.Confirmatur,cja fi ilc uigefimo eiTet §que fortis , ficut.7. tn crcticando, quod eft falfum.Probatur aiTumptum^quia eft ^quahs oppofitioquadraturs. Tertiumdubiu. Vtdeturcjfe ptimanoneftcretic,aradicalis,quiaeft.crettcafnd£cact- - . ua.pacetperAuice.fecundaquarti.probatur,ficfelia- Auici^ ( betfeptimaad. I4.ficutquarcaadfeptima,quia ucrobt quc eft proporcio dupla.Confirmacur, quia ficuc fe ha- bec media quadracura ad quadracuram fic fe habec qua v . . v draturaadoppofictone,hocpacet.crgo<&:c.Confirma- cur,quiaquemadmodain crtfifucura in.y.in.4.. appa- rent fignahuius,itaincrifi.fiendain.l4. apparenc ii- gna huiusin quinta.na ficut fignu digeftionis in quar- tafignincatc6plemencueiusin.7.ficiignumdigeftto- nis in feptima ilgnificac digeftionc corapi eri debere . tn 14. .Q_uartumdubium.Videcurcj>quarcanuliomo- do eft cretica.probacur,quianecindicactua.probat prt- mum,quiacuncmerico cdcftisafpectusnon multu for tificatur uirtus eiusjquia^motus 3c creticatio acutar um ficperimpares.Confirmacur,quiaindicaciuidebenc,p porcionart cgceris radicalibus , fed motus 8c creticatiq ■ £c in imparibus.ergoindicatiui erunt ? rparibixs , d: p - « confequensdicsquarta nuiio modo poccric dici crecica. Q_uintumdubiumcircaliccera. Diccumeftq? I i .eft indicaciua. 1 4.ficutquarcafepcimg.Nam non ita fe ha- bet,lI.ad.i4.ficutcjuartaad.7.probatur,quiaquar- , ,^ ta eft proprie in medio feptimang . 1 1 .autc non . Cponfir • matur ponendo duos fortem<S: Piatone primo deberc - ' ^ fortem crecicare in .^.qut fit in quarta.xS: Platonem in quodebecfiericrifisin.I4.&:fitin.l I .tunc arguitur fic.materia in iftis erit eque digefta,fed uir tus fortis eft fortior cum non fit tatum debiiicata per f gntudinc . er gp in^.faciet crifim,fed Platonis uirtuseft debiiior.er gononpoterttipfamfacerein.I4- Contrarium iiaius uideturiquiaforttor cftafpectus.l I .^. I^^Pi^obacur, quiaficutfehabetafpectuscreticusradicalis ad radica- lem taiicer fe iiabec indicatiuus ad indicatiuum . Sed for tioreftafpectusoppofitionisquieftin.i4.cgafpeccus , ,^^ qiiadratur 5 qui eft in feptima . ergo for tior ita fe habebit * 1 1 .ad.4. Sextumdubium. Dictueft<^luna triplicit- Luna f tnfluit.f motu , luminc,fortunio 8C tnfortunio. Tuno nnft tr| potio cj> fortes tncipiat ggrotare luna exifte te fub figno' plf atcr 1 libi forcuuato.tuHC fic.in quocunc^ afpcctu f ucrit,poft ealuna£ortificabitmorbii<S:deprimetirirtutem. Scp ,i:,X timuioidnbium .Dataifta pofitione fequcrctur ifta coa clufidcj>nunquatnfeptimo£eretcrifismortalis.quQd. ficarguitur. <S::pono<^ fitforresin 7. tnquadebettet->, minari admorte,tunc fic.uirtus eftforttorm fepttmo.x 8C morbus depreffiorqptii,6*fcdin.fcxta non poterit ui cercmorbus uirtuce.ergonectn feptima^conlequcntta manifefta 8c affumptum.<S: minor patetcxcafu ,.quia; uirtus infeptimaeftadiutaafupercclcfiaafpcjctu., A4; primum cum dicebatur,;c^ funtplurcs afpectusiSf^c.Rii dendum q> afpcctu&lung funt caufgcreticorum.fcdnQa omnes .quia folum tHi in quibus exaltatur uirtus Sc dftr; primitur morbus,fedhoc fit folii tn tribus afpecfitbus i oppofitfone quadraturaeaut mcdiequadraturat, 61C fic foluttur argumcntu,<S^fiddies intercidentcs non dcbe.s , ^ ^ dtd cretfcse radtcaIes,quianon funt ibi aliqut i&oiit^ afpc --" -^ <fluum,licetbencaliquisaliorii. Adfecundiidubiunj •-«-.■ cum diccbatur q>. 1 4.cnt fortior <&:c.dicendu q^ltcct af pcxftusquadraturaefit caufa,nontamen totalitcr, quta. concurri t f adixinferior 8c dtfpofitio uirtutis 8c xo^tt^ti rta^. Digitized by Google Indica- tio tri- plicicer Thc, tt'ac , Sc idco diccndii <j> r^Eiocc aCpt&m^ottiot eft. 1 4<« ^;7.i<d rationcinferioris radicis^quia yirtus eitforti- jor,(iS^ materia rcbclliorjrauonc etia caufg fortior eft . 7 . Et fifr negando coparationcm de uigeiima <§;::. 7.^ hoc eftquoddixit GaF.c^quanto dies crecica eft ^pinquior ■principio tanco cft fortior, Aliter dicendum q> ratione qualitatis fortior eft afped:us in quadratura>fecundum utranc^ qualitatem utric^ oppofitus. Ad tertiu dicen- dum c«5cedendo q^dies.^.eftindicatiua. 14. non tame pureindicatiua^quia etiaeft cretica radicalis,<S(: ideo cu argu!turnegaturc6fequcntia. Ad quartii dicenduq> quartaeftindicatiua. Etnotandii<j>m taK indicatione conllderantur tria. Primo ijgna d/geftionis, Secundo forcitudouirtutis.Tcrtiodifpofitio motus materiae upl xotraria his ideo in quarta merito radicis fuperioris pri ma duo apparentjfed tertium magis mantfeftatur in tcr tio uelinquinto. Ecidco dicedumc^^indicatiua diatur quarta magis q^ tertia 3c quinta rationc afpe Aus/ed ra tione motusmateriaemagis tertia uel quinta,quiafudo ' resfpontaneiboni.f.tcrtianiquintani. Adqumtudice dum capiendo f undamentii ex au<ftoritate Gaf.inlibro tertio cap .8 -de creticis.q> quanto ahqua cretica uel in' dicatiua efi propinquior principi o tanto cft fortiorjideo. digeftio in urina in. 1 1 .3CcS debetproportionariquar tse debet apparere in ea maior gradus digelcionis. Et iic arguiturq>afped:uscftfortiorin.i i .ideo <&:c.Aliqui conceireruntaaliqui aute dixerunt negando limilitudi- iiem3quialicctarpecT:useftfortiorin.i i .tamenradixl fer io r eft fortior in quarta . Ad fextu dicendum q^ in tlu xusqui iit rationcinfortuni) pleruncg fuperat afpectu^^ fecundum quadratura uel oppoiitionem , quandoc^ cft sequalisquandoq; cft debiUor . Sed diceres £. duo segro. tarent unus exnsfub tortUBio>aliusfub infortunio , gs illoru deterius asgrotabit. Et uidetur primo q>^grotas fub infortunio quia concurr unc caufae potentiorcs.Ar-- guitur ctiaV^f grotansfubfortuQio^quia iigniiicatggrt tudinem fad:a apotcntiori caufa. JDicendu ad hocq> il talesaegrotarent aequali aegcitudiGC omnino q> acgrocas fubfortuna eftdeteriusper.uiacaufae.£contradciilo g segrotatfubinfortunioquiamalumeft per uia caufx, minusmalum per uia iigni.. Ad ultimii diccndanegan. do cofequcntia. Ad probationc uitra dicendum negan ,doc6fequcnciam5quiain.7.efiFrcituruirtuspotcnsqug cum mouct matcriafequitur mors,quodin fexcafacerc non potcratproptcr debiittatem. Aiiterdixerunt alig aftrologi , ^ in feptimo ud. 14^ non moriuntur niii illt qui f grotant fubinfortunio,^quiainforcumum augc tur in afpe<ft:ibus,idcomoriuntur, Aphorifinus. 25. AEftiaaequartanae utmultafiunt breues. Air Cumnales liero Ionge.Maxim€ uero que ad hye mem coniunguntur. " Q^uartanae eftiu^ brcucs magna cx parte funt. Aucii iiales lohgg pr^fcrum qug hycmem attingiit. i&ftiucquartan^magna cx parcc breucs audumna- les long5,<S^ maximc qugjhyemcmattingunt» Expolltiolacobi., Iftcapho.treshabec.c6dufioncs.S.ccundacftibi.(Att tumnalcs. )Tcrtiaihi.( Maximc.) : Prima c6cluiio.i£ftiue.quartanf utplurimufiitbre ucs.Probat ijc ut plartai.u caufg facicntcsadbrcuita^ temquartang funtfortiares in fflatCjq«iamatcriac(i fubtiliormagisdifpcrfacalidiorpori apcrtiorcs <S^c. Primo noxa. Exmultis arguitur morbi matcrialislo gitudo iiuc brcuitas.f.rc riaturaii,non naturafi , 3c prg tcrn3taram.Exc«iplumpttmf,utcomplcxfonc,c6po- fiaaa^9|tate,d:quf eisanncduxitur, dckmitmm^ HI:P PQ. tl SC fpiiritudinc.Excmplumfccundi,utaerc, r^fonc,ci bo d:c.Exemplum lert^^ ut multitudine, grolfitic,^ trigiditate. Adpropolitii hic cx rc non naturali, qug tii nonfacic hoc niii uariando difpoficionan reinaturalis, dC preter naturam,<Si; colligun t iftg quatuor caufg pri- maquarti. Secudonota. Perquartanamintelligcredc Cap.4 bem us f ebr em amateria mel mcholtca pcnde tcm intra (J uasr^ uenas,uelextraputrcfcentcm.qugdequarto inqaartu tanada interpolatcmouctjuel ii c6 tinuefortius exaccrbat f gro plcs* rantem que multi pFr uariacur ,quia ud eft conxinua ud incerpolaca,uelamcrianacuraliucladuitaud per coge lacionemgentca,ud amulca maceria ucipauca. /rer-^ - tionota. itftfualesdiciicur ueli f ftategenic^ udreper. • • - tg .8c utrocj modo eft fermo. Q^ uarto nocanotanter dt xiiTcutplurimii. uerbi gratia ponaturcjiibr.incurrac fcbrem quartanam gftiuaiem ,d;:ii t for.habicudinis fct . gidg^S: caloris debilis, 8c ufusfuericregimine ucfgea- tem ad mefiam 8c febriat plato febrc quar tana autum^- XkdM:,8c iitpcr ofaoppoiitomodo fehabens.Dico igicur.. q>in cafu ifto contingens eft fortisquartaram KSem^,^ gis diutuma.igitur <&:c.Ideo hocintelligic ii cgtera pa^ - riaf uerit.ubi non,nonoportet,ut ftiit cxmaiitia rcgi-^ - • ^ minisiicutdeciaratu eft. Q_uintonota.HipJBaximc dcquartanis<dixiire,ucperhocdeali)sconcludera:cum — iitmorbus uaideciironicusdc quo uidct minusipfum breuiari dcbcre, Secunda codufio- Autumnalcsqtar tan g funt logf , ec primo in coparaaonc ad ^ftiuas quar tanas. Probacur . cauf^ longicudinis func in dspoaiTi- mg>quia maceriaampiior,gcoiTior,frigLdior, i^ utrtua debiiis uaide igttur 8Cc^ Primo nota. Pcr autumnaics - - ^ ciTc intclligendum idquod dictii eit: dc fJiiualibus. .Sc; cundonotaipiaseiTelongasexpartcdifpofitk>nismatc rif inqualitacibuseiustnquatttatceius ^cxpartcuir tucis. Sed diceres cur nondixit de uernalibus. JDiatuar- <5ii illas intellcxic fub hyemahbus iSCf ftaualtbus S^. Tercia conduii o. Q_ uar tane coniuna:^ hyeoM maxt- me funt longg . Proijacur, q uxapotiffima cft caufa impc, ditiuarefoIucioniscS-digeiaonismacerig ipiaj^ fd>riii. ^itur&c. Primonota. Perillasquf hyemicoiungfi • ^ tur fncdligipolTetliasqug in auctimnogenerat^ridcrua 2^ _^ tin-adhyemem,udquggcncrancurinhycme._ ^^^ J^^'* <i> nota. Q.uartanamin hycme iudicandam dSciogam. F^ dupliater.Primo,quiahycms£ftcaufeproiotigationis p^ tnfrigidando^materiam<Si;porosdaudendo.^cundo, ^^ ^ quiacum iit tcmpus humidum lignificatur aforticau P ^* ^, (ahunchumorcm qui eft ualdefrigiduseflrcgcnciatii ^^ ' Sc pcr confequcns<S:c.Primam taaacn^ufam confidc-. -^^" ^ ' rat Hip. Et fifis fcntcntia hiac totali coUigitur primo de crifi . Q_uar€o cap .ccTccunda primi^iocSecadacap * d.Et cft uttlis in^tu pronofti<::o«t curatiuo,Etamplia> tur adomnes f grttudin^ a matcria pcndcnt/K, Pcr iuic apho.fcis qualiter i n^ftatcsdcbcs proccdere,.^quali£ tn hycmc. Icari nota^tempora^anni fimuifantfigncb ^caufarcfpca:ubrciutatis(Si:i6gicu<teusquactanf,ce . ficnon rq>ugnatidem ciTc cauiam «St:. iignumrdpeixu ciufdem,^ hoc cft ucrum gcncralttcriibiainquc <^ii« - ■ fecftquoadnosnotiorcfFcaai. Itemnotan4unicft<|» :- -* c5duiiones^pofit$inapho.utfiatucrfc^rtctponcrc ■ " CfCcraparia,ubi.n.nQnficforct,non-opK>rtcrccapIio.c^ ': fcucrum.EcidcobencdixitHip.ut «»ultii.ucrbi gra« " ^ - - - tia ficutpoficuscftcafusinIitcraauf<fcmapho.<S;:c» « ^ Aphoriimas* ^^ Fdbrel ^aCno mdfas efimq^ipafiiiainfdbre Thc, Fcbrcm conuulfiom* fuperucnirc mdius cft qtiam conuulfipnan fcbri, - Fcbrcm couuulfiow fupcriwifrcindius cft, ^[uam fe I,^ fcri^oawilfioncm* Digitized by Google E xpo£tfo lacobf . Cocluno huiusapho.cft tfta.Mehuseft fcbremfupcr ucn Jrc fpafino ^ fpafmum fupcruenire f ebrt. Probatur codufiofic.fpafmusfupcruciucnsfebrieftmortale fi- gnum.ficoncrauerocftcaufacuratiua fpafmi uel ciTc poteft.igitur. Simihsfcntcntiahuiccolligiturfecunda Autce* tcrtgcap.defpafmo.ubialic.Auice huncapho.cSiiMc- : fucdeappropriatiscap.dc fpafrao. Eteft utihs. Etam- phatur ucpatctadoes ^gntudinesncruofas afimihcau Ncfuo fapendcnccsjutparalyfistortura&c* PrimopotaHu fg aegri jufmodifcbrisdebct cirecphimeramult^intenfionis,!* tudinis cct etia putrida aliquando c«5ferat,potilTimc tamen pri- cano ♦ ma,dcqua intedit apho . 5 7 q|uart5 particulg . a fpafmo 6C thctano habito fcbris acuta fuperucniens foluit sgri- tudiiiem,acuta.i.mu!tu intcnfa. Sccundo noca. Spaf- mus fumitur triplicticr .Primo pro qualibec ijgritu^in^ ncriiofancrttorttaut mufculora aut kcertorii contra- <flioncm dcbita^extenfione prohtbcntc. Etficdiuidi tur in tres fpes 1 en^roftotonii .epiftotonu, Sc thctanu. Spaf' Secuaix fumitur propric pro ggritud/nc neruofa mcm mustrt- bracotr^hentCj6i:adebitaext€nfioneipfa prohibentCa pPt. SC utroc^ modo fumitur hic.Thctanus dtdtur cum me bri prohfWtus cft motus ad omne poficionisdii&rentia, undemanet mcnJaru tenfum et infliexibilc>i(^o dtcitur thetanusquafl totu tcnens.Eoiproftotonus didtur cum prohibeturuoluntariusmotusadparte domcftica, hcct ad fylueftrem mcmb rum fit flexibiie,^deo dicitur pro ftotonu$aprothosquodcftprimu quafiprinia ct dome ^^^' fticam patte tcnes>ud a prora qug cft prior pars nauis. thos. Epiftotonus ucro dicitur ccotrario quado . f. prohtbi ta cft tenfio membri,aut etia totius ad parte fylueftre,li- cet ad domcftica poifit flecTti dc moucri.Ex quo patec q» thetanuscft dupiexfpafmus.f.con^pofitusex ilUs duo- busfpafmis. Icemnota.Diucrfifuntneruiautlacerti, qui funt iiiftrm mocu§ uoluntarij ^dpartem domflt/ca 6C qui funt inftrm motus adparte fylueftre >ideo fi co^ ting;atexfccatio u^ rcplctio in utriC^fit rhetanus.fi au tenjinaii^Safiuntaligfpccicsfpafmi. Tertionota.Hu- ^P^^' iufmodifpafmucomuniterfumptuadhuc proprie elfe *"us qu ^upi|ce.f.proportionatU5& non proportionatu ad ma P^^* tcriam. Proportionatii .«. c6 fcqucntcm materi g in ncr- uo fupcrabundantta ucl defcdu.Et cft duplcx.f.de jr c- pJexione<S(:inanitionc.Exempluprimt , utcontractio mebricofequcnsrepletione ncruoru cx materia phleg maacagrolw.Exemplii fecundi utcofequens cxiccatio ncm.Nonproportionatus ucro ut fcquens dolorem aut nocumentii cercbri.quarecoucrabitur.ut cft frigtditas congclans uelqualitas mordicatiua ncruorujproptcr qj »erui contrabunc ucrfus f uam origine ut cft dolot pun <5i:ura SCc, Ad propofitii de primo fpafino cft hic fcrmo potiifime 3c maxime dc illo dercpfonc. Q^uarto»ota. In curahuius fpafmi dc rcpfone tnte tio eft refoFo , idco, qug forttter rcfoluunt funt coucnicntia cum compfo ct ^ copofitiomcmbrihuicmultu refiftat. Exiftopatet ^P^*' caufjvueriiicansaphorifmii. Nota tam.e potiflfime lioc inus^ intcUigcncJii fi corpusplurtmiinonfgicricmeficum, co ^ /"r paratiocaiabufiuacft. Q^uintonotafpafn^uscoutifc- quat tc qmfcbrepoteftcontingeredup&.Prinnomcricoalcer^ bre crit ^oats^^cxiccationi^quafacitfcbrisjcS^ifteeftdeinani dupfr» tfonc.Secundo per acci^cns cx eliquatione maiierierum «cruos pcnctranti u i^ptcr hanc liquefacftion.e y<3c ift^ cf fetdcrepIctionc.DiScruntaute quia primuspaulatinc fccandus ucrofubitoaducnit. Ad pK>poiitu de primo cft fermo cum didtur q> pcius cft fpafma fuperucnfrc Significatur.n.confumptacfTchunjiditate fubftant(iir cam mcmbri autncrui afcbrc intantii uc contrahatur, hoc autcm cft mortalc maximc fi cofirmatus f ucrit htc (jsafnjusjtdco Sc^.u^l fi non eft confirmatus cun? difFi- cultatc remo^ctur fpafmus 3 f ebre ^ti^ i» c^c^ti^r «c addcnte augetuf fpafmus . ^ Aphorifinus. 2,7* Non (ccundum rationcm zlkuiztis non opor tct crcderc Neqae uereri ualde mala qax fiunt " irrationabiltter» Multaem'mtali5incerta funt, dC no ualde gmanerenec^ morari cofueuerunt. His qug non ex ratione Icuant conffdcndii non cftjnec ^j^^ prg mctu omittendum foluere ea qu g eueniunt mala, Hgc cnim magna cxparte infirmafuntnecperfeuerare aut immorar t di ucius folent . Hisquinon exrationclcuiusfehabcnt,nonoportetfi I^C<>» dere,nec5^mulcumformidaremalaqu£ prgter ratione cucniunt.Plurima cnim talta ftabdia non funt, neque multum durarCjiSipermancre confueucre. Expofitiolacobi. Iftc apho.trcs habct condufiones.Secunda eft ibi( Nc que uercri. )Tertia ibi( Multa enim . ) PrimacQclufio.Signisboniscotjngencibusnon fecii dum ratione no eftcredendura. Probat , quta non funt certane<$perf6uerantutplurimii patetconfequencxa. ^^ d;aij"umptucircalitteradecl^ratur. Priraonota. Per Alleuta corpora alleuiari,fecundu ratione debemus incel hgere ri cor- - eorpora fufcipientia alleuiatione ex caufa nacuraiicer ai pus fc-^ kuiare debcnte <&: racionabilicer .Et econcra per corpo;^ cuduro ^ ranon alleuiari,fecundu racione .Excmpjii prirai,uc fi ne cjd. in tertiana prius apparentibus fignis digeltionis,deinde fudor muito coftatia uirtutisapparerec alleuiatio-£xe. plum fccundf ,ut Ci non apparentibus fignis igeitionis 1 febreputrida,fed cotrar^s,nec uircuce coftance uidere tur f grotans alleuiari,tunc entm iltis no eft credenda .. Secundonota.AUcuiacto nonfccuaduracione poceft . mulcis modis cocingere. Prirao propter diiFormitaccra Allcuta 1 maccrig. Sccundo rationc permucacionismaterise puca "^ /^ ^® ' per crifimpermutacionisjUt exfquinantia.5i;plcurefi g cudura. mutatisad phcifira 3C pcripIeuraonia.Tertio propcer re J^onena ; folucioncm calorisnacuralis6<: fpiis, utinfcbribus acu qcmo- tis intcnfiuis.Q_uartopropter forte uircucisconatu cii <^fs coq ulcime conatur uirtus. Q^uinto ^pter itupefaccioaenci tnigat. induclacumnarcotidsutinforti doloreauc inltancia uigiliarii.Scxto ^ptcr coftipattonem 3c conculcacfone matcrig in membro,ut hcpatisoppilacione . Septimo ^- pccr ceieftem iufl uxum.Octa uo propter acciden cia ani- mae,utproptergaudium. Exiftispatetcaufa .uerificat apho.&prtmacoclufione, Tertionoca.Pcrfignama^.^ .. lafecunduratione euenieda intelligere debemu^ fign^ ^*»"'^ ■ fignificantia detcrtoratione correfpondente caufg natu "^^^ " ^^* ' raliccr deccrioratione inducere debenti. Per figna uero du.p«. jnalanonfecundiirationem eucnicntiaintelligere dcbc musfigna fignificanciadcterioracfone no correfponde tcm caufg nacuralitcr detcrioratione induccre debenci. Excmplu prim<,ficuc fi apparentibusfigntscorruptia- nisin urinacudebilitateuirtuusfuperueniaccafus uir- tutisaucfyncopis.Exemplun^ fecundi,uc innuic Com.c tator,fi apparentibus fignis digcftionis cu uirtutis c6- ftantia f gcr fortf ccr inquieceturjin quo cafu non debc-f musmulcum uercri. ..,__... Sccundacodufioapho.cftifta.Signamalaeciamno fecundum rationem uenicntianon funtmulcum timen da.Probaturiicutprgccdcnscondufio. Tcrtiacbndufioqug cftprobatioprgccdenttum con dufionoii fatispatet.EtilmilitcrampIiatu.r.Etcft uUt liscodemmodod^ - Aphorifmus. 28. - Febridtantlbus non fortiter neque omnino (ti fuperfidc,pcrmanere&: nihil punuere corpus, aut tab€(cerem.agis eo quod fecundum. rationf Digitized by Google APHO. fitma!acft.hocn.IongitudmeagritodimsGgtti ficat, hoc uero imbecfllitatem uirtutis Ggnificat ^hc. Febrfcitana non admodum leuftcr Sc pcr fummam corportsformam ii corpus pcrftat ntc ullo modo coUa»- Isitur, Aut contra fi ma^is confunittur qp ratio poftula^, uitiofumcft.alteruin enim longirudmem morbij altc- rumimbecilljtatem fignificat. ^^* Febricuatf um no om nino Icuiter permanerc corpus, &ntfailminui,ueletiam plufquam ratiopoftulat conta ht^ccic 5 malum , Hoc cnim morbi longi tudinem . Hoc , Ueroimbccillitatemiignificat. Expofitio lacobf . Ifte apho. duas habet conduiioncs. Secunda cft ibf ( Aut contabcfccf e.) Prima cocIuIio.Corporibus febrici tantibus non om ninoinfuperficiecorpuspermanere uel nihil minuere eftmalfi.Probaturiic.taiecorpusnonminui afcbrecf permancrc figniijcat longitudine ggritudinis. iziiScc, _ , . , patctcdfequentia.afrumptiicircalittcradeclarabitur. IFcDri C£ Pj.j-^jj jjq ^^ Per fcbricitantc? non omnino in fuperfi ^^?^. }^^ cic intclligercdebcmus fatis intcnfc febricntcs.f mcdio- pif Cfc» critcr,ita utin latitudinc febricitantiu imagtnemur gra dum f ntenfum ualdc 8c rcmiirum d: medium -^SC <^ fe- bridtantes r emiffc dicun tur fcbricitantes om nmo in fii perficic,reliqui uero non omnino in fupcrfidcf.no lc- ufteromnino.EtcftmodusIoquendimetaphoricus,q(f enim prof undum forte cft &: refiftcnsjquod ucro fuper ^ ficialeleueeft. Sccundonota. Corpusnonminui non intelhgendueirc nuUo modominui,fed non fic propor- tionabiliter minui,ficut deberet meritocalori?febrih§, autalicufusaccidentisfatisintenfi Si.n.non minuitur corrcfpondentcr ut dcbcret cum tsnta fortitudinc uirtu tis «S^c.aliquod latens eft quod hanc refoFonem rctardat. JMacrC' Tertf o nota Ex tribus coprehendi poffe f adhtate 8C fa<fcf o' ^'^''C^Wtate rcfofonis 8c macrefaccionis corporu.f ic na nis facf ^^'^^^ ^ ^^^ anncxis re non naturali 8c practer natura. litasaut £xprimo,quiacompFo caIida,aetascaIida,humoresca difftcul l«di,&ficdeal4sarguuntfaciiicate ^c.Econtra uerp tas auo c6pFofrigida<5<:humida,5tasfrigida, humoresfrigidi. ctevQt fi^ti^eretiacompofitforaraueldenfatS^c. Exfeciido copr^ ucro,quia acr calidus,regio calida,regfmen calidii 8Cc. hendat Econtraucrooppofitu.Extertiouero ggritudo calida ut febris intenfa,d: ccontrarcmiiTa cotingit uc ^gritu^ do frigida. Ad propofitii hicfolum cofideramus utcx partedifpofitionispr^tcrnaturafit. Q_uartonota. Rc foluaoni qua fadt calor fcbrilis non folura repugnat hu m.idum fubftanttfictim membroru/edctiamhumidi- tates onmcs in corporc contente refoFonem rctardant. Gumigitur corpus intcnfefebricric^S: non fuerit com- pofitionis nimis denfg^ncc copPonis ualdefrigidf rctar- darcpotentis refoFoncm,ncc etia in ipfo fucritrcfump- tf o magna,quf a pon o corpus fcbricns bcne r cgi . Cociu dendum cflinorporcilloplurimasforchumorale ma tcrias rcfoFonem febris rctardatcs,<S: pcr cofequcnsplu rimas cfTe materias febrcmfoucnt(s,hocautem fignifi- cat longitudine ggritudinis.igf tur <S:c.cx hoc patct cau fa ucrificans apho. Q_uinto nota. A tribus caufi§oppo iitis potcft fumi caufa df fftdlis macrcfadionisjut in co pkxionc frigida fcbrcdebilf 8c 3Lcrc8crcgiant frigida. Cum f gitur compFo non fit n? ultii frigida 8c dclMlis 8C corpusnonmacrcf«t,dicimwsetia non macrcfccntiam cfTe irrationabilcmjquia. f.fumptfs indicationibus dcbc m apparcrc aliqua & non apparct. Secunda coclufio.Corpus febridtans nonomni no in fupcrficic.i.mediocriter cotabcfccrc magisq^ficfccun- Conta dum ratione cft malum . Probatur fic .hoc figni ficat dc fcefccrc bilicatcm uirtutis.igit<S^c.patctcofcqucntia,ctaitum ^upft* ptum fimfliwr patcbit, Prtmo nota»Pcr coiabdc?rc 1 H I P P O, ti td%erc dcbcQius macrcficrf , ita q^ hicproprf cnonfu- mitur cotabcfccrcjq^uodcftmarafmusjutin libro pri- tnodctabc.^p.ultimo.fumiturcrgocommunitcrpro n^acrefacfcione uelextenuationc. Secundo nota. 0>r- pus cotabcfccrc uclextenuari magis^fecundii ratio- ncm non cft,nifi ipfum cxtenuari plus proporaonabili rer q^ tantogradu febris cum uirtute mediocriter con- ftanteextenuaridebeat,utcoIhgfpoteftexdi<ftis. Ter Aufcc, tionota.Licecmuksfinf cxtenuationiscaufgjUt.y.qr Extenu ti tr^c. quarto coUigi potcft , in propofito tamcn ad tres ationis reducipofTunt. Primafortitudorefolutionis. Secunda cacrt— • debiUtas uircutis.Tertiaaggregatii utriuf^.Cum igic pl^x. corpusmultiiuelociter extenuatur cx mediocri febre, oportet q> hoc fit propter prima,aut fecundajaut tertia caufam.Cum igitur nonfitpropterprimaaut terciam, co qpfebrisponicur mcdiocris,fequicur c^ critproptcr fe cundam-?. uirtuas debilf tate ,quantuncunc^ enim calox non multum refoluat uirtute,tamen multo minus cor- pus rcfumcnte<S::reftaurantc corpus udocitcr extenua t ur. Ex quo fequitur q> quanto fcbris in cafu ifco circt remifTior tanto fignum eifec pdus fignificando ui rtute tantodebiliorem alijs. Sequiturfccundohanccofeque riam non ualcrc.uelociusrefoluiturhunadiifubfcanri- ficumfnforteqpinplaconc.igitur uelocius cxtenuatur for.<^ pla.nec econtra. Sequicur ulccrtus fatis eiTc poFc uclocius cxtcnuari for platone, 8c tame inipfo platonc fortem multo cardius in fuo f ubfcantifico humida reibl ui,qufaflat<5>habeatreftauratiuadebiliorem<S:pIura . _ ahafequuntur. Ecfimihsfentencia colligitur fecunda 5"^^?- quarci trac.primo cap .93 .quod eft de fignis iignifican ^^fbrtii tibusIogitudinem.|gritudinisquantii adprima coclu- ^^^. ^^" fioncm.EtquantiiadfecundacoIligipoteftidem capi- ^^^]^ f ulo dc fignis fumptis aforma.Ec eft apho.utilis in a<fcu P^f>"^^ ;p.noG:ico8c curatiuo ut patct. Et ampliart poteft adom ^"*^ ^ nesfebrespotiirime q ad fecundaconciufione,quo ucro ^*^^* adprimaadoesmaterialesfebres. Itemnotaq>fcantc uirtute debili digeftiuain coto 8c fuperuenicnte calidi- tate prietcr naturam S.khrili refoluitur uircus plus fo- lito <S:: uircus ef&citur debihor , ideo ipinus reftaurar^ propterquod corpusmulto magis calcfit <S: macreicit pius ^ fola febrisindic aaipfum dcbcrc macrcfieri <S:<:» Aphorifinus. xp. Inchoantibusmorbis Gquid uidctur mouere mouein ftatu uero habereOIentium melius eft* Cu^ morbf i ndpi unt , fi qui d moucndum cft mouc. rp ^ Cum confiftunt <S: uigent.quicfccrcmdius cft.. * Cummorbiinchoant,fiquid moucndii uidct,mouc, Iao, cum uero cofiftunt,ac uiget mclius cft quiece habcrc. Expoiicfolacobi. Iftcapho. duas habcc c<Midufion«. Sccunda cft tbi (Inftacuucro.) Prima codufio.&" quid uidctur cuacuandii in prin- cipiomorbi,tunceuacu.a.quafi uclfc<i"ccrcq>aliquan- pj^^^ doinprindpioliccccuacuare.Probacurfic.exxaIfcua- - ^^ cuattoncrcd<3icufrtusfupramatcriam rcmanaite po- ^ ^ * tcnrior.ig^tur &c.patct cof^uairia <&:airumpcii drca. littcradcducctur. Primonota. licct prin^apiu fumac multiphcitcr hic fumitur pro prmcipio uni ucrfelt mor bi diftin<fto contra augmentii 8cc.8c itz per flatum in- ]gf|ario tdlcxit uMucrfale. Sccundonota. Matcriafadesfgri ^n pr id tudincminprfndpfoaIiquandopcccatfoiQquanto,aii- ^^^ ^r^ quando ucropcccat folo qualf .Etin utrc^ cafu uermn cf^a prindj^o quandoc^ lidm euacuatione ficri, Tcr- tfo nota.ut prima hui us oftcnfum eft .In quatuor caii- buslicctcuacuarione ficriinprfndpio. PrimusuHmsi tcriafucrfcf uriofa.Scdidus ubi ucncnc^. Terrius ubt ismanbroprt&ripa£[ d^c. Q^uarcus ub^uazKoasQiii} Digitized by Google ta nimis aggrauet uirtutcm . Ad pr opofiti;m,Iicet in ht^ omnibus uertficctur codu lio,differunctathen>quia in primiseraciicatiue in ulcimb minoraciue, <X:fecundum wlcimum cafum pofitus eft cafus uel cano apho.Ex quo patec primo qua re dixit,ii quid uidetur mouendu jquta »on in quohbct cafu licet euacuare in principio, fed fo- lum m cafibusdidis.Patet fecundo omne tale cuacua- tionem elte ir regularem , niii forte poneretur maceria inprindpiopeccarefoloquanto, Patet tercio in cnbus primis cafibus CQpccerc eradicacione .in quar co uero mi noracioncm,nifi peccacum fuericqualicatis. Sccunda coclufio.ln ftacu morbi non eft fienda eua cuacio.Probacur fic. cuncnacura cft circa digeftionem maceriie fumme incenta 3c occupaca. igicur no eft curn pharmadadiucrcenda.patec cofequencia Sc aitumptu Mgti^" limilitcr. Primo noca. Agritudinil materialrii quaeda tudo funttcrminabiles criit,<S: quaeda no in propoii to eft fer matcria mo deprtmis,utpatec. Secundonota. licec in ftacu ma lis duplf teria {tcdigefta,uircus tamen eft potens aiiquando mace citer» «am cuacuare,alrquando non. Adpropoiitii intelligic, ubi uirtus fit fufficiens euacuare. Ex quo pacec aphor » foium in falubribus elTc uerificabile ,quonia cum nacu ranonmouethumore,mouecuhoramocuseius. Ter tio nota hoc nunqua licere in prima fed bene in fccunda parcc ftatus.Prima auce caufa eft,quia uirtusin princf pioftacuseftmulcum impedica <Sclaborac quareigicur ■ nonlicecnacuraeplurcsfortesmocusinferrenenimium debilicecur,auca naturali opcratione diuertatur.Secu' Gaf , tja caufa eft,quia polfet fequi aliquando error in euacu Aui.^ ando,nacura.n.fuffiaenceeuacuareperfe fuperaddica Febriu operacionepharmacipoireceuacuaciofupcrfluere. Et pucrida daiils fencecia huic coUigerc poceftisprimo decrifi.ca. rii pra' ^ecprimaquarti cap.de curapucrida^ingenerali.Et ccicus eft utiiis I actu practico utpaccc.Ec ampliat juc nocii e . canon. Aphorifmus. 30. Circa prindpia dC fines omnia imbecilliora, circaftatus omniafortiora» The. Omnia cum incipiunt^ finiunt leuiora funt,cum cq iiftuncgrauiora. I^CQ, . Circainitia, <&;iines , omnia imbecilliora , cum uero confiftunt,fortiora. Expofitiolacobi. Ifteaphor.duashabet conclufiones, Secundaeft ihi (Circallatus.) Prima coclufio.Omnia accidentia funt imbectlliora circa principia 6<;fines morborii qp inalgs temporibus ciufdem . Probacur. circa prindpia 8C finesmorborum funcmorbi remiiTiorcs.igicur.cofequencia cenec , qui> accidenciii inceufio fequicur incenfione morbi 8C airii- Princi' pcumfacispacec. Primo noca.Pcrprindpia<Si; fines in piii gd propoficoincelligcre debemus uniuerfaleprincipiu mor ctfinis, bi 8C uniuerfale dedinacione , itaq» pcr fincm non debe musinccUigerc ccnninii ulcimum morbi. Ec ex his colli tur iniincia de morbo morcali , qui non eft drca finem remiiTiQr uel eius acddenciahicaphorifmus eft in fbli ialubriusmorbisintelligendus. Seciido noca.In mor bis (iftingui tcmpora penes accide ncia 8c penes digeftiq nem.Inpropofitointelhgitur deprincipio <S!:dc declina aonediflinctispenes acddentia.De principio etiaet de ftatudiftiAispenesdigeftione inmorbis maceriaitbus Accna amaceriacrudainchoancibusaduniciexpulfionecre- confe— ticam maccria referuancibus- Ter cio noca. Accidencia quecia cofequenciamaceriale morbu func dupIicia.Q_uf dam morbii mfcquunturimpreflrioneamateria in membra merico maceria fu^qualtcacisproucnicnte.Q^uaedauero fequuncur op lcdupli prcflionemuircutis a maceriafua mulcicudinegroiTicie cia. uelgrauitateuirtutemopprimcntc. Primaquide func deiMliorainprincipio sS^dedinacione.Secunda ueropof funtin pfiudpio effe uchcmenaora, ut patetfrcqueccf cu principjfs phlegmacicarum auc calium. de primis igi" tur accidcncibus incelligicur aphor . Sccundacodufio.Circaftacusmorbiaccideciafunt . ^ incenfiora Probacur fic.cuncmorbus cft maior <SCc.pa. tcc cofequencia 8c aifumpcii. Prano noca. Per ftacum Status hicinccliigcndum eife ffcacum accidenriii ucl eilfc llracu dupFr digeftionismorborii a maceria cruda inchoanciu, & ip fam ad unam crecicam expulfione rcferuantiu. Secun : 60 nota hoc totum ciTe intelligendii,ubi alia paria f ue- rint.ubi.n.forecdifparicas ucplurimorum paroxiimo^ complicacio in prindpio uel dcclinacione non oporceret apho .uer um eiTe Debec eciaincelligi comparacis cem- poribus principi) 8C dcclinationis ex una parce<Si: ccmpo ribus ftacus fibi correfpondencibus. Alias enim redpe^ ^^?-^ rec inftancia apho.uc hora afflicflionis certian^ interpo Auica. lacacindeclinatiQncforciorafunc accidencia^ la hora Febris quiecisftatuseiufdcm.Stmiliterde cotinuis ^porcioaa cpmpra libuscftintelligendii. Etfimile fcncenciainnuit GaF; ccicus primodecrifi.cap.5.<S;inlib.dequacuor cemporibus cana. morbi,5(: pnma quartr ca.3 .de nocificatione cepo^ fe- bris.Et e ucilis i adu pracftico.Ec ampliat,uc patec ecc. Aphorifmus» 51» Ex a^icudine uero bene refidenti , ^ nihil ad dere corpus,maIum* Si cui ab aegrocationc bene aiTumenti cibum , corpus The. . nihiioproficitjfignum eft uiciofum/ Eius qui ex ggritudine bcne cibacur , oihil proficere lco.- corpus,maIum. Expofitio lacobi. Coclufio apho . eft ifta Corpus no refumi /pfo ex ^gri tudinc co ualefcente 8c bcnerccipiente cibii eft malu. Probatur fic corpustalenon reilimi fignificatdebilita tem uirtuusdigeftiug membrorii autem corporisimpu ricatem igicur cocl ufio uera.pacec cofequencia 8c aifii pcumcircalicceradcclarabicur. Similisfcncencia coUi Couale gicurfecunda quarci.cap.de regimine couaiefcencium f^^^ij^ cracta.4.<?^aIiquaIicerprimo Alman ulci.cap. Ec ^^ nrcLCti" ucilisinaccupracftico,ucpacet.EcampIiacurad omncs cusca-. co ualefcecesin quibus fic accidic. Primo noca . Per bc ^^^^ ne refiaence incell/gere debemus cibum rcfumpciuii ec cumappetfcu acdpienccm quanacacisdebicg adfumen dum,quia.f.non diminuce nimis,Iiccc ecia ampliari pof fec ad illos qui non cum appecitu acdpiunt,uel bene refil cicncem.i.cibumquancitatis conuenientis «S^qualitatis ad refumendii accipiente . Secundo nota. Nihil adderc feciidum.f.proportione aiTumptoJ^, uel nihiladdere.i. non refumi,quia.f.nulIo modo ad prf exiilehte habitu dinem rcdire. Tertio nota.Caufa propter quahoc talc corpus tali utens cibo non refumitur non poteft eiTe ni- fi uei dcbiittasdigeitiui inmembrisjproptcrqnanucrf mcncum alTumptum non digericur , nec in membrorii fubftanciam couercicur. Aut malg macerif impedien- cis debicam membro^^j nucricacione retcncg ,ucr umque aucemiftorum eftmaIum,ucpacec,ideo<S^C. Q_uarcQ noca. ucruncg mal um eiTc per uiam figni 8c per uia cau- fg.Primum pacet.Secundum fimilicer.Sumpco cnim d bo calicer ncc membris airimilaco cogregant in corpore fuperiluicaces plurim^ nouam pocenccs ^gritudincm caiifare,hoc autem cft mal um .igicur <S;c. Aphorifmus 32; Plerunque omnes male fe habcntes,fecundum principia quidem bene recipientes , dC nihil ad^ dentes,in fine rurfus abftinenc Secundum prin dpia quidem abftinentes fortiter , pofterius uc^ ro benereficientes,melius cpmmutant. Digitized by Google The* K^* A P HO. Omncsfej-cquifefemalehabcnt.Pnhc^o bcncaffu mentcs cibumjnccquic^ profictcnces,tn finc tnedia ext gunt.At uero qui prtnapto uehemeter tncdia extgunt, poiltea bcnc a0rumunt,f) meif us euadunt. Omnesfcrcqui malcfc habenc, ctrcatntaa bene ctba ti,nec qutcq^ profictc tcSjCtrca finem r urfus ciham non appctunt. Q^ut uero ctrca tnttta ctbum ualde non appe tum,poftca bcne appetentes,i) mchus euadunc. Expoiitto lacobt. Hicapho. duashabct conclufiones. Secundacft tbi. (Secundum princtpia. ) Prima coclufio. Omncs conuakfce tcs male habetes in principto multum rcfe(fli dbo ct illo non refumpa\in proceifu appetitu priuantur.Probacur fic.in talibus. n. fecudum plurimum multum aggregatur matertg fuper fluae.multum etiam debilitatur uirtus digeiliua.igitur patct confequcntiacScaffumptum circaliccra dedarabi tur. Primonota.notatcrdicifplerunc^,quianofemg autpropterbonumr^ime fuperucniens,aut proptcr uircutisfortftudinem. Sccundonota. Permalehabcn tcsintelligcrcpoirumusoesconualefcentes , autconua Jefce tes no uerc primi, quia neutrt Cam nodum cfFecti. fecundi uero.qutahabentesaptitudineni adrecidiuam. . Tertionota.Caufadefectionisappetituseftdebilitas Appeti attradiuae mebrorum, aut multitudo humor um in uc ws acrejifscoaceruatOru,autobtufiofenfusorisftomachi afur cttonis perfluitatibusibicogrcgatisquae oiafccundumpluri'- mum cotingunt tn iflis,ideo (5^c . Sumpto.n. cibo no rc fumpto corporemutltiplicatur fuperfiuitates uirtutcm membrorum debilitantesquae in uenis coculcantur <&: drca os flomachi inuifcatae appetitum obtundunt, auc . . faftidiuracaufant,ut.lj.tert^ tractatufecudo.cap.de '^"^^^ * deflr ud;ione,(S^ debilitate appeticus, Secundacondufio. In prindpio coualefccntiaeforti terabftinentcs,(S::pofi;eafebene refrcientesmeltus co- fh utant dbum <S^ aj^tunt. Probatur .in tahbus auferc caufa rcmouens appetitum et digeflionem prohibes.igi tur &c iconfequcntiapatct 6c alfumptil declarabitur . wj^n.^ Primo nota fccundu prin cipia . f co uaicfcenttae forctc ^^^^ ai>ftincnt«,quia.f,ualdc modicu fumcntes cibum,non ♦i*>c ^f^ jajjjejj ita,ut cadat uirtus etc .vei abfolute foraccr.i.ha H I P P O. ij cauf£ jiesfor- ** ^^ jbentesappctitum ualde proftratum ut innuere uidetur Comentator. Secundo nota. Caufahuius cife potcfl, quiz ht funt co ualcfce tcs ucri uei non uert. Si ueri cum fintcxsg.ritudinedebiles nonpoffunt multum dbum comutare,ideo exhibitomultocibo uirtutenondomt- nantc fupcrfiuttatcs multf gencrabuntur.Exhibito auL tcmmodicp conuentcncer conuertccur quarc forcifica- btcur uir cus ad amplt orcm cibum crafmucandum ^Sc g confcquens «St^c . Si auccm funt non ueri pcr abftinencia. cofumecur reliquig ex aegricudinc derdiae,quare ec§. Et ex his patec primo caufa uerificans apho . Paccc fe cundo q^ ordo difcacionis conualefcencts cocaJiter oppo- nitur rcgimini aegrotanas; Agrotantis.n.rcgime fubct liandosConnalcfccntts usro ingroi&ndo procedic. Et fl inilcmfcntentta huiccolIigerepotefiisdcmeteAui.se cundaquarti tracta I .cap.deregimine conualefcentts. JEtampliatur. Etcfl utilis, ut prgcedcns. Patet ctiam quarc conualcfeentcsin principio,fccundum plurimum cdhabcntappctttnm fortem,ficutinprocefru. Aphorifmus 53. In omnia^imdmccofortarimete 5C bmek habcrcad oblatio€s,bona. Cotrariuucro mala XnquQuismorbo<ncnte conflared: dbumappetcjre cftbonojCQntrarium uitiodatur. In quouis inorbo mcntc coftare, ct bcnc fc habcrc ad cUa q\x% o^FeruatjboQu^coficta uerofc habete,malian» Aul» Thc. Esqpofltio lacobi. Primacodufio huius apho.e h^c. la quah*bct ^grftu dine cofortari aegrum mentc ctc .cft bonu . Pacec,quia iignificacfanicaccm cercbri^&bonadifpofiaonemme brorum nacuralium .igicur SCc. Secundacondufioeft.Concrariumcftmalum.Pa- Autce» tecquiaefloppofitifignificaciuu.ideo&c. Sifisfaice Metis tiacolligiturfecundaquarti.cract: .1 .cap. defignisbo' fa.^no ms3c dc Cignis malis. Ec efl ucilisin actu pronoflia3.Ec fticus ampliatur ut pacec, Primo nota.Notanterdtcftum cife cano. in omni,quia in qualiTset aegritudine eCt dc fe boni figni Mentc iicatiuu,qugcunc^fueririlia,fiuematerialis fiue fma coforca terialis. Secundonota.Conforcarimetc.i.letarid;bii riquid. fperare.vel confortari mente .i. mencis operationibus bene fe habere 8c non l^di.Sc utert^ fenfusbonus eit ^ apho. Tertio nota.Benefehabercadoblacioncs, gaci bu oblacu bencrcciper ec pocilTime fi bene Imutauertt. Q^ uar to nota. Vtr unc|; iflo^ cffe bonu g uia tigni e t g uiacaufae.Primumpatet(utdicftum ert} quia ^gni&ca. tur fanitas afalis Sc naturalis uircucis, Patet fecundum, quia infirmum bcne fperarc eft caufa uc G.tmcdico be- ne obcdiens. Item ficut triftiaa infrigidat corpus 3c fpi ritu exterajinat , itacoucniens Iccitia utuificat 8C con- fortat. Dico au te notater mediocris 3C c6 uenicns 6Cc^ &'Frbenefchabereadoblationes eflcauf3,ut uirtusbc ne cuflodiatur <S;:potetior fic fupra morbum ad pugna dum contra matcriam morbi. Patet igitur aphorifmus SCc. Dubicaturquidfic meliusanconfortarimecean Pcrfe- benefehabercadobladcnes. SoIutio.fi pcrconforcari criona menceintcliigicurbene rperarcmeliusefr benefehabe curaltu readoblationcs Siaucemincelligacuranimaleutrtuce oponii iilgfamforcquicquiddicantal^dico q>mclius eftfebe- mdius ne habcre ad oblaciones , quiaplus fadc ad efTe uicaeper fignum f ectio operacionum naruralium ^ animalium cu mul- ^ ^i" tosexpcriamurmorituros deproximo inuircute aiali malium par um 8c infenfibilicer Igfos, quod non contingit de na turali.ltcm econtra naturalem utrtutem cffelifam, <5t tamen a^rotantem euadere,taro tii denaturalidTc. Aphorifmus. 54. In morbis minus periditantur aegrotantes, quibufcunqueproprix naturae^&aetatis&hav' bfl:udinis.&orae aegritudo incft , ma^quaqut busnopropria fecundumaiiquid horum incft. Permorbosminnsperidicacurgquo]5:naturaemor- Thi^ bus conuenic, aucaetad,auchaiacui, auc tcmp©ri ^qui ^ busnon conucnic aliquacx his rationc. Inmorbisminuspcridicantur,quoramnatar3Bauc l^. acad,authabitui,auc tempori,magis congr ufc morbus ^quibusfecundum nihil iflorum congruic. Expoiido lacobi. Codufioapho efltfta.^&grocatcsin qut"buscflargri tudo prq>nanacurf aetatftS^^iabicudini Schov^minus pcridicantur c^ illitnquibuseft^gricudopropnafccii dum aliquodho^. Probacur fic.calibusaduenic 3:|Titiz do adebiliori caufa,minus eda a propr io &TiacuraIf ce Auice . peramenco euercuntur.igicur 3Cc. pacetconfcqucncra. GaP, afTumptum drca lictera dcclarabit. Sifis fen ticntia hu Hip. fCCoUigiturfccun^primi.doc.prima.cap.g.f decom Arifio. plendis difpofidont^bus, ct<bc.terda.cap.3.f dcfignis xMorbo complexionum in .6. generefignorum.<Si:fq>C£mb tera ru con- pe.vldmoca.&primopronofdcorum cSme.l l.adfi pfonali iiem,<Scprima.pbIcmacu.28.probIcmace.Eteftuttlis umSca. tnacfcupraAicota.f.^nofdco^opcraduo.Etamplia- lioru rfpotcfladoemmorbttmudmorbosoes,Iiccc Comcn praai- * tator uideatur refiringerc ad complexionales materia- cus p lcs. Primonota. Permorb<^in^pofitointeIIfgeredc nofli- bcmusmorbumpropric didumdifliAumconcracam cuscaii Digitized by Google -P A RTI. Mor'- 8c contraaccidcns. Poflrujnuscuanutntcllfgercmorbu busdu communiter d,ivrtumadoinnem re prgtcrnacurafccx- pltcic, ' tcndente,utcaufam 6c accidens.i^.g.de camtnus pcri culofa^arctal^sparibus.nec ficapparcrec aegrotas afu^natura cucrfus,ii in tepprc calido aut naturacal^' d^aut in regionc calido msulciplicar etur cholcra <^ ii in frjgida.Similitcr de accidete.utorisamaritudinc inchp icrico,aucin ^ftatc,autcholerain urina,aut egeftione, ^ficdcalijs.DeoibusigiturhispotueruselTeapho. Secundo nota . Per minus prchtari inceUigere debemus fninusmort(spcriculoa.utininusnocumetu incurrerc: ucficfcnfus6<:c. Tercionota.Pcrmorbumpropnum intelligerc debemus ,pportionalem morbii, intelligedo per hunc morbu in qucm mcrito naturg ^taris uel habi tudtinisuelcemporisprompciiertcorpus facilitcr labi. Ecocra uero per morbii non proprium.i.difproportio' nalem in qucm f.merito natur^ oetatis uel teporis<X:c. noncftcorpusprompcufaciliter cadere,immo duficiil Mor-- jcr.-j^-.g.fcbristcrtianaeft morbus^prius Imcpportio tusdu nalisnaturg cijohcg.difproporcionaiis uero na?ure phle plicic. gmaticgfimilit ftaci iuucnis pportionalis ^ 9'^;^''^' nisecontra.iifr tempori sll:atis,p.portional(s<S!; difpro- portionalis hyemi.facies toruatilis habitudini macrg cffc ,pportionalis fi ue propria .difproportionalis uero carno .fae.<S^ iicdc al^s. Ec ex his coUigttur plurium aucftor^-- ^atum allegataru coiter intcUcctus. Prima^lapfus fimf liscftminuspericulofus econtra diiTimilisiluecontra- riuscftpericuiofior.iiFis.i.proporponali^& no iimilis formaliter.Sccunda.lapfus fiFiscft facilior qp cotrarius tdcft faciUuscadit corpus m lapfum pportionalem <S:c- if ccc etiam f acilitas Sc ditficultas lapfus qfiq^ fuman ti;r propericuloiuatc3^ eisoppoiico.Eccx hoc.2.colligi- tur dria incer lapfum nacurale d: pcer nacuram. Semg alijsparibusinlapfibus ptcrnaturacontrariusefc det;? rior.In naturalibus uero ecotra.quiaperlapfum natu ralcm adlimtle,pluscueratur corpus a iuftitiali tepcra p mcntojccontraperconfrarium. Q_uartonoca.H.m6i • ^°^r*^ ^porcionalitatemmorbiadnaturaftatem d^c.confidc tionali- je^us ^^^^i^ ^ Primo ut cft ud efle pot iignum 8c utic cas mor „^^(^^^^3 ,pfa pro figno,ec iic figniiicac uehemencia cau ^\.^''X^ ucl dcbilicacem eius.Secundo uc ca.proporcionalitas ^^^* cnim morbi ad natura cft cacum alijs paribus:uc mor JJilpro Jauspiiisintcndatur uel maiorec uel pot eiTe.lmprc^or portio- tjQnalitas uero cconcra. Ad ^pofitii primo modo eft in- nalitas jgUe^tys j^jp, gxquo patet intelleclus antiqui dicfci.f. ^J*.^. > " q» lapfusad contrariii pcr uiam figni eft peior ec p uiam plicif , ^yfjg gfj- pjfnus malus. Ec econucrfo lapfus ad iimilc* Q_uinco noca. Sub aetate coprchcndenda eiTc cofuctu . dincmregimcn fcxiij&^iicampliac apho.magis. Scx- to nota.Morbusaliquis abfolutepotcftdici ril*is,qui^tn cumaliquadetcrmmationc dicctur contrarius^^Sciifr ccontrario.-j^-.g.fe.abfolute eftkpfus fimilischolerico. fc.tri phlcgmacicaci cocrarius morbus cft. ccdtra phlc gmaticoflcgmatica.de^busoibusinpropoiitoeftintel icjlus.i^.g.ut fupra. Scptimo jiota. Natura,gtas, tem pusd^c.frequentcr diffonantin ^portionalitate,<S:;dif- proportionalitateipforiiadmorbum .Q_iiq^.n .eft mor bus^portionalts naturg,fcdnon gtati , dc uFr econtra. ^.g.fcbris cholerica in cholcrico t jjc hyemis auc in cfla %t frigida,autphlegmatica tgc gilacis,aucin regionc ca lida.SiFr fpafmus iiccus in neruo fiFis eft compFoni dif- proporcionaliscomponi,cum cius humidii fit glutino ' fum,<S(^ficdc alijs,tunc igiturdcbcmusafpicerequ?ha f umindicationii uel caufaru fucrit uinccns.q> li ca faci Jitas lapfuiij f ucrit uincens ,lapfum appellam us fimilem ucl pporrionalem.fi aiit econtra contjiariu ucl difpro- porcionalem . Exquo fequitur prinjo ia. cafu aliqucm cfifclapfum abfolutc nccproportionale nec difpropoi:- lioQalem dinofiunabile .Poncndo <j> tra tcmpus pron^o ueat pportionalitate quantumcopFo na.turalis dtfpro- portionalitate morbi. Sequitur fccundo.ad ucritatciji apho-oportcre alia cfreparia,utfi.comparaturniorbus naturf cotrarius 8c firailis uel propor.cioi\aIisin pcricu lpfitate,6t: dicatur periculofiore ciTc naturg cotrariii, imeHig^c ftantc paritate in tgc an ni rcgionc fcxu -'&:c. Similitcr ftantc paritatc in magnitudinc morbi, poffcc cnim morbus itamodicii labi a teperamcnto lapfu con- trario,<S: itamultu lapfu fimili , <j) dctcrior cfrcc lapfus iimilisq^cotrarius. Vltimo nota.Hanc gqualitate cri ipquau I phciccrimaginaripofrumus.Primoadfcnfummedici, tasmor : ut £\ cangacur cholericus Sc phlegmacicus 8c utrobiquc btdupli 1 percipiatur gqualisacuicasfcbris. Auc fi rcfpiciacur ma citcy , cer nacurahccr eccarnofusd: ^qualis uidcacur facici cor natilitas.Sccundoquancu ad rcceiTum aproprio tepcra menco Ethancimaginamur duplrcc, arithmccica.f.5c geomecrica.Arichmccicaquide f] oequali Iatitud:nete- peramencu propnu exccdac , uc ii cholericus calidus ut quacuor febriac ucfcx. dC phlegmaricuscalidasuc duo iebriac uc quacuor.GegmeErica,quia.f aquf proporcio nalicer refpeicu-ccmperamenci proprij fiancintenfa uel remiiTa.uc cholericicalidicas ut quaeuor- crefcatad fcxc| alteru,quia ad fex. <S^ phlegmatici ut duo fimiliter , c^ ad tria. Ad propofitii potiirime intelligrcur hic primo <S:fecundomodo.Exprimo.n.arguttur fupra ueheme tiamcauf3e<f^corpusclTeanacuraIitcperameto magis, cuerfum.Exfecundo ueroarguiturfolum fupra uchc- ^ mentia cauf^. Ex his colligitur caufa uerificans apho», In morbisminus.i.rarius ualdepericlitantur 6cc. AphonTmus 3 5. f n omnibus morbfs ea quae circa umbilicuni & pecftinem (unt, fpidicudfnem habere, melius eft.Nimis uero lenue &r tabefadiijmali!. Fallax enim huiufmodi ad inferiores'purgationes» InquauissegritudinepartemumbilicicS^^imum ucfl •Xhc». : trem cirepleniorem , melius eft. Admodum extcnuarf atquc tabcfc?re,uitiofum eft.Adinfera? ctiam purga- tiones,hoc tucum non cft. Inquouismorboparcesad umbilfcum,<&:imumuen.£^gjj.^ trcm actineces crafTicudine habercjmeltus cft, iMulcum ucro extenuari,ac cotabefccr cprauii.Sed 5i hocquo- (^jue adinfcriores purgationcs^ericulofum, Expoiitio lacobi. Ifteapho.duashabct conclufiones, Sccunda cft ^^ (Niraisuero.) - Prinjacociufio.lnomnibusmorbisboniieft partes quf func circa umbilicii <^ pccT:inem clTc fpilTas. Proba -tur iic,quiapcr hoc fignificacur robuftio illarii parcifi Auice ^ : ^ pocenciaa<i bene coierandu purgationes.igitur pacec eofequenciacSi^aiTumpcii coihgicur. 1 4.tcrti) tracc.4. 'cap.4.dehydropeadtinem. Primonota.Licetinom'- Venter- 1 nibusmorbis ficapho,ucrus,potiiTime camenincelligc inferior 1 duseftinmacerialibusexrepFoneper euacuactone per qmd 3C. inferioracuradis, Secundonoca..Pereaquaefunccirca qQodi,- ( umbilicii<S:c.inceiligenduciTeinferiore uentrem diui ui<Jaccc fumin parpe fupcriore hypocundriale dicTtarn.^i^media excjbus dicftam umbihcale , 8C fnferiorem di<fcam pec%inale,ig ptibus uetercxquatuor integraturparcibus;f.cutefupcriorc, ftegrcc pingucdinefubcucc,mufcuiis,«5^panntculo dicfco fy- Spiificu phac,ut dcbct in anathomia uidcri.quas bonum cft fpif do tripli • fashabctc. «Tcrtionota. SpiiTitudo fum.tt tnplicitcr. phqitcr Primoprodcnfitat^.^ecudopro priuationc pororutip, Tertiopro profunditatccuni coparationcpartium.tali ' tcr fumiturhic. Q^uartonota.ln fpifrttudinc imagi- _ ,^ namur latitudine habente mcdiii<5i^ extrcma . datur.n . ucntcr tepcratus uei mcdiocritcr fpifTus , 8C nimis fpif- . , . , fys (S^nipaistabefadyB^Adprppofitu tcmpcratc fp^f-r lum Digitized by Google A P H:Q. fam opttmu eft haberc^cofcqucntof m%fs 8£ pelCmc SpifTitu tabefaci um Q^uit^to nota hanc fpiffitudinem eflc bo dobona namper ufacaufg<Sc figni.per uiaqutdc fignifigmfica dupfr, do uirtutem digelliuam 3c nutritiuam hcpacts dc ilioijt ioxtc.dc Hrr actra^uam 3^cxpuliiuam , cumibi lignt ' £[cecuradeiremultixcalorisetfpiritus&fangutms,Exi ftente etiam pinguedinc multa , fit reuerberatio calo-. xis ad interiora fortiSj<Si per confeques etia camofa ipif ia cxiftentem multum calefacit partem illam per uiam caufscquia etiam fpiiTis exiilentibusmcliusdcfendun- tur uifcera ab extrmfccis nocumentis occurre tibus^c iius etiam rcfifticur imprclTionibuspharmaco)?: qp ipfo fubtili «S^tabefaaocxiftcntc. Etexiftopatetcaufauc rificansaphorifinum.Gumenimhic ueter fitfordsbc nerefiftensimpreifionipharmaci 8c fuperflueeuacua- tionijpoiretetiam fuperfluc tolerare SC perficcrceua' cuationcm.quarcpatet ucritas conclufionis tamdepur gationcnaturaliqpetiam artifi'ciali. d^poifetetiamad cuacuationcm pcr uomitum cxtendi,ut patet. Secundacondufio.Inomnibusmorbcs habercucn- trem tenue aJtabefaAumeftmalum.Probaturfic.hup lufmodiuenccr eft faHaxadpnrgationes inferfores^it:' &c .patct confequentia5& aiTumptu ponic in If ttera. 'Tenuc Primo nota.tenuitatem cfreduplicem.f naturakm 8C tas du' prsternaturam.tctigit primamdum dixit tenucm.fecii pfV dam dum dixit tabefa(fcum. Sccundo nota hoc eiie ma^ * lumperuiamfigni<5^cau(ae,utcxfupradi(ftispatet. Facili- Tertio nota hanc ue ntris compofinonem malc tolcra tas 6C rcucntrispurgadonemnaturalemdiartifidaiejutpa-: di^cul tet. Q^uartonotafaalitatem toleratigpurgationisco tas tolepfchendipofrcexrcnaturalij&^nonnaturali SCpt^tcr rancis naturamjiS^ fiFrdifficultatem.Excmplum primi , ut ex ©uro^a- c6pIexione,c6pofitioncnatur ali lubricitate ctc . Exem - ziois co plum fecundi, ficuc ei tempore anni aerc frigido uel ca ^nofcic Hdo cofuetudine Sic .Exemplu terti) , ficut cx repfQnc gripFr grofTo^aut fubtilium chymor um 8Cc . Ad propoficu Miici tangit hic folum naturalem ucl pr ^crnaturaiem copo- ' licionem. Et fifcm fencenciam huic coUigere {^ccftig; '.. tcrciocan6.fen.1 4«trac.4.cap.dehydrope. adfine.et - aiiqu alicer .quarra pnmi .cap .^.f.de r cgulis commum" bus fo Foni uentris et uomicui, Et eli utfiis in a^ftupra- «ftico. Et ampliatur,ut fupra notatum eft 5i:c. Aphorifinos* 3<^» Sana habmtcs corpora, pharmaafs purgati cxoIuuntur,Cdcrias ucro malo cibo utentes» 'The Q uifalubricorporcfunt,ccIcritcrpereuacuationes " * cpprclTidilToluuntur. Atq^ctiaquiciboprauoutunc. ', Q_uifalubritatecorporishabent,gmedicametaeua ;r^^* cuati dto exoIuuntur.Et qui prauo utuntur ctbo , Expofitio lacobi. I fte aphorifinus duas habct coclufiones. Sccunda cft ibi(Celerius.) Prima c6ciufio.Habetes corpora fana purgati phar macgs multum debiiitantur.Probatfic.fn talibus cor^ poribus per purgationem pr§afe cuacuatur i uuati ufi, quia.f.multum <S: pa^ ucl nilril de nocitiuo.igitur ^tc, patct confequcntia Sc alTumptum ,cx quo talia corpora Sanum ponun t efTe fana. Primo nota. Corpora fana funt du<- duofr P^»<^^aj qugdam funtculpatc fana , 8C quf dam inculpate * fana .de fecundis.f. non culpatc fanis eft hic fcrmo, quia in corporibusculpatcianisbcnc poteft competcrcpur' Phar— gadocumpliarmacia. Sccundonota. Perpharmadas macoK inpropofitointcliigerc debemusmcdicinaseuacuantes piirgan eligendo,qua^naturacftutplurimuucncnofa. -Ter- tiumno tto nota.Caufa debilitationis corporum m cuacuationc «umeta cum pharmaciacft multiplex. Pwma cft cuacuatic tu- uatiur,putahumorum laudabilium euacyacio, pcr qoa H I ^ P O^ 24- rma"^prgfcntiamftat corpor^robur. Sccundacftmala quaUtas pofita in membris a parmada, 8c maximeprl cipalibus.Tcrtiaeftagitatio <S^ fupcrcdefaifliohumo]^ SC fpirf cuum,adquam fequiturmotusmultorum uapo rum adcDr diccrcbruai «S^fpirituum multareibfo.con tingitautem fagcmultaagitatio uirtute conate recincrc illudquod eft iuuatiuum^fSi fora pharmadailiud uio- lenter attrahente. Adpropofituminfamscorporibus maxime contingu nt talia, Primo quide fit maxima iit'- uatiui euacuauo defidcntematcrk mala cuacuanda.Se cundoetiam ponicurmalaqualicas.Tcrtioficfortisagi tatio( ut d£.<ftum eft)ad quod mam cocurrit ^longiore rrahitin corporcmora.medicina.n. maxime cito cuacu, ar, quando medidna reperic materiam pr^paratam cua cuationicumquamateria fimul cdudt m«idna , quod non eft in corporibus non culpate fanis. Ex qao patcc uerificatio primae conclufionis. Sccunck «jndufio. Vtcntcsmab dbo, cclerius cor- poribus ia diAi s pcr purgacioncm (kbilitantur . Proba; turconclufiofic.mtalibuscorpor&us eftuircusualdc debilis>unde huiufmodi corpora reddun t corpora ual- de paflibilia,(S;: cum hocpauciiSmifunt humores iK»if • igitur &c. patet confequcntia 8c afTumptum dcdarabt „ tur. Pnmonota. Corpora utenciamalo disofuntdu' '' ^^, plicia^quaedamfuntfnquibuscftchymorummalitia p ^^?^ tocumdifpcrfa^^comunicatacoti qugdamucrofuntfn ^.—'^ quibuscomunicacur chymorum malitiafolum quibuf P"^^* dam recepcaculisdecerminatis,quia.f.uircus forcis cft i h uiufmodih umeres malos a bons feparando , qualiter non eft in primis. Exfinplum primi , ficuc funt corpora uaidc cacodiyma aut lcproia aut ad lepra parata. Exe- plom fccundi,uta3rporafortia,maIotn utentiaregimi ne. Adpropofitumeftdeprimisinapho. Secundono ta.Percibumhicut C6mcntatot;uultintcI%€arcpolTii m us cibum i^n conuerfum adformam huQjoralQn.» «cl adhuc non conucrfum. Tcrtio nota, Hacc cotppra cico4cbili»ntur. Primoqua ualdedcbik'afunt>id^a pliarmada exolucnte mulcum debilffanc.Secun^ qma fntalibusualdepaudfunthtmiOT^bont <&: Jaidabtlcs. «S^permixti malis unde fimul euacuantur cum malis iiumoribus,cxquomultumdcbfiitantur pr<^tcrcorii f^ucttatcm. Tertioquia i talibnspcr pharfnadafitagt . tatioprauo^ <S: corrupto^huntoi^r, adquam fcq»itiu: icuaporatiot^dprindpaliametnbramagna debiiitado. Ex quibus patet cauia ucrificans fccimdam cpnclufio' nemapho. i^tfifemfcntcndamponitAui.primaquar:^ . ^ d.cap .4tEtcft utilis.Et amphatur ut patct SCc» Aiuce . Aphorifinus* 57* Sana habetcs coi^a pharmadjs uti difFidlc e. Q^uicorporcboieconftantjdiflScultaraduftma ueni- Thc, tmc medicamentor um . Q_ui bcnc fc h;&ent corporc j aiflficultcr fer unt mc-^' j^^^ dicationes. Expofi tio lacobr . Condufio aphorifini cft ifia. Habcntes corpora f^a ^i£fidlc cft uti {mariiiacQS, Probal ex ufu pharmacoi^ corpora fanamagnaincurruntnocumcnta. ^itur a^u ptumfuprapatuft. Similtsfcntcntiaponitquartapri- mf .ca^ .4 .Et cft utilis.Et ampliatur utimmediate prg cedens. Pranonota.PcrcorporafanainteH^iillaquac Auicc. dicta funt in ^horifmo prgcedcnti. Et pcr pharmacias, pharnMidascuacuantcsexolueudo. Secundonota.Hu iufinodi difficultas fumitur cx partc acddentiu quar fc- quuntur huiufino(b' cuacuatione , qux func acddcntia a C^33ef^torc in comcnto pofita ^SCtu uidc ca 8c dc" daraquomodo huiufmodi acddcntia confequuntur. Tcrdo dcdara guomodo mcdigiaa^iahit fimilciioami; Digitized by Google Trahe- Qualitatibusmanifeftrsrcdfn fofmaoccuIia»S:cft at- re fimt trahcrc fiFe.i.pporaonalc fax formx, ad quod atxrahe lcad» dummcncofujeforms naturahtcr indinanc. Q_uar to dcclara quomodo cft poiXihil^ q> attrahac camcm . Et dic<j. hqucfacit cam (S: foluit mordicando.atcrahic aute fanguiccm fuamoxaapcricndo orificia ucnarum. Aphorifmus. 3^\ Parum deteriordbus&: poctisdckdabilior «cro, melioribus quidem m deledabilibus ma^ gis appetendus. Thc. Potus 6C cii>uspauIo dccerior , mo do fuauior fit qua qui mchor fcdinfuaaior janteponcndus ^j^. l^CO* Pa^ dcccrior pocus,aut cibus faauior aucera, mdior» b.us quidcm,fcd minus fuautbus.crt praefcrcndus. Expofitiolacobi, Condufio aphorifmi eft ifta. Cibiis paru dccerior <S;: dcccftabilior melioribus ipfis.cami deledabilior cit ap petcndus . Probatur fic, qu ia calrs cibus muitu ddedca- ^,« biiior a ftomach 3 melius digeritur. igitur pacct confe- a - - quentia SC airumptum dcdarabitur in come . biFiS fen ^^^^: tetiafumitur fecundorcgiminisacutorou.intextuco mcnti.22.S^tertiaprimi ca.deregtmincciusquod co- r^-u-K meditur Sc bibicur . Et cft ucilis in accu pra&ica.^ ope ^ ratiuo.Et ampliatur ad omnia corpora fana xgra cc neu "'^{^ • tra. Primo noca.Bonitas a^malicia cibi arguicur cxfa *** cilitate 6C difKcultate conucr fionis cius^a^: bomtatc chy mi cx ipfo gcnerati .hxc aucera c6 ucrfionis fadlitas qua doquefcquitur conucnienciam inqualitattbusmamfe- ftis, qaanda:^ uero in propriecatc occulta, quandoi^in modo fubftantiae.quando^- in pluribus ud i n omntbus ifto^ fimul . Sccundo nota diclum ciTe notantcr par u, Vnl.'n^q"<afimultoclTctdetcrior hocnon oporterctutpatct. tt. db Tcrtio nota . Huiufmodi ddcdabilitas cibi maior po- ■^xrnA tcftfequiconuenietiamdbiadftomachuminquaUcatc f uvnae ^^^■f^Q.^ fjc^t compFo tcraperata ddcctatur intempc- T2LtiSy8c praternaturaliter caltda f rigidis, sS; ecocra qua doque uero rationc occultx conucnicnti^ , ficutplurcs ciufdcm compFonis infcquenus formam in uarijs ciba- l<i^sdclc<ftatut.Etdcomnibuscft fermo,fiuc ctia fit^p ceraccidcntalcni prfparationcm cibi,utehxacioncm> afTationcm 3Cc. Q_uartonota. Stomacho multum ap- pctcnte aliquem cibum Sc in illo muftum fe uoluptua- 1tC,cibuscf canquam fibi multum conucn iens uehcmcn f er applicatur cc ampIcAitur.quarc ipfum digerit perfc a:e,<X: bonaapplicationc corrigit maiitiam cius.Econ- tra ctiam fi cibusbonus f uerit , abominabilis uero non amplcditurjimmoetfiamrcfugit quarc in^pcrfccle di- geritur, Sc in ftomacho corrumpitur . Et ex ho c patec . primocau&ucrificansaphor, Patct; fccundo^ opor- ' " tec ddcc^cationcm 3c bonam applicationen? ftomachi ci bi maliciam fuperarc. Exquo patctq^ fi ciTcc cxcciTi- VC m^usjhoc non ficrct <S^c . AphQrifmuSt ^9* Scnes luacmbusplerunqucfgrotanttnttiiis, Quaecuncp ucro ae^itudines ds cronicae fiunt, multoticns commoriuntur, Thc. Scniorcsmagnacxparceminusxgroc^ntqpiuuen?§, Attamen qui jongi hi§ accidcrin t morbi magn^ cj^ parf c tnfanabiles topa utfa comttantur. %jto, Scniorcsfuuenibusplurimumaegrotatminus. (^uf ueromorbi ipfis accidunt longi,maxima cx partc comi tanturadmortem. Expoficio lacobf . - Iftc aphorifmufduas habct condufioncs.Sccuda ^ flbi^Q^uaeci^cjucro-) . - Primacofidufio.Scncs i uucfitbusplcf unquemiaui . ^grotanc. J^robatur. pler uncg fenes ordinatiori utiitur regiminc ^iuucncs. i gitur SCc. tenct confcqucntia SC aifumptum,cumiuucncsfint lafduijmalumrcgimcn abononon difccrnentcs , co q^ incxpcrti func corii quf funcfecundumuicama<ftuum,primocchico]9t, Sfmilis Arifto» : fcncencia colligi poccft ab Aui.de pucris loco iuuoi um Auice , ; prima primi.cap.de gcaabus.cS^ cft ucilis>5i:amphatur utpatec. Primonota.PcrfcncsintcIligedoscircfcncff ." primos,non autem decrcpitos. Sccundo noca nocanccr didum-eiTc plcrunqj,cum quia aliquando iuucncs ordi * nacifunccumquiaftncsinordinaci. Tcrciojiota , hoc eiTc incciligendum pofica in alijs paricacc, ut fenibus co ; paratisad fcmctipfosiuucncs , qui in luuentuce lafciuf exift^ccs in cibispocibus cc uencreis avftibusfue uircuci f bnfide ccsnimis exorbicac. Non accende ces dt da Aui, AuicS* ; primocaii.fcntcrtia.cap.de regtrainc cius quod come- ditur <S:bibitur.Illc ucroinquo maladigcruncur na- tricnciaexhocnonconfidac<S(:c* > . Sccunda concl ufio . Scncs m ui totic s ca mon u n c ^gtt tudinibu&chronici&cis eueniencibus . Probacur fi.c.^gri cudinum chrom*ca^maceria&func diflFicilcsaddigcreh- dum d:rcfoIucndum,c5<: cumhocfcnfu uircii&eft debi- hs.igicur 5:c.patccconfcquencia, ^aiTumpcumincdlj . ; ' genci. JPrimonocanocanccrdidumeiTemukocies.no- , cnim fenes femper moriuncur ex chronicis azg.ricudini- bus cis fuperucniencibusjimmonec^ eciam cx acutis. ■ : Sccundo noca caufa ucrificans aphorifmii cavfta eil in pro|x>.ficionecondufionia. . . Hic mouecur qucftio. ucrii fencs abfol ute plus aegro tcnc iuuenibus. Secudo. Exquibus morbis.magtsmo riiinturfcnes Sc cx quibus iuuenes. Tercio. Ytrum naorbi longi fincfrigidi.dubiafuntfadlia 5^c. Aphorifmus. ^ 4^*^ ^ Braci & coryze in ualdc rcnibus no maturac, Rauccdines Sc graucdincs maioribus ad modum na- Thcv i tu concoqui nequcimc. Rauced{nc&.5;:graucdincsfn.ualdcfaiibuscodiQnc Lcow : xionadmiccunt. Expofitto lacobi. Coclufio aphorifmi eft ifta.Branci Sc coryrc ih dal dc feaibusno maturantu-r.Probatur fic.maceria facies br^nchos SC coryzascft fecundiiplurimum frigidaual dc, difHcilis maturationis , Sc in fenibus cft uirtus digc- ftiua ualdc dcfeda.igitur <S:c.patct confequcntia Sc ai- fumpcum fiFr. Et fimihs fcncencia colFr quinca certi) . Auic^^ i cap.decacarro.Ec cft ucilis.EcampHatjUcpacct, Pri- inqnota.litumtcrminucatarrusfumitripliciccr. Pri- Auicc^i mo proquolibctfjuxuhumidicacisamcmbroad mem- Cacar- i br um , uc fecun da primi .doc . prima cap . dc aegricudinl r us . buscopoficis. Sccundoprofluxuacapicead quodciii^ cripFr. i mcmbr um.Tcrtio ad pedus.brachus uero cft fluxua a capice^d fauccs.Brancos cnim grgcc^Iatinc faux.Cory-. Bracu&: zauerQcftiiuxusadnarcsaqjraqugfuncoiTanarium"; quid. E^quopatecbrancos<SiJ coryzasfub cacarroprimo<S: Cory-: fccundo modo di do concincri . Sccundo noca nocanter za ^d* didum cfTe in uald« , ut f upra notatii eft «quia in ds eft uajdc dcfeda uircus. Tcrcio nocahoc ciTc( uc ipFibus) ucru.propfcrcaufamtavftain^bonc CQdufionis 5Cc. Aphorifmus. 4^* . ^ Qg£ cxoIuaurfrcqttmtcrS^ fortitorrinc ma mfdftaoccarione,repcntemor£untiir. Q_uif|pc^«nultum exoluuturlinc cattfamanifc- The, I ftaj^ dc rcpcntc moriimtur. Q_uifrcqucn^,acfortitcrabf<^caafkm^itfefta.exol JLco.^ ttu&tu^)dc-rcpeQte mQrtuntur* .^ Ezpofitfa Digitized by Google A P H O R/ ExpoJicioIacofi^* Conclufio aphorifmi eft ifta.Q^ui fyncopi^ant forti- CaT. t.cr & frequcnter dC fincmanifcfta caufa fuhito mon ua Auicc . tur. Probatur fic. talis cafus tn fyncopim iigmficat uir SJincopi tutis ultimatum defedum f^ caufam uirtutem pro- ,f atiuniftcrncnicm€ircfortcm<Sc cordi anncxam. igitur patet i^Plipfti confcqucntiao & allumptum circalittcram declarabi- <uscaiitur. Similis fentcntia colligitur quinto intcriorum. Exolu* cap.2 . 1 1 .tcrti) .tracfl.z .cap de figms fyncopis.Eccft **^ ^^ "^'^*s *o ^^*^" pronoftico.Et ampiiacur adomnes in qui- Bxtaiis bus cucnit fyncopis cum his tribus ci rcunftantijs iali" «SClippo cctfortiter 5:frcquentcrd:fincmani£efta caufa. Pri thymiamo nota. Penes aucftorcs reperirt i ftos terminos,exolu- jgdfyn tiojcxtafisjlippothymia & fyncopis. Intelligentcs per copis, «xolutionem omnem uirtutismagnam debilitatem ucl ^5^« rcfolutioncm^adquam fcquitur uirtutisniagnus cafus &manifeftus.Perextaiim homimsftatum extramen- tcm jitautftct iicut fancftus Paulus, dum fuitraptus ad cglum. Pcr lippothymiam animi defectionem. Per fyncopim cafum uirtutis fubito faAum , ut. 1 2 . tcra- pcu . cap . 5^ . Sccundo nota.De fyncopi pfcs dancur de^ fcripciones. Prima.fyncopiseft debica uircucis conci- iio.collcifca. 1 2 .cerapeu allc.cap .h%c auce non cft per- . ^ f<vta dcfcriptio.itcenim non diffcrretfyncopisab af>o- Auife. piexi^.' Aliter defcribiturab Auicen. 1 1 .tcrti). trad:. iccundo.cap .de fyricopi.Syncopis cft deftrudrio maio- rispartfspiurium uirtutum fcniibilis 8C motiuf pro- pter dcbilitatcm cordis <S:agregationem fpiritus totius ad ipfum propter caufam, ut eft timor moucntcm ipm adintcriora.aur propcer caufam pfocance i^^nm intcri iis,quarenon inucnitrcfpiraculum .aut propter paruita tcm 8C fubtilitatem eius,quare non fupcr fl uit fupcr illa quircperitur in minera. In quadiifinitione ponitur ly dcftr uiflio <S:c .pro gencre,conuenit.n .in hoc cum apo- jplexia (S;: fimtlibus. Perhocautequod dtcitur maioris partisdrt aiij^othymia^in qua folum eftkue impcdi- nientum (5;: non deftruccio maiorispartis. Etdicitmaio lis partis,proprer motii non elTc omnino perdicii,u t cor disetdiaphragmatis.appellanfaute operacioncs uelexi tusoperacianum parces uirtucum Exitus.nuirtuas in opcrationc uidct uirtuas Jtcgrarepcrfeccionc.Pcr hoc aute quod fubiungit proptcr debiiicate &c .diflferc fyn- 4Copis ab apopIexia,<5(: circiiloquicur membru,cuius paf fio proprie cft fyncopis , uel cx cuius paiTione fic fynco- pis Pcr hoc uero quod dicic propter aggr^atione 8Cc. cxplican t gencrales cauf^ aquibus tic fyncopis, Prima caufagencralisaggregariofpiricus totiusque poceftfie C^e 2c '^^"^P^^opcer caufamfpiricii ad interiora raoucnte ficuc ac al« ""'^^ ucnenii,aut caufa pfocans,autpaucitas eius,qua £ rccogitcorfpiritiiretraherc. Exquopatetprimodif- _^ ' fcrcntiainter priuatione fcnfus 8c motusin fyncopc 8c 5 ' f n apoplexia ucl epilepii a cotingence . In apoplcxia cn£ cur ck ^^ P^^P^^^ prohibicii elTc traniitii fpiritusanimalis , uc £- r ^ uidebiturinfcquentiaphorifmo.Infyncopiautemuita . 'lis. ExquouIccriuspatctfpiritiiuitaiencceiTariocon- Svnco ^^^^^^^^ operationes fcnfus <&: motus. Patcc tertio ^ * trcs forc gcncralcs caufas,ad quas oes ca ufg fyncopis rc ^f .^ ducuntur.f.caufamouens fpiritii ad intcriora,ficu5 uc- ^. nenum.caufa pf :jcans fpiritum interius,iicut humor £ii f^". ^ gorum,paucftasctfubtilitasfpiritusecc.Tetigitprima ^"'^* dum dixit,proptcr caufam mouente . Sccundadum di- aynco. xicautpfocante.Tcrtiaauteproptcrparuitate.Qj au ^hf ho ^*" oonncs caufg cantcs fyncopim ad aliqua iftaru redu ^ °. cantur,patctfatisintelligcnti. Etcxhisutfundameto »>mia. pjjjjjjj caufgmultorii problcumacii.Primiiquare for- ynco. jj-g f amcs ca ufec fyncopim . Sccundum quarc 6orc»s dolor ^/ ^ ct forcc gaudiii caufcnt fyncopim .Temii quarc in plilc ? -^ a ^'°°''^ ' ^ "°° folitis taufct iyncopis - Q_uar tum quar ^^ *** m pfocattone mri cis caufet fyncopis. Q^ uiQmm ucro HIPPO, 2$ pf oplema cft quar c pucri dccrcpia d: cSa^tUktmes fa-. tricis» ciiiusincurrant fyna3iMm,ut Auice . Jocis pallcgatis. Cur Tcrciouoca.PcrcxoIutionefortcmmtcIligcrcddbc- Syn ia mus fyncopim aqua difFicuitcr 8c tarde aegrotantcs rc- pueris foluantur. PcrfrequentcmucroiilamquaEpIuriesinua decrepi ditaegrotanteficqnntcrunainuaiione&aiiamodicii tis con cadittepusmediii,itaq> fortitudofyncopisattenditur uaiefce pencs<iiFicuItace rcleuationis,frcquetiaucropcnespar tibus. uitatcmteporismediantisintcrunafyncopim<&: alia. Synco- Q_uartonota. Syncopimproucnircquandoc^ a cauia piscau extrinfeca 8c primiciua, uc morfu animalis uenenofi f u fadupfr mo uencnofo.Q^uadoq^ a caufa corporali Sc intrinfcca, Ec hoc dupiicicer. Vei per propriccace uc mala compic- xiocordiscaFa uci fn.cum maccria ucl fine matcria rc- fol ucns fpiritum Aut pcr co m unitate . f . prof^er egrim dincm altcriusmcmbri,dc quibuspotiflfimc funt ftoma chus 8c ccrebr um hoc tamct mcmbrum quandoque eft diftans acorde,quando^ ualdeprojMnquumiicut cap- fula. Adpropoiitii.fyncopisacaui^intrinfecauel cx- trinfecapcrcomumtaccm mcmbri acordc diitantis fit a caufamanifcfta,quia pcr iigna fedlc comprehendi po tefthoceiTecxlfiioncaltcriusmembri.fa<fi:a uero pcr proprietatcm,aut cx paiTionc membri ualdc uia"ni,did tur ficri fine manifcitaoccafionc. Q_uinto nota. Syn- copi cxiftente forri 8c frequencc iigui iicac uircucis dcbi licas, 8c forcicudo ca uf j f aciaicis fyncopim . Ec hoc auce quodcftiincoccaiionemanifefta fignificacur caufam ciTcin cordcjucl fubftaci? cordis ualdepropinqua. Scd quandoq? uir cus uicalis eiz dcbilis 8C caufa fyncopim f a ciens eft foras,<S;: in cor dis fubftancia, ciic proculdubio dcbecfequimorsr fyncopi.igicur<S;:c. Exquopacccca ueriiicans aphorifmii. Ex quibus omnibus coiJige pri mo cj» fyncopis proprie elt;acddens<Si no ggricud». Sc cundo<j> fyncopis eft paiTio cocius , licec principala» in. cordeinciioeCiquiaeftdefe^fcuspluriii opcracionii <S::c, Tertio q> caufa fyna>pis praecer qualitatcs manifcfl:as A:manifeftcalteranfespotcft ciTcocctiltamala propric t^. Scxtonotaq>nonoportet<Mnnem fynco{Mmfa<!xa a caufa non manifclta clTc mortalcm,fedoportet adderc q^ fiatfortiter 8c frequeter. Exhoc collige cauiam qua re hi monturi cx fyncopi proueniunt ad coiorcm uiridc 6c coUi torfioncm . Ad colorcm uiridcm quidem pr op- ter calor is mordficadoncm. Ad colli contorfioncm uir Dubia tutedcbiiicataintantum utnon poiTit colium amplius caputfuftentarc<S:c.Circadi<ftaoccurriitdubia. Pri mum dabium.,Non ui<3ctur <^ in qualibctfyncopi fiac SiSS^cgmo ipiritus ad intcriorajquta cx £>rti dolorc apo ftcmatis hoc fic ut pediSj^Si: tunc no ^t motusad interio ra fed podus ad extcriora.fi milic dc gaucio argtiedum cft. Sccundumdubinm.Cauiafadesfyncopimpotcit: aducnircpauladm <St fi fitpauladm , quomodopotcft ficrifyncopiscumtamcnGaf.ponat<^fabito. Tccd- um dui>ium .Tuncomois moricnsantcmortem fynco?- pi^ct.probatur.in omni morientcantcmortem eftdc ilrucdomaiorispartis. Adprimumdiciturq> ex ford dolorc uci gaudiomultum rcfolutofpiritud: dcpaupc- lato cordc cogitur uirtusretrahercfubito ipfum ad cor Sc fic ^t fyncofMs. Ad fecundum^dtur q> licct illa cau fa fiatpauladnc,cum tamen ad hocdeucneric iit uirtu- tem uitalem nccclTitct ad fubitam rctracdonem <S:c. tuncfiet fubita rctracdo. poiTct cdam concedi fynco- pim aiiquam ficripauladnclicetnolwsadfenfumuidca turoppofitum. Ad tcrdum quidcm conccdcndum. Si tamcn quaeratur dc mortcnaturali oportct in diifinido- ncfyncojHsaddcr Jy practcr»aturalc,utfyncopis eft prg tcrnaturalisdcilructio.Apparettamen uniuerfaliter tc nendii no folii ex fubita rcuocatioc fpiis ad cor ucl qua ; licuni]^ cogrcgatioc carifyncopim,rmo cx folo defcau ipiritusio mcbrisfiet fyncopis co q^ ficcdcfturaccio 8Cc* laco.s.Apho, D Digitized by Google , P.ARTI. Kfota Wva quoinodo debili tas cordts cS: gcncralf s ca £y«copis,Ideo apparet cj> cepore pri us uel natura dcMi tctur cot q^ Sat fyocopis,ex t:more ucro ccontra prius cnim aggrcgatur 4>»ricus ad cor.Bt tu coniidcra^^c. Aphorifmus. 4^» Apopkxiam foluere forrem , f mpoflibile eft* D ebilem uero noa feciie. Thc, Stupor attonitus uehcmcns , folui non potcft , Icuis nondcfactlipotcft. Soluercmorbumjqucm apoplcxiam uocantjfortcm, ^^* impofrjbilcjdebilemuero^nonfaale. Expoiitiolacobf. Iftc aphorifmus duas habec conclufioncs. Sec unda cftibi(DebiIem.) n. Primaconcluiio.Apoplexiamcurarifortcm non elc pofc Probatur {ic.in forti apoplexia cft ucncriculor um ccrcbri completa oppifo 8c uircus ccrebri ultimate defe <fta,coq>cftamateriauUimateoppreiTa.igttur SCc.co fequentiateneteoq>cerebrumeft principale membrii Opcra' cuius influxus cft nccelTarius ad cofer uationem indiui- tio cor' ^i -^ alTumptum circa h tceram dedarabitur . P rimo dis qiio «ota iuxcafentcntiam aucftorumedicin^c^hcetcor rc- a cere- fpectualiorunimembroriiprincipaiiumfit principalif brodc' fimum,infuistamenoperationtbusaccrebro aliquam pcndct. uideturbabercdependentia.liccccnimprimo<Si: princi ' pahtcr cerebru uitam pcr fpiritum uitalem rccipiac,<&: idco c6fcruetur,quiatamen cordis teperamentum non confcruatur finc acftuali refrigcrio , quod potiiTime per motumanhelitus perficitur . mocus autem anhelitus pp • ■ aiTimc a fpiritu cerebri dependec, co q> pcrficitur motu laccrtoruni pccftoris,hinc cft q>prohibicio in fluxu fpi- yitus cercbri ad peclus ct ftip toto fi't fufFocatio ct mors. ixcigitur uita<5;Copcratiocordts uidetur ab operacione Apople ccrcbri aliquam habcre depcndentiam . Secundo nota. xia^d. Apoplcxiamultismodis confucuitnotifi'cari. Primo Ifido— quancumadnoisctymoIogiam,Vnde Ifid.5.ecy.cap^ rus . dc nommibus segritudin um acutar ii. Apoplexia letale Apoplc pcrcuiTione nominauit>apoplexim cnimgraeccjlatine^ fis cjd. cuiTioncm notat. Et cafflus felix , ut aiTerint ConciF.iri Caffiuf diffcrcntia. 1 8 Z.paffio haecdi Aacft eo q> mortifero cor fe. poris 8C anim^ iAu concidunt paticntcs. Auer . autcm C5cil, tcrtio coUigec.ultimo.cap . Apoplcxia eft cum homo ca Auer.* ditadtcrra<Si:ccil^eius uox, <S;^priuanturomnesope- Gord*. rationcsmotustotiuscorporis. Gordoniusaut£, Apo» plcxia cft paiSo cer cbri aufercns fcnfum d^motum to ti corpori fubito <&: rcpcntc,uocis magna altcrationc prae ccdenccpropterq>pilatione ucntriculorii ccrcbri tam GaF. principaliumq^nonprincipalium. GaP.ucrotertiode accidcnti.cap.z.cftmoUitiestotiuscum ablacione rcgi tiuf uirtutis.f.fcnfitiugutputo. Notum autem ciTcpo tcft n uUa iftarum defcriptionu cffc pcrfc^Hiam aut con- ucrtibilcm cum defcripto . Mois cmm intcrprgtatiQ pa- tctq^nonconucrtitur .Pcr defcriptioneautcm Auer. nondrt afyncopi.Diffinitioaute Gordoni)n6cft apo plcxig fcd aegritudinisadquam fcquitur .apopiexia aute propric cft acddcns .Ncc edam diffnttio Gaf. cft bcnc caplcca,ncc pcr ilia benc differ c a fy ncopi . Ideo aliter Auice , defcribitur ab Aui .prima tcr ti) .tract. y .cap . de apopif; Apoplexta cft ociofifas mcmbrorii a fecfu <S;:motu pro pter oppilatione in ueatriculisccrcbri contingcnccm ct cutfibus fpiritus fenfibilis 8c moti ui - Ly ociofitas poni tur pro gcnere.in hocenira conucnit cum fyncopi <&: aii qualitcr cum fubctet fimilibus. Per hoc aucem quoddi dtur prc^tcr oppilationcm diffcrt a fyncopi qu$ ojntin Apopl. gitpropterlxfionem cordis ut fupra.Exphcantur ctiam dfi«» modt quibuspotcft ^piexia contingcrc.f.aboppiiatio ncucntitcuIorumccrebricS^oppilationc uiarum iccrc*- bri,pef quas traniu fpfritusfcafilahs ct motiuus ad ncr uos<Simemi>raqu«cfuac inftrufljcntafcnfusc&^motus. Cx>iligttur igiturmodusquQ aducmc apoplcxia, imagt- nandoq> ab aliqua matcria phlcgmati® graaa excmplt ppilcntur ucntriculiccrcbriautmeatus,quibusau€n* • tricuiis tranfmittitur fpiritusanimaiis ad mcmbra,qu^ rc prohibetur cius tranfitus <S<: pcr confcquens mcmbta priuantur motu uoluntario,<&: ficpcclusdilatationcde bita,quarefuflFocaturcalorcordts<S;:fpiritualiummem brorum 8c aducnit mors > licet etiam per oppilationcm arteriarum portantium fpiritum uitalem ad cercbr um fiatapoplexia,tumquiaimpedituropcratio ccrcbripra ptcr defeAum fpiritus uit3lis,tum etiam quia 8C fi ccrc br um adhuc fpiritum animaiem tranfmitter et n6 ciTcc operationumdcbituminit:ru,mentum,co<^ n6 eiretibi debitacxiftetiafpiritusuitalis. E texhocpatecpr imo q) apoplexia propric cft accidens.eft enim adio Ixfa, cja abiatio fcnfus 8c motus totius. Patet fccundo apopic- xiam ciTcpaiTioncm tam membror um ahoru quae func inftrumcnca fcnfus (S:motus uoluntarfj <^ cercbri Jic.et cerebri fccudum plurimum per proprictatem, ajior nm- autcmper comunitatcm.Dicoautem notauter fecun- dum piurimum,quia non repxignat apopiexiam fieri ce^ rcbropcrproprietatcmnonpaciencefaicem principali' terutuidcbitur. Tcrtionota.Apoplexiaamultiscau- Apopfe fiscaufari f.cxtrifccauelprimiciua ficucaforti fiigarc ^ig cag ficuc frequcnccr conungit inccr agentibus quod unagi^ nari poiTumusduplicitcr c6tigcre. Primo modomedi' antcmateria,utfifortisfrigiditasita uehementer coo- ftringat ucntricuios cercbri c^ fiat attenuacoriaoppila- tio.Secundo q>fortcfrigus extrinfecum expnmatmatc-' rias catarrales in cerebro contcncas ipfas in cerebri ucn* triculisconcuIcando.A caufa ucro corporali perproprk tatcm<&;c5munitatcm. Perc6municate ficutartcri^ oppiiatis fcrcntibus fpiritum uitalcm ad ccrebr um fcm duramodum divlum.Pcrpropriecatem uero ficutprop ter ap^jftcma in ucntricuhs cerebri>aut proptcf Qpptlaf« tionem amateria oppilante cont ingcntem quse fecuud"4 plurimumccft phlegmatica,c6fequenter fanguinca* tzr ro autcm melancholiaaut cholerica. Q_uarto nota apQ Apople plcxiam iortcm ueidcbjlcm potifQme fieri fecundum xiadu- fortitudinem uei deljflitatcm caufg ipfam facieatis. For pljciccr tem igitur apoplexiam appcllare debem us in qua fit pcr fccta uentriculorum oppilano. Caufa enim taliter oppi lante exiilcntc forti rcmoueri no potcft nifi in nocabili tempore,quia tamen uirtus non poccft notabili cempo-^ re tolerarc.hinc cft q^ citius deficit uirtus ^ huiufmodi caufapoiTit rcmoueri , <Si: per confcqucnsfortis apople-' xia eft incurabilis. Et haec eft ca uerificans aphorifmxi* Sccuda<:6clufio.Faciie apoplexiadifficilc eft curar. Probat fic.ca faciensfacile apopiexia dtflficultcr rcmo. uctur,«5<:accidentiaapQpIexiefuntuchemetia^pjcu«- . lofa.igit <S:c .pacet cofequetia et atTumptu,eo cj>iilae.ft: materiaphlegmaticauelaliaccrebruoppilans auc alia ca uehcmentcr imprimcns.igic 3Cc. Primo noca.I n f* dli apopfia anhelitii non eiTe uchemeter dur u nec inoc dinatii.ec6tra uero in forci. Aut cnf anhelituseft exta- to ablatus,aut dia?inutc,aut cum magna diuerfitate ^ utcolIigiturinc6mcnto.cuiuscanonapparetalia, nifi quia in forti fit uchcmes oppiro,in debili autem no. Sc cund> nota.licetin facih nonfiat uchcmesoppi?Q,cata«- nicn illa facicns cft diflficultcr remouibilis. Et accna cti am dcbilis apopEf g licct fint rcmiflfa rcfpcd:u accidcntiu fortis,funtciiabfoluccuaIdcuchcmecia fcd accritibus exntibusuchcmcntibus<5<:ca<i9tcultcrrcmouibili fi^t Apopk diflficultcrcuraigritudinis.igitur&c.patctconclufiQ. xt^cu^ Sf milc fcntcntia huic coliigcrc potcftis dc mcntc Aui. *'^^^*^*^ prima tcrtg,tra<ft.5 .cap.dcapopf.&.j . colligct. cap. /P»"^"^£ uitimo^ubipraefcnsallcgaturaphorifinus. EtaSerap. cuscaa coUigitur Digitized by Google A PHOR. coll/gtcur pnmo fuf breuiar^.cap.ik apo. ubr ettam praefcntcm allegat aphorifinum.Et a Mefuc m dcappro priatfs ubfcnamallcgatpr^rcntcm^aphonTmii. £t €& utilisin aAu pronoftico quatum ad.primam coclufio- Dcm,(S: trraducuratiuo quantum ad Arcundam .£t am pliatar ad omnia corporacuiuicunc^ ^ catis fcxus 3Cc* Aphorifmus 45- Srrangulatorum dC didolutorum , nondum mortuQrum^nrcferunturjquibulcunqueipu mafuerftdrcaos. The, Q_uiilranguIantur6i:cxoIuuntur,c(tramortcmj{i orc fpumant,non rcffciuntur . Jt#eo* StranguIatijacdilTo Iuti,nondum mortuijnonrcfcru tur,quibus ipuma cir ca os f uerit . . . Expofitiolacobi.,. - Conclufio aphorifini eft ifta. Nulli ilrangulati non^ dummortuimultum tame diiloiuti^uibusaF^arctfpu ma drca osreuiuifcimt fiue ianantur.,(cdomi^csmoriil tur . Probatur fic.in quibufcunq^ cft.uirtusmultum diC folutacum uchcmeuinccndioin pulmonccS^ipiritualf busmcmbrisilli moriuntur , fcd ftragukti fw(it huiuf- modi . f gitur patet confcqucntia & affumptu qrca Ittte- Auice, ram dedarabicur. S>imilisfentaitia:CQlb'g^ur nonater. Stra^^u tf). cap.de fignisprffocationis. Eteft utilis. E^ampliat iatiodu (utpate£)non refcrunt.i.nonredeuntad fanitatcm uel plicic , ^^ ^"^ Primo no ta.Cum iftc aphorifmus ii t dc ^no- ^ ' fticationeinipfoponiturJgnum<S^ii^"ficatfinj,etco; , ditio de articulans fequelam iigntiicati ad iignii.Signu eft corpus exTe ftragulatum ct dilTolutum ex i|:rangula tione.Significatum uero eft mors ilue non referre fiuc Suflfoca reuiuifccrc. Dc conditionc-cft^fput»aapparcre circa os. tio gd. ^<^un<i>nota.^^Pctiuflbca^ncm(ut cpUigif ur nona Auice! terti))intelligere dcbcmus prciubiuoncm traniitus ac-r * ris adpulmoncm <&: cor <& cxpuliionis fumor um calido rum v^ acris caiefacfli ab co-aquacuncg' cauia^ucniat. Haec cnim prohibitio proucnirc poteft acaufa f xtrinfcr cad:primitiua,iicutl3qucaauccea>ilum conftringca te. Aut a caufa incrinieca iicut apoftemace guituris ut i iquinantia,autfpafmolaccrtorum,peJroris,autapopIc fia,d: iicdc alijs.Et dc omnibushis m piropofico cft fcr" mo licct in antiqua translationein camen.excmplificcc dcfuffocationclaqueo facta,dcquainagis dubifum ui<fe lyiffo* tur cumiit acaufaprimitiuapendes. Tcrtionom.Pcr iutus dilToluftjs intdligendos eflTe cx hacfuffocationc ualdc^ quid. iiracos<S::dcbih'cacos.nift cnim ficcfrecremoc^debilica tionc uel fufFocationc no oportet ipfos rcuiuifcprc ut pa tct. Q^uarto nota notantcr eiTc diAum nondum mor- tuoru.quiain mortuisnoncad<tpronofticario,d:ii£or tis in cis fpumaapparcat gcnitain cisquando ffifibcaba Spuma tur. Q^ulto nota. Pcr fpumaintclhgeredebcfnus mul fjuid» tar um aggrcgadoncm ampullarum par uarunr^ genera- tarum exforti comixtionc^colliiionepartiu^ Cuk^i" lium aerearum ucntofarum uclfumofarum 4;: partiii fiuxibiif um groiTarum adinuicem , ita ut parsaerea iit circundata.partcgroila iluxiHIi d:ol>feiTaprohibentc «us exftum udcidialaaoncm nc difcontinuetfir,parte izero acrca<5c fubtiliipfam gro^am furfum d^in tumo tcm elcuantc Exquopatetprimo^cauikcftxdes hu f us cftpotiiSimetnotus^ coUiiio ift:aruparti]^adinui'- cem dc diuiiio ad partes ualdc paruas. huius etf aca poc cife calor ualdc foras,tum qaforte caufat motli 6c s^i tationem,tumquiagcncratfumos<S^fubtiiia fiorpora, qug humido g agitacione talitercpinixta coponunt am Spuml pullas ii cu t ! fucds aut aqua aj^^rct.cbullie «bus. A4 gcncr a dcdar adu aute modii gcncrationis huius Qjumf udam df mo- pullarum prgmittatur Wcduf fuppofitiones. Pnma^ 4^» Qti9diibeteQ$xiatural£2}atuialic£raxdtQac,uttQAiaxiii tttrali«omfnuitatepermancat(5^fi:co!ifcnict,«S:itacx natura rei reiiftit diuidentt.alitcr enfsii.nd apparetqua rc rciiftcrct mcdium diuidc ti inmotu grauiii & lcufii. Sccunda fuppoiitio4cuiora naturalitcr aR>ctunt fupcr ciTc grauforibus.Hi« (u j^fitis patct ^ (i fiat fortis co- mixtio par tium acrca^ cum aquofis,utin olla bullic tc conringit aerca parte aquof^ parci fubcludi . undcnatu ralitcr fua lcuitatcpctitcxitu<5^ afccn^,<S: ficfurfum partcm aquofam ,ppcllitutdiuidatctafcedit uclcxit ut fupcremineac,aquofa tamcn par tc fuf diuifioni rcilftc teper primafuppoiitione,,pptcrquodl6go lepore fua patieturclcuationepriusq^diuidat,ctpcrtotiiiftndte , . pusftabitampullaqugcxpartcrcinon cftaliudq^ ag- p*»P"* gregatuexcorporcaquofo£5;^aerco in co inclufo illud ^*^^' corpusaquofumintumorcdcuantc pluriiiautc taiiii ampullai^i ualdc par uarii aggrcgatio af^Ilatur ipuma. Ex quo patet primo <^ quato agitatio 6c comixtio cft fortior<S: uelocior,tanto funtampullgminorcs^ mi- n us fcnfibiles.Ecotra ucro quat» tardior crunt tato ma rorcs,unde patct «j^delMlitcr cbuMientcaqua canturam pull^ magnf qu g no reducun t ad forma fpum g . Patct fe<:undo quarc ampulla maiori cxritc minori tpc durac minori uero cxiitcpcrmanct tcporcampliori .Cui us ra tiocit,quiaiampuIlamagnafubduditmultusacrquf • -- cft fuflpiciens cito furfum moueri<S^ ftangcrc impcdics. Et cxiila partcpatet ulteriusquarc uifcoforu <5^ grof forum fpuma cft durabilior Sc roinor al^s paribus, Eft . - enim minorquiaacrciiinclufumgroirum <S; uifcofum minus furf um fuificic dcuarc.pcrmanc tior ucro , quia logiort teporc rcfiftit uifcofum antc^ d/uidat. Patet Scrca- _ ulteriusquarcfcrcatusueniens apulmonecft(fccandii ^^ ^P^ plurimii)fpumofus.abal^sautemebrisutftomacfaoct «»ofus capitcnon. HtexhocparctuIteriusquarcdrcaostaH- ^ ^^"'. ter ilrangulati apparcat fpuma.prohilMta cnim cucnta ^pua^^ , tionccordisincofitfortisdi:magnaintenfio,&:excofc ^^' qucnti cbuliitio humid/tatnqu§ inpulmone cocmenf .- quibustalitcr fortitcr cbullicntibusfitfortis <S: magna comixtio 8c coUifio ucl concxio ij^arii cu partibus f u* mofis^Si^aercisinpulmonc cotcntis , quarcfitmultarii Sc paruarii ampullarii gencratio <S:c6fcquetcr fyum^y quibus ui ebuliitionisper guttur afcendcntibus egrcdt unturj^os,(S:itacfrcacsapparctfpuma. Etcxillocol ligitur caufa umficans codufione aphorifmi .Cum ent uirtusfucritdiilolutain taIitcrftraguIato,quod copre henditur pulfu <S: apparet fpuma huiuimodf,figm'ficac uehcmcnsincendiu, quod cum uirtutedcbili eft figim mortalc, Scxtonota.Dupliceintalibuscorp<»ibusc6 ^P«®^ tingitfpumamgcncrari.Vnaeftexhumiditatephl^- *^ ^***^ maticain pulmonc uel ore contenta pcr immixtione ae ^"** ris agitati &: commoti <S:rondiuifi aii humiditati,<S: ta Iisnon necciIarioeftmortalis.apparet.n.inap<^ria ia- cdi «S: inparoxifmo epilcpfig.Cum cnim in cp^cpfiata liccr impcdiatur anhditus,fit fomsc6motioctagicatio in partibuspuhnonis pcr motum iam dK9:zi aerc impe^ tuofemoto pcr pulmonc 3c adospcruenicntc cum forti impctu,quarc faliug fic comixtus egrcdicur cum humL ditatccomottusinforraafpumg.undepatctquarcpcri-. phlcumonici ud apopietia habentfpumadrca os.Alia ucro cftfpumaad ruborc qucnda tentosm quanonap. par«itfenfil^csampulIg,<S: detalifntcHigitH^; fh- - - gnificatem'millatantuminfpiritaalibus<5^pulmaneiii • , ~ ccndiumq^humiditasnaturalispulmonispatafubfta- , tifica ud illi propinqua extraneata fit<S: ita cmueria fit f^°P^ utcbulIitionempaiiafit,<S:ingreflacompofitfone fpa-, ***'" ^5 mg 3c de tali ipuma ucrificat commen.aphor. Dug ^- "^*^ ^^ tur ad ucrit^tcm aplior. requiruntur conditioncsfa- ^^P'^' licetpcrfeuerantia fpumx , 6c ipfius rubedo,^: hoc "'^5^« eft m fumma . Ex fupcrius <iVb*s patet primo qua- "^*. . te ex pluuc3 tempore eftatis nwgis gcneramar . *"^** Xaco.s.Apho. D ^ Digitized by Google Ampul attmjac; 8ecuJidoquarcwl«u«n ampullaramultittudo larum fig^ficantmagntwdme & fortitudine pluutf . Collig< multttu turprimua?fccundum€X.I4 proble.problematcfoc dogdfi to.Altquaa'tcr ctiacau&ampulltficationtsaliqualit ta- gnificet (ftaefi: cj^problematcfcptimo. £t quare ignis non am- Spuma ppHcficatur,aquaautemfic,tntelli^entibuspatent cau quargc fe» Tertioquaretnirati^animalibusautmulto curfu neretur laboranttbus fitfpumactrcaos , Sc quare in catarrofis circa os dum multum loquuntur fit ipuma circa os. iratoru Aphorifmus* 44» yoforT ^^^ uaidefcaindum naturam, cito mori^ untur magts gradilibus, rn. Q_ ut obefi admodum funt ex natura, celerius mortV * unturqpquigraales, I^, O uinaturaadmodum crafii funt,citius intereunt ^quigraciles. ^ . , ^. Exponttoracobi. Conclufioapho.eft ifia.Homines ualde craiTimort- untur citius fecundum natura gradlibus. Probatur fic c6dufio.huiufmodi crafit mtnus habent de fanguine 6C fpirituqicorporagracilta.igituretc.pacetcofequentia. Autce, «S:colligiturairumptumincomento.4.4» Similisfen- Corpo tentia coiligttur fcptima quarti trac.4 cap .de maculis ru craf ptngucdinis. Et eft apho.ifte utilis in adu pra<^cico pro fo^pra noftico<5^ogatiuo3Stanosdocemur nimis<S(: pigues re- «fticus gercregic extenuaduo.Et ampliat apho .ad qugcuuquc jpnofti carporahuiuscraffttieiutpatebit. PrimonotacraiTi- cus SC tiemeireduplice.Vnaeftpropriedidaper pinguedinis opcrati : ^ adipis fuperabundantia <&: cofequenter carnts pauci- «us ca- tatem. Alia eft impropriedicta qug magis debec dict car »on. nofitas, ^iftaeft cumcarnisdominio& adipis&:pin- CraflTt'- gucdinis fub dominio.Prima quide eft craiTittcs corpo- (iesdu- rumphlcgmaticoruinquibuspropterfrigjdicate com- plicit . plexionis et paucitate rcfoFonis m ultmn aggregatur de pinguedinc<Si:adipe. Secunda eft ficut crailities fangui ncorum» Adpropofitumdeprima cralTitie cft fermo Hip.notum eft.n.corpora fanguinea non cife alijs difte peratis breutoris uitf",fcd bngioris potius. Sccundo no tanotanterdi<ftumeireualde.licet.n.paridiftate lapfu dc non ualde uerificctur apho . cxemplificauit tamen de iftisproptcripfaefiecaloris e^tind:ioni potiilimc apta. Tcrtionota.Per fecundii natura intelligere debemus talcs agcncratione mcrtto compFonis naturalis ucl a gc nerationc cotradc^quauts ctia de acquifita ex tempor^ Gractlt pcr mam gmutattonis uerificari polTit, co ^ utriufquc tas op- cademcftratio. Q_uartonota.Duplicigrairtticiprae-- pofita Qiiifg fuperiusduplex oKx>nitur gradlitas. Vna per prc crafTt tt" uattoncm pingucdims tantum ficut cft gracilitas cholc « dupli ricorumcorporum.quaeiSf^fi-graciiiafunt pcr ptnguedi <3t?r, nis priuattonem,in ipfis tame cflc uenarum latitudo cii multitudinefanguinis dc fpcrmaticoriigroiriac.Sccii- da cft gracilitas oppofita cralTitici fecundo modo di Aae, qualts cft hsiitudo mclancholicorii.<Si: de tali in propo- fito non eft fcrmo fcd de prtma.mclancholicorii.n gra- filttas cft cum priuationc carnis,licct non omnino pin- gucdinis <5<:fpcrmattcoru gracilitatc dc quibus probabi litcr apparct c^ non funt ut tae longioris phiegmaticis. O uinto notandiieftmortem elTc duplice f.naturale ctacddcntale.Per naturalc intclligoillam qu^ cofcqui tur naturale ct coucnientem acftione calidt naturalis in humidum,exquaproucnit dccurfus gtatiuus.Etpcr ac cidentalcmintdligoillamquae cofequitur impreiTione a caufa praeternaturali corpori prf ternaturaiitcr occur rcnte,ut febris fuffocatio apopFia. Ad propofitum tam paturali q^ accidentali morte citt us mortiitur crafff gra cilibusiam dtctis ]SJaturaliqutdem,quiapiuscarcntfpi Wu ^ianguincpfrquorumpr^fcnitiam pottiTimc con Mors 4uprr f<f aatar ui^> A<:adentaJi ctiam , quoniapluribus funt acddcntalibus nocumcntis expofiti , ut fubitg pr g tdca- tioni,extin<ftiontcalorisnaturalis,apopng,paralyfi,ut colltgiiurfcptimaquarti.alleg.cap.ubi,tnquit.Ptngue do f upcrfiua cft corporis compcs a motu. oc deambiila- tipnc<Sf conucrfione coartans ucnas coartationecoftri gente>quarc oppilat fpiritui uiasfuas,quaobrem extin- guiturmultotiens.fimilitcr non proucnitad cos fpiracu lum acris quarc corrumpitur proptcr tilud compfo fpiri tus eorum,(S: infra , 8C i&^i quidem funt expofiti mortt repentinae.Etadfummummors fuper ultimatos tn pm guedine fcftinat,<5fe: propric tllosqui tmpingu^t m prt- ma gtate.ipfi.n.habcntminutas uenas «Sj^conftriaas ct funt expofitiapopfigparalyfijpulfiut cordis diharriae propterhumiditatemtpforum dc malitig.anheiitus.d: fyncopi 8c fcbribus malignis. Et cx his patet caufa^ie- rificans apho. Patct ulterius quare ifta corpora non ge nerantdi^muiicrcsnon concipiunt. eil^fivquiaJiacrma corum cft paucum SC aquofum . Patct .etiam quarc ta r les mulierespatiuntur aborfumdum impregnantur,ct quarenondeledanturautparum deiectantur (n coita ^funt albg lafifg. Patet ultccius^uarein taJibus:Cor- poribustam pharmacia qp phlei>otomia eft penculofa ualde. Et plura aliaqug colligipoifunt feptimaquarw. ailc.cap.iS^ tu tllucrccurrctSiic. Aphorifmus. 45» Epilcptfcoru iuuenibus aIterationes,mutatf p nes maxie aetatiSjhoraru locoru hcmt,dC uttaru. Q_ui mof bo comitiali laborat,fi t uucnis eft, liberarr mutationepotiffimu gtatis,loci,et uiccusmunerepot. Q^uicunquc iuucncs morbo. comitialilaborant muta tionemaxime gtatis,<S;: tcmporum > 6c loco.rum > SC ui- d:uum quoquc liberantur. £ Expofitiolacobi. - - . Conclufioaphor .eft ifca. Mutationes gtatum jregio- num tcmporum aimi 8c uitarum ideft regiminum hci untalterationemideftfanatione iuuenibus epileptias. Probatur fic h^c conciufio.per huiufmodi murationes refoluitur <S: confumitur materia,aaquadependet epi- lepfia»igitur 8Cc. patet confequentia.<S^ afTumptuni ct r ca litceram dcclarabitur . Similis fcntentia furait ur prt matert^.trac.quinto cap.de epilcpfig.Et eft utilisin a<ftu praAico pronofttco &operatiuo.. £t ampliai: non folum adcpilepfias,fedadomncscerebrales ^gritadines a fimtli pcndentes materia.. Primo nota»Epiiepfia mul tis^i: uarij s modisnominatur. Q^uandoc;^ enim dicitur paiTiohcrculea,quia fortis (^uandoq^ diuina ^gn tudo qutaoccultaaquia appaietq^lsfio tUa ueniat de caelo. Q_uandoque dtci|:ur paifio in£antilis,quia inf antesma- ximemoleil:at<S:: infeflat.Q^uandoqjlunatica paiTto. Q^uandoque morbus caducus proprie autem ab Auic. alle.ca.fic dcfcribitur.Epilepfia eft ggritudo prohibens membra animata a fenfu 3c motu 8c ereclione non in- tegre.Huiufmodi autcm defcriptio pleniusin qu^ftione dctcrminabitur. Sccundouota. Licetmuit^poirintef fe cauf^ epilepfig fecundum plurimum, tamen caufa rp {am caufans eft materia phlegmatica aut mcFica ab alio ad cercbrum tranfmiiIa,autinipfo per proprium nocu mentum aggregata* Tertionota.Periuuenes cpilep- ticos in propofito ut in qu|ftione.declarabitur inttiUgc re debemus in prima f tate epilcpticos exiftcntes . de ipfis enim potiiume uerificatur aphor. Q_uarto no- ta.-Per alterationem ideft curattoncm . Mutatione§ iiitarum ideft rcgiminum in cibo <S^ potu 8C alij^re- busnon naturaiibus. Horarumidefttcmporum anm'« Etiocorumjquiaregionum. .fetatumfcilicet ad aetate fuuentutispraetcr q^abaetatcficca*£t uniuerfaliter m.t( titiones Auice. Plguc- 1 dis fup . flugdif ; finitio. I (S^cfie-. : ctus. CrafTi I ngcne rant. autno > cocipt-* : unt/ The. Auicc, : Epilep fifpra*: cticus ^nofti , cus<5^ o^ati- : uusca**i non.'- Auice» Epilep I fi^de- I nomia : tio 0r Epilep ticiiu-i ucne* Sf Digitized by Google Thc. A P H O K.* tatfones iftoefacftg fciiicct acontrariacaufa epiltplif cu rantcpilepfiam.Similitcr excratmm calcfacicns. Bx quopatet caufa uenficans.apho.naoi permutationcs ia diAasrcfoJuitur materia facicns epilep{ia,<5jj ciusmul- tiplicario prohtbetur. igttur <Sic.patetconfequentia. Q_uinto nota.Non quglibecpermutatio regiminis re- gtonis& f tatiseltcaufacuratiua,redoportet<^ permu tatio regiminis fi t ad regimen exiccatiuu, <3C ita de gta- tc&alijs, Exquopatctueriffcatioapho, Aphorifmus/ 46, Daorum dolorum qui fimul &ant non fecandu eundem locumjUehemenrior denigracalterum, Si dolor gemin us non eodem loco infeftat^qui uchc- mcniior cftjaltcrum lcuiorcm obfcurat. Duobusdoloribusfimulcundcm locum infcftanti- bus,uehemcntior alterumobfcurat. Expofitio lacobf . Conclufio apho.cft ifta.Fortior duorumdolorum q iimul fiuntquo ad tcmpus<S^non fccundum idcm me- hr um deni|;rat minorcm . Probatur.per maiorcm dolo rem a uf ertur utrtus fenfitiua aparte minus dolcntc, 3C d: VLtTzicar fpfricus qui cft inftrume tum fenfationisquo . _ percipiiarcaufadolorisinea.igitur.patetcofequcntia* A.uice^ «S^afiuinipcumcircalitteramdeclarabitur. SinMlisfen dtuerre ^cntta caiiigicur t«rtio canon.fen. 1 5.tras.'r.tcrtio capi- m p^ Q j t^iQfex^Q ^e colica ad finem.Eteft utilisin aiftuopera- ioreope ^^^^ ^ ^^^^ docec nos p>er dolorcm diuerterc. Et amplia- r att u us car a:c ; P rtnio nota . Dolor eft fcnfibilitas rei contra- ifanon ^.^ fy|5,-j.Q ^ materialiter imprimentis.Colligitur fcc5 i^uice. daprinii.cap.decaufisdoIoris.EtperfcnfibilttaEem dc bouus intelhgerc fenfationem,quauis ut pridie ^:&i pro babilitcr tencri poffet dolotcm non elTe fenfationem.f. tacftiua. Exquo fcquitur primo<j>dolor eft actus fen-' fationiscxtcriorisf taitiuf &:^. Secundoq^noaeft^ ccptibilisPenfu exteriori, fed per folam uirrutem ime- i-ioremdeipfopoifeficriindicium,<S£:fimilit.erde deli- t«dicenduraeft. Secundonota,fimulquoad tempu» SC non fecundum eadcm partem fupple nec multum,p- pin^uam, ut in comento colligitur . Tertio nota dcni- grare.i.remittere ucl aufcrr*,<^ cft modus loquentii mc taphoricus ^Sifumiturhocmodometaphora , Hcutlu^ Dolor '^^^"^^ fenfui pra?fcns,dum dclitcfcit4icitur obfcjirarf , fl-emouc ^^^ ^^^^^ ^^"^ CeRfai occukatur Scc. Q_uarto nota.Do *iir anr ^'^^ qu^^^r uplicitcr remouetur aut rciBttti tur a mebro- rcmttti sur^'^ dolcutc. primo per fimplicem alterationem quse fit pcr contraria.Secundo^anodia.Tertio peropiata fiue nar « cotica.Q^uartoperdiuertentiaadquercduatur dolor. ^ P * diuertcntia autem operantur dt uertendocaufam 3c ixi'' ^ .* ftrutncntumquofitfcnfatio.coiligtturquinto colligcc. ^ *• cap.2,i . j dc fimplicf mcdt cina.dift.quinta.<&: quarta primi.cap , ultimo. Q^uitjtp nota. Dolore clTc caufam curfusfpiritusadpartcmdcvknteproptermuIta.Prfmo quia cft rescontrar ia ui r tuti unde currit uirtus ad rcmo ucndum ^St^c .Secundo quia infiammat.Tertio quiadc- bilitat,quarc frcque tcr ad partera illam magisirurrit ca. doloris Ex quo colligitur primo caufa ucrificas apho. Patct fccundo nccmalam complexionc necfolutam c5 tinutcatcm ncc ambo fimul cfTcdolorisadcquatam cau- fam,quiactiam cft fpiricus. Primum dubium . Dolor iion contrariatur dolori ,fgitur non curat. Rcfpondcc. Multtplf citcr alic[ua fcdarc dolorcm. Primo rcmouen<k> cau^im aqua def>endct doIor,<S;: illa dfcuntur uercfeda- rc. Sccundoirapcdicndofpiritum a dcbita pcrccpcione <Cauf^ doloris.cS:: hoc poteft fieri,aut fpiritus complcxi o jaem altcrando alteratione qua non eft fcnfationisdcbc- cum inftr umencum .aut fpiricum a loco dolorofo dtucr» : fca^o^d^ (fta^^uncur QOQ ucre fedancia. HIPPO. 27 Priraac^cIufio.DoIornoncuratdoIorcprimomo. Sedarc Sccundaconclufio.Dolorcuracdiuerten<ioetc. Ex dobre tllofequitur <j>dolor{X)teftelTccaufa uerc curatiuado- cft .du- loris. inilammando enim <S; calefaciendo potcft ciTc ca plici^, utrefoluatmateriaquaccftcaufatiua doioris 3Cc. Ad argumentum patetfolutio. Secundumdubium.An do lor remiilior poiTit intenfiorem remiticre. Videtur q> iic,quiaaddoloremquantuncunqueparuumcurritali quafpiritusquanttcas,qu2c fi ipfenon ciTci currcrct ad Jocum fortis doloris. I tcm polfibile cft doiore rcm jifum cx propinquo non minusattrahereqp jntenfius ex lon- ginq. AdoppofitueHtphictened^l^utiltecocfones. Prima c6 ci ufio . Dolor rcmiilf or aliquafr Temitth in tefiore ^S^eftcaquareintefiorfitrcmiiTior.Patctfaiis. Sccuda cdcfo etia aequipotcnsacquipotcnte remitcit. Tcrtia cocFo.Licet ita fit>necminor maiore nec f qua 2is aequale dcnigrat. Patet,ga dcnigrarc cft occultare. Vltima conclufio Maior denigratminorem 3Cc. Ad argumcnca patet folutio cx-prsedictis. Aphorifinus. 47* Circagenerationemianieidoforcs 5C febra acdduntmagts quam fecfia ianie. ^ Dolorcs 3c febres accidunt,magis cu conficicur pu«, /pjj^ ^ ubi confeccum iam eft:. Cum pus conficitur,dolorc$, ac febrcs acciduac ma- Lco,* gis,(5 iam confccco . Expo fi tio lacobi, Codufio apho.eft ifca.Temporegcncrationis fanicl magis accfdunc dolor cs 3c fcbrcs ^ fanie gencrata. Pro- batur conclufio fi c.tempore illo materia fanianda mato rem paiitur cbullitionem dc membra maiorcm cxtcn- iionem,d: per confequenslaccraiioncm ucl altcrationc SC continuiiatis folutionem .igttur'<&:c .patet a>nfeque tia^quiacxmaioriebullitioncn^t maiori inflammaiio, 3c ex maiori cxicnfionc mai or dohr.Sc afTumpciim cir Gzt, calicieramdcclarabitur. Similisfcntcntiacolligicurfn Sanici Jib.dequacuor tcmporibus uniuerfaJibusmorbi.cap.J ccapa- ct prf mo dc cnii . in pl u ri bus paiTibus.f. cap . 1 7 . ct. 1 8 . ^ "^ 2 d:habcturccrcfofegiminisacutorum commen.5j. Ec f"aniem cft.aphorifmus utilis in acftupronoftico ccqjctaciuo uc icrmi - patet.Et ampli ari potcft ad omnia apoftcmata pcr fania nabiliii tioncm terminabilia Primonota.Iftumtcrminumar canon. ca.i.parum antegcncracione faniei ucl drca.i.dumgc- Circa iicraturfanics<S:cftcxpofitiofanior<S:mclior. Sccun q^*^- do nota.PcrgcncrationemintciligcndamciTe altcratio GaF, nem qua praeparatur materia ut formam rccipiat fanici Muia- ucl ipfius formg fubftanrialis indu<5tioncm. utraq^ cx^ uocirci pofitiobonacft. Tertioiiota,utcaIIfgipoteftprimop huora- nofticorum in commeu.ultimo <5^ primodc dtflFcrenti)s Icm ma fcbrium.cap 5.<&:aliqualitcr in commcnto praefenti. tfrtaco Mutarionesincorporchumanocircahumoralem mate angens riam co tingentes funt tripliccs,qusdam funi cx toto na t cor^c turalcs,quacdam ex toto prgtcr naturam , qugdam aucc huano intcrhasmcdig.f pcr partfdpaaoncm.Excmplum pri- iripFr. mi,ficuc conucrfio humoris bcnigni in fubftatiam me Sanies bri ,quia non concurrtt nifi naturalc prindpium . Exem «^upfr . plutnfccundi ficutcorruptiomebriautlaudabilis hu- , morisadquampr§dfcagitpr|tcrnaturaIcprindpium. Exctnplii tcrti),ficut gencrati o fanid uci conucrfio ma terici in fanicm. Q^ fi <fominatur nacuralis calor ap- pcllatur bona 3c laudabflis fanies.Si uero prgtcr natura appcllatur uir ulcn tia 3c fanics mala . Ex quo fcquitur agcns gcncrans fanicm non cfTc fbl um calorcm natura^ lcm ncc prgtcr naturam,fcd ambos fim ul. Ad oppofi- tum dcqualibct fanid dc gencrationc cft hic fcrmo. Q^uarco nota. Pcncs au<ftorcs rcpcriri iftos tcrminoi, feaitt pus uirus ucl ufrulentia <5^ tabcs ud tabum. Iaco.8,Apho. D ig Digitized by Google P AETI. P Uf SC P us SC fatitcs. Axnt fynppy-ma «3« i"Ta «n fanicm ud lo fanics piis|^udabil?cfiU5ii(iabiJc.VJru§auf?mimf»ri:atma*' quid, «n'am corrypf^» ^F iim«liper tab^, Itcec^abcsquan^ 4i?cfe fwmaf ^ marafmo uf in UbcUo f .dc tabc.ca.ulci^ mpTj^c4prppr«? u<ri'?f^g*?»^f^^'^^^^"^^*^ ftuutda Virus iicuccft pufr^do con?mgens in humidtWfibus cadauc-» ectaibfs ris,Tabesaut«n fignifca? pufredinem rei cpnftana^ wrtabii ?jonftu<dx,utcarnc§cadaueris. undedtciwrtabcsqua quid. <i.ft^n§<^norj ftucnslcdcns.unde Oujdin,4.nieph.Pro Ouidf f inus inuidise nigro fqualcncia tabo Tectapectt.Sumit tame proomni humore exwacprpuscffufo ut ibidem.» Sanici ^ nant p«ictralia tabo SCC, Ad propofitii patct cxdi ca^x aasfamci quatuor cirecaufas. macerial^ ciTc iiumore, formalispatetefficientem uero in ftmplicicer mala ciic. calorcmprseter nacuram>in media «Sc^bonanaturale SC prartcrnaturaie .fincm^uero boncp faniei patcccirecorpo jris afaperftuomufidtacationem ■ C^uinfo nota.Hor^; qua in apoilf mategeneratur fanics fit magna materiae cbuUifto?und?^mebrum apoilcmatii tunc magis fcr. uct qu^rc fpirifus magis i" ftam mat Sc corp us cotum 5;; Ctiam f umos maceria putrefcente eicuatos cordi com a- |iicat,<5«;ex cofequcnti fit fc.maior q^ ance 8C qutama- tcriabuilicntcipfaampliatur ad .dimcnftoncs matores. htnc cil ctia c^ membri apoltcmati ftc folutio cotitinui- tatts uiator q^ antc Sc laceratto,<5i: ex confcque ti dolor^. completa tamen fanic par tibus fubtiltbus rerolutis totiT reduc1:um cft ad dimeniionesminorcs,quar cfolutio co tinui mtnoratur,i5«i cx cofeque ti dolor . quiaetiam coca ; matcria cft faAa conitancior.d*: folidtor Sc fpiiXior. hic cft <^minusapta cftad cor cuaporationcm facerCjiSiex confcqucnti mtnoratur febris. llmiliter etiam qut a mi- nusfeructfpiritumcotius corporis minus tnflammac, ^ pcrconfcquenspatet caufa uertficans apho. Aphorifmus, 48. In omni motipne corporis cum caeperic qufs dQler^Quiefcereftacim remedium efi IRic. Xn omni corporismotu cum fatigari incepit ccifaiTc prottnus^laiTtradinisleuatip cft. j^^^^ Inomnicorporismotu , ubi laborare caepertt , quics . ftatim laftitudiriem au£ert. Expoiitfolacobt. Concluftp aphp.citifta.Inqualibctmottonc corpo^ yis quicfcerc cfifcremedium,cum quis dolerc.i . laifari iii fcpcrit.Probatur coduiio ficpcrhuiufmodi quictem. remouctur laiTitudo co fcquens cxcrcitt u .tgitur conclu AriftQ» ^o uera.pat ct cofcqucntia et aiTumptum declaratur cir. ^aP. ca littcram.Similis fent^ntiappnitur tcrtia primi,dod;, A y j^^ fccunda cap .de laiTitudine cofequentc cxcrcitiu . Sc ter ^di tio techni .tc^.2 9 .in illa partc. In gymnafii§ uero 3cc, poft cx Et cft aphor ,uttUs in adupradico.. Ecampltatur ucp% ercitiri tct. Primo nota.Per corporismotipncm intelligerc d? praAi- bcmus cxcrcitiu.Eft autcm cxcrcitiu , ut tcrtia prtJnit ^ys c^ii dpc.fecunda.cap.l .motus upluntarius prppter qucm Auice . anhditus uclpx 8C fxeques eil neceiTariuStSecundo qup GaF.' qucdc rcgiminefanitatis. Exercittum ^itmotus fupple Exer4 upliintariusuchemensintantii utalteret refpirattonQ «"umad inmatusueimjnusuel ueloci usuelfpiiTtus,cutus utili* Excrd tat«<S^iuuametafuperiusdecIar.3tafunt. Sccundonp tii uaria ta.Huiufmodi cxercittruuc colligitur locis prgallegacis tip m ijltipliciter uariatur . f for ticudine debtlitatc, uclocitsi £xcrci te (Sptarditate.magnitudine 3C paruitatc <S^c . de ompi- tii dolor bushistn prppoiito efi fermo. Tertio npta.Per dplo- '^ rcmintclligcrcdcbemuslafTttudinemcofcquencemfpf rftus rffblucionem 3c humtditatis nacuralis cofumptio ncm., & adhucaf.tracnpnem aliquara humidicatum ad iuncturasipfasaliqualiter rclaxantem. Exercitium cn,| ^umpcrucnit ad horam quaincipit fupcrftucrc euacu* 4 I, ;mdo fuperfluc humidttatcs naturales^ fpiritum rcfol wcndo cprpuslaxat quare tunc requtefccrc cft remcdtu . ExboccoUigitur c^ufa u?riftcans aphor. Vtrum au-. tcm adfanit^is confcruatio»»» conucuiat cxcratium yidcbiturinquaei^pnc» ^ Aphodfmus 49* Afluetiaffuetoslabores ferrc,S(:fifocrittm^ bccilles autfenesinrucas 5^forabtt5 8C iuuentx busfedhusfcruntf Q_ui 3iTu<:uer unt ferre labprcs ctiam ft inualtdi funt Thc, autfenesfaciliusfcrunt,<^quinpn funtaiTucti quam- uis rpbuili <S^"iuucncs , Q_uiconfueti folitoslaborcsferrc,5^iifucrinttmbc l^^- cil\€s,6c fencs,non confuetis>fprtibus,atquc iuucntb u» faciliusfcrunt» . Expofitio lacobi. Conclufio aphor.cfttfta.AiTucti fcrrelaborcs affue- tos fadlf us fcrunt cos non aiTuecis,quamuis ipfi fint fc- ncsd: debilcsipftsinfuctis iuucnibus Sc fortibus cxi- ftenttbus. Prpbaturconclufio ftc.huiufmodi alTuects eft habilicas adprompccd;^ facilicer fercndum hos labo- re§ quse non rcpcritur in non afTuetisforttbus (S^ iuueni bus.igitur conclufio uera.pacet confequentia.^ aiTum pcum drcalitteram dedarabitur. Et colligitur fimilts -^^j^- fententia tertia primi.cap. de fuccurrcndo accidc tibus ^,^ ,, pronofttcantibusmorbQS.^aGaP.inltbrodeconfuc- ^*^' tudinibus.tX: quinto de reg.fa.Et cft utilis.EtampIiac, utpatet. Prtmonota.PerafTuctudtncmnondebcmus intelliger e operationcm ud opcrati onis freq uc tiam . ucl frequensexerct|;ium>fedhabih'tatemquadam,inmcm- bris noftri corpprisautquacun^ potentiamdcrelicflam c^ opcrationum f rcqucntia,pcr quam tndinatur illapo tcntta uel membra ad ftc ucl talitcr promptc &f3dliter operandum. ExquopatetafTuetudincm utficcfTequa p^^^^j^^ . litatem quadam dcfecunda fpedc qualttatis , quiafdli' ,^^^^ , cec naruralisppccnciafaciendi autpaticndi, Ex ^«PP^ Cofue- tet ulteriusconfuctudincm admodumnaturae corppra ^^^^ ^ noflra aliqualiter inclinarc. V nde dicitur c;^ confuetu- ^ do fit ftcut al cera nacura . excmpli gratia .ficu t dc citha- ri^ante ambuiantc curfprc Sc ficde algs. Ex hoc patcc caufa ucYificansaphor. Secundo nota, nGtantcrdi<fcu cfTc afTuctps <S^ad dandil intelligere corpora folitis cxcr Cttiis cfTc potifTimc c^cercitanda . Sc poteft illa cfTc implt citacorjduftoaphort Tfrtipnota.Pcrlaborescxcrci- l^qj.J tia intelligcndaciTe, quacquadoquc funt adfalutem uei fanitatis cuftodiam ftnaliter ordinata , quocdam autem funt ad negpcia humana explcnda , utC3^ercftia arti um , (&:c. huiufmodt. Ad proppficum de omnibus talibas cftfermoinaphor. Q^uartonota.Cprporisdcbilitat^ Debili' elTe trtplicem. Q^uxdam eftnaturalis , ftcui cum quis, tas cor ' nafcttur uiribus exhauftis ualde^ut hominesmclancho p^rjs eit Jici plurimi Sc homines raras Sc debilis texcut a? Sc com ; tnpiex . pofitionis. Q_uaedam eildebiiicasexaetacec6tracta,uc Forcttu fenum.Q^usedamautcmexrepraeternaturamjUtcon dotn- - ualefcentium auttndebitprcrumno naturaliumoccur pjex. fum.adoppofitii.oestftasinapho.tangic. tagitaetatiua; cum dicit fenes.tangit naturalem accidentalem .dum M cit imbecillcs.huic_etiam triplici debilttati trtplex oppps nitur fortitudo, iit patet i ntelligenti. SC dc omnibus his ueruscitaphorifmus, Exhispatet hoc modo probari ucritisaphor.quiaftcconfuctudofortisiuuans fortcm in exercttando.a,cxcrcitiopcr duo rSc fit fortis^ uirtus per tria fignatactplatonisnonafTuctiad cxcrcit4ndum iit uirtus>utquatupr patetq>fpr.in exercitando.a. prp nemiexcedit>nam iuuamentum ex uirtutc ef^ ut tria Sc ex afTuefadipne ut duo . igitur aggregatu eft ut quinq^» fcd in platopraedfc-cft motip. per quatupr. csc cafu ,f<Jt quitur» Digitized by Google APHOR* ijUttur.igftur condu/io.Coiitra, fltplatpfdrtisut fcx. ^ patctoppo^tum conclufionis aphor. Pro <Ilo dictc aphor.non cile incelhgcndum<j umuerfaliter aiTueti fa €titusferant<&^c. fcdq^ muhi airuett debiitores camen fcdnon m ulto debilt or es licut ponttar in ca,Cn, Aphorilmus» 5 o. Ex multo tempore conCact2L,5C (i fiiermt dcts rfora infuetis minus moleftare confueiierunt» Oportet igitur ad non inconfueta trafmittere» Tk^A Q^ufcun^jlongoteniporc afTueta funtettam fi detc rt ora iin t min us inf eftare foIent,q^ qu g infueta fun t. Igi turadinfuetamuteiTcnecclTe eft. 3Lca» Q^ugexlongotemjX)rcconfuctafunt,<S:iidctertora funtjtnfuetisminnsmoleftarefoIent.Oportetigtturad infuctapcrmutari» Expoiitto lacobi. Iftcaphor.unamhabetconclufionem unumcorro- larium ibi(Oportctigitur.) Gocluiio apho.cft ifta.Omnesres ex multo tcroporc confuetg etiam deteriores exiftentes minus moleitarc cofucucrunt corpora rcbus non cofuetis.Probatur co cl uiio iic.rcs cx m uito teporc confuctg funt corpori tan quam naturaIcs,non cofuetg uero non, fcdminusmole iiatUrcorpusabeoq>cfttanquanaturaleqpnon natU' . raIc.fgitur<Si:c.patetcofequentia^ alTumptum circa Ga?.^ litteradedarabttur. SimilisfententiaponituraGaf. i Auice . Itb.dccofuetudinibus «Si^quinto dcrcgimine fanitatis et Confue tcrtiaprimt doclrina.^.cap.defuccurrcndo accidenti- tudinu buspronofticautibusmorbosfuturos. Et eft utilis t n canon. actupracttco,quia.f.curatiuo<S!: conferuattuo SCc. Et Confue ampliatur ut prgcede tes. Primo nota. ut coUigitur .9 . ta ex te cerrapcu. cap. 1 5. Rcs cofuetg func duplicesqugda cx pore du multo,quf da exmodico tcmporc. Diffcruntautcm g^a pl^X. cxmodicotemporcconfuctamodiciifuntcorpon cona turaliafacta,cxmultoautemmultum. Exquopatet ^al^spartbusparum cofueta mala cxiitentiaminus iu want&plusnoccnt Econcraueroexmultoteporccon fuetamtnusnocenc<S^pIuscpnferunt. Etcxhocpatct quarcHip.decofuetiscxmulcotepore proculit aphor. fpedalitcr. Sccundonota. Per deceriora in propoiito non ciTe t ntelligenda detcrtora corpori cui funt c6fueca> f tiimo fo.rcetUi pon funcmala fcd forte deceriora dicunc rcfpeccu teperati uel refpcctu teperacorii uel qug corpo riillideterioraelTcnc ii corporicofuetano cflet,<S:fub iftofenfudeterioraintelliganc. Tertfonota( utdiccii cftpridie)C6fuecudo,ucpropoficopercinccnonuidec T d "<Ah^''"^^"^*^^'^ corporcdercltctaexfrequendalt suao.ga cuiusagcntisincorpusauta corpore patientis occurfu habilitansipfum corpusadfacilitcr <S: iine nocumcnto faltem magno tolleradum illius rci occurfum . Vnde ex cxercitio( ut pridic dtccbatur )<:^ aerc caltdo uel frf .cor- porifrcquentcr occurrencc acqutrtcur corpori habtli- tas ad alias impreiTiones facilitcr tolerandu uirtutc toti- »is regitiua moderantc fpiri tum ct h umores corpoyis ia motufecundu exigentiaoccurfus talium rcrum adfaci liccr imprciltbncs illar um rcrum tolerandii.Simihtcr tn cibointelltgcndii cft.ltcct.n.cx cibo groiTo ftomachoin fucto occurrcntcgrauetur ftomachus,ipfo tamcn cide jFrequentcr occurre tc acquiritur ftotnacho habilicas rc- fiftcndtcius nocumentis.natura paulatim aiTueiacca ca lorem ad ftomachum trafnjittcr e fecundu exigcntta di^ gcreudi ctbigroffisLd nocumeta tolerada,<S: fic dcalijs. d: fic acquiricur ftomacho hgchabilitansiam dt cta ecc, Ex hoc colligi potcft: caufa ucrjficas apho.c6clufione, cum euim huiufmodi cofuetudo faciliter tolcranaa hu iufinodi affucfacto^ poiTibilc cft ut huiufmodi habtli- S^piuspromoucatfadlicate tolcranti^q^ aliqua c^u HIPPO, z$ data malttiactbi aut altcrius ipfam diiKcuItee,c£ pcr co fcquens <S^c . Q^uarto nota hocpotilTtme uerii cifc ubi maittia honun aiTuctoriim non nimiscxcremaliter ex- ccdacmaliciam inaiTuetorum, ubi.n.cxcedcict multii concingerec oppoiitum concluiionis aphor. Corrolari um .Oporcet crgo ad non confueca trafniirtere. Primo n ota . iVlalitia inaiTuctor um poceft ciTe auc racione qua- titacisautqualicatis], aut utriaCcp iimul ad qualitatem modum fubftantiae reducendo,aucrationeproprietatis occultg Exemplum fecundi , ut cibus calidus udirigi^ dus nimis. Excinpl um primi, ut cibus nimiae quati tacis aut paruae quatitatisexhibicus.Exemplu cerc4,utgrof fus autdurus<S:c.ExempIii ultimijiicut eiTeccibusme ritoalicuiuspropriecacisjoccultae corpori diiproportio- natuSjUt acruminamihiIacobo,quse ii comedere cuo- mer em ufcj ad fanguincm. Ad prQpoiitii de omnibus Acrui- uerum eft hoccorrolariii cx cuiuslibct.n.iilorumfre- na crae quenti ufu acqiuritur habtli tas iam dicxa. Ex quo pa- difpro' tctprobabilismodusquo pucUaiUadequafitmetiofcx portio- taquarticaTi.fuitucnenonutrita,(S:inIibrodc fecrecis natafto ab Artiixj.dequo tamcn uidebitur, imaginandocxfrc- la. quentiufudereliclrafuilTehabilitacemfactlecoIcradial Cap. 2 tcracionemabhuiufmodiuenenoproucnicncem, Secu crac.pri donoca.nonciTcintelicc^ciiHippo.quodiibetcorpus ad mi» omnia inconfueta debcrefe transferre , fedpotiifim c ad ilia>quii>uscorpusaut incuicabiliccr aucquaii ineuita- bilicer <S^ fr^quencer occurric, uc frigidtcascaliditasac- ris cibusgroiTusdurus& huiufmodi. Tcrtionocaq^ ui detur aliqua repugnantia concluiionis adcorroIariii,<K xitenim inconfuccanocerc.hicaucponiturq> corpusde bcc fe transferr c ad f n confucca. Sol uitur <j> inconfueta func no aua iiquis fubico auc immoderace adilla fe cranf feracubi uero moderacci^paulacinefe adilla trausfc rat non oportecifta effe nociuafaltcm notabilitcr . Aphorifmus. 51* Secundum multum Sd repentcciiaaiare,aut replere aut calefacere,aut infi-fgidare , aut aliter ^uomodolibetcorpusmouerefeflaxef^ &oai nino natur^immicum, Paulatim uo-o cmum* Etex alio ad aliud iraiifiredecet>non aliter. Himis rcpcnte^ cuacuarc implcre calcfaccrc , refri- Thc. gerare,qu<3ue alio modo corpusmoucrc^tutum no cft. Ati^ nimiu omne nimiciinaturg cft.Cdtra paulaci le- tcc^ agcrc tutii cft.Dcniq^ dc alio trafirc f aiiud pftat. Plurimum jacq^ rcpcntc cuacuarc,ucl rcplcrc ucl ca Lco . lefacerc, ucl refrigcrarc , ii uc quo uis alio modo corpus niouerc5pericuIofum,quoniam omnc nimis cft naturse inimiciuu.Scd quod paulatim fitjtutum eft, tuin ahas, tum cum ab altcro ad altcrum tranfitus nt. Expoiitio lacobi. Ifte aphor. tres habet condufioncs. Sccunda cft ihi (Pauiatim.)Tercia ibi(Ec cx^Iia.) Prima concl uiio. Fallax cft 8c narurse inimiciim om nino cuacuare corpus fecundum multum & repc ce auc rcplcrc,aut calcfacerc,auc inf rigidarc, auc quomodoli- bct corpusaliccralccrarc.Probatur coduiio. perquod libec calium multum proftcrnitur mrcus 3c deitruicur tcmpcramcncum , igicur hoc cft Max Sc naturse inimi cum.patec confcquencia. 8c aiTumptum arca litterRm dcdarabicur. Ex quo fequicur c^ non eft fecundum multum 8C repcncc euacuandum autrcplendum, mcdi cuscnim dcbcc ciTcadiutor naturae 8c non impcdicns cam . ut A uicc . Q^ uarta pnmi de cura putridar um in gc ncraU" . Primo nota.cuacuationem dupliccm ciTcfctJi- -^^*^^ • cetreguIare<S:coacfi:a Adpropoiitufermocft dc r^u E3o dtt lari.coadc ucro ubi coftet uirtushoclicct utinfynoca ^^^^^' ***^«iafuMofact r muItisalgscafibusfrcqncniratK Iaco,StApho, D aij Digitized by Google AuiCe, rn Cccu. dumro nemop pracci- Cus caii /^utce. GaF. I^utge P AR T I. Exq«opat«tinfanis(ubitamutaaone adfnconfueta twjliatcnuseifcfienda. Exqudulteriuspatetforce mu tatjonemaliquabenctokrare ggrii <&: non fanu.Etto- tacaufacft bfc,quiam omnibusmutacionibus talibus dcbcrfumiindicatio a uirtute<S;: adifpoJltione remoue da.In fano aute difpoiitio hoc non indicat qua; fana eft, wnde non indicat fui remotione .uirtus etia hoc non be- iTCtolcrat cum in teperamcntoconfiftat,ut in comcnto coUigitur.Econtra ueroin aegroCutin fynoca) quando quc.n.uirtus tolerar 8c difpofitio indicac fubica altcra- ^«onem auteuacuatione. Vtrum autem fit fubito cua- cuandum fupra uifum cft. Secundo nota. notanterdi <ftum elTercpencejiicec.n.corpusmultum replctii mul tumeuacuare,multum calefadu,multum infrigidare fcd non rcpentc igicur 8Cc. Tertio nota. licct quodli- bctiftorura fitfaliaxnon tame gqualtter, facilius.n.eft <:orpusmuItuminfrigidareq; caicfaccrc aut euacuarc ^rcplcre. Q_uartonotacirefallax ,quianoncertueft pcr aliquod horum medicum incentum finem attin|cre qui cft corpotis fanitasjimmo forte oppofitum . SccundacocIufio.PauIatim euacuarcd:c.cftcertu. Probatur. talitcr euacuando cuftoditur uircus^;: cor^ porisferuatur tempcricsigicur (S^c.paccc confcqucnaa 6C alTun^ptum ex dictis, Tercia coclufio eft. Paulatim 3c aiicer licet ex alio m aliudtranfircProbacur ficutprxccdensconclufio. Et iimiitsfententia colligf c tcrtia primi.doc. 5 .cap.de fuc c^rrcndo «S^cEt eft utilis.Et ampiiatur ut patec. Aphorifoius ^i* Omtifa (ecundam rationem facknti dC non euenienti fecundum rationem , non tranfire ad aliud manenteeo quod uifum eft a prinoipio. Sicumomniarationcfeccris,nonid prouenit quod ratio poftuiat , noli in. aliud tranfirc dum maneac quod principio uifum eftt Omnia fecundum rationcm facienti , fi non fucccdat fccundum rationem,non eft tranfeundum ad aliudj fta tcco quod a principio utfum cft . Expofittolacobi* Conclufio apho . eft ifta . Medicis om niat fccundum ra tionem f acienctbus 3c tunc non fuccedentibus effedi- iius qut fecundu racionem deber e t fuccederc eade ^gri tudinc mancntequg prius crac,non oportet eos adaliud medicamcn ftatim tranfire.Probatur fic CQcIufio.ipfis tuncad aliudtranfeunttbus impcditurnaturaabacflio- ncciuscontramorbumctamorbirccfta cura diuertit. igitur coclufioucra.patet cofequetta,<Si; allTumptum^ batur fi cntm prius oia fccundu rationeiaciebat mane te eo quod uifum cft ipfis ad ahud tranfcuntibus ^cul- dubio non fecundu rattone opcratur. Sc per cofequens d:c.Eccolligituridemquartaprimic^p. I .Etcftutihs in adu praccico.Ec ampliac ut patet . Primo nota .Oia fccundum ratione f adens eft tlle qui cogriita ^gritudi- nisfpeci^<&: uirtutc profpcdaconfuetudine<S:alf)spar ticularibus no neglcdis debitapro cura ggricudinis ap proximat medtcamtna .Hunc aute opoi tcc ciTc cxercita tumiSinaturaprudcnte ut ocftauo tcr rapu. uitimo ca. ad fincm . Secundo nota. Ad hoc ut medtcamen eflfectii iibi rationabiliter corrcfpondcnte poiTic producere.rc- guiritur primo fortitudo agentis f.medicaminis 8C dif- pofitio palTt .5: debita mcnfura teporis,-in qua cfFccftus talisproducidebeac utcolhgiturfccundo de acddett.et ifecundaprimi. Proptercuiuslibctauteiftx)ru dcfe<ftu impedtt debita cflFecflus cofccutio .; Ex quo patet c^ ma teria morbi cxiftentetndifpofita ut digerat,ct fi debitu aplicctur digeftiuu,fi no in brcui teporcapparcat idige ftiw imprcffionon^ebet mcdicus ftatim ad ahud mcdit ai. camcn tranfirc.Etifta fententia tntellcxtt Hip.noneuc nicntibus f.in brcui tepore. Et ex hocpatet folutto du M hic moucri foliti .f.quomodo cft pofitbile <^ medicus oiafecundumratione faciac,^:: t amen no fubiequacur cfFcctusqut debetfccundu ratione fequi.Paietqualtter intelligcndu eft. Tcrtionoca,Mukiphcicer iraagtnart Trafi? poiiumusmediciiadaliudmcdicamentranfire. Primo adahud ad ahud.f.alterius uei cotrarie uircutis , ut ex calido ad medica frigidum,ucl ccontrarto.Sccundo adaliud.f tntenfiorts men cri uir^cuos uel remiirions.Tcrtio ad aliud.f fecundum ^ phci?. prietatcm occuita uclfpec:iicaforma.Adpropoficu po ttlTinie intelligendii eft hic primo SC fecundo mod^i .tsc cio autem modo cotingitad aliud debere tranure medi- cum , ftat cnim duas mediCinas conilniihs eile uir catis. unamtamen nonoperari in for . 8c ahatn eode operart . ideo cotingit talicer aut ccta quia fecunda ciTet corpori l]c aiTucta,(Si in corpore non ut raedictna oper^retur. Q^uartonocadictu ciTenocater nianence Scc. Si enim non manerenc eedem indicatianes( uc pnus)auc propter uariecatcm tn segrttudine c6 tingentc, quia ex cercian^ fierecquarcana,uei exphlegmacicamelacholica, uel dc biiicarecur muicum utrcus aucaliud huiurmodi,procul dubiononoporcereccj)incode ftarec medicamen.Ece idem patecq> Ci a princtpio non fecerit m edtcus lecundu rationcmhcetnonitatim l^ecucusfaertcerteccus malus non debet tamen in crrore morari Scc, Aphorifmus. 5 3* Qiicunqueuentreshabet humidos iuuenes quidem exiftentes ficcos habentibus mehus co<' mutant.In fenectute uero deterius commiitant, Gccantur enim ut in plaribus fenefcentibus» Q_uoriialuushumidaeit,hi quadiutuuenes funt mc lius degunc ^ quibus ficca.eft. Ac in fenec^cure decertus. Siccaturcnimaiuusmagnaexpartehis qui fenercuac. Q^uicunqs aluos humidas habent, fiquidem iuuenes f u€rinc,mehus commucant hisqut ficcashabenc. Ad fc neccam uero decerius comniutaiu nam fenefcencibus magna ex partc exiccantur, Expofitio lacobi. Prxfens apho.cit fcre ide cum apho.uigefimo huius fecuhds parttcuig qui fictncipiebat.Q^uibufcunanu- uenibuscxiftenttbus5::c.Ideo ipfum pro nuncahtcr exponcrc non curamus. Aphorifmus. ,54» Inmagnitudine corporis iuueneicere qaide decens diydC noa inruaae,(enefcere inutile dC pe ius minoribus. Magnitudo corporisin iuuenta quidcinformam Itbe ralcm aiTert,nec intucundam,fed in ienec(:ute,ufudiift ciiiscft,atcjdcteriusquodproceriuseit. Magnitudo corporis iuuenca: qutdem ne£|; indcccns, . nc£5 ilItbcralis,fcnecftg^o inutihs, ec decerior puitate. Expofitiolacobi. Ifteapho.duashetc6ci*oncs,fecuda e ibi(Scnefcer.) Prima cochifio. Magnttudo corporis eitrdeccs 8c no infuautsiuueni Probaturc:6ciufio fic pcr corporis ma gnitudinem redditurcorpusiuuenikpUlchrumuel dc- cor um ,ncc eius uirtus magnitudine impcditur . ergo co dufio uera.patct confequcntia. 8C colligitur aiTunjpta in comm ^nto ct circa littcram dcclarabttur . Primo^not^ tatnagnitudincm corporisin propofito intcIligenda-eCr fc refpcdu mcdtocris . Et fumitur duplidtcr. Pfimo proprtc, Sc fic denotat rccclTum a magnituc^nc mc» diQCrj fccundum trcs diamctros ucl dtmenilones , 5c t^tcr non fumitur hic. Sccondo modo fumiKi.ir cooi-? munic Thc. Thc. Leo. Magni tudo corpo- ris du-»- ;piicit. Digitized by Google Arffto, Boet. Ouid, Corgis magai' tudoq mo 1 ie nectutc inatilis A P H O. fauftitcr uel impropriepro excederein longitudnie fo^ l3k,8C iicfumiturhic* Secundonotahuiusiongitudin^ €iredccente,quiacumI6gitudine ftat figurf recT:itudo fecuHdum plurimum in iuuentute in qua excedst homo alia animah'a,utprimo meta.5;: ponitar qumto de con- folatione.uItimometro.Vnicages ho.niinum ceifum le uataltiuscacumcn^Si^c.tumpropter caiorem plurimii cleuantemjtum etiam propter finem utmeliuscelum et aftra^i; magisalTidueintuerecuriaxcst iiiud. Oui. me- tha.Pronacj^cumfpecrentanimahai^c.terra.Oshomi ni fublime deditjCelunc]^ uiderc. I uirit,et ereifcosad fy- dera tollere uultus. Secundo etiam non eft infuaue., qa uirtuteiuucniliforti ctrobufta exiftetehuiufmodima gnitudinem bene tolerat SC regit meh*us. Tertio nota magnitudinem ciTe decente intclligi debct refpcccu par iiitatis,refped:u .n. mediocrismagnitudinisnocumeft ipfam non efTe dcccn tem,licet adhuc decentior ciTet ma gnitudo ii f oret proportionalis receiTus fecundum tres dimcniiones. Exquoconcludipoccftincafumelius ef- fe a temperamento fecundum ahquam naturam labi q^ habere temperiem in eadem Scc, SecundaconcIuiio.Magnitudocorporisin feneccu- te eit in utilis 8c peior corporis paruitate. Probatur (ic, propter ralem magnitudineiii magisgrauatur uirtusfc nis magni c^ parui fenis 8c Heccitur 3C incuruatur . igic patet confequentia.<S;;airumptum declarabitur circalit teram. Primo nota.Hanc magnicudinem minus eife paruitate decentem deberc intelligi alfjs paribus in com plexione Sc alijs.ubi.n.iic non foret hon oportcret ipfa- eiTcgrauiorem , Secundo nota huiufinodi coxporzin fe nio incuruari.d; cni eB: aucca grauitas corporis Sc uir- tusdecreuit non minus^ in par uis. fed grauitas efc ma gisaugmentata^in paruismufculis, etiagraciiesfunc debentes dorfum reccum fuftinerc quare in ienectute laxantur. Ex quo patet primo quareiicnon curuanc f lli qui funt groifi fecundum omnes dim e ilones-ipii .n . habetmufculos fpiiTos ualde. Patet fecudo quare ma- gisadanterioraileccunturscft .n. hocpropterpoduspe <ftor is Sc capf tis ec ipCnm dorfum aliquah'ter ar cuale exi ft:ereadme!iusoneraportanda&: melms occurrexibus reiiftere. Similis fententia fumitur ab Ifaac prfmo eie mentorum.Etiiceftiinisfecundseparticuif. Expoiitfo laccbide Farliuio faper tercia particula non reperir, idcirco loco eiusponimus fuper eade jMar iili^defanw^raSophiaexpofttionem. VI Aphoriimiis» i. I Vtaciones temportxm maxime ge> - neranc morbos, 6::inhioris magnx mu£ationes,aut frigiditaasjauc aSus 6(: alia ieaindum rationem Gc . Temporummutationes ,potiiTimum pariunt mor- bos,magn?c5temporum mutationes, autfrigorisaut acftus,^ reliqua ex ratione grauiusincidunt. Leo, Myrtationes temporum , potilTimum pariunt mor- bos, Sc in quibufdam tcmporibus magnae mucationes, aut frigoris aut caloris,<&:aIia pro raaone , eode modo» Expolitio Mariiii^ Hsec apho .particula tertia iic continuatur adpr^ce- dentes. Poftqp Hippocrates in par cicula prima determi- nauitderegiminehumanicorporis per euacuationcm 8c diaetam ,<&: in fccunda prindpaliter dequibufdam ii- gnis quibusbonum aut malum pronofticatur in mor- Diuifio bis,in praefenti particuladecerminacde quibufdam cau fcrtigg ilsmorbo^.EccontinetpraEfcnsparticuladuostrada- tciculg, tusprincipales. Inprimotra<ftatudctcrminatdecaufis morborum exdii^adisaeris difpoiicioQibus conc;ge2i<- The. H I P P O, 29 tium. Infccundodeterminatde<2uiis naorborum rc- fpectu astatum .1 napit pars fecunda apho. 2 5 .( In aeta ti bus uero talia accidat. ) Prgfens traccatus cotinet duo capituIa.Nam primo in gencrali msigis ac etiam m fpc- ciali tangit difpoii ciones in humanis corponbus cotin- gentes principaliter exmutatione tempor um propriaa naturasnonobferuantmm.Incap. 2, Hip.prjaiiten- doomnes morbosomnjbus tx>iTe aduenire temporibus. fpecinca.t morbosqui cotinguntinanni teporibusfua, fer uantibus n aturam . Incipit pars fccunda apho, uigeii mo( iSgritudinesquidemoesinomntbustemponbus iiunt. )Prima pars c6 tinet quatuor partes. Nam primo Hip .in gcnerali prsemittit ex terapor um m utationibus diucrfas i humanis corporibus difpolitioncs cauiari has m utationcs aliqualiter edam ipedficado .Secundo Hip. determinat de difpoiitionibus qus in humanis corpori- bus caufantur ex mutationibustemporu prgter natura iibiinuicem co trarie fuccedentibus. In partc ccrtia co- parationem ponit inter coftitucionem ficca 8C humida fpecificando etiam bonitates Sc malitias quf ad hascon ftitutionescofequuntur.In partequartahabitndinc po nit gtatumadtemporaanni. Parsfeciidaincipitapho. 1 2 .(Dehoris feu teporibus iiquidem. )Pars tertia inci pit apho. j6 ( Cofticutiones anni omnino quide licc^ . ) Parsquarca incipitapho. 1 9 .(Secundu temporaquide ueris. )Pri mapar&concinec occo partes. In prima in ge. neraliprgm itcit ex mutationibus uniuerfaiibus tempo rum aut parctculanbusmorbos generari.In fecunda ca git habitudinem comp?on um niorborum ec gtacfi ual- de in generali ad cempora annf 8c regiones. In parce ter ria ex quadara parciculari remporismutatfone docet ^ noitican' fuper longinqaitace morborii.Jinparce quar- taexmutationtbusquiburdlcaufa uencoru. in aere co tingentibus quor undi m orbor u.^i tangic gener atione . In partequincaex iimjlicudinecuf ufda cemporisad ali udpronofticarur fupra curafdaexeuncismultiphcatio- ncvn . In parce fexca cangic cempora febribus .S^coiimi-- libus raorbis^pporcionaca. In parce fepcima prf mictitur qug eft melior anni ceporis fucceiTio . In parte occaua Sc ukimaduo tempora anni adinuicem coparat.ut autum numucuerfpecialiusdeaucumno fadcndo mencione. Parsfecundatncipicapho.2.( Nacura^ h^ quidem ad eftacem . )Tercia incipit apho. > .(In cemporibus quan- doeademquidem SCc. ) Q_uartaincipitapho.6.( Au^ ftrini iiatus.)Parsquintaincipitibi apho.y.^Q^uando fii:asiitueriiimiIis.)Parsfextainc!picibiapho.8»(Ia iicctsteporibus,)Pars ieptimaincipitapho.^.^ Inmo- dcratis teporibus. )Pars octauo incipitaphorifmo. I o, ( In autumno acutiiTime. ) Pr§fens apho.continet tres particulas.ln prima premittit ex mutacionibus uniuer faiibus ceporum morbos generari. In fcciida premiccic cxmucacionibusparticularibusmaximeadcabremec frigusmorbosgenerari.In tertia fecundum unaexpo- iitionem prgmitac etiamutationefaccaadaliasquaJita tescoiimiliter (Si^morbos caufarf.Sccunda ibi( Et inho rismagng mutationes. )Tertiaiia( Et aka fecudum ra tionem. ) In prima igitur parte uultHip.fecundu una expolitione cocluiionem hancdeducerc. Maxime mu- taciones ceporum annigcnerantmorbos.Hf ccocluiio argujtur iic^iUaqu^ ducunthumanacorpora uaide cx- tra cepcramentum gencrantmorbos,iedmutationcste porumfunthuiufmodi crgogencratmorbos.maior ^ potitio pro tanto tenet , quia fanitas eft teperamcntum fgritudoucrodiftempcramcntG.primodcaccidcnciiS;:; morbo cap . 2 .duccntia crgoad diftcmperam«icii ma- GaF, gnumgcneratmorbos.patetautcm propofitio minor. nam h? mutationes ducunt ad diftcmpcrameatu tn cali do frigido<&:c.Ettangiturhfcratioprima problcuma Arifto» tum, proHcuinatc tcrao. Huius rarioaxs m tcxtu fola Digitized by Google P jT R T h cocIurrop6mturHtp.diccnte(utdidumcft.)Maxim$ mutattones temporum fupplc anm gencrant morboa Ad tntelkctum apho. l .iiotanda eAt cocordta,qjc jia-; bcturprtmo ^bleumatum..pbl€iunatctcrtio. Habec Rafis. fecundaconcord1aaRarx.17.c6tmentis.cap l.fatisin cf usprocelfu. Habetur tcrtia concordia fecunda pnmt. Auice. doc.2.cap.2.adfinem<5^.cap.4.infentetia.et.y.cap. f bx( Q_ uomam ea^ m utationes. )^ . 9 .cap .tbi .( Ex ac xc &cl) Secundo efl: noianda utiiitas. nam exprsfentf apho.docemur neacri fic mutatohumana corporaap- pltcemus.Secundoampliatur apho.nam perapho ctiam cocipimus q> omniamutantia humana corporaad difte pcramenta ualdegencrant morbos><&; iic uitanda funt. Tegis Tertio iitteraltter notandum Permutatione tempoij: jnutato tnteiligitHip quafcunq^uehcmentestempo^extranea quid. tiones fiuc iint altcrationes ad qualitates maniteltas uel occultas fiue fi^t acr u corr upttones aut rer um extranea Tps rum comixtioncs. Q_uarto notaiidum. Tepuspoteft quintu fumi multipliciif . Vno modo pro numcro motus,fccun' plex- dumpriusccpoftenus,utpatet,quartophy.Secudomo T.com» do fumitur tempus pro tali Sc tali aerisdifpofitione tem I O» * patc fucccdente caufata,quomodo tempus diuiditur in ^.partes.f.^ftatcm, autunum , hyemes<S^ uer.Tertio modo fumitur teojpus pro tali uel taliemptione 8c uen- ditionererum utenfilium uclcomeftibilium 8Cc. quo^ mododicimusclTcbonum tepus frumeti 8c cmptio fru mcnti in pr^fen ti elTc bona (^c . Q,uartQ modo fumitur tepuspro debito clTe ucl opcrari in tali tcmporc , ut nuc cfttcmpuscomcdcndi,quiacomederc dcbitc fit nunc, Vltimomoda fumitur tempuspro uerbo cxprimente operari in tali uel tali tempore, fecudum <^dicimus uer bumpr|fentistcmporisprgteriti uelfuturi. Apphcan- do ad propofitummaxime fumitur tcmpus modo fecun Te^is do.deprimotamcnfietdubium. Q_uintonota.iMuta' mutato tiones tcmpor um funt dupliccs, qu^dam dicuntur uni-- duplicit ucrfalts 8C qugdam particularcs. lllg mutationes appel Jantur uniuerfalesquando uniuerfaliter mutantur tcm poraanni ,quiaomniaautfaltcmplura , utdumutatur aeftas autumnus 8C ucr 8C hycmsaut tria ifto^s uel falte duo. Mutationcs uero particularcsfunt uno mutato te- porcpartiali,utautumnoautaefl:ate<&:c.applicandoad ^pofitii, ut apparebitintclligit Hip. in prg fen ti de mu tationibus uniucrfahbuslocuturusinfcqucnti particu lade particularibus. Sexto notandum. Jyiutationcs teoi porum( ut tangitcxpofitor)qugdam funt ajbfolute quge darefpecciue» Mutationes tempo^refpectiuefuntmit tationes qug tcmporibus tribuunt adinuice comparatis djfifuam natu:amfcruent,utaeftatcpropriam feruan te naturamimmutat acr rcfpectu ucris.ldem de autum no refpcctu f ftatis diccndum cft .Q^ugdam appellantur mutationesabfolutc,quianon facta comparatione uni- ustcmporisanniad aliud tempusanni, immo folu uno tcmpore adfuimctnatyram mutato , ut mutata «ftate ad calidf us natur^idifpofitione &:c. Applicandoad,p- pofitum maximc hic loquitur de n» utationibus, abfolu- tis.utpatetcx come.Patet ctiampcr ratione.nam cum Hip.dicapcas gcncraremorbosmaximeintelligit de illig qu$ pius habcnt genwarc morbos <^ remoucre.ergolo-; quit dc abfolutfs.confcque tia tenct , quia abfolutc funfi talcsjutapparebit infcrius.Rcfpectiue ueroindifferen'-. tcsfuntadgcncrandum^^morbos abi)aendii,ut etiam coUigaur mfcrius. fifr cum in parte fequent 1 Ivjquet de mutationibusparticularibus abfolutis,dum dicit f rigf- ditatis aut aeftus.ergo cum pars fecunda.vtparticularis - . - fc habcat conformiter parti pr imS:> *^ »" P""'^ P^^^^ ^^ ^^*^^ * quetur dc abfolutis. Scptimo notandum , ut coihgitur fccundaprimi.cap.d? ludicijs tempojgz.Mutationcs tem: porum funtduplices. Q_ufdam appellantur homogc-. ncg quf a fecri ad qu^u^fCi^ confim.ilif cr dcftoipinatam: uteftflaturaKs difpofitio tcmporis. cxcmpligratia, w quando seftas mutatur ad ualde calidum aut ad ualde fi<?y cum. nam cum seftas fitcalidaipfamutatur ad cofimi-c lcmquahtate. Q_u?dafuntmucatione^magis adethe-. rogenca,utmutatistcmporibusad qualitatcs cotraria^. fuis naturalibus denominationibus ut mutata aeftatc ad frigidum 8C humidum applicando ad propqfitiim, dc^ utrif^intelligitHip. Octauon<3tadum (^maxiinedc mutationibus aeris Hipp. pfcnte pofuit aph<>. quiaaer maximc habct corporaimmutare ut comunius elemen tum in quoctiam alior um elementoru mutationes repc ri untur.aquam enimtcrram 8C ignc nos raro imm uta-^ re contingit nobis conuenicnter 8C naruraliter rectis. Nononotandum.Aerpoteftcoparariadcorporanra, Aer co ut rcs naturalis non naturalis <5<:prgtcr naturam . PritnO; parar u« quidcm ut res naturalis pro quanto ex ipfohumani cor adcor- poris mixtio conficitur , pro quato etiam cx ipfo fccun- pora no- dumente GaF.rcftaurantur fpiritus, utpatetinplerif- lcradu- que locoijj.pro nunctamen in hbro de iuuamento anhe- pFr . htus . in illaparte.dico autcm colorcm <&:c\ Appellatur Gaf. etiam r es non naturalis ut fub propri aforma manens no ftris poteft couenienter 8C inco uenienter ofFerri corpo ribus, utfanitatem efficiat ucl coferuec.aer enimciarus 8C tempcratus cui non cft admixta fubftancia extranea fanitatem cfFicit 8C cofer uat , ut coUigitur fecunda prf - _ mi doc.2.cap.2-adfinem.Eftetiamrespr(jter natura Auice, ut aproprianatura mutatus noftri corporis alteratiuus eft ad difpofitionem prgtctnaturam. per aerem inteUi- gcndo non fimplex elementum , fed corpuscomixtum aprfdominioacrisiuxtamodum loqucndiAui.fecunr-; . _ da primi.doc . 2 .cap . 9 . dc m utationtbus acris prgter na Auice . turam. Acr ergo mutatus<&: gencrans morbos.dc quo, hic loquitur Hip . cft rcs prgtcr naturam quia cft caufa, morbi.caufa autem morbi eil: rcs prf ter natura .Tertio de accidenti.cap . I . Dcdmo notandu.Acris mutatio- ncs 8C fi fintgencratiu^morl>orum,utcolligitur fecun^^^^f •_ da primi .doc^ .cap . 2 .ad finem <S^.cap . 9 ,8C,<^p .1 o. ^utce . tripiiciter tamcn appellantnrmutationcs, naturaies,no naturales 3c prgter naturam.Ill? appellantur naturales qug fiunt temporibuspropriam fcruantibus naturam>_ iScut matatio adcaUdum 8C ficcum in aefi^te.Q^ugdam appellantur mutationes non naturalescauiat| ex difpo^ fitionc fpecialiftellaru aut tcrrcftriudifpofitionu, non tamcnaerem aproprianatura uehementer extraneanti um ut pro tanf o nonnaturales appellcntur, quia coauc nienter polTint 8c inconuenicntcr corporibus applicart .- Q ugdam fun t m utatio ncs pr^tcr naturam uei co tra na turamjqu^.f f^nt uehcmetcsmutationes, qua^eiicor rumpcre corp'6ra,ficut putrefaclio aeris ad t>onum fcn- fum , aut peftilentia aut uchcmens alteratto acris ad ali- quamqualitatumdi<ftariunad prgfcnsapplicando. Ad propofitumdicendumeftapho.dcmutationibusprster^ naturam maxime ioqui. i i . notandum. ^"^^"•^^^^^tjjj^ 5 aeris qugdam funt mauifcftg , quia ad quahtates ma-,^ nifeftas ut quatuor qualitates primas. (^ugdamiunt e ^* mutationes occultg ficut eft peftilentia ex acre , 8C alioe' occulcg mutationes caufa celeilcium iufluentiarum cpn _ tingenrcs, quas potcftis coprehenderc prima quarti. ca. defeb.pciti,Adppofitum inteUigitapho^.dcprimis ^vn;,^^^.^- fecundismutationibus, quiatamcnprimg comuniores 8c ijQtibresfuntidcopotiuspcr aphor.inteUigend^. 12. notadum. Ifta httera maximeintcUigi poteftna. minalitcr, <i^ aduerbialitcr. Primo intcUigi.poteft a4 uerbialf ter , ut dicatur mutatfoncs tcmporum gcne- ranjC maxime , quia forttiTime morbos propter aerem fore maxime noftri corporis imm utatiuii, 8c tunc fup- plcnda ^it iittcra magng dicendo. mutationcs teporum magn^^Ct&^heciittcraficexpofitaconfanat GaF.in . . , «3J«m?0»ut3ppar^el>it»S.ccondQpoteftftarcnominalis. diccdo Digitized by Google Kuice |?af. Halta-- Hora quid» A P HO. Accndo mutattones tempoj?: maxfnic.^ maximas mn* lationescemporum intdiigcndo maximosreccffus a^ pri)snaturis temporum ut cgtcris paribusreceiTum in duabusqualitatibus appeilamiismagnii refpcdu recef Aisin unaquaUcateroiajUteciam extraneationcm acris in qualiratibusoccultisd: manxfcftismaximam appel' lamusrefpectu cxtraneacionisinaltera illarii tantum. vceciam extraneationemin omnibus temporibus aut piunbus cstcris paribus refpcctii extraneationis inuno tantummaximamappellamus. j J.notandum <^8c{i mutatioacrisgcncratmorijos feu fit caufa morbo^ ut mutatioacriscircundantisnos,non tameneftcaufaan' tecedens uel coiun *5ra,quia non cft caufa corporalis.igt lurnecantccedens necconiuAa.antccedcnsnotu.confc ► qucntia eft Aui. fecunda primidoc. fccunda . cap . i fed cti: caufa primitiua cuius cft immediate ucl mediate ca- re,ut patet ibide,mcdiate inq^ quia mediantc caufa an- tcccdente uel coniundla,caufg.n.primitiu^ quandoquc mouentantecedcntcs . prima quarti .cap . dc epiiimeris i generali . Si tamen tencamus (quod rcputo ucrii ) <^ elc- mentaiintinmixto , qua fuiiTeputointentionem Gaf, iicdicendum q>aliquisaereftcaufa antecedens uel con iunctamorbi, ut acr exiftcns in digitoquiconcurritad digiticonftitutionem extraneatus, utfaciat morbilcft caufa corporaiisantccedens uel coniunda. 1 4.notan- dum . Licet morbi qui generatur cx m utadonibus aeris poiiint eiTc morbimateriales uer imateriaics ut patebic perproceirumprffentisparticulg,fecuudu plurimuta funtmateriaics. Vltimo notandii q> Iif mutaaoncs hq generantmorbosin quibufcunqjcorporibus/edmaxi' mcin difpdiitisdiccntc Gal^.primo dcdifferent^s febriii cap .4.de fc.pcfti.fed ut diximus maximaparticulagc*- nerationisaegritudinum eft paiTuri corporis prg paratio ' fcudifpofitio.ctHaliaba.^ .tlieo.cap,5.ad fine^fcdma^ xima^uocationismorbojjj caufa adapcatu eft corpus I comodo^fufceptioni.ltem tangiturfecundo de accide ti fatis.cap .2 . In fccundapartc detcrminac dc mutatiq nibusacrisparticularibus.fituultprobarc iftam con- clufioncm. Mutationcs particularcs temporii maximc quomodocunqjexponatur gcncrantmorbos.iigcfecun dacdclufio iicarguitur.h^mutationcs ualdeextrancat corpora a propr^s naturis uel temperamentis,(5^ fubito crgo habcnt gencrare niorbos cofeque tia tenet ubi pri us.antccedens notilTimum cft cuius confcquetig confe* quens explicatur in textu fic Hip diccnte. hg m utatio- iicsadcaiiditatem feu frigiditatem fadtginhoris.i.in tf poribus particularibus fupplc maximegenerant mor* boscxponendolymaxime,uteftdid:um. Primono- tandam Per horamprimointclligerc pofTumus unan» partium anni, quia aeflarem aut autunum SCc, SeciidQ perhoram intelligcre polTumustempusmagis particu- larc,quiadie aut menfemx^c .quocunc^ modo exponac pars continet ueritatem. Sccundo notandii ex dido 6C coquodinlittera ponitur. patctdtfFcrcntia intcrpartc prsfentcm<X:pr?habitam,napars prfhabitaloquitdc mutationeplurtumtempo]^ anniaut omnium >]oquic caam dcqualicun^ mutationc uehcmcnti.prsfcnsuc-' ro pars loquitur maximcdcmutationc ajicuius uni u$ tcmporis tantum aut dc mutationc partium alicuius uniustcmporis. loquitur ctiademutatfonefa<fta addu asqualitatcs primas manifeflas, ut calorem fri^us. la, tertia partcuniucrfali^at dtVca fua/cu magisad mcntc GaF.oftcnditquorundaaliorum mutatiopes gcncrarc morbos. Et uultcodufionemiftam tcrtiS. Mutationcs aliorumficfaclrgfccundu yationem genctant niorbos. Proijatur conclufio fic» hxcpQfrunp mutarc corporaa proprijs temporameptis. crgogencrantfcuaptafuntgc ncrarcjnotbos, cuius copfequcnti| ctiam in tcxtufolii confcqucns cxplicatur fiQcliceuda , ^ alia hoc cft alttwii H I P P O, jd re^ imm utationes 0c fatfbt; fecundii rattone fiipplcge!-' ncrantmorbos. Prppartc fccunda notandii cft primo. cj^ h^c Iittera,& alia.potcft muItipFr cxponf . Primo in- teiljgendo per aliaaiiasmutationcs conringet«acri cx partccajiicxparteetiam difpofiaonumterrcftriura 8C manifcflarum utexpartcrapntiu cxpartcmariscxpar tcucntorumcx partetcrrg fecundum q> ell ccenofa SC iion coenofa fecundum q^ cftin tali uei m tali climatc fi. tuata, fecundum etiam q> cft alta uel deprciTa Sccundo pcr aliaintciligerepofTurous mutationes contingentcs cx parte fubftantig acris cx parte permixtionis 6cc. de gbusmutationibusdetcrminat Aui. feciidaprimi.doc. 2 . Tcrtio pcr alia intelligere polTum us m utaciones fa^ clasadaliasqualitates, utiiccitate jfehumiditate aceti am facftas, ^pter infufHationcm aut quietem uencor u, Q_ua^ omnium quauis uerarum . tcrtia ludetur migis admente GaF.approbadaqu^mutationcsiicct finrge- ncratiugmorbo^,qufatiiiramutationesqualitatiipaf ii uar um,^ fic minus a Aiuarfi , ut colligic. 5 tcrapeu. Sc quarto mctheo.minus cf teris paribusali)s immuta^ tionibuspolTuntgencrarcmorbos. Vltfmo notandu. Hsclittera.fccundii racioncm potcft cxpontdupiicitcr. Primo 3C aiia fic mutaca a naturaacris Qc fecundum ra tioncm c6pctenti,fccundii.n.raaone pcrmanetis ctco fcr uantis co rpora acri? talis debet ciTc natura. Sccundo cxponi poteil:.«S^ alia m utata fic fecundii retioncm , qa Jic exceili uc m utata, ut dict um cft prius quafitcr raao^ nabilce eamutarccorpora fupplchabet gcncrarcmor bos ccce partem . pr ima tii expofitio eft mclkjr. Hic du bitat Aibcrtus.Mutationes tempo^ non gcncrent mor bos,quiatempusnon uidetureite caufa mutatiom^s. Pro ifio dicit Aui.fecunda primi.cap.de iudicijstcm porum Sc eorum mutationibusdebqs fcircc^ efiiccus m utationum tcmpo^ non funt proptcr caufam tempo- ris undc tempus^,fcd^ptcrca^cum comutataqua* Jitasmagnam cfficitopcrationemin mutatwnibus di-. fpo0tionum.Et eft diccrci^fumcndo tcmpusjjQprimo modojut dictum eftin nocato , fedfecundomutaiiones tempoJ^gcncrantniorbos Iftcj:amcncftc6mumsmo dus 3u<S:or um ut zcuomm agentis duratis teporalit cri buant tempori>quarcad:ioncm non habaitcm ages ma jiifcftu tribuil t tepori £ fc, quafi fada no aUo mcdian je agentc faltcm manifelio immcdiatcaliam aute faAa mediante agentc manifelto, uc adplurimum tribuut te pori per acades.idco.4.pi?yficoj§t didum cfi tepus ciTc per fe caufam corrupti opis pcr acci4ens aute gencratio- flis,cum corrupt iojj^plurics abintimfcco Sc no mamV feftcfiericonringat, quod dcgcncrat«onciio4 confcaf fccundum pl ur imum , Expoii tio Marfil^ fupq* cometo G.aF. Intertiohoc,5^?. GaF-come. trcscoriectpartcsprl .cipalcs.lnprimaponic intcntib Hip.in prgfcnu partica la.pr^mitatur ctia cuiufdacxpofiaonem fbrctnfutfici^ fcm. Sccundo ponit expo apho. fecudii faliam Sc uera opi.Tcrtio Cxponiturfcripturgdiuerlitas. Secunda ibi (non nullf cxJftfmant.)Tertiaibi(inucnit tame,)Pri- ma pars cotinct partcs trcs primo pr^itat intentionc Hip,f , parucuiaprsfena. Secudo tangitmodu comen- ja^fcprgfcntcm parricula . Tcrao prgmittit cui ufda opf, crronea.Sccundaibi(maximequidc.) Tcrtiaibi (mi- nor aute . ) Dc pr ima ^dt cp in hac tertia paracula f p- fc^ponitexponerc dictaabHip inhacteraa parricula deacreteporibusanni<&;ajtaabus Maximcquide. Nuncponitmodii cooient3ndi,dicens^ipfe intelligi t cxponcrcobfcura indigcntia expo0aonc clarificado. Sc difputandofuper Hip.fcntentiadc unoquo^ dictorum iUcuf ef^ dcfuacofuetudinc) i n qua fupple fenccnria ia uoluitHip. fortforafupraadintclligcnduq^fuf^lc crc ^uf «amwuicr, Notandu littcrajiccr<;^ occulta Sc Autce. GaP. Arifto. Atbcr'- tus. Auxce*. Arifhj. Tpsdtf {dicit. Expo^ Ptcrgd Expoll torii rot Digitized by Google p A R >r I. obfcuracxponcnda fuht,naii:texpo(ido uiinttlfsin df .ccndoi^perueniat claritatem, de rationc^n. expofitoris & cxpofitionis eillatens dari ficare a^occultun? > ut pa tetfeccundo regirainis acutorura comento primo^etdu Gaf. phcitcrpronoitiCdrumcomento.JO i^ror aute <S:c. Nuncprgniittitcuiufdam Lyci expolitione forcerro ncam . Et contiiict hgc pars partcstres . Primo facit q uod di<flum eii. Secundo pr^mittitbona cxpofitione abip fo di<fcam,non afefadam>fed aruoaccepiiTe mag^iilro. Tertio increpat ipfumiterato. Secundaibi(Scrtbencis quidctt}.) Tertiaibi. (NuUi aute.) Deprimadicitq» repugnandfieft in hisqug uidecur mirabihter expofuif fcjCum cxpoiurone dedcnt intentioni Hip dilfimilem . Scribentisquidcm. Nuncfacicquoddicfcum cftdices q>pofitumper ipfumcu rationc acccpic a quodam fuo magiilro. NuHiaut. NuncincrepatiteratoGar.iftu L/ycQ.diccnSjq^hic Lycus no accuht fue cxpoiitioni ali quidcum rationefed folum ca qu^ didicitper expcrtme tum,tamcnhichjp.teftimonium facicq^non folii addu cantur expcrimenca , immo cSi rariones. adhibec autem hip.tcfttmoniiiadduccndoea quoru poteft redraratio JPAcdt- cxhiberi. Notandiic^ratio quareno eft utendum fo-- cus cur jLo cxpermicnto coifr. 5 .interior um.cap .pe.fic GaP. di folo cx cens.nam qui fohs cxperimcntis Ci ne ratione utunt no perime poitunteaqug raro continguntcognofcere,nihil.n.(us 1:0 uti n uericatiaccomodant,nifi q» multociens approbaueriit, dcbet. NonnulliexiilimantvSCc. Nunc Gaf.cxponitapho. QA^* 3Et primo fecudu opi.ahorum . Seciido fecundu propria ppt. Vel poteft meiiusdiuidi pars q> pnmo ponit expo- fitionen» prim? partisapho.2 .fccud^ tertio tertig.Sccu. daibt.( Siquidera funt.)Ter(ia ibi( Si uero unius.) Pnma in duas. Primo tangit expofitioncm ahorum ec malam.Secundo tangit cxpofitioncm uerarcmouendo primam.Sccuda ibi ( Vcrum id uerbii. )Prima I duas. l^rimotangitiftamopinione.Secundomociua opi Sc ^unda ibi( Nam hyemc. ) Deprima dicit q> quidam arbitran c hip. t ntellexiilc mutationcs temporum.i. cotinuationes. ac fi dicat hip. quando unitcmpori fuccedit altc]^: tcmpusfupple fitge neratiomorbo]^. Nanihyemc. Dicit defccundapar-- tc q> feciidu hip.mutatio hycmisin uer gcnerat infirmt tates.nam generatmaniameFiani et cpiiepfia,utapho. 2 1 .prsfentis particulg , mutato etiam uerein aeftatcm gcnerantur etiam^febres continuf tcrtian? 36 eaufon ec alianumerataper hip.ibidc utapho.22. fimiliter autu no in hycmegepcrat morboi,ut patet apho. 2>et. 24. Ifti ergo dicunt hip.intcndiiTc per na ut^tiones teporun? tontinuationestempo^i. mutationcs tempoiji qug adl uicemutantpropriamfcruanriii naturam. Vcrumid uerbum^c. NuncGaF.divfcaexpofitione rcmouedo altamtangitexpofitionem, Etprimoprgmittitaliaefre hip.itentione .Sccundo inuehic contra prgdi^fla cxpofi tioneoi . Sccunda ibr ( Nam nonnunquani <S^c . ) Didc primoq>in iftoapho.alia eft intentio hip. q§ iftiopinen ttur. Nam nonnunqua. Nuncinuehic contra prgdi^ <ftam cxpofitione .Et continet hgc parspartes duas,fedi dum <;^ duas rationes adducit. Sccunda tbi ( 5C ficuti . )^ In prima parceargui tur fic. Mutationes feu temporii continuationcsnon pfsgcnerant morbos q^ curcnt.er- godchis inutationibusnon itttelligit Hippo. euidesefl: confequentia pro tanto,quia hic loquitur hip. demuta- QiS* tionibus plus morbos gencrantibus qp curantibus, pro q^todixitcasgenerarc plusmorbos abfolute. antecedes colFr cx dicendis huius rationis.tangic Gar.primo ante cedens.feciido probatione confeque tif .feciida tbi (quo modo . ) De priraa dicit c^ licet mutationes ^epor um de . <• quibusdixeruntgenerenc morbos cuiantctiam multo- ticnsmorbos hip.teftante eas aliquando minorare mor |>os . M G.Quzi SCc. Probat confcquieritttam diccnsj III. 4 frcflcttta fut ifti opinat ur)q^ hip .i ntelligcrct de iftis' mutation4>us,tuncpriushabcrenths mutationes mor bos gcnerare qp auferre. In fecunda parte adducit fecu damrationem 3C arguit fic. In parte fecunda 6c in hori^ Ioqutturhip.de mutattoneucl mutationibus horarfi a fuis coplexionibus naturalibus ergo in prtma partectf am loquttur de mutatiombus tempo^ a fuiscoplexio^ nibus naturalibus.antecedcns cft notum .confequentia tcnet,quia pars tn qua loquitur de mutationibus tepo-« rum patricularium debetconfirmart partitn qua loqui turdemutattonibusuniuerfalibus.cuiuscohfequcntix antecedcnsin littera tangitur fic.GaF.diccnte, q» fi ciTec ficut iftidicuncquaredixiiTct hip.inhorismagnae mu tationes dcc.cum copFones hora^ a propria natura mu tatf maxime gcncrent morbos,quodetiam dixit hip. ia libro epidimiaij2,utpoftea dixit GaF. Hse fiquide func 3Cc. Nuncexponitfecundaparte apho dicensq> ueru Cile pocuichocinapho. fubiectii.f horaj^mutationcsf fuiscoplcxionibu&generare morbos non qualcfcunq^ tamen,fed maximas aut magnas , ideo di<rcum eft muta tiones magn^ generant morbos fadrg in hori s ad cahdu feufrigidum. Stucro unius&c. Nunc cxponituiti- mapartemdicens <jperaliaficeuenire fccundu rario- ne tntelligithumiditatcm, ficcitate , flatum ucnto^^ co^quietemhgcdicitipfc uidecur ciTcintentio hip.iS^ expofitio Ittter^, quf fupplc dida cft a me. Inucnttur tamen 3Cc. Nunc tangit litterf fcu fcripturf diucrfita tem dicensq> hic apho .alitcr in uenitur in Iibris alij» , iit conuerfiones temporum funtcaufagcnerandimorbo» maxime fi fint magnf . Itcm reperitur hf cliptcra mut^ tiones magn^ .Ex quibus uerbis nihil obfcuj?: coprehc diturmaxtme GaF. priorem tntelligcntibus cxpofitio- ne,in alijsetiam libris alialittcra repericur, cuiusidcm ^^ , .„. cftintellccfcus. Dubitaturutrum mutatio temporum ^-^om adqualitatcsrcmiiTtoresq^naturali fuccciTiont refpon- deac fit aeque bona ficut naturalis fucceiTtp.exepIi cau- fe.utrii fititabonumaeftacem eiTcminus caIida<S^ hyc roemminusfrigidam.^ficuniuerfaliter. Refpoden- dum q> non.naquauis harii fit aequaiis proportio reru^ non tamen tantigradus qualitacum in corportbuapoaii tur ut debct ncc ctiam ita debitg digeftionis fccu fictct. Aphorifmus. ^* Naturarum hae quidem ad aeftatem,hx uero ad hyememjbeneaut male natg runt . Naturaj?? ali^ ad ajftatcmjalig ad hycmcm , hcnc ma q^^^ Icuefchabcnt, Natura:^h2equidcmadaeftatem,hacucroadhycme Lc(^* J>cnc malcuc fe habent. Expofitio Marfili)fuperapho. Intcntio Hip.inparte praefenti eft tangcrequafda ha bitudines compFonii morbo^ <S: aetatum ad tepora an- ni .Et continet pracfcns apho . partes tres . Primo tangic habitudine compFonu.Sccundomorbo]?:. Tertioac^- tum .Sccunda ibi(:£gritudinu. )Tertia ibi( i£tasqu^- dam.) InparteprimauulcHip.iftaconcIufione.Aliq naturales compFonesfunt natg bcne fe habercin aeftatc uel maic.akque etiam funtapt^ bene fc haberei hycme autmale. ConcFio ficprobatur . alique compFones funt aptg conferuart uelprgferuari in acilateaut labi. aliquc etiam funt aptg conferuart in hycmcautlabi 1 hyemc. crgo.nota confcqucntia , quia confer uatio ud prgferua tiuocft quod bonucorpori. iapfusautem qutd malum. anteccdenshabcbitur in comentohuiusin Iittcra.con^ fequenscxplicatur iic Hip. diecnte.certc hg compFonil iiaturaliii funt natae, quta naturalitcr tnclinatae bcnc fc -habcre ad aeftatem aut malc.iS: hf coplcxionu natura^ 4iu funr naturaliter inclinaKe bcnc fc habcrc ad hyeme aut Digitized by Google A P H O. aiitmale, Pnmo^ intdlc^flupafciscft aotadaapho. c5cordtaquscolligitur^j ^.cottnentK.vbt cftprfhabi itusapho.<S^rccundapriini,doc.2 cap.4,de mdic^ste-r porflitS^^orumutationibus. Seciido notanda utiiitas. ^ft.n.prgfensapho. vtili$ada<3:um pronofticum dc ad a<flum opcratiuii.ad^nofticum.n.quia ^nofttcarifci ^nusqug corporaiint aptain teporibuscoferiiari^ la- hi* Tcrtio notanda ad ampliatione ,c^ non folii dc c6 < plc^sionibus apho. continet ueritate , immo &: dc copo- ^^tionibus,qugda.n.c6pofitioncs 8c corporu habicudi- - nesunitemporifuntconformiores q^ akcri. Q^uarto ^otandujlicetnaturafumatmultiplicic^utpatet primo iapho,c6me . l J ,vhi ucntrcs <S;c .fub his ucrbis loani-^ ^-uii-bictamenfumitnaturaprocomplexioncjutpatcc CopFo cxGaF.incomen. Q^uintonotandu. Pcr complexio- catura aie naturale habemusf ntclligere copicxione qug eft co iisad, uenicnsnaturginftrumentiifeuammg, fiueficprodu- ifta.aprincipiogencrationisfiucpoft. Scxto notadum. licctapho. potiiTinjiiinteUigatdccoplcxionibusiiatu- ^aliter diftepcratiSjpoteft lamcn etiamampliariad com plcxione tempcrata,cuiincftmeliusfehabercin tcmpo rc tcmperato Ampliari ctiam poteftnon folum ad fanas c6plexion€s «S: naturalcs , immo ad coplcxioncs prgter iiaturam ncutras uel aegras,quar um aliquibusaeftas eft c6formior,aliquibus uero diiformior» frigidf acftas con forrnior, calide uero difformior. Septimo notandii in^ t^ligi poiTcde coplexionc parii lapfa naturali 3C dtmxxl «uIapfa,quiatamcnc6plexionaturaIiter multumlap- fa magis eget prgfer uationc 8c rccla aeris applicationc, 3) tato adipfam potcrit apho.dearticulari magis. Odta iib nptandii hoc quod didii de aeftate 8c hyeme maxime continetucritatempropria htsceporibus naturaobti- ncntibusjhisautcmnonpropria feruantibusnaturam c6muniter fic omniii corpo^ m utatio,ut cx prghabito colIigitarc6men.&:apho. Nononotandii.Peraeftate 6c hyeme intermedia tcmpora dcdit intelligere utautu A i&a ^^ ^ ^^^^ ^""^ intcrmcdia nat ur a participcnt cxtr e- ^***^* moruoutcoliigitur.5 .phy.c6mcn.6.quibufda.n.cor- ponbus uermagisproportionatur. quibufdaautiinus, quia tamcn aeftas (&: hyems notiora tcmporafunt in altc tando (S:; corpK5]^permutando compiexfone,idco de his poaiiimiifacicmentioneintextu. i o.notandfi.Com. plexionesfuntinclinatg adbene fe habendum uel male> iguia apte in teponbus conferuari uel prgferuari uel re- duct.vt coplexio frigida apta eft confer uari aut pr^fcr- iiari uel reduci in aeftatcad hocaeftatisqualicateiuuan- te,cft autem hgc c6pIcxio inclinata ad male fe habendii . tnhyemeaquiainclinatalabiadncutraueiaegradifpofi tione. Exquonotatoinfertq^melioratiocoplcxionii refpccftu tcmporii eft aut complcxionii conferuatio auc car u prgfcruatio a lapfu f uturo aut ad melius reduccio* Ex qua fentcntia condpic non cx apho . cx toto accipi ad:iipr|feruatiuiia<fcuconferuaduo forc meliore , c^ -cx diciis concipiatur cuidenter melioratione coplcxio- iiumeircautconfcruationeautpr§feruatione<&:c. VI timo notandu quod non intelligit Hip.coplcxioncs ciTc bcne ucl malc natas SCc . quia prgcifc fint a principio ge merationis taliter indinatf , fed quia abintrifcco autna turalitcr taliter inclinanc ii ue ( ut eft taAii) talcs extite «nt a principio gencrarionis uel poft.unde naturalisco plexio calida ex intrinfeco bcnc tnclinata eft ad tempus eius confcruattuii,uel corrcdiiuii, ucl prgferuatiuii uc hyeme, pro q^to c6plcxfocftprf t natura (ut ficdida) €x fui natura luclinat ad bcne corrigendii in tempore fi bi contrario, indtcat.n. respr^tcr naturamfuiai>Iatio- QzSf. ncra,utpatet.8.terapcu.adfincni. Expofitio Marfili)fuper comcn.Gai*. Naturashocinloco(&:c, Gaf. c6mentandoprffcn- $em aphotduo facittPriiuaexponit hancpaartaunatura HIPPO. 31 r u. SccSdo ucriiicatapho. Scciida tH (ad aeftate quide ) Primapars tresc6tinctpartcs.Primo cxponit hancpar temnaturarum. Sccundoprfmittitcxqu&uscorpori- bus mixcorum natura confurgat.Tertio naturar um cx alibidictisdiuifionem rcpctitiS^ numeru. Sccundaibi i Dicthzm us a ucem . ) Tertia ibi( Et quide oftcnfum. > Deprimadiat fic^q^inifto loco nominauitnaturasdc bite 8C uere nacurasnominandas,intclItgcnspcr ipfas fu bieccanacuris. Primonotandii<]^compicxiouerc<&:de Nagd. bitedebetdici natura,quiaeftnaturaforma,uc.f quic- Te.co» cisproduc1:iua(&;motus.ergo&natura. Sccundophy. 3* 6C teuet confequentia,ad principium fatis illa parte cac^ exiftentenacura «S:c .poteftetiam dcbice appdiari natu ra canqp intrinfecacorporinaturalitcr pro produccionc operationum ^uis eaam appellctur naturalis apud mc- dicum,nonquidem quiahabeatnaturam,fedq'uia.f- na turgproportionataadnaturales operariones pfidendii quetamcnappcllaripotcftinflucns dumpoft gcncratio msprincipiaabaliqua fluxitmcmbro prtndpali aquo produccacft. Secundonotandiifjperfubicclanaturis Subic- inteliigerc poiTumus primo cafdcm naturales comple- ^^^ ^^ xionesqug utagcntiainftrumcntaliafubi)ciuntur uir- turjQd tutibuscX: naturisprindpalibus. Sccundo per fuiaecta Copfo naturis inicMgttc poffumus corpora nacurata 8c iniot dupfr . mata naturis. Applicando ad propoficum fccundiimo- Auice* dum c6formiorem comunircr diccndiic^ Hip. nomina aiicinhocIoconaturas.quf debitcctucredcbueriitdd iiatur9,quiac6plexiones.i.per coplexiones intclligen i3oc6plexionatafubiecfca naturis. JDicebamusautcm* NuncGaF. prgmittit exquibuscorponbusmixtoru iiaturgc6furgantdjcensfediceiec6piexiones eiTe elc- mentorum fupple tanquam corporum ex quibushg c5 pIexioncsconfurgant,func autem coplexiones clemcn- torum feu <S::meiius qualitates ex quibus gcncrantur c6plcxioncs,caIiditas,frigidicas, hiimiditasiS: ficcicas. Primonotandum «jparspoteftienceriari duphcicer» Vnomodoiam dicfco. Secundo modo potefticncenriari c^ Gaf.dicac c6pIexione tribui clemcntis, quia calidita tcm frigiditaccm 8Cc. Sccundo nocandii.Coplcxio fu- tnipoceft dupliciccr. Vno modo propric pro qualitatc mixrique ex c6fraccione c6furgit contrarium qualita- tum elemcntorii,ut prima primi capitulo de c6plcxio- -iiibus.adprtncipiii.<^ iftomodo(utcftnotum)n6 tri- buitGai'. cIcmcnrisc6pIcxione. Sccund>mod6 potcft iumi coplcxio pro qualicatc infta-umentali, cii qua ages prindpalc proprias cfftcit opcrarioncs ^ fiucifta fit una qualitasfeu fic c6pIicatio uel comixrio qualitatum . 8C ^&o modo fccundo c6pIcxioncs dcmenris tribuic GaF. - Ecquidcmoftcnfum. Nuncnaturarumdiuifioncm 8C numcrum explicac. Etprimopr^itrithunc numc rum.Secundocxequitur. Sccundaibi( Vnaquidcm.) Didtprimo q> cciam ipfc monftrauicin libro coplcxio- num.f.primooccauocap. nouem elTecompIcxiones. Vna quidem. N unc exequitur 8C concinct d uas par- V tcs. Primo norificatnobis coplcxionem tenperaEam ali qualiter.Sccundo coplexiones difi^mpcracas. Secunda ibi(xMal£autem.)Didcprimo<;^unaiftarii nouem c6< Cooro pIexionumcftc6plexiosquaIis^pcrfecfca. Primono ^qj^s tandum q> c6 plcxio appcHacur^ualis 8c cem perata p ^ccm pter in ipfo f quari maximc clcmentorum qualitates cx- ncrztak tremastn rdationc ad perfecfciirimaoperatione produ- 1^^^ cendum . undc nullius hamims alterius c6plexio cft tta ^ ^quata i. ita proportionata (S:teperata pro cxcrccndo operarionem dcbicamficutifta,quauismultae aliae rc- fpcdru abfolutac copararionis coatrariaru qualitatu ad f nuiccra ualeant asqualiorcs af^IIari. Secundo prse- inittedum hanc coplcxioncm cifc pcrfccfta.quod GaF. q^ c6pIcxionum fccundo ad principium ficconfirmat au- ^t^^c^ haec copkjfto autiquMr cft coropIcs«>iiibu8 Digitized by Google P ARTh ' hhotatSLtt8Cot&nc ^potoiriaeftimattoafs. appelht mm pcrf^<X caufa,quia pcrfcAiortsopcrattonis ^ iu<fh"uaaatiorms «u^cm fccundix fpedc modopcr* fcdfori cgterispattbuscoafcruadua.idcocompFo aequa lfsiiiarurai<terappr<^mquantc morti appcUaturpcrfc ^^r c^tertslapfiscoplcxfonibus cf tcrisparibus, quia pcrfcdioriniodo ftatformahumanacum iftaconpFonc propcmortcmqp ftctcum aliacompFonclai^a^pcmor CSpI"© icm. Malfautcm. Nuncnotificaccoplcxioncslapfas. nes lap Etpttmonotificatcascximpcrfcdaoncrefpecflutcmpc ff uel i ratg. Sccundo notificat cas ex parte dominanau quali ta gqualcs tum . Sccuda ibi( Q_uatuor quide . ) Dicit primo q» ocfto 4t^ q compJbncsfuntingqualcsctimperfc^ftiores.Injqualcs fmH, fnquamjquiaingquatjxefpcctudiccscoplexionisadp dueendasdebitcoperationes uel ad debite cofcruandum ueItenendumfuas£ormas.Ideoimpefectiores,quiami' fius pcrfcAariioperadonii producfhug in quas humana corporaordinanturiaut modo imperfccciori fuarii for^ marumconferuatiuc. Q^uatuor quidem. Nuncnoti f icat ipfas cx partc domini) qualitat um . E t primo notif i cat fimplfccsdiftcmperatas.Secundo compofitas Sccun da ibi( Q^uatuor ucro. )Didt primo <^ quatuor har um oAocomplexionufingulg qualitatum dominantur.f. calidu,frigida,ficcii><5<:humidu. Notandiiq»n6 cfti icntio Hip. ucllc <^ aliqua una fola quahtas fit coplexio fmmo complexio adgquata uirtuti componitur cx dua-r bus qualitatibus.f. ex qualitate inter calida dC frigidum ^c c«am intcr humidum <5^iiccum . ver untame aliqua cftcomplcxiohabcnsdcnominacione infuo lapfuabal teraquaIitatumtantum,<5«;itaintclligitHip. aliqua.n. denominat calida tantum .aliqua frigida tantum .aliqua ficca tantii.aliquahumida tantum, quafi lapfa tantum C5p?o propter calidum aut propter f rigidii. Q_uatuor autem jiumdi 5^c, NuncGar.tangitnumcrumcomplexionudiftet- ftepcra pcratarumcompofitarudicens,<j> Q_uacuorcomplexio ta?SC5| nes caufantur duabus dominanabus f. calida Sc ficca, caufatur a caJfdiratc^ii ilccicace denominantibus ipfam ^ frigida Sc fi cca caufat ur domiaantibus f rigido 8C fic co. calida ctiam <S; humidacaufaturcaliditatc Sc hu- miijitatc ^iaminantibusjConfimiliterdefrigida^i humi da ^cenduro . Vndc complcxionem habentes f ri .Scc. N unc ucrificat apho .«S: continct hgc j^rs quincj pro< pofitioncs. Prima cfthgc.Habentes coplexione frigi- da«n<5tbumidam beqc fe habent in aifiate. Secun<ia ^pofitto.Habcnt^ coplcxionem calidam ct ficcam mc Ifusfchabcntinhycmc. Tcrtia^pofitfo.Cahdi <S^fic d pciusfchabcntin aeflatc. Q^uarta propofitio.Fr igi- 4f Sc humi<3|i pcius fe habent in hyemc . Q^uinta propofi tfo. AUa cft coplexfointer has .f. cahda SC humi<3afup- plccxiftensintcr frigi<iam 3c humidam , calidam 8c fic cam.participat.n.humiditatc confimihter frigidg ethu inid^,^ cahditatc confimilitcr calid^ Sc ficcg qu? pcior fft in hycmcpropter huroiditatcm,melior in hyeme ^- ptcr calorcn^jbonain acf^tcpropter humi<3itacem,me- iforinhycnjC proptcrcalorcin. iftacftfentcntia totius littcrxj^C. Aphorirmas» 3. AEgrimdiaum .afxx ad zlm bene aut mak nataefunt, qrijet E3C morbisali) ad aliabcnc malcuc fe fe habcnt. wjiQ^ '^jrbiquoq^al^adaliabencuclmalcfcfchabcntt AEtatesquacdamadregiones&bQras &di(5 ta» b^eaut male natae fant * ^g - Eodc modo aetatcs ad tepora loca <5<; uidus gcncra, |-p| 3Efqu^a£tatesadteporactIocae|pijidlusgcncr2U IIL Commentum Conftant^ni. In a^ate naturalf tcr bcnc fc habent f rigid^ <S: hiimi d^ diftcmpcratif .coartatur.n. immodcratio caru a cak* ditatc^ ficdtatc.Malg autcm tunc calidg <S^ ficc^ fc ha bcnt,eo <;^intcnff tcmpcranti sinhuiufmodiimm^cra tionem cadent.Similitcr in hycmc frigidg 8c humidf tc pcrantismaIcfchabcnt,calids<S:ficc^bcnc. VndcbcBcneet i nc 8c malcnatu ciTe duobus modis.Dicitur.n.fccundfi malc dii 1 generatione 8C fccundum foIutione,ut benc natum cft pifCfter ficri,bene natum eft folui. Vndecalidg aegritudines be nenatg fieri funt in xftate,etbenc nat^ funt folui i hyc me eo <j contrario^ contrarig funt fblutiones.Q_U3e aa tem funt calidg ut certianf Sc caufon, in hyemequidem malc natg func ficri,oftendunt.n . nfmiii calore que f n- ferunt,maicautemnatffoluiinaeftatc. Similiter etfe- cundumIocum,<&: fccundii aetates,<S; fecundii distas. . ExpofiaoMarfilg^^fuperapho. Hippo .in apho . pr^ ced enti quadam compar ationem pofuit coplexionum id tepora anni,nunc ponitquanda coparatione morbo^ ad regiones temporaanni Scdi^" tas.Et uultiftam concIufionem<:]^quida morbi bene fc habent adregioncsquafdam 8c adquafdamale.Conciu fio probatur fic.quidam morbi per quafda regiones ho ras 8C diaetas augentur .per quafdametiam de facili genc rantur.crgo vS^c .huf uscofequenti^ fblum confeques in licceracangicurficHippo.dicente><j>alif aEgncu<hnum ^ funt inclf natg bene aut male fe habere ad ahas regiones ^^' horasS;: digtas. Primo notanda eft apho.cocordiaqug 0"^"^* ! coiligitur quinto theoricaead principium cap .5 .Sc fc' b>.alis 1 cun<ia primido<ft.2.cap.5.<&:. 1 7. Contincntis.cap.de aerc. Secundoeftnotandautilicasapho.prxfentis Eft , enim ucilis ad acfcura pronofticum 3c ad a<ft um pr aefee- ^ iorDa : uaciuum,curaciuum,<Si: conferuaciuum. Primo inqua *""*" ^^ [ adacftumpronoflicum,quiataliueltaliexiftence tem- P^^^nalt i pore uel lapiis coplexionibus proportionato fcimuspro ^«n pro noftfcari^portionabiiitermorboseirc ueturos.Q_ua- ^oftf -* tum eciam ad adum curaciuumjquia fcico <^ cegr icudo ^"^. ^^" ' bonaeft ad curacione in caii ucl caliceporeproporciona raciuua btUcer fcim us eligcr e medicinas. V tilis eft etiam quScii ^^" \^" '■ adactumprsefcruaciuum.fdco.n.q»morbifuntapti ge uaci'- neracionc in tali tempore incitamur per cotrari.a ad cor iiufqucE 1 porapraeferuanda.Eft etiam utilis quantu ad acltim cq canon^ 1 feruationisjquia fcimus quahter corpora funt cofer ua- da,quauis ctiaiftse notitiasprasfati apho.notitiapraefup ponant. Tertio notandum ad ampliatione apho.q> no iblumdemorbisco«netueritate,immoetiam de neu^ tris difpofitionibus.notum cftenimquafdaminclinatas cffeadunam diaetam<^quafdaadaham. Q_uartona- tandum cp licet apho.poffit uerificari dc quolibctmori' bo.f.fimpliciautc6pofito,maximctamen continet ue- ritatcmdcmorbocopiexionalimateriali&immatcria If aptomaximeuariari qualitatiue qualitatibus regio- nunjauthorarum ueldiaetarum. Q^uinto notandum <j haEC littera ad aiias poceft intelligi multismodis.Vno modo ad alias.f.coplexiones naturales.quidam -n.moc' bi funt incUnati ad bene fe hahendum in quibufdam co piescionibus naturalibus,quidara autcm in illis funtin- clinati male fe habere. Secundo mo poteft intelJigi pars rfifpccftu diaetarum regionum actatum 8c horarii.^ eft , fenfus<j>qu|dam aegritudinum funtinchnatae ad bcnc ; ucl male fe habendum refpcAu regionum gtatfi 8C ho- _ rarum<5<;:di?tarum,quarundamautcmrcfpcctubcnc, j^\ \ quarundammalcqugfentcntiactianotacft.Tcrtiopo ^^^anfts ; tcft cxponimagisadmentcm GaF.incomcn.peraliasx ^ .^ tcIIigcndohoras,regiones,di5tas(5<:c.rcfpectuquaruin "^*^*^ ' ctiam coparcntur ? tates. 8C ifta tcrtia cxpofitio tcncfit tu<^^ . qu$coIligicm[c:^c6n}cnto.adprincipfum. Scxtonota^* J*^^ ' dum ut colligitur cx c6mcn.Gaf.ac ctiam loani tg. Alt j"3 ^ ' . qijasswwdonatacftbcuc uclmalefchabcrc«5«:ciUfK<; ■ ^ *'* cundum Digitized by Google A'EIHO. ^aduoa genesatfone ucl fecunduni ciiya^ione uel dcfl|> Jutione .V t cxempU gracia. Agritudo bene fehabcc i te : porecaltdo,qttjaincl<natautgcncrecuriteporc cakdo. b^cneaut fehabec in tempore frigido > quia indinata cu ; rationt tempore kigido, Ad propofitum pr imo et fccii domodocontinetuentatemapho. Septimo notandum '<^ cum aer r egiones hor^ i3c digtg conuenienter applica tgcorporibussautetiam couenienterlint caufagenera • tiomsmQrborum aut curationis,ideo h^c numerari pof funtinceriignaqugfua conuenientiaauc difconuenten tiahabcntfignificare morbos. Expofitio Marfiii) fuper come .Conftantini. In seilatenaturalic SCc. Conftancinus comentando <}i<ffcu apho.duofacit. Primo comencatquomodo mor^ bi fe habent ad tempora anni .Secundo quando ad rcgio nesaetates^^digcas Secundaibi(lnfinec6menci.) Sifr 6c fecundii locii.Prima z duas.Primofacicquod dictu. eft . Secu ndo exponic iftam parte ben e 8c male . Secfida tbi(Bene.n. 6C male. ) Prima pars poteft diuidi m qua- tuor fecundum numerum quatuor conclufionum iine iignatione partium . Pnma concluiio eft hicDifteperantig frigid^^ hu midenaturalicerbenefehabencin aeftace.Codufio ar guitlir per ipfura .Immodcracio feu lapfus difteperatiae frigid^ Sc humidf coartaturfcu prohibctur pcr calidita tcm ^ iiccitacem aeftacis.ergo. Secunda condufio eft hgc.Difteperanri| calidg ec fic cg maie fe habenc in seftacc. Probatur fic.ha]^ diftempe raria]^ rmodcrationes iiccicate ec caliditateauger ergo . Tertia condufio eft hgc. Diftempcrantig frigidae 6C humidg male fe habent in hyeme. Haec terria probatur perprobationem fecund|. Q_uarta propoiirio eft hgc.Diftemperanti| calidf 8C {iccds^ bcnc fc habent in hyeme. Haec patec per probacio nemprimg. Vndebene <5^c. Nunc exponit utdiclti cft.nam autdicitur benc fc habere fecundum gcnerario ncmautfccundum curacione. de.mii ponit propoiitio' ncm hanc c^ illud fcu ilia aegritudo quf eft bene naca fie ri fupplein aliquo tempore ctiam eirbencnatacurari. probaturexempiariter. nacalidi morbifunc bcnenatt fieri in aeftate&: funt bene nati foiui in hyeme, eo<j>c5 trariorum cotrarig funt curationes/ed calidi morbiaUt fcbres tertiane Sc caufon funtmale nati neri in hycmc, iignificat. n.nimia caliditatem, quam faciunt cum con tfngantinteporccotrario.igiturfuntmaleindinaticu rationi in aeftate fupple (Si^alio t^e fuppie refpccftu mor borii cgtcrisparibusqui fiunt in teporibus confimili'* bus.Si uero poncretur difparitas( ut pluries eftdf*rtum) 3ion elfct inconuentens morbii bene nacum ficri effe cu rgdifficfiioris. Sifr&c. Nuncfacit quodeft dictum diccns q^ fimilitcr fupple dicenduro cft de n^orbis rcfpe * <ftu locorii feu regionum , q uia quidam mel^us fe Imbec ad una regioncm 8Cc, fimilitcr refpecftu diastarii , quia quidam morbi ad quafdam diaetas fe habcnt melius, con fimiliter SC refpectu aecacum^quia quidamorbi mclius fe habenc refpeclu quar undam aetatumjquo ad gcnera- tionem 8C curacionem 8Cc, jExpofitio iViarfili) fuper fccundam parcem apho. Hippo .in pr gfenti parce 8C apho . prgfcnti 8c^4 • fecii dum comunem diuifione habicudine quandaponic fca tumad regioncs.horas<S:diecas.(S: uult Hip. coudufio ncm tftam.Q^uaedam aetates ad quafda rcgioncs, horas 8C digtas eriam indinatg funt ad bcnc Sc male fe haben dum.Probaturcondufio fic.qufdamaetatcs inquibuf dam regionibus , horis 8c dif cis indinacf funt ad prffer uatione ucl cofer uatione,in quibufdaautem adlapfg» ergo <5«:c .antecedens colhgitur ex comen . 8c confcquen «a eft nota cuius confequensin littera cxplicat,iicH^. dicentc. qu^dam aetatesTupple tndinat^ funt adquai^ ftl P P O. J2^ ^m f egfonesjhoras 8c digtas, ut in fllts bene fe habeoc, adquafdam uerofupplequaedam inclinatgfunt adma-» Jefe habedum. Proparceprimaeft pxgmttteda apho. concordia,quf ^tum ad regioncs 8C horas colltgitur lo cis alicgatts.^f um uero addif cas potelt coUigi tercf a pri mi. Vciiitas uero «omprchcndttur per modum urilicaris apho.fecundo& tertio. Item notandii q^cumaetaces quaedam appellentur tempcrataequ^dam dfftemperate, Etas du deomDibuscontinet apho.veritatem. teperaca.a. aecas plicitcr bene fe habet in regionetemperata hora cemperata , <S<:: quantum add iaetam teperatam.diiteperata uero bcac fehabetadcontrariu.hocexapho habcc. Vicimo no- tandumquoadampIiationcm,q>noniblum quedaaeca tesbenefehah>entregiones,horasd:c. iramobenefeha bent adquaecunc^aliacorporu mucaciua. vndequ^da aecaces quibufdam funt proporcionac^ moribus-,quil>uf dam eciamartibus,acddcntibus aig ^ fimiiibus. Expofitio Marfili) fupcr Co . GaF. Inordf nato quodam. Hic habccur duplex comencii . primolegam comentum GaF.iecundo comencum Con ftan . Ga?. crgo in comcn co procedtt fic. primo quando reprehendtcHip.demaloordineapho.fecundo excqui^- ^dcommecandiiap^io.Secundaibi(Morbifgitur. ) Di citprimocj» Hip.fuitmodicumdeuians a re^floordine apho.fedfuiiTccboniiHip.dixfirclic.oes raorbi uclxta tes indinat^ func bene fe habcf uel m3le,feu melius uel peius eas anni comparahdo cemporibus , regionibus 8C di^tis,quafi diccnsq> fi exduobus apho. vaum feciriec, fcciirecmeiius.Nadumponic ffigritudinaaliead aiias, non exphcat quid inteliigic per ly alias . Moi fai igicur 8Cc. Nuncfequituradc6mcncandumA:c.apho.£cco tinetpars prgfe^sparccs duas. Pr icno fadcvjjdi^^tum eft. Secundofacisfacicdut«o. Secundiibi(ficutfimpiic«£.) Inprimaparceproceditfic. Primocomencaturccmipa ratione morborumadtemporaanni, Secundocomen- tatur comparationcm aetatum ad tempora anni. Tertio coaaentatur comparationem morborum ^aetatum ad regiones.Q_uarto comcntatur copararionem morboi^ <S: aetacum addtxtas.Secundaibi(i£tatesaucem.)Ter ria ibi( Eade racione. X^uarca ibi( Sic uero. ) Diat prt mo GaF. <]^ cx coparatione temporum morbi gener^ in canpore fimiii 8C curati in tempore contrarto melkjt* rcsfuntujuod cxplanauit GaF.dicdmcntatuseftapliQ. illum.34. fecundgparricul^ .£. inmorbeminus 8Cc, Acaccsauccm. NuncGaF.comcntaturquomodafta .S^cs tes fehalscantad tempora dicens,<^ aetaces i ntelliguntur ^^ cga fe habci-e ad tempora,ficut 6::a>mpIexiQncs naturalcs. ficutco naiiliqutbusaetariuedominatlrigfditas bene fefaabent pFones in aeftate,«5<: illi quibus aetariue dominatur cahditas hc^ f^ ^Sc* ne fe iiabe t in hyeme. quiaienesqui fupple frigidt func, fecundiiaetatem mciiusiehabent in fftate^etiuuenea^ funt calidi fecundil aetat^n melius fe habent m hycme. . Primonotandii<5^notanceraetatcsinteIiigeudg funt, ^^^3 ut naturf feu coplexiones naturaies,qiuaaetates fuat /c busaiii cundii natur^aa ia hoc coplexionibus nacuralibus aiS* "^'^'ec et miiandojutpotcitcoll^i S.ccrapeu.fiuali.cap.aiiimi q^id- lantur eriam coplexionibus nacurailbus,quia Sc aetatcs Ga F» indicatdeearumcoferuationibus ficut coplcxionesng; Eurales.alTimilatur etiam nacurfs refpcccu temporum» quia aetates lapfg mdius fe habent in temporibus cotra rgSjUtdenaturiseftdiAum. SecundonotaHdiiq>par3 maxime conrinct ucrftate aetace<X:coplexionenaturali fimilibus fecundum denominarionem , ut coplexia cali <3a in aetate calida maximebene fe hal>etin tepore oon- trario . Si ucro secasdiicordct denominarioni complcxio iiis,utfiponaturftasfrfgida<5ii:coplexio naturaiiseaH da,tuQC pr^ potenriori gtatc in denominarionc ^ fit ca plexio fumetur mdius ic haber c prindpalit rarione dci» iioaunarion^ f tatis , ut fi cotpus ponatur ualde ^mm Digitized by Google P A R T I. frigidam,p:>natirr ctizm naturalicer calidu , quatws tto tantumdiccnducft tale corpusmchusfc haberem gfta' te.St uero cotingat ccontra,quiacorpus Clt ualdc natu- ralitcr calidfumodicum autem fit gtatiuc f rigidu, quia iitmodicum feniiccorpus, tunc meiiusfchabcre fumic fecundu denominatione naturalis complcxionis. vndc hoc meli us fe habebit hyemc cp gftatc Si uero naturali s coplcxio f qui potcnt concurrat ad contrarium gtatum, dcnominatio melius fc hal>cndi confcquitur mixtas con trariasdenominadones refpcdu temporisintertepora ^'brbi contrariamediantis. J£ademr5ne&c. NucGaf.co' lapfi SC mentaturquomDdomorbiSiigtacesfehabentadregio- -fetates ncs Ecprimopr^mtttithoc.fecundodeciarat.Sccunda bene fe jbiCSicuero.^Deprimodicttq^idemjquoddtclucftdc habent ^tatibus refpecftu teporum eft diccndu de morbis et gca i cotra tibus rcfpectu regionu,quia morbi Sc gtates fupplc iap-- M^ regi fg bcne fe ijabcnt in contrarfjs regtonibus, malc autem i onibus conlimiiibusjficutfupplecdparabantur complexiones : naturalesadtempora. Nammorbi.<Si:c. Nuncdecla- ratdi<ftum fuumS: diuidttur in treshgc pars/ecudam numerum trium propolitton um ad deciarattoncm dicci facicntium.Secunda tbi ( Magtsct; fang . ) Tertia tbi( Ec tn ali)S.)Propoiiaoprima eft hgc. morbic^tdinafcen- tes in regionibus calidis funt minus moiefti . lila propo- iitio cotinct( ut eil dtCcu^probabile uetitate,quia ^ba hik eft , cum a minori caufaiiatmorbuscalidus i regio ne cahda ^ frigida ipfum cite mtnorcni in elTcntia m ar bi paritate fuppofi ta ud non nimia difparitate , ut fi i r e gionecaltdaappareat caliditas.aiebrilis.tant^q; inten- iionis appareat in regionc frigida,probabiIic conllat fe-^ brcm frigid j rcgionts fore peiorcm . Et fic patct quo oio domorbtfehabcant<itumad gencratione refpeccur^ gionum.q^tum etiam ad curam notum eft, quia morbt i:alidi nafccritcsin remporecalidocuranturbeneper te- pusfrigtdumutllbicontrarium. Magisc^fang. Nuc ponit^pofitionem fecunda.d.q> gtascaiida fanior eft in regionefrigida. Notandum primo g^ pcr gcatcm cali- -^^^^ . damdebcmusinteliigcregtate habente caltditate mor ' ^^^ 3« daciorcm 3C acutiore quaiis eft ftas iuuentutis primq apho.comen»! 4..quamuishat>cat caltditate^quaie in- -^ , •> tenfiueficutinetateprscedenti.vtpatetibidem. Secii ■^^i^ dofortedubitabitaliquis qualiter states & complexto . • nesnaturalcs,quoadgcnerationemfeunafcentiafeha- betrefpeftu tempo:?:feur^ionum. Etprobabilitrc- fpondendu eil, q> iiarum gencratio 3C pduwtio fi lapf^ funtmelior efi; in tcmporibus <$C rcgionibus contrar^s uia caufar um prsfcruantium,ut mclius cft aliquem fie xi iuucne hycmc q^ gfi^atc aliorum paritate fuppofica. ^ ~ j^tethocciipcrhyemepferuetur alapfu.ccottttamcT Jiuseft alique fieri fenem gfiiatc qp hyemc,proptcr can- dcm caufam 8c aiiorum deijitaparitatcfuppofita, idem dcregionibuscftdicendii. Etin aljgs(Sic» Nunc can- gitpropofitione tertia.d. q^gcncralicomnia bonafunt accepta cx fuo contrario, Notandu <j non eft intindo GaF. vclle<3^ uniucrfaliter oia bona alicui corpori fint acccpta cx contrari o illius.nam bona cor pori tempcrato non funt fumpta cx fuo contrario corpor is tcmpcrati in jtate tcmpcrata Imo funt fumpta fecundii fimilitudine utdicctur infinc comcnci. fcd uult Gaf. <;^gcneraliter omniabona.f.corpori lapib naturaiic aut|tatiue, bona inqua ad bonificandum hoc corpus , quia ad pferuandu autreduccndufuntacceptaex cftntrario.patetpropofi tio difcurrendo per ca hts corpor ibus banificandis appli cantur. SicueroiX:c. NuncGaP.comcntaturquomQ dogtatcs et morbi fe habcantad digtas. Et ponit duas^ pofitiones.quarumprimacft hgc.Digtae calidg mdio' xes funt gtatibiis &:morbis frigtdis.Secunda proppfitio cft hgc.di^cs ficc^ funt meliores morbis Sc ^tatibus hu^ midis. Pretcrq^fietc, NiicfatisfacitduWo.Et.prim» III. I^ottit unam pfOpofitioHcm Jiccundo alf am . Sccuda ibi <CLuguer6.) Dubiumfubacforma^ponitur.didiu Dubini i ell,a .dc diftepcratis complcxionibus quomodo fe habc ant,fcdqmddctcmpcracisdtccnduefi:. Adquodrcfpo dec GaF.q. licec hg lapf? coplcxiones 8C ^tatcs melius fc habeancacceptis «S:approximatis contrari)s,c6pkxco- m tamen temperatg tcmpustepcratii dcbct clle , ac rc^ giones 8C teperata digta.N a fola ceparata coplcxio mc- It usfchabetfuumappItcandofimilC(S^c. Q_u£ ucro. SccundoGaP.ponttpropofitioncmfecundadiccnslic. iEtates i ^gtatesinhocq»funt fecundu natura gaudcnt fimili- ihocc^ ; bus , in eo uero q> funt extra natur a contrarijs, dii autc func fe- i dicimusgtates eiteextranacura, htcfermointeliigedus cundfi 1 eic de gtattbus ggrotatiuis .qu$ propofitto poteft fic iti^ natura i telligi ,q» ^tatcs iapfgpro quanto funt fecundu natura, gaude t I quia funt conformes fanis operationtbus.funt etia faclfj liFibus iecundu decurfum naturaie egenc faite cfFcdtuc fi.mi,- extra i libus.pro qpto tamen funt extra natura , quialapfg ade uero uc bjto tcmperamento naturg tnclinatf ecia ad iapfum ui- lapffco tertore ege t djetts.dtcftis denomin^cis concrarijs, uc $tas trar i^s. i caiida ,p^to debica operatiombus eget di Jta ciFectt uc caltda, pro <$co camcn iapfa k cemperaca 3c inditiaca ia- bi ulccrius.uc eges aitqualiprgreruationeegetdigtadcr nomtnatafrigida,qug tamen dtdcur effcAiuc calida, q f tates lapfg appcilantur ggrotaciug, quiaincltjiacg ^ gro tare refpeftu gcacis ceperacg,qa tndtnac? fenfibilt ter Ig dircfpcdu iiltusquamuis nonabfoiucc fint ^grocactus. Aphorifmus. 4* In horis qiiando eadem die, aliqando qufde afi:as,aIiquado uero frigus,autumnales ^grita dines expecfiare oportec. Pertemporaquoticse.idcmd(e,mofftus,m3dofrc- Xhc 1 gus exttlitjmorbos aucumnales expeclari oporcec. In ceporibus qn cadem dic, modo calor , modo frigu$ j^^^^ . fic,auccumnalesmorbosexpeccareoporcet. . . Expoficio Marfiii)fuper apho. intcntio Hip.in apho.prgfenti eft exquadam particu larimutationc tempo^nosdocere pronofticari fuppic autumjialium morborii cuencum.Ec uult condufione ifta.f.quandoinaliquaparce diet eft caltdicas uchemes^ in aicera ucro parceiUiusdtei eft frigusimenfum jConiti tucg dtco dtci tn aiiquo cemporu,oporcecmDrbos dtuer- fos<S:ingqualesexpeccare. Condufio argutcur iic. iilo tcmpore cxpccrandi func morbi <S;:c . quado diuerfg nia. tcri^ diucrforum morborumgencrant. fedqaado^c. tunc diuer f| maccri^ gcneracur.ergo. maior propoiici<) facis eft noca cutlibec colligicur mtnor in finc comenci. huius racionis folum cxplicac in cexcu condufionem dj ccns,q» quando in temporibus anni dic eadem aiiquan? do ccrce eft gftus.i.incenfa calidicas, aliquad^ fuppie fic frigusincenfum , oportet cxpeAare morbos aucunales. Pro apho.primo cithuiusconcordianotanda^qu^.coj l^afis ! ligicur.l y.Concinentis.cap.de aere, colligitur eci^ii. x ^mce . fencencia.fecunda primt.cap.3 .doc,2 .de nacuris c5po? rii<^eorii mucacionibus. dC cap.6. de hisqug proueni unc exqualicacibus aeris. coiiigicur edam quinco cheo. Haly.4.cap.adfincmfacis. Secundocftriotandaiicili j.£a!^. \ tas.eft,n.prffcnsapho.vciItsadaAumpronoit;icum,i||: Xepo- | paccc cx diccis. q^cum ecia ad accum pr§fcruactuii, quia ranc^ 1 taliappareccmucationefdmusmeltusregcrc&: pr^fer mucaci 1 uare corpora . : Tcrcio ampliandus eft ap.ho.non.n . for onis p ■. iumapparcntctali mutationeaerts, oportetdtctosexpc nofti— : ctare morbos,immoetiam digtamutata, confimtlic a^ cuspfer ] tcm eciam aliarcnonnacurali qug fit caufamulciplica- ^2itiix^^\ tionisdiiierfarummatcricrii. Q_uarto notandri.H^ ^(.^^o lictcra.in temporibus.potcft inteiligi duplictc. Prim<>i tc»3poribu§,quia iuQm^ibus tcniporibusanni>aut Mr um Digitized by Google A P H O R. ttmfnmukfs. Sccundo/nccniporfbiis,<3|ufam alxqiio'- . tcmporuni . quocunquccxponacur pars contmct ucri ' «accm , Pnma camen mutacto forttor cftadmorbosgc- n^randos. Q_uintonotandum . hi-sc httcra . quando cadeai die<&^c .potcit cxpom primo ad mentcni Gaf. ut imaginem^rcaioremciTcquantumad tres horasdtci, iFrigus uei-^quancumad aliastres.<S:hocitcrum poiTu-' iuusimaginariduobusmodis, Primouciitquaii qux" dam circuiatio > quia tribus horis fit sellus Sc tri bus iit ^ . frigusjd^iicultcrius.uclq^iit frigus tribus hons 8C a&ltus tribus , quae m utatio tamcn non iit fccundum na turam . Sccundo principaliter poitum us cxponerc, qua do cadcm dic non folum q^tum ad trcs iioras , fed quan- tumaduna uel duas.quomocun<5 cxponatur pars con tinetucricatcm. Sextonotandumctiamad ampliatio- iicmapho.q>non folum oportct cxpcctarc morlK>s autu nales,fedctfancutras coniimilesdifpoiitioncs.quodpo « tcit^baripcrucrificationemquf tagiturin comcuto. ^or— • Scptimo notadum . Pcr morbos autumnalesintclligic ^"^ ^" morbos in?quales inordinatos *S::diucrfos , ilcutau' i"^"^ cumnusci^etiam tempusdiucrfum,quimorbi appclla Jise^in £iij.jj3coniii^cntcs,qnianonordinatis fuis motibus 8C conii'- -- - .. - ^. - ... H I p p a 33 iicns. afilicflionibusjdequibus loquitur GaP.^.rcgiminisacu - ^^ y torum.commen.45^. OAauonotandum.Himorbiap ^^^' pcliantur morbi matcrialcsiiuc iint complexionalcs ii - uc iint compoiiti, ut apoftcmata.- Vltimo notandum. Himorbimaximcfuntexpc6tandiin corporibus inor- dinans 3C praeparatis ad morbos.Nam maxima particu CsV bgenerationtsaegritudmutncitpairuricorporispraepa- ^, j fatio. primo de differcnt^sfebrium.cap .4. defcbrc pc ^ ^ ilfientiali . Poit ulti m um notadum cx TJiadeo q> Hip. ^^ - ponit iignum 3c iignatum.iignum cit in eodem dic ak - ^?V^ quando iicri frigus aliquando aeilum . fed fignatum eil / ^^'"^a^ritudoautumnalis, tum ■'^ Expofitio Marfil^ fupcr Comen.Galenf . Cum rationc (Sic. Gaf. praehabitum aphor. c<Mn- mcntando dici c iic , q> tcmporaanni nonf unccaufa mor borum , fed mucationes complexionis tcmporum . Pro partc notandum , q^ haec littcra. Cum rationc dCc. .Poteflcxponimultipliciter* Primo q> tempora anni inquanturatempora( uteilpraehabitum)non funt^Cc. cutus cau£a& ucrificacio habita cil m cxpoiitfonc aphor.primi iedtcmporaanni, ideft mutationes com- plexionisaecismutati temporalicer ,aucquiappcllatur tempusfuntcaufa morbi. Sccundo poteitcxponi pars iic ,.q> tcmpora anni fupplc temporaiitcr difcurrcntia nonfunt caufa morbf fecundum expojicioncm datam fuper commento primo, quinetia linc caufa fanitatum autearum conferuationum , fed mntitiones fuaecom- plexionis ,ideit:mucacionescemporum afuis naturali- bus coplexionibus func caufae morbi. Cu igitur 6Cc. Nunc GaF.facit quod dictumcit diccns,<^ cuiuslibct er go tempotis anni complexionibusin quafcunc^ iibiop- TeDUS P"^JSca&mucatis quacunq^ hora fiat hgc mucacio necclfc mutatu ^^^5*^"°^ morbos gcncrarf . Primo notandii mcrito di- € <'i<fni ctumcirecomplcxionibus namcgtcrciparibustempus tiuum ^ prop"^ natura fccundum plurcs mutatum qualitaccs morbo ">^^*^^ eftmorborum gtgniciuum^^ermutationcs^r- rum go.complcxionum intclligitmucationes utriufc|{ com- Muta- pJ^Kcionalis quaiitatis tcmporis. Sccundo notandum . tio com ^"^*'* notanccr ciTc dicftum quacunq; hora, ad dcnotan pfonii ^"^'»<J*^"^i^3^P^r"'ii^^o^cmp^"'^ fecundum tota ^ * anni temporapjcrfeucret , fi uc cciam aliqua partc tcm- portspcrmancat>dcfc cil gcneratiuamorbi, hoc.fuppo fito priaiitus q? ra utatio fic uehcmens Sc intenfa 6c fubi ta uc coiligi poicft ex fenccntia commenti . Tcrtio no-^. tandum cp faclca tali m ucationc,quia uehemens cil ct po tiifimumin difpofito corporc,ideo tunc<SiilIotcmporc aani gcaerantur morbi autetiam illi tunc, quiaintcm pprc uaidc propinquo ilii mucauonf • Aphoriioius* . ^. ,. Auftnni flatus grauant auditum , caliginQfi, - caput grauantcs,pigri,diflbiuenLt6s: quando i&i pracualent , taiia in morbis patiuntur x^ocan^ tes.Siueroboreasfuerii,tuf]fe,feringes,uentrcs; ' ' durijdyfluriae horrores:dolores,6(: pedor uni,ct laterum.Quando ifti preualucrintjtaliain mor^ bis expedareoportet. Aufi:rihebctantauditumcaligioemobducunt,cc«'- • Thc» pora difFundunt,pigrioraquc faciun£,caput aggrauant. V bi iempelt:asita praeual uerit , atFcclusciu fmodi exi" - * itunt.At ii tcmpusaquilonium cit, tuiTcs, fauces, a]ui durc difFicuitates urine,dolorcs horriiici coitaru <S:pc Ctorum acddunc. Vi^itatcmpcilas cxupcrarit 3 aiFc- ctus ciu&iodi cxpcccaco. Auiiriauditum hcbctantcs,caIiginofi,caputgraua- t^eo# - tcs,pigri ,dii55lucnt€S.Q_uandohuiufccmoditemj>c- - . - ilasprxualuerittaliainmorbispaciuntur.At iiaquilo . niafuerit,tuifeSjFauccs>aluidur^,diiffcultates urinx, . horrores,coilarumdolorcs,d:pcctoris. Q^uando haec tepcitasprxu^ucrit talia in morbis cxpcctare oportct, . Expoiitio Marfil^ fupcr apho. InprgcedentibusHippo.compararioncsquafdamcx prciTit morbum Sc f tacum ad tempora 8Cc. ictigit ctia cli«ctum cuiufdam ipecialis mutaiionis tcmporum.nfic quoidam tangit cifeccus cx duobus ucntfs prindpali- ter confequentes . Et comincc iliro aphor . duas partes. P rimo cangit effectus uenti cakdi &: hu . Sccundo f rigt- di 8C iic. Sccunda ibi ( Si ucro borcalis. ) Pi ima pars co ti^iet partes duas . Primo ^ppo .f adtquod diccum cfc. Sccundo unam conditiQiic|ii tangit ad }x>c q> cx ^ral* uenco hi confequancur «ffgctus . S€cundaii>i{Q_uan- doiitf.) lapartcprima uult Hif^. tii^m conda- iionem . Vcnti zxi&rini l^duntauditum , caligincm in- ducunt oculorum ,grauant cafHta,(Mgrcfadunt cor- pora , dcbilitant uirtute coiporfs . Propofido argui- tur iic . tlii ucnti has producunt <^rationcs,qui fua caliditate &: humiditate diifoluunt humiditai^ &: rc foluunt feu debilf tanc uirtucem , qui ctiam funt mul torum gcncraaui uaporum . icd uend aullrini func buf ufmodi .crgo . maior 6C minor patcbunt ucriiican do parcem cuius rarionis fola concluiio cxplicatur ia parcc , iic Hippo.diccnte iiatus , idcft ucnti auilrint grauant 3 idcii; If dunt auditum , ita uc iiac grauicer. caligincm inducunt oculoruniiideo caliginoii dicrica ptta grauant , pigra faciunc corpora . idco appciiati pi gri diifolucntcs uirt^tcm ucl huraorcs ut cxponam. j^.j/^^^ Primo notanda e£t aphor. concoKka quj coUisiitiir. rjaf^ * 17. Concmcntis. capitulo dc aere.^quinto chco.ca pitulo dc mutarionibus aeris propter uenros . 8c fe- cunda primi . doarina fccunda . cafMCulo . 1 2 . <&:. 1 3 . Ve to^ dc ucnco iJepccntrionali 3C mcridionali. CSccundono- rinofci tanda cit utilitas.Eit cnim pr^fcns aphor. utilisqua ^ cano tum ad actum pronoiticum ac cuam curaduum . ta- U cn;m fpirantc ucnto futuros fdm usaifectusprono- iir^ciri . Valct cdam quantum ad aaum curatiuum. iiam primo cx tali flatu ucntorum morijos cognofa- - mus 3c per confcqucnsproportionatamcdicamina.co gnita etiam ucnti complexionc pro cura 3c pr^fcrua tionc iicnda funt applicanda contrarta . Cufus apho. ctiam ncccifitas colli^itur cx commentt principio, cum cnim mcdicum c^rtcat difccrncrc an morbi cx. caufa caufcntur intrinfcca ud cxtrinfcca , idco fup- picjncdicyun.qualitatcm cauf^ csicnoxis Sc eius <ef- Iaco.s,Apho. £ Digitized by Google P A R r V 5reAusoport€tcognofcere.idcoHipp3. prgrcntcm pto^ tulitapho» TerfionotandumadaiTipliactoncm aphor. q»illudqaodpomtur deuencoauftrino intclligendum cil4e acre confimiliter calido Sc hu.ac etiam alfjs con- itmilircr complcxionacis. uenti tamen auftrmi eil plus hoscffeccusc&ccrcpropter flatum aut motum '8c Hc Cap. I fortem imprclTioncm . Q^uarto notandum , ut cx pri mo 6C fecundo coliigitur mcthcororum . Aterradupli cem cleuari fubftantiam 8caq\ia. uaporem fcilicet cx haiatione fcu f ufnum,quauis aliquando fumatur exha latio,utad iftacomunis quafi exaho latio.Sumjtur ett am aliquando uapor pro quojibct ex alio fubhraa to . Su nicndo tame proprie uapor cft cafs <Sj: humidus exiftes potentiaaqua. Bxhalatio ucro uel f umuseft calida: 8C Exhala iicc|c6plexionispotetiaignis,utpatetpnmo metheo. tio gd. ^dpropontummatcriauentic3lid3eft(S^iicca,utfccii Vapor docolligiturmetheo. C^uinto notandum q> ucn ti ta- dupFr nien non apparent calidi ut colligitur Cecundo mechco- Venti rorum,propter cos comouere aerem uaporcirigido plc mate-' num . ficfimiliteraer expiratus prope eft calidus. lon- ria, geautemfrigidus.longc.n.comouetaercm frigidoua Cap,l poreplenum.Veldicendumctiamde uento,<j>quiafpf rando feu flando aerem corpori rcmotu confuetum ae- remfibiapparadofrigidiorem(fecunduplurimu>deo ipfum contingit apparere frigidum.t^uis ctiampofe fic &;defacto contingacipfum aerem ualdccalidum como uerCjUt corporapercipiant uehemente caliditatem, cja tamcn pluriesaer drcunftans corpori calidior cft altero acrcjio pluries cx uento apparet corpus infrigidari . plu rtes ctiam apparct ex flabellatione inf rigidari corpus. ^ Veto^ Exfftoinferoadpropofitaq»uenti uarijs denominanc «arig 4 qualitatibuspropterlocaperquaetranfeunt 8C quibus litates. obuiant.in promptu eftcaufacum fuisflat(bustalcs,et Vecus j^j^ comoucantuaporesacetiam aercmtaliter cfFectii peftile utquida uenti etiam peftilentesappelletur. Ex ifto ad tialis. propoficii fecundo infertur q> ucnti auftrini uocantur veti au ^i, jj ^ humidi.abauftro n. flantes per loca etiam caii ftrini ef ^^ ^ uaporofa fpirantcs calefacere habe t corpora Scha fcdus. pxecc^re.&idcononeflctinconueniens uentura auftri numpcrlocafpirarefrigida,etindefrigidrieife. Sexto notandum notater efTe dictum auftrini in plurali, eo cj> pon unaauftrini fuf flatio uenti eft fufficicns ad hos cfR ciendosefFectus,imopluresflatusrequirutur(fecundii Cap.J piurimii)id«odictumeftauftrini. Septimo notandum Tex. ^j fumitur prioia tertg .<5^ fecundo techni.^S: ter tio de ac ^ Ij cidenti 8C morl?o.Operatio Igditur cripliciter, aut quia cap.4« aufertur,autquiacorrumpitur,autquianiinuitur.Ad OP^f ^ propofitu . flatus auftrini grauat auxJitum, quia aliqua tione I^ j^ cxtoto aufcruntauditione.Primo ex immoderantia di tripli coplexionisproptercaliditate auftrini echumiditatcm. citer . omnis.n.imoderata difcrafia deftruit actum proprig uir Difcra tutis,ut coUigitur fecunda apho . comen. 2 O . calido etia liaimo njuItos<&: humidosinfpirandouaporesconfequiturab^ dcrata latioauditionis, cuiusauftrini remitTapotentiafaltem Igdit ac fcquiturremjirioautdiminutioiauditu,autfuppleuir tumuir tuteaudienascxiftentcpotcntiori faltem^uditus dinii- tutis nutfoconfcquitur.aufter.n.incorporeirapotentiorifa Auftri ^jgj ablationcm auditus, ubi in pote tiori folum f acict di . cfiectuf mjjiutione confequitur etiam corruptio ^uditus , ita ut, P*^* tinnitus aj^arcat dC fonitus nuUo fonantc exteriori,fcd folumagitatis<S;comotisuaponbusintrinfecus.auilcr ergo ficmulciplicando uaporesaut etiam humiditates i trinfecasfuicaliditate diiToIucns ucnpfitates gencrat tinnitunifedentcsd:fonitu. Odauonotanduc^^au- fterctiamhabetgrauarcguftum odoratii 8c tadum. Primo a caufageneraliqiiiainftrumento^fcu organo rumin moderandocoplcxiones,aut etiam nimia humi ditate uaporofa,authumorah*diiibluta uirtutesillas he |3Ctandofcnfibil€S,autpcnitusaufcrendo uel corrumpe l3o , quia tamen circa auditum manifefta cfiidtlaEiiQne . proptcraercmprsingrcdxadauditum>autpropt€iaudf Ilh tum Isedimaxfmc^ac fpeciali Isfionc per acris fcuiiap^j res comotionem intrinfeca,ideo de auditu fpcciale hcit mcntione . Nononotandii q> quia aufter habet Igdere Graua i maxtmc per corpulcntias uaporii ct humidicatum di ilo ^«o " a - lucar um 8c non folis qualitatibus ideo cft diduauftros phac . grauare cum grauaao fccundu locutionem coniuncm tribuatur rcigrauantf &:pondcranti. Dccimo notan- dumq^hxclittera.caliginofi.poteft cxponi dupliciter. Vnomodo caliginofi,quia plcni caligincfeu uaporibii^ obfcuranttbusaerem propter affignatam caufam. Sccu do appellantur caIigiuofi,quia caliginis feu obfcuritatis oculorum eficifcuf replendo caput ac ctiam oculos uapo ribusautetiamdiiToluendo humiditat€s,qu«£ flucntcs adoculumipfumobtenebrant. ! I .notandu.Ipfigra- uant capitajquiafadunt capita ciTe grauia 8C pondero- fa replcndo ipfa uaporibusgrauantibus,quorum pcrci- pitur grauitas f n depreiTione ^i^ eleuatione ipforiim , uc plurics notat expcrientia. AppcUantur ctiamgrauantcs capita,quiagrauitatcra vl^lsfioncm capiribusinfereuj' tes debilitando uirtutcs fen fi ciuas interiorcs, ut aliqua do auferantur minuantur autcorrumpantur. l Z .no tandum.Hi uetifaciunt corporapigra,quiapriino ual de incpta ad raotura proptcr maxiraam ponderationem corporura,^ propter debilitatera raotiug uirtutis qux confequituradhumiditatem uenti humecftantis neruii motiuura qui uigoratur ficcitaccinfuamocione,utcol hgiturfexto dc accidcnti (S^morbo.quia etiam hfc uen- tus dilTDluitfua caliditatc humiditates neruos motiuos rcmollientes,quia etiara fua caliditate fubftantf am re- q^^ , foIuitfpumofam,laxatctiam.^rarefacicfubftantiam '•^ neruimotiui. ij.notandum.HiuentifuntdiiToluti.f. ut habitum eft h umiditates corporis faciendo eas fl u ui- <3as5iJliquidasexquarum fluxu praedicfta nocumcnta fcquuntur. uel funthi uen ti diifoluentes fubftantiam fcilicet humidam in uaporcm .ideo Scc. ucl hi ueti func diiToiucntes, ideftdebilitantesuirtutemrefoluendo 8C abijciendo fpiritus. 1 4 .notandum . Non folunt uenci ^^ jce , , auitrinihscceSiciunc nocumcnta,iramo 8C quxdam alia.de qufbus habetur fecundaprimi docfc.fecunda. ca piculo alle.fuperius.laxanccnimforcicudinem. Icem de bilicant uircutem laxando et remolliendo corpus ac etia refolucndofpiritum.Iteraaperiuntporos fua calidua- te 5 ad eos tamen multam ad intra trahcndo materiam. Item faciunt debilitatemin fenfibus. hoceft cacftum fn nocaco.Icem cprrumpuncexituras,quia propter calidi- tatcra 8C hu.multiplicantur putrefeAiones 8C plures huraiditates. Itemfaciunt pruritum in poda^ra ct cxitu. ra,aliquasfubcilcsadcutcm trahendomaterias,qu|fua caliditate pruriunt. Item fadunt epilepfiam 8C foqanii fcilicet firaulreplendo caput muicis humiditatibus 8C uaporibusmultasctiam hquando humidicatcs.Iteoj fa ciunt febrcsputrefacftionis humcifcando per eor um hu midit4tes>S: fuacaHdftatecxtrancando&: faciendo cas cbullirc.Item non exafperantguttur fupple uera afpert tatc,quai.eit: inasqualiiasfacta fecunduni corpus durij, uttechni fecundb fumitur de fignis cann?. puimonis, ^c, i ^ \ fad^potiitimum^tali ficco , ut cxiccando cxafperet,; quam wis diiToI uendo huniiditatcs polfint cfTe caufara^. f editusautaliquahs afperitatisfeu inequalitatis cannae; Vitimonotanduni<5^ flatus ^uftri ni non iblum facfut „ f ftkqug funt q uaedasn accidentia morbor um feu quasda acftioneslgfg,fedetianafaciuntmorbosadqug ifta con^ ifcquuntur. C^uf a tamcnifta accidentiafunt ftiis notio* ramorbis,ideo cxplicauit ea in prf fcnti tanquam etiam magiscontingenaaqpaliaaccidetia. Nunc&citquod dicftum eft:Hippo.Et uultcondufionc.*ni{iam<;^infi'r- miexmorbispatiunturifta accidentia propter ucntos auftrinos quando ifla ucn ti funt ualde pote tes f upra cor pora.Propofitioarguitur fic. quodJibctpaiTum patitur cficdum ab agente,quando al^s paribus agens eft iial^ ^c potcns fupra paifumad lumccficdum cffidendufw. ig«wr Digitized by Google A P H O R. CaS .2 igituf ptopoficio uera,nota eft confcqucfttia.colhgicur antecedens fecundo deaccidenti.cuius c6 fequentigcofe ques in liccera iic cxplicat,qn uenci iiti ualde ualc c fup ple corporapaciunrur calia fupple accidintia ex morbis uel talia contingentia in morbjs. Notandum q> notan-r tcr divflum cft prarualent.i.ualdc ualenc , quia fi uenci ^uftrini non ualencpropter flacum niodici temporis uel jion uaide incenfum , tunc corpora indifpofita potTunt permanerc fanaaut liuntneutraet non ^gr3,utfatis eft notum . In hac fecynda parteprincipali effeccus tangic - iicnti borcalss.Etcontinet hxcpars partes duas. Primo fadt quod elt dfcftum.Sccundocofimiiiter condidione ponit atcendendaad hoc ucriticandii.Seciida ibi ( Q.ua doiftiprseualucrunt.) Inprimaparteuult Hip.iftam conciuilone . Venti borcales funt effecliui tuHis Ixfio^ nesfaringum feufaucum uentrium durorum dyfTuria horrorum dolorum iaterum 8c pectorii. Propofitio ar- guitur fic.iili uentifunt efFc^fciui iftorum cfFectuum q qualitatibusinformantur horum effectuum cfFcctiuxs, fed uenti boreaies talibusinformantur qualitatibus.er< go&c.maiorpropofitiopro tanto cfteuidens,quiaiIIo rumcfFe<ftuum cfeliotribuitur agenti quae fuisqualt tatibus tr jbuitur ut inftr umencis. P atet propofitiomi- nor ueriHcando partem>cuius cofequentig fola conclu" iio explicatur in littera ficHip. uicente5Cj.fi uentif uc- rinp boreaics iniirmi pacicncur tulFes,paciencur farigcs ,f .nocumenta faringumjinduracionesuentrium, pacie turdyirurias^horroresjdolorcslacerum <& pccftorum. „^ Proparceprimitusfupponendixuentumijorealemfe^ y ^ ^"J cundum plurimum dici frigidum 8c ficcum , iicec con* ©otf aj:. t jngere polTit ipfum fore calidum 3c Immidii ratione io corumperquactranfit. Secundo etiam fupponendum ipfum dc fe cfFectiuii ciFe <5<: infrigidationfi «S;: cxiccatio num^quamuis tamcn ctiam de per accidens calidicatem (Sihumectatione uaieatcflFicerenaturalem. Applicatus cnim robufto corpori calefadt unicndo 8c reHcctcndo caIorem>uccolIig(poceftexfenccntia.i ^ . apho.primo apho. <S;:totiusc6menti.iortificandoetiam corporum robullorum digeftiuam ampliores naturales cofequun jur humeccaciones, licutcciamhyemc raaior fequicur carnificatio in hiscorporibus incorporibus ergo debiU bus ac etiam excarnacis capica cciam habencibus cacar- rhofadicta in licteraconfcquuntur nocumenta. Tcrtio notandum nocacer diccum eifecuiTes.Q_uiaprimo cuf- fesconfequuncur iiccae propcer frigidicacem boreg ac cciam ficcicatcm Isedentem peccus 8C pulmonem undc irricacur pulmo ad expcllendum nociua. Caufacur etia tulTishumidamaximcpraecedente meridionali uenco^ jiam ex ue to meridionali repleto capite borea fubfeque tefequicurexpreiTtahumiditatum acerebro ad partes pcccoris(&:pulmonis.fit.n cxprefFio queadmodum fi fpongia aqua plena comprimatur,ficut etiam li uer fic- cum 3C borcale hyemem tranquilia cofequatur 6;: au- ftrinam,utpacetpraefentipart(cula.c6mento.I3.idcQ Kafisi «X ^^J^«^ uoiebat Ralls.j . Alnia cap .de acrc 8C ucncis. Pharfx tranchos corizasd: ca^arrhos caufari. Q_uartonotan amd6C dum.Reperiunturiftanominafaringesfeufauces,qu3c faux fumendo uocabulum proprijiTime non aliud flgnificanc ^ qusedam loca ampia glandofa exiftcn tia circa guttur fubmaxiilis,qu2e fecundum mcdicum deputata funtad ccrebrifupcrftuitatcsrecipiendas.undeeciafuncloca fa tisfpongiofa,quisfccundaIfydorumdtcant;urfaucesa JHdor, fcindcndis uocibus.aucfauces,quiaipfismediatibusfa * mur uoces. Per fauccs taracn in propofito intciligere dc Jjcmnsquaecunqj cmunccoria ccrcbri ucrfusgutcur ext ftcntia^adquf pptcr copreiTione <Si: cxprciTione abo- ycafactamfupcrftuitatcsccrcbridcfluunt. Caufant cr -go faringcs.i .njorbi faringum fcu aliorii emunctorioj^t ccrcbri . Q_uinto notanduj Caufantur uentrcs duri.u egcftionesduraeuciftccxauteciam durt iu cxpdlciidQ £5<:fs>qui^ difficuUcr cxpcllcatcs, primo qwai>pm .bo H I P P O, 34 rcam cxiccantur mcmbra corporis unitur ttiz calidunjj naturale , ideo mcmbra fortitcr exiccant <S(: attrahunt humiditatcsab egefttonibus.item (S;:feciidoborcsqua litace adfctespertingente lic fecumexiccatio. lifm SC meliusfrigidicate Sc fi cct tatch)ore| uirtus retcntiuafor tificatur,<&:debilitatur expulfiua , undefcccsampliorf. ceporecomorances ficciores efficiuntur. Contingercta. men poteftpropter l^oream tiuxus ucntris,dum fua uai deintenfa frigiditate degctat retcntiua imo 8C actractj> uam mcmbrorum acetiamprimamftomachidigeftio nem. oextonotandu. H?c nominareperiuntur apud medicos ftranguna&: dyiTuria,qu|nomina mukiplici terfumuntur.Sumitur.n.ftranguriaaiiquandoproff- pifTimo &:mtnimQ.mictucontingcntc propccr dcbilita temcontenciufuirtuiisundeurinamdccinerenon po-. teft.Caufatur Sc fecundoproptcr acuicate urinf , hoc ^ col}cctumeft.5.apho.c6men ^^.adpnncipium SC cft, comcntum iiiius apho.In anophlcgmone paticnd 8Cc, Ec fumicur aliquando ftranguria pro irapoccntia uefi-r cg adcxpcllcndum urinam,fiueconcingatpropter oppt lacionemforaminis fiuc propccr defeccu uircutis expui- fiu^ uefic|.Hoccolligicurfexto,deaccidenti<S:morbo. fecundocapitulo. PocefteciadyfTuriafumihts daobus modis.vndefexco de accidcnci fumic dyiTuriam Ga?.^ tali miccufrequencidi modico hisdc caufiscotingencc, quiapropccr debilitacem conteruiug autacuitatcm uri ng.Comuniter ergo hosfumcndo terminosin figninca tione conueniunc.Secundum tamen ftrictiorem fignifi cationcm dyiTuriafrequentem «S^paucumniictum im-: portatftranguriaucroxmpotcntiamingendi.Adpropo fitumdyiTuriafumiturhiccomuniccr, ut ctiamftran- guriacoprchendacur.borea n.ucexangue mWPC g- cucience ueficam.aliquando hote^ ficcicace uefic^ uigo racur conccnriua «^dcbilicacur expulfiua , unde fitini^ potencia miccus,aiiquandonimio frigorc debihatur ca tcntiua,unde frequens mictussS!: paruuscofequitur m3 xime uteft caccum corpDrib uscxiiibus Sc difpofiris ad ifta. Seprimo nocandii .Hic per horrorcs incciiigic quaf cuncj^ excrcmorii infrigidationcs.Primo pcr fe conrin- gencesfrigorelxjrc^d: ficdcacfcoftipancc. Seciidocau fantur horrores feu infrigidacioncs pcr acddens conan- genres . Nam propter c6 iti patione borcg aliquand> reri nentur uaporesfiuefumi ueihumorcsmaliiiciacuri g retenri 3c fupcr fcnfibiiiamcmbradifperfi, 8c reuocan do naturale calorem infrigidatione caufantct rigore in corporibus fupplediipoficis ut cft diccum. Ocauo no- tundum.Exboreacaufantur dolorcslaterum, quia hy pocundriorumfeucofiarum. Primoquide propter ma lam c6pIexione frigidaquf cft caufa doloris. Sccundo etiam caufantur doior^ coftarum proptcr ficdtate co^ ftipantem 8C reddentem coitasincptas dilatarionij.vndc dum dilatatur pectus doicnt coftg ■> quia fuj^lc mafculi 8C partesncrueg cxiftetes drca cofcas. Itcm proptcr cau fas fimtiescaufantur criam dolorcspectoru, Nonono- tandum. Venri Ixjrcalcsnon folum hgc effiiciunt nocu- menta,i:mo<S: alia. non foium etiam Isduntmembra ia quibuaapparent iftanpcumenta,imo<Si: aIia.Q_uia ca- men horum mcmbrorum nocumcntapr^hahjita ( fecun dum plurimum confequuntur)idco ca Hip.aphoriftic<j modoproccdens exprciTicinlittcradc confimili dictH- r us materia apho. 1 8 . Vltimo notandum. Q_uamuis duo alfj ucnriapudauctorcscomunitcrnominentur,ut orientalis 8C occidcntalis, ut patct fccundaprimi .doc.fc cunda.quia tamcn iih funtquafi tepcrari rcfpectu ifto- rum,€osutmorl3oru non ualdcefftcriuosobricuitHip» Nuncfadcquoddiccum cft.Et uultconclufionem ifta. Q^uando hi ucnripoiTunc ualdcfupra corpora,oportec cxpcctarc talia acddcntia in morbcs mcdicii fdlicet ud infirmos.Propofirio arguit fic.quand>cun^ agcns clt debitc po tcns fupra pafTum ad producendii cflrecta al^ paribuscft expcct^dus cfft:aus.crgoan§ fari§ noc« c5t laco.s.Apho, 3 4 Scragu ria qd> <S:daFu Gaf. Horror qd,quo caccur. Cap. Digitized by Google P A R T It tfata confcc(ucflda>c«|tis copf?^ucnsHip.pomt fu Umi^ dtccnsq>quan4o ifti yetiborcalespraeualuermf.i. ualde ttalucrintfupplefiip?rcorpora,opor^ct expeccare ta|ia fcilicctnocua|m?adi4amn|orl5ts4.cxmorbis, JNo^a notanrcr cif? ^<^uni oportct cxpc^arcpnipo, co q? cu frigi(3ipsl5or?f POQ ittitafortis in agedo ficut cahditas ai|ftr»,i4co noii ita Cito f«a cfftcit nocumenta, ca tamcQ ^xp^t&^oportctinproceffu. Vcldicendum c^ f uit ta- |teloguendimodus,ficutdidmusquan^ apparet talc ^gQum oportct fic cxpcw^ar^.i.ita confequi, * ' Expofitio Marfilq fuper Conjcn.Galenf. Idqufdena. Galcnicomcntum duascontinetparte§ principales. Jn prima ponitur necelfitas apl^o.ln fecun- <J^apho.pQniturc6mentatio.Sccu.d4ibi. Dicit primo Hip.|iarrareinSrmitates futurasfuppicftatibushis ue |is,cum dicat auftrinos flatus grauare auditum , SC ne- ceffc fuit Hip.tangere hoc addifcernendum ea qu3c n^- fcuntur cxnaturis morbor um ab his quae a caufis exte-^ rioribusproducuntur ut iudicarepoititdiucriimode f? cundumq^cftiuftum. Caufamuero. NuncQaf.con fequitur comenpando.Et continct hfcpars duas partes. Primo comcntatur primam partem aphor. Secundo fe cunda.Sccundaibi(Contra uero.) Deprimadicit fic, cf non cftgraue ^iderccxqua caufa uentiauftrini gra uent auditum quia fi huiufmodi ucnti coplexto calid^ ^ft <&: hu.ncccire cftfaccrc grauicatem capitis.Nam il^ teiftoucntoinftrumentafcnfuuum rcperiuntur pl?na humiditatc,fic per cofcqucns grauantia caput. Ite print ci^OQcruorum ^eporibushuiusucnti humeAantur, idco ijiotus uoluntarggrauantur Sc homines reddutur impotentcs<^debtlesadopcradones motiuas efFideu- das5^ alias, Prtmo pro parte notadum q^ aufter per fu anj cpplcxionem humidam humc<flatmembru, primo fubftantiam reponedo humidam.impellit.n.multos ua pores humidoSjqui in capite exiftentcs grauant caput ec fcnfuum inftrumenta.Impelluntur.n.primo per poroli tates cutis,ac etiam per nares os 6C a^res. Item etiani ue tus auftralis humecSado qualitatiue eft caufa ut pl ures fupcrfluitates humidae,quae refolute eficnt per calidum naturalefintretents,quxhabentaggrauarecaput. hu mctflat cti^ dilTolucndo Sc extendendo fubftantia hu midam.alia qax ponuntur in parte fatisnota funt. Co tra uero. Nunc GaP.comentatur fecunda parte apho . prindpalcm .Etpoteft ^uidi ifta pars fecundum nume- r um acddentiun?,quae explicantur in parte fcd nc meus lons^ior fermo ingerat uob«s faftidiiun diuifionem relin iquam . Dicit ergo de parte tota q^ cx ucnto boreali fit co trarium,quod poftca tangit Hippo.apho. I S .illo apho. <^uotidianae uero conftitutiones. Hip. uero tetigithic qiialesmorbos faciunt hi uenti.ut poiTinius fcire,quf ac cidcntiacSfequanturnaturasmorborum Sc quae cau- fas cxtcriorcs. Vndc dicit Hip .q> cx borea fiunt tufics p Borc^ pter malas coplcxiQnes inft rorum anhclitus 3c propter cfifcctus afperitatcsgutturis .undc fupplc infurgit expulfiua uir mali. tusfpiritualiu tufficndo ad nociua cxpellcnda. faring» Tuffis autem fcu afpcritatcs gulae hunc ucntum confequ untur quo cac dcficcantie Sc «ndurante guttur ,(S: fupple c6 fequnntur tur. iettam niprlM ajateriales de per acddens,p?r cxpr^ifiop e ^. i^umiditatii acapitcadpartesfaringuni.caufanturctia ticntres duri.i.egeftiones durae 8C ficciorcs toto corpo- rccxiccatopcrhuncuentunijutplustrahatdchumidi- tatc cit^run^ Sc ff ces diurius cx tali exiccatione morei^ tur in inteftints dyirurig ucro caufantur proptcr paifio Diifu- nes uefi<^rum( ut cft diAum in |iotato)nam cum ucfi- riaquo cafitfrigida<&:fic.&:fine£angume f.inulto <&: manife cactur. ft:o,eo q^ non haibet ucijas magnas multas &:inanifeftas difpcrfaspcr fuai^ fubftantianj quantum ad concauita tcm <&:fuiplurco^ partcin.plus crgo patiturali^ mcm- brisfuj^Ic comunitcriproptcr acddcntiafrigoris SC fic citatis mebrofupplcmodicum calidominusintcnforc- itftcQtc frigori mcmbro txiagts calidofeiDpcr alipru pa< ritatc fuppofita, Itemfrigidttasborc^facftdolor^pc-' <ftx>rum primo infrigidando inftrumenta anhditus.lcc per uiaoi condenfationis Sc exprclTionis exiccando. ua dc dum peAu§debcc exfcndi dolct.horrores ctia( ut eft tacftuinotap)frigiditafe borcsdia^ismodis cofcquuc. AphonTmus. 6* Cumaeftasfitueri fimilis,fudor€S multos ini febribus expecfiare cporcet. Q^uoticsajftasfitfimilisucrijfudprumcopiaminfc- Th^, bribus expe<flarc oportet. Q_uado seftas fit ucri fin?ilis,fadores in f ebribus mul ^<5; tosexpectarc oportct. Jgxpofitio Marfilf) fuper apho. Hip.in apho.pra^cedenti tetigitaccidentiacofequen* tia flatum quorundam uentoru. Nuncdocet prgcogno fcerc ucnturam multiplicatione cuiufdam exeuntis,m? ximeciiticc.f fudoris.Et uuItHip.iftam conclufione. Aftate fitntlata uerioportetexpectarein febribus ma- ximecrtticcmultosfudores. Coclufioarguitur.fic illo tuncoportet expectarc multos fudores quando ualde co curruntcaufsfudoris.fedfftatefifacaueri ualdc con- CuriTuntcauf^fudoris.crgo.maioreftnota.mtnor colli gitur excomen. huiusraiionisfolaconclufio inlittera ponitur,ficHip.dicente. quod gftasfifatur ucri fupple incomplexione,oportetexpectare in febribus fudores multos. Primo pro intellectu apho. eft notanda apho. j^^f»g concordia,qug habetur. 1 7 .Contincntis. cap . de aere. ^^- * coUigicur etiam in fcntencia.Tertio pronofticorum co p^^^\.f\ mcnroquadrageiimoilliuspartts.Sedtempora^i: P^^' q^hi^* '■. fensmorbos.<&:fecunda.primi.doc.fecunda.cap.5 Cu f^jy^p. ] ius initiu aer <&:c .illaparte.Cii ucro f ftas ucrnalrs SCc. rynoiii i Sc^udocftnotada utilit^.cft.n.prgfensapho.utilisq^ ^is pr* 1 tum ad ^cm pronofticu,qptu etia ad actii curatiuu. Pn f^^^^j^ . mo q^tii ad adu^nofticu^ga in febribus fcimus modfi^^ ,pnofticandi crifim,u? quod erit g fudore.V alct etiam j.atj^^^'- quantumadactumcuratiuumjquiacumfcimusincor-' ^ poribus humidjtaccs abundare,per exiccantia curatio- ^^^^^ . nem fcimus eiTe fi'edam . Valet eciam quancum ad actij ^fj-gg* \ prgferuatiuum , quia cxrccando eciam fcim us corpora ^^^^- pr^feruare. Tertio notanda eft apho. ampliacio. noa ^^^^ , j cnim folum § ftatc fimilata ueri oportet SCc. immo Sc. ^j^ ■_ ali}s temporibus afiVmilacis ueri.quaretamen magis de " ' cftatcprotulcritHippo.diceturindubio. Q_uarto no tandum. .Sftaspotcftdidfimilariueri, uelquia pun- ctualiter ad uerisdcucniatcomplexionem, uclquiapro prianaturamutataad uerisnaturam acccdat, iit dum fitminuscalida<5^minus ficca.Ad propofitum ^ftasin telligitur fimilis ueri modo primoautmodo fibi propin quo. Q_uintonotan<3um.i£ftaspoteftinte}Iigi aiTimi lari ueri,ucl in unaqualitate,uelinduabus. Adpropoii tum( ut colligitur ex commc to* )intelligi tur fi mihtudo quandogftastempcratacftincalido <^ hu.ficut uer. Sextonotandum.iEftasporeft fieri fimilisucri^uel .p ptcr pluuias infrigidantcs SC humcctantes aerem uel p pter flatum ucnti frigidi <Si humtdi,ut contraopcranti- bus gftate 8C ucntoin calido <S^ hu.temperies confequa ^fta§ ^ i tur.Ter tio potcft caufari ifta tempcrics propter par ti- ^ ^ ,pf f culares celeftium infjuxus mihi ignotos. Septimo no- tandum . Mfbts ex afTimilationc ad tcmpora alia m ulti- pliccm fortitur dcnominationem . A.uere cnim appella- turucrnalis>5£ficdeali^s tcmporibusi eftdiccndum. .X. Itcm a flatu auftri aut aconfimiliaj^llatur mcridio- n^Iis , cum flatus fl|ius ucnri fit fecundum plurim um a mcridie. Appcllatur ctiam feptcntrionalis proptcr fla- tum ucntiborealis, afcpt^ntrionc fl,antis, cui hgc gftas incompIcxfonefimflatur.DiflFcrcnaatamcn cft intcr /^mcc» ; ^ftatcm uernalem Sc meridionalcm , ut colligitur fe- cunda primi . capitulo» all^a. quia in^ftatemeridioK nalf cauiantur p^ftilenti^ morbilli 8c uariol^ , ut patec tbide Digitized by Google A P HO R. tbidem propr«r mulcatn hum(dttac^/mulc(^etiam ua pores , &: mulcam calidicatcm ebulJiencem humidica' t<s ^ uc mal^ pucrcfacttoncs confequancur . Ad propo- iicum applicandofftasdequahicloquicur uernalis eft. Occauo nocandum eft non folum in morbis cfTe^x- peccandc^ fudores , i mmo ecfam cemporc fanitatis uei ncucralicacis . dc morbis camen eft ftorta mcntio in qui Sudoris bus expcAatur crecicus fudor m ultum . Nono notan*^ ci 4r, 4uni , uc fexco fumicur de accidenci cap . fccundo fu- doriscaufamforcmultipIicem.Primaeftmulta mate- wahumida quam fuppknon ualeatcalidicas in uapo^ rem r.cfolu<reinfcnfibiIitcr cduccndum, Sccunda cau- faeft fubtilitas matcrig , ut ualcat ad porofitaccs educi. Tcrcia caufa cft amplicudo pororum ifta caufa ecia cft noca. Q_uartacaufacftcaUdicasdtilbluciua humidita' tum 3c earum ad cutcmatcra(9:iua,qu2e caufse in aefta" ttfimilata ucri concurrunt primoeftcalidicastempc- rata,quamuis fortisfupra diffolucndas humidicatcs,cft etiam multa humiditasfubtiliata per calorem .eft ctiam propter caliditatem amplitudopororum .iic crgo in ca fudor ut cftdi(fl:um. Dccimonotandum,notanter di- «ftum ciTefudores. PWmoquiaiioafolum unauiccmul tiphcaturfudorimmopluribus uicibus prcpter plures fudoris caufas rcpcriri.Aut eft ^quiafudoresqui expc- <fcan c I tcbribus funt fu(3ore&critid, ut fit fenfus apho . ^ P fccundum iftam uiam. qr quando^eftas fimilatur tieri, ^ ' opor te t expectarc crifim febrium pcr fudorcs.Critica ctiam expulfio debet cfrcmulca.coUigitur hoc fccundo pronofticorum.commen.de cgefiioncIiquida,&: eft co mcntum. 1 4.dum dUcitq^ fluxus uentrismultus(5uan> doque fignificat crifim laudabikm.undein expcrientia patet crifim perfecftam cum fudore perfici cum mulds f udortbus <S: magnis. rx*.notandijra. Hon.fbium in febrjbus cxpeccandos cflfefudores,immaeciamin,mor l?is al^ ut fatis cftiio£um>quia:tamen plusai^ morb» contingijtfc.criticc tcrminari etper fudores, ideo eascx: plicuit in tex.Hippo.. 1 2 ,notandam.Per£ebr£sincei- ligitHip.fe.humoralcsacutas &:nonacutas,cum acu- cac 3C non acutae ualcant termtnar i per fudor cs, utpatec fecunda quarti.in matcriatarifis fudoris- Q-ui^ tamcn- maxime f ebrcs acutas conanuas «SciaterpolatassSi: ma- Cap , gis continuas contingit tcrmtnari pcr fudorem ^ ideo dc ^B, ipfismaximeintcIIigitHip;. ij.notandum. Nonfolu oportet expcccarc multos fudores,immo ecianxfijjacu'-. ra complecam faciac crifini43CrJluxum uencrisrionprae cedence fudorcauc alijs cuacuacionibusmultum.opor-, tct expeciare fiuxum proptermultam eile maceria hu mtdam . p?iestame m ulciplicatur fudor diccis de caufis, adiuncca etia hac alia fcilicetforcitudineexpulfiuae uir tutis. Vltimonotandumq^aeftatefimilata ueri pau- caseffumationes fcu infenfibilcs refolutiones expectarc oportct,proptcr nimiam humidicatcm hebetantem cali dum,ne refoluat infcnfibiliter . Expofitio Marfili) fupcr Co .GaF.. - Q_ucmadmodum. GaF.commentandodictuapho. duofacit. Primo ponit quandam fimilitudinem inter p fentcmapho.<S(;tcrtiumabiftoinmodo locutionis ex- ponendo ifiam partem . Similis ucri, Secundo ucrificat apho.Sccundaibi(Bthocno fincrationc.) Dc prima ^icit <j> ficut Hip.dixit ancc quando cadoia dic aliquan- doficaeftusaliquadofriguSjOporcec expectarc morbos autunmales^ica dixic hic quadoasftas ailiimilacur ucri, quia complexioncs aeftaas fupplein calido <S: hu. finc cc pcracx,oporcec cxpcccarc mulcos fudores in f ebribus. (Et hoc non iine racione. ) Dc fecunda Gaf. uerificat apho. <S<: fincdiuifioncultcrioridictt fic,q^ idquoddi- ctum eft in aphp .cft ucru , quia fudor multus caufatur «xmultafupcrfluitatc Sc humiditatc multa,idcftcx ca liditatc multa fupcrflucnte fupra humidum , ut diffol^ uat humiditatem ct trahat ipfam ad cucem .Non aucem intfiligituif «aidit^fupcrftuajccfpcctualiorum tcmpcj H I P P O. 3 > rum.namficpotcritcirctcmpcrata.C^uar«mdaorum fcilicctfuperiiucntiscaloris uclhumQnsunum rcpcrii: in hyeme,uc fupcrfluahumiditas nuUum repcritur in aucamno,quiafuppieautumnusdef€frigiduseft(Sific cus Alterum etiam rcperitur in aeftate, Cippie fuam fer Autum uantc nacuram Cciitcct caiiditas.m ucrc reperttur utrun ni com que. nam fupple quamuis ucr fit temperatum refpcctu piexio. aliorum temporum^caliditatem tamen habctfuperfiu- entcm rcfpcctu(ut cltdictum^diflblucndae humiditatis SC ad cutem crahendje. Aftate ergo cxiftente iiccjori uc rencccfleeftdeficcarihumiditatcsvSCiion fupplc multi plicari fudores. it.ftatc ucro fimilata ueri, neceile eft g potcntiam caloris humiditatem trahi ad cutem non po' rcntcm dilTolui in fumum notalMliter , proptcr nimiam humiditatem calidum hebctantem( ut cft dictum) un- de illos humorcsfeu humiditatespulfas ad cutcm tempo recrifiscftncccifefaccrcfudorcs. Primo dubitarur. V crum in setl:acefcruancc propriam nacuram mulcipli- cencur pfcs fudoresqp in aeftacc fimilaca ucri . Sinc for- mationc obicccorum cenendum quod in aeftace fimila^ ta ueri pFcsmulcipIicatur fudores^pfscnim facictad uc hcmc tem fudorem humiditas aefi:atis cum calidi tatc uc ris cemperata c^ facict caliditas aeftatispropriam fcruan cis nacuram . Sccundo dubitacur . V trum in uere fimi' lacoxfiati oporteat p?es expectarc fudoresqp in uerc fcr uantcprooriamnaturam. Crcdoc^fic propter maio- rem fubtiliationem SC cuacuationcm raaterierii. Tcr tiodubitatur- Vtruminaucumnoucl hycmc ucrnalf oportcactotexpectarcfudorcsficuc in asftate fimilaca ueri . Refpondendiira cp no quia in gfiace fimflaca uc ri iiicrii;ofax ucrnicatis repcriuntur humrd: taces 3C mc rito uerisprccedcntjs SC merito tcpons humidi ut hyc mi s in autumno aucem non fic , propter aefi^atts tcmpus preceiTilTe ficcununec in liyeme propter autumnum preceder< ficcum 8C a:ftiuam etiaro prccederc ficdta.- tcm. Q_uartodubicatur VtrumfadorpofljtclTe cri- fisfcbriumcontinuarum. Adquod dubium rclpon- fum eft pcr unumnotatum. - 'Aphori(miis. 7"* In ficds tcmporfDas , febres acutae &anty8C G. quidem annusialis exiftens ampliusfuerit,qua lem conftitutionem fecerft , inpluribus & tales segritudines expe ctare oportet.. Pcr fqualorcsfcbrcsacutf ficrifoIcnt,ct fi magnacx fhc» parce talis fit annus^qualem feccrit concKaonan, mor- bos quoi^ cxpeaarc magna expartc oportebic. Inficcitatibusfcbrcsacutgfiunt,&fiannusmagna I^co. cx apartc talisf ucrit,qualem fcccrit confi^icuaonem^ca lcsplurimummorbos oporccc cxpcccarc. Expofido ^\arfil^fupcrapho. IntcntioHippo.eft quofdam cxplicare morbos contl gcntcsanniteporefacto ficco Etcottnetpr^fens apho. duaspartcs. Primo abfolute Hippo.facitquod diccum €ft.SccundooftcndiEquibusconditiombushimorbjc<5 tingant plurimum .Sccunda ihi( Ec liquidem ampli us.) In prima parcc uulc Hippo.tflam condufionc . In tc poribus ficds fcbresacuc§ funt^cae ficri.Conclufio ar gutcur fic.tllis cemporibusfiunc£ebrcsacut2ein(5uibus acuuncur humorcs feu repcriuncur maceri? febriu acu tarum .fedin ficcis ceporibus acuuncur humores Sc acu tarum febrium maccri^ rcpcriuncur.igicur nota raaior cfb.colIigttur nwnor in commento.cuius racionts condu - fio fic cxplicatur in Itttera. fcbrcs fiuntacutg feu acutg fiuntintcmporibusficds. In fccundapartcfecitquoddi(fcum cft. Et uult con- clufioncm ifiam . Si annus f ucrit tcmporc ampltor i talts qualisfuit conftitutio praehabita,quiaf ucrit ficcus, fc- cundumplurimum oportec cxpccftarc morlx» acucos. Propofittoarguiturfic.iUotcmporcfccundum pluri- laco.s.Apho. E ig Digitized by Google P AR TL mumoportctexpcdarcmorbosacutoSjquofecuadum pUiriojum materig mulaplicanturmorborum acutoi^j. £ed anoQ cxiitence tali 3C cemporeampliori 6Cc. multi- plicaotur matcrif .crgo.cuiusrationisconclufio explica tur m tex.fic rUl>.d,SC fi ccrce annus £ueric ampltus ext ftenscaitsqaalcm£ecericconftitutione,quiafuppiefuc rit iiccus cempore ampliori,ficut ance f uerac liccus, fe- cundum pluriraum oportec expeclare caks morbos, quia acucos. Primo pro apho. nocada eil eius cocordia^ quiaiiabccur. I y.Cintinentis.capftuiode aer€.<S:recu Rafis daprimi.fccundadoc.occauocapiculo. Secundoelt no Auici. tanda utilttas.fift enimucilisadaccum pronofticum, ac Prono* cciamad acftum curaciuum. Ad acl:uni pronoiticum, ftici cu quiafcimuspr|uiderequalesmorbigeneradirinc,quo raciui- cognitocomprehendimusectamqualicer elt curanda. cftaccus Tcrcioadampiiacionemnotadum.Expr^renct apho. «non concipicur in cempore humido morbosgenerart iongto Tpsfic rcs,cuiuscaufaconigitureciamexcommenco _ Q^uar' cumdu tonotandumcirca Ittccram.Per tempus nccfusdebe- pfr, OTUS intelligere tempus ficcius prf cer nacuram . Nam quedam tempora appellatur nacuraltcer ficca, uc eltas i:aucumnus.intelligtt ergoq>inficcis ccmportbus ul- traproprias nacuras temporum. Q_mnco nocandum circaparcem apho uerificari maximc de tempore acco 6C caIido,lecundura nacuram cemperato , auc e«am de tcmporc ficcod: frtgido fecundumnaturam,&ctoca-- men prarter nacuram ncctori.nam inhts teportbus pof funt maximegenerariacutimorbi.Pnmotn uercprop tcr ficdcatem acucntem humoresin grtate ectam^prop' tcr eandem caufam 3c calidicate.m , m aucumno eciam, propcer reliquiasin seftacc relt(ftas.5i inter hxc illa ma-^ Tpo^ xtmeucriticacurdeaeilacc. Sexconocandumtempora ficci ca poiTefieri ficciora,aut propcer fiacum uentt boreahs cxiccancis , auc propter defedum piuuiarum , aut ccta propccr rcmocionem aquarnm, undc fiericonangtc ae- reiu ficciorem. Sepcimo notandum. In fiects cea:port- buscaufanturfebresacuc2e,propteracuicacem hamo- rum <5<:inccnilonem cahdicacis minoracahumidicate cu abijciaturhebecanscalidum, ucipfahumidicas. Fiunt cciam accidencia feuiorapropccr matcriam accidencia ta cicncemfebrcmacuciorcmcire<&; forciorem <S: mobi- liorcm etiam, quamuis eciam in quantitace pauciorem . OAauo nocandum.Haeclictera.febres acutx tiunt.po teftintclligi dupiicitcr . Vno modo fic , <^ riunc , id eit gcneranturfcbrcsacutaea^c.modo expofico. Secundo ^fcbrcs fiuncacucae , quamuis fupple genitae in aiio ce- por*,paucificaca camen maccria ctfacfta acuc£ori;febres acutf fi!unt,prima expofittb eftcommenco conformior. Nono notandum. Non folum parsdefcbribus conti- netucritatcm immo<S:dcmorbts al^s . quta tamcn fe- brcs funt morbi commu niores 3c plurics contingences, idcodcfcbribuspotiusfecitmcntionem. Dectmo no- tandum Hseclitcera.amplius «S^c.poceft cxponiduplici tcr, Vnomodo uc eftdtcftum, quta ccmpore ampliori ut dicaturquandonontantum unumtempusanni , immo anjpliorafcu plurimafuntficcaflunc 3Cc Sccundo po- teftcxpom'fic.Etfi quidcmannusfueritamplius, quia cxiftcns talis fdliccc ficcus , i d cft fi f ucric tncenfi us fic-- CUSjtunc&c . quomodocun<^ cxponacur pars uera cft; prima camen liccerse conformior eft . 1 1 .notandum no tanter ciTe dt ctum ut in pluribus , quta maxime in|cor- Cao 4. poribusdifpofitisadacftionemenimrequiricurdifpofi- Cao 2 tiopairi.primodedifFcr.fe.&:fecundodcaccidenti.&; ^ primaqaarrt.Notatercciamcftdtclumutinpluribus, qaiacontingcnseilpropter ficcitaccm cemporis ftance calidtcacc ctiam uehemence cancam fubctlts remanence groilb fierirefolutione , utmorbus chronicusgcnerec. Expofitio Marfilq fuper Co.Gaf, Noa multasait. Prsefens parscontinec partcsduas, Vnm Gaf.ponitintentioiieraHippo.Sccucdo ueyijS- catapho.SecimdaibiCNonabix^ratfone.) De prima dicic fic.Hippo.faceri, non multos morbos fcu febres , fedacutus nafciin ficcis tcmporibusipfo iti'- ferius dicente apho. 1 5.confistutioncs anni omnino qui dcm ficcg pluuialibii^falubriorcsfunt.di^ etiam mor bos in pl uuialibus cemporibusfieri longos Ex qua par*- tc coHigitur intcncionemHippo.€fictalem , q^&mothi fianc tn ficco tempore illi funtacutiorcs^ fi fiant in tcm porehumido-VuIcfecundoconcIufionemffiam , <;^ca& ccris paribuspauciorcsmorbigencratur in temporc:fic ^ co ^ in tcmporchumido. Exiitis duobusinfertur con'- *^^°* clufiotertia,q>conftttutioiiccafaniorefthumida. Pro ^^ ^'^'* poficio perfuadetur jficuc.in conftitutionc ficca minus "*^ "<=• concingiccorpusinfirmariq^inhumida.igicur;conie' ^^ ^" quencianoca.antecedeascoiiigiturexunadidiajumco:^^.^ ^^ ci u fionum . N on abfquc racfone.De fccunda uerificat ^^^ apho. 6C iinediuifionculteriQridiCtc fic. q> iftud quod' poficum eft ab Hippo.aeceirariofequitur,quia.pr.opc€4-* humiditatem aerismuiciplicancur phlegmacici humo^ res , ccontrario ficcicasacrisminorat humorcs, cocajne fadc tn fuisquaIicacibusacuciores.<S:ideocjuiapaucifi^~ cancur humores, febEesfiunc acutioresqp^ih Eumidisce- podhas, Sc quia fupple humores fiunt acutiores prop'^" -- . , . ter ficcitatem Jdco 8c fcbrcs func acutiores." Pro parte' ^ ? *"^ primiraa fupponendum hianidicacem aeris noftramna =»*^^ »^ curalemcalidicacem hebetarc \mde nonficitapotens in '^fj ^^^ dtgerehdod: tranfmucandochylofammaccriam adfaji P ^^" guinis naturam via. igitur tndtgeftionis gencrabicup "*^ ^^^ phlegma , aut etiam akacrudaiiumiditasproporaon^:^^""^ . taphlegmaci. Icemfecundo confequitur humiditaces" ^"^.**^* m uitf plicari 8c fuperfiuitaccs c^idicate non potence be ^^ ^^ >^ ncrefoIuerefuperfiuitaces:aere,-ctiam fua humidicate P^^"*^" humeclante. Exqnofcquitur:tcrtium»utpluriesge-^^''** ncrarimarbos-.cNa ubi eftmuita ftipcrfluicas a natura nondebicefuper abilis multfpliccm contfngit generari- morbumi mi>EbuminquamaceriaIema macena phleg macica.pendentcm( fccundum plurimum.)^auc cahdo^ fadto impotcnci concingic per niam indebicg regulacio- ne humorum cholera auc alium calidum humorempa" tr cfcere , ideo morbi a maceria calida penden ces poter c gencrari . Infer t ur etiam morbos prolixioresin tempo- re humido fircundum plurimum multipiicari propter ampliorem materiam eifebumoralem propter etiam ef fe fecundum plurimum phlegmaticam 8c groifiorem . Itemfupponendumficcitatempauciflcarehumorcs. ^,. . Nam ficcitatis cft cxiccarc 3c humidam paucificare ma ■ ^^L*^ teriam . ficcitas cnim &iiumiditasagunt adinuicem 8c ^ pariuntur , utquartometheororum ad principium af- J^^ ferit Auer.Item ficcirasfi coniungatur caliditati exacu " ^* cndo calidum caufaeftmaiorisconfumptionishumorii. fi ctiam coniungatur tcmperato calori ipfum redderec acuaorem 8c magis-mordacem ,maiorem facic in h umo ribusconfumpcionem.Peraccfdenstamencontingicfic cicacem eirecaufam uehemenushume^ftacionis. primo claudendo poros , uc fuperfl uitaces incrinfecus tenean- tur.auc eciam debilt tando calidum per uiam refolutio- nisfpiricuum uthumorumctuditas5^ indigeftio con- fcquatur,ficutcaquaefecundumplurimum func hu- meclaciuapcraccidcnsfunt caufa uchemencis exicca;- tionis.idcodfcdbat Auic.tertiaprimi.capitulo. dc exer dtio.ad ft'nem.<j>dimitt€tescxerdtium cadunc inhecti cam . Ex di<9:is infcrtur morbos in temporc ficciori d- a „;g£^ rioris eife tcrminationis.hoc illatii pcrfuadetur fic.ma^ '^ teriacftpaudor.crgo.notaeftconfcqucntiaaliariifup* pofitaparitate itcm perfuadctur propofitio fic.morbi in tcmporcficciori funtacutiorcs.crgo dtioris tcrmina tionis. confcqucntia eft nota. per dcfcriptionem acutf morbi.Sccundaapho,aMnmcnco, I ^.notaetiam eft co? fequentia,quianaturamorbum moleftiorcm no poteft diu fuftincrc, utpatecquintaapho.commento fextotV K«saphor<iuiciW9 a tctano appraehcnduntur &§, Aphorifmu» Digitized by Google ^ Aphorifmus» ^*J In modcratis temporibuSjfi temporaliter te^ pora (e recididerintjboniftatus,3^ bonas aegritu .dinisdererminationes fiuntJn immoderatis ue romaximeimmoderat^jfi^ diffiiales determi^ nationes. The» - ?*^ ccmporibus naturg kgitimis,cunquc tcmpeftiua tempeftiucredduncurjmorbi conitantes/yncerj , ec fa dles ueniunt. At uero intquiSjinconrtantes, Sc iudxca- f u difficiies exiftunc. jLco. . in conftantibus temporibus>cum teropeftiuc tempe ftiua reddantur,morbi conftantes,<5: boni iudici) fiuc. Inconftantibus autem, inconftantcs,& mali iudicij, Expofitio iViariil^ fuper apho. Intcntio Hip.in apho.prsefenti eft racione difpofitio nistcmporum,uttemporaliter uelintemporaiiter fe ha bcnt nos docere pronofticari fupra bona aut mala mor borum terminationem acfupra ipforum bonicatem ac jnahciam 6c fac-uitatem.Et continec praefens apho. par- «csduasprificipales.In primacnim cxtemporummode rantiadocecpronofticari.Secundoex temporum imo- derantia.Secundaibi( Inimoderatis uero.) In primi uultHip. concluilone iftam. In tcmporibusmoderatc SC temporahter fe habentibusiiuntmotbiboni ordtnis ^ terminationis. Propoiicio perfuadetur Cicin illis tc- poribusquibusmultiphcanturhumores quancitate SC ijuahcacedebite fuperabilcsfiunc morbi 8Cc. mquibus «ciarn cor^ora non proftcrnuncur , nec ualde anacurali difpo{itionemucancur,fedin teporibusmoderatis&c. hgc fiunc.igitur.Huius racionismodo fohco folum con cluiio exphcaciir inlittera lic Hip.dicer:ie,q>ii tempo- raf ucrinc moderata 8C teporaliter fe habentia fiiit mor i>iboniftatusd:maximebon5termtnationis. Infecu 4aparte uult conclufione iftam . m ccponbus xmodera «s fiunt morbi maxime Imoderati SC terminacionis dif iicilis. Propoficio iicprobetur pcr oppoiitu.humfmodi ciorbi fiunt in lilts teporibus in quibus mali m ultiplica turhumorcsautuircusprofternir<Si ualdeadebita na- turamutatur.Tedin teporibus rmoderans eft hoc. ideo &c.Huiusracionisiic folacodufio liictera explicacur. ia teporibus xmoderatis tiunc morbi, maxime imodc- f5(p. raci,<5^fiuncdifFiciIcscerminaciones. Primoprointci- ^fls kcftuapho.efthuiusnocandaconcordiaqughabeturin ^uicc> librode aere 6C aqua <5^regionibus ad pnncipiii.3^ ter- IJapfus tiopronofticorum.41 .d;.I y.eonanencjs capitulo de f uturi aere.&. y .theoncas.capitulo . quarco ad principiumilla ^nofti partc,ideo Hippo.<S::.2.4)r^micapiculo oAauo d^quin- 4:1 pui- to 6^ priinaquarci.t:rac.4.capicuIodepeftiietiailla par iiui.-^ cc.&melioratempora&c; Secundonotandacftutili- jsapo. tas. Eit: cniraaphor- praefens uciiisquantum ad actum * pronofticum( uteft notum ;)quancum etiam adactum prseuiiiuum, docemur enim prsemdere corpora alapfu futuro, aiiusprohijbeturfucuritioeuacuando &:debi- te corpora di^tando . Terdo ampiiandus ell apho.No folum in immodcratis^cmporibus morbi fiunt <Sc:c .Sed ctiamcommuniter fanacorporamdiusgubernantur, iicut in tcmportbus immodcratis communitcr proftcr- nuntur. C^uarco notandum. Haeclittcra. in moderat tis temporibus.potclt: exponi multiplicitcr. Primo po- teil cxponi iic .1 n temporibus moderatis u c fuppleacur unum,quiafuemporarcddiderinc fe temporaliter , ita i^hsecpars.iicempora reddiderinc l"e temporalitcr cft cxpoliciuamoderacionis teporum, Sc cft fenfus partis. fi tempora reddidertnt fe tcmporalitcr id cft modo tem- porali , quiamodo tcmporis naturaiiter decurrauis, 8C JEftate propriamnaturam obferuantis.Didmuscnimacfiatcm ^pai^r fe «mporalitcr fe habere,quando acftati cahditas <S;:iicci^ hf^ g4» tascorrefpondet.qualiteraeftasinter tcmporacomputa ;^r .^ualtfer aiam gdh wpgn* corpora con^ruandac^ HfPPO. 36 ^aratur.Econtratempora nonfehabent tcmporaliteri, quando non modo temporali hunianis corporibusdebi;^ te fe offerunt Sc oftendunt,q> temporaliter fe habcrc eic temporis moderantia.^i hanc expoiitionem puto cgte- ris pctiorem. Secundopoteirexponi pars,aduertendo tamenq>nonfolatemporummoderacio iu^icic ad b^ num ftacummorborum &:bonam cerminacionem eifi- ciendam , immo cciam requiricur ufus rerum non nacu raiium cemporaliur uariandarum tempori proporrio-^ nalis.Exemplicaufa aliquicibiexhibend: func icmpo re a:itiuo,u t frigidi SC iiumidi.aer eciam t^littc prcepa- randus.in temponbus ergo moderatis,quia fuani ^ de bitam feruantibusnaturam ii cempora,ideit: res appii- candi corporibus 3C temporibus uariaccz reddiderinc fe tcmporaiiter,id eft proportionabihter temporibus, quia talcs exhtbeantur quales in temporibus proporcio nacumeft,&:debicumcxhiberii3oniftacus<&:w. Ter*- Tepo- tio poceicexponipars prsenocando cp cemporum daplex j.,3 cep^ cftcempcriesfcumoderacio. Q_ua?daniinquam abfola ries.2.- ca,dum CcHictt cempuspropriam nacuram obferuac,!!- cccalteri temporinon comparetur. & hanc temperiem tctigit dum dixit m imnioderatis tem^ribus, Aiia ue- ro eit modcratio comparatiua jdum dicim us unum cem pui temperatum eiTe refpeclu aiterius,quia aitertus iap fum temperac <S^ moderacur , uc fi uere exiitence iiumf diori aeftas iiccior coniequacur dicemus aeitacem eiTe te peracam refpeccu uerisjquail concemperantem ueic.SC hanc fecundam moderanciam cerigtc fi cempora tempo- ralicer SCc. Q_uarto poteil; exponipars ex modo An- gelide Vicentianotando cb tenipusdiacur moderatum qaandonon eft apropriaqualiuduanatura mutatum. Tepus liocacuraucemcemporalicerfehabere quando^non eft legacii ca^ccumalienaquahcateuelcorporeabeo <5> iibi con- ^rega uenic fccundum naturam .quando fcxiicec non eft uapo- ]t jer fe roiius incerquasexpoiujonespnma&fecunda cenean i^f^^ tur. Q_uinconocandum.Temporummoderacioorcu- um fteiiarum S^^occaiiorram debicam confequicur exi- ftenciamconfequicureciam debicam pr^fenciam plu- uiarum,uel cciam ablenciam 3C eciam uencorum eius. , . , : Vndemoderacioexparce qualitacum cangtbilium per taccum comprxhendicur eciam exparcei^udacionis uel oppofici.Vaporoiicasueroperuifum comprasiiendi pp teic fecundum <j» aer apparec iuminofus uel minus Mo- deracio uero ex partequalicatura occultarum habert po teft ex notitiaortus SC occafus fteiiarum. Moderatio uero rer mn quas temporaliter exhibcntur comprxhen- di poteicex complexionum temporum notitiajac eaam , : ex noutia eorum quse corporibus applicantur, Sexto Stattis^ notandum.MuItipliciter poteft fumi icatus. Vno modo dupfr* uteftunumdequatuor cemporibus morbi.d: fecun- dumiftummodumpotcic iicexponi iicterai^^agricadi .., . - nes er unt ix>ni it;atus,quia habebunc ica.tum cum iiico* lumitate acadentium , d: iine fasuitace non mulcum ex traneacishumoribuspropcer ceniporura moderaaani, nec multum proftrata uirtute. Secundo modo poceic iu mi icat us pro eiTe feu manere , feu pro ordinate uel inor dmate procedere,ut hominem bene lcaten? dicim as h^ berc bonum Itatum , <S^ fecundumhuncmodum <ii^^^ tur cp aEgntudincs cruntbonift:atus,<^uta bonx exiicen ti^inccifus honi ^ordinisproptcr non mukii mojeitat re natura,<^propter humores no circ ualde diuertos ce ,ia ^ poribus fuadbfcruaabusnaturarefpeAu eiusqcf eei?.t ii no propriasnaturas obferuaret. Scpctmo nocandu ^ iMorbi qui caufantur incclii^i poiTunt uel malg cornpic xtoncs uel compoficiones uci apoftcniaca,auceriafo- lucg cottnuitates. Octauo notandii.Hj func bon^ de- terminationis(5<:crifisfecundiSpIurimumearamm2te riano>io?ultumcxiftencemaligna,uirtuteeciapotence , v. fupra eas. Nononotandii in hac partcimodirans uero ^c.non efreappolitahancpartenj fl tcpora tcmporali- i?r^C,?^u5pcrpr^habitae0idacai» injeliigi uci dici laco,*.Apho. E lif- Digitized by Google Anni fa ui codt (lones. Tepo- jfuinj' inodc- rantia* Tra.l, cap.4» Grias tnalaqc tnodis. Thc. Leo. P ^ R T I. i potcft^adaufandum imodcranttamorbi (ola tcmpo tum fufitdt Imoderantia.<S;: ideo non fuit cxpediens il- lam particula repiicare,pria>i cxpofitio teneatur . Vld monotandum <j>morbiqui cau&ntur funt maxime im rooderatf ^tcrminartonisdtfficilisproptcf uaidc pro- ftcrni uirtutcm&gcncrarircpcUemmatcriam Sc mali gnaro,u€ipcnitusopprimcntcra uirtutem uelnon pcm" tusjf^dparttalitcr auirtutcopprclTibiiem , utcrifisin- compkta Sc non debita confcquatur. Expofitio Marfilg fuper Comcn.Galeni. Conftantiaterapora. Gaf.comcntadodictu apho. ficproccdit. Primocnimcomcntacurpartem pnma. Sccundo fccundam.Secunda ibi( Poftquam igitur )Pri main duas.Primo prointeilcctu apho. pr^fentis nosad qucndam Hip.rcmittitlibrum.Sccundoexequuur pri mam cxponcndo partcm.Secunda ibi(Si quidem pro ra «onc ) Dcprima ficdicit q> ex libro de aere (S^ aqua ct rcgionibusHip.coprehendi poteric qualis f ue nt Hipp. intcntio dc teporibus modcracis. Si quide pro ratione. hc fccunda dicit q» li apparuer inc iigna in ortibus 8C^ in occafibus ftellarum fecundu q> conucniens eilappa- xctc^SC ii qugdam pluuix fianc in autumno , hycms ue- ro lit tcmpcrata fupplenon refpeccu aliorum temporii, fmmodeclinetadfrigiditatem d:hu.non tamen multu calida nc<^ multu (rigida. necp m ultura h umida uel fic-- ca,apparcant ueio pluuiaem uere horis debitis, 8c linjt litcr apparcantin acftace,tuncneceiTario ali)s fup. pari- bu5 annus eri t fanus . Cuius caufa eft,quando cnim age tiaproportionata funtad fanitatem conferuaudam dc- betficri fanitatis confcruauo.fed iilis fuppolitis quae GaF.ponit in parte agentia funt proporuonata. ergo. Quibus ucrohoris ueris 8c xitatis dcbeant apparere pluuix,nondcbite habctur nomsna. haec tanien haberi potcftq>p!uui2 dcbcnt in uere f requentes eile probabi Jiter in ^eftatc ctiam. Poftquaigitur. N unc GaF.com mcntacur fecundam parcem apho,d.q> cum cu perpende ris intcllecf um Hip.Circa temporu ordinacioncm 8C mo dcrantiam potcris intelligcre quid ipfe intelligac per ob uiantia corporibusquae ad temporum immoderandam confequuntur,quaft dicerct q^ habita intentione. Hip. de tcmporu modcrantiahaben poterit 8c cius intcntio circatcmporum imodcrantia. VndcHip.dixitmorbos nafccntcs in tcmporibus imodcratis cilc diScilis termi »awonis.nam crifishorum morboru aliquando eft cu ti moroiisaccidetibus.ut cxeplicaufa ciimagnaproftra- «onf pulfus fcu dcpreirionc dequa Aui. fecundaquarti cxdamandodiccbat. Oquanta fignatimorofa uidimu§ dccafu pujfus 8c^, Bt aliquando haec criiis de fe natura- liter eft peiTima. cxcmpli caufa tcrmwatur morbus ad awruptione totalem mcmbri.aliquando terminatio cit mortal^proptercas aiTignatas. aliquandofupplc criiis cft diminuta,no purgas fcu ciians tota mater la oiorbi, rfdrc&ntansmatcriam dequa readiuat infirmus. Iaautumtu>acutiffimaefiunt«grftudmcs,6(^ tnaxtmcmomferafjUtin pluribus, Ver uero ia*' fu*fl[tmum5&: mmimemortiferum, Per autuojnum morbi zcmiffimi-, atquc cxitioiiilTtV miaccidunt^magnacxpartc, Vcr faJuberrimum cft, roinimcquc cxitiofum. ; Autxinomorbi3cutiirimi,atc^exitiaIesmaximac3;; bartc.Vcr uero falubcrrimum^^Si^minime cxitiale. Expa^i.tipMarfilf) fupcr apho , Prjclcnsapho.fic conttnuatur adpraecedentcm.Poft quam Hip,in apho . prf cedenti comparauit^epora natu raii ter fc habcntia ad tcmpwa m utata a propr^s natu- lispcncs cucntui» <Sc ternjinatioac moxbotUimmcQ* pa^ationcm potiit intcr duo cempof 4 ^prias natur as ob fcruantta,ut inccr autumnu.,<5i: uer,quiedam cam«n de autumno expIicans.Etdiuiditur haec parsin duas. Pri' mo diclam explicat cdparationem , Sccundo tangit nai- cumentum autumni refpcclu fpecialis morbi.Secunda parsincipicapho.fequenti,Autumnusphthifiqs, Pr?e fens apho.continet duas partes principales.^Primo cxplt catdeautumnoquaedam.Secundodc uere etiam expli- catquaedam.Exquibusduobuspatebitautumni&; uc j •- ris coparatio . Sccunda ihi( Vcr uero faniirimum . ^Prf- ma in duas,fccudum <^ duplicem de autumno cocludic c6cluiionem.Sccundaibi(Etmaximcmortiferae.) la prima uult Hip.coclufionem iftam.In autumno fiunt i morbi acutiirimi.ConcIu fio pcrfuadetur lic. Ilio tem- pore fiuntmorbi acutiirimiquo temporc rcperiutur ii^ corporibushumoresfubtilcsd:incenfi nonapti rcfoiui infenlibiliter,fcdin autumno reperiuntur <S^c.crgo ma ior propofitio pro tato cftnota, co q» humor fubtiiis cho lericus 8C incefus eft aptus eirc acuti morbi matcria.mi nor propofitio apparebit in Cjpoicnto cuius rationis foia conciufio in littera iic explicatur.morbi acuciirimi fiut inautumno. Infecun<kfacitquoddid;umeft £t uulc Hip.coclufionem iftam . In autumno caufantur morbi maximemof tiferxiecundum plurimii. Cionclufio per- fuadcturfic.iliotempore caufantur «Si^c.quo teroporc morbi funt maxime apti fuperare naturam .fedhoc eit i autumno .igttur maior cft nota ex hoc,ut.n . fanitas cq iequitur morbum fuperantc natura ficmorbo eandem pcnitusopprimcntcmorsconfequitur^Si^corruptio coi: poris.minor patet ex notatis 8C dicendis in commento • huius rationis fola coclufio fic explicatur in tcx,8c i aii tumno fiuntmorbi maximcmortiferi fecundum pluri- mum. Nunc facic Hip.quodeildicCum.Ethabec haec parsduaspartesfccundum duooftcndendade uerc, Se- cundaifai(Etminimemortiferii,) InprimapartcHip, ycr fa ■ uult conclufione iftam. Vcr cft tempus faniirirau. Co nilTi— 1 clufio iic arguicur illud tempusquod c temperatum cft mum fanilTimura fed uer eft tonpusteraperatum . crgo maiox cltnotacuilibeteoq^temporum tcraperics amedtco, re, fpectu humanicor|x>risintelligic.minor propofitio fu-; rottur ex c6mento.<S^primo coplcxionu Gaf.^ fecuji daprimi.doc.z.cap.3.<S:.5.Conclufioficcxplicatur i Cap.4 littera.feduerfuppIccfttempusianiiTimum. Infecun Auice, daparte facit quod cftdiVcum 8C uuItHip.cocluiloncm * iftam . Ver eii; tempus minirac mortifer um. Propofitia perfuadctur ficuer cft tempus fanilTimum. crgomini- me mor tifcr um .an tecedens cti; habita cond ufio.confc- qucntia uidetur de fe noca. Pr gterea poteft argui( ut p- habitaconcIufio)fic uer eft tempus tempcratum. ergo minimc mortiferum anteccdcnsiam cft deducflu.confc quentiacuidens,quarum confcquentiarumfolum con- fcquesmlittcracxplicaturfic.&:fuppleucrcft tempus j, mimaJcmortiferu<S;:hocfccunduplurimum. Pro in Rafis, tellectuapho.primoeilnotandaapho.cocordiaquse ha Alma» bcturin propriaforma. 1 ^.coutincntiscap-de aere.Su Auice • roiturucroparsprima.4. Alman.cap.de regiminc cor- Corpo porumfecundutcmpora.Parsucrofecundafumitur fe rumdc (;undapriraf.doc.fccundacap.5.adprincipiumpercQiii bitcre-- nam.dumuultucrcircprofwrtionabilecoplexionifan- gendo. guinis 8c fpiritus .CoUigitur etia fentcntia totiua apho. ^noftf 1 afpicicnti proccflTum div.^i cap . Sccundo cft notida uti cus pr^ Jitas,cft.n,utilisad adum pronofticii,ut cftcuidcns>ae uifiuuf f tiam ad acftum pra?uifi luim regcndo debitc oorpora. . ^i can , : . Tcrtio ampliatur apho.<;^non folum in autumno <S^c* fcdctiam i teporc alio cofimilitcr coditionato autiino. Q^uartoprolittera nocandii. Autiinusdcnominata Autu-i tepeftatcinautumnoapparcntc^apparct.n.cafusiolio- nidcno rumarboruTO,<Sfmaximadiucrfitastcmporum,utha miatip « bitum cft^omcnto, f .ctpatct cxprgfenti cometo. Auj: diciturautumnusabautiinadofeucolIigedo,quiatiu: ^ , «iiukt^coUigaQtur£ru<^u$<S^comedaticur, Q_uincoxu> tandu Digitized by Google APHO, taadu cft pro ItttcraHippo.hic bquc dc autuho fcruate- JVlbcr, |3roprxaiiacura,quod lic aifirniat Aiber.Naautumnus ctt fimplictc hicprolatus. crgo debet mteliigj in fuo po-^ «ort iignlficato.antcccdcnspatctprimo exlioc, qutap culttautumnumllncalta condtttone confequcntiapa' tct,quta quod iimphcttcr profertur tn fuo pottort iignt- Ga?, fi'catodebet intelitgt,ut patct q Gaf. tcrtio aiime .cap . ; 1 4.daiac9:c.ultra mcdtum,dii ficdiat.iicutigit inalijs ommbus Hctn iaclc oportctintelligere uirtutcs iimplt citcr dictas non dc quocunc^,fed de optimo iblum. coili gitur etiahoctertiorcgtminisacutoJ^z.come .42. fatts Htp, ad principium . Sc cft comentu h uius partis. aqux ucro nuiium opustnuenit <&:c .confequetiapatctctia cx hoc, quia temporafuas obferuantianaturas meliorafunt>uc patet prima quarti trac.4 .cap . i .ad princtpium .hoc no A uice . tatura etia fum itur cx Gaf . in comento . Sexto notan - dum.Cii autumnusdiuidatur inprincipium,mcdtum, ct iincm,dcqualtbctpartcautuniinteiitgt potcftapho . tamenmaximedemcdioautprincipio quod fini rimi" latur aeiiatis.na iints unius tcmporis aitcrt fMrincipio af- iimiiatur.coiiigiturhocfecundaprimt.doc.2.cap.5. Auice, Septimo notandu.iVlorbiquicaufanturin autuno no folum caufanturmcri to autumnt,immomcrito etta in- difpoiitionum peraeftateprodu(fiaru.idcodt<ftum cft alle.cap .adfinc .^autiinuscft ficutnutrttor rcliquia:^: seftatis. Octauo notandu. Aiitcrfeiiabetautiinusrc^ fpec^tuaeftaiisqp^itasrcfpccluucris. Namaeftascftfi- cut corretrix in djfpofitionum ucris fupcrfl uas abijctcn do materias. Aucumnus ucro eft conferuaduus mala^ materte^ ex asftate reiiftarii,quod notatu o<ftauii colli gitur pr^fcnrt particuia.coraen. 2 3 .fatisad principium. SCck: comentii iiiius apho, Autiino ucro 3c astliuorum multa. Nononotandu.Nonibiumin autiinocaufanc inorbi acutiirimijfcd caa autumnus clt terapus ajgcrri jnii,pro <^to piura corpora infirmanr in autuno, «S^ plu i-iespr<^cercaufasnuperdicendas-vnden6 ualetiftaco fequcntia.in hoc tcmporc cufantur acutiirimt morbi.cr go hoc tepus eft ggerrimii.na tempus ficcii no eft f ger^ rimu refpccftu humtdt pr^ter natura,inipfo tamcnmor biacuuoresproducuntjUtpatet.S.apho. Decimono^ tandii autiinum cfTc maxt me fanitatum laxatiuum, ac ctianeutratiuii)propter caufasalTignandascxprofter-' nationc utrtutum Sc alio^. 1 1 .notandii.iyiorbi qcau Autum fanturin autiinopolTunttntcliigi materiaiesd:immatc ausfani riaies.maximc tamcnmaterialesinteiiiguntur,utpatct latu la cx come .qui funt aut morbi fimplices aut copofiti.Ite :xatiuus aliquandomalae copiexiones, aliquando ccia malae com W«P; _ pofittoncs, utpatctin hacparttcuiaapho.23. (S^fecun- Auice . jja primt.aliega.cap . 12 . notandu q> in autiino non fo lumcaufantacutimorbt,imo& ualde chrontci.Q_uod patetprtmo cxlocis nuncalicgacts,^ quia autiinus tn- cincrandohumorcscaufat quartana^Sii altos chronicos morbos,quia tamcn pcncs acuitate morborum autum- nus a uerc plus dtfFer cbat,ideo de foia ac.uitatc factt i ii c teramentione. l3.notandu<j>aliquaaegritudoCfecun dumAlbcrium)potcftintcUigiacutamulaplicit.Pri- Albcr, j^Q rationccttg rerminadonts. Sccundo rationc multf -^^*' q^titatis maceriae.Tcrtio raiio nc intcnlionis feu inccn- *"*^° fionis oiatcni . Q_uarto racionc acddeuttum omitccdo ^^"'* fuaap^adone . Ad ^pofitii dtccndum in autiino cau ^^* farimojr|>os acutiiTtmos rationcomniii iilo^. Nam pri moc;a,uiaturcfta tcrminatto rattonc fubttlitatis humo- ns <&:radoncfguitattsacddcntiu.nalicctmcrito aucu- miinorbus chronicusdebcaccaufari , propter tn a^ftat^ . prjgccdentcm condngit chofam in autiino rcpcriri Idc^ '*^"'* .<3tcebat Aut.fecundaprimi doc.2 .alic.cap .6.choIcram accrefccretn autuno autumno fua frigiditatc ipfam cho leram tncludcncc 3c cam non pcrmitce tc fptrarc,^ptcr qua rcdufione contingt t multa coaccr uari matcrtS , ^ ptcrcuiusmatcd^incenfioncOT <Siigndtate acctdedii iguitas d£ morbi intenfio cpolcquimt. l4*&otaii^u.^ MIPPO, S7 aatumttusqptumadhoc potcft intdligf cc^sakfifolubi ad ucr. Secundo poteit intelhgt coparari ad quodcuncg altud tcmpus. Pnmusmodus cuilii>cc cft notus. Potcit tamcn ceneri fecundus diccndo,<;^ rcfcr uaca acuca macc ria ex aeftatc<S<: autumno reclufacotingit ^hibtta tran fptratione maior e putrcfadcionem ad gen crari >ac edam morbii acutiore <^ aeftiuo tcmpore^uisdcpcr fe no co fequitur hoc. I 5 .notandii q> quauisin autumno pro- prtaferuantc naturahgcfintaptacontingcre, tamenin autumnoaproprianaturamutstopofruntlongcacutio ra Sc petora conttngwe^e quo tamcn critdubm. fi't isi tur hgc c6 paratio {blum temporum ^prtasnaturasob^ feruandum. id^.notandu.Illudtempusappellaturma Aucura xtmemorcifcriiinquopIures<S^ex pluribusmorbisco nusqr dngit mori,qu$ duofuntrcpcrtamautumno. Nam pri maxiC moeftproftratiouirtutisproptcr xftate prgcedente rc morttfc foiuendodclMlitate,acctiampropteringquaIitatemau-r rum tc tumni nunc in calorc nuncin frigorc. In autumno ctta pus ap- rcpcrtuntur humorcsadufti,ac ctiam inccnfi pcr f ilate pcUct. difficiiesfupcrari autrtute^undc uirtutcfa<ftadebiliori adhuc plus fupcratur ab humoribus . 1 7 .notandum <j» autumnus in maxtme effidcndo mortcm cgtera tcmpa ra fuperat, ut patet ex GaF. t n come -na cft pcftiicntioc c^tcristcmporibusjpptercaufam aiTfgnata. Exprima tamcn fadc iictcrg aucumnus foit ucri coparatur, 1 8 ► Jiotadiinocancer dictum cilc utin pluribus ,quia apho. conanet ucritatcm in corporibusdebiiibus<^ immodc ratis nimios fr u<ftus comcdentibus , <S:^ quia plura tait a funccorpora,ideo de plunbus condnct ucrttatem,c{i ad produccndumcfrc<ftum<^ipofitiopaiTircquirac,utallc ^ gar um eft primo f ebri um . Sccu ndo dc accidenti fatts ad ^P -^- principium .3c quinto clicoricf.et prima quard .trac.4. ^P ^ 1 9 .notandu hiip .hicloqui de ucrcpropri^ feruantc naturam,<S:maxime<$cumadfuimedium.Primapars , notatt ex pr gliabitis cx>iltgitur euidcntcr .Patct ucro fe-- '^f ^^" cunda pars,quia hicloquitur dc ucrc,quod maximc ce-r "'.^f^l. peratum eft , quale extftit raedium ucr^prindfMo<S^fi miltmix nefe hycmi <S:arftad fimilandbusiuxta Aui.. fentcnda Autcc. fecuniia primi.allc.cap .uideiicet.6^,doc Jeciidg. hoc uc re lic denominatto quaii tcmporcddccfadonts.fndc rcs Qeieccattonc priuata appcilatur aucrna ab a quod cft R*' neet ucr dcIc<ftado.iade auernaquafi finc ucmo fcu ue rc.inde locus infcrior appdlatus cft aucrnusfcxco aenc* dosdiccncc Virgi, FacHis dcfccnfus aucrni. No<ftcs a^j __ . . dicspacetatrf lanuadtds. 20.notandu,vcrdidfanii§ Virgf. mum cuiufcunt^ corports rcfpccfcu comuniccr. Na pri-r mo maximc r cfpc<fcu corporis tcmpcrad, cut ut ccmpus maxime proporcionacii apphcacur lapfus>edam corpof- ribusconfertmcritofiutcmperamcnd & cfientialisef fecfcus. Sicut. n.restcperatg conferuantcorpora tepera ta,lapfa ucro rcducunt,fic ucr tcmpcratii cxiftcns de p fc corpora tempcraca confcr uac, lapfa ucro p htbec a lap fu5^^ducitadccmpcramcntii. Exquonotatotaicpo tdttsfcrri corrolarium.liccc ucr plus propordoncccor pori tcmpcrat<> q; corpori lapib,proporttonal^iiter ca men plus confcrc corpar^ lapfo $ corpori ceperaco , po> nendo ly corpori lapfo dccerminacc. Propofidoarguit fic.plus cft corporilapfo rcduct ad cctnpcramecum auf ad<iifpofidoncm mcliorem ^pordonahaliccr $ fit cor pori tempcratoin fua tcmpcricpcrmanere.igitur.cx>nfc qucncia co noca cft,quia ucrc corpus lapfum rcductc a^ temperamcntii,autl>onific^urtnfuol2^fu.anceccde^ factsei^ nocum cufltbec. 2 1 .nocandii ucr non incclli^ fantiTimuin abfolute, quiainipibfanttatcsconferuetija' 5iutpr9fcruetur>ica<j> nulU i ucrccondtigacmorbt, fe^ inteiligt debct faniiltm u , quia iurc mcritoij; fut in tpfo paudorcs acct dunt morbi q^ tn ali)s temporibus. 2 2, jiotandii <j> ucr fccundu q> cft tad:um dc pcr fe cft tepc- racum Sc aptuiu dcfc corpora cuftodirc fana,dcdinas ta adquanda fopita calidicace authum£ditace,uc patct fcr -c»adapai«i.4>c.2.ap,3,^aaturi5tcpo]^fatisadpi:i A^ Digitized by Google irfpfam,^ foi-ttmr hancdenominatioticm tatiotte cffc dftuii quosbabci; efficerein corpore jbuaianoquantunli i>etfenjpcrapopernjanestanje ceniperacu refpectualio run? temporijn) . Si canjen in uensat corpora repleca ta^ }i caiiditate fopica hun?ores 4iiroluence, <S:: huraiditace iuu^te ad dtifolutionem uari) mori>i concingentj utpa tetprgfcncip^rciculaapbo.a, I .Vere liqutde d:c.quod potatum coliigitur ex come.alJegatiapho. nam ii uer I licniat corpora in humoribus cemperata, ipfa in fua per fecftione cuftodit.lntclligcndu ergo uer ciTc fanilTimii^ q^tumefldcfcqpufsmerico fdifpoficionis corporispof ilt ciie ualdc aegrum. Z3 .notan dii. Ver poteit intclli- gi minimc mortife^.Primo abfolute, quia 1 eoplusco pingit ficri falutcm ^ moncm . nam omnis criiis piusac pnecfalutiq^ raorci(aifI morbus iic peii:iiencialis) uc pa tct.z.apho.CPWe.lJ.ifine.eceftcdmencuiiliusapha. Q^uibufcimfjcrifisfic quodccia noneilc morciFerum aucumnocopcccrepotcfl propter caufam conilmiiem» Sccundo intclligi poccit ucr cireminimc mortiferum re ipcclualiorumceporumjquiain ucrcmcrito coplexio jiKucrisminusconcingatcorpora mori. Echic incellcr dtus ucrus eftpropcer ceperiem ucrjs.propter etiamul^ tiplicari in ucrehumorem cf terismiciorcm, ^uismeri totcmporisprgcedencismuicosin ucrc contingatmori Spoplcxijs aut cpiiepfiis ;^c . Vltimo notandii hac par %tm ut in pluribus hic non cirepoiita,ut cxpr^habias i fcIIeAa > wcl huicparu non ita nccclTaria ut primc,co<:j ^utumnusnon tantum cflmortificatiuusquantum ucr «ftminime mortifcr^m.cumdefe ucr fltmultum fanifV fimiim,ubiautumnusnoa cx toto cft mortiferum^pri- |i3tac^ufatencatur. Sxpoiitio Marfili) fup Come .GaF, Cum tempor^, QaF. comentando pr^fentcm apho. iicproccdicPrimotangitprimepartisiS: fecundj com mcnt^tioncm magisgeneralcm.Sccundo fpecialius co- mcntacur parcem prinjam,gcneralius eciam comencaa do fecuda. Sccundaibi(Q_uonja ucrquide.) Dc pri' madicit^^fi temporaanni fccundum debicum fuerinc <:dpIexionata,ucr cric faniuscf ccris tempoiibus, dCmi Xiimt mortiferum fuppie incra ccrapora, quia cil; tempc ratiusalj9§teporib,us. autumnus ucroeftgcncraciuus •morborum acutorumjt^ cfi peililentior cf tcris tcmpor fibusaU)§,Q_uoniam ucr quidem. Nuncfacitquoddi ^ftum clt .Pnm.o fccundg parcisrcpetit comentationcm ^encc^llcm . Sccundo fpcciaiibus prima partera c6men^> ^atur . Sccunda ihi(^ iVut umno ucrp . ) Oi<^^ prinio ^ li uer fuppiccft fafltifimum>quia iicut dizix. Gaf.cfi: tem' pcratuminfiiiscdplcxionibus ^<S!: cil didum notanrer .c6pIcxionibus,propccripfun? non cfTc ccmperacum fo- Juni in una concrarictatc immo in duabus,quia in;cr ca lidii &: frigidu humidii 8c iiccii. Autuno ucro, Nuc coraentaciirfpccialibus.Etcontincthgcparspartcsdu- as. Primo comcncatur parte piimaper quafdam caufas igcneralcs rationc tcmporum concmgences,qug eciaom jiibus applic^tur corporibus.Sccundo pcr quanda caii famparticulare fcufpcciale fumpca cx parte di^cg cor.r- porum.Secunda ibi(lis ucro.)Priraapars concinct par -f cs trc?fecundum wumcrura trium caufarum . Dc prir ina dicit lic, q> autumnus jn multis rcbusillaudandus e Tfcu apcusiiiaudari.Primo q^iacadcm dic aucumni ali' quando cii: caior aiiquandofrigus ad fenfum apho.quin li.e xquadiuerfitaccjutcflhabicum comcn. 5 .cofcqui tur uchcrncns proitratio m"«ucis. De fecunda dicic <j> 'autiinusfccundo cftiliaudabiiis , quia cum ucniacpoft «ftaccm inucnicin mulcis corporibushumores jncefos fcu jnfla,macos,quiafuppIein corjjoribus choFicisauti iquibufcun:^ calidisnaturalicoplcxione ad hancinccn- ^oncm dilponcncCi^ipfam cificicncc aeftiuo calorc.tn.- ^iicnit ctia autumnuspoft^atcm uenicns uirtutcm^dc f cdam fcudciwlitatam in quibufda corporibus , qpiai . J;^C^rpQri]^usfa^2itQ|c ^tit^uf dS:; pcr ui^ rc|blui^ r.- :-in;". fiisapttsdcbiIitari,quaItafuntcholcrica aut quecunc^ ahaiiabentiahumorcsfubciIesd:largosporosper uirci; . : ,-. tcmJiic maximcintcUigcndo uicale uirtutem , aquac^ ttus corporis uica dcpcndet dC operacio qpuis eciam uirr- tuccs ahg pcr utaoMrefoiucronis debtlicencur. Dc ccrtia ponic ccrciam caufam, quare aucumnus dicacur lilauda bihs diccnscj ncc criam hoc quod dicftum cft foLum fup ; "...> pie concurrit ad reddcndii annum illaudabile >fcd eciai?i concurrichocq>antcq^ ucmatautumnus humorcs mo,- uencur ad cuccmfupplc acalidicate aeftiua, ut diilbiuaa turauteuaporentpcripfam.Aucunusucrouenicnsfua frigidj catc intrinfccus recludit humores. Dicitquarto . ; - * ^autunushocfecttuniuerfaliteromnibushominibus, ^ fupplcplurcs tamcn quibufdam propter eorum apci? tudinem,inquibusomnibus confequtcur humoresraa lignari j^ rectncri d:fuperare uf rcucem.iix qujbus con fcquicur acctdcncium fguicasjincciiomorbi, «Sipiuries mors. lisucro. Niicfacicquoddf.d:uelt.iS£: 11 cdicic^ parciculariter fuppleoperatur malc in corportbus ucc^ ttbusmaladfgta,quiacomedencibasmuIcos£ruCcus^ex quorumcomeftionibusmaiigeneraachumoresicmui ti. Prtmonocandumhanc caufam <Mci particui.ircm, - . ; quia fit ^ptcr parciculare crrore,qui3 racione fr uccuii. : Secundonotandumcjfnictusccmunicer habec hu- midii indigeftu p utrefaccioni paratum > quaies f ruccu§ funtfructiishorarij.Appeilatiinquafructusatruedp, quiaolim uefccbantur 8C utebanc homincs frucftibus. Appcllanc aute horar^ , quta debitis horis reperti -Sc no Hor a- bencdifporitiadfialuacfone^qualesfcucftusfuntpomapi ^^ ^^^^ racerafaamanliiad:iiria, addifFercntiafruguraudfc ^^^g minura,qugmuitispolTuntCQnferuariteponbus Idec) jyiali— dicebacAui.primaquarci:decura putridarii ingencra ^{^{^^.^ \i fatisadprincipium.q>omncsfructus nocenr febricita ^^^3 ti fua ebuihtione qua faciuntin ftomacho mali ergo cht ^j-hima : migenerantur propter ebullitione 3C fructuii putreta j^gj^ ctfOJic.Crcdoctiafruclus^pter iperfeccione fuie mix ^^p -^^ tionisd:propterfuamfpccificaformanonmultucorpp Ca5.3; 1 rihumanofamuIari,exc[Uo fi'c eos non bcne^regulari e^ Auice » ; decincrt anatura.Propter quod fecundum Gaf .fencen- ^^^^.^i ■ tiam.prtmo de dfaFcrcnt^SjConfequitputretactio^ma ^^^ ^^^ '. iorum humorii gencratio, udquia fructuscranimuter ^^ ^^^ tur in humorcs malos aut malas fuperauitaces malts j» coeftio ■ porcionacashumoribus,uelquiahunioralem maiignan jjenjfru I do maceria ficmalus humor producat. Ex qbus oibus ^^^- j^^ ^ iicecin£erre,quodcftcollccf£um.terciaprimi.ca*deregt2^^i^- . mineciusquodcomcdfCur^bibtc>q>aIi)sparibuspQi$ ^ queiibcc fruclum eftbti>cndaaqua.Pacecpropoiifro ^ tanco.na quia fructusfunt( ut tactumcft)maii nucnme ct fecundum pIurimii,ideobibedaeltaquaqug non eft . - . . multum familiaris corpori,ncc ctiam multum penecr^ tiua,ut cicocxpcilanturfrudus. Siucrobtberetur ui? num >cum i ic ualdc penccraciuum Sc famiiiarc natura?, tuncfecum craherecnutrimcncafruccuumad corpoxts ^pfunda. Exdiccisecialicec inferre,quarcpoft coeitio ncmfructuumcomuniccrfequtcur ftuxus uencris. iit pjuxut , licetplurcsalff eau% fpcdalesrcdtadg aliasconcurrac, uentris t pronunctamenhgcgencralis.caufaponacur.namcon- qf poi^ ucrfi^ fructibus in ftomacho ad chiii natura m uen g me ^5 cftfq ; fcraic9<5^heparn6fuguntmulcumiianc chibfitatem, „|frii4 1 C[ua rcmancnceconfcquitur lubrtcitas.Na dcbiiicas uci c;ua., " : rcmtiTioaccra6:iug hepaciseft unacaufalubricicatis ue tris,ut patec fecundaapho.comcn. 2 .illt usaplio,Q_ ui<- bufcuncj tuucnibus. Ex hoc ulcimo licet inferrc fri*.- S:\is nori cfTc rcgularicer comcdcndosapud fanicm ue:he mcncem,ije admcmbra trahantur^ Aphori(muSt |p» ' Autumnus phthifids malus; : J^utumnustabidismaluscft. ./; I-^eo« ■ t "iVutu«nnu& tai>idi&tn3lu§> - ^ - - - ^ • Thc« i ]B;spo|iw« Digitized by Google A P H O. Expo fitto Marfili) fupcf apho; Praercns apho . fic conun uatur ad prgccdcntc . PoHqp Htp.in prgccdend apho.vmucrfaliter blafphcmauit au tuninu,nuacuero parciculariterquia refpeccu phthifi corum.Et uult Hip.conclulionem hanc.i^ ut umnus cik malusphthiiids. Conduiioarguiturfic. Qmnc tan- pus frigidum Sc ficcum et mordmacum e^ maliiphthi iids.fedautumnuscfttepusfrigiduiSificcum Sc inor dinatum. ergomaior appareJbit exnotatis. minor pom c in come .conclufio ucro fic cxphcatur inxcxtu. autum Jlafis^ nusfupplc eflrmalus phthificis. Pr p inccikctu aphor .; ^uice , primo cft notanda apho.concordia^qufiiabet. i y.Ca- tine .allc.cap. habetur etiafecundaprimi.doc.z.ca. 6^ in fine.tertiohabctur. I o.tcEt^.tractacu.4. cap.de ul- Phthifi ccribuspcciorfsctpJbnisinfinecap. Secundanotad^ coi^p" cft utilitase n.vtilisprgfensapho.q^cumadactumpro fioAi^ nofticum.naexpr^fcntiapho cocipiturphchificosnaa.- cuspu» ximemoriturosinautumnojcumex pfit aphor.autu liuufq^ nus fit malusillis,utiniscfi: eciam ^tum ad accum prgr canon, uifiuii.docemurcnimprguiderejnecorpora phthifica exautumnol^ntur. Tcrtio ampltusefi:aphor.dicen do non folum autumnu efix malum phthificis :immo SC q^tuncun^- rcm non naturalem autumno ^portiona ta.dicendum cctam non folum autumnu nocere phthi- ficis>Imo,quibufcun(^ alijs<iebtlitao5rcorporibus, cum autumnusfitualdeproftratiuusuirtucis. Q^uarto ex prghabitis;notandum autumnum hic intclligi ^priam feruarenaturajhocpotefl: ^bari ex prjhabitis. Q;;tiin to notandum hoc ucrin^cari de autumno quantu ad prin cipiummediumet fiucmjmaxime camen demedto alijs paribusmagisautunateqpexcrem|eiusparces. Sexco notan4u autumnu eifc malij phthifias maxtme ratK>- ne propris^ copl^xionis 8c proprig inordmationis > q^ujis. ctiaaltquaiiterractoneprgcedencis seftatts quodiiDca- rr; tumapparcbiccxdiccndis.&coiirgiturexfinecafeque. Phthi- " • ^^P""'*^ notandii ,phth£fim fumi airquando pro ai' i^ , -^ ceratione ptbnis,ut patet. 5 .apho.come .9 . iliius apho. Dlic r Pi^thifisfi't inaetatibus maxtme. Sumitur fecundopro ^ * confumptionetotiuscorporisconfequentepulmonisul- cerationejUtpatet.^ .apho.corae . 1 6 .rllius aphor. Itt- fanici fputophthifisfit. Tertjafumtcurphthifis,pqua cuncg toctus corporis confumptionc, qae modu tangic Gaf .in comen . Ad propofitfi autunus efi: maluspluhiii quocunq; modo fumatur . Nam primo cltmalus phchifi tertiomodo fumptena cucorporaphchificoj^t ilnti uir tutc defe^fca , ficut excarnata 8cin fanguine 3C fpirtci- buspaucificatajautunusfuafrigiditate^ficdtatecdfuL medo amplius 8c calidii naturaie debilitado uircutisdc fcclu auget,fui aute inordmatione uirtutcm defiecram amplius dcfi'cere facit.Eii etia malusphchifi primomo dofumpt? eoq>nunccaliduscxifi:es humiditatesdiiTbl tiit catarrhales , nunc uero frtgiduscxiftens cascompri init&: adplatone defccndcrc£acit,qug pcr uiahumcd:a- tionis 5^ putrcfacftionis funt caufa ampiioris ulccris,fua ctiainordinationedebilitando uircutemeftcaufa utul- cus pcioretur. Item nocet phchifi fumpt^ modofccun- dojproptercaufasprgaiTignatas.Ec ulterius amplificaa Autum do aphor. fcquitur autumnii cuicunq? paifioni pe<fcora nuscur limaximercpicxionaliforcnoduu. Hoccxdi^ftfscau oibus fisinferturcuidenterjimocuilibctmorbo probabtlitcr morbis cft nociuus autiinus. Priroo ^pptcr fui inordinationcm pccto— debtlitandouirtutcm.Sccundo fupcrftuitates<&:ma!as ns no- materias fut frigorc incuneando. Hip, tfi ipfum phthi (i ^us» dsfpcdalitcr dtxit cffc noduii jcu iftisgrandilTimu in- f crat nocumcntu proptcr caufas aiTtgnatas. Exiftts ca a inferturautumnu notiirimceiTcmalu patientibus fc- bre hcticam>patientibusethcticafcneJcutis. Patctpri tnum propter amplius augeri cxiccationcm Sc corpo- jris tabcm.Patctctiam fecundu proptcr fimiie cau&ni. Etproptcrautumnufua frigtditacc<Si: ficcitateaugmc catf uuciTe inpd^Sc ilccc coplcsioxusin fcneductha(« H I P P O. 38 caexfftencts.ldcodiccbat Aui.fccundaprimi.doc.z. Auice» cap.6.q»autunuscratmalus omnibus habctibushcci cam fimplicem , quia non coplicata ulccri pulmon». Qcftauo notandu Non fol um autiinus cft maluspJjthi Autum ficis>quiaadaugcat phthifim manifcita , fcdettaoccul- nuscur tam habctmanifeftarephthifim.hocpatctfecudaprimi maxic aiie.ca.d!::. I o.tertij.alle.ca.in finibuscapi.(&:cft caufa noci- notaci.na cum propter cauias aifignatas autunus auge uus ac phthifim,ficaugendophthtfim manifeftacoccuJcam. phchiii nam ubi phtht fis remt lltor cii occultior, phthifis acuti- Auicc , or eftmanifeftior. Prstcrcaautumnus manifeftat ta- bcmautconfumptione ampliusa>nfumcndo,cti3 mani feftat fputum faniofum plus ^hibcndo rcibluttoncm in fenfibilem Sc ampltus incincrando S^debiiicando lurtu tem>ut fanics intcndatur & maiorctur <5<:c . Expofitio Marfili; fuper Comcn.Galeni. Damnauitquide. Gaf. comcncandoapho pr^fcn- tcm cria fadt, Primo ad prf ccdcntem pr^ientem cotin u acapho.Sccundo cxponit hanc partcm.phthificis.Tor— tioprf fentem ucrificatapho.Sccundafl».( Vcrii ucro) Tcrtiaibi.( I^iquet autem . ) Dcprimadidtq^in fupc ri oribus>qutain apho . I o -pr^ habito SC itnplickc etiam^ in quinco gcncraltcer blafphcmatur autiinus,qui3 fap- plc non dearticulando ipfum ad aliqua fpedale dtfpofi- tionem,icd ihoc apho.blafphematur parcicularic , quia in quadadilpoficionc corporum uc phthifico^. Vtrii ucro. Dciccunda^facitquod eftdict:um.d.q>Hip. in- Phthiii ceUcxttfuppIeperphthificoshominesIaix^rantesfea in cus qdw f t rmantes 6C fn^ple corporis paticnc^ confumptione , p pter ulccrapulmo-nis va etia hic p ulocra ulccraintclit gaKnus>undcpdcilieapho.inteiIigideomntcorporisc5 fumptione. vndedicicic non pofieccrcificare,dequo ma xime intellexerit Hip.quiaan deprin2omo<k>anfccun-^ do phthifis, ueruntamen qui a modusprimus proprior c ideo dicerc poiTumus ipfiim intcliigi maxmac. I^iqucc autcm. Dc fecunda uerificacaphor,iceiK<^ fiueH^. intcllexeritdeprimomo ucifecundoncccircctlautunii Dubia phchtfico fore malum ,q«ia aucumnuscft fr^dus & fic cus Sc inordinatus. Primo dubitatur. Vtruan aucum- nusiitsegrior uclfcruanspropriamnaturam ud ncm. Sinc formaobnc obicccorii omnibus adinuiccm com pcnfacis h^c condufio ccncatur . Autumnus propria na turaferuans non fcruantemciior cft. Propofitiofumic CX.9 apho. Sc primaquarri.trac.4.cap. I . vbi uuitte poraproprias feruantia naturasforemcliora. Hicta- racn notandu <5^ bonitatcs tcmpor um fcJiabentf um na" turahtcr nonfumuntur iblum cxgraduqualitatfuo.ini' mo"cxdctcrminatis infl uxibus corporu fupcrior um, c^ cciam coUigi poteft comen . 9 ,Sc cct a cx Hip.iii Itbrodc acrc SC aqua Sc regionibus.Iicct cnim in aliquo autum no minor polTit elTc inordinatio ^ in autumno tepcra-» tOjomnibus tamen copcnfacis ex diftempcraco aucum - homaiorlffioconfcquetur. Secundodubicacur.Qi te pusanni ficmagisfgrotaciuu. Ecprimoarguttur<j>fit «cr,quia in uere cft maior rcpletio qp in al^s teporibus ^itur <S:c.confcqucntia tcncc, quia morbiquicaufant in tcmporibusmaxitncfunt rcpletional^. notu eli: an- tcccdens. Nam ucr fimtlac morbodercplctione primo apho.come . 1 7 tlliusapho . Et quibusfcmel aut isis aut ampliuSjaut minus-Pr^tcrca patec ab expericncta mul tos 1 ucrc gcncrari morboshuius parciculf ficapiio . 2 1 dfccmc. V crc fiquidcm mani? mcf ig SCc. Sccu ndo ar-i guitur q> in aeftatcqualicas arilatis cft qualitatibus cf tc roru tcmporumacfciuior&intcnfior. crgo<S:c. confc- qucndatcnct>quia pro}Kcr potentia diftemperat^ qualt cads remporis confcquitur dta produAio morbi antccc dcnscftnotum, cumcaliditasaeftatis fitacttuior Scin^ tcnfiorfrigiditatchycmisfecunduplurimum. Tctt«> arg«iturc^autumnusco<]^intcr c^tcra tcmporamaxi- mcab au(S»ribus blafphcmatur . (^uarto arguitur q» b/onspr^tcr nimiam ^gidicatcm deb^otc SCmscd Digitized by Google P A R -T I. T^po^ ^,t»fUp«rauitate§mtrinrcc«srcdadentcm. ProduHo copar ^ prgaiitt?ndu h$c tempora poirc ad in uice coparari. V d «o Z \ quanturn adola qug concurruat ccniporibus quantun- Hip. Jibetniodcratis.Sccundo polTunc adinuice coparari pc-- ■ fics effeclus proprios tcnjporu in dirpofitiones confcque tesj&non aiioru pr^cedentiuni temporu rationc. Sc- cundo prf mittcndu hanc tcmporu cqparationcm ncri ratione ctFcAuu plurics 8c in pl unbus corponbus con- ^ingcntium- Penespr^miiTahf conduliones tencant. f Prima. Mtumnus quatu ad oxa in ipfo reperta cgteri? cftpciortcmporibus Hgcpropolitioprimofumiturex 1 comcn. I p .dum dicit autumnii cf teris tcmponbuspc- ftilcntiorcm .8c patct propoiuio ex cauiis Gaf. Secun dapropoiitio.Rationcpropxig coplcxioms autunus^. babiliter eit aeftat^ melior . Propofuio noca eft cx hoc>. cu aeftas habeat qualitate ualde excelTiua. Tertia pfx> fitio. Autunus ronc proprioru defeccuu ^babilit?r di a poteft^f tcris teporibus pcior. Patetpropo fttio narra. tiucpropterfrigida<&:ricca coplexione uitg contrari.a tem dC pxohibcntcm debita tran fpiracionem . Patet ctia proptcr ciusinordinationera Sc ingqualitatem dcbihtan tcmuirtutcm. Q^uartapropofitio. ./£,ftaspoftautura nu cf tcrispotei^ did magisacgrotatiua.Propofitippa-. tct ad cxpericntiam comune <S: ex ca coplcxionis aclta tis. Q^uintapropofitio.Vcr quantu ad contingcntia i. ucre rcfpci^cu quorunda corporum SC quarund5, aegri': tudinum poteftd(ci seftatc aegrotatiuus.Propotitio ma gis ficpcrfuadetur. podagra 6C mania<^paiiio d^mult^. aligplusmouentur ucre:<5<:autumnocpiftate.ergo an tcccdcnsnotatexperientia. <S<;fumitur .6- apho. aphp. c c .podagrica 8c maniaca palTio uere 8C autumno mo- H«Pv ucturutinpiuribus. Scxtapropofitio. Ivicetuerdelc intcrcgieratcmporafitminimcaegrotatiuum^ractonc tamcnquorundain ucrc contingentium fcudeper acci dcns contingit ucr hyeme ciTe magis asgrotati uu Propo ficio quo ad prima parte patec exhoc, quia uer eic tem- pcratii .comen . I Q .& fumitur etia in hac ter tia.comc . 21 .ibi. (Vcrc.)Q_uoadfecudampatet exhoc,quia^ ptcr rcplctione cx hyeme prgcedente confequunc in uc rcmorbi rcplcxionales eius caliditaic teperata humorcs li quantc Septima propofitio. Ucct non dc g fe tame de facfto 8C de pcr accidens pluribus corponbus hyems cgtcris temporibuscft min.us aegrotatiua.Hgc propoii- tio patct primo ad expcf ientia comunem . Patct etia cx aliojquia humorcs in hyeme ftant firtni non bene mo- bilcs adloca mobiliasaut ctiaad partcs alias, ut interant i?iorbu d;€xtrancentur. Prgtcrcactiamin hycmc co-- munitcr caliditasinnatacft potcnsad ^ort^tcr digerjdu 8C regulandu humores,ut colligitur primo apho. cC co xji^ mcn.2 5 .q^uis ifta fortifiicatio caloris proueniat de p ac '^ Cidensa frigore hycmis. Iftis habitis patet refponho adobiecca. Nam primodeaeftate rcfponfum eftpcr rc fponfalia.Etconfimih'tcr obieccaucris folutafunt. De autumnoratio concluditueritate.Dchycme etiamdi <fcu eft <j> dc per accidcns cx eius coplexion? fequi t boja digeftio , <Si: fic fit di<ftum addubium. iftud. 1 "^^^^^.^ b£tatur,<j>tempusannifit peiusphthificis. Pro dubio fit haec conclufio prima. Mcrito coplexionis teporis ucr cfttcmpusmeliusphthiTico.Condufioarguiturfic.na, uer eft tempus tepcratura . crgo <!5^c • antecedes patct co men. j o.confequentiatenet,quia tempus temperatum maximeeit conforme uirtuti. Secunda conclufio cft. T.c, hsc Vcr 4e faclo et ppter comunes difpofitioncsphtw 23 ' ficoriicftnociuuphth.ificis.Haecpropofitiofit^Hip. 7.epidimia^.Patec etiacxcaufa.na cu corpoxa phthtii cafintcpmuoitcrex hvcmc malis rcpleta humpribiis fuccedent€ uerc 8c eos Iiquantc 8c dilTol uentc nt phtht- iisaugmcntum. Tcrtiacondufio.Ucctaeftasrationc fu? cpplcxionig pl us uideatur conferrc ulccri qp ucr. tii phthiii antiq; plus uidctur noccrc ucr.Propofiti<> patet, q^o ad primap^rie , nam p?r fu^m calidit^te^ ttcci». IIL tem minarat materiam usrii quia mtnorat ctia 3c con fumitnaturaicm humiditatemagisatfert nocumetum uerc. O uarta condufio. In aliquaparte xftatispro- babilit«phthiilcus mehus fchabec q^ in aliquo alio t e- porc.Patetpropofitio,quiainprincipioaeftatiscahdita te a teperamcnto modicumreccdente,tunc entm non tit uchemcns confumptio 8C fit conucnicns expiratio <S^ pu tridi matcrif rcmotio. Q_uita codufio . corpora phthi ficorummalefchabenthyemc. propofittopatctcx hoc cum hycmc rctincantur matcrig 8C augcantur cathar ri 8c dcfluant ad puJmonem . Sexta conduho . In phthiii in qua uehcmcns confumptio carpons focta- tur ulcerationi non cum magna putrcfaatonc hyc- mis conucnire uidetur. Patct propofitio , qahycms fu< humiditate (&:frigiditate prohibcc de per fe confumptio ne<^-tabe<fk:c. Scpttmaconclufio. Autumnusc^terts - temporibus peior cft phthifids.tdeo de ipGa Hip. ^tulit apho. i^ atet propofitio propter caufas in autuno- jcper' tascoUigendascxcoracnto. ia.<5^- H ♦ Aphorirmus, IJ- Deteporibus/iqutdehycms ficca a: boralis fuerit,uer uero pluuiofurn 6<: auftrinu^ne^Ue eit ^ftate febres acutas,6<op.htaImias,etayiietenas fieri,maximemuh'eribus,a<:humidis natura* O uod ad tcmporiiattinet ratione , fi hyems fquah*' Thco. da^aquilonia fuerit,uer pluuium auftraleque, febres acutas fiert a:ftatenecciTc eft. Et lippitudincs, 8c tn teltt norum ditFicuitates,maxime mulieribus, 8C ^squi ha- midamhabent^aturarn. ^ - De temp3ribus,fiquidem hycms ficca., 8C aquilonia f uerit,uer uero pluuiofum 8c auftralc , neccile cft aeita tc.fcbresacutasfieri5^1ippitudines( gr^a opthalfiiias uocaiit)et inteftinorum difiicultatcs,px?cipuc ucr.amu Iicribus,<5^ uiris qui nacura funt humidiores. ExpolitioMarfili)iiiperapho. Prxfensapho.ficad pr^cademescotinuatur. Poftc^ Htp.in pricedentibusdctcrminauitdequibufdam e.-te- cfcibusmutatiuoru naturaliumtcmporu, detcrmtnauic etiamdemutationibusex iiatuuentorum pr^cedenci-^ bus.ln apho. pr^fenti exequitur determmando de qbul dammutationibus pr^ter naturamtcmpoi?j libtinuico contraricfuccedcntiu.Et continct hic^prsfcns pars du- as partcs prindpalit . In prima dcterminat de mutation? bus et corii cffeAibus inhyeme ct ucre conttngericibus «S^fibtcontraricfucccdcntibus. Infccundapartede;;er- minat de mutationihus pr^ter natura aeftati contingen tibus,& autuno fibiinuice coplcxionalitcr aduer.an tt- bus,Secunda ibiapho. 1 4.,cuiusinitium.(St uero gftas. borcalisctc.)Primain dua&.Prirao Hip.determinatdc mutationibu&contingetibu&hycmi ct ucri mutatahyc meadficcitate, ucrcueroadauftri permutato natura. Inparteiierofecunda determinatde mutationibusnyc mi confimiliter contingentf bus 8c ueri,hyerae permu- tata adcalidu uere aute ad frigidfi s^ ficcu.Secundaib^ apho.fcqucnti.(SiucroauftnnacS::c.) Pr|fensaphor.. duas c6tinecparticulas.Primo dctcrminat de di.ris mu tationibus, 8C ctiam tangit tempus 3c eitect u^ dtv-taru mucationumin prsdicto temporc contmgentium. Se- cundo uero expUcat Hip i quibus corportbus maxime hi produontur cfiPeaus . Sccunda ibi. ( Maxime muUcrf, busjSfhumidis.) lnprimaparteuultHfp.ifta<;ondu iione .Si hycmsdc numero temporii cxiftens ficcatuc' rit(X:borealis>uer uero fibi fuccedensfuerit auftrmuin quiacahdu^ huraidu , necciTc cft Heri in aeftatc.febrcs, acutasophtalmtaset dyiTenterias.Condufio arguit hc* Inaeftatc ncceiTc eft fieri illos morbos,quoru fufticicn- tescaufes necefTe eft aftate reperiri .fed hyeme extften- tciicca 6<:borealt,uere uero auftrino <Si:pluuiofo,neccC f«.cfthorumorbQi:uc4urasina?ilaiK ^iTcrepertas. ?rg<^ Digitized by Google A P H O. isaior prepofitio co nota eft,qutapofitts caunsrafficieT tibusadahqucmfcualiquos produccudosefFcCtus<&:«f fectusponipoirunt.propofitxo mmorex notandiscolii giiur cutus rationisfoia conclufio ab H.ip.explicatur m littera.fi certehyemsdetemporibus fcuhoris annicxi ilensfueritborealisdSj: ficcajd: ucrfuerit auitrinum et pluuiofum, quiacalidu 8c humidum, necefTe cftfcbrcs acutas opthalmias 8C diffintcrias fieri i acftatc 3Cc. In fecundapartefacitquodeftdi<ftii.Et uultHip conclu- iionem ifl:am,.Prf fati morbimaxime fiuntaeffcatemu' lieribus<S:corporibus naturahtcr huraidis. Conclufio pcrfuader fic.In illis corporibus maximc fiunt ifli mor Jbijinquibusrcperiunturmultg putrefaciiones Scha- miditatcs pr^tcr naturam.fcdin corporibusmuhcru ac etiamhumidisnaturaliter multgrepcriuntur putrefa- etionesSC humtditates.crgo.confequentia nota>cura bi morbiconfcquantur putrcfa(ftiones<S: humcctationes prgtcr naturam ranq^ fuas caufas.minor ppofitio eft no ta Sc ctiam apparebir.cuius rationis etiam fola condu - iio explicatur ic textu dicendo c^ hi morbi maxime con tingunt mulieribus, 8c fupple etiam maxlc corporibus fi.ukc, i^afculisautfgminishumidisfccundunatura. Proprf - <5a?. fenti apho.cfl notanda apho.concordiaquf colfigitur fe j^riito, cunda primi.doc.2 .cap.8. deiudic^s temporufatis ad Hip. principtum illo.§. Et cum uer pluufofum .Colligitur fe Kaiis cundo.5 .theoricg.^ .cap.adprincipium.Colligitur ter Tepo- tfo prima ^ble.,pblemate.8 .Colligit quarto tertio pro rum ua noiticoru.comcn.Quadragefimo.Colltgitur.^.exHip. yioruin in ltbrodeaere&:aqua<S:rcgionibus. CoHigitur ulti^ copFo- mo.iy.Conftnentis. cap.de aere. Secundo eft notan- ne pro- ^a utilitas apho. Efi enim pr^fens apho . vtilis quatum norci- adadumpronofticum <5^operatiuu.taii.ii.^temporum cus ope apparente coplexione nos ,pnofticamur dictos morbos j-atiuuf forcuenturos.Valetetiamqptumadactum operatiuii. quc ca' cum.n.cdprehendimus hos contingere morbosjpropter con . m uitarii humiditatu prf fentiam ab his morbis pr f fer- uare poffumusprseexiccanda corpora^^: etiam4ebife cuacuando. Tcrtio ampliandus eft apho . Non cnim fo lumteporum taliapparentecoplexione feu cobinatio- nc hi effeclus aeftatc contingerc poif i;nt,imo & aliaruoi rerucoplexionibus taliter inuice proportionatisquali-^ ter uer auftrinum boreali proportionatur hyemi ^ftatc _, fucccdete. Q_uartonotandiiutcolljgtturexprindpio Tempo comenti akeri us translationjs. Hor ? anni uel fuas natu, '? "^' rasobferuant,uel permutantur ab eifdem.Sipermutan ria mu ^^^^^ eifdeni, uel ifta m utatio eft in hora una uel 1 dua ^"°* bus dCc.Si cft in hora una uel duabus SCc. vcl talis eft ad qualitates unigenias fcu confimilis denominationis, uei eft adqualitates contrarias feu contrarium denomi- tiationum.Ite ueliftamutatioeftfecundum unamqua litatem uel fecundum duas.Item uel eftmutatio intcn- fauel rcmifTa. Ad propofitum Hippo. hic detcrminac 4c mutarionibus plurium hora15j.de mutarionibus ctia uniushor§ ad una qualitatem contrariam Sc unam cou jfimilem .Determihat enim de mutatione hyemis ad fic dtate fibi contraria^SsSadfrigiditatcm dcbitointenfio- tcm^Sc fibiin dcnomiiiationecofimilcm. Dctcrminac ctiam de mutationc altcriushors,qu?mutatio poteft di ci ad ambas qualitates contrarias quodammodo 8C quo- Arift damodo fimiles fecundii dcnominatione .Si cnim ucr ut cft ucr denominetur teperatum,mutatio ad calidum 8C humt du appellatur ad quaiitates contrarias, cd tepera- mcntofeumcdioqualitatesextrcmg aliqualitcr contra rientur,utpatec quinto phyficorum . textu come ti fcx ti,<S:quinquagellmf fecundi.Si tamen uer quodamodo calidii denominetur 8C humidii, fecundum hcri allcga- j^yj-g- tafecundaprimi. doc. 2 .<S:.cap . 6 . tuc h^c mutatio erit • ad qualitatesintcnftorcs&: ilmilcs fecundii denomina- tione . Q_uinto notandu notatcr citc di<ft um dc tcmpo ribusfcu horis ^^ notandu mataciQncm haac totihyc- mi cjXc tributams ut fitfcnfus ^hyans tota cxiftesfup H IP P O, 39 pleunahorarum , naminaximetunc uerificatuf apho* utdicetur. Sexto notandum notantcr efTe dictiim ficca Sc borealis 8c non ffcca 6i:frigida.Et cft caufa.Nam ex hocf^diciturborealis<S:ficcac6prehendituripfam ual Borrcac dc eile frigidam Sc ficca , qpuis.n boreas f rigjdas fic SC copFo, ficcus,appellaturtamcnfrigidusadominto,ucquafi nd cx ficcitate uideatur,nifi propterhumidiexprel-fionem. a frigidoconttngentem.djcereergo hyeme eifeborea- lem 3C ticcam eft dicere hyeraem elTe ualde higid^m ct ficc3m,maxie propter flatii uentiborcaiisfaa cxpira-: tionc ualde infrigidantis<S: uchemenr opcrancis confti- pando. Scptimo notandu . Hycms potcft intcliigi ficca. 8c borealis. Primo coparando hanc hycme ad hyemcm teperatam feu naturaliter fe habcnte inqua non eft ra- biofaf rigiditas,qu? etia declinatad humiditatem^.Secii do imaginari poifumus hanc hyeme boreale Sc ilccara rcfpccTtu cqualispondcrisfaltem imagmati, ut aer hyc^ mis rccedatab gqualiponderisper ficcum,.^diftet plus ab aquali ponderisper f rigidii ^ diftare debeat. Tcrtio f magtnari pofTumushyeme borcale et fij:carcfj>cdu c6 fcctusqutproducitur ad corpus humanii , dum pcr ca- le hyeme humana corporadcbito uehementius tnfrigi dantur 3c exiccantur . Ad propofitum tcneatur primus- modus^: tcrtius , c^uis etia fecundus pofTit ucriticari, u t dicitur. Octauo nocandii .V er intciiigcndii eft plu uiofum&:auftriniiautfecundum fetociiaut fecundii fuimaiore parte.ut.n. prf fatiraorbi confequ3nc,opor tet in §ftatcn)ulta ex uere reperiri humiditate,qu9 ma ■sdmt reperietiu- uere toto exiite ce humido aut cius par te maiori. Nono notandu,intelligi hic uer modicii eifc mutatum ad calidjtatcideo auftrinu clfcjmaxie ex par tehumidicacis.Si.n.calidicans excitcrit intenliorigpcr uia ebullitionis.^ pucrefaccionisjdic^ti morbi 1 ucrc cS ringent. l o.notandii. Nofolum li hyemsponaturfic ca Sc borealis 3C uer auirr in lun SC pluuiofum in aeftate diAimorbi contingent.immoetia hycmcfua obferiia tenaturam,cum maiorhumidftas reperiatur ^ftatc qp, fi hyems f uerit iicca Sc boreaiis, ut cft notii cuflibet.fcd quia hyeme exiftente cemperaca uere uero pluuiofo 8C. auftrinononlolumaeftacei.nrjrao 8C uerc praedictimor biproptcr m^orem humiditate coniingcrc potcrunc. ihi hycmc cxiftencc &ccz 8C boreah",uere ueroauftrino 8C pl uuiofbjfola aeftace concingenc al^sparibus.ideo dc. hacfolum ceporumeobinacionefccicin iicceramcntio ncm . 1 1 .notandii,ut colligitur ex comcn. q> pars con tinct ueritace apftatcfuam tcucntc natur^.Ka ht mor bi plurimii aon contingunt hycmc propter no C& m ul ta huraiditate in hycmc,quia ficca 8C borcahs.propcer» ecia has qualicatcs putrefactioni repugnare,non cotin- gic ecia pfmi ucrc.primo.ppccr ucr in ucnire corpora in difpolitahismorbiscxhycme.vtquafi ucr ipriajMolit correcftiuufrigoris<S:ficdtatishycmis.^teretiainuc. rc caliditate non effc tanta, ut magna caufet pu trefactio ne adhosmorbosfecundii plurim{idfTponente,Itcecap tius fiat putrcfadio in uerc lic difpolito cp teperato tn calore <Sidtftepcratoin humido,propter alttorcm calidi tatcm ucris pfs difponcre putrefactioni . notum cft eci^ Q> uerc fierct aptius putrcfactio qua in dicca prgcede ce hyemc.Si ucro aefbsnon fcruat fuam natura, tunc mu tata ipfaad frigidum 8c ficcura,per Bcdtztem ^ct con- fumptiohumidicaciidtfpofitarumputrefavfctoni ct per Tcmpp frigiditaccm prohibcbitur pucrcfaaio confcquensebul ra mcli licione. Exquoinferturq>licct abfoluccmeliusficce uscftut pora fuas obferuarc nacuras,in aliquo tamcn cafu uc p - fcr ucnc fenci SC fim ilibus mcliuscft aliquod ccmpus a ppria na nacura turarautaw\ i2.notandumnotantcrHip.coplicuilTc abfolu- duorum tenjporum contrarias complexioncs. pitmo ut te,ali — excomcn.colligicur, utdocercmurnon folumafpiccre quando ad horas prf fcntcs anni ,immo ad prf tcricas,cum ex ta- tamcn licomplcxfoncdiftincti contingant cfFcccus ucl in tan- ccontra |jori:dl[fttnctOiauttctigithan<;coplc5aoR^ tcnporu, utpatct Digitized by Google paRti. qufa ut cft tactumnifi fic tempora coplectantur non i a ^ftatepoairiVnaa>ntmgeren£hi n^orbi >imniO(S;: ancc seftatem modb hico. Volens ergo oiten^cre morbos con tfngences(fecunda plurimum) sEltace, prgcer prgceden ttum ceporum de^ectum, fic h|c cemporaadinuice co- binauit* 1 i .notandu. Non folum hi morbi aeftatc con tingerc poiTunt^im mo 8c aliquando morbi cx putreiFa- «flionccontingerepoirunt.quostamc tacuit Hip.vcno itafemofoscomunitercotingcnces. 14.notanda.No folum febres acutgjimmo acutiiljm^ caufari poifunt, uc patccg Hip.inlibro dcacrcsS^aqua ccregionibus.qua- twai uchemcs acuit^,liccc no cofequacur humidi^ccm multam dc pcr fcjco c^ humidicaas cft obcundcrc caFm pcr uiam camen uchemencilfimg pucrefaccionia confc-r quentisprohibicacranfpiracionedl^muicam humidica- temcum calidicatc icbrcspoteruntacutiirimg genera- ri.maximecniilarum critacuitasadmalam terminatio ncmuirtutcdebthtatamacerta exiilencemulta d:nml t% putrefacftiottts. Exquopacecc^ aliqua maceria po- ceilfaccre morbum acucuni mal^ terminationis qu| dc fc cilapca facerc morbu chronicu falubrem . propoiicio nota cft in multis materiebus frigidis vS: alif)s I > . no- Opthal fj4ii.Cumacuitasfebriumaximcinfitfebribusconti mia a<3 nuis,idcodccont!nuiseftintdligendusfcrmo. l5.po cur uc njtm- in parce oprhalmias>pcr quas dcbcm us intclligerc caccur. apataconiuncftiug oculi caufantur.n.hocpaclo.napcr ucr auftrinum 3c p^uuiofum humecftato ccrcbro & pcr seftatecbulliencibus fupcrfluitattbus ccrebripcr uiana dcfluxus pcr ncr uos opticos Euentibus fupcrfl uitatibus ad oculosjtunccaufanturopthalmig^pcr quosincer cg- terosner uos manifcftc concauos , ut colitgit quarto dc acdde ti ad prindpium, miatcri^ fl. u ucrc poiTunt ad ocu losjaut cttam tranfeunt pcr uenas ad coniuncliiuam ocu \i pcr tingcn tes, pcr opthaimias cciam alias inteiligcndo I^icftte ctrcplexionakslffionesoculorix. ly.notadu InHip. wa- a4» alle.Ioco habctur hgclittcra. L/ientcria 8c cachexia, In Aui.ucro fccundaprimt.doc. 2 ,8.cap .babecur liic litce ra.Fiuxus uentris .Dccimo fepcimo uero concincntisio co alicgato pro concordia habctur hf c iittera. Diharta* Primo crgo cxponamus prinium dicendo q^ licntc- ria qug appcliacur fluxus dbalis caufatur aliquando pp scr nimiam humiditatcm fic itomachi contcntiua dcbi- litate, utctbusnequcatdetineri, uclproptcr puilulas, aut ettam propter iiumiditatesacutas taliter pungentes ftomacu,ut cibum non decincacfcdcmittac. Coiiigitur hoc 6.aphor.comcnco.l .qugduo tn hac aeftatc pote^ runtrcpcriri.prinio nimta humidttas proptcr ucrprjcc f^ » dens humorii ctiam acuitasproptcr aeftatis caliditatcm • ^^ putrcfacicnie 8c cxacucntem. I tem contingerc potcft xiacja. cachcxia,quafimalacxia,fcumala corporis habicudo ucl difpofitio a cacos quod cllmalum, cft.n ..habitudo t qua tumct 6idcs tMmcnt cxtrcma cii palliditatc corpo- rtsconfcqucnscorruptione coplcxionis, d: fuppicprf- fcntiam humiditatum indigcftarii.cuius completa notf ficatio colligicur 1 4-tcrc^.quam in hac aeftatc ftcri con tingit m uitis dominanabus humt<iitattbus.corr uptact* ^complcxionccorporis propccr mulca humidicacem "H *har- ^ caliditatem cbuUicntcm . lce caufatur diharr ia feu A ' fluxus humoraiis,, proptcr multarii humidttatii prf fcn TWm*n "^*" *° corporc ut cft nocu.lic ccia ucrifi(?atuin cft flu- • d xum caufari cum diharr^a ^ licnteria fint fluxus. Itc tcrtaga ^^^^- dyiTinteria dicla a di fcu dis, quodeftdiuifio feu difTolutio feu dtfcontinuatio & lietcria.t .tntcft^na qua iidifcontinuatiointeftino^.Eft.n.apudmcdicumdyf- fintcriafluxus cu cxcoriationc fcu dtfcotinuattoncin^ tcftinor a qu ? confcquitur m ultas humidi tatcs asf^ati rc Itvtasex uerc «SSuia pucrefaAionis fa<ftasacutas acali- ditatc seftatis. 1 8 . notandum . Hf c iittcra . maximc mulicrtbus .potell murtiplicitcr intelligi . Vno modo fic. «^^dyiTinteri^ maxtmc fiintaptc ficri mulicribus, cuius caufafEircpocefbcuinuIicrc^ excdpksioQC fc:su^9a€ III. ctiamexocnsi&iinordinatiscomcftionibusw^potibus; ' multiplicetmultas fuperflUitates difpofitaspucref aAto ^ ni qugdelata ad inteilinacaufanc dyiTinceria.Secundo f nceiiigi potcft dc oibus morbis pars.^Ss: hoc de per acct- dens>quta proptcr uehemcntcm putrefacflione mulieri- bus cx muita humiditatc contingente,ac ctiam propter debilitaccm uircutum caru in refiflendo putrcfadioni, 8C maxtmc dc mulicrtbushumidis fecundu natura in- tclligendo,acctiam dc uiris, autcriam humidisaccideii talitcr quomodoiibet propter caufas aifignatas,ut ctia i phlcgmaticis corporibus,licet non merito de pcr fc com picxionisproprig^propter tame uehcmente pujrcfa(fcto «cm humiditatcfactibiic hi potcrunt coctngcr morbi» Expofitio Marfiiijfup Come .Gaf. Dcaltcrationc. Gaf.comcntandoprsfentcmapho. fic proccdic. Primo ponic apho.incentione . Seciido et us per qp;dam conditione ponit ucrificationem. Terdo ipr fum ucrificat nos ad aiia Hip. loca remittcns, Q_uarto cuidam dubto fadsfadt. Q_uinto ipfum itcrum dearti- cuiando ucrificat.Scxto cxponit hanc pattem;ncccilc e <S^c.Secundatbi(Parugigit.yrertiaibi (Caufasucro) Q_uartaibi(Curigitur.)Q_uintatbi(Q_uarecotumte , . , pus.)Scxtatbi(bcijsuer6j Deprinjadidtq^tpfcin- "7^^* ; cipit ab circnda tcmpor u anni, quia ucris 8c hyem is.a. ^P _ ^^ ; 8Cc,, PrimiipropartcnQcanduHip.incipereabeircn-^^^^' • tia tcmporii anni.i. aqusaitatibusmutatisrcfpedru qua ^^3^ ^ litatumteporibus cfrcntialiter attribucarum . Dicimus P*-^'* .n.hycme ciTcntialttcr frigidameifc <S^ humidam, quia hycms in ciTcntia propriasS;: natura conflftcns has rcqui rit qualitates. Sccundo notandu Hip.notanter ab hye- mis mucadonc inciioaiTcpro qp.to dubium uidcbatur Utrum propter talcm ucl ralcmhyemis 8c ueris compH- catione aliqug in aeftatc acctderent palTtones . Ad quod roanifcftadii prgfcntcm propofuit apho.nihilominus ti^ «^propterccrtasdifpofitioncs autumnii lapfum hyc- mcmoderanccnouimorbiaeflatccontingcrepoiTunc. • Baruf igicur. Dcfecundafacicquoddic^tum eildice? hanc mucatione ucris S. ad,aufi;rinamparuam ciTe , m prjtcr naturam. Vn4e ^itate tantii dictii eft fcbrcsacu ta&a^ dyiTintcrias 8c opthalmias ficri, quod di Aum ha- bitumcftinuno notato,notandoq> fihicmutatia uerts ad auftrum magna fuerit etiamad calidum , potiiTimu confcquiturputrcfadio&borum morborumin uerc gcncrarianon cxpc<ftando 3£ftatcm,fi ccia uer extitcnt, icmperatu, ipfo corpus ex hycmc lapfum moderantc no cofcqueturmorbid:c. Caufasucro. DctcrttaGaP.fa citquoddidum cft. Etprimonosad librum deacrciSi:; aqua d: regiontbus rcmitdt. Sccundonos ad fecundam eptdimiar um pardcularemitcit. De prima dicit,<5> cau fa cucntus harii patttonii moftrata cit ab code Hipp .in librodeaerc ctaquajS^rcgionibusficdiccnte.St hycms, fitficca£5k;ix>rcaiis,ueru.croauftrinum 5(: humidii,nc cciTc?ll;fcbrcs acutas aeftatc iieri,(S;; quide fubico fuccc detc 2cftatc,necciTc eft fubfcqui opthalmiaa./E,ftiuo.n« temporc ucris pluu^s humccftaca terra au.ftrif(^ fupple ueris calorcm aeitati dupiicandbus uentrium non defic cacis huidicacibus nec fupplc cerebri nocabiUc hum idica te mutata,neceflecft fcljrcsacutas fubfequi <5<: maximc. phlcgmacicts. dyiTinteri^ ucrofequuntur hisphiegma ticis 8C ali)s natura humfdis <S^ mutieribus.qug Hipp.ia seftatc nafci co.nccfirt in iibro dc acre 8Cc. qug cxplana- botbidcm. Notandiicxpartcaccipicaufamgeneratia nismorborun^horu aeitatc,nam ^ptcr ucr humidii.f, totum in principio aeftatis cft multa humidttas.ltem d« plicatvir <;aliditas ad bon um fccundu . non quidcm j quia duplaiitenfiuc necciTario,fcd duplicatur , quia intendi tur a dupiia caufe procedcns. Primo cnim merito natix r^seftatis^Scciido merito auffcri psccdcntisin ucrc. Vn dc non dcficcatis ucntribus , quia concauitatiisus in qui busnutrimcntarcpcriuntur 8C humiditates. , no dimir »ui;acdi^httmidi5atc cer^d aotaMtproptcr cx uet^ " mukas Digitized by Google A P H O. Febf cs multas referuaH fupcrfluitaKs^nccclXe e fubfe2j" fcbr<5 acutg acutas,proptcr fupplc putrcf adtonem uchcijieate ma- curphlc ximcphiegaiaticis, inquibusmajdmcabundantbumi gmati' ditatesjin quibuseciam uirtus cft debilispro rcliftcndo cis poti putrefadiom.Infanguineisctiafcbrcsacutg funtaptf iis^ fa ficri,immoacuriores<^phIcgmaticis,quiatamcnuirtu guincis tcmhabenrfortiorejmiiiuseisfcbrcsacut? conticg^t. ^cddat vcl ma2Umc.continguntphlegmaticis.febrcsacuts ct ali quandomorbi fimilcs. Itcm dyjGrmterigmaximcconti guntcis^mu!ieribus,proptcr prgaiTignacas caufas. Cumtamcninfecundo&c, Defecunda nuoc GaF. facitquoddictiicft <5^fincdiuifionc ultcriori ficri por< iic dicit, quod ctia in fecundo libro uci particulaepidi- miarumdtxitquafdam corruptiones.i. quofdammor-- bos cx cor r upta matcria proccdcntcs nafci aeftatctn dui tatc cranonc natis,tuc in corporibus quibufda puftujis jiominaasigmsfaccr.quoddictumfic ordinauitHip.» illo fibro. Nam iti duitatc Granonc teporc aeftiuo f uit oimia pluuia aeftatccxiftcntc calida ctcu ucntiaauftri nis.in quo libro Hip.monftrauitcaufampuftularii fu- iiTc materiam f upple idco tcmporc gcnitam . Nam tunc x:opkxio acris mutata f uitad qualitates putredinii cflFc ctiuas<S:feftinantermaximc corporibus putrcdiniap^ paratis.ficutcciam tnlibro prgfcntiHip.^jifti morbi nafcenccs huraidis cemporibus funtfcbrcs longg fluxus uetris 8cputsedin.csiSC hoc cdi.fupplcapho. 1 y^Mgn tudfncs uero m pIuuialibusa<!hos effidedos morbosca Borcg liditatepius humiditatcopcrantc.his tamen umCq? qua fflaali c- licatibusconcurrcntibusitafortitcrutinduitatcCra- uencus nonecico fiuntputrc6ad:ioncs. hyemsetiam ficca<S^ bo realis quibufdam corporibus cfficitidcm. nonquidcm . idcm^quia cundcm morbu.fed idem, quiaaegrotarc fa-- cit.na borcas fadt tuirirc,cxafpcrat guttur,c6ftcpat ue trcm ,f acit dy iTuriam horrorcs doior cs coftarum Sc pc- 6:orum,uthabitum cft illa partcapho.6. Si ucroborca les f ucrint.<5fe: proparte colligitur aphor. 1 8 .Q_.uotidia Tpsfic ng ucro conftitucioncs.ltcm didt, Hip.q> fi tcmpus f uc dx mi" ritficcumminusefttnfirmatiuiipluuiaiiminu%mor iius eft ti£crum,ut patec aphor . 1 6* Conftitutioncs anni omni Siirma ^o quidc ficcg . hyeme tamcn ficca di: borcale uoluit cf duii at £enocentem,nondicou£fcbrcsgericrctautdyirintcri- % «»or. am.^ Prcmonotandiicxprincipioparifsconcipitt^.mor «fcrum biprfhabiticontingcruntaeilatcpropcer calidiiatem ec huido. humiditate ,quod fuo iimutconfirmatur cxeploj^ptcr , idquodinCranonccontmgttciuitatc. Secundonotan dii proptcr iuucnes q^ rcpcriuntur ifta nomina , ignis fk cer,ignispcrficus,carbunculus>prunaantiax.Ignisfa- Ignisfa ccraliquandoimportatmaximii appccitumad ucntre, <cr gd. utifta-inccnfioappetituspuceturdfuinamconfcquiin- fluentiam ,unde finguut poccf aliquos fagitcacos a cupi dine.dc quo ignc ficloquicur Sene.in Hippolito. Saccr Scncca. cftigniscredicelgfis.Hictamen ignisfacer(u?Colhg*c cx alia cranslationc)uidetur importarcidem quodcar- , . buncuius.YndchabctlittcraaltcriustransIationiscar- ^^^^^ bunculi.Carbiicul us autcm cftpuftula ex maceriacho culus jericaadufta prouenicns differcns ab antracc cx malitia ^^^^ materig 5^ profunditatc.fifi: mim materia ancradsadu ^^^^ fttor «5^uen«rofior,cft etiam magis antracafeu abfcofa ^"*^ in prof undo .idco antrax quafi ab antro in quo cft con- tentamafcria.Q^u^ uci o fit dificrcntia intcr igne pcr- _ ^ ficum etprunam, manifcfte coUigitur cx tcrtia quarti. ^ap . 9 y j^^-^^ notandum hanc partcm cdam ciTc tactam , in - ^^^' ^ quaalIegat.Hip .tn apho> adoftcndendii q> primo mor- bicontinguntincorporibusdifpofiasad cxplicandum ma.m quod Ucct in hymicSc tcmporc humido non cos jcingat morbi,quos dixit ucnirc aeftatc, alg tamcn mor- iiicontingcrc poirunt.quarcucro»on ucniantliycnic tactura eft.quarc uero nonucniant ucre auftrali ffcatim tangcturijipartc. Curigifur. NuncGar.iatisfadtda bio. Dubium fub hacfbrDQaproponitur,hycmc.n,.fri pi^dc (^c.utxc iiero 4u^iio<S^iuum4ofucci:4at(f lii H I P P O. 4o dctur BJorbos dcbcre gencrariinucre his utrifc^ tempa ribusaproprianaturamutads. Pro^biocrgoinpar tc prima dicit Gar.^caufe quarc noncontingantmor- bi in uereauiirtno&humidofucccdcii£C,^qutahy€S. frigidior fucrat<&; ficcior.vndc corpoccmfr^dato Sc^ hycme cxiccatonoQ foiumnottinfirn»t corpus in ucrc jnjmoltbcratur apa^ionibusquf folitc crancAicrc con tingcre, fmo cciam aucrc aliquando talitcriuuatur , ut ad deperditu reducatur tcmperamcntu. caprc^tcrnos monctHip.non foJum aoni prsfcntcsborasinQjcAuros immo &pr5tcritas. cxquafcntcnda patarcfponfioad dubium.Nam in uercnojtifiuntmorbtucreccmpcran- tc indifpofitioncs corporis produoas pcrbycitte..Indi-» fpofita.n.corporaadfrigidii 3c ficcum humiditatccc ca liditatc tcmpcrantur .qu? fcntcntiactia coUigi. poccft fc . cundaprani.tioc,2 .cap 8 .adprincijMum Cms, ^rima notandii cp pars condnec ucritate qptum ad aliqua par- £cm ucris&non^tum adtotum ucr. totoJtL.ucrciaIi-„ do cxifi^nte 3C bumido, ut dicccur m partc icquii^' cor porc mutato ad calidu 5^ humidii,ultra tcmpccamcntii fucccdenccaefiatccbuiIitioncsficnc<S::pucrcfaaioncs. Sccundocda notandii q> talis rcduaio ad tcmpcramcn tum non cftrcductioad tempcramciuiipr^cffenabonii ficucpranojCiJBnfaorum teporiun d^pcrataequalita- ces uirtutesproftraucrintcotporum.cxifi2.fcnteaaad ligitur etia fupcrius halxtum , «^licctabfolutc fitmc- li us tcmpora fuas obfcruarc naturas,^cuitamcncorpo- ri aliquando meliuscft aliquod tcmpus non fuamfer-- uarcnacuram. Si ucrototum ucr. Nunc ponit pro- pofitione fccunda udiiitcntum dicens, c^B. totum ucr. fit humidii mtitabitur( ut pritxs cft diclum)in contrari- amdtfpofition€hab«;^ difpofittoni pcrhyemcm,quia mutabituradolidiid: humidii, ubihyemcfucracfri-r^ gidum 8c ficcum diuturnitatc tamen ucrishumi^', ip^^ fo amittentctep«ramcncum in humidf rarr ipftmi rcucr lioportet.cxquoparctapho.contincre ueritatem, toto- ucr e cxiftentc humido . Orca parce qucrcretaliquts q ks difpofitioinfitcorponhycme cxtftcntcft^idaJSi: fic, <a &: uerc cxiftcntc tcm pcr ato. Rcipondedii q> a>rpus ad fngidum dedtnabit ct ficcum .Na fi fumatur corpua rcmperatum hycms tepcrata 3C uer tcmpcratii, corpus inuerepcrmancbittcmperatii. crgo hyeme cxiftentc frigida& ficca c^terispartbus <3c uere exiflente tciiipc, rato corpusadfrigidii in ueredcclinabtt& ficcum.an-. tccedens notum eft cuilibet cotifcqucniia tenet , quia g. hyeme frigidam 8c ficca mutabitur uerfu^ frigidii 8C ficcii.crgo fuccedcntc ucrc temperatoniinuspcrmane' hitin tempcrieq^ fi hyems fuiifettempcra^. ergo hoc. tno ad frigidii plus dedinabit Sc ficcii . Q_uarc scitas. N unc GaF.fadt quod eft dictumadicens (^G. ?eftate ft« per ucnicntc apparatuni fit corpus putrc£actioni hgc ap . paratio cau& fit opthalmig Sc dyiTinterif 5icrra.n. ad- huc cxiftetc humida ucnds adhuc n<Mi fpirandbus qui fpirarc folcnt in dicbus canicularibiis hoc tcmporcintcr sefiatis initium 3c dics cxiftcn tcs caiiiciUares fd?rcs acu , rasconfcqui nccciTc cftputrcfadentibiis hu^noribus cx. domtnio caloris 8c humidicads, undcop^halmi^ confc- quuntur&dyiTtntcri^.Exquafcntcndapatetrefpon-; fioadqugftione. Patctedamucrificadoapho.propar. cc. Q_uarc totum tempus. NuncGaf.apho.^carticii landoucifficat<5^ficproccdic. Primocxplicat morbos condngcremaximcquibufda corporibus naturalitcr di fpofids adeosautpr^tcr naturam.Sccundoponit mor- bos quoCdsun quibu&am acddcrc corporibus feciidum qpdam dtfpofidone fexualcm.Terdo infcrt modificatio ncm radonenaturaliscdpIcxionis,autpr|tcr naturam. Q_uartopon<tmodificatfoncmcx condictionctcmpo- rum. Q_ uinto exdpitcorpora in qtabufdam aetau bus a difpofidQoehorummorborum.Secundaibt(Difficul- tatcs ueroOTcrda ibi ( Si igitur. ) Q^uarta ibi( Et hfc per tonm* ) Q.uiaa ibiCBtfi quidcm.) Depri'. Digitized by Google Jbra xcdpienua. i»iimores.Cum uicina humonbus. Ecce cxeaipljj«ifuppiendofenxaiEia.ocuIi enimpattunc op- - tlialmiastanq^meaaibra uidna humoribus^apitfs, qua re uero ocyli pott us pattanoir ^alia mc bra uiciniora li quct cx pr gi3abitis,coatingunc etia hi morbi f«;cixdura diuerlitatemcorporuincdplexioaibus opthaimig , ta- fxien f untiintiierfale&omnibiis iiabentibus ocuiosdebi 3cs&:nonfortes,ciifi^.propccr debtlitate oculoi?: et ui anicatcm 6ci capitc iiuant humores adoculos debiles»' Notandum biccamen <jx Itantc par icatc debth catis ocu 1* rariorcscaiide copiexioniscxilt:entes^<S^huraid| diipo ilaores ftmt ad opthaimiam recipiendam . nota tit caw fa, JDifficuitaiesucri), DefecundaGaF.facitquodeft habicuindipens,<^dyifinteri3 fit I habentibus copicxio ne naturalitec humida^maximc in muiieribus fup^lc; Baturaliterhumidi&,cu ijncctiam humid|fuppicfS:;ie'' 32ualitet,ficattdiatur irlip. fupplceis maximeaccidcrc dyiTinKria^eo quodmaterfa fupplc huraida feruata a prghabicistaiiporibusin a^itate iniicicuriuppicper uia pucre£ad:ionis.acaficatexitatis&: ficfalfa. vndcfuaial . fedme cxaijaerac^ iilcerat inteftiwa 6^ caufac dy iTmtc- riam maximein muiieribus ( ut-eil dictu) quia funt hu «nidioresmafcuhs. iblacrgo putredine inflamata in hts corpot-ibus corporahumidadictosmorbospatiunt.na bumi:dttascitquali materiaputrcfactionis. caliditas au - tcmfuppkcaufacflFiaens. mcrito ergo ell: corporahu- inidaa:j8:atefuccedcnteincurruntputre^actione&, cii ha bcant matcriam ut iiumiditatem , 6c efficiensut calidi-^ taiem aeltiuam.humiditas ergopr<jcedcntisaeris fuppie. non permittens dciiccarihumiditatcscorporu fit iuuas caufa pu trcfac^tio nis . P rimo notaadii . Non fol u xn m u licribus Sc humidis naturaieu prgter naturam dyilin- tcrigpoiTuntcaufarijimmoetia infectioacs cutisexfal fa feu aiia materia putrefacf a procedcntcs. Ver um quia matcriasfupcr£uas naturaconat cxpcllcre adlocama- ximc expuliioni deputata ut inteitina . ideo ac falfa mate Yv rr- ,riaruafairedine.i.fiuacuitateaqueam:humiditate fal- •^X *" fant:ccxafpcrantC(S£:cxcoriate inteftina dyiiinterta ca ""^*^ ^^.tuxSc tcnafmon. Secundo notandii hoc etia probabiiic tcaeani j^ggjg concingcrcin humidispr^ternatura,aut uirtutc caulac. jfjgjshumiditatcpr^ter naturaprofrratiorifacta. Ter ttonotandti, humiditatem nonciTcucramateriaputre fadtionis.non eft.n.putrefactio forma iaherens humidi tacijfcd ei^qua4i,quia iicut maccria 3c agens agunt traf mutandomaterias Sc ipfam difponendo <3C taktcr quali i:cando,ficcciam caUditasagit J humiditatcm i, corpus bumanum facicndoipfumcbulirc 8c corpus humidum cxtraneaiido.caliditasautcm cil caufa ctftdens putrefa- Aioncm excranea cxiilcns.non qui<^m quia extrinfcca fcmper Ccd cxtranca,quianon rcgulata SC uirtute dirc cta>utconueniensiltrumen£ii,immo ut inconucnicns ad fer uandii uirtute Sc produccndas opctattones , quia tamen cotingit pluries caliditatem cxtrinfeca,ut nosco tfncntisacrisciTecaufam putrefacttonis autfakemma T.C.5. iJifeftius.i<fco.4..mcthcororumdiAum eadprincipiii. Pucre- putrefaAio cft-corruptiopropri^ 8c inat^ calidicacisah facao alicna caliditatc,hicaute cilqu^ ambtetis. Vltimono quid. t2ndu:i <^ hcct probabilitcr ahquo uiro akqua mulicr cf. fc ficcior poiTicpofica tam^n paritatceorum qug copa. rantur. GaF.didrum continct ueritate coparato.n.cho lcrico Miro adcholcricamuliere ctphlcgmatico adphlcg matica &c .cuius iignu e il , maior jnoHities muherum . maioretianuditaspilorii. Sitgttur. De tertia GaF-in f erc corpora naturaliter humida his fore parata paiTioni busdiccns.qjergoproptcrpr^habitacaufamdtxirHip,- phlegmaticos pati plur es febres,aut fecunda aham pun c^cuationempluries febres, cum corpora eorum iinthii- midiora - quibufdara .n. putrcfacientibus humiditari' bus 6«:in hisremanentibusfebresgcncrantur.cxhisf.n^ dyfiiatcri^ ad inteftitta cxtftcBttbwSr Notatodu q^ «J C IIL potapW^mattcafecundum lec\uram pnmam patmti^ ; turpluricsfebrcsvpropter diuerlltatem humoruraqui putrefiunt q^uis.n.abundentmaximc x phlegmatc.po tcll;ctiam putrciicri fanguisproptcr eiusnimiam humi di'catem.poteilcciaphlcgma propter caliditatcm seiliui <S: ucrnale adcholericam deduci natura, ut febresex dt itinAiscaufentur humoribus.Secundu etiam fcciidara puauationem piura phlegmatica corpora ad difFere tia phlcgmaticorura parum lapforum ucl corum qu3e talic prgfcruanturcuacuandaetiani ut non aegrote t,quia tfi. plura funt phlcgmatica multum iapfa autnon debite rc &z &: pr§feruata,ideo plurapatiuncur fcbres. Sed fta tim licctquercre an fangutneapluspatiuntur . Hic po^ teiiutraqueteneriuia... Promincdicendumq)caIidi r^ F 8c humidaparatiora flxnt-y urcplligi potcil cx f cntentia J^^ _ ; octaua terapeu .ad fine .6C priraa qu arti .cap . 2 .de prf ^ , Auice j paratisad f ebrcs his in humiditateabundantibus <Sc: ca> Ifditate , ii cut incelligcndum de calidis pr^rer naturam &;humidis. Secundo notandum notantcr ciTe dictum fi exeant per mtefcina, cii hf materif putridg poiTint ^ alias regiones cxpeiii.q^uisprobabiiitcr naturaforti pel lantnr adloca expulfionimaxime dcputata ut inteili-- na . Eteil fuppledu^ caufantur dyiTintcrig ,niil inteiti n-a iucrint fortia d:hasfaIfasmateriascitocxpellcntia. De fcbribusautcmnon cftiic. Cum.n. iebrientecordc febriatcorpus,<&:nonfebricncenonfebriac,utcoiligtt primodediiFcrcnti)sfebrium.d:cum contingatin diitxA^ P * * fflismembriscxiftentemaceriacalidicateincordeaccen. . , dcrc , ideo contingitpLuries caufarifebremqp dyiTinte^ riam,continuam dico ucl interpolata.pluries taracn co tmuam,propter humorcspiuries<Si:plurics in ucnisfu^ perabiidare. Ethgcpertotara. Dcquartaparte Gaf, facit quod cil taAumdicens<j neceiTc eit per tota ^fta-- temhosmorbos ciTe ut nonrcuertar,cauia eft in promp tu,corpore propter nimiam humiditate ucris tota ^a^ te fatishumida rcmanente,caliditate etiam in gftate pcr feuerante.fubdicGaf.c^pcrcotam gilatemfuntSic. Si uero fupcr ucniac fuppk acri aliqua mutatio i diebus ca. nicuiaribus.Et quiadixit GaF.in diebus canicularibus>. quiainhisdiebusutdeclarabic.^.apho.apho.y ^cilcali ditos uehemens,ideotunc maximc eft apta fieri putrefa- ccio.Si crgo illis diebus£at mutatio aeris corpora defea duntur a putrefedionc , iw>nquide quin etiam facta mu: tatiaactnaliapartcaeftatisnonctiamdcfcndanturcorpa- • ra a putrefaclfoncjfcdper faancmutarionem defenduur; a uchcmen ti pHitrcfadionc illis diebus factibili, autfor te cj> iUis dicbus proptcr conft€llationcsquas^noro,auc. propter fortiiTimas euaporationesprobabilecll cofequi uehemcntes pluuias refrigerantesacre .undedtxit H^. in hbro de acre 8c aqua 8c r€gionibu&. c^ 4yiTint^riafit m ulieribus 8C natura iiumidisfuppk ilancexafu,apfao* Etfubdit Hip.hiciipoftdics canicularesueniattepus. hyemale.i.frigidum uel pluuiak.i.humiduccfucccdac uentipcrflaturi iotcmpore ideil: ualdeflaturi i«>tempo-r re , morbi quos credebamus ucncuros funt ceiTacuxi. fupplc proptcr caufam-aifignatam-, 8C eritauturanus ia - nior.cuius caufacft,quia non itaadurcnturrnatcriae ia - aeflatc^auturanusctiam non cric tantc iiccitatis. matc* . ' rig crgo r cclufg in autumno non crunt ita malf * Eril cj : dcm . De quinta fadc quod e& habitum dicen&,cj»ii nd j fupplc fiac aliqua rautatio,fp«randa cft mortalicaspuc-». ris<S: mulieribusfupplcfecundumpliu:irauin-<S5pluri- bus,proptcr nimias humiditatesadputrefactioHcm cor pora difponcntes. Dicit ultimo q»iuucncsfunt remoti abhis infirmitatibus fuppkrefpcctupr^ccdentis^ftatis proptcr fupplc eosforc ficciores^plusremotos a ptitre; factione <&: fuperfluitatibus.attame quicunc^ pueri eua. furifunt amortcfinedubio fuppk fccunduraj^urima. cadunt in quartanam , rcfolutis partibus fubtilibu^,,<SfCr calidis <5fc: humoribusg uiam aduitionis in mefiam traji. ftuaabus,«5<: poftea wanimujajiwr i» hydropem pric»?: multa Digitized by Google A P H O R' muUa mcPtafortctcr fplcncm oppilantc utindc dehiUtei hcpar.primoquidcmfplcnenon debiteexpurgantchc' paramcfta.itcrumcciamfplcne ad ftomachu matcria fncFicam.cranfmittcndojUt ftomachus debihcctur in di gcrcndo .Q_ uarc tamcn fiant hae palfitoncs , Sc quaU ter iianCjCxplanandu fubiunxi t Hip.in iibro codem . Pro partc notandu , q^ prmri, fcncs adh uc f unt rcmoti or cs a b his infirmitatibuSjproptcr remiiTione caloris <S^ humtdi tatum,quauisult<mi fcncsproptcr nimias humidicates multiplicatas hos poiTcnt incurrcr e morbos ctc . De ijs uero. NuncGaF.exponit hancparce .necefTe eft.dices i^fpfe expofuichunc cotumapho.nili hancparce.neccf fe cft .qua parte fimiliccr pofuic i n hbro de aerc Sc aqua &; rcgconibus.qua dicendo cerct ficauic racionibus dc in vcftigacionibusrcr um nacuraliu .quia caufar u dc cffe- ^uum 3c non foium experimcnco . nam quocicns utde-' ric hoc 6C in quoc ci uitacibus , for ce . n . uidic bis ucl ccr ticl quacer in uica fua auc parum amphus.ex qua fupple uifioncnonpocuicccrcificarc praehabiciiapho. Namii tu uidcris.^.ucl.^.homincsquacunqjmedicina uoluc ris moucri,^;: cx hoc concludcrc uolucris cxpcrimcnco om n es mo ucri poiTc, hoc fupple non poceris faccrc. non «rgo dixic Hip. nccciTceft nifi pro quaco hoc confequit cxpcrimcnco,quodfaIfum cftpropccr praehabica. dixic crgo .neceife eft f ex racionc cc inucftigacionc rcrum.i. caufarum ec cfFe<ftuum nacuraliii. Q_u5 auccm fint iftg Expcri ^^t*<>°^s<5ii:quaenon,quaeetiamcaufg,patuitucrifican- «ntieca *^^^P^<^* Primonotandum<^cxpartcconcipitur,^ad caui^ndam expcrientia rcquiritur coprchcniio non pau corum particulariu ^ imopiuriu.ut expluribus de alijs paucioribusconiecfturafumatur. Sccundo notandiic;^ nccpaucisuiiionibuscredendOeft,nec foii cxperimcn to diccncc GaF. 5 .intcriorum cap 7 .in auccoritatc alle gara.nam qui folis cxperimcntis fine ratione ucucur no poiTunceaqu? raro concingunc cognofccrc.nihil.n. fug mcnti accomodancnifi qug m ulcocicns probaucrunt. Pubiii Dubicacurfincargumcncis.Vcrumiigilasnonferucc nacurampropriauericacemconcineacapho. Brcuiccr dicendum,<3^ fi non feruec naturam propriam( uc cangic GaF-incomenco)quiamucccur adfrigidum ^ ficcum, ficaphorifmusnonconcinec ucncacem.Sedfimucctur a naturapropriaadcalidum&ificcumuelad cakdum 8c humidum adhucmagis ueriticacur aphor, Aphorifmus» 12* Si uero auftrina hyems:S^pIuuto(a,S:: ti^quil f a fiatjUer uero Gccum et borealejmulieres fi qui dem^quibus partus ad iier ineft,ex omni occaOo neabort{unt.Si uerogenuerint: morbidos pue^ roSydC imbecilles pariunt,ut aut ftatim refoluan tur,aut morbidi 8C tenues uiuant exiftetes ♦ Aftjs uerOjiunioribusquidemjdyflinteriafjOpthalmff ficcae fiunt. Senioribus uero,catharr£ cderiter diflToIuentcs. Thc^ Sed fi hycms auftralis,pIuuiaSc tcpidafuerit,ucr fqua lidum aquilcncumquc, muliercsquarumpartusiuxta ucr propcrancaborcum cx quaIibeccaufafacicnt.Q_ug auce pepererinc, imbedllcsacmorbidos edenc infanccs. Ita ut aui ftatim pcrcant , auc cenucs acc^ ualccudinarg uiuanc.CstcrisdifficuIcaces inccftinorum,di: lippicudi- scs aridac acctdenc.Scnioribus ucro, deftillaciones qux cicoinccrimanc. S^eo» Si ucro hyeras auftralis>& pluuiofa,^ ferena f ueric» Vcrauce ficcu,6!Caquiloniii ,rouheres<ibusparcusad uer incftjcx quaciicj? occafioncaborciuc. Q^ ug ucro pa riec,ibealIes,d:morbi!dosifances pariuc.Q^uar uel fta titn inccrciicucl ccnues^cc ualecudinarf) uiuiicC^ccris ucro mortaIibus,difitcuIcaccs iccftino^,Iippitudrcs fic ^^ fiilcSenipribu^ aiitjdcftiiUadQnesqua: dcp itcrimet» H f P PO. Expofirio Marfilijfupcrapho. 41 Praefensapho.ficcotinuaturadprQecedentem Poft- quaHip.inpraecedcti^iio.cetJgiceiFectusiSimorbos.q cdfcquiicurhyemcborcaIicSi:ucreauitrino,inpra:fenci apho.tangic cfFeclus di: morbos qui cofequucur bycme- auttrinali <5<:c.ec ucrcboreali.fit corinct prgfensapho. duas parccs princtpales. Pnraa cagic etFectus, qui muhe ribus prfgnatjbus cofcquun t . Secunda tagit efFectus cf ai9scorporibusc6tingiitgcaaucabinuiceiiparatJS.Sc- cundaibi( AI^ uerommoribusquid5.)Prf jmain duas fecundudupiicemlgiionem. Primotangitlgiionc sTiU' licribusconcingence dC fetibus.Secundo tangicljpLone fohsfgtibus contingente . Scciida ibi( Si uero gcn ueric») In primapartc uulc Hip.tica conduiione. Hyeme exi ftentc auftrina pluutofa 3C traqailla,uere au zi Cicco Sc boreali ,mulieres pariturae uer2eai>ortiunt cxquahbec lcui ca.Propo iitio arguicur iic.ilb ceporemuliercsfut aborfurf quo fgcus ualdc Igdunc>ctabacri§ qualjcacei^a pcranc,quo ceporc ecia muhcres ualdedcbiiicant.ied in ucrc boreali hycme auftrina confequencc f^ cus debilica tur cc fupcrant .^c.ac ccia mulicres.crgo propoiicio ma. tor pro canco ctt noca,quia aborfus cicur uel propccr lac itonemmu!ierisueIf^cus,ucnocumeftex.2I.cerci).pa tccpropoficiominor.Namcumpropcerhycmcmauftri nam porimulicrum lacificaci finc dC pcr cofcqucns ecf a * ^^'* » f gcus adueniencc uere borcali jpropcer £\xi frigoris inccn ^^P • *>\ fioncm d: paiTi debtlicace laxitace ec apercura uehcmes fcquicur percuitio ^ debilicacio. cuias racionts fic fola' . coclufio cxplicacur in cex.fed !i hyems iic auftrina plur uiofa 6C tranquilla S: ucr fic boreale Sc iiccii cercc m u- licres paricurg in ucrcexomnioccafione.i.caufa fupplc leuiaborciunc.i pcrdunc. InrecundaparceHypp.fadc „ . quoddiccumeft.Ecuulc codufiomemiftam.xMuIiercs ^S"^^* partcurgin uerc<5<: non aborcicntespariunc puerosdcbi ^^" lcs 8c §grotaciuos.CoBdufio probatur Clc^ illo ccmporc fr* muhcrcspariunc pucrosdebiles & f grocaciuos, quo cc-- ^^' porc pariunc pucros cico moricuros 8c gracilcs <S^ morbt dos exiftenccs.fcd cepore ueris 3cZS\c pariunc>crgo ma for noca. paccbic minor cx nocaas.Huius racionis primo condufio cxplicacur in liccera.Secundo minor uc cxpo- iiaua concIufionis.SccundatH ( Vtauciiaum rcfolua tur.) T^iciz primo.fcd fi muliercsgcnucrinc fupj^c in dc bico ce pore 8c parcu » tunc pepcrcr unc pucros debtlcs 8c f grocatiuos.Dicit fccundo fupplendo fcnceciamq» func tmbedlles 8C morbtdi, uc fupplc proptcr imbcalhcaccm <&:motbi4itatcm ftatim confumantur «S^moriacur, auc ufuanctcnucsiupplc&gracilcsiS: cxiftcnccs morbidi* Nuncfacicquodcftdi<ftum.Ecc6rinccparccsduas.Pri mo tangicefFcAus corporibusf unioribusoncingcnccs, Sccundo feiMoribus ucl dccrcpicis. Sccunda ibi( Scniori- busuero.caciiarri ) lnp>arccprimauulc concluiioncm liiam.c^corporibusiunioribusacddiic ccmpore calicer fc habcncc dyiTinccrii 8C Cicc% opthalmif Conclufio fic pcrfuadcc.iliis corporibus hf c acctduncin quibus phkg mafalfum mulco cemporc remanec m inceittnis, (^ in q bus cholcricf maccrig ad oculos cranfmtccuncur.fed ho^ eft in iunioribusillo ccmporc.ergomator eft noca,quia phlcgmafalfumdiu rccentum in inteftinis caufac dyiTiu tcriam, <S:cholcricamateriadefluxaadoculostempore OyiTia ixi^^o caufac ficeam opchalmiam. apparebic minor in ^^^^^ ^a nocacis.cuiusracionisficinlicceracondufiopontcurfed phleg- 1 unionbus ccrcc fiunc dyiFinceri§ 5^ ficcf opchalmi^ . ^^ fal* . In fccundaparccfacicquodcft diAum,<S: uulc condtf f^Qj^ fioncm iilam.Cacharri cico inccr^cicnccs accidunt cor- poribus fcniorum . Propoficio arguicur fic, illis cor< poribus accidunc cacharri rico inccrfidences 8Cc. quibus tranfeunt humiditaccs ad uenas fub capice cxiftoites prohibcnccs fenfum 8c mocum fcu apopl<«^ s:iam fadentcs . fcd fcnioribus hsec accidunt crgo snaior propoiitio patcc pcr ncritiam catharri > dc la<»,s.apho* ' F "" Digitized by Google P A R T It Arifto* fluoloqutturhicHypp.mipor appai thitcznomdis&i Gaf commen^cuiusratioms conclufio m Itttera expUc^tur, Rali*s fcd fupple tempore fic fc haben te fupplc fi unt catharn ct ore^^na tiusintcrfiaenccsfenioribus^quiadccrcpitis. A4int<^ Sum^ !cctumapho.prirnocftnotandaapho,c6cordia,quaeha nofti- - betur primo problc.prolcmate nono. Sc m Iibro de aerc cusprs a^aquaa^regiombusHyp.<S;.I7. Cotinentiscap.de feruati acre.5^.5 .theoriceHalyab.dlo cap.acadunt^ paffio uufquc ce$.<5<; fccundaprirai.S.cap.in principto. becundo eit canon. notandaapho.utihtas.cftenimprxfcnsapho^utihsqua tumadaAumpronofticuniaceaampraeferuaciuum.ui; enim ex littera cuidenscft fcimus pronofticariquarun- dam difpofitionumpraetcrnaturam euentum.Secunaa cftutilisquantumad acftum praeferuariuum. praefcito cnim aucrisfrigorepraegnanteseire laefibaesets appro ximandocaIidaafuturoIapfueaspoirumuspr|feruare, Tcrtio cft notanda apho.amphacio. Non emm foi um auftring hyemi uerc boreali fuccedente hoc cofequt pof funt, immo ctiam quomodolibet praegnante ualde cale- facflacaufafrigidafuccedentc idemconfequt potertt. Q uario eft notanda praefentisapho .ad pra:cedentem conucnicntia SC difFerentia. Primo entm conueni unc cu iimilibus qualitatibuSjUtrobiq? teporamutentur .Dit- ferunt ucro utefteuidens.Nam ubi praehabitus aphor. riycms hyemem ficcam pofuit 3c borealem,ucr uero auftnnu, cur au- hi c hycmcm auftrinam pofuit Sc borcale uer . Q.ut n- ftrina cono«ndumlitteraliterHypp.intelligereperhyemem Sc plu' auftrinam &:pluuiofam hyemcm calidam dcnomtna- iMofa. ram . auftrinam autem propter flatum auftri , uei q uia auftrb fitincalorc firata.potilfimum denominaturecia pluuiofa,proptcr pluuif copiam Sc humiditatem &: per pluuiofam magnam humidicatisdenotatabandanttam Sextonotandum.Ucctpluuiaponatur frigida , prop- ter tamen caliditatem auftri pluui^f rigiditatem fuper^n tem cbncingcns eft hycmem caiidam eiTe 3c huraidam. Septimo notadum-Hyemspotcft appellari calida, uel rcfpcau equaIispon4eris,uel refpeccucemponstempe' ratt,quodeftucr,uelrcfpedluhyemistempcrat?.Q.uo modocunqucautau cxponatur aphor.continct uenta- tcm.cuiusintcUedum eCTcputof^cundummodum ter tium: OAauonotandum^Hyemspoteftappcllarttran quilla,quiaquteta aflatu ucntorum quae cxpoficio ueri tatcm conrinet hoc modo, ut hycmem non dicam us ab- folutctranquillam auftris(ut efthabicum ) phleg*na-"-' bus,fcdcomparariucrcfpcctu hyemis borealis fta^um. habenris auftcriorem . Aut dicatur tranquiUa SC m' ftrina,quia fimilataauftro in calorc 5C humiditate.non quidcm quia flct auftcr in ipfa.crit autcm tunc calida et humtdajautpropteruaporesa lods calidts Sc humidis clcuatos,aut proptcr cf leftcm inftueriam. Aut uiterius appellatur tranquilla,non quiaquietum hat>cns aercm, • fed quia in fuisqualiaribusaitcrariuis mitis cft non trc- gorisintcnfi,uthycmispropriam naturam obferuans. f^Jono notandum. Vcr pofrcintcUigi boreale Sc ficcu idciftfrigidun? Sc r?ccum,uel rcfpectu ponderts, uel rc- fpeAu fuimctpropriam naturam obferuantts,quomo< docunque intclligatur ^ho.continct ueritatem . fecun-. ^ustainenmoduscftadlittcrcintcllcdii. Decimono- tandum . Non folum mubcres pariturae m uerc al>prti^ imttmmo eriam pariturg in ^ateproptermaxtmam Ig £oncm eis conringcntcm ex uerc SC maximam fei:uuin cxilitarem.Q uiatamen de parituris inuereplus umfi caiur aphoVplusfetu l$fibili in exitu q| rctcnto, td?o de pariturrstn ucrcHip. prf fcntcm proppfuitapho. 1 1 . Notandum Muliercs qu^pq>ercrunt in hycmc: faltcm, propc ucr boreale etiam Igduntur cx ucrc propi^crjau- fam qug tan^itur in conimcnto. I^ontur ctiam fgtus roinus t amen ^ gentri in uer e, ut pft notum. ;t2 notan dum . Mulicrcsctiani imprcgnat$ (n hycmeauflrino ue nientc ett a, uercborcalilf duntur , proptrcr caufim quac ^igitur excooattito Sc projpicr cau^ gca««ae,quw corpotaabfolutcnon bencfchabent ,quatido tcmpora nonobferuant fuas proprias naturas. 1 3 . notandura, Occa— \ quiaponitur cxommoccafionc in parte. Occafio poceft fio du- I fumi dupIiciter.Primo coiterpro quacun<^ caufa^ po plicicer i ttilimum efFectiuaquaeoccurrit.i.cotra pafTum cutrit ad caufandu cfFeAum.Secundo fumitur occafio pro co traria caufaintcnri naturaliter ucl debitc. undeoccafio aborfus.i.caufa.ob.t.contranacurale gcneratione . 1 4 Abor— notandum.NoneftintcnttoHip.uelieq>oIscaufafitcafus ethi ; liuaaborfus.requiritur.n^adproducendumefFccftucer molo"- ; la proporrio caufg ad pafTum ,ut colitgitur fecundo de ac g,a ctdentt,cap.z.fedintentioeiuscl1,q>exomnicaufa.f.lc Qaf. uiexterioriueleuainteriori aborriuntmuheres. I > . notandum Non folum ex omni occafione ulcradifpofi- tionem aeriscaufatur aborfus,fmo ettamconcurretcfb laindifpofitione aerts,dequaloquitur apho.multottens abortiunt mulieres.quia tamcn leuis caufa cum aeris in difpoficionc concurrensmulierisfacilitataborfum.ideo de tali occafioneloquitur apho. 1 6.notandura.Apho. uerifxcari fecundum plurimum robuflasexceptis mulie ribusacetiaf JCtbus<S;^debxto regtmine redis. I J-no- Aborti tandum propter iuuenes (^^abotttre feu abortiri non eft re uei ^ : nifi fgtu non debito tempore producere uei produci aut borriri i no udebice difpofitum xmo mortuu uel monftruofum, inpropofico tamenmulieresaborciuntquiaproducunt fetusmorcuoa^S^ ficaborcos.i.a debitoortu feparatos. 1 8.notandum<5^fi conringatfaetusfupplegenerari ui uosfunc imbeciiks,quia debtiesi propter frigtdicate ue^ ris debtlitantem calidum naturale eorum.undefecundu piurimum funt complextonis frigidoe Sc ficcae , propcer quaiitatesueristaltteraitetantes.uelfalcemhabentmo^ dicum de corpore caItdD,propter dtcflas quaittates. Sunt Mori3< ■ criamfaetusmorbidi,quafimorboapparari^ frequendus tx^ I ter fubiesfri^propter debtlitate eorum. Suntautem htscus^ iiei al^sapparati morbis fecundum apritudine cotnple- xionum corum,aut propcer difpofittonem caufarumor bidarum,utaleuicaufacaitdacaiefi'ant<Scfrigidainfri- , ., gidentur.Exquoinferendum non abfolutehunc cano- ncm ciTe concedendum .quod fadliter e caiido caiefit eft caiidum<^c.nifi multorum paritasrupponatur.hociiia tum cuilibetpoteft eife euidcns. 1 9 .notandum q> ifto rum faetuum quidam nati flatim ni6riuncur,<S;: hoc fe^ cundum uchemenriam imbeciliitatis.quidam uiuunt m nues,fccundum mebrafpermatic^<Si totum^.uiuunteti am morbidf feu aegrotatiui propter praehabita, hab|te^ tamen uirtute minusdebil?m # flarim poft naciuitate morientcs. zo.notandumq>per aliosnon debemus ia' teUfgere folum alterius fexusindiuidua alia a praegnan tibus.utfit fenfusq>al^squia non praegnantibus<^ pa-r rituri^ accidunt ifta,non quidera quta etiam prafgnanrt bus no polVint acciderc ifta,fed u ult ^ al^s. f • a pr^egna tibus, Sc parituris non accidunt eam quae di<fla funt ied quarfequentur. ^|.notandumq>dyfrtnterigquamuts ettam/eniotibusaccidere poiTunt,quia tame raro phleg matefalfoexcoriato^choieranon ita potente reperiri inipfisficut iniunioribus.,id€Qdefolisiunioribus pro- pof4iftparticula,peripfosinteiligendofuuenes Sc fcnes Optha| primos. 2 2 .notandu q? per opchalmias. ficcas, ut '^olligf ,^|^ f^ ^ ' tur^x comento intclligit opthalmias illas aqutbus niliil J^ ^ ' notabtlceffluit,quianecnotabilislachryma auc erialip j^j-^p^ ; pafculii;^itudocuiuscaufacftcoftipatiomagn.^poro.^ feuJip- tunicartocuhfaiftafrigiditatea: ficcitate ueris. cuius ^i^^^^r^ cria opthalmia? ficcf ca eft cholericu? humor maxime 1 ^aufa . cercbro iuniori multiplicatus.^pter ctta hyem.e praece dentcmaufiTir>aretentus,,ppterfrigiditatem ucris!. con ftipanteiij ^^<| oculum pulfus per uiam conftiparionis' q^^i^^j. . cxprimc^ris. 2|.notandii utfumitur cxcomcn c^ ca- rusdu-^ tharrus(utprci>ofitofpcdat)poteftprimofumf f^<^^^^-pjti^ttcr : dumjocutioncmcoiituPlprem au<?iorum pro deflux4i - hunuditatum a capitc aifjgiittur Sc cannalcs pulmont s, <S^ iftc cwharru§ »oq f ft intcriicicns piurimum dto- utcx Digitized by Google A P H O R. m cxpcricntia notat^Sumitur fccundo catharr uspro de iluxu humiditatura ad originesncruorum feu uenas 3C artcriasfub cerebro extftcntcsjper quas uitales fpintus a cordead ccrebrum dcfcr untur , ex quo defl uxu cau- fatutapoplcxiaid^acomors. Ad propofitum fumitur catharrusfccundomoquf caufacurmaxime in feniori- bus propter uirtutcs eoru ciTc defecTiior es Sc propter eos RcfoPo maxttneabundarcinphlcgmatishumidjtacc. Vltimo uel dif- flotandumcircaapho.hicfumirefolucionemfeudiiro- folutio, lutionem proquacunquecorporis corrupcione a quali" ^uid, cunquecaufaproucniat, Expofitio Marfili) fupcr Comen.Galenf . Contrariomodo. GaF.c6mentado.ficprocedit.Na primo prgfente aphor.coparat ad prgcedencem utriufi^ propouendo intcncione .Secundo pr|ientem apbor.com nicntando ucrificat.Secunda ibi (Corpora fiquide .)Fri mainduas.Primoponitcoparationcm. Secundo inten tfonem.Parsfecundaincipitibi(Q_uod igic.) Depri- ixiadiatfiC}q>deprgfcnti aphor.fedt fupplc feu pofuit Hyp.horura tempoJ5i,quia hyemis 3C ucris coplexiones oppofiwsfupple coplexionibusfuppofitispcr apho.fuig; torem.In hoc.n.aphor . fimilauit ucr hycmi. fuperiori apho. fupple dicedo uer eifc ficcum 6C boreale,alfifauit ucro hyeme ueri. f fupcriori apho.in prgfenti hyeme ca Udam dchixmidz fupponendo auftrina. Q_ uod igicur, De fecunda dictt fic.Iam crgo ipfe Hip.quia non fiunt hyemc fortifiimf § gritudines.i. acutiifimf fupple exi- ftcntc ficca 3c borcaii, ut colligitur ex comen ,apho. I Z hoc uero diat Gaf .quia hyeme calida Sc humida exiite cc»ucreautemfrigido5ciiccon£CCiieiic hommes quia uirosfupple 3c m uliercs ggrotare in ucre><Sj: quia eciam iitneccffemulieres parituras i uere aborcire exomnica fuppielcui. Sc ficpatct partialisintcntio aphor.ac etiam Gaf .pro parte. Corporafiquidem. NuncGaf.come tando uerificat apho.fit diuiicur h%c in duas. Primo co fncntatur ec uerificap primam parcem .Secundo fecunda |[lIam.f.alijsuero<Sic.Secundaibi(Ali)suer6.) l^rima i duas.Primocomencaturprimamparcicula, primg par tisprincipalis.Secundo comeniacur fccundaiiliam.f.Si iierogenucrint £ecundaibi((^ui uero uiui.) De prima dicitficjconcinuandoinfencexicia parcem pai ci, q>neccf fe eftmulieres pariturasaborcire v^c .quta corpora ea^ inhyemecalida<S:humida£xiIt£nceiunc humida rara &, tenera,fuppiefuper uenience ergo uere iicco dc borea U frigidicas aeris cico penecrac ad interiora,d: fupple cico crgo fortiter Igduacur muhercSjUtaborcire cogancur.fi militer (Sipucri teporelongo aifuefacti aeri calido, fup ple pcr hyemem caiida 3c auiirinam , aere fuppie ucrts frigidi 3c ficci penecranre adpucros per poroficaces ma^ tns d: eciam a uijs anhelitus 3C per tnfcriora cito pcrcu- ciuntur 3c Igduntur imo abortiunt f^ming,quia ud d- jomortunturinucntre>autmoriuncur quado cxeunt. Q^uiucrouiui. Dcfecjindadicitvj^higenitt uiuiaf- fuefacftimagng mutationi aenscalidt i hyemecahda no polTunt paci frigidttate fupplemagna fucccdentis ucri? borcalts 3c fica fupple, proptcr quodcicomoriixcur aut wiuunt dcbilcsdcbtltcatifup. aprincipio proptcr muta- cionesucris. Alg$uer6<S^c. KuncGaF. cxponitfecii idam partem prinapale .Etdiuiditur in duas.Primo cius primam partem cxponit. Scciido fecunda.Scnt onbus ue ro fecunda ibi ( C^ uod ucro fcribitur . ) Prima in duas. Primo Gaf.cxponitirtampartem. Secundo expofitio-r ne H.ipp.aucftoritaccc6firmat.Seciidaibi(Q_uod ucr6 Hip. )Prim9 in duas.Primo cxponit hancparcicula.dif fintcrig . Seciido hac.opthalmig ficcg .Scciida ihi( l^ au te qui natura. )Prtma in quatuor .Primo tangita>rpo- ra quibusaccidunc dylfinterig gcneraiicer cciam exph- candoc^ufam.Sccundotangitcaufam multiplicanonis humoris,ad qucm dylfintcria confequitur .Tertto tan- §it modum gencratiQms ct (juali^te hum0ri$ad|^u^€ H ! P P O. 42 dyiTintcritfacicntK. (J^uartoinfcrt ad^guatu modura dyirincerif ut ficin i^is corporibus. Depriniadtatfic <j> ph]egmat;ici homincs 3c maximc muiiercs( utdiAum cit znprglecco c6mcnto)fiuncdyirintcrf dfupplein uc- re caufapiiiegmacis acapitc defcendcnasin ucntr cm feu in inteftina. De fecunda dicit fic. q> neccife c ft phlcg- ma fupple augeri.nam cum capitain hycme fuppie cait da <S:humidaimpIeancur phlegmacae , fuccedeixce uere f rigido 3c ficco in tnicio cico infrigidantur , quare ccrc- bro infrigidaco non poccnte cibum auc proprium dig€' rerc nurrimcncum tranfmucacur in phlcgma. funccrgo fupple mulca phiegmatica>proptcr liyemem humtdam pr^ ccdentem 3c propccr frigidicaccm ucrts><S:: fup.defce dic iioc phiegma ad injDcftina comprciio ccrcbro, uc ipoa gia a f rigiditacc ueris. De parce ccrcia <iicit quatuor ^ poficioncs.Prima.phlcgmagenitum a mmiafrigidita- te-cft acerofum .Sccunda.cxnimio , idcftforti caiore fit falfum .Tcrtia.cx paruo calorcfi't plil^madulceaut ia fipidum . C^uartapropofitio ad propofitum cit hacc, phicgmacalidum>quodgencraturin capitc in hyemc •^'^hlcg-- fdiicet calida&:c.ncceirc cft circ,falfum,propccr calidi- ^^ satem hyemis. Dc quarca dicit fic.q^ idco cauf acur dyf ^'^/^f^ iincerif,quiaphl^maK:fuppIefalfomoranceintnceftt- ^^".^ ^P^ n is fua faifcdine inceitina punguntur d:u ui ncracur .ca tcitmts lieromoraephlcgmatfsininceitiniscftcius uifcoficas. ^^^ Ifsaucemquinatura. Nunc comencacur fecundam f^olitas parcem 3C opthalmi^ ficcse 5Cc. diccnsq> in corportbus nacuraliccr calidis 3c cholerids fiec opchaitnia iicca ap- peilacaficcanihiiominusabocuiis tranfeunce,^ fictf neceirefuic,quiacapitcpienocxtftcncehumidicacepro- l^er hyemem uere fucccdente frigido 3c {icco claudun- tur pori fuppic capicis 3C conibpancur ^ uc a capicc cxprf mantur humor^,ficuc ipongia plcna aqua prcira a ma- jiu aqua cxprimjtur.humtdrtaccs camcn dcfccndunt adloca apparaca.aliaiitterahabecapproprtaca. habcn- cescrgo ocuiosdebtlcs pacicncuropclialmiam non cur- rentcfupple maceria opthalmi^ ad fupcrfictem fupplc cxteriorem oculorum,propcer frigiditatcm acr^<&: coa ittpacionem dicftae fupernciei. De alia parce didt Gaf. ^c.q>Hyp.atceftatur hocfupplequod cftdiAumdcdyf iiniceria<^opchaimiatn iibro de acre <Siaqua<S;:rcgioni bus cum dixic,<^ habenctbus phlegmatisdjminium ac- ctdit dylfinceriapiilegmace a capicae defccndcntc,5i ma ximemulieribus,a quarum capittbus phlcgma fproptcr fuamhumidttatcm defccndit, d:fupplc dixtt cbolerids liccam opdialmiam cuenirc propter caliditatcm 3c ficd catemcarniseorum. Q^uoduerofcribitur, Nimc ex ponit hancpartcm.fcnioribus.Ecconcinethaecpars par tes tres. Primoexpontt cxpofitionmj ucram. Sccundo expofitioncm falfam quorundam interpretum . Tertio fuam auAoritatcm Hyp.confirmat. Deprima dtdt fic q> horum dictum in fine aphor. fenioribus 3cc. talitcr f ubintulit Hyp.in Itbro deaerc 3c aqua 3Cc. fenioribus «&:dccrcpitK.propterdcbiiicaccm uenarum fcihcet iub ccrebro exiftcncium 3C confumpcionem,ideit rcfol uno nem caloriscarum ucniuntcacharrt.ideomortuntur ci- toueliniateredcxtropatienturparalyfimfcu mollifica tionem. In loco crgo praefcnci non fumicur cacharrus pro defccnfu humtdicacum a capice in cannalcs pulmo- nis fi cut folttum cft i ncelligi. fed iblum inceliigic Hyp. qui eft dcfcenfus humidtcatum acapice ad uenas cxiftca tcs fub capice.ideo bcnc addtcum mhocloco celcnter in tcrfidcntcssquia crifis huius catharri eft dta, cum om- nium aliorum catharrorum diuturnac folcnt elTccrt f^. pc fccundadfdtfic. (^uia aliquando cxpofitores Cathar huius aphor. intcliigunt catharrum humiditatcm dc rusgd, fcendcntem a capitc in guttur 3C cannalcs puimo- 3cqiio^ fiis, ideo hanc partieulam negattuam non fcribendo ponunc dtcendo , non dto diiToluentes . 3c confir- Biant hanc ciTc apponendam cum omnis cathar- tas Ht iti^idiss fucl fic, cum omn^ cath^rus hisL^^ lacOtStapho» F ij Digitized by Google P ARTI* dastardc matJirctur m faworibus proptcr eorum aetate. idcft debxlitatem m fua aecate contxngentcru . Dkit uh tertus^ illud quod dixft Gaf^in ifta expoiitione conj^or daturHfp.inlirodeaere<5l^aqua^c.ubidixitcitomo riuntur.cxpofitioergoiftorumnon cft tencnda. Pri- mo dubitatur llnc argumentis» Q^uomodo hyems pof fi t clfe au^rina. E t brcuitcr dicendum ,q» propter cali- ditatcm auftri flantis, autpropter conftellationcm hye Dubia mispoteftcireuerecaiidior. Secundo dubitatur.Q^uce conilitutioanni fitpcfor an prsehabita an prsefens. Et brcuiterrefpondcndum5q»abroiu2:epraE:habita eft peior cum adipfam fequancur febrcsacatae<S^ uehemetes pu- trefaccioncs.hGcc tamen pronior eftadcaufandum fuog raorboSjCumeoscaufcc uere^utcoiirgtturej^ comtt^.cn». Tertio dubttatur de fupcrRuitaccapl)o. nam ii hycmsi cftauftrinaintdiigitur pluuiofa<S: humida. Si uerb.o- rcale i nteiligitur ficcum . Ef breuiter dicendum <? hyes. poteft eire auftrina etiam non pl u uiofa uel dicl:u eft jp- fam eiTepluuiofan^jUt magna huniiditas acopia piuuif denocecur , ilc ucr diclu m eft fi ccum Sc ijoreale ad denQ tandumexceirumfrig;oris. Q_uartodubitatur.Dequi busmulieribusinteiiigatapl^o. Etbreuiterrefponden dum 5 C^ de m ulieribus cuiufcuncg complexionis poteft intelligi apiio . maxtmc tame n de frigidis auc cali df s ex- ~ tcnuatis modicum habentibus caUdum ipirituofum, maximc etiainteiiigicur demuiieribuspariturisin uc- re.quamuis enfm fxtus fint debflioresin primtsmenfi- bus,propter tamen conatum ad exitum 6C propter exi- tum,dum paritura: funt uaideiseduntur. Q^uinto du-r bitatur circa conimencum. Q_uomodo plilegmaaceto- fum gencretur ex frigtditate nimia , cum acctoli cas iiat a calido ut patet in aceco. Et dicendd breuicer q> phleg maacetofumgencraturafrigorenimiorefpcccuduicis 6<:iniiptdi,licetnon refpecluuicrei.Adpunctum refpo dcndum <J> acetoiltas coniuncta acuicati gencratur a ca lido ut dicflum eft m aceto. acecoiiras autem coniuncla ponticirati aut iiccitatipotcit; a fr igidogenerari. uc pa- tet dc acctofitatelyaionum agreftx <&:£ . Q_uomodo ta- mcngenercturpiilcgmaacetofum habec prima primi» ; cap.de humoril^us. Scxto dubicacur. Vtrum tn coair plcxionc non cholcrica pofritopthalmia iicca gencrari. Etfincpbiedis.Primodicendum q> iicpropter confti pationcmpprorumoculi afngidicate uerisi contingen- tcm in habcntibus oculos debilcs <Si: capuc pienum. Se- cundodicendum. q>maxime choierico cotingere poteft proptcr ficcitatemcorporis<Si cerebrf. unde fupcrfluf- tatcs lachrymg 3c lippg non funt aptg in magna quanti tatc flucre conftipabiltbus etiam porismulcum afrigidi tatc. Septimodubitatur. Q_ualis|gritudo fit cathar- riisdequploquiturHip. Et breuiter dicendum cj> eft modusapc^IexiCjqux caufatur a matcria pcr conftipa- tione f rigoris a capite pr eila ad artlierias fabiedas qu^ appellanturuif fpiricus periiasenim uitalcs fpiritus a cprde accrcbrodeferuntur,Dequibusfecundum fen- Auice» tentiam apbo.pr|fcntisloquitur Auice . fecunda primi. Auer* * do<ft.fecundacap.8.adprinapium.Q_uern modiiapo- Auic^, plexi? tangit Aucr. tertio coliiget ad nnem. Aut caufa- * tur ifta apoplcxia oppilatis decurfibus feu originibus fpiritusfenili>iIisetmotiui ut colligi poteftprima tertg, trac.quinto ca p .de apoplexia.ad principium* Notan- dum tamen <^ quamuis Hip.in prf fenu dcprfhabito ca tharro intcIligat,nihdominus SC in tali conftitutipne ac ddcre debcnt ucri catharri<&; coryz^.caufa eft nota. Qaauodubitatur. Q^uarcaccidatparalyfispoaus in lateredextrocum latusdextrumfit fortcus d: calidius Dcxt^ A^plusrcpugnansrcccptionimateriae. Breuiter refpo latiis, dendum<^periatusdextrumnonintelligitIatusfituatu f n dcxtro,fedlatusdextrg conueniensproportionatum &apparatum,ficut dicimusmihi acc^chocdextrum. Vel dicendum cj-potiuscompetitin latcrcdextro , quia parsfiniflra(fe9undijfrn plurimum)eft pleoaj ideo mic? Acctoii tas qt modis gcncrc tur. tftmatcrfanjad partcm magts uacuam.Prtma folutioi tutior eft, quia nondum facta paralyfi parsliniftra noo; uidetur ica plena , quin multam poiritreciperemaceris^ facciuamparalyfls.Veldiccndum tcrtioiiiud conungc repofrcproptcrlatcrisdcxtriraritatcm. Prima folutio (uteftdictum)tutioreft. Vlcimo notandum eciam <j catharri ctiam acciderc pofTunt frigidis Sc humidis na.f tu raliccr, aut prgccr naturam difpofitis ut fcniores difpo fiti func. pofTunt ctiam contingere inalijs gtaubus , fec| non icafrequentcr .idco de illis tacuit apho. Aphorifmus* 13* S 1 uero aftas ricca:& borealis fiat^autumnus uero piuufofus , SC auftnnus , capias dolores in hyeme» tulTes.brana' , dC coryzae fiunc Quibur- damaero &phthifis: Si ^ftas fqualida aquilcntac^ fucrit autiinus pluuius, The, auftrinufcp,doIorescapitis, tuifes, rauccdinisgrauedi- nes,pcr hycn^e cxiltuut.Tabcs etianonnuilosinuadic. Siucrofftasficcafueric,<S;:aquiIonia,autunusuerQ Lcon ; pIuuiofusd:auftraIis,doiorcs capitisad liycme fiunc,cj; i;uiTes,rauccdincs,atcj;grancdines.Q_uibufdamautcm. <8C tabcs. Expofitio MsixCilri fuper apho. Praefensapho.ficconcinuacuradprgcedcntcs. Poft- quamHyp.inprgccdetibusdcecrmmauitdecffectibua qui confequuntur hyeme 3C ueremodo contrarto com- plexionatis uitradtfpoficioncsnaturalcs,nunc exequic determinandodceifectibusquiconfequuntur ^ftate 3C autumno prgter naturam contrarie comples^ionatis. Et diuidicur prgfens pars in duas par ces principales. PrimQ tangic cfFectus qui confequuncur aeftate ficca 3C bercalt 3c autumno pluutofo<S^ auftrino ,3cin quo ccmporchi effeclus confequuncur . Secundo tangit cifeclusqui coa fequuntur his cemporibusmodo oppofito fe habe tibus. Sccunda ihi apho. I 5 .( Si ucro autumnus borealis. )Pr| mainduasprincipalcs. Primo tangrtelFevftusqui pluri busijQminibusconfcquuntur.Secundo tangit eiFcd:um fpecialem quibufdam hominibusfpecialiter contingen tem Secandaibi( Q_.uibufdam ucro. ) Inprimapart^ uulc Hypp.conclufionem iftara. i&ftate exiflente ficc^ 3C boreali 3C autumno fuccedente pluuiofo 3c auftrino hycme fequenti caufantur dolores capitis tufTcs branchf 3C coryzg.ConcIufio fic probatur.iUo tcmpore caufan turfeufunt aptacaufari eaquaeponuntur inlictera,quo tcmporcfuntaptgrepcriricaufae horum fcd in hycme aef|ace cxiflentc ficca 3Cc. hae caufae funt aptae rcperiri. crgo maior notifTima eft appar ebit minor conclufio ue- rQficexplicat intextu.fed fiaeftasfueritborealis&; lic- ca 3c aiitiinuspluuiofus 3c auftrinus,dolorcs capicis 3C tuiTcs «^branchi <S::coryzgfiunt fupplein hyeme. . In fecunda parte IHtyp.facit quod eft did:ii,<S;: uult conclu- fioncm ifta.Stanteiiac anni coftitutionc phthifis catur in quibufdacorporibus. Conclufioprobatur fic.in illis corporiiauscaufaturphthiiisinquibuscft apta rcperiri caufa phchifis . fcd in quibufdam cft apta reperiri caufa phthifis . ergo.conclufio fic ponitur in litcera. fed corr poribusquibufdacaufacur ^phthifis. Primo ,p intel- led:.u apho.eft ponenda concordia , qux habetur primo problematu.problcmate. lo,3C,iy. Contmencis.cap, Arifto, de aereplurics.alle.<X;.5 .thcoricg Halya.ut fupra.<Si:fe- Rails. * I cundaprimi.doc.2.cap.8.admcdiucap. Secundo noHaiya.: tandautilitasapho.Eft.n.praefensapho.utilisq^tumad Auice. 1 acl:um pronofticu,ut euidenseft.Efletiam utilis quan Phthi-^ 1 tum adactum praeferuatiuum.corpora.n.parataadhos ficoru 1 morbospofTumuspraeferuarcpraeeuacuandQipfa,f?ita «nofti ( caufahorummorboriiexnotitiaprxfcntisapho. Ter^ cusprg tiocftnotandaampiiatiQ.continetetiahicapiiQ.ucritar feruati tcm fi resnon naturalcs ^portionatg teporibusanni ap uufque : plicandg corporibus cofimiliter difponant. Ampliandu canon. -^«amcft<SidiccndiinonfoIuhospolTccarimorbos,jrcd " euam Digitized by Google A P H O R. ctiam ncutralitatcs his morbis proportioiiatas. Q_uar tonotandum Uttcraliter.Hip per gftacem ficcam mccllt grtaeftatcm fccunda fe totam,autfcc5dam maiore par temapropnanaturamiiccicate mutata. Q^uintono' .^ftas tandam . Per aeftate boreale intelligf t aeltate licca 8C hi £cca. 8c gida^propter flatuborealis contradaticla ^ftati Cicce 8C boreaF. auftrin2jdcqualoqufturAui.fecundaprimi.doc. 2 . 8C cap.^.Exquapatct gftace iicetpermucata anatura ,p priainduabusqualitatibusmutaca tamen eiread unam iimilem,ut iiccitatej^S^^aliamdiiiimiie , utfrigidttate. idzo boreaiisdicfta,quam exprghabitismemorando po teftisimagmarifrigida.quia cahda remiiTius temperata f ftate aut ccia frigida refpcctu auciini aut etia refpeAu teperati ucris ad infrigidanda cocurrentibus conftella- Autii' tionibusautEatubore^. Scxconocandii.Hip.pcrau- liusplu tumniipiuuiofum<&:auftrinuiatelh'g/c autumnu uc- uiofus hemcncispluui^.^auftriniiquiacaUdiipropter flatii ^ ^u— auftri .8c hoc ucl fecundii fe cotii uel fecundii parte ma tonus forem .Si.n.contingat autiinum ciTe aliquahtcr pluuio- fum 8c non uchementcr ip^o flccitate gftatrs contepcra tcac ctia acuicate humoriicx gftatcreli(ftoru cotinget jpfumeirefanioreiUt patet fccunda primi.doc. fecunda cap.4.adiine. Septimonotandiiq^morbiinlittcra po /iciprimo noncontinguntin ^flate.^S; hocfccunduplii rimum g ftacefua iiccitatcpaucificantur humorcs,pof- funccamcafftatehicontingeremorbi pcr cxprcifione humo:^ uere incapi tibusrepertoijz.non cotinguntetia hi morbiauciiso i>qucntc.<S^hocfecundii plurimiiau- tunanoprimo conccmpcrantcgftatis ficcitatem. apertis ctia poriSjUtf uperfluitates non ad fuperioracapitis,fcd ad infcriora capitis deriuentur,auftrali caliditatead cx* terioratrahentc.nonmultiplicancetiahimorbiautum Bomulciplicatispotiirimuhumoribusadiinemautum ni 8C nondiiexpreirts. muldplicacar uero £n hyeme fua feruantenatura, auc apropnanacura ucrfusqualitaces confimiles.permutataucrohycme adcalidii<&; ficcum no fic hg cotingcrent paifiones.ut ergo apho.contineac ueritacc 8C hos morbos 8C non fic alios hyeme conceda^ PalTio rnusconcingere,hyeme fuperponeado propria feruare o^a-eata riacura.,uctangicGar.incomento. Occauo notadum uFhemi ^c^ta.nxjcv elTe dictum capicis doiorcs. Primo proptcr di- cr ania ^crfltate doloj^ in capice concingenctii .quoi^ quida C0"«' ^uid prehendunc totum caput uc eftin galeata pairione.qui- ■ * dam media parce appellata icmigranea . Aut^ictum eft, dolores propter diuerfltace oculoi^ cx parte caufaijz a 3 busprocedunc.frjgtditateji.hyemfs cercbro imprcifis humidicatibusexteniion^ panniculo^ ab humoribus facta,aut propter malacoplexione frigidafecunda^lu rimum hi dolores potcrunccaufari repletis capicilkisex auciino auftrino.Caufancur etia tuiTes pl ures,quia aii- quandoli ccg aliquado humid^ defluxis humiditattbus acapice ad pulraone & pcctoralia,qua]§t quibufda aliqii cxpulfiscufleshumidg caufant,cis uero cxpelli nequeii tibus flcce tuifes fubfequiicur. Caufantur ctiabranchi Cori^a dcfiuentibus ^s: cxpr^iTishumiditatibus ad fauces.Cau ^qdctco fanturctiacory^^^hisdcfluentibusadloca nartii,quae: ja. proptcrfoHitumcorraappellatafunt^dictgcoryzg. Phchi- Nono notandu. Per phthiiim intelligit Hipp. corporis n3* confumptione^xpulmonisulccrecontingcnte dcfluca tibus humiditatibus acapite ad pulmone,<S;: tande cor- rodencibushuiufmodipulmone. Vltimo notandii no- tancer diccum eirequibufda.quiacorporibusphchifl pa racisjnon quidem quta branchi coryzg 8c culTes non rc quirant ctiam difpoficione paiTorum,ucrum quia phchi fiscontingitcorporibusdcbitafpccialiindifpofitioncec difpofitis,ideodictum eftquibufdam. fed ali^paiTtoncs dicjcg pluscomuniter contingunt corporibus. Expofitio iy\arfil^fup Come.GaF. Eadcm tcmperatura. GaF. comentando prgfentem ^pho.fic procediL.Primo coparat prgfentcm apho.ad p jbabttum utrtufcjg fpaim3r(a€:i^plicandoint?naone.§c-» H I P P o; 45 cundo tangit uaa conditione ad apho.requifica. Tertio lemittit nos pro quor unda detcrminationc dictorum ad alium Hip.iibrum. Q_uaiio prghabicarepejic condmo ncm.Q^uintotangicapho.fentcntia.Sextopmictit^fta tc alfam habente coplexionem (S^autiino fimiiiccr non morboshycmcfed fftateconcingere.Sepcimo oftendic feu ucrincatapho.ufcpadillapartem. Q_uibufda ucro 8C phthifis.Octauo uerificatiilam partem , Nono cxplt cac non acutiores his teporibus contingere mor bos ho^ rum prgtactas repetedas.Secnudacaibi (Noadiedt au tem . )tertia ibi( Ver um in illaquid > . )quarta ibi(^ N unc uerodeea.)quintaibi(Seruateita^)fextaibi(Sij'g2E.) :>eptimaibi(Niic uero cvl fftate.^Occau^ibiC Q^uibuC damaute eorum.)Nonaibi(Alijsucronuilus.) Deprt ma dicic c^ Hip.hic tttizit coplexiones autuni ?C eftatis . f pr gter natura echic fpecialcs ut fupple pr|feaci apho . SC fequenti,ficut prius hyemis 8C ueris tecigic coplexio nes,hycme diccnsciTc ficcam 8c uer auitrinii 8C pluuio fum 8C sftaccnafci feb , acucas dyiTinccrias 8C opthalmf as.in hoc ucroapho.dixic nafci dolores capitis 8Cc, No adiccit aute<S:c. Nuncfacicquoddiccumcftdicensc^ Hippo.ibi,quia in apho.Secundo dumfupple dicebat io 2:ftat€ nafci morbos non cecigic aeftacis copiexione , nec etiam hic dum fupplc dixic m hyeme nafci morbos ceti-^ gic hycmis coplexione ,uidetur ergo intellcxiiTc aeftate ibi 8C hyeme hic proprias feruare complexioncs.fuis.n. m ucatis coplcxionibus ali) morbi fient dicftis m utacio- nibuspercinentcs. Verum in iliaquidem cS^c. -^^^**^ Cocra- 4^Hyp.ahbidfxichvemefrigidam^iiccam<S:uercaii ^^r.^^^ . 4um8C humidiia;€Coacrahic,quiaapho.3 .dixic hye- j^^-pp^^ mem calidii 8c huraidl uel frigidum 8C iiccii,^ iioc in ^q^£ 2ibro de aerc 8c aqua regionibus.in quo coplexione non ^iominauic hyemis diccr^ ii gftas fic calida 8C humida ec :^c a ucumn us 8c mulca alia dicicqua^ cacuicquaeomnia «xplanabo.dicic GaLdura exprimaltbriiillum. N unc ^crodeea. Dicic<j>modoipfc difpucabit feit ioquetur 4de qualitaiibus cepor um tac1:is fupplein praefcnti ^ho* ^incipiet utdixicdiceado Hip.intrndiiTchycme fu^ feruafTequalitates utfngidicace 8C humfdicace fecundii -«^^locis conuenithabicai>ilibus5i mcdiocribusquae lo- ca parum poft explanabicjquia comcaco fcqueci . Pra |Hcr parte ultima unum eft notandum^ji illaqus: dicun turde coplexionibusteporumin tepcratis rcgionibu* prindpalitercontinenteuidcntiaJ"ecundario.perquan- dam coparatione adceperatasregioncs5;:inrcgi.Qnibus difteperatis conanet ueritace . Neclicter? obfta.caucco ritas allegaca cercio pronofiicoru (Si;cc£_comen.42. .No uulc.n.Hip.auc Gaf.<^omniadicca abHyp.uerificen- Hyp. tur in quacunc^rcgione,fed uulcx^ flgna bona 8C mala f n quaUbec uificentur regione , ut paccc afpidenti com- mencum. Seruanteitaque^c. Nunccacicquod eftdi Aum 8C didc ilc, q> ii hyems ficfirigida «S;; Jiumida ( ut eft di<rtum)praecedcnctbus calibiK ccmporibus non ge- nerabic hyems(fccundum plurimum) niii morbos hos. dolorescnim capicis cuiTes braachi corysae folent nafci capitc rcplcto humoribus 8c fupple expreiTis ad inferio ra. Siigitur<S!:c. Dicit ulcerius 0a£ftare<S^aucumno fupradiccisfintpIuui^iSiC ueti auftrini,a principio ^fta tis ficncmorbi calidt 8c humidi fuppleraulciplicacis hu- moribus propccr ajftaccm 8c partim referuacis cx uere. per prindpium intdligcndo tamea notabilcm parccm aeftacis,aucacddicct£amm proceiTu. Etfinon contiu^ gcncinaeftatenondumcorporibus fuificienter difpoil- tis ad hos morbos finc dubio cxpccfccntur autumno fc- , C[ucnti calidicatc 8C humiditatc ci us rcplentc amplius. Niic uero cum aeftaccm . Nunc facic quod diccum cft diccns q> scftacc cxiftcnte Mgida. 8C iiccacS;: autiino plu- uiofo 8c auflrino , nccciTc eft hos morbos non dco fic* ri ,immo fupplc fcftinare ad hyemcmfecundumplu- rimum , quia humiditas autumnt mf tigac ficdtaccoi .^ftaps , hoc cft ficdtatcm corporum 8C humoruni laco.s,apho» F «^ Digitized by Google Prgpa- ratioaci phthf- iimqc Phthi- iicus cur ala |us 4?. Htppo. Gaf. Thp, |Uo.= P ART I. ^scftatcprodudotu.ucrurnqufa autuiiufi pctfeaera- irithunw^tat? oeceifee talesrepfones nafct hunndrs na turaliter.etfupple adhuc roagfs huajfdis prgter natura, ^ius non neccilario humidis |tatiue,quf repFones funt caufahoi-um accidentiii feumorboriihicabHip.dicto tum* <^uibufdaautemcorum«S:c- Nunc exponens ultimaparte apho.diccns^phthifisfitinquibufda cor poribus.f.apparatis phthili,quia habe tibus pectora Cui cta «nquibus foHti funt humores defcendere a capiie ad pulmones.cuius ultim^ partis apho.habetur ctia cocor Sia. I o .3.trac.4.cap.dc caufis ulcerumpulmonis.in fi nc, Pro partc notadii q> prf paratio ad phthi fim eil m ul tipIcx.Primacoprchenditur exmala coplexionepecto xisdC quarunda par tiii fibi adiaccntiii ut q^pectus ftri- Ctum St.ex tali.n.ftrictura dc pectoris exilitate Sc ma« crefcentia coprehcndimus pectora effe dcbilia ad expel- iendum catiiarrofes fuperfluitates ad eas etiam debite fu pcrandas.cpnicauratur eti^ cxtlitas uenarupeccoris 6C pulmoniSjUtruptioni difpofitg fint et iic ad phthiiim pu ^refactofanguinedicenteapho.I 5. Scptimeparticuig. in fanguinis fputo faniei fputii fit.ipfo fequente dicentc. in famei fputo phthifis fit dc fiuxus.coprehcnditur etia ifia pectoraiiii exilitas ex fubieuationc fpat ular ii ^ de- clinationc carii ad antcriora ad modii alarum .idco decj ma terti) trac.4.cap.de pr^paradsadphthifim. appella turiflialati.Coprehenditurctiamhoc ex longitudinc gutturis etfubtilitate.accidit ctia phthiiis I quibufda co lorefubalbidis moUibus tactu 8C gracilibus uenas hab§ Mbusdifpofitasfracflioni, ^uisetiacorpora dura fpiila proptcr ficdtate uenarum ^^nimiam tenfione iint di- fpofitafracturg uenarii.Itemcorpora catharrofaeciam f unt difpofita ad phthifim raaxime habe tia principi um cannaliii narium ftrictii non debite per narcs fupcrfiui tatecxpurgacajfed ad pulmone expulfa. Ite corpora ma ximein aliqua gtatefuntdifpofita,gtain gtatcq e int an num. I <^ .<S:.30tfccudii Aui,aIIe.loco.<Si Hip^d; GaF. icntcutiapfoparte.j.apho.apho.illQ.f.Phthiiisfit-S^c. ^ hoc proptcr fanguine illo tempore maxime ebuHire^ ctiampropi^inordinatosmotuscorporeos ad ucnaru fractione difponcntcs.Itemcorpora in regi one frigid^ phthifi maayme difponunt propter falte catharror umde iuxus;ltem maximedifponuntur in autiioo ^pter in* ot4ioatafrigtditate &autiinificatate humore§intrinr fecusrccludentes. Aii)sucronullus. Nunc GaF.facit quodcftdictii dicens q> niUli morbi his tcporibus contin gunt homini fortiorcs fupplefecucdii plunmii nifi tuf- fesbranchicatharrtcory^f 5;?mori» finiilcs fupplecau fabtles€xhumoribusrctenus.<Si^io cau&ri pofTunt epi fig apopRefpafmi dc^.^uis non ita ff pe.nam hycms in uenitcapitaplenapiropterpluuiasauftrinasinautiinp, imor atc ergo capitis repletione et nuUis humoribus dif- folutisfupple notabiliter in hyemequibufdacorporibus proptcr hyemisfrigiditate exprimentedcfcendunt hu- mores acapttc ad mebra fub capite cxiftcntiajideQ cau- ifentur tuffes <Sii fimilia tufVibus. Aphorifmus» 14» Si ucro autiimnos borealisfacrit SC f naquo> fus hiinudfs natura &:mulieribus confert. Reli quis ucro opthalmiae fiunt Ciccs^dC febrcs acuta? ctcoryzae diuturn2,quibufda ucro^ mdacoli^ Atfi aquiIoniusfit5(: ficcus,ujrisnaturahumidis,ct muJicribusproderit.Reliquisaccidentlippitudincsari- d$, 8c febrcs acut|,^grauedincs,npnnullo§ ctiam atrabilisurgebit, Si ucro aquiIoniusj& ficcuSjhis qui naturam habcnt humidiorcm >(^ muIicribusconferet.RcIiquK autcm crunt lippituAncs ficc§,<S!: febrcsacutf ,5^§rauc4in€8» ^pxpuilis ucrp^^atrabileg. ' Expofitioiyiarfi];^rupcrapho. ^^ Prgfecs apho.ita cotinuatur adprgcedente.Pofl^ in prgccde tf apho.Hip.fecit q^ dictii efi:,in pr^enti apho. intentio cius cfl oftedcre quales cfFectus c6 tingant gfta te cxiflente ficca 3c boreali 6c au tuno fimditer. Et duo f adt. Primo ponit iuuamentaquae fequiitur ad tale co ftituti<wie.Sccundo nocumenta. Secunda ibi( Reliquis uero.) In primaintcndit ifi:aconclufione .Talis confU tutio teporiiconfcrtmuhcribus 8c humidisnatura.Co clufio probatur fic.illa teporum conftitutio confert mit lieribusin qua earii lapfus corrigiturjfeu per quam func aptae conferuari alapfu/cdaeflasfrigfdadi^ficca fucce- dcnte autixno etia boreali etinaquofo eflhuiufmodijer go.confcquentia nota.maior eft manifcfla-minor pro- batur in comcn.conclufio ponitur in littera. Hgc efi fecunda pars huius. 1 4,apho.in qua Hip ponitnocume ta quse continguntex prsshabita conftitutione ffcatis ec autuni.f.ficca<&:boreali.Etdiuiditm duas paniculas. Primo i pfe ponit nocumenta fequentia ad- copkxtones choleric^. Secundo ad coplexiones mcficas. Secuda ihi (Q_uibufdam uero.) m prima ergo particulaintendit aud:or conclufione iflam qu3e efl fccunda conclulio huiusapho.f.i£.fias fri gida ficca(^ autiinus «&:c. nocent corporibus- choFicis. Conclufio probatur fic.illa tepora nocent choIericis,in quibusdifponuntur corporachoFicaadmultas aegritu- dincs.fed aeffcas (S::c .funt huiufmodi.ergo.cofequetia no ta.maiore euidens.minor deciarabit. coclufio ponit in littera» Infecundaparticulahuiusfecundae partis.l^. apho .in q ua Hip. uolens oiidere nocumen ta feque tia ad copIcxionesmeFicasin teporibus dicfcis.f.quado autii- nus ficcus dC boreaiis fequitur ad aeftate ficca.ponf t hac coclufione quseefttertia inordincapho.f.iEflascarVda &: ficca fuccedente ei 8c autuno boreali 8Cc, nocet cor- poribusmeFicisprobetutprecedens. Primo notanda efi:c6cordia,qua2habetultimiapho.prglect:i. Seciido sotanda eft utilitas apho.efl.n.utilis^tum ad actii pro nofiicu.fcimus enim^ nofticari quales morbi co tingac ££a quiftante tali teporum coftituticne. Valetetiaqua tumadactii prgferuatiuii. na fcitiscaufisquare exhac coflitutione praedidimorbi condng3.t corrigendo, cor poraprgferuabimus. Tertio notadaeft ampliatio.No folii.n.hac teporii coftitutionc eajiftete hi poffun t coti gercmorbijimo ecali^s teporibus confiFr ^prianatura mutatiSjConfiFr horiimorbo:^ caufa cocurrere. 4* no tandum.Apho.iiptumadparteprima duplicif intelligi poffe.Primo ut coftitutio teporilin pfenti aphor.tacta pr^iiabiti apho.coftitutioni penitus opponatur dicendo ^ftaCecalida 8c humida (Si auflrina autiinii uero ficcii &: boreale,<S: licetmo hocpoffit uerificariapho.no ta- menronabiliter 8chi cotingcr€ntmorbi.Secundo ueri ficari poteftadmente GaF.in come.utdicat fi^ftas fic ficca^borcaIis<S^autiinusfiFr.{S::hocmolittera fup- Autui pleatur. ^ .notandfi. Autfinii intelligi boreale<&: ina- nusqui quofumhoceft ficcii, addenotadiiq>autiinuspoteife borea borealisjtS: aquofus.na quauis boreas fitfrigid| 8c ficc^ Us 8c t coplexionis,^ptet,m pluuias muhas cotraoperat^ fic aquo" citatiborcgcotingitacreeifeaqtiofum&humidu. 6.fus, ; notandii. Autixnii intcliigipoffe iKjreale ctinaquofum^ uel rcfpc<ftu fui teperamenti uel refpe^fcu teperati tepo* ris,cuicoparatur omne tepus .Prima coparatio eft da. rior&ucriortcneatur. Septimo notandii. Autumnii ^sJaeftate <&:c.confcrrehumidisnatura intelligi poteft modis duobus. Vno modo cj> coferat rcfpe<ffcu autumnt temperati.Et haec expofitio tcncri poteft.nam licet CO'- muniterautumnus temperatus fitfanior,quibufdam tamen lapfis corporibus plus conferre poteft diftempc- ratus autumnus.Secundo intelligi potdct confcrrc humi dis&c.rcfpc<fcualiorum corporum, cum propter fic- citatem did:g conftitutionis corpora humida prsefcr- matm^ corrigantur ia lapCu . O^fcauo notandumna tantut Digitized by Google A P H O R. tanter efiTc di<flum humidis natura , hoc cft cx natutali compIexione,qu(a sctatiuc humidis non ita confcrt harc conilitutio , immo pluribusadueriatur , utnaturalitcr iiccts 8c aetatiue humidisjper humidos tamen natura in telligamusetiam humidospraeternaturam» Nonono- candumhanc conftitutionem communiter mahcribus conuenire fexualiter humidis SC ex indthito regimine m ultas fupcrfl uitates m ultiplicantibus,quam uis m ukc ti humidx{ fecundum naturam )p\ us conucniat a$ ficcae, quae tame mulier choIerica,Iicet in fexu muliebri fi t fic •ca,comparatatamenhominimafci^io humida cft, falce cholcricara mulicrcm uiro cholerico comparando. Oc cimo notandum q> Hipp.per reliquos maxime tntcHigic chokricos habentes humores acutos , quia cxacuuntur proptcrtemporisficcitatcm Sc phlegmatis paucitatcm quibus dicit contingcrc opthalmiasficcas.cxponcndo ec rcddendo caufam comentidecimitfrti^. M. notandii c^ caufantur feb.acutx quia continuae,quf appcllantur acutae refpcdu in tcrpoIlatarum.Caufantur autem prop ccr ficcitatem in ucnis choleris cxacutis 8c bullientibus propter i:rizi<5iizttm etiam claudentem poros prfmcntc intrinfecus.Eftcciam carum acuitasproptcr muitama teriam <&: accidencium di flficultatcr^. PofTunt ctiam di- ciacuterationeterminationischolcr-afactaacutiori,^;^ peraccidensfubtiliori.quamuis ccjam caufari poiTcnc feb.ntuitum longg dc materia groifa rcfoluto fubdli 8C groiTo rcmancnte. 1 2 .notandum .Canfancur ctia co- ri^g diuturn j remanente matcria groiTa ia. capicc dC rcu «^ «. matif atc ad nares qug fuigroiTmc cory^am caufantdiu \^^ * , . turnam. i j.notandum.iVieFiaqi^antumcft mprppo- 2 ^^ * fitofumipotcilrduobusmodis. Vnomodopro hunK>rc ^' mtYicojdC hoc modo ucrificatur eciam pars aphor i cum proptcr iicdtatem temporum difppnantur cbrpora ad humoris mcftc<gencrationem,Secundo fumi potcft mc n . - FiapropaiTtonemelanconicaquiuf patet primatmif» ^ ' cra<fl.4.cap. 1 8 .demcFta cftmucawcftmiacionum <S^ cogitationum afuocurfunaturafi^dmaiitiam^i: cimo remS^ic.&IicmaximefumiturmeKahic. Vltimo no tandum,notater ciTe diclum quibi^fdam, quiacum hic meficapaiTio iic paifto ualdegrauts Sc ftxa magnam rc quirit &;fpecialem corproum dtfpotitioiicm quibufda» crgoquiameRctsnaturaltter ucniantmerf^ propter iri giditatem<S(:iicci.matcriasmeFicastagroifantcs^^r€ti nentcs.i^fion per uiam adufiionismateri^ meFic^,quia tunc non ciTet uera mtYizStdt potius maniaaut denjoni* -|V\eKa ^^ iupinum utfumicur cx Aui.alkgato loco. i^4eladjo dca ma ^^<^^^ uerohumorem haaccfFtccrepaiTionem GaF. con tiia uel ^^^^cur auCtontatc quinco<Je accidenti 8c morbo ad fi ^emoni "^ *" ^^^ uerba . n o cft enim mir um dum cholcra nigra umlupi rationahs animae fundameto dominatur fi triftitiam cc 2j um . timorem mefici patiantur 8c mortis fuijsictoncm. vidc* £^^5 * _ mus.n.q> nulla res extrinfccus adi^enicnstantum gcne * ^ rattimoremilcuttcncbraE^quoniam autemeamquaS tcnebrx partem rationalis anim? operiunt necciTc eft uc infirmi tiaiorem patiantur , quia rem unde nafcitur ti- morfempcr tntcrius fccum portant. Expoiitio Marfilf) fupcr Comcn.Galcni . - - Hic fcrmo nunc dicffcus. Prcfci^s comentum crcs co tinctpartcs principalcs. Primoincentionem apho.expli— cat 8c ucrificationcm.Sccundo Hip. a defeAu dcfendic. Tertiopcrtracftatquxdam qux fe dixcrat oftenfurum in comcntole(fco,ad propoiicum camcnfacicntta. ScciX daibi(SufFidatautiE in pra^fcntia. )tertia tbi( Q_uod uc ro paulo antca 8Cc. ) Prima in duas. Primo prsemittit fc tcntiam apho.<X:intcntione.Sceud|o ucriiicat apho. nos adaIialocarcmittcns.Secupdaibi(Gaufam uero tpfcdi xit.) Dcprima dictt<j>iftc noneit apho.pcr fc,fcdpars apho.cxpofitt.^S: ita ambo funt un us,quse littera ut no rcucrtarfccundumc^fonatfaifaeft^cumquelibctpcrfc unum poiTumus facerc 3pho*ucrtt«amen dicipotcfl: hoc fflxodo^ifte apho.cft parsapha.iam «fpoiitiiquia fi 4ic^ H I P P O. 44 tur fic.fi gftasfitiicca6<:borcaIis<&:autunuscttam fic cuS(S:borcah's>notumcft n.<j>iifceaphor.^cumad fua primi partcm principaie cftparsprf lccciapho.etitaam boqutapr2cedens<f^tftccruncunuscotalisapho. X>i- cit ultimo GaF.<|> cum in prima partc habiti apho. pofa it aeitatem iiccam «^borealem,aucumnum ucroauftri num^piuuiofum hicdixitautunum ficcum clTe ct bo reaicm.nam non eft diflFerentia dicerc ficcum 3C inaquo f um . Caufam ucr o tpfc dixi c. N unc uerificat apho . di censfedicercq^cura hgcduo temporaaeitasd: autunus funt ficca<5l:non aquofa,necciTeefteanon folum non \^ derc modo cxpofito fed iuuare nataraliter huraidis.quo rum caufas monicrauit Hip.in lih de aerc 8C aqua 8C rc gionibuSjdi cit. n.cofcrrc phlcgmaads,quta corpora dc iiccantur nuilis humi(itatibusruppkfuperfluis.<S: fecm dum plurimu daminantibusfuccedcntc hyeme, 8c fup plc ali}s phlcgmaticis ut fanguinei aliquakter iuuari po£ funt.fcd ali; 3 phlcgmaticis , quia ficctfu|^ paciuntur opcfaalmias ficcasfebrcs acutas 8C coryf as & qutda me fiam,quarum infirmitatii caufasmonftrauittMcm di ccns chofids confequi nocumentii,quiacx tahteporc vA. mium corpora deficcantur,idco contingut ^ccx opthai miae fcbrcs acutx <S: contt nuae,quibufdam meliam,in ^ bus choFa fubcilis dominans 3c aquofa confumirur ct dc ficcatur,groiTaacuta per aduitione permancnte,<S: cuc fupplc cauiacurmeFiafumcndoipfam coraunitcr adpaf iionem ucrcmcFicam ccmaniam.fimiliterintdltgcndii cft dc fangutnc,<^fuppic confumitur 3C deficcatur fab- tiIc<S: tranfit in njeFiara hoc crgo quod citdifctu eft ca ifixjrum morborii.& haecdicta Gaf.futEdantfuppIc dc hfsqualitattbusaeris. SafFidatauteinpr^fcntja. J^i- citq>ipic ignorabatqirarcHip.rctro tacuit aitasqualita tcstcmporum 8c foium has tctigericnam altae funitcm porura qualkaces( ut eft notii )Eamen d;cit GaF.cgouo- - - iohicoftcndcrcquomodocognofcanturcoplexioncsom . sium qualitatii aeris (npplt cSicitxxdo mcrbos, oporccc -^ crgo te prius cognofcerc fingularcs compofidoncs acris fup.pr^tcr naturai&:e2s^a!tarii faccrc matcrt a ucl fun" damentum.dctur cxemplu, primo fupponamus aercm ciTccalidamtantiiudfrigidum tantum ud humidum tantum cS:c.&: ficutpartcs appcliant matcria totius uci ^^^-^ f undamcntii,^ hoc impropric,ita lapfus fimplices funt copFo- ^cut materta copofitoru quas didt GaF. fing ular cs fcu nes fi m ^mpliccscoplcxtoncsdiuidasintrcsmodos.f.inforttt- pijccscc llmas dcbililTtmas 8C mediocrcs. inucftigcs dan^t qui copoii TOorbicoBtingantindtucrfistcmporibusanni<S^ diucr ^^ fis corporii>us,pofteat ungc coplexioe^ duorum tcm^ por um fccundum cj fccit yiii^,3c dcindc. 3 .dci adc oiuoi ^refpcvftu diucrfarum cdplexionti corporura, quofa- Ao optimc d: pcrfcAc operab£S.<5:€g6 didt GaF.fi «oa defcccrit mihi temp us Sc natura de iitis facta fingulares libros fcu tractatus,icd quae funt dt^fta fuflfict^t hic.aa coplexioncs teporii annt tacti in hoc apho .ab Htp .pa u-^ di^mxfuntrcfpcAunonfcriptarum^quaslidixcriscfi -i - pofuiiTcnoa pofitaspcr limtle dando incciitgcrccris ue- rior in dicedo ^ fi cofirmes hicpoficas ciTepartes rctro . tacitarum 3C fup .tacicas non ciTc comprehenfibii^ v^t ipfas.cgo ucro dicit GaF. di^ mulca 'Sc ciartora fupec eptdcm^s 8C fupcr lib.dc aerc 3c aqita 8c rcgionf bus. D ub /a - Primo duhtttatur. Q_utd intcUigitHip. pcr reiiquos. ^ 1?roitl:odtccndii^maxtmc inttWigit choFrcos. probac cx comento 3c cx caufa partis. Sccundo dtccndii c^ in- tciiigipoiTuntcalidt tantum ucl ficcitantii.priraocaiidi taatumquiproptcrc^iditate fortitcr cxiccante. propc ctiam hanc ficcam conftitutione opthalmia pofi unt in currcrc ficcaficd.ctiat3ntii.pptcr acuitate calorts coa fequente ad ficcacoftitutione,ac ctianaturale iiccita- t€m,poiTunccciaopthalmiadicftatncurrere. Sccundo dubitatur . An morbi al^s poiTtnt dtcftiscocingei e cofti tutiontbus. Dicendum q>fic,utbranchi^^i^resaiix d^uftulg aariS cc aurifi,quia canie hif unc morbi pria laco.s.Aphp. F «17 Digitized by Google Locate paca6<: hitabi- iiaqug. des cid Coal, Arctur ruscjd ufarcto £ilax. P i\ E T I. dpaliorts <S: plurres cont(ngentes,ide^ de ipfis prxfente protulit aphp.Jpe fecunda regula Gar.ciTent multadi- ccnda qua; poteftis coprchedere ex pr ghabitis .^ Q_ uod ueropaulo antca. Niic Gaf.facitquod eft dictuai. Et continet hxc pars p ytes duas . Primo prgmittit lo ca di- ftemperata^Sitcmpcrata.Sccundoaucloritateahorum docctnofccre c6 ftitutionesanni. Primaintrcs. Primo ^^ngitlocadtiicmpcrata.Sccundo tepcrata.Tcrtio po- ^iit epilogum . De primadicit {ic,q^ ipfe intendit diccrc d.c mcdiocritatc fcu tempcrie locorum habitatorum fe- cundum q^promiiit fe dtccurum commento .14' dum diccbat dicfca Hip .intelligi in locis teperaus dc habitabi libusloca tamen qusefunt propinquioramari,ficut lit- tora SC iicutpclaga ut c( uitates 3c ter rae propinquae pe- lago feu mari,^*: loca etia rcmota mari, ficut in Lybia S^aegyptofuntomiira acofidcrationcHip. Cuhduq^ lo <;aThraci2e funtnimis frigtda<S: hu.r?fpeccu tempera- mcn^tjfed in Lybia 8C aegypto,calida et ficca ntmis,qus locapofuttnuncpropter necciTitatc ad oftendendu quo mo^oproptcrpropmquitatemueldiftantiam maris ua rianturloca.namlocaThracig uicinioramarifunt fri- gidtbraficutpropinquioraborcoe infrigidanti. 5;^ loca Thraci^ rcmotioramari funtcalidiora, quiaremotiora aboreainfrigidantc.fimiliter in Lybia^Si: fgypto uici- jia mari refrigerantur proptcr boream,rcmotiora uero amari funt calidiora^quia rcniDtiora aborca infrigidan tc. ExquafententiafoluiturdubiumThadei.nam li cct aquamarisdeberet calefacere loca fibi .ppjnqua mic tendo uapores caIidos<S: ficcos^propter tamen boream. flantcm tn tali mari contingenseft in propofito loca pro pinquioraefiefrtgidiora, ficuc propter flatum auftri 8C caliditatem aqugmarispotentiale loca^ppinquioracriit calidiora. Oportctautem. Nucfacitquodcftdictunn, Etdicitfic.q>locatcperata&;mediocriafup. mterqua litatcsextremaslocorumfuntfecundum lineam rcctam gqualiterdifi^ncia ameridie<S:feptentrione<S^ ortentc .<&:occidcntc. Sermoigitur. Didtq>de huiufcemodi locisinteUigitHipJoquensdecompIexionibus aeris 6C tetnp>orum cx quaparteconcipitur , q>cu talia loca fint fubiinea ^quinocftiali cotenta fub illa linea crit pofis ha bitacio dequoalioloco dubitandum (S:nd in prxfenti. probabilicastame huiusdicti concipitur hoc modo. cii cmmiftelocusfitmediusfccundum^quidtftantiamalo cisualdecalidis<S:ualdefrigidis&:ualdehumidis 8c fic cis tcmperatus debct eirc «S: mcdius inter qualttates ex- tremas caliditatis et frigiditatis iiccitatiset humidrtatis. Ordoautem tcmporum. Nuncfacitquodcftdictum diccns fe diclur um de coftitutionibus anni ill ud quod dicuntfapicntes&:Hrp in cpicJimia. nanti aliqui cJicunt initium ciTc gfiatisabortu pleiadisfeu pleiadum i.mc- dium gftatis cflc in ortu canicularium ct dicunt inchoa reautumniiinortuarcturi.i&: dicunt initium hycmis in occafu pleiaduni.&: dicunt initium ueris elTe in §qui- jioccio fcqucnte hyemcm. Pro partcpr^mittendu ple- iadcs eife feptem ftcllas,quarum tantum fcxapparcnt fc cundumConciliatore in glofa tcrti) problcmatis primg particulgindorfo.tauri^circagradum. i^ .«Siappclla tur pleiadcsquafi pIuuadcs>quiainortu carum comu- nitcrfiuutpluui$.aatappellat5 funtpleiades an^atrcca. rum uocataplcia.aut uocant pitadcs apluralitatc.fune cnim ftcHsminutg inccr ftcllas maxime coiunctf , tdco, apluralitate fic coniunctorum dictgfunt plciades appa rent tamcn tantum fcx,quia fex filig illiusmulicris cu- buerun t cum di)s,ideo trafmutate in ftellas audacia ap- parucrunt.feptima uero iacuit cum hominc tcrrcno,<S: tdcopropter uerccundjam nonapparet. Q_uid fit cani- culadiceturquartaaphor.aphor.5 . SecuncJonotandu quidfitarcturusfecundum Concilia.JpcpalIcg.cft una de. I 5 .ftcllis fixis exiftens in cxtrcmitatc maioris urfg , fcu in extrcmrcate temonis plauftrc arcturus , appella- tureciamar.aofi[Iaxqu^ amor arctosfeu ur%9^prop- The, I III. tcr cius amorcm femper fequatur urf^m . I^ubi tatgf Vtrum tempora anni n nt ^quaha. Non fornjando o^ KCtarcfppndendum fccundumd(ftinc:ioncm adequacji aftrologorum funt ^quaiia uclquafi corrcfpodencibus tribusmcnfibus cuilibecquatuor temporum. Secundo dicen<ium cj. confiderando ipfa temp<3rarationcmanife ftarummutationuni feu manifeftediftinctatii fic gftas 8c hycmsfunt tcmpora ampliora. Autumnusautem 3C ucrparticipanfcsquafitcmperieminoresfuntproquan } epo^| to tempcrics ucra uerts maxime compreheditur quo ad a"* ^"* fuimedium,ficctiamtemperiesautumniintereftatem "'^^ 8c hyemem maxime comprchendicur quo ad fui mediii ^ hadc ; extrcmisantumni&: uerisad fibi confiniatemporadcr ^' clinantibus.Dicic tamen Tha<3eus tantum cffe tempo- ^^* ' ragftatrs&^autummfimulquantumhyemis 8c ueris, fexenimmcnfesfuntfecundum GaF.abortu pleiadum ufcjp ad^ccafumj^S: totidem aboccafu uf^ ad ortum,, Aphorifmus. "15. Conftitationes uero anm.o mnino quide Cic^ caeplumalibus rutraniores^d: minus mortiferac, Conditionum anni,fquaIores(quodin totum dixeri) ialiibriores q^ imbv^sM^^f^ mortiferi funt . Ex-an ni aatemnconftitutiom"bus ( quod in totum di- LcOt \ xerira)i!ccitatcs imbribus funt falubriores,(Si minus mortifer|, ■ ■ •' ExpofitioMarfiL^fuperaphor. Pr^fens apho .fic continuatur ad pr^cedentes. Poft- quam Hippo .in pr|cedcnttbus tettgitquafdam compa^ rationes fpcciales temporum anni , tetigit etiam quafda combtnacionestemporum fpecialium et eireccusqui co fequuntur nun? quandam tangitgeneralem temporum annicomparationem in una qualitate palTiualapforum adaliainalteraqualitatcpaiTiualapfa.Etconcinetprg- fensapho.partcsduas^Primoponiccompofitionempe- nes caufationem morborum maiorem uelminorem.Sc cundp pcnes maiorem <S^ minorcm efFectionem mortis. Secudaibi(Etminusmorttferg.) Inprimaparteuult Hip.conclufionem iftsm, Temporaanni inquibus cor poracpnftitutafuntomninpquidemficca fanipra funt pluuialibus.Propofitioficperfuadetur.iliateporafunt fanicrjpainquibusconfumunturfuperfluitatesputrefcf jbilcsd: factiu? morbprum, fcd tcmpora iiccafunt hurr iufmodi,igitur,Secundo poteftargui fic in tcmporibus humidts<S{:pI.uuialibusconferuantur<S: augentur hu- midjtates factiu$ morbprum. crgo. harum rationum, conclufio ficcxplicatur in textu.fedfup.tempora anni x quibus.corpora conl^ituuntur certe omnino ficca fanio ra funt pl u uialibus . In fecunda parte facit quod eft di- ctum.Ef uuicconclufionemiftam.Taliatemporaficca funtminusmortiferatemporibushumidis. Conciufio . fimthterprt>baturfic.illateaiporafunt minus facciua mortisJinquibusconfumunturhumiditaces morcis ef- fcctiu:gil!iscorporibusinquibushumtdicates conferua tur au^;augentur,fed tempora ficca funt huiufmodi re-. ipectu.humidorum,.ergp,cuiusconclufio fic in littera pQni$ur.<S: fup.teppraanry ficca funt mortifera minus ceporibus humidts. Primp pro intellectu apho.eft no' ^ginda concor<3ta aphp.qu| habetur . 1 7 .Con tinentis ca, pituIodeacrc-<S(:quinto theoricg. ubi fupra. 8c fecunda primi,doc.fccundacapytulo.6. Secundo cfl notada uti Tepo^ litas.Eftcnimprgfcnsapho. utilis quantum. ad actuni. diuerfji pronofttcii,acetiapr^uifiiiii,prono.fticatiocuides cft. ru^nc notacftetiara pr^ uifio.namin teporepluuialifunt cor Ihcus pt ppra exiccanda 8C non debentreplcrimultum . Tcrrio. uifiuui notandacftarapliatio.noncnimfolumdcomnibustem. q^ can poribusanniaphp.continet uarictace.Immoctiam dtcc repoiTumus<5> aligresnori naturalcs ficc^ 8c fuanatu- ra refpcAu nimis hurntidaj^t fc habe t c<5fimiFr. Q_ uar Tga ai[ to notan^um litter^Iit p/optcr.iy ucnes q> tempora anw ni. appeilant Digitized by Google 3V P H O, Cofti- ^ppf^lmtm ^nnhSc appciiantur coft{tutione?ajini\ Ap tudocs ptllmtm inquam tcmppr^. annuan^ tipom pmi^H^ i anni» jocoejciftenMa^^WMus.yndelicucdicimus^jli? ianua-' r^ita^icimusuer anni.AppPUancuraute coftijutiones anni^quia hictemporarunc iinjul feu coniimilicer inaA .jioftatuta,autea"an»quiai)uaiana corpora temporibus iimul f^atuuntur fcu in tcnjjx)rii>us conftituun t ut om nia q\x% funt iint m autumno uel in uere 6c^. Q^uinto iiotanda^ hf cliptera.omnino «5!;:? .poteftlegi roultipi^r, Primoeaaiprfpopendo huic litterg conftitutiones>«S;:r €rittaJisfenfus littcre.pmnino,i. uniuerfahter coRftitJ* tiones annij&c . vt denojetur non unam folam anni ijc- dcam conftitutione fanior.cmeire^immo totu annuni ii^ c^m humxdo extfterc ianiorea)» .i^uigetia probabilic t^ aieMpoiTit.quancunq^annifonftitutione ftccam humi jda cxiftcre fanioreni .& hac »ia cjicetur asftatem autil*- jium ficcos humidfs exiftcrc faniores, Sc cundo legi po- jcft h?c littcr^.oinnino.fS hacjitt.cr3.iiccg.et eft fenfus littcrc.talesconftitutioncs. omnino.i, tocaliter iiccg,uF iiccitasnon fojum in una partc coftitutionis denotetur, immo in tota.ajit omnino.i.ualde jEt uchternenter .utper huncfenfun? ci5pr.ehendantur oonftitutiones anninon folum par unj delMto iicciores parum humidis e^iftex.fa niorcs^mnio 3c uaide flccas ualdehumidis. TertipJegi poteil hf ciictera.pninino cu hacpartepIuuialibus.<S!:; e littcrc fenfus hic conftitutiones anni ftccf funt faniorcf omnino.i.ptaliter ualdcfeu uehementcr pluuialibus.p quem fenfum denotantur ftccas conftitution^ maxime coparari uehementcr humidis.Q^uarf o icgipoteft cuo? hac litccra. funt.<&: cft fcnfus coniticutjones anni omni- no.i.totaIitcr,quiafecundum fe tot^aut ualdc uel uehe mcnc faniores^intcr has cxpoiitioncs prin^a obrinct pri cipatumjUttangetur, Sextoexprghabitis mcmioran- du.m,Cpftitutioncs intelligi poiTuPt ficcgsuej quia a^p prianatura in ficcitatc mutate,ucl quia tanta iit muta- tio ut confticutiones humidae refpecl:^ teraperatg confti tutionis mutentur in iic^as refpjecftu iIlius.ExempJicau fa.hyemspQteftintelligi ficca , quiain iiccitace ajshye- rae temperata mutatajuel quia mutata taliter in ficcita te utiicca appelletur refpectu ueris, Applicando adpro poiitum tgaximc incelligitur exiccacio prirno mo . Sep timo notandii. Aliqua confiicwtio appeUacur pluuialis, quiain ipia abundancpliiuigrerpe<ftualferiusconftitu- tionis ut rcfpeccu 3eftacis|iy?mcm conccdimus pluuiale 6c uer. ScYiQC modo non fumitur confticif cio pluuialis. in hac cnim pauciores mothi de faifco concingdnt q^ico ixitxxtiont iicciori.minus eciam rjiortiferiaucumno exi ftcnce ualde mortifero.apho. i p -huius. in autiino aegri tudines fiunt,*^ maximc acutiifVmg mortiferf. Secun- do imtWigi poteft conftatutio pliiuialts refpeclu ipfi uf- inet osnftitutionis tempcrat| inter coftitutiones tsiiter denominatasjUt dicamushyen?e pluuiale rcfpectu hye mis temperatg inter hyemcs, dc koc modo fumitur plu uialis confticutio hic. Oitauo notandum q> illa confti- tucio appcllat fanior qu| eft coformior fanitatibus con fcruancjisprgferuandis aut producendis confiatutioncss crgo iiccs funt faniorcs,quia magis conucnitcorporafa iiacQnferuari in iplls. Nononotandum(^morbi(fc- cundii plurimumjcontingentcs acaufa intrinfeca,ac cti ani ^onftitutionc anni funtmatcrialcs ut expcrictiano tatcau0sprimitiu(s(fecundij plurimiim) anteccdcntcs coinoucncibus.quodcolligi poteft primaquarti. l .cap Autce ^cfermoneephimerarum. Sccun^oetiam infcreduni * cx co mcnto q> fatis clt rationc nof um h umoralcs matc- rias multiplicari in conftitutione h umida ct CQnferuari hebctato calido, nefufFicicnterdigerat <Si:refoiuatqux pauciiicantur licdori conftitutionc cxiccanfc ct minuc tc cas 3c caIi4o amplius fup?r eas uigorato <^ ad digcrcn dum potentiorifaAo qp remporc liucnido. Exquo tn- f ertur .?rgQ licc^ fufit faiiiQ.res fup,fe<;undum piurimu* tUamo^ s^rguit ur fic morbi i»attri^c§ (fccun4ui» pfoi^ Tpjs jtxicca- tio du' Pfr. Tepo- riicol^i tutio pluuia- lisgd. Auice.. jcontingcctcsin /icca oonftitutionc p^cificantuf . igii an tccedensex prg hajbitis concinet euideiitiam . cofequc tia tenet per dcfcriptionem tempor is fanioris;ad pr^iens propoiitun)fpecEantera,concedente*ntamcn liccascon ititutioncs refpedtu quoxundam morlsoru elTc aegrota- jciuasraagis utrelpcctu meficorii(&: immatcriaimm. 10, nptandum q^ ali^^ua confticutio appcllacur mz%is Te po- morcifera prcpccr fierimorte ineafrequentius, Secun rii coftc do etiam fupponendum mortem contingere(fecundum r ucio pIurimum)cxmori>ismaterialibus &proptermulr3m magts .cpcicacem 3c maiitia maccrise.quia crgoin confticuHo- morri- nc h umida nacura ii umoralis amplior rcpcritur 3c ma- fcra,. lignior pcr uiam putrefactionis ecindcbitg rcgulationis a natura>ideo humida ficca contingit circ magis morti- f eram tamen refpcctu raort^aiiqualiter fpecialtter con- .tingcntis iiccam cocedendum cft magis efle morcifera, utrcfpccftumortisextai^cautmarafi^o contingentis. Vitimopro intelligendo debite apho. pro comprehea dendo etiain an con&tutio licca uel humida dica c pr 9- ter naturam memoradum quomodo temp^ra fe habc t naturaliter «:nono co.rnen.huius illiusapho. Modera' Auice , tis temporibus.jS(: eft Aui.fecunda primi.doc.^ .illo.ca, Acrcahdusdic. Expo£tio Mariii^fup Come .GaF. Q^uodmeliiisfuiflet. GaF.comaitandoprffentcm ^pho.ficprocedit . Pximo.n.tangithunc apho.potTc mc Jius ordinari (S^^angitordinem Hip. cx caufa forte fer- uatum.fecundo comentatur apho.Secunda ibi.(Echo<: cum racionc. )Pnmain duas. Primotangit primum . Sc :Cundo fecundum..Secundaibi(Ethopeft necefjUcacc.) . De p.rima dipt^mclijiseife ii unc apbo. priores Jcccos apho.prf c.cdcrc>quia naturaii modo^ arti^ciali/cmgi generalia prg ccdcrc debent fpecialia. ergo fup.cum iftc apho.fitgencralisrefpcctu quorundaprf lcctorii mclius «iretipfumiilo.spr|ceiriirc. Nocandii<j»jhabitisapho» Vt illo.quando seftasiirucri fimilis , accaam firquenci- ims.&maximeincipiendo a. 1 2 .aplKJ.aliquadicuntur .deiicds&; hurnidisconftitutionibus anni , qug fuppo- jiuntcoparatione ficcaru conftiturioniiad humidas,q[ .ctiamioquunturdeparticularibuscoftitutiombus.igf tur hic apho.vniucrfale conftitutionum ficcarii 3chu. midarum implicanscoparacione iliosinordineprgccdc redebuic. Sccjund>nocandam.Q_uomod>naturaliter ^^f" ,generaIiapr$Ccdantfpecialia.quodcxponipoteftadhiic talcq ^ fcnfumnaturaiitcr.i.modonaturf fcunaturali,quiain ^^ fp5 jnodo opcrationKnaturg priusprodudtur rcs dsnomi- ^^"ff^ nabilisgcneralidcnominationcq^Qscciali.&iftomoito ^^'^^^ P generalia,quiagcneralcsdcnominacioncscnaum mo- cedic. 'do naturali prgccdcntfpedaicsjitax^ finatura ageret co gnofcendo pri us nofccrct rem fuh dcnominationc gcnc rali ^ fpedali loqucndo.dc natura uc fic dicji. naturata .5;: fccunda <S^ cx nontoco naturanteprimo , qaia apad jfummanaturaomniacognofccnte pr^fcatiapreccrita . •&futuranon fcruatur taIisordoa>gm'rionumdicciru. jdetur cxcmpl um .Si.n .natura producar ex fpcrmate ijo mincsantedifpofuit^S^Tpr^parat ipcrma denominabilc hac denominationcgcncralisquialjoccft uefica,<^ dtno xninetur denonjina«onc fpeciali,ciccn^hoc dc cor, uei hoc clt homo . Caufa ucro h uius ordintt eft,quia natura liter proceditur in opa-ationc naturg abimper&cco ad perfcctum ,quia crgo dcnominatio gcncraiis corrcipcw- ^tt imperfcctiori, idco 3c gcneralis prfccdit fpcciaiQD. Tcrtio notandii q> anifiaaliccr gcncraiia pr^ccde t fpc cialia.primo ad fenfumdacum .ars.n.quomocbIil>ec aU tcr difponcnsnaturaiia, primodifponit > ucgcnerali dc- nominaaonc uodtcntur ^fpcdsdidcnoniinationej pri us.n.doiabrator prfparat iignum dcnominabiIctali<k nQmiuationc.quiaquadratumiS^c. qpappdletur lignu .culmiiws,ficut ctiam «i artifice nauisl^na prius deno- mirmii d?nominatipnibusgcncraiibus.fic etiara dcfu 3ttbu§ 4iccn4u«j,quf appU<^|naiabus tandcm <S: fpc* Digitized by Google P AR TI» fia!^ter{!£u.atsot.dinatge«amin quafdam opci-atioh^s fpcciahi>usnominii>usnominancur,u£qu£dam ^^lle tUrcaEulajuelcciaarfificialir gencralia pr|ccdent 8c£. Quia in habito artificiofo ordinato ad rcde opcradum notitiauniuerfaiisjquiafacilior Sc fadlius deducibilis cx fenfatis particularcm debet praeccdcre notitiam cxe plicaufaiadliuscxfenfatis deducetur camomillam ciTc calidam q^ circin tanto gradu calrdam.hoc fatiseuidens cft. Q^ ua?to notandum q> g poiitione praefcntis apho» hf c qugdam pr$ccdentia adin uiccm colligantur fe u ali- qualiter continuaotur .nam quaedam did:a funt de con- ftitutionc humida 3C qu§dam de iicca. vt crgo fcizi con tinuatacoparatio conftitutionumhumidarum adficcas «>nucnicns fuithic prgfentem exprimercapho.includc ^cmharum conftitutionum comparationem. Ethoc cx neceiritate. Nuncfadr quod cft didum dicesq>pr^ icnsapho.tamcfl crat hicprgponendus utqu^edam fpe- cialiapraeccdcret.non tamen propterillapr^cedere eft i famandusHip.cumetiamfcquantur qugdamquf ideo fccutafuntillis prfcedetibusutgpracfence apho. quaii qdgcncrale adinuice cotinerct/ £t hoccii ronc. Niic qar.facit quod eft didu . E t iicprocediE Gaf. Primo ta git ucriiicationem apho.Secundo explicat quadam cau fam pr|feruatiuam amorbis.Tcrtio cxdudit quafdam s^lias caufas tan^ non pcrfedasiS^ uerefuftidcntes. Se- cunda ihiC Niii.quis, )Tcrtiaibi ( Q^uae.n.fit. ) De pjfi iiia didt Gaf .bcne dicftum ab Hippocra. conftitution^ :^nnio5iminoiicaspIuuialibuscfrefaniorcscumdeiic- ccntur & confumantur humiditates in iiccis tempori- Nocu- ^^5*"§^^tur ucro^ congregcntur in pluuialibus pa menta ^J'^^^^^"^^^* Propartenotandacftcaufa.namprimopro confto Pf^^^^^^^ft^^^^^onepluuiaicmcffchumidiorcm huma" nis plu ^^ corpore confequitur humcdatio iiue matcriajConfe mj^^yg: quitur etiam pcr uiam debilitatis 8c obtufionis calidi ct ,.per u(am CQpfcqucntis indigeftiom^ fupcrfl uitatu aug- mentum et adunatiojConfcquirur ctiam putrefadiohis ■auctis fuperfluitatibus prohibitam fadcntibus tranfpi rationem quf cft caufaputrefacfcionis.primo de difFeren £i^ fcbrium propter ctiam augmcntum harii fuperfluf tatum fit debiHtas 3c naturc irregulado ad quam confe Cap • 3 «JU^tui^P^t^^^^^i^^^Oi*?."? "^ro fit caufaputrefaciendi has humiditatcsimmcdiatcin prffcnutaceatur. Secundo cx didis memorandum q> licct conftitutiones humidac de pcr fe li n t ca u fa augmenti humiditatum > de pcr acct . dens tanien poirunteltc caufatabis <S;:confumptionis corporishcticaliscalidum hebetando naturaleutdc^ ditum rcftaurari-nonpofritquoin humidum agentcra dicalccontinuetabes&hcticaconfequctur. Nifiquis. Nuncfacit quod eft dicfcum dicens q) h$ fupplc humi- Aiuce. t^^atcsaugcnturf! corporanon mundiSccntur quoli- Exerd bctdicabhumortbusper cxcrdtia. Propartc fuppo^ tg utili^^"^4°^*2cdi£ftisAui.terdaprimi.cap.decxercitio.q» ps ^at ^xcrciuum habct mgorarecalidum naturale junde red^ .diturpotcnsadrcfolucndas fupcrfluitatcs &:casdebitc cxcutiendas>ideo ad excrcitia conf^quitur bonitas digc ftionum appetitiuum 8c aliarum opcrationumjintclif- gcndo cx tcrda primimoiii uoluntariii «Simaxime toti |is corporis pcr qucm anhelitusfit uclox Sc frequens.na pscrdtiu partlcularcfeu partisquamuis confortetpar- . tcm cuius cft cxerdtfum,d: maioret faitcm i seftatc ali qu3>tamen non ita toti corpori confcrt» Ex quo patet uc .ctiam colligitujr thidepa cxcrdtium excufare a medidna •plurics propter excuterc fuperfluitatcs qu§ egeren t mc <Jidna. E t notanter Axit quolibet dic propter fupcrfl ui tatcsctiamquolibctdieaggregari. Q^uae.n.fit. Nuc Gal'.faci£quodcftdi<fluni. Etcontinet hgc pars partes ^uas. Primo faat quod eft didum . Secundo iterato in^ fertapho.ucritatcm.Sccundaibi(Ah'm,enttfiquidem ) JPars prima diuiditur induas iecundum numerum duQ rum quae excludit tan^ infufficicntia.Scciidaibi(Ncq^ Balxiei mc^.) Pcpriinatoj<5af4c;.^p^r baln^iJQOftC^ IIL fumunturntfimatcrifquae funt uicinaa cutiquccfup. ^f^^s ^- apud mcdicum appellatur fubcutancae.nam mateiig ex et inUu txinfec^ exiftentcs in merabris folidis intcrioribuSjquia. ftd c cta fup.in neruismufculis & c .quoniam funt membra foii- da 8C compadanon mittuntnr excra pcr balnea exterio ra. Ncq^tamen. NuncGaF.facicquodeftdid:um,<&: continct partcs duas.Primo prgmittit dictucn fuum.Sc cundo aliqualiter probat.Sccunda tbi ( Si ucro quifpia> Dcprimadidtq> dum humores funt multiplicati non educibilespcr balnea,corpora non funt purganda uonai tu uclpharmaciajqu^ pharmacig fup.folutiug. ventris SC fa(ftiug uomitus requiruntur raro,^ propter neccffi tatem magnam .iila ergo fuperflua quf unaquaq^ diein cotporibusadunantur euacuanda funtper mcdicinain tcrhgc, Siucroquifpia. Defeciidadicitfic<jfiqufsfe melinmenfcuelbis uoluerit capere pharmaciam fup. folutiuam ucntris^iel uomitiuum.i.medicinam uorai- tiuam,erittimcndumin corporibus humores adunarf nimios&nocentcsreducentescorpora inmalasconfuc _ tudines. Primo notandum , Pharmacia Sc uomitiuiim ^^i' rarofunt cxhibeda. Primoquia pharmacafuntpFm dc ^^\ ucncnofanatura,ut colligitur fecundo regiminisacuto _ ."-°^ •rum.cap . 1 2.<5i: tcrtiaprimi.cap. decxercitio. noccnt i *"^^ ciia?MfecundumpIurimumftomacho,utpatctfecundo ^^*^ r^iminis acutorum comento . 1 2 . Ite fuppofito c^ phar ^ "^ ^ maca non fint matcri^ uenenofg , tamen ctiam rem eua ^"° • 'cuant naturalcm (ut fpiritum )ac rcfoluuat if^um,cuHa . ^^^^ fintpharmaca fecundumfccalidadt: ficca. primoapho. g^i^ c6mcnto.24.id€o^rumpofrumus uitandafuntprop^ CaV* terquoddicebatAuic.tcrtiaprimi.alle.cap.aucteHip. . * medidnapurgat<S::inucterat. Secundoaotandum..Ex -^"^ ^* frequcnti ufupharmaci^ timcndumeftnedebiktaca uir tute naturali incorporibusa^unentur humores^neetia corpora in malos ufus rcdigan tur .quia primo ppter hos bumores m ukiplicatosuenie £ corpora ad malos ufus ea plexionum^afTucfaAaetiam frequentius euacuasioni.- ' busper artem non irritabuntur adcuacuandum linear ' tis adiutorio,frequens.c£iam uomitus,cum fitfaEis prf ^ ter nafuram ftomacho cum debilirat , 8c facit eum Jaeu: nam fuperfluitatum tentantibus mebrisfuas fuperflut tatcs expellcread loca cxpulfionum quanide uomitu _ . :_ fententiamponit Aui 1 2 terti^ trac.^.eap.de uomitu. c "^*^^^ Tertio notandum. Per rcm mcdiam intcr boc inteili^ . . ^^ gitexercitium,quodcil:mcdiumintermedicinam folu j.*g^^^a, tiua uen tris 5;: uomitiu a 8c intcr balneii na exercitiu e j„> potcntius in cxpcllcndo fupcrfl uitatcs incrinfccas 8c ex uf ^ trifccasbalnco.eft aute minus potens6«:: agitati uum<^ P- ^ iitpharmacum folutiuum uel uomitiuum faltcmafor j^:^-°^ ma. Alimcnti fiquidero. NuncGaFfadtquodeftdi- , ,^ - Aum diccnsq» cibo duplicem habcnte fupcrfluitate hu " midam<SCaquofamIui5ricantem cibum ^pcnetratcm alteramquafifumofam cibobabente aiiquid nociuum nonpotcnte afl"imilari corpori a natura.his ergofuper- fluitatibusmultiplicacisdequalilxt neceife eft quaquc dic corporamundificari,quf raelius mundi^cant in- fic cisconftitu£ionibus anni ^pluuialibus ideo benedi' xit Hip.conftifutioncs anni omnesquidem iicc? pluuia Q-k-* rr libusfunefaniores6(:c. No£andumq> cibushabetiJu' pgj.flu| plicem fupcrfluitatem immediatc ucl mcdiate.n a cibus ^^ ^^^ in ftomacho £ranfmu£atur in chiiu Chilus aure in hcpa Hmj^p- te tranfmutatur in quatuorhumores ^Ss: tranfmutatur * ^ fnaquofitatemurinalem tanqpin rcs manifeftas. trani^ mutatur ctiam per a<ftionem calidiin quofdam uapores ad modum f umorum,c£ non funt ueref umi cum ucru* f umus caufetur quafi acaliditate ignca. aquofitas ucro urinalisfecundum maiorem quantitatem tran fit ad ue«- iicam feeundum partcm aliquam cum |fanguine tf anfic ad H^um ad corporfsprofundafadatprofundarc,ctpoffc quamcxercuitfuumoffidum penctratione cgetrefolu: tionc<Si cxpulfioiijr.fignum huiusc^^ ipfa cum fanguiiie jraf^a^^ftj^uiafe^ra pj^^tomiaapparet aquofu3scft Digitized by Google A P H O, laflgiunc.fomo(a ucro fupcrfluitashofl mills corport fc cundum partcm cxpdlunfeniibiiiter , cSifccundum ali am egetrcfolucionc qug fupetfluitaccs no afTimdantur coi^rianon primoaquofltas proptcr fui fimplicitatcm, ncc etiam f umofitas proptcr iimiic , aut etiam proptcr qualitatcsinconucnicntcs. Sccundo notandumq>non • folumproptercxcuirioncmharum fuperfluitacuegenc corporamundiflcationCjimmo etiam propter cxcuifio- ncm aliarum fuperfluitatum quar tf d/geftionis m ulti- plicataru in ambitu totius flcut terrg fordes , aut etiam ifecundum particulares partes , quia caracn primg erant communiores 8c plus egentcs hac mundiflcationcj idco hascxplicuit GaT. Aphorifmus. i6* AEgritudines uerofn piuuialibus utmultu fiunt&:fe.Iong^,8^uetrisfluxus:etputredmes, &epifia5&:apopIexia,^rquinanti^,in{lcdsue ro confumptiones phthi(is50phtalmiaej&: arthri tic^jftranguri^5&: dyiiinteriae. Thc, Morbi per imbres magna cx partc co nflftimtjfcbrcs a!ui fluores , putredincs, attoniti,comitialeSj anjiinae. Per fquaIores>cabitudines>lippitudines, articulorii do- lores,ftillicidia uring ,dfficultatesinteftinorum. tmCo, ]V\orbi in pluuiarum multitudme,magna cxpartefl' untfebreslog|,alui^fluuia,putredincs, morbi comi- tfales,<&: attonicijquosapoplexiasgrgci uocat,ec aging, In flccitatibus aute ,tabitudines,lippitudies,articulo]5t doloresjftillicfd/a uring 6c difFicultaccs inceftinorum. Expolitio Marfili) fuper apho. Prgfens apho, continuatur fic ad prgcedente . Poft^ Hip.in apho.prgcedenti coparauit ficcas conftituciones humidisnondefcendendo ad fpeciales morbosjin prgfen ti apho.coparationem ponit inter pl uuiales fi ue humi- dasconfticutiones<S^ ficcaspenes eiientum fpecialium morboru . Et diuiditur in duas partes. Nl primo tangit morbos in humidiscoftitutionibus euententes.Secudo tagftmorbosinficciscoftiEutionibuseuenieccs. Secun datbi(lnficcisuero.)Prime!ndaas-PrinioHipp.pr9- miccit aptitudtne temporu humidorum ad morbosge- uerandos.Secundoquofdam fpeciaks morbos cxplicat a humidis temporibus concingentes.Secundaibi( Ecfe- fcres longf .) In prima uulciftam conclufionem .Tem- poribus pluuialibus fiuac mulcociens morbi.Conclufio probatur fic illis temporibus iiunt morbimultociens in quibus mulciplicancur fuperfluicaccsjfed hocefc intepo ribus pluuialibus fiuc humidis. igitur . maior effcnota. Patetminor ex commento habico. Goncluflo {^cin lic- tcraponitur.cerccmultocicnsliuncmorbifupplcfn cem poribuspluuialibus.In fecunda parcicula facic quod di iftum eft. 8c uulc hancconclufionem , In ceporibusplu lualibus fiunc febr cs prolixg fluxus uencris pucredines cpiFieapoplexie (Si: fquinanccs . Conciufioiftaproba- tur fic.tllo cempore fiunt himorbi ,quo temporc rcperf imtur caufg fumdcntcs horii morborum,fcdin tepori- buspluuialibusrepcriunt cauff fufficicntes.crgo<S::c» maior cf^ nota.minor declarabitur in comcnto. conclu fio uero fic explicatur in littera. teporibuspluuialibus Rafis finnc fcbrcs longg fluxus ucncris pucrcdincs cpiFi^ apo- Auice. p^cxie<&:fquinancig Infccundapartcfacitquoddivftu huido- ^^8C uult hanc conclufione .In conftitutionibusficcis xu cor- fiunt cofumptioncsct phthifis opchalmig arthricicg ftra porii ;o g"f *? ^ dylTintcri? .Concl ufio probacur fic illis cempo «ofti- "^"s gcncran cur hi morbi in quibus repcriuncur caufg cus pre fufficicntcs <S:c .fcd in ficcis cemporibus rcpcn unt.igi- fer uati tnr .maior cf^ noca .minor fimili habecur cx comen . con ixuf^ clufio R cin li cccra cxplicacur. tn ficcis fiunc hi <S::c. vt C^pn » ^^""^ *^* Primo pro apho . eft notanda cius co cordia quf c^fprcfrc habctur. l y.Contincntis.cap . dc acrc.po f cft eciam craht feDtcocia feciida pximt doc«Z .cap ,6KC\i HIP P 6» 4^ f usinitium. Act calidus. Secirndo cft notaada iitilitas Sc ncccffitas apho.eft.n.vtilisq^cum adactii,pnofticii^ doccmur.n.eftprf fentiapho.qufdam corpora prgfcr- uandaciTehumidain pluiuali temporc ficca xficdorite porc.Secundo etiam habetur necciritas,cu n.in prgha- bito apho.coparaucritficcascoftitudones humidis, nc fortc crcdatur liccasforc omninofanas, ut eciam coprac henderentur fpecialesmorbi his temporibusconcingen tes f uic expedicns proponere prf fence apho. Tertio am phacurapho.non fblum.n.apho.continet ucriEatem dc morbisjimmo de neucrisdifpoficionibus, ac cciam lapfi bus quibufcunq; materiaiibus aut immaccrialibus in temporchumido<S:ficco. Q^uarconocandum.Hippo. per aegricudines maximeintcliigeremateriaies , utcolli gi poteft cx comento pr|ieao, qug contingiitideo quia f uperfluicaces 3c humorcs augecur. Q_uinco nocandfi (^ iicccper ccmpora pluuialiapoffimus inceiligere cem- pora qugfuntpiuuialiafecundiinaturamj ex fencencia tamcn GaF. pcrpiuuialia incclligamus temporamultts pluuijsabundantia Sc humida prf tcr naturam,co <j> te pora piuuialia tcmperace appellantur fana ec non ggra» Sexco nocandum.nocancer cifcdivtii utmultu fiunt> ad denotandum cj>non fiuncfcmpcrnccin quibufcunc^ corporibusjfi corpora.n. bcncrcgantur fepoceruncab his dcfcndercmortjisjaddcnotandum etiam teporaplir uialiaquantum eftdefe effemulcuma;grotatiua. Sep timo notandum q^ per ficcas confticuciones habcmus cti am incciligereconfticuciones ficcaspre cernacuram , li- cec eciam iicc^ fecundumnaturam difponat ad has f gri tudinesproducedas,cn ficcg pr^ter nacurafuntamplius ,pductf ug iftarii.maxime ueriticat pars prima ^ tempo rapluuiaiiafecundum nacuram liacpluuialiaprgtcrna turam.de ai^spoteftincelligi apho.quauisnonica clarc. Expoii cio Mar fiiij fupcr Co . GaF. Febresquidemiongas. Gaf.comcntando praefcncc apho.criafacitPrimocomentattturprimapartem.se- cundo fecundam.Tertio Hi p.excufat a qmbufdam de- fcccibusfibiimponibilibus. Seciidaibi (Inficdcatibus aucem . )Tercia ii>i( Non eft auccm sequum . ) Prima coa tine: coc parces quot difpoficionum tangitexpoficioncs, Primo.n.cxponit <S;: ueriiicac hancpartem , febr^lon- gas Secundo haac.vencris fluxus.Tercio hanc. pucrc^ ncs.C^uarco hanc.cpifiae *S: apopFise. Q_uinco hanc 8C fquinancig.Primain duas Primo GaF.facicquod eft di ccum .Sccundo infertquales fint febr^ quf in Hccis ce- poribusgcncrant.Sccuadaii>i(Inficc^autcm.)Pr<ma in duas fecundum q^ duabus cx caufis ucrificat |mrteu. Sccunda ifc>i( Accc<ic ad hoc. ) Dc prima <i*dt^c ,<^Ci^ ac dubio fiuntm tcmporibus pluuiaiibusfcbrcslongse, propccrmuitasfupcrfiuitatesquglongotemi^rediifol ^ -^^^ uuntur fi uc f upcrantur. Primo notandum q> lice t de S-^^ u ^ pcr fe febris non confequac ur humidicate ^quia eft calidi - j^ ^.^ cas prgccrnaturam cui iicdtas alTodatur, tamen dc per [^ ^^^ acddcnsad multam humidjtacem pcr uiam prohiisit^ nii-^-ur tranfpiracionisautpcr^jiam putrefaAionis poteftcc^- * fcquifebr^* Secundonotaaduq>fe.longitudoinceiiigi ^^15^.^3^ tur rcfpc Au fe. tcrmiaabihs ia prima quarta aucfcpti- j^j^ j^j^^ ma.uel.i4.ueladpIustcrminabiIisin.:SO. Tertio no ^ * tand um ^ aimig h amiditaccs fadunt fcbrcm faiubrcm longam , fed febrem mortalcm feduat clTc brcuem huncfenfum c^ uba. uirtus fuccumbat morbo quanto matcriacritampliortaato morbusbreuior plus potoi^ tcal^paribus multamateria fupra uirtutem c^ pauca»* Q_uar to aotandua q» hgc littcra. diiTolucntes. poteft cxponi duplidtcr. Vno modo diifolueatcs.i. debilitan- }3^fl[^^ tcsuirtuccm,uthicfumiturdifrolutioproquacuaq;dc j^^^ bilitatioac,<S: crit fcnfus partis <^ fcbr^ fiuntlongf pro „ ^^j-^ - ptermultashumiditatcs,utdebilitantcsuirtute loago teporcantcql fancc corpus.Scciido po t ftc csponi ut dif folucatcs.i.difrolutioac Si^^rcmorionc cgcntcsloago te- jorej w cdmdigcratiKfli^ta humidit^ac <xpcllatur. Digitized by Google Fluxus uencris dictus dihar- riauei Epiftae ^apo' pFi| ca. Auice, P h R T |. IoRgil«fttcmpusfcquiritur. Q_uin£oiiotaftdutnhasfc Jjressjiaxime con^ingere corppribus fecundum complc 3^ianem uelxt^t^m ueirecundumrexum ^paratia , ut phlcgmatia'§>aut etisy^ m,uheril>us SCc . q^ais etia al^s cotingere polTint propter h.as conititutione^. Accedit ^dhoc. rN[uncfwquodeft;di<^tumdicescj. caufantur febresl.ong5,uelqujaphlcgmafici humores funtfrigi- dior^ (n temporiJbus pluuialibus. Primo notandu. ^ f^uistantumpluuialelumodcratuminter caiidum 3c jfrigidum^per fuam tamcnhumjditatem cahdumhebe- taritem naturalc cit ^aufa ut humidicas phlegmatica dc l^atura ^ue exiftcns reducat fc ad maiorcm frigiditate . Sccun4J notandum.phiegma fr tgidius tadc febrem Iq gior^mjquiaminuscito poteftdigcri acahditate natu- yali Sc infenfibili?cr^.utfeniibil«er expelii. In ficcis au tem . Nunc facit quod diclum eft . Sc dicitcp febres longf nunc<&:4'. iicutmcemponbus ficcisfiuntfebres ^cutg Sc breuiilimg cx cholericis humoribus. Nocan dumcj>intcmporciicco^ temj>erato imcr calidum5c fngidum propier ficcitatem ex acuto calido raultipli- catur chQlericutshumorfadcnsfebrcm acutam.quiacu diificulcatc accidentium propccr actiuitatem cholcrae £unt€ciambrcui{Iiimglt:brcs ^ptercitam aAionecho lcrg j(^ G,c eciampropter <;icam reaccione nacurg , undc breuiccr confcquiturfalirsaucmors, aucctiam propter citam rcfolutioncm cholerg,aut ultimo ^pccr ciuspaij citatem ficcitatum pauciHcante hiunidicaccs , uc pacuic dicfto comcn. Aluiauccmprotluuia. NuncGaf.fa- ^icquodcitdiAumdicens. q»clarumeft uidcrequadc ^aufa caufecur fl.uxus. ucntris in nimia pluuia,quia hu- moresfup^rabundantcs ^liquo modo func purgandi. Primo notandum q>,in nimja plu^ia caufac^r tluxus ^encrishumoralis.,qu(adiharri^5im'ixicfluxusphjeg m.acicus,co q> phlcgma in nimia pluuia maxime mulci- piicacur.maximee^iam expellendumpcr uiaaptiore, quiaper jnceftina.muiciplicacum eciam uald.^ circaito^ ma.chum(Sj:mteftina,^uisctiam fluxum cxal^shuraQ yibusficri concingac.caufacur etiam i|u3;us uencris di- cftus^enceriafeuSluxu^cibalisdeficiente propcer nimt atp humidicacc concenciua uircuce ftomachi adrecinen dum cibum , concurrence eciam defecludigeftiux , ica Vicnon cranfmutetdebite cibura >3c cande hpc fjuj^us lie tertcuscaufctur. dcdyiTintwa uero dicctur loco fuo. Secundo notandum q^ pcr humores quoquo modo ciT? purgados, uulc GaF.caufabilem ^iTe tiuxu uencrispro ^co maxime purgandi func pcr i llam regionem, Pr iJmo humoribus fua gramcacc infer iora petentibus.Secundo. ctiamfua grolTiticjSjcorpulcncialaciopem ^ aptiorem uiamcxpeccncibus. Sicutieciam. Nunc facicGaF.<5^ dKftum cft,dyicens<^cum pucredines cictu§fiant,auccer p\i% fecundu. aliqua licceram in, humidis cemporibus,fi- cpi; plpresfadtg in hiscemporibus curandg funt cc remo wendg. Notandum q> qpuisin cempK>rc,ficc.iQricalidum fitacuausq^ in ccmporehumido, quia tamcapotencius pft ad debicp rcguiadum humidum in cempore uero hu fnido humidicas cgic calidii ineptii debit^ regulacioni, ideo ci^ores 3C ccri^orcs plurcs in tcmpor? humido pu- trcfactioncscavifancpr.ij ucro in ccmporcficco concin-r gitfieriputrcfacftionem iitaerit acutior^in cemporc j}un|ido,iic colligicur ex parte prghabita. Suct ucicj. Fgcit GaF.quod cfti^dictum dic^ns.q^ pacicnce§ cpilep^ fiam <Si; apoplcxiam finedubiofunp plilegmatici , idea cpi^ia<^apopicxfaaJ>undantin cempor jbus humidis. Primorjotandum q^IicccepiTi^ d^apofia ficripofrint npn folum cxphl^mate,iitpatct prima tfrtJ^. quiata- n?en fpcunduniiplurimum ex phlcgmace contingcre pof funt.ideo epilepcf cos 3C apoplecicos di xic fine dubto elTc phlcgmacicos fecunidum plurim um phlcgm acico^ inq^, quia phlcgmacc prg tcr naturam abundanccs 3c non fo- ium plilegmaticos fccundum nacuram. idco fcquit hos fj^rbosgenerari ^ c^ppribp^ hmQi^is inul(i^'^a|t§ III. toTif. mater j^s ut phlegmaticus,fi ue eti a hi niDrbi fint ^' propriam eifcncise cerebri laefioncm, fiue Iincpcr com-r municacionem macerierum a ftomaciio ud ray:rach,uc aliquandocaufecurepiriaftomacichaaucmyracmalis. Anginaaucem. Gaf. facicquodeft dtAum.diccns<j> b-pixia aliquandocaufacurfquinanciaexhumoribus adunanti aupfr. bus fe inguccure,(5^alfquando cx humoribus<S:defce- decibus acapice ad gutcur .Cu ergo in nimiapluuia adu nencur humores in guccurc 6C maxime defcendanc aca piceecdemebrodifcurranciumcmbrum.ideoexnimia pluuia caufancur fquinancig . Primo nocandum fquir banaii nanciaeiTeapa guccuris, nocum eft.n. guttur eiTe locu tia ga,^ ucl fpatiura prope meri 8c cannam puimonis, cuius no- oC gutc titiamhaberepolTumustertiopronofticorum.comen. l8.aGar.facisadprincipium. Secundo nocandufqui Gaf. nanciam multipliciter dmerii iicari polTe ex parte rubo ris feu tumoris>expartedolo?isfcudifftcultatisanheI«- cus,uc pacec tertio pronofticor um. Ex parcc eciam ficus, quia quxdam cil cum exceriori eminentia , Sc quxdam no. Exparte eciam raacerig, quiaquedara ficex fangui nequjdamexphlegmate, utpatecnonacercij.cap- 1 1. . _ de prgfocacione. Poteft eciam diftigui fquinatia ex par AuiCe ^ temorbigeneracioniseius.nam quedara generancur^ uiam paulacing congeftionis raaterif in guccure , quae- dam per uiam deiluxus. Ad propoficu ^uis modis al^s <^ftinctam fquinantia in nimia pluuia fieri contingac, cpfam tan cum modis diftindam comunioribusin htcc- ra GaF.explicac. In liccicacibus autem. Niic GaF.far citquodeftdicftum.Eccoanechicparsduasparces.P"> moprgmiccic licceram fecuudg parcisapho. Sccundo exc quicur exponendo . De prima dicic Hip. diccre confum pcionesharcccicasilrangurias&:dyfnnc,erias fiertia c5 fticuctonibus ficcis. Nocandum q> hic liccera Sc phchi- |is poccf^dupIiciccrincelligt.Vnomodoadinence GaF. uc ly <&:,ftec expofictuc uc incelliganc Gaf. 8c Hipp.per ^onfum.pcioties.t.phchifis.Echancfcncenciam uidec uq ](uiiTe GaLfolii ponenscofumptiones et exponens plithl fim.Secundo poteft fumi ly ^.copulaciuc , ut per con- fampctones incelligat coniumptiones cocius corporis k quacun^caufaprouenianc.gphthifim ucro incelligat; confumptionemparticularemautaparciculari caufa .p cedencem.primaexpofitiocftmagjsadraentem GaF. ; Satis ut. Nuncfacic quodeft didum.Primo e^scpQmt hanc parccm.phchiiis Secundo cxponic hancparce , oph talmis,Tc.rtio hac parcem.harcccicg.Q_uarco hanc p^ Ccm ftrangurig.Q_utnco hanc parccm.dyiTinceri^ Pri< ma pars fccundum primam aiTtgaacionem parctum dt- utdicyr in duas.Primo Gaf .facicquod eitdii^cum Hip_. aliqualiter reprehededo.Secundo ex expofitionequorij dam faluacHip.Sccunda ibi (Q^uarea^mthi.) Depri ma dicic fic.q> fi audcrecdicerec Htppo.omtfiiTe quseda feunegIigencerpQfuiiTe,damdixic proptcr ficcitatem! caufari phchifira . nam phchifis duplicicer caufacur , uel phcht- propccrfrigiditaccmnimi^ra riipencemuenasin initru fiscau-* mentis anhelitus, quia fup . in peccore uel pulmone auc f^ 4^-5,? propcer calidicacem ec humiditatem,propter quashumo resadun^ntur in capite Sc dcfccndcntcsin pulmonem Sc ipfum corrodentes fadli acuti gputrefaiftfonem fup. fa ciuncphthiiim.fed.acr ficcus nacuralic fe habens in c;ali do ^ frigido omnibus morbis generandis cft apparacus folaphchificxcepca. Q_uarc5:mihf. Dcfccundadi- cic,q>tdeofup.quidam uolencesfaluareHip. tnceUigiic per phchifim oculor um confumpcione,ac fi dicac Hipp, q> morbi nafce ces in ficcis ceportbus fiit ophtalmi^ (&:c . pphcalmig dcuencurg adoculorumconfumpcionem dc- ficicnccnucrimcncoocuIis,^oculisfadismaciIcncis<Sc pluscxiccatis q§ naturg conueniat,&; conueni t hoc ocu lisftantibus etiam ftridurts pupillarum,uel propijer de iiccacionemhumiditatumgelidarutn.f.fluidarum. Dc . fcrtiadicit fic.c;^ |i tntclltgantur ophcalmiae fiert c^licer f uptVt eft ^d:ii oporcct cofidf rart ca§ effe ficcas m nc^ dixtmv[§ Digitized by Google A P H O» dixioausattte clum loguebamur dc Rcckzte aens qualtc incclligitur ophtalmtaijcca,<Si; eA taclum hoc commca to.lS. illiusaphor. Siucroauitrina. Q_uasigitur. NuncGaf.fadtquodeAdictum dicens<:j impoFeeft cx ficcitatc aeris caufart artheticas, propter deEuxu hu morum adiunAuras feu cocatenationes membror um , & ideo necciiceft inucftigare>quare dtxerit artheticas caufsrt in jSccistemporibus.nam cum aer nimiu deli cc^ tur humiditasiuncflurf confuraituraunde mebranimi- um dellccata duriter feu diStcuhcr uoliitario motu mo uentur.<&: hoc cft caufa dolorismembrorum.f. durjtics «ucturarS ct grauis phcajio.hic tamen dolor non credic elTeartheti^us-aliquitame omncmdoiore iuncfturara feucoQcatenatipnuuocantarcheticum. (Sfiicintelligi i^rthrt-- pojeftjSednosinuenimusHipp.taliterdixifTc fecund^ ficus do particulaepidimiarii hominesinaeno. comedcrunt le-* ^* gumina SC icde debilitati funt eor um pedes. vndc cx f^ jncorobiicomedcntibusfecutuseftdolorgenuum.qu? nominauit Hip.arthei;icum.<^ ii fophiftf nos rcdargu- ant nondebcntesnommare dolorem artheticum inquai libet una iunctura contingcnte, fed exiftcnte in. multis 6c diucriis iunAurisjCtiapoteft accipi doior artheticus ufipfidicunt Dcurmae» Nunc GaP.facit quod eft d< «ftum . £t pximo pr|mittit caufas quibus i iiccitate cai? faripoteftftranguria.Secundoinfcrtinquantaticcita- te acris debet caufari i^ranguria. Tertxo tangit caufas i mediatas ftranguris.Q_uarto infertadmultipliccm co plexionalemlapfumftrangurfam poiTcfequi. JDcpri- madicitetiamidem intelligendumeiTe dc ftranguria, quod fup.de arthetica dicTtum eft, quia fupple i iicci tatq aerisnon patiuntur ftranguriam, propter deiiuxii hu- morumi5i:c. Scditranguriain ixccitatetribus patiun-. tur cx cauiis tantum. f. vltimata iiccitate caliditate 3C frigiditate,quai5jnuIIanominathiCr Scdutdixi. Niic GaF^citquodcftdictum dicensq^ inueftigare uolen? naturamaerisquocun^ tepore anai intclligat Sc ufdcr- at anaer iit ultime iiccus aliter operans in frigidis cor- poribusaliter in calidis aliter in humidis,^ ahter in fic- cis:,3c iimiliter diuerfimode operans tn lapiibus compa iitis>quia aliudincalidis <S::hum£dis 3C aliud ia alijsj &; ficfuppleinmebradiitincftarii coplexionum diftinct^ producetoperatione jVnde ueiicam membrum frigidii <5<: iiccum ad iiccitatcm ualdepoteritalterare. Hacigf tur. Nuncfacitquodeft di(ftum dicens c^ cum tu in- ueftigaueris fecundum q> oportet inueftigare fupcr.cir ca caufas SC clfentiam ftrangurif poteris fcirc quid, fcn Stangu a^qm^idixerit ftranguriam.Stranguria.n.nafcitur uej P^Si^^ propter acuitatemuring uelpropter defecftum uirtu- tis retentiugin rctinendo urinam,qui defectus eftexdc fectu coplcxtonis uirtutis retentiug.^noteashancpar tem,ftranguria ergo ufq^ ad iinem partis. Cum uero o^to. Nuncautem GaF. fadtquod eft dictum , diceng nouem elTe c6pIexiones,quia fup.vnam tempcrata, 8c 8 Japfas,uel.8 .ciTe coplexiones.f.lapfas naturales,qua rum unaquaq^ deficientc,quia multum lapfa prg ter na tura uirtus contentiuadeficit caufent ftranguria.acut tas ucro uring caufar cx corruptione coplcxionis.i . ala pfucoplcxionis.<&:maximccaIidse uelhumidg tatum» caufatur etiam ex uulneribus accidentaliter ueiic^ coa tingeniibus&exapatibus.f. uciicae <S^cxmaIa diaeta acuente urina uel quomodolibet. debilitantc contenti- Bvffin uampraefcnstamenintentio eratde qualitatibusaeris teriaad quomodocaufcntftraguria. Q^uaeucro. GaT.fadtt^ ^ cft dicftum dicens fe dicerc de dyifinteria quicquid eft <k ctum dc ftranguria,ncc tamcn abfolute in iicco tcmpo- re dylTinteria dicitur aducnire iine tenore quoda.i. finc tcnor c <Sii fuppofi tion e quor undam , u t fupponcndo pri- moacre eiTe ultime iiccum,dema calidum etfrigidum» alia llttcra habet dyifuriae, dica de hoc in dubio. Non cft autem ssquum . N unc GaF.f acit quod eft dictum df ccnsq^ Hip.in his dictis dc phthifi ftranguria 6Cc,no d| H I P P O' 47 rcdarguendusj quia primus , cft qui hancfciaitiam tr^ didit,mcdicinfr^ fcietialatiiGmaeft &proftmdii5[ma. vnde non mirandum ii non certificauit aliaquasrcs,fi- cut funt certg et certiEcandx,fedpotiusmtrandii eft:de Diocle 8c Mnefitheo al^fi^ pluribus Hippo. rectam 8C certam uiam experimcntisfequi uolentibus meiius <S^, magisnecelTarium inucftigare debcttbus,quiaquaiita tes aeris utex tali inueftigatione uenircnt ad ccrt um ii- nem,quiaad iinalciir cognitione quarundam diCpoiitio numprodudbilium tnquibufdam temporibus, cum pcnitus nil dtxerint,de ipfis tamcn ft deus omnipotens hocopusexpkre permifcrit . quiacomentationem libri gpho .fadm us. fadem us fpecialc opus. Aphorifmus. 17* . Quotidianae aero coii:iturion€s,borea!es qui dem et corpora conftftaunt fortiora,etbene mo bilia,&: bene colorata, SC mdias audientia fad> untydC uentres fkcaiit dC oculos mordent,&: cir^. ca thoracem dolorem £icimt,8C fiquidem prius eft doIendam,magis dolet. Auftrinae uero cor^ pora diftbiuunc. & humecf^t,<S:: capitis 3C zadi^ tusgrauitatesfacfunt,5^uertigines inoculis, S^, incorporediftidlc motam,dC uetres humcdac- Conditionii quotidianarum,aquilones corpora, con^' ^The^ ftipatiora,contentiora,mobiliora,coloratioracj' fadiit' auditum etiam adiuuant.Scd aluum ficcat,oculos mor dent,<S^ fi inpectoredolor aliquispr^eft^acriusexdtat» Auftri corpora dfffoIuunt^iS:: humefaciunt , caput ag- gTauantauditumjobtundunt,ucrtiginesmoucnt ocu- lis^Sc corgibusafferiit tardnate,aluos ctiahiicfadunt, Q_uotidianx aute conftitutioncs, aquilocig quidcm ^" corpora denfant >contendunt, Sc benc mobtlia ^ colora- tiora,(S; mclius audicntia f adunt,ct aluos cxicfa0t,ocii iosmordet,<Si: fj pectus d6loraliquisobfcdcri£.,doJorcin ^ugeat.Auilring dilToIuunt corpora,<5;:humectant, aii diium obtundiitjCapita aggrauant, 8c uertiginesfad- unt,oculis,atc5 corporibus difftcilem motum pr|ftanc ^ aluos humcAant. Expofirio Marfil^ fuper apho* Pracfcnsapho.fic continuatur adprf ccdcntia* Pofi:* qp Hip.in prgcedena"bus,fIlo apho.^uftring ucro.flatus forcaliscS: auftrins ^Qffcitutionistetigitnocumetapofi; c^ etiam in apho. l^,8ci 6.coparation^ inter ficcas cq ftitutiones ppfuit<&humidas, nunc jxjnitcoparationcs inter confbtutionem frigidam 8cRcc% borcie ^cali- dam<&:humfdamauftrinam,pcn^ iiiumkcn&Scnoai menta ex conftitutione contingcntia. Et continet prae- fcnsapho.duaspartes prindpalcs. Primotangitiuua- fncnta 8c nocumenta cx borcali conftituaone conting< tia. Secundo cxaufbrina. Sccundaibi( Aufcrinf u«:d.) Prima in duas. Primo tangitiuuamcnta.Sccundo noc« incnta. Secunda tDi( E t uentr es ficcant. ) Prima in qua- tuor.PrimoHip.tangit iuuamenta conftituaonisbo- realisex bonitate naturalis uirtuds 8c algs iimul. Sccii do fpedaltter ex parte uittutisanimalis modus. Terdo cx parte bonitatis naturaHs. Q_uarto iuuamenta tagic cx bonitatc fcniiti u 9 uir tutis exterioris. Sccilda ibi (. £ t benemobilia.) Tertiaibi (Etbene ojJoraia.) Q_uarta f bi( E t mdi us au<i"e tia. ) In prima pardcula prim S par tis uultHip.ifcam conclufione. Conftitudonesborca- les quotidic apparcntcs tales ccrtc fadunt corpora fortfQ ra.Propofitioficpcrfuadctur.illgconftitutionesfadut corporafortioraqu? uigorant inftrumcnta uirtutii <^ corporum fupcrfiuitates confumunt . fed conftitutio- nesborcalcsfunthufufmodi.crgo.maiorcftnota.cthoc quia uir tutcs uigorantur fuorum inftrum e torum forii ficatcone, 8C fic corporaiuformata iiirtutibus.minor pa (ebfc excdmcQEod: notandts.coduiiQ ucrofictnlftteri Digitized by Google expli^ftir.fcd conftituttoncshorea!esc(iiotf dic fup.ap" pa^cctcs ccrte fimul iiatuunt,or4jnent fca cfJJciunt cprfx>rafortiora. InfccundaparticulaHip. facftquod cft di<ftum,6«? u^Ithanc concIufionem.Conftftutfones borcalcs 8Cc. factu nt corpora benc mobilia. Hsec j>pog tioficpcrfuadetur iils conftitutioncsfaciuc corporabc nc mobilia quf confortantinftrumenta motus 8C uuiiit &fortificarit calidum naturale.fedcoftitutiones borea lcsfunt huiufmodi.ergo<Si:c.maior cft nota.etmmorpa tebitcxdiccndis.conclufio ficin littcra dicitur fuppO' nendo litteram et co nftitutiones borcales fup. faciut cor porabenc mobilia. In tcrtia particulafacitquod eft ha bttum 6C uuh taiem coclufionem Coftitutionesborea les faciunt corpora bcnc cobrata.Conciufio arguit fic, lilf conftitutioncsfaciunt corporabene coloratajquf co fprtant uirtutem.digeftiuam hcpatis<X; membrorii alio l-unj.fedconftitutib.nes.borcales funt huiufmodi. ergo. maiorcftnota,(5uiaconfortatadigeftiua hepatis <&:mc bror um gencratur m ultum dc bono fanguinc 6c bonis fpiritibusjquibuspropulfisad membra extcriora 8C ad <^rporis totius ambitum apparet corpus bene coloratu, Minorpropofitiooftendeturin cxponcndo. Couclufio 4c in Ijttcra ponitur.conftitutionesboreales faciiitcor- pora benc coiorata , In quarta partf cula hcii quodcft di<fium.& uult conclufionem talcm. Coftitutionesbo rcales faciunt corpora ciTc audicntia mclius. Conclufio probatur fic.ill^ conftitutioncs qug darificat organum auditusexpurgandofeu confumcndofuperfluitatcs, q uigorant ctiam intrinfccum naturalc calidii faciut cor^ poraaudientiamelius.fed borcalcs conftitutionesfunt huiufmodi.crgo.huiufmodi fola codufio explicat i littc ra ficHip.^cente et coftoncs borcalcs faciii t fupplc cor pbra ce njclius audietia. In fecii<3a pticula prim % par tis Hip.facitquodeftdicflii^Etcdtinctpartcstres.Pnmota, gitnocumentumexparteespulfiug uirtutis <S;:maxie fuperHuitatum digeftfonisprimf .Sccundo tangit nocu mcntum ex parte If fj opcrationis tacfliuae ex partc orga no^ uifus.Tertio ex parte igff operationis ta Aiug tho- racis.Sccuda ibi(Etocu2os mordent. )Tertia ihiCEtdt cathorafeiS^c.) Inprimaparticula uultcociunoncm ift^m.Coftitutioncsboreales ^c.ficcant feuftypticat uentres.Propofitioprobatur fic.illae conftituaones fic- cant ueatr« qug ficcant feces.fed conftirutiones borea- Icsfunt buiufmodi.ergo. maior 8c minor propofitiones funtnotg fatis.ConcIufio fic in littera ponitur 8c cofti tutionesborealcs ^j:c3int uentres. In fecundaparticu- lafacif quod cft dia:um,dicens ^ conftitutiones borea- Jcsniordent ocuIos.Probatur ficiii? coftitutionesmor dent oculos qug funt ualdcfrigidg 8c ficc^, fed boreaies iunthuiufinodi.ergo; Propofitio apparebit idubio.mi jior cft nota . condufio fic ponitur. 8c conftitudones borcalcsmordcnt oculos. lo tcrtiaparticula f adt quod cft didum .Etpoteft diuidi pars in duas>fccundumnu- inerum duarum condufionii mtcntarum.Secunda tbi. (Siquidcm amplius doluerint. ) In prima uult con- clufioncm hanc.Boreaiesconftitutiories caufantdolo- jrcscirca thoraccmfeu pc<ftus, Conclufio ficperfuadec. iligconftitutioncscaufant&c.qufhabentcaufarema- lam conjpicxioncm fn^idam doions caufatiuasqug etia hal>cnt indifponcrc thoracem dcbitg diiationi , fcd cofti tutionesboreales funthuiycfmodi.ergo.raaior etrninor patcbunt fatis.cpnd ufio litteralis eft h^c,8c conftitutio ncs borcaiesfaciunt dolorcm circa thoracem . In fecun da uukcondufionem iftam,C6ftitutionesborcalesau ^ent (Joiorem thoracis.Condufio ficperfuadet. ilig con fticutiones augetdolorem (Sic.qug intcndiit caufam do loriSjaut nouam caufam faciunt>fed borealcs conftitu- fioncsfunthuiufmodi.crgo.maitorcftnotiiffma.appa- rciMtminor.coclufio ficponitur.'(^ fi cci-tcthoraxdo- lucritpcrconftitutlonemborcalcm dolel>it magis. In fffgQdapartcprindpaiiiadtqucHJcft di(fhw» Et conti III. flct partcsduas.Primotangftnocumcntaauftrinarun» conltitutionum. Sccundo unum iuuamentum. Scciidar ibi(Etucntrcshumc<ft:ant.) Primapoteft diuidiinfex partcs,Primo tangit nocumcntam cx partc totius cor- poris fccundo cx parte capitis.Tertio ex parte uni us fea fus extcrf oris.Q^uarto cx parte corrupt^ acftionis ocu'- lor um .C^uinto ex partf If fionis uirtutis motiug ocuio rum.Sextoexpartcl|fionisuirtutismotiug totius cor pons.Dequintatamcn(S^ fextapartcficf una conciu- fio.Secudaibi(Et capi«sgrauitatcs)Tcrtiaibi(Et gra ^esaudifus.) Q^uartaibi (Et uertig<nes.) Q_uinta ir>i (Et in ocuiis.)Scxtaibi (Et in corporemelius cft tamc facercunampartem.) Inprimauuitconclufione hac. Conftitutioncs auftrin^ dcbiiitant 8c h ume<fcant cor- pora. Propofitio fic pcrfuadctur. ilie conftitutionesde- btlitant <5^c»quarum cft laxarc <&: humc<rtarc,fed auftri n% conilitutioncs funt huiufmodi .ergo .maior eft nota. patebitetiam minor.conclufio ficinlittcraponicur.con ftitutioncs auftrin^ difibiuuat feu laxant 8C hume- Aantcorpora. Infccundaparticulafadt utcfthabitfi, diccns conftitutionesauftrinaegrauant capita.Condu- fioproljaturfic.illcconftitutiones grauant capitaquae replet caputhumiditatibusjquf humiditates diiroiuiit calidum naturaie/edauftring conftitutionesfunt.hu- iufmodi.crgo.maior<5^minor patcbunt. conciufio lic ponitur conftttutiones auftring fadunt fupplegrauita- tes capicts. In tertia particula fadt quod eft di Aum 8C uultcondufionem hanc.Conftitutionesauftrigrauant auditum. Condufio probat fic. illg conftitutfoncsgra uant auditum qux repicnt 8C obtundunt inftr umentii auditus 8C debilf tant calidii naturalc fed coftitutiones auftrinifunthuiufmodi.crgo.maior cft nota.minor pa tebit.condufio taliter cxplicacur . <S^ auftring confticu tioncsfadunt auditus graues. In quarta particula fa- citquodcftdi<rtum5<X:uulthancconclufioncm.Auftri n|conftitutionesfaciunt uertigines. Conclufio pr<>l3ac fi<:. ili| conftitutiones faciunt uertigines qug multipli* canr uentofitates<^ uaporcsante oculos intrmfecus uo litantes.fcdauftrinec6ilitutionesfunthuiufmodi.crgo maior<&:minorapparebunt. Conciufio.ficin iitterapo nttur.<5^auftrinf conftitutiones faciiit uerctgtncs. In quinta particulafadtquod €ftdi<flam.<S(: uult conclu- fionemiftam. Conftitutioncsauftrinse faciunt ocuios ^ corpus dtfFiculter mobiles. Propofitio probatur fic.il I| ^onftitutionesqug hume<ftando 6;;laxando indtfpo^ nuntmotuioculos 6i:corpusfaciunt<S^. fe4auftrinac funt huiuf»?o<3i.ergo. maior <S^ minor notf funt. con- clufio ficpomtur in textu.^S: conftitutionesauftnng 6* ciun t motum diflf<cilem in oculis 8c in corporc. In fcx- ta particuiafadt quod ci^ di(ftum.& uult Hip.conclu-s fioncin iftam. Auttrinf conftitutioneshumecftant ucn-^ trcs feufaciunt uentres flu:^ibtlcs. ^pofitio arguit fic. illf conititutionesquf habent liuiwedarc ^mulcipli-' care fuperfiuitatemjqusEhabent etiam humecftarc 3c la. xarcinftrumema expulfionum iadunt uentres fiuxi- bilcs.fed conftitutiones auftring funt huiufmodi .ergo^ maior eft noca,quia iiliscaufis caufatur iluxibtlttas ue trisjutpatet fecundo huius c<5men .2 .minor nota eit.c<5 dufioficiniitteraponitur.etconftitutioncsauftring fa Auice* ci unt uentr es fluxibilcs. Primo ad intcllccrt um apho. Halya. cftnotandacocordiaqu|colligiturfccunda primi.doc. Rafis 2 .cap . I o .de naturis uentor um.sSSi:. 5 .theoric^. l .cap . Aui^n'- acrisauteproptcrucntos-iSCcolIigipotcii partim.17. naj^z CQ Contincntis.viMfupcriuseftallcgatum. Scciidoeftno ftonutn tan<3ai}tilitas.eft cnim ualisquantumada(flumoperatt ^nofti u um , ac etia q^tum ad pronofticii jut fatis euides ?ft ex c us o ga notiiiz. apho. Tertio eft notada anxpliatio aphp. non fo tiuufc^ lum cnMn de conftitutionibus his coatinct ucritatcm c«^ft(?ft« Sphor.immo ctia^cal^s rcbus non naturalibus,qu5 his conftitutionibusproportionantur.non foluni cntm a>n •ftinitjoBCS fft«<ftiu| i^nx cfFf <fluum inbttcra propofitQ rum. Digitized by Google A P H O. rumjJTmo&aKoru , ut coUigipotcft fccuda prrmf . yhi g^ co cof dia allegatu cft. Q_ uar to n Dtan d ii n ot ater eiTc dtcflumquotidianas conftitixttones,addenotandum cj> ii hx conilitutiones dcbent efficercca quas in Jutera po- iitafuntrequiriturcas conttnuarf «Ss: quottdtanas cife, iit potcntiorcsiint m producendo effecxum , agens cnim pluri lempore applicatum pailbpotentius eftad produ- ccndum ejfg(ftum. Q^uintocxpraehabicismcnioran-: dum Hip.intcnigcrcpcr conftitutiones boreales conftf-r tutionesfrigidas^ ficcasmaxfe caufafpeciali,quia fla- ju borcap, Aha notanda explicabo in dubio. Expofi tio Marfii^ fupcr Coj??en . (jaf. Cum frigidus ac ficcus. Prf fcns comenf um conuV netduaspartcs principales.Primo Gaf. cometatur prt mam partc apho.Sccundofccundam.Sccundaibi (No-- fccsautem.)Primain duas PrimoGaf.tangit iuuameji taborcfScciindofangifnocumcnta ipfum adaui^ri.nii aliqualjter comparando . Scciida ibi( Adfun t ucro ct ma la. )Prima in duas. Primo iuuamentorum generalc cx plicatcaufam.Secundo ad httcraJem jraniit cxpoiitio- nem .Secunda ibi< Nam anim | quidem . ) Dcpnma di-, ci t,c^ neceirc cil corporum fupcriiuitate? dcii.ccari, me bra confortari,animales<S{; naturalcs ^aioncs uigorarj i>orea frigtdo Sc£\cco. Ex qua par te prio c6 cipit gcncra Jis caufa iuuamentorum,quiacon£umppto fuper^uua-r jumpcriiccitatem boresemaximefacta. Concipicc.ti^. uigoratio 8c confortatio uirjtutum , proptcr iiiam cau- fam&propter uoionem caloris afrigore facT:am. Na animsequidcra. Nuncfacitquodcit dtCtura.Ecdfuidi tur induas. Primo facit hoc.Securido c^s^plicaf corpojra, quibusb^c iuuamenta maximc contingunt Secudaibi ( l-lsecigitur.) Primain quatuor. Primo cnim exponij: hancpartcm.Bcnemobiliafcu applicatad prf dicm. Se cundohanc pattem. Beqe colorata. Tcrtio hanc parte . Conitituuntfortiora.CJ>.uartohanc.Ef:-mchusaudien- tia. Oe primadiat q> Hipp tettgtt animaiem operauo-- 21 cm fupplecofortari diccndo corpora bcnemobilia, cii dixic cciam naelius audicnpia,in qua partc fup. tetigic co fortaaoficra uirtufis animalis niotiuf pcr mobilia 6i, fcn iitiusperaudicntia, Naturfuero. Nuncfacituc cft habitum diccns JHLip tetigiiTenaturalcm av^tioncm coa fortari,cum diccret boni coloris,patctfenxentia cx prf' habitis,cum Jaonuscolor confequaturbonum fangui- iicm 8(. fpiritus iignificantcs bonam digeftione ct iic i>o, uamnaruralcmopcrationcra. Comuncautcm. Nuc GaF.facit quod cft dicTtum.diccns Hip. intcnderccofor tationera utriufc^ uitputisnaturaltsctammalis,dum aa te dixit cor pora borcam facerc.fortiora papet ctiam pars cum forticudo corporum includat fortitudinem omniii pirtutum. Et cjar um cft. N unc facit quod cit di Aura dicens,<^iHlip.per tacftum audtpii intcllexitquatuor fea fusfuppic alios extcriorcs rctro tacicos , ^busomnibu§ uidctur conferrc lDorcas,propter caufam fupplc in partc prtmaalTignapam. H^igitur. Nunccxpitcaccorpo- raquil?us hgc iuuamcnja conricguntjdiccns primobo- rcam maximc.coufcrrc corporibus iiumidts dC ianis. Proptcr partcm notandum Gaf . intelligcre pcr corpo ra fana corpora robufta,dc quibus locutus eft GaF.pr i^ mo huius.Comcn. I 5 . Vcntrcs hyeme & uerc.inqui- buscorporibus rcuocatio calons fadaa borcacx>iifcrc piurimum.in aegris autcm a>rporibus,aut algs^alidum naturalc dcbilc habentibusplusnocct ^cofcrtijoreas. Sccundopr?mittcndi|c^htClittcraaIiquantul€gipo? cum iiacpartchuraidiswct cft fenfus<^borcasc6fert cor poribusaliquantuium humidiscxiccado fupcrftuitate, quiamukum humidispropterhumiditatem raujtaual dc in calido fuffocacis plus noccrct infrigidando qp con- fcrrcthumcctando.potcftctiam lcgifccundum q>diui- ii littcram cp dicam . Ad fun t ucro 8c mala. N uc Gaf , jfadtquodcli:did:um,<;|icehsfccundoq>borcasnpcctpa r um,tainen ooceECou^cmperatus ad auftrum non*{L»cl^ Hi p p b* 4a in diibiumaltcuf ficcare ucntrcsjinofdercoailos, Scda' lorcin faccrc, cf rca thoraccm ciremalum . Nofccs au- tcm. Nunc GaF.comcncacur fccundampartem.Ecprf mo tangic nocumcnra auilri. Sccundo tangit uoum^i u-^^ uamcntiun .Tertio oftcndit apho.melius po ITe or Ana- ri .Q^uarto tangitgencralemmodum nocumcncorum» Primainduas.Pnmo tagitingcnerali cf&drusauftrf. Sccundomagisin fpeciali, Dcprimadicftprfmo,<]^co cipitur auftrum diifoluerc 6c humcAarecorpora 8c na turahbus<S^ aialibus a<5tionibus magis clfc nociciuum ^fupernoceacboreas,uclcipfup. cofcracauftcr. Non paruum . Nunc GaF facitquod cft dictum Et dicit fc cundo quafi intcrrogatiuc , non nc grauicaccs capitis QC auditusfuncquidmanifetlum, quaii dicat fic. ucrtigo cciam iincdubio cftmala,quia ufcfnaapopfig 8c cpiFif difFioilis ctiam motusoculorum 8c corporis non confcr renc^corpori malf func.cum ergo fup. hf cnocumen» Contin^antperauftrum,patctauftrumclfe ualdcnoci- tiuum. Solumautem. Nuncfacitquodeftdi<ftum,di ccns auftrum nop prodcfre,nifi quia humcclat uentrcs, . facit autcm quicquid facit fola liumeJtationc dC calo- rc. Idauccmqucil. Nunc GaF.facitquodcft^cfcum, ■ diccnscjeiretbonum Hip. propofuiifc auftrumhumc dftarc ucntrcsjd^ df cere talic auftrini.f. venti h^mcdiTtX. corpora . deindc dicerec alia das intclligere «jquicquid facica.ufterfacitfolahumcctatione&calorc. Fiuntll quidc . Dicitultimo fedicercomncsaiftioncscorporis cx mcrabrtsproccdere fubitatialibus.ideft principaiius grauari iblitis iS^ corrupi nimia hucctatione. Aphorifoius. 18. Secudam horas quide uoris 3^extreaiae aefta^ liSjpueri S^ eorum affines actatibus , &bene de^ gunCjdt^ maxime fam fanc . Aeftate &r autumno ufc^ad aIiquidquidemrenes.reIiquo uero aucu no bC hyemej.medrj atace. Pcrtem{X>raanDf,puertctquf setateWs^Xflnffunt, thu iiere at^ primazftate, opcime de^unt , 8C maximc ua- lenc. Scnesaeltate(&:auciinoaliqaandiu. R-cliquoautii ni teporc.quimcdiafuBt aEta.tcmclius ualenc. Pertemporaanni,ucrcquidcm,5^prfmasc(tatepuc ^^» ri ,<&: qui hosfequunt .aetatc,optimcd^unt,i&: fani func jnaxic. .^Eftate uero,ctauciino,u%adaliquidfcncs.Rc ^iquum,^ hycmc,qui mcdiam secatem h^bent. Expoficio Marfilgfupcraphp, Pr^efcns apho.fic concinuacurad prgccdenitan. Poft ^ Hippo. in pr^cdcnti apho.iuuamcnta %itxi%it 8C no- Atttum cumcntaconfticucionum^borealium ^ aufixinarum, ""som nunc cangtchabicudtncm corporum astatiuc diftin<fco ^^-^fati rum adtcmporaannifuasnaturasobfcruaniia.Etcon- *^^"" tinetprffcnsapho.pr^part^.Primoponichabitudine "^^* pucrprura 'SC hhi setaciuc aiftnium ad u^Sc parte seita tts.Sccundo fenum ad aeftatem ct parccm autumni.Tcr tio t u uen um ad auciunnu 3c hycme . Seciida fJM ( Aita te ucr6.)Tcrtfaibi { Reliquo ucro.) In prana Hippo. uult condufioncjniftam.Pueri dC eorum afl&hcsa?tatt. jbus bcnc uiuunc,& maxnnc func fani jn ucrc 3C parcc. adtactsexcrcinac. Gonclufioprobacurfic. iHacorpora melius fc habcnc f"n uerc 8c pri ncipfo aeflacis quae funt aecaaue meliora 8C tcmpcraciora/cdcorpora pueroruni <S:fibi affiniumfuntaetacfuc mcliora <&:canpcratfora» igicur d:c .maior cft noca. quiacum ucr fit tempus tcni pcratuni accciam principf um scftaas, cum ccfam princi piumgfiatisfic corrc<fciuum fupcrEuitatum , aliqualid ueris corpora aecaciuemcliora func 8C tc p>craciora. igit meU us fc habcbunt in ucrc q^ «n tcmpor c fimili 6^ tem- pcraco.<&: il etiam corppradcdnicnt ad aljk|uaicm humt dicaceni corcfgenc cx^in^a aeftatis.mi nor uero colH ^curcscomcQ^CkmcluiioilcfaiftcqMi^po&itur.Puc^ Digitized by Google Rafis Auicc Corgm ^Efta- tfsprlcf Puer qujd. Bn dc- ger feu Viuerc PARTI. f i &: fi affines ^mihus henc dcgunc .i . viuuftt Sc maxf- n»e func faw/ecuqdan» tempora ueris SC cxcrcms afta %is, In fccunda f acic quod eft diccum .5^ u ulc hanc con;- ^rufionea^. Senes beneujuunt Oi^maximie funcfanim ^ftat?<5<;al<quaparceautunim. Conclufio^bacur nc. lllacorporabeneuiuunt.&c.qugluuacur pcr aftatcm ^^hquamparten? aucumni, fedcorpora fenum func hu iufmodi. igtcur . minor patet <p comen . conciufio iic in lit^craponic. {>cncsccrtcfuppl«bene de^unt 6c maxic func fan? in apfta^c 8C aucun^no ufqp ad ahquam ex us par tcm . In ?crcia faci? quo4 eftdi<rt;um SC uulc iftam con-- cIufione(n.M?di)x?atiueintcrpucros, *S£:fencs<Sc nbiaf fincs benc fc habcc in alijs parcibusautumni Sc hyemc. ConcluiiQ ricprobacur.illi mchus fe habcnc rehquo au tumno(S: hyemcdic.qui habcnc complexioncm contra riam hyemi ec autumno <5^c .corrigibilem per hycmcm SC rcHquum autumni.fed medi) a?tatiue funt huiufmo' di.maiorfatisnocacft.minor tangicur in coraenco. con duHo ponitur in textu hoc modo medi) atate modo ex- ppfitiof^pple bcnc dcgunt <3c funt maximc fani hy emc. Ad intcUeccum apho.primo cft notanda apho . concor diaqus habctur. i y.Co^tincntis.cap .dc aerc. fecunda coUigitur concordtafecudaprimi.doc.i .cap.4.JC una diuifione.cuiusprincipiumomnccempus. Secudo cft nocandautilitasapho.cft.n.utihsaddcbicc rcgcndu cor pora.cxifto comprchcnditur proptcr quas rcs corpora djftincta mcliorcntur. vtfatis cft cuidens. Tcrcio eft nocanda ampliacio aphor.quamuiscnim cxplicatus fit apho.de gtacibusrcfpccTtutcmporumannijampliari ta mcnpotcftCut colhgitur ex c6mento)adcompIcxiones' jiaturalesquf .jiportionaliter gtatibus fc habent ad te- pora anni . Ampliatur etiam apha.fic,quia non fohl gta tcsifto modo fe habcnt ad tcm.por^ anni,immo ettam ad regiones>ut coiiigi poteft ex comcn . Q_ uarto littcrali tcr notandiim. Per tcmpora uerisHip. intcnigit totum ucrmaximctamenparteoimedia tanqp magistepera' tam. O uintonotandum.Pcrextrema gftatis nitelli-- guprincipium sftatis,quod(uc eftnotum)appellat unil extrcmum.Sexto notandum Hip- perpuerosintelligit fosqiiifuntabinfentiacxclufiucufc^ adtuucntute cx cOiic Similitcrpcr fibi affines fecundum gtatesintelli gitinfantesjUtinfrairitelhgatur apho. fecundumdiaa Gaf.pueri benedegunt 8c maxime funt famfecun.dum temporaucris.&:aamcshorumgtatibusbcncdcguc^ fani funt,ma3dmerecun4o cxtrcma gftatis uel fecudum tcrapora cxtrcmg gftatis.i.inchoantis gftatts. Septimo notandu.Bcne d^crc fcu uiucrc non cft nifi benc ope- rari,q> corpora ordinata funt in fua jtate.dcgunt.n .be- ncpucri <5;:infantcs,quiahis temporibusfuas opcratio- ncsdebitccxcrcent. Ocwuonotandum. CorporaaJt- quo temporc maximc fana appellatur ucl quia maxtmc confcruantur fana ucl maximemeliorantur in fuafani' tatc.quibusduobusmodtscxponatur pars pucri cmm confcruantur in ucre,tn6antcs ucro cx aeftatis principio incliorantur . Nono notandum rHip.per af ftatcm mtcl ligerctotam jcftatcminquafcncsaliquajit prgferuatur &refumuntur.cun^ cnim, fintfrigidimuUipUcantcs cti ^m fupcrEuitatcs m ultas prgfer uautur per caliditate 8C ficcitatcm gftatis. I p . notandum Hip.per ahquid au-- tumni intclligitprindpiun? autuipni,quodc6fo?mc cft eftatiprgccdeti fatis, in quoproptcr d«fcas caufasbcnc fc habcnt fcnes. 1 1 .notandmn . Per rcliquum autum- num Hip.intcUigttmcdium. Sc fipe autumni: per hyf' incm ucrointcUigxthycmcm tota.pcriflediosuero dCc, intcUigit iuuencs. 1 2 . notandum . luuenesfc haberc melius in autumno poteft dupliciter intelligi . V no mo- do.^mclius fehabeant q^ tn alio tcmpor?,quod puto tal fum ut dicctur.Secundo q> melius fc habe^t in autum- noq6aliquaaliarumactatum,cumiuu€nturproptcrfri giditatcm autinnni,«&: fic fimilitcr fc habeathycmc^a ^uucnturpcr frigiitato» hyttois^^» - C .111. E;i:poficioMarfii^£upC6m€.Gat \.r ^ Nonfolumin statibus. Gar,c6racntandopr$fcfit<: apho.ficproccdit. Primo.n.ponit unain aa^hacionem. Secundotagitcaufam ucri£cancem apho.Tertcoineert partem apho.Q_uarco cagit aliam amphacronem aphp. Q uintatangicutilitatemhuiuspartis,a^cxtremagija t&.Sexto infcrt bonam ordinationcm apho.ver tUcanao 2pho.Septimaiteratoinfcrtamphationemprtmam.^^C cundaibi(Naturisfiquidem.)Tertiaibi(Q_uarcF>ue^ ror um etas. ) Q_ uartaibi ( Et cadem rattone. ) QumtSL S[(Adiun^tautem.)Scxtaibi(Magisautcmcxqui^^^ tus.)Septiraaibi(Sica:naturarum.) Deprtma diat, cbfituinucftiges(&:certumfaciasdi<ftumHtppo,tpfutn inuenies uerum non folum in 5«"^"«' ^^f* "^^^"'^^^^^ corporibusin coplexionc tempcratis aut j^l^^l^''^^ Naturisfiquidem 8Cc. Nuncfacitquodcftdt<^um_dt' ctt,Q>aptima tempora teperata fcmper luuant &: contor cant corpora 8C etiam naturaies coplextoncs fC ect a cem peratas regiones,quafi dicat cj temperace regiones maxt me bone funt in optimo tcmpote annt ,quta hgc tempo- ranon mutantquaiitatcsfupple tempcratorum corpo^ rum.immopotiuscogunt ut cuftodiantiir quautatcsco plexionales temperatt,quiaomnecufto Jendum culta dicndum cft fuo fimili, 8c ccontramutabiltamutantur percontraria. Q_uarepuero^ ?cas. Nuncfacit quod. eft diaum diceni-c^pueri <&: fibi aifines state meli us f^ habcnt tn ucre exiftentes inter aliasgtat^^perf ecltorc^ in fuisGjmpIcxionibus qualttaciuis, quta hg |tates (unt meliores.f.pucrarfi 8c fibiaffinium. Etca^em ratio- nes. Nuncfadtquodeft diclum dicens,q^iccun(lu ea, dcmrationemconfiderandumcftin omni regtonetcra i>erata.f.etatestempcrataa(S(:corporatepcratateliai3c-. re. Adiunxitautcm. Nuncfacitquodeftdicftudiccs,, ucriadiucfcumcfrcfupplcinlitcera princtpium gitatts,. int^ndensfupplepcrprincipiumsilatismaiorarttuua-. metum. Magisautemcxquifitus. Nucfactt quodcft diclumdtcensbonumtamcnefrctHtp.diccrefic puert oDtime fc habcnt in uere. infantes in pnnctpio |ftans.tc. nes uera adiuuantur acaliditate^ftattsin frigiditace fuc, c6plexionis.id€o fupplc bene fc hab.ec sftatc fencs , hrai liter perfccfti in iuucntutcbcnc fe habent in hyenic cha lerarubead&mtnante iuucnibuscontraria complexto- nihycmis. Sic&:naturarum. Nuncfaatquoc[citdi- <rtu.Etcontinetbscparspartcsduas.Prtmaraatquod eftdidum SccundoinfertduaspropofitiQncs. vnamd^ ucf c &:aliam dcautumno.Sccuda ibi (IUud prit<?rca. ) Dcprima dicit fic.c^codcmmodaintelligtt de natura libu&copkxionibus corporum fupplercfpeclu tcmpo- r ura,ficut eft dictum de gtatibus , quia hyems cft bona. cholericis,tcmperatis ucro rcgiontbu&,(S!: fupple complc xianibusucrcftbonu.gftas.uerobonacftffigidis,nyc5 ucro caIidis,(S^fecundum candemrattonem inteliige te pora media. lUud pr^tcrca. Nunc facit quod eft di- ctum.<S^ h?c in duas,{ccundura numer um duar um pra poficionum. Secundaibi(Autumnus5^c.) l^9^jf^ didtperquirendum elTcuer non omni gtati optimu fedi pucris,ipfum tamcn dixit Hippa..€ire mediocre . Autu nus omni &:c . Nuncfacitquod eft dictumponens pra pofitiancmfccundam . Et dtcit autunum eiicnociuum cmni gtatiomni complexioni naturali <S:omn.i regtoni minus tarncn cft nociuus caUdis 5^ humtdis.f. corpori^ busfccundum naturam,autcalidis<S^humidis.f. regio nibus. Dubitatur utruipomnc cuftadicndumfitfua fimili canfer uandum . Et fine formatione obiectorun? 4ica unum uerbum. Priraapropofitio.Omnc confer- uandumfuofimilieffcctiueeilconferuandum.Hscpra pofitiopotcftperfuaderi fic.omueconferuandum eftj:,^ litcr conferuandum utmancattalc&c.igituromnccq feruandum fuo fimili cfFectiuc eft conferuandum . anc^ fcdcns eft notu per notitia conferuationis > confeque^;^ ^eiif t>quia f^ctiuuoj aliquid mancrc ^icer poreft dcnoT txiinzri Cufto- diedua fificu' ftodic cnutabi Ic ucro mutac acocra rio* DubiC decu' ftodie doafi- m.tli<t Digitized by Google A P H O R. mf nari tale cfFipctiuc, S^cunda propofi£to.Omnc cuiro df endum inq^cum cultodiendum non aii unde fumpca i dicationeucirepugnanctaper iimiiia fecundum deno- minationem ad:uaiia aut poten ttaiia cft confer uadum . Propoiitio patccquiacaiiter ilmdiafecundumdenomt nationem non alio repugnante concrarium indicance cu ilodiuntsSc^nonpermutant. Tertiapropoiitio. Nulifi cor.pus<5cumIibettcmperatu etcn gftacc ^tuncanq? te peratajfedomncmembrum eil penituscultodicndum. PrQpoiitiocuidcnseit,quiaquodlibetiale egctcuenta tipnccordis.igitur.antcccd^nscitnotum.confequentia tenctjquiatalis eucntatio iitnonfolum ad conferuandii fcd prgfcruandum. C^uartapropoiicio. Guftodicncia funt cuftodicnda fimilibus iioc cft d< iTimilibus pcrmu- • tancibus. Propoiitio fatisnotacft.iic iimtiiter concedc dum eilq^aliquacorpora (ut tempcrata) conferuantur pcr iimilia,quia pcr minusdiiTimiliajimmo iimiliafccu dum dcnonainacioncm . tcmperata enim corpora confcr- uantur pcr tcmperata fecundum denominaaoncm,qua uisaliquodiilorutepcratoriialtcrctcorpus tepcratu. Aphori(mus» ^9* AEgritudines quaedam omnes in omnibus horis fiunt , quaedam uero maxime (ecundum qusedam earumfiuntjd^ exacuuntur. Thc. JAorbiomnesquidem tcmporibusomnibusaccidunr, fednonnulli cettis quibufdam dc oriuntur 8c irntatur. X^Q Morbi omnes quidem in omnibus tcmporibus iiunc, guidam uero magis in quibufdam ipforum > dC fiunt, 5i: cxcitantur. Expoiitio Mariili) fuper apho. Prafcfts aphor. fic continuatur ad prf cedente .Pbfi:- quam Hippo. in prafccdcnti aphor. prgmiiit quandam comparationem aetatum ad tcmpora anni,in praefenci aphor.poniccomparacionem gencrationis aegritudinii ad tempora anni.Et continet partes duas.Primo tangic generaiemcomparationem.Secundo fpecialem magis» Sccundaibi( Maximc uero quaed im. > In prima Hipp. uuk conciuilonera hanc.Omncs segritudcncs apcae func iicri ifi. omnibus teraporibus.Concluiio probatur iic.il iicffevcus ia omnibus temporibus funt poiTibiles quo rum caufae inomnibustemponbus funt poiTibilcs. fed morborum omniuminomnibusteporibascaufae funt poiiibiles.maior cilnota,quia itantepolTfbilitatc cauf^ ilabit <&: jxviTibihtas eifeclusapparebif minor in littera. ficcoHcIuiioponit«r.ccr£comn€smorbiinomnilx>ste poribus neri poiTunt. In fecundafadtquodeitdicftuca Sc uult conciuilonem takm.Alique aegritudines max^ me fieripoiruntxSiacui inqiubufdam Eemporibus.Coa )duiioprobatur iic.ctiam iilamaximc iieripoiruntia cf bufdam temporibus 3c acui , quorum caufas maxime Conucnic illis rcperiri tcmporibus j fcdquorundam mor bor um caufasmaximc quibufdam conucnit rcperirf te poribus.crgo.maioreflnota.minor etiam patebit. iic in If ttera concluilo cxpWcaciir.quf dam acgrf cudincsma la tcx. ximefieripoiTunt&acuifccundumaliquatcmporumi: . I , ' Ad intclleccum apho.primo cil notanda coosrdia^qus j^gxi' ^uantum ad partem fecundam aphor. iiabctur fccunda tudinu primi.docl.fccunda.primocap acrcalidus totius ucro fieda^ apho.fenccntia habetur tcrtio pronofticomm in iUa pae jpnofti te.Scito.omnesuaIitudines&c.<Sicftinfinciibri. Sc* cus caii ^'^"^^ ^^^ notanda utilitas. eit cnim praefcns apho. utiUs Alber quantumadactumpronoiticumjUtcitcuidens. Tcr- Mor--- ^*° ^^ notanda ampliatio. non folum enim dc mprbis bus di" apho.continec euidcntiam,fed etiam,de ncutris difpoii- rircini "°"^^"^^ fanitatibus cfficicndis aut confcruandis. .Q_uartoeanotaducxAIi>erto<S:cftampiiatioapho. c|»per morbos inteiligcrc poiTumusaliapraEtcrnaturam Itite3ufas<^accidtntia, (^yintoeiinotandum aphw:» H I P P O, 4-9 non folumtntclligidc tcmporibusimm!or€giocii5tts,c5 plcxionibusnaturaltbus, aetatibus, <Sii fexibus. ia iiip. eninj omnibusomncsmorbicontingcrcpoiTuntquam-' ui^in quibufdam maximc quidam, Sexto notandumfc quofdam morbos ner i in quibufdam temporibus maxi"* mc,ueipropter proporuonem qualitatiuam tcmporuni ad morlios einciendos>autpropter di fpoiitioncm occul^ tam aiiquo tempore potiifimum apparcntem.omn<^aii tem morbi omnibus poiTuntaduenire tem poribus non mcrito tcmporum tantum jfedcaufamorborum tunc te poris exiitentjum. Vitimo notandum. Morbi acuunt in quibufda teporibus.i.priuscxiftetesintcdunc, quia acuti fiuDt 8c pcriculoii prima cxpoiitio teneatur dCc^ Expoii tio Marfilg fuper Comcn.Gaieni. Siambicntis acris. GaF. commentando praEfentem apho .fic proccdit. Primo comcntatur ipfum. Secundo cius tangit unamampliationcm.Sccunda tbi ( Non pa- rum autcm. )Primain trcs. Primo tangit propoiitionc ad ucritatcmapho.fadcntem.Secundoinfcrt ueritatcm apho.quantum ad partem prim^n.Tcrtio quantum ad fccundam.Secudaibi(Nuncucr6.)Tcrtia ibi( Omnes quidem . ) Dc prima dicit iic,<j> ii iblx complexibnes ae ris ciTcnt caufg morborum ncceiTe ciTct omncs homincs segrotarcaegritudinciimilitcmpori. Nunc ucro. Dc fecundadicitq» cu jgritudincs ti uit cx mala diaeta cxer-- cit^&:iImilibusnccciTccitomnibust€poribushomt-: ncsinfirmaripoiTc(&:iicpatccueritas propoiitionis pri moapho. Omncsquide. Detertiadicitiic.q»corpus aniirmariconucnit in unoquoque temporc iimili fup- plcmorbo cum tcmpus flt caufaaugmentaaua morbi ti biflmilis. Nonparumautera. Deultima dicit hc.q^ diucrfitatcs oaturalium complexionum funtadt utrices fup.in fedendo morbos , quia complexion cs frigidae 8C humidaenon patiuntur aequaliter, ideft acqualibus mor biscoplcxionibuscalidis<S:ficcis.5;;,ilciimiiiterintelli gcndumcftdealijsfupplecomplcxionibus Sc Cita^lici^ bu3<&: compofitisquaedam ergo complexioncsadquof- dam funt inclinatae morbos. Aphorifmus» 2o» Vere Cquidem mantae^S!: me!ancho!ix,et ept kpfiae, (anguinis fluxuSjiquinantes^coryzeabra d,tufl[csjleprse,lichenes , alphi , ruborcs ulcecoli plurf mi>puftul2e,&r artheticap* ycrccnimatraebileSjfurorcsconMt^csjprofufiontt ThCi fanguinis,anginf,tuiTcs5grauedines,rauccdincsUepr^ impctigincs,uittligines3piiitulaeuIceroii£plurimae,tur ;bcrcula,articulprum .ijlores, Vcrc Sc cnimf urcjrcs,^ atrae bilcs,*S: morH comicia ^^^* lc&^SC profluuia fsaiguinis,<S^ anginse,& grauedincs,^ j-aucedincs,^ leprae,d:tuiTcs,& impcagmcs,<Siuidli- gincs,<S^puftulae ulccroiae piurimg,<S^ tubcrcula, d:ar ticulorum dolores.^ v j Expofitio Marfil^ fuper apho. Prcfcns ^ahor.zo .contin uari potcftadprccedectcm iic.Pol^uamHippo.inaphor.prcccdentipranifitmor bosomnesomnibus polTc cucnirc tcmportbus , aliquos tamcn cxacui fccundum qucdam tcmporum,nunccs:c . quitur oftcndcn<i> m quibus tcmporibus maxime qui- dam morbi contingant. Et potcft diuidipars prefens m quatuor partcs. Primo tangit morJios feu acddcntia co tingcntia ucrc.Sccundo §ftatc.Sccundoautuno.Q_uar to hycmc.Secunda ihi aphorwZi. ( .&ftatc ucro quc*- ^zmdCc )Tcraa ibiaphor.2j.(Autunoucro.)quar'- ca ibf(In hyanc ucro pJcurctidcs. ) Prefens apl^ir . am tinctpartcsf^cm.PrimoHippo. tangitatorhosTeu ac cidcntia conttngcntcs in ucrc,qui fu nt ccrcbri If fioncs. Sccunda tangit acdden&raagis attributu naribus. Tcr- ^:caDgitacddens%ttributum gutiuri^ Q_ua«ot3agi5 iaco.a.apho, G Digitized by Google P AR Tl^ dao a.ccid€ma quotundm tmm^otmum mthrL O uintotangtcacd4enspuJqionis&: ojernbrorum pe- duiraliuiiJ.Sexfotangipqu^fiW mds^ei^^d^tiones.Vl «imo rangic iun<fturarum If lioncm . SccijniJa ibi( Etfan guimsfluxuS.)Tertiaibi( Etfqutnantis.)Q_uarta ihi ( Et coxy^c 3chT%chi, )C^uint3 ibi( Et tuffcs. )Sexta M ( Ec lcpra. )Sfptinia tjbi( Et arthctics ,) In prima par tc uulcHippo.coadiifioncm hanc. iVUni^ melancholis 6C epilcpfis fiuot uerc. Concluiio probatur fic. illi mor hi «el l$fionffS fiiint ucrc , quarum caufg reperiun- tur in ucrc c x fcmpowbus precedcntibus Sc dt||bluun tur 3C commouenmr proptcr calidtcaccm ucris . fe4 inaniaemclichoiig d^c.funt huiufmcdi.igit <S:c . maior «otaeft.CQlI^it minor ex comcnto Codufio iicin littc raponit.ccrccmante melanchohf 6C cpilepilg fiiit in uc rc. In fccundafacit quod eftdicS:u.&: uultconclufione hanc.In ucre multiphcatur fluxus fanguinip.Coclufio probat fic.illo teporc multiplicat fluxus fanguiniSvquo teporcmultiplrcat 3c dtiToluit fanguis,<S;: qup ycmporc xiaturapurgatfupcrabudante humore.fedtn uercmul tiplicac, &c .ergo. maior eft nota. quia talia funt caufa fiuxus fanguinis.minor cx comen .coUiget.codufio fic inlitteraponit.<S<:in uercmultiplicatfupplefluxus fa^ guinis. In tcrtiafac(tquoddt(flucfi:dicenshanccodii fionem.Squinantis multiplicant in ucre.Codufiopro< batur fic.tllo teporc>quo humorcs dilToluuntur fluxuri ad guttur 6^ apti aparc guttur iicri pnt fcu fiunt fquin^ tcs.fedhoccftin ucrc.ergo.maior notaeft pcr caufasfq^- ^antu.minor colligic cx come .coclufioin littcra cft ta- lisSctupplcinuercmultipItcantfquinantif. Inquarta ^dtquodcftdiAu 3c uult condufione hanc.Brachi dC corycf multiplicant in ucre.Coclufio arguitur fic. illo teporequodtffoluiitur humiditatcs cercbri fluxur? ad |auc« dc narcs m ultiplicantur feu multiplicari poffunt fcratichi <S: coryz^.fed hoc cft in ucrc.maior notacft.ap parcbttminor.codufiohgccft.branchf 5: ?»ry<^f Aip. multiplicatur in ucrc. InquintafacitquodeftdidtucSi? uultcondufione hanc.TulTcsinuItipIicaturin uer e.co dufio probatur fic.illo teporequodiiToIuuntur humi.- ditatcsccrcbri 3C fluuntadpc^ftus 3C pulmone multipli camur tuiTcs.fcd hoceft tn perc.crgo.mator eft not3.raf nor apparebit.codufio inlittcraponitur.ct fupple in uc rcmultcplicatur tuiTcs. In fcxta fedt quod eft di*.^u co dudcn4oimplia'teinucremuItipIicart cutis dcfedattV iics <5i:c .Conclufioprobatur fic.tUo tempotc cutisdcfc- dationesmultiplicanturquoteporenatura cxpcUit ma loshumorcsabintcrioribusadcxtcrioradija mcmbris »obilibusadmembraignobilia.fedhocfacitin uere. er go.maior cft nota,quia pcr talcm expulfioncm caufant h| deff dationes.minor propofitio tangiturin comen.co dufio ficcxpiicatur in tcx.lcpra,lf chines,alphi^ubores iilccrofi plurtmi 3c puftulg fup.muUiplicantur in ucre. ■ Iii fcptima fadt quod cft di Aii diccns<j> arthcticg fcu Igfioncsiuncturarii multiplicantur in uerc. Condufio j>robatur d c.illo temporequorariflcantur 3c diiatatur fimaurarii concamtates&diiToluuncur humores flu- xuri adiuncturasmultipiicantur arthcticf. fed hoe elt tn uerc.maior eft nota minor ctiam apparcbf t.cod ufiq fic expli caturin littcra.cS;: arthcticf fupple multtpltcan Htppo. tur in ucrc. Ad intcUectu apho.eft notanda concprdia, ' quehabeturtcrtiopronofticorii.c6men.40.&:partim I y.Contincntis ca.de aereallegato fepf ushabetur ctia Halya. quinto theoricf . l .ca.hor um in iingulis habctur quar-- Auice. to.Secundaprimidoc.2 .c^p.illo.aer calidus. Sccundo JEgri' cft notanda utilitas cft cninn pr cfeus apho. utthsquantii tudinu ad aaum p^-onofticura acctiam quantum ad actum prc in uere uffiuumieuacuando cntm corpora hospoflumusprcui- pnofti dcremorbas. Tcrtio notandumad ampUationcm noa cuspui folumhosmorbos ucrc contingcrcfedctiamalioscueni iiuufc^ entcs,proptcrdiiToIutionemhumoruminucrciactaiii caaon ♦ ;quia tamen Wx funtpluricscontingciitcscofac^ cxplte llh pautti n litteraHtp. (^uarto ett ani meindraftdo Hip*' hicloqui dc ucrcfuam tenentenaturam . (^uinto eti^ nocandu hosmorbosin uerc contingercdeper accides, quia propter crrorcsfactos ia alr^ tcmportbus Sc r»on de per fc a ucrc cii fit tepcratii . ]LiteraIia alia dica i dubio^ Expofitio Mar filij fuper Co , GaF. Etquomodo» .Ga?,comentandoprcfcnte 9pho. duo iFacit. Prtmo mouet quada qujcftioncm . Sc<:undo foluf t . Secundaibi(Manif quolfbet.) In primaparteformat dubium hocmodo.Vtrum in uercfiat didimorbi.Qt non arguitur iic.uer cft faniirimum 3c minimc mortifc rum ergo coniVquentia tenet,quta fi in ipfo fiant morbi ficutdiciturhiceritucrinfirmius alijs tcmporibus cii fupplc pluresmorbt dicantur in ipfo ficri. De ifta confc q ucntia duo facit Gaf . Primo tangit confcqucntia. Sccii do probationcm.PicitcrgoGar.ficq) {i fittahtcr,ficuc didtur hic.f dc generationc infirmitatum in uere>quo- modo inteUigtf Hip.hoc dicftum fupcrius,ucr ciTe fantf- fimum <S: mtnime mortifer u, cumhicdtcatipfum alijs temportbus infirmtus. Furores eccnfm. Nunc folutt dicfcam quaeftione .E t continct hgc pars partes duas. Pri motangitmorbosccmporibusmagis appropriatos. Sc- cundotangitfoluttoncm quasfttonis. Sccundaibf ( Sc4 haccomnta.)Primainquatuor .Primo tagit morbosau tumnales.Sccundohyemales.Tcrtio rcmtttitnosad fc- qucntempro notitiaaeftiuorum. (^uartotagitmorbos uernalcs. Dc prima dicit q> mantas melancholiae cpilep iia: «Si^fquinantiaefuntmorbiautumnales. Defecuuda dicit,<;^brachi,coryjae,d: tuiTcs funtmorbi hyemaies. DctertiadicitHip.tacfiurum poftca morbos aeftiuos &afTinitatem gftati§<S^ uerisdicentcm.in fftatcqugda horumfcilfcamorborutnueniunt. Dcquarta dicit^ himorbiplusnafcunturin uercqpin algs temporibus, fluxusfangutnisleprf Ifchinesalphtruboresplurimi ul ccroiipuftulg&artheticg. Sedhfcomnia. Nunc fa- citquodeftdid:um»Etcontfnetparcesduas.Primofol- uicadqufftionemoftendendo uernalesmorbos ciTcfa- lubres. Sccundo de dire<flo foluit oftendendo niorbos no per fe a uerc proucnire.fecunda ihi( Si uero ^liquod cor pus.)Primatnduas.Pritiiopremitcit hosinorbos ucris ciTefalubres.Sccundo infcrtgcner^tionem horuni in ue rc.feciida tbi( N^ h(?c ipfg> |p?, ) Peprcma <3icit ficq> hi morbi ucrnalcsoinninp funt falubrcs. ideo <:on4rmacur jlippo.^ccr^ u?rum dicendo ucr cifc fani u§ qp infirmi-r us cum in uerc interiora et cxtcrior^ corporum mundifi ccnt 3C mali humorcs deriuen t fcu peU^nc de mebris no biif bus<&: principalibus ad cute . Na hoc ipfo tge. Dc fccuiidadicit<^quia cxpcUuntur taleshumorcs^c.fup plcidco excoriatur cutis<S^ generantur aIphtlichines<S:: puftulg , adhucetiam alitcr mundificatocorporeper rn JborcsulccroibspuftuIas<S;artheticas , quorum^ omniii cft eaufa tranfitus humorum a membris nobilibus a<| fncmbraignobiitafanguinisetiafluxusfine diibio pur gatabundantiatninalorumhumoruni aufcrcndo mpr bosnafcfturos ex tali materia maia . St uero aliquod corpus, Nunc facit quod cft didum ^ conunet hgc parspartcstrcs.Primopremittitintcntioncm fuam Se- cundo confirmat <3i<5lum fu um per quodda fimile ,Ter- tipcoafirmatper adioneni caltdi naturalis.Prima in dii asfecunduni nuaf^crumduarum propoficionum pro fo- lutioncfacientiuiii. Pcprimadicitfic.q>fiuerinucni- ai corpus gqualiter 3c debf tc in fuis humoribus tcmpcra tumipfum cuftodit in tIlapcrfection<:& fui partc 3c ca plcxipnenihilinfercndo mali.Dicit fccupdpq>autum- iiusgftas<&:hyemseconcra faciunt cx fui tamcn partc; corporc inucnto mundificato fibi morbum gcncrando fimilem ut gftaterui>cam choleram feu caltdura mor- bum, faycme uero phlegma 3C fupple morbum f rigidii autiinoucronigrachoIcraiSifupplemorbu meFicum. . Jpfdt tcrtib ucridein corgcfaccre quodexcrcitiai nXi^ Digitized by Google Disbiu Auice, Exerd «:i) efFe- Ctus Thc» I^eo; ais cdrporibusm qbusexercitacis plen/s phlegrriatcaut huniore alio propcercxeratiugenerancurepilepilf apa p!cxf jjcSi^ahquandom pulnjone uenaecrepant > <&: qut- jbul^iaaifebresacucciiafcuncur.dum uero exerciciamu. ^ificanccnceriora corporum hamoresexpdlunc ad exte riora,idco puftulg in cute nafcucur $C rcabies.exercicia (crgo ia corponbus m undifTcatis generac putluias. ih ue reuerogeneranturhj,quiahumorcsmaiidiirolutipro-' ptercaliditacemaeriscircundantc corpus egrediuntur ad cuteaj ibi fupra manentes. No folum autem. Nuc facicquodeftditTcumdicensnon folum excrcitia ueri af iim ii anda fore in a Aonc corpor um (ed etia acl:ion es na turaliumcoplexionii feu calorem naturalium fup. fimt Jantarueri.non.fempcrfup cabresnaturalesrefoluuc a corporibus rcfolutionc uocataocculta amedicis , imo iup.ahquando humorescxpeiluntur adcutcm fenllbfh"-- t€r facicndo puftuias.cum tamen h j actionesmundificat: corpus peilendo fup. fupertluitates a mebris nobilibus ad ignobiiia cxtcriora,libcrant corpora af uturis ggritu dinibusfup.malis ecpericuloiis-. Primo dubitar. Vcrii in ucr e feruanecpropriam naturam piur^s morhi concl ganc qin non feruantepropriam naturam. Rcfpondcn. dumq)inferaantepropriamnaturam conctngunc mor. hi de per accidens(ut cft did:um)quorura quida appro- priaBCur u<ri,proptcr cepcratam caliditatem ueris ex- trahendo materiara caufarciUosmorix)s.ideo quia pra caufationeiiiorii plus operatur copiexio ucris,ideo ap^ pcilaci funcappropriati ueri» Sscundo diccndum c^ ia uerc non feruante naturapropriamorbi codngercpof- funtmerito coplexionis ueris,utrura plurcs ucl paucia r«s dubium eft proptcr m ultiplicem fore mutatione ue ris a naturali difpoiirionc. Secundo dubicatur quomon do cxercitium hocefficiaccum reibluedo cxcufet a phar. macia>urpatet terriaprimi.ca.de excrcitio. Dicendam cxcrcicium cfficcre ca quein partcpoiica funt.Addubiii: crgo diccndii q> cxcrcitia cxcufanc &c .corpora no ual- de repleta, uaide ucro rcplcta nocen t ur ab exercitio pro- pterdiccascaufas. AphoriTmus. zr. AEftate uero quacdam honim, febres contt-^ nuac dC caafonjS^ certiance plurima?, &: uomitus dC ciiharriaf:S^oculorum etauriumdolores,oris ulcerationeSjSirpudendorum putredineSj& de^ fudationes: JEflatenonnulli ex his,ac febres cotinuf ,<S:: ardorcs, 3c tcrtiang plurimg, uomitioncs cdam, alui profluuia, oculorums^auriumdoiorcsjons ulccra,genicalium pu tredines tS: fudamina» Aftaccautem nonnulli horum,ec fcbrcs continug ct ardentes,^ tcrtiang febres,(&:quartan9,<S: uomitus,<&: alui ^fiuuia,&: lippitudmes ocuIorii,<S;: aunil dolorcs, ^oris ulccrationesjgenitaliii putredines,<S^fudamina. Expolitio Mariil^fupcr apho. Prcfens apho.ficcotinuatur adpreccdente . Poftqua Hip.in prcccdentiapho.oltcndit morlsoscontingcntes £ iicrc,nuncoftcndicmori>oscontingentesin ^ftatc. Ec conttnct apho.duaspartcs. Primo tangi c conuenientiam ^ftacis ad ucr ia quo(dam caufando mort>os.Secundo ta gicmorbosf ftatimagisproprios.Sccuda ibf( Et febres continu^ . ) In partc prima Hip . uulc hanc concluiione . <^uidam morborii ucrnaliucaufantur fftate.Conclu- iio probatur fic.in ilio tcmpore caufantur morbi uema 3cs,quodtempus fimilatur ucri.fcd^ftascft tcmpuSjqd* iimiiatur ueri.igitur.maior eft nota.minor tangitur in principio comcnti.cdelufio ficinlictcradtcitur.iSi^que- <dam horum.f.nocumcntoru ucrnalium ^ftatc.f.fiunc. - In fccunda parcc Hip.facitquod<ftdictum.<S!i uulcco clufiocm ifi:am Febrcscontinuc caufon ^s^c .caufantur .gftai:c,Propofiaopcriuiad£t:ur ilc.iii^ f grijudiucs cauil H ! P PC 50 cur ^ftatc.quar {i caufas co ucn it f ftatc repcmiSed caii fas iftarum paiTionum conucnicaeitatc rcperf M.igitur. maior cft nota.colligitur minor ucrcficadoapho.<Si: par tim fumicur in comcno. c<5clufio fic ponicurin iittera» Febres continuae caufon plurimae certian.2 uomicus flu xushumoraks opchalmiaedoloresoculoram ccaurmm ulcerationes oris pucredines uuinerum pucrcdincs pude dorum puftuice cciam exafperantcs cutcm Gcftace cocia gunc. Primo ad intelied:um apho.eft notada apho. co cordia,quxhabecurq!iinco. Concmecis.ubifupra.har^ becurfecudoquincochcoricae i cahorumia fingulis.. 8C fecunda primi.docl.i .ca.^.cufusinitium. Aer caii^ dus.iflaparcc. Aftiucaegricudines. Sccundoelc notaa da uciiicas.cft enim uciiisquancu adaccupronoft^cii^ prcferuatiuum .fcitis enim caufis propter quas «ftate hi. mori>icontingunc,corporaapcahismorbjspoiTumus^ fcruarc. Tcrcio eft nocanda ampliatio.non cnsm dicen- dum hosmorbos foium concingerc asitatc , imoSC ahos rccicaeos fccunda primi .ailc.c.iios aucemcanquam cook, m uniorcs hic cxplicatos. Q_uarto notandum Ht p. hic^ intcil^crede seftace non fcruancc propriam naturam;» fed aproprianacuramucata ucrfushumiditatem , utpa tct per Gai^.in co men . Q_ uinto notandum . j£ftacem % parte prima fumitproprmcipioajftatis, ucpatetin pria cipiocometi,q>quiafiraiie fini ucriscaufacaliquosmor bos confimiies uclcpram lichinesalphospuftuiasrubo- res uicerolbs plurimoscrahcndo maceriam ad cutcm no. ilcaucem caufacalias ucrnaicspaiTioncsia» paucifica* ct s macer^s . Scxto nocand um Febres contin uas ir.ceilt gicf«brescontinuasdc quacunc^ maceria finc abfolucc appeliacas concifluas,qu3e noncaufancur ^ftatc^quiacu iufcunquctalismateriam cotingic mulciplicari asicacc^ i«dqiua materiam incra uenas cxiftence maxtme seftace pucrefiericonucnic. Sepcimo notandu quauis caufont llrfeb.continua, tamenquia eit continua cum magno; caumatefeu cafore propter materia eius eiTc in ucnts .p piaquiscordi,uc pacetprimaquarti^cra. 2. C.3 2. fiuchti; matcria fit diolerica fiue pliiegmafalfum idco nominc fpcctalidixitcaufon. Octauonotandiiquiadicicplu^ mae tertianse q) per tertianas p^urimas inteliigerc poiTu-f m us tcrtiana pura Sc non pura 6c intcrpolaca 6C conci- nuam .pportionaie ,qu2 cauiantur cholcramaxime mq biii adputrcfacxione ^ftatc.ud caufancccrdanae piuri m 3e,quia pluribus corportbus 8C plurics uefliet» . No^ sionotandii.c^caufant5i: uomicus maximc cholcrici^ cholerK fupcriora pcce abus io dicftii cft. qu^ca apho^ apho.4 purgare qde aeftace. 1 o. notandu .q^ in sefcatc caufanc diarrhceae .i.fluxus humoralcs Sc m^imc cho lcrici. namulcii cholerica matcria ad inccftinadcriuacc auc cholcra grolTiori cxiite 3;: inferiora peccntc.lte caix fancur fluxusaliorii humoriiaBiiatefubciliance mobiii tanccampiiushumores.pcrdiarrhias iBtciitgcndo etia dyifintcrias cofcquccesacuicaceliumorii cxaeftatc fa^ <ftam <S^ intcftina cxcoriance . 1 1 .nocandil .<^ in f itacc caufanc opthaimiae 3C maxinjc {iccaz cholcns a cerebra deflucntibusad oculoru coiunctiuas, maximetameQ i corporibusdtfpoiicis (S(:malo rcgimmcredis. l z. etilT notandii.In eitace caufanc doloresocuiorii Sc smxiux^ pcer cofimile caufam, aucccia ppterficdcatera aeitans oculorii tunica exccriorc cxaipcranccm^ undein moci* oculiquafi fpinaperctpic. I J.ccianocandii. In atftatc caufanc uulncrarioncsorisfcu ulccracioncs ppcer chol^ ricamateriaadiabiadetluece uulnerance feu ulccrate» autppternimia ficcicate gftaaslabianimiucxiccance, undefoIuicurlabi}Concinuu 14.nocandii.In aeftacc «jaximc m ucata natura ppria ucrfus humidiiate putrc dincs in uulncribus caufan c calidttatc cbullicntc 6c hu:' midicatc cbullibili concurrcntibus. 1 5 notandum . In •aeftatc caufancur putrcdinte pudcndorum. Primopcf pucrcdincs incdligcndo mulcas 8C £aedas iUarum par?- '«"um fijperfl^itaf cs. Aut cttam intciligciido u^uaspii- Iaco.s,apho* ' G jg Rafis Halya, Auiccy. iEitiua ru ?gri tudinii ^noiti cus prg feruaci uufquc canon» &Ct3S dupfr Feb.cS cinua quid Caufoa quid Auice, Tcrria naplu- rima^cl Pucrc- dopudc do^^d Digitized by Google PARTI. ircdine$,^apttftulas|>uw4a§,autaliasp«trcdm€sq«^ caufacwr in ^ftate,maximf cum f ueric uerfa m humi- ditatcwjlicet toioj pudcnda £im ner uea fttts^quiatame faHsfuiitJocaexpuliionum,quiaeaafortit:cr confricaa tur <5^ delittofe ad ipfa mult$ 4e<:urr «»t f uper a uitates, plurestamenadpudendamuUertSjinproptu eft caufa» VUimonotandum, In fftateferuantcpropriamnatn ram ud non>cau6ntur defudationes , quia qugdam pu«- Dcfuda ftul2 dcorfum afudatione manentes. propulfa etitm fu<- «o ad. dori§ materia ad cutem,af eiusper poro§ cutis parte fub alipri propul^>groifiori remanente cholerjco fit puftu latioautqu^d^ cxafperatio cutis.boc ergo appellatur defu<fetio , quafi de f udacione uel de fudor e fac9:um ucl eiusmateriajueldeorfum reraanens afudorc. ubiciiim fudans maccria pulfaeft fiirfum <3c esf teriu§ hic manfi? deorfum ^incerius» jxpoiitio Mar filq fuper Co .Gaf» j&ftatcinquit, Gar.cdmcatando eciam prffentcm apho.duofacicPrimo uertficatapho.quantum ad par- tcm prcmam .Secundo quantum adrcfiduum. Secunda ibi(Inquitemmalio§.) Deprima dicitht p.tcftariquO: fdam ucrnalesnaorbosnafci $ ftace mteilfgendoprinci^ pium $ftati$ nam ficut Hip. aifimilauif prindpiu f fta «s in complcjtione acns fini ucris, ita hic fimtlauit initi umeilatisingcredismorbisiiniueris. Inquitenim ali os. Nunc Gaf.focitquodcft dictum. Etcontinctprj- fcusparspartcsduas. PrimofacitquodcftdiAum prg- ojictendo morbos $ftati proprios.Sccundo per caufas uc rificat partcm Secunda ihK Nam 8c uomicus. ) Dc pri ma dicit Gal^.Hip. disdffc tamen morbos quofdam gft:a ti pfoprios,ut febres continuas caufoncm 8c tertianas 8C_ fijorbosccterosdcrub.cholerafientes, Nanj<S;uon«V tus» Nuncfacitquodeft dictum. Ec continecpartesdu as. Primo facit quod eft dictum . Secundo noftram alia fuj^lcndo translationcm dubio facisfecit. Sccunda ib< ( O ucficruncaliquimcdicorum.) Primain tot partes diuiditurquotucrificat. Dc primo didt uomitus eiTc fcilicct in gftatc cholcra rub.natantc 8c ebuliie te in or c ftomachi,quam multiplicati conuenit f ftate ei us calidi t3ce6<:fic. Et uentrisprofluuia. Dicitfecundocaufa- ri diharrias choierisinferiora petentibus , ut in notatis rupcraphodictumeft. Lippitudinesquoc^» Didtter tio caufari opthalmiam impleas capttibus 8C fup. deflu afishumiditatibusadoculos. Sic<S«;auriu. Didt quar to GaF.alias pifiiones uitra iftasnarratasin apho .nafct dereplcxionc ca|Mtis pulfisfupcrftuitatibus a capitibus «1 mcmbra, undc oris ulccrattones confequuntur de pul iisfuperfluitatibusad os,utdictum eft- Genicaliu uc- yo» picitquinto^putrcdincsnonnafcunFffpcinuul- jieribus , nifi f ftas mutata ia humiditatcs , au|: c^rentc ucntis aut in ipfa flantc auft:ro fi gftas f ucrit alf qi^Q mo- douentof^^ nonfolum m uulneribus cauf^untur pu «refectioncSjimmo inomnibusmembris hoc Hip.tefta (cinccrtia particula spidimis, ^ftatc tamcnmutata m paruamhiuniditatemexparuacauia etiam pucrefaccio liescaufantur caufa humiditatis 8c ca. Pro partc no- tandum c^ cum ad caufandum putrcfacttoncm caliditas ^ hu.requira^, utcoHigitur in c3mento prcfenti, ideo i lial)ieriJ?us quantum cft pcr fc merito qualitatum gfta- ps non paul^titur notabilcs putrefadioncs ficdtace f ftf uaadhocnoninclin^nte,proptertamcndifpofitione paf ^rum pofjjibile eft in aeftate multas confequi pailioncs. gudamina. Nunc Ga?. fecitquodcftdidum dicens, . Idlicecdefudationcs nafd jn aefiiatc in cutc exteriori ^x afperantes cutem cxteriorcm ixcut uulnera,quarum ca «ft nimtns fudor cholericus modo c:^pofipfuper apho, ynde graed uocant abiifiuc has pifftiMas 4efudationes, qu» qtMMijodo dicantur defudationcsuifum eft fupcr aphorifmos.Hocomne Gaf , non eft fcd credendum ali- ^biM3rfii.lcgiflrc(Si:cxpIanafrc. Q^uaeficrunt&c. I^tm^fadtquolfft M^um dicess qa{>fdam qusfiC? III* me<ltcos,quare putrcfa<fiiones fiaC fccuttdtt anu et p«dg da,ciitame hf cmebrano fint humidi,lmoncruofapa rius&dicutcQdnuudeflipcuhumiditaciiadiitatneai bra eife caufam huiiis putrefadionisjno quia hgc niem bra fiat humida fecundu naturam 8C maximepudcnda* Aphorirmus* %^*- Autimo ucro: dC afftiuomm multa , dC febrcs qu3rtanae.& errantcs,& fplmes,6C hydropes,ec phthifisA «Icerationes>6C ftranguriae, Ss: hentc rfe,&i(chiades,^fquinates,&:anheh'tas,3(:ilcf, d:epilepli^,6(: maniap,6(:melancho!iaet Autumno magna pars ^ftiiiior um , atq^ etiam fcbres /j-ij^^ quartang, 8C errone|,liene§>aqug intcrcute>tabcs, ftiV licidia urin|,Ieuipcc$inteiiinorum,coxendices , angt- p|,anhelationcs,uoluuIi?comitiales,atrf biles, f urorcs» Auduno ucro,6^ plurimi,ucl gftiui morbi fiunt> <S;: L^cq» £ebresquartan$,<S^ «rraticf ,<S(: licnes^aqug f ntcrcutcm , ^ tabcSjd^ftiUiddia urinf ,5f diflFicultatesintcftinoru, &leuitates intei^orum>d«i coxcudicum dolores ,et au ginf ,<S<: anhdatfoncsCquas grapci afthmata uocanc)jlei morbicomitiales,furores,acr|biIe§. JBxpofido jyUrfilij fuper apho» Intcntio Hip.tnapho.prifcnti eft tagcrc morbos au* tumno contingcnte.EtdiuiditurprcfcnsaphorUn dua^ partcs.Primo tangit q^dam colligantiam autiini ad fi^ tcm.Secundo tangit morbos autumno appropriatos» Sc <:undaibi(Etfcbresquartan9,) Inprimaait,Hip.coa^ dufionem hancMutti morbi f ftiui caufantur autiino» quo^ caufas ex fftacc reli<ftas autuno repcriri cq ucnit^ (cd multorii mori>or ii matcrcaUu f ftiuorii cauias aucu no reperiri conuenic &c .ergo» maior eft nota^uilibet» minor in principio comcnti. Condufio ficinlittcra po* mtur.multifftiuimorbifiuntautuno» InfccudaHip, ^dtquodcftdi(fluintendcnshancmuIttplice codufia nem. Fcbres quartang & errantcs d:c,quae ponuntur in parte caufant autS no .C6 cl u fio probatur iic.f lli morb( caufantur autuno,quorii adequacs caufg reperiunt au tumno.igitur.maior nota eft cuiiibet.roinor dcclaratur per procciiu comcnti.Coclufio ficin littcra ponitur . Pc brcs quar tang eciam fcbres errances 8c paiTiones fpienii 8C hydropes 8C phchifis 8c ftragurif 8c iieteri s ct ifchia des <St fquf nantes 8C diffidlcsanhclitus 8c paifiones ilio rum 8c epilepfig manf|melancholif caufancurfup.au- tumno. Primoadincellecluapho.cftnocandaapho.co cordiaqufhabecur. I y.Cotincntis.c.allc. fupcrius. lia j^^^g betur.2 .5 .theoricg.allc.cap.j.habctur feciida primi. j^^jy^ doA.2 .<5i;:.6.cap.prealleg. Secundo eft notanda uctli' j^^^^^~ t^apho.uaIet.n»quancuada<ftumpronofticiiacecia p Ay- jj^ icruacfuu.pcripfumenim fdm uspronofticarf,qui autii ^^^^^^ no fincmorbi uencuri fcimuseciaexcaufaapho.prgfen jjj^j-Jjq ^fS cprpora difpofica his morbis preferuari. 3 . nocandu ^.^„3 ^ ci|: ampiiacio aphor . diccndo non folu aucunq hos poile ^qQ.^^^ <:6cingeremorbos,imo<S::alios>ucpaceciocisaIle.hi ca- cuspfti menqufac6iQres<Scfamofioreshic nominati func»non ,,_„.,,, lolu eciaaucuno hi pnt conngerc morbi, zmo etia neu' ~ ^^^ tralfcacesproneadiiosmorbos. 4.nocandu.Aphor.in-^ telligf de autOno fua fer u ace nacura, ut poceft coiiigi ex comen.acecf aperpropri^autuni naturl,q^uis eua ucri ficaripolTft I autiino apropria naturamvicaco ucrfusca trariasquaIfcaccs,ucfa(fcofrigidiori<S!P itcciori. 5 .noca dum. Apho.in prima parte ucrificari,ma^ime <$cum ad primaparce aucuni , quiaprincipiuaucunicofimtlceft fini g(latis,eo etia quta maccriac cx aeftate reli<ftg maxf- me coferuant in autiiniprfncipio , no iic aute in me<3io 8c afittc utaj^arcbic. 5.nocandii.Morbf |ftiui qui ca ti piitautuno pnt ciTefebres cotinug caijfpn^c .pptec casaiTignatas^SCmateriasmorboi^iaucuniesc gftacc reli iflas,^uismorbi gfti ui ^pccr <3ifp6ncs paiTo^^pcer e? |or#iamre§ime poifit cotigel fic spho.dicecc. 2.mp^ iEgritudines Digitized by Google A P H O R» iEgntudmwquidem omncs. Scptmjoflotandum. Fe- Jbres quartanas £erf in autumno contmuas 6c intcrpoia cas proptcr matertasquartanar um m autumno elTc r e^ cas.Primocnimproptcrconforraitatemautumni frig* 4ioris etiicciorismaterif multiplicantur melancbolicg. Item ettam propter aduiiionem atrtace fa»ftam reli(ftis aduftismateriebusfebrcsgencrantur mclachonicc feu Q^uar jguartanae.Necmiradum quartanasgcnerarihismodis, sansmaxummateriaquartanae fit melanchohca nacuralis ud tcria .^ adufta^utfumit primaquarti.capi. dc quartana.<S^ tcr- Auice. fibpronofticorum.comen.j9.ad comen.principium. Hypp» mcmorandofcmpermatcriamaduftamfaacntcm quar «anam non totaliter aduftam eile 8c incincratam , co o^ xink non eft uchicul um putredinis.Caufantur ctiam ia «crpolacse udcontfnusejfccundum contin^cntia putre- facicntismaterig intra ucnas ucl extra uenas.in hoc cnl ^ contcnuscfcparanturabintcrpolatis.primaquara' &c. Febrts G^^auonotandum.Hyp.pcrfebreserrantestntelligic «rrans f<^bresaonunummodum afflicftionis obferuantcs , uel QW^ quianulliusccrti humoris obferuant periodum, uci ga fccundumnulliustemporis morbi ordmem affligcndo proccdunt.ExempIicaufa. ft nuncaffligatur iniirmus V ichr^^dc itcr um in dic tcrtia jdeinde in quartajdcinde in ^guinta^jS:: Rc ulterius iftg febrcs appcllabunturerr ates. icilicet ab inordinato humorum modo in afiligcndojfi- fniliter ii infirm us afflf gatur cotin ue de tcrtio in tcrti5 antidpantc aliquando paroxifmo aliquando mancntc acqualiterjaliquando poftponendojd: iterum anticipaa dohancfe.crrantem pocerimusappellare, acctiaminor diiiate.uagantera,acetiam inconfiftcntcm. Primusta sien moduscomuniter intellfgiturjquae febres crrant^ caufanrur , propter diuerfitatem matcrierum primo ia fubtilitatc d^groffitfe, ac cciam in fitu aceiusforma ca fingentem aucumno,propter cius diucrfitacem nunc ad calorcm nuncadfriguspropteretiamdebilitatem uirctt tis non potencis gquarc humorcs , ad quasfebres errates quartanaeplurimumeonfcquunturdtccnte Hypp. tcr- tiopronofticorum texcucommcn.l^.Fcbribus inordi nateuaganxibusquartanaefuturaefunt,€o<j>taIiscrra- tio fcbrium pl urim umk materia grolTa Sc di uerfa depe dec.cuius foluiio fuhtili dc groiTo remanc te ccrrco quar tanx confcquuntur «S^ mazime aaturano. Nono nota dura.PaiTioncsfplcKumautumnocontingunt,quiaop- pilationesaut apoftcmacat&: fplcnum durities.quae om- niacoacinguncproptcf mult^gmciancholiae in aucum- noabundantiam . quadeiaca ad fpkncm durities confc- quicur auc apoftema.Spleniaucem hxc pluries cofequu turtanquam rcccptacuio mclanchonif . Excuiuspaifio nCiS^coliiganttapIuriummembrorumlaefioncs confc- quuntur.Prinio ilomachi pluri meiacholia, utlutormT fa adftomachum,utpcrcipiat infirmus teporeacceifio- nis quafi rcm aduftam aut I utum .Ex paiTionc ctia f^c- nisconfequuntur hydropcs.hydropcsinquam cympant tK<SCafcitcs^hypofarca debilicaca digcftiua hcpatis. aliquando diminute ut iangutncm gignat.aquofum fact cndo hypofar cam .ahquado uero debilicata ampltus ut faciac ucntoficaccm tympanicicam.aliquando mulcum, Hydro ucfaciacafcitcm Sc aquofitaccm. Decimo nocandum fMs cu- hic pcr ciTcntiam 3c proprium heparis nocumcncum hy f uflibct dropscaufaripoteftautumno dci^ilitantcfua inordina- fyU C3i, tfoccuirtutcmhepatisdigcihuammultiplicantceciam groiTos humorcs,qui poiTunc oppilarc hepar,ad qua op- pilationem potcfl hydrops fequi. 1 1 .notandii.Phthi- iis caufatur autumno,maxime in corporibus phthifi zp pararisproptcr frigidttatcm 3C fica tatcm autuni ad uc narum fraAionesdifponentcs , utdcfrigidftatcdiAimi cftcomen, i6.tcrtio huius. Ite caufatur autiinophthi iisproptcr corrupcoshumorcs,quia adufi^ <Siputrc6a- ^ <%os.qutbusadpuImoncaicranfeunt{buspulmonis con Stragu fcquitur ulceratio 6c phthi fis. 12 .notandum . In autii- ^^l ^^ ,no ftran^uris cpn(equiimur , n^ prqptcr mordiaaap H I p p o; > I fiem aueumni nunc ad calidummincad fr ^idum genef rantur fup.proptcr calidf tate acuti humorcs,qui inciu- fipropterfrigidicace corporicontingente,propceracuH catcm ueficarum faduntftraguriam, inxilacc uerohu ^ mores calidi diiToiuuncur 6c trah&cur ad extcriora. . I } Lientc notandum.Autumnohcnicri^caufantur.Prtmopropc ng ca. ulccra in fuperficie itomachf intcriori ca ufata ^pter h u morcsacutos in autumno relictos 6c gentcos fuaacufca- ' tcinteriorcm itomachi fupcrfidem uicerantcs. idco ai^ fumptocibo,propter ulceraftatim nocumcmo perccpto . quafi in quancitate confimf h emittf tur <Si:quahcate>qd' . . > dfcftur lienteria.^.apho.comcn.prfmo. Secundomo^ caufatur lienteria propter defcctum contenu uae uf rtu- tf s, ut patet iHdem tcrtio modo caufatur iicntci ia in asx tumno uirtutcitomachi 8c intcftinorum uaidc debilita cajproptcrautumminordfnationcm mulciplicatis cti% m autumno,proptcr inordinationem autumnihumfdi- tatibus contcnriuam deittlitantibus itomachi. 1 4. no- g^--j tandum.AurumnomultiplicanturfciadeSjideftpairio^ . s. nesieadolorcs ancharum , pcranchasah'asintdligeiKfc> ^ j^ iun*ff uras.Primo caufantur doloresfciarum,^pcer.frt- gora autumni federepartes iiias neruofas Sc oiTuofas, proptcr«t<am maloru humorum dcfluxum adrdasau-^ tumni teporc daudentc 8c in fci)s conftipantcmaterias, g _j i^.oocandum.SquinanciaccaulanturautumnOjpro- ^a^ pteraucumnocoaitfpare(uC€ftd<ctum)maccriasini:ri * iccus ucdefluancintrinfccusadguttur. Sqmnanciaeca-^ men(uttang(cur m commcn. )aucumnaiesdi5"erunc a ucmalibusquiaautumnalcsplurimumfuntcholericse, fup.etfamadaitaemelancholfcac^primacxaeicatcchoic- ^ risrelid:isadaucumnura<&: conftfpacionc autumni<S^ comprciilione deiiuxis fn gutcur . V ernales autcm fucc phicgmauce(fecundiim plurimum ) proptcr caifm hyc- mcm f n capf cf bus relicco phlegmatc diiToluto pcr uer dc ' fluitingutcur faciendo fquinanu^. id.notandum dfificultatcm anhehtuscauiariautumnopr£^>ter mal^ Afth— humoresmotos per compreiTionem tranfmiiTosad pul^ ^^ gA^ Moncm ec uias anhelf cus .prc^ccr eriam iti^^xzxxm au ^ * tumni hocaliquandoconucnit utdoleatpcd:us&no dc bicc ualeatcxtendi.^aliquando confequitur^ricudopul monis appcUaca aithma, uc diBRcultecur anhchcus oun quodam foni cusgutcuris 8C pccftoralium propter pra^-r fentiammalacmateriaeopiMiancis. ly.nocandum-Aai-? Y&xl^* tumno caufancur ilia idcft paiSoncs iliorum.pcr iha ca- qc du'^ men non ici\\xm iutelligenda i ntcftinum appcUatum fed inteftina gracih'a.quat paffioncs contingunt ud proptcr frigfditatcm autumniplus gradha dcbilitantaaj ,quia gradhorafuntdcbihora.ucl caufantur criam doiorcsiSJ apoft^mata 8c oppiiarioncspluscomparientibusgrad- Uorfb us inteiiinK icomacho ideo humor^ cahdi 8C fub «lesmulripIicatiin2lcace<S;:inaucumnorcdufideflu- cac^adinceftinahasinfenmcpa£G[ones. l3.nocandii. £pi|ep Inautumnocaufancurqsiicpfiaeincorporibusappara- £e ca^^ tis cpilcpfiisjd: cauiantur propter colhgantiam 8C pro-r fa du^t pr<um ccrcbri nocumencum. Prano pcr coihgannam miiiis malis f umfs^ uaporibusami^crta mala cxiftea tc in myrach auc ftomacho . Caufancur eriam cpilcpfias pcr proprium ccrebri nocumoicum recenta mala mat^ ria uencofaaucmclancholia incerebro mmfum caam Qc fuixco mota,propter fubitum motum autumni nunc -adfrigus,proptcrquammutaaoncm fubftam fcjuuntr tiurincerpolatae q>ilepfif ,ficucccfam ficintcrpolata mo «0 humorum,nunc adintra ncc adcxtra proptcr quam mottoncmdicbilitata uirtutecercbriqulqsfie dtiuscau fantur * Etmerico dftftum cft cpilq>fias<^ phthifcs cau fari ia coiporibus apparat^ proptcr has uehancntcs paiSfoncs magn<uxi pallbrum rcquircredifpofitionem, »on fu^fdtme ad hoc acris nacuralt df fpofitionc. - Maniae 19. notandum manias caufari aucumno , propcor acmela Kumorcs cholcricos cx aeitacc fclt<ftos corrumpi -> 8C cholfx y cri aucumno qui in cercbro cs:f ftcQUs fadunt ma- cau^ laco.s,aphQ» G i^ Digitized by Google P A R T I, , 4,tal»s€niWeftniatcm<S: gcneiratto mmk,m;^lk garumeftprima tcrtq, Vhimo notandumcaufariau ruoino mcKasper cfTentiam 3c coliigantiammulapli- catts mcKjs itt cercbro & tn raebris ccrcbro col%ati§ ad fpfum malasmatcrias dcriuarc potcnttbus» Expofitio jyiarfilijfupcr Comen.CaaF» . Inautumno<5^^. GaF.comcntan^baphor.duolacic primocomentatur partcm primam . Sccudo fccundam • Q,uar Sccundaibi(Nam^quartanas.) DcprimadicitHip. tanf fc. ^iiTc plurcs g ftiuosmorbos caufari autuno, quia hu- cau&» morcs Aolerici r ubei dominantis in fftatc rcmancnt in corporc ucnicntcautumnojinquo poft ^ftatcm non ita purgantur humores,ficutin gftatepurgantur poft ucr, autumno econtta gftati portante humorcs ab extcriori busadintcriora. NamsS^quarcanas. Nunccomeuta- furpartcra fccundanjaphor.Etcontinet totpartcsquoc paffioncsin apho.pofitas comentatur . Dc prima dicit Oai'. quofdam morbos caufari autumno ^ ut quartanas caufatas duobus modts ut de cigracholcra, quia ud pcr aduftioncm rubcg cholcrf uel dc groiTo fanguinc fi uc fccc fanguinis aut fup. de aho humorc adufto , quia pcr cuiushbethumorisaduftionera potcft gcnerari mefta, Vtpatctcap.dchumoribus. Fiuntautem. Dc fccun- da dicit caufarif cbr es crrantes propter coplexiones au- tumniconturbantfscorporahominum. JEthcncs, Ite conangunt paiTion^s fplcnum , proptcr abundantiam choler^nig. Etaquaintercutcm. Contingunt etiam hydropcSjiSi: propter palTiones {plenum. Et fi quadifpo fitio. Contingit etiam phthifisin corporibus difpofitis phthifi,propter frigiditatcm 8c fic .6c corr uptos humo- ^tragu j.gg^ Fiuntquoquc&c» Continguntetiamftrangurif V.§ . proptcrfubitasmutationesinordinatasnucadcaiidum lieterif ^^^ adfeigidum.idco ucficg patiuntur^proptcr acutos fauw , ^ corruptos humor cs>maximc calor cautumni mutato fubitoinfrigiditatcm,utdaudanturhumorcsintrinfe- ciisSc reucrtantur ad ucficam folici diiToIui fubito in ^ftatc Leuitatesucro. Caufaturetiamlicnteriajpro ptcr uulncra in fuperflcic intcriori ftomachi 8c intcfti- nor um.ucl propter defcdura cotentiu| uirtutis.Primo propter humorcs acutos 3c puugitiuos.E t ftcundo pro- ptcr nimiam ajutationcm complexion^ ftomachi <5^ ia- teftmorum autumno contingentem. Gjxendi cum a« tcm. Itcmcaufanturfciadcsproptcr corruptoshumo- rcs<5^frigiditatemautumm» Anginguero. Itcmcau- fanturfquinantigjproptcr cholericoshumorcsdcfcende tcs in guttur. ideo cholcric^ fcmper fiip. ucl fecundum pluronumdifJcrcntes afquinant^ucrnahbusphlegma ticiscxiftentibus. lamucroafthmata. Caufanturdif iicultatcs anhdituSjproptcr motus humoru fup. ad pe- €tus 8c frigiditatera autumm. Proptcr hgccadcm. It« patiturcorpusiliacampafiionem proptcr ajpoftcmata» nam ftomachus 8c inteftina patiuntur maximc i n tcm'^ porc frigido 8c ficco co quod humores fubtiics fe moue - %es in ^&axt petentes autumno intcriora fcilicct proptcr frigiditatemrccludcntem fiuentes ad inteftina £aciunt pauioncm iliacam. Morbi ucro. Itcra fiunt epflcpflg corporibusapparattSjproptcrmmium «S^fubitum mo** tum nunc adcalidum nuncadfrigidum ,quQ motu nihil cftmagisiuuansadinterpolandaum cpilcpfiam* Furo- jrcs ucro. Caufantur «cro mamfjproptcr corruptione fcu aduftionem humorum cholcricorum. Sicuti mcla cholif . Vlfimo caufantur mdancholif jproptcr abun- ^ccholcramni^ram fup.uaturalemuclgenitam po? gduftionem choIfr| rybcg. Aphonfinus; z^ Hyemepleiiretides, pcriph!eumoniac,cory^ srse,bf^Bd,tii(les,4o!ores pediorum , laterum QC Ium!>org,do!orcap£tis,uertigmes,&:apop!exif; T|y?* flyon^^Qft^I^s^palmoQfa^Tgtittc^acs^attccdmcsy tuflrc%d<rforcsIatcnxra,pcdorum,Iumbjrum , doloret capitis, ucrtfgincsjattonitt • Hyemc ucromorl)ilaterales,d:pulmonisinfiamma- Lca. tiones3graucdines,atque raucedines,tuircs, dolares pe- d:oris 5 <Sf latcrum , atquelumborum, capitis doiorcsa ucrtiginc5>& apoplexiae. Expolitio Marfilgfupcr apho. Prsefens aphor.z 4- . fic continuatur adprcccdentcra* Pofi:quam Hip.in precedenti apho. tctigit paflioncsauc tumno contingentes, nunc tangit paifiones contingen-c teshycracEtuuIteonciufionemiftamrauitipiices^coa tinentcrapaflioneshyemecontingercin iittera pofitas. . . - Etprobatur ficcondufio.ilie paiTiones contingunthyc me,quarum caufasadequatashycrae contingit reperiri fcd palTionudi quae in littera ponuntur ad^quatas caulaa hycmc rcpcriri contingit.igttur &c .maior cft nota cui-r hbctper propofitionera faraofam dicentcm pofitis caufis fuffiaentcrproduAiuisalicuiusctFcc^tus,^ iiieefifeclus ^ - - ponipoterit.minor coJJigitur uerificando apho.^exdl ™^^^ d:i§ commenti conclufio fic in litccra ponitur.apoftema "U §gr| tapJeuraevSj^pulraoniscorycgbranchituficSjdoiorcspc tudimt ctorumjdolores coftarumjdolorcsiumborum , doiorcs ,pnofti capitisjucrtigincs , 8C apopiexise fup.fiunt in hyemc. ^"s pr^ Adinteilectum apho.priraoeft uotanda concordiaqug feruaci babeturinlocisprealle. Secundo eft notanda utiiicas. uufquQ eftenim utilispr^Efensapho.quantumadaclumprono- caaon,. fticum ac etiam prsferuatiuum.quantum adpronofti- cum uteft euidens. quantum etiam ad a<fcum prgferua- tiuum.fcica cnim apho.caufa fufficientcr corpora poiTus raus prgfcruarehismorbisinlittera pofitis difpollca. Ter tio cft notanda ampliatio apho.dicendo non fol um hos hycrae concingerc raor bos>immo 8C alios iocis prae habitis comprehenfibiles.hos taraen norainauft Hip. uc coramuniores &: famofiorea. Q_uartoIitteraiicer intcl iigcndum aphor. hyerae feruantc propriam natur^, quamuisctiam hyeme mutata a propria natura uerfu^ confimilesquaiitatcspoiricapho.uerificari. fed rautatai hyemeadqualicatescontrarias naturaii denominationi con fic uerifi'cat apIio.utfaAa ficca<5^ caUdida. Q^uia to notandum apho.inteiiigi poffe qno ad prmcipium mc dium 8c finem hyemis, maximctaraenad mcdiii in quo hyerasraaxirae fuara tcnetnatura. Sexto notandum* Eteftdi<fluracomracnti q> in prindpio hyemis ctiaai quaedaraauturanaiiacdtingercpoflunt.Priraoproptcc finem autumni fimilariprincipio hycmisj utpatec fccii daprimi.doc.f€cunda.cap.6.fatis ad principium.nam n„:„^, finis unius teraporis afTimilatur principio teniporis fub * fcqucntis.Itcra ctiam quia raaicrias autiini hycme caa refcruari contingit-<S: ideoqucdamautumnalta contin-r gcre polTunt hyeme,ut fquinatesanhelitus ilci8Cc^ qd* «deotacuitHip.quiacxprghabitisinteilectura. Septi^ «jo notandura.Cura pieurefisfitduplcxsucraetnon uc jajUthabitum cft fuperius.Et uera fitfecundum piurt> mium cholcricaspropter caufam aflfignatam fuperius ex Auice.deciraatcrtg.tr^ci.^.cap. j .ad principium. Ec p^^{^^ . qu |dam phlcgmatica fcu dc natura frigida raro .omnem cnim hac hyemc fieri continget. Nara prirao ueram 8c cholericara proptcr raatcriara cholericara ex auturano ■' '^ ycfcruatara 8C inclufara frigiditate hyerais ccrcbro,auc alijs partibus fupcrioribus dctnde cxpreifara ad pleura, autproptcrincludi hanc cholcricara materiara pleurg d:prohibcri areiblutionefrigiditatchycrais. Ite phleg raaticaplcurefis aufari potcftracrito hyemisraulupli*- <antisphlcgraa,^tncuncatura plcurg phlcgraaticaplcu picurc jrcfira opcrabitur, propter cauias confirailes. non uera iJg ^ur, pleurcfisqugcftapoftemamufcuIorumcofi:arura,raa- * xirac cxteriorura hyerac contingerc potcrit. Oc3;auo notandura pcriphlcuraoniara pluries hycmc contingerc coquod fecundura pluriraura eft phlegmaci ca , ut coll^itur dedma tcrtq all^. traA.cap .de peri- phl<^ttmoxuaa(|pniicipiumthaaccrgoprop£crxonformi tatcra Digitized by Google A P H O R. ; catcra qu^itatum hycmis hyeme n3ulciph'cart comin^ gec. Nononotandumbranchos,quiadefluxus humi- - . ditatum adfauces^i corri^as , quia deiluxus humi^ jditatum ad loca narium appeliata a fonicu corea , hye ine polTe contingerc . primo propter qualicaceshyemis phiegmattbus. multiphcacis > ac eciajnn ems fngtditace ad loca praedicla fuflficienter cxpreiTis. Dccimono- • tandum hyemC:Cau£aritu0eshuinidas 3c liccas pro- *^^^^s pcer praealTignajam caufam. ii . notandum q> hye- ^uid njecaufantur dolorespecflorum inceiijgendo per pccfto- ra partcm tjioracis aaterior e neruea 3C olTuofam hy c- mi§ fngiditate laeiibilera,maximc corporibns ftricfca 8C inacrapcvlora habentibus pertingenteacre frigidoper ifpiratione ad pectoraliajtem etiam abinrrinfcco alte-: ^ rantc 3c coprehcndir ur hic doJor maximc in infpiratio ne pc(5fcore fa<fco,cxtcnfiori.dolens autcm eft mufculoii tas pe Jlprisj aut ctiam panniculiintrinfeci , ut adtacta „ non taracn dolor pcrcipiatur . I tenxnocadum caufari do yy Jores later um ,ideft coftar um funt-cnim coftae in lateri^ ^olens jjyg QQj^ ^ Q^^ qjjg ^^^^j. ^^^^ doleanc , fed quia par- quiQ tes mufculofac circ«nftantcs coiiis ac ncrucae aut ctcam partespanniculofaejintrinfecse^prope coitasexntcs. cor X-ubus fta? tamen quia dolenci iiotiorcs dolcre diciicur. 1 2 .nc> ^"^'^ tandum .q>.per I umbos primo.intcDigerc pofTumus car- ncs m ufculofas in directo rcuum exncea incclligedo per hos eciam renes qui doloresprimo caufantur a mala com pIexioneii|iem3tcria,quia afrigidicatchycmis, autma La coplexione,cura maceria dcfluxa 6(: rccenta circa re- 2ies,<S;: prohibita^a t efol utioac propter frigrditatcm hyc aiis loco,tamen lumborum cxponii: GaF. f emorum per^ femora inteliigendo parces aliqualiter pudibundisfupe-» ^iores ex dircccopudibundis oppofitas^ac eciam part^l 4;cllig.edo laceral^ qui dolores cauiancur .ppccr aiTigiia^ cas caufas,auc eciadolencibusinteiiims&: per-cepcis do-^ loribus in parcibus Iaceraltbus,auceciam dolentc ueiica fubccnfafemori, i j.notandum.Doloresetiamcapicis- caufari ^pcer fumos(S^uaporeselcu3cosadcaput(uc ca minura cocius)ibi recencosv*^ coilipacosfrigtditate hyc iiiis,ac etiam propter humores multiplicatostn hyemey Sc ibidem hisde cauiis retencos,qui ideo nominati funt . . piures,quiacontingercpoiruntpercoiligantiam5!:pro " priumcerebrinocumcntii^quiaedamcontingcrcpof- funcin totocapice uel in parcibuseius. 1 4. nocandum. Hycme caufancur uertigmes,primo retentiauaporibus ^ uencoiicatibus circunuoluencibusfpiritus uiiibiles . Alia tamen lictcra habec ftupores frigiditacc dC humidi- «pljcp^ tacehyemisconcingenceshebecancibus uirtutem fcnii- ila Quid wuamjaut ex loco fenfationem auferentibus.aut multi- ^ plicantibusphlegmahuiuseitectiuum. I^.notandum Q» per apoplexias habcm us Itelligere epikpiias incubos Sc alias neruorum palTiones cxfrigidicate 3c humidita- tc line maceria uel cum maceria cocingences propccr ma icria phlegmacica hyeme mulciplicata-.idco cabilcs dCc*. * BxpolicioiVlarfilijfuperCo.Gal'. Hyemales morbos. Gal^.comecado prsefcnte apho. .tria facit.Primodubio fatisfacit. Sccundo morbos nar- lat hyemi appropriatos.Tcrcio ueriiicac apho. Dc pri madiciciic.i-Iyp. nonnarraiTcrccitandomorbos hyc- mis morbos contingentes hyemc fubfcqucntc autumno ^utumnales f.iicutantenarrando autumnalcs mifcuic &; aeitiuos,imofolum tetigit hicmorbosnafccnLtes hyc nie,<S:: fup.hyemi appropriatos quod dicic GaF. H ypp. ^uplici de caufa fedire , ut hoc intclligatur canquam ii- miie fuperiori dicco,quia fup, ficut ia autumno contin- guncquaedamaeiliuaitainhycme quaedam autiinaliai; niclfortchocfecitHyp. nonopinansmorbos autijnalcs £cri hyemc,quam caufara fccundam iic rcmouct GaF^ 43uia ratio 8c cxperimentum teicantur oppolitum,qu.ia iniciura hycmis iimilacur iini auciini in gencrado mor Jbos. Vcrum morbos hyemis. Defccunda diciz c^ hi jsorbi Ciini ajorbi apprQpria» hycmi pleurclis psri* H I P P O. >2 ibpkumonia cacharri branchi 3Cc. De tcitia fic dicic c^ pleureiis Sc periphleumonia caafantnr propccrlae- iionem initrumenxorumanheiitus.nam ii omniameai brapoffinc defendi afrigidttacehyemis,tamcnffiiem- bra anhelicus feu iniirumcnta. Sc tdeoquiadefendinoa pofTuac iiunt cuiTcs dolores coiiarum .Similicer fiunt do loriK capicis humoribus afccndencibus capica Sc replen- tibusea.Icem humores fup.adinferioradcfccndentesfa a unc dolorcs f asmor um <Si: cr u.r i um . hi cciam afce nden- tes faciunt catliarrum ct in gcnerali dicendo om nia mc braneruoiapatiunturpropccrcapicispaHtones.apopIe- xif ucro contingunt cx repkxione phlcgajatica csipttis, Dubitatur finc argumeacis,quomodD ex paiTione ca- piculiommaneruofapaciantur. Etbreuiterfupponea dum cft a cerebro &: nuchaoririomnesneruos, ut colii-' gicur prima tertg.2 . cap . Sccundo fupponendura efc , .;- <j> paticntc prindpio patiuntur 3c orta,cum operatio or -^^^*^' tor um depcndcat sh ipfo principio . Ex qurb uspatec co ciufiorcfpon^is.^omnianeruofa patiuntur paticatc - capitc quantum ad akquam pardum ccrebr um uel nu- cham.hxcpropoiitioexprehabit^infertur cuidcncer* AphonTmus. 24» . In^tatibusuerotaliaacddtmtjpua-fs qaide d^noaitergenitfs. Vlcerationes oris, uomitos, Gi3b/arioges,ti'mores,iimbiHdphIegmones:iii giiiaejaadum humidiiates, Pcr setatcsbaec accid ua t,parui s 3c reccns natispu«- q^^^ rulis.Vlccraorisuomicus,infomnix,pauorcs.inilam- raationcs umbth*ci,humorcsaurium. ' In^ecadbus a utem taha concing unc, paruis,& nupcr L>eo» Eatis pucruiis,Oris ulcera(quae aphth^ uocantur)uomi £uS:^taiTes,uigiiia£,pauores3 umbilici indaxamaxiones, aurium humiditates. Expoiitio Mariil ^ fupcr apho . Praefcnsapho.z^.inquoinchoatur fecundustradta- tm tcrtias particulas continuatur ficadprf cedetes.Polt quam Hyp.in tractatupra?cedenti tetigicmorbos con- tingencesrationctcmporumauni fcruantium uei noa fer uaatium naturas proprias,niinc cxcquitur tangcndo morbosaetatiuc contingentes.Eccpncinetpraefcns tra- <ftatusquatuor capitula uclpartesprindpalitcr. In pri- ina Hyp.tangit morbosmagiscotingcntesinsetatc puc ritiae^ crementi.Secundomagiscontingentesin actatc «uucntutis.Tertiomagisconangentcs in primo fenio» Q_uarto plus in aetate decrcpita.Secundaibi aphor .3 O. (Adokfcentibus uero.)Tertiaibi( Vlirahacactatem.) Q_uar tatbi( Sembribus ucro. ) Pars prima conrinet du- as partcs. Prirao Hip .facit quod cft dio: ura .Secundo ta git tcrrainos asgricudinum puerorura,f£cundumpluii- mumapparetes,Secundaibiapho.29.( Piurimi uero) Primainquatuor.Primo Hyp.tagit morbosin ^t atera infantif contingentes ct antecedenaum gencrationem, Sccundo tangicmorb^ contingentes aproductionc den tium ufqucad concuiTionem. Tertio tasgit.morbosca tingentcs in gtate concuifionis uiquc ad pubcfceatiam ^ Q_uarto tangic morboscontingences in piibefcencia. Sc cunda ibi(Cum uero dcntcs producunt. )Tcrita ihi ( Sc nioribus uero. ) (^uartatbi( Senioribtis uerp 3C ad iu- u^ntutcra. ) Pra:fens aphor.continet duas partes Pri- mo Hyppo. pr^mittit in gtadbus acctdere morbbs. Sc- cundofpedficarhosraorbosinxtate nouiter genitoru. Sccundaibi( Puerisquidem.) In primaparteincendic Hyppo.coclultonem iitam. In gtatibusfiunttaks mor biqualesdicencur. Cxjncluiioprobaturfic. in^tatilsus accidenc talium raorbirum caufg.crgo (S^ morbi acctdc x€ poiTunt.Conduiio efi bona.anteccdcns coUigit ur cx diccndts.Condufio ficin Itttcra ponitur .calcsmorbi ac gidenc in gtatibus fup.quaks dtccntur . , In fecunda |iip,£»ac ^ cftdictam.dc uuii coaduiloncm iilaoi» iaco,s,apho, " G ii^ Digitized by Google P A R T I, Morbicnuracratiio parcccontjnguntparuis^i; gcnitts nouiter. Conclufioprobatur fic.iilimorbi conttnguiic in tali ^catequorum caufas concingit in tali gtace reperi xi.fe4 horum morborum contingif caufas reperiri in ta ll etatc.ergo ^c.maior eft nota.minor fumitur ex com mento.Conclufio ponitur tp lictera fic, certe paruis feu piieris SC genitis de nouo accidunt ulcerationcsoris,uo-- R?itus>tufi'es,uigtlif ,item tinaoresvS^apoftemata umb< Autce, iici<SJhumiditatesauriu. Prinjopro intellectu apho» eft notanda concordta,qug habetur ia fumma tertiapri • mi.cap .de f gritudinibus xnfantium,quia tamen fecun- dum diftinctaspartesapho, habetur in dtftinctis parti^ bus capituli.ideo etiam partium apho concordias fpccia les explicabo tbidem.Q_uancum ergoad parcem iftam. oris ulceracionis.colltgtcurdicto capttulo tlia parte( E«j i£gf «' eft cum ^cddic alcola. ) Q_ uantum ad fecundam colhgf tudtnu tur ib<( Et eft cum accidit tnfanti uomicusfortis. Q_ua^ 5 tatij,p tum ad tertta ibi( Eft autem cum ^cddit et tuilfi s. ) Q7-^, .cedetiii rum ucro adquartam ibi( Eft ettam cum infanti acctdii^ ,pnoft nedormiat.)Qrtum adquintam iht(Eft<SCcum infan- cuspfer ti accidunt foninia ScC')<^tim ad fextaori tbi( Ei^ aute» uatiuuf cumtnfanciaccidit,6<:propriecura umbilicusincidic.} <$ nanQ Q^tum uero ad feptiraa ii>i( E ft etiam cum auribus . )^ Sccund^ cft notanda utilicasapho.eft.n.ucilis quantii adaccum pronofticum<5<: prsfcruattuum.Primoprono fticari fdmus morbos talesdebcf e aduenire ex nociria p* fentis.apho.Scimus etiam fcitis caufis horum morborii prguiderenehimorbicotingantdifponedo corpora ad ' • oppfitum. Tertiocftnotandaampliatioapho.dfCedo non folum in hac ftatc hos morbos contingerc poffe. im mo 8C alios iilo capitulo numeratos.vbi pofita eft cocor dia .iftos taincn hic ciTc pofi tos tanquam com uniores^ principaliorcs. Q^uarto notandum non cflfe Hip.intew tionem talesnaorboscontingerein gtatibus, quia gtates lintquf dam cauff confingentescorportbus diftincte a coplexionibusnaturalibusjficutdetemporibusannidi ctum eft.fcdacddiittalia inf tatibus i.in corporiiausca Jitcrftatiucdifpofitisut morbi confcquantur 8C nant, qpufs cauff raorborum fintali^ ab ^tatibus fecundum plurimu. Q_uinto notandii.ln gcatibusaccidunt tales, 6^tales morlM maximecoplexionenacurali coformi^ta tijUttalesmorbigcncretur.tunc.n.maioreftdifpofitio paffi. Scxto propter iuuenes notandu. Per contingen- ttaratnhisf tatibusinteUigit uerosmorboSj(S:quecun- quepreternatura,d3toq)non finc ueriraorbi. potentia »raen nominarimorbi,quia uertantad fe curam. patec Vlcera J^oc.nam tuiTis^ uomitus non funt ueri morbi.phleg- ■ ■ raonautemeftuerusraorbus. Sepcimonotadum.Per **°. j ^ ^ ulcerattones oris non habemus fol um intelligerc folutas A! la cotinuitatescumfaniefiucfine fanie, fedetiam puftu- ? lasoris ulccratas,uel non qug appellanc alcola tertia pri ^ mi A^itt cftallcgatii.Continguntauterahg ulcerationes quia pueri utuntur lacte,in qub funt partes acut? ferofg ■ixt dicetur fuper comento. vlceratiuf partium mollium quales funt par tes intrinfccg oris pueri . Propter coS.mi' l&n caufara cofequuntur puftulg^^his partibus acutis pa gentibuspattesoris.<5!!:propter punctione crahentibuff imatcrias^adloc3dolentia,autetiampropterhumiditates acut^oris pctcre exitura,unde cofequitur quf dam pu ftulatio .<^ de orc plus cft dictum propter pelliculasoris intrinfccasefTe ualde molIes,<^ propter lac imediate at- tingcre os><&:tbi fecundii aliquas partes remanereinui- fcatiipeHiculcoriSjidcolingua etospuert apparetalbf . Voml- pctauonotanduraq^ettamcontinguntuomitusjprop tus pue tcrniraiaraguIofitatcminatTumendoIac,undeftoma- roru ea ^^^^ grauatus irrttatur adexpulfione .Item propter de> bilr tatcra SC mollitie ftoraachor ii ex facili caufa grauan tiir,<S:: ad uorattfi difponunc» Nono notandii.Hgccor- pora incurrunt fingultu prop^er raatertasquf tnuticaitt in (tamachis corura .taracn quta ci§ pFics txointtus cocti gebat^notiBc fiogUlcus^td^o^e Qilis uoimab«s feoim rii. iitteraraentione. io.notandri.TuiTes.icciduntp«erfs TuiTs quia cum habcantcapica ualde humida. defluettbushu puero- mtdtcacibus ad pecftoraiia confequnncur tuircs>^ no fo rum cac lum tuircs,feddtfftcultates anheIituii,propter hocdeflu dttttcul xa phlegmata ac etiara fonitus ia anhelando.t tem phleg tate m monesutcoliigiturtertiaprimi.alle cap, I I.notadii. hclitusw vigtlie contingunt puerisper acddens^ concra natura Y/j^fi*? lem indinatione eorum.quia. n.habent capita humida ^a, x pu« , inclinaci fuucad ualde.dormiendum.vcrum alTuraentes yun^" multumlac,proptergulofitatemeorura corrupto lacle «S::ignftisd:putrefa<5:isquibufdampartibus, cura afce dit uapor raalus ad caput per uiam exiccationis confeq- tur uigilta.confequuntur etiam ttmorespropter fomnia ttraorofaquaccaufatafunt propter huncfumu.raalum. 1 2>notandum.Caufantur non foium phlegmones,im ^ hleg- mo aiiquando d:alia apaca umbihci, maxime ut colUgi^ monn tur ex Auicc.alle.cap.i^ Gai'. in comento.facca nouic ^aufa, incifioneumbiiicijCumpropterdolorenicurranthamo ■. r es ad locum dsideiineancur qui foluerunc expelli , quia tamen contingic plus fanguine decineri,^c currere,ideo plusphlegmonescaufancurumbihci. Vlcimo notandii q>eisaccidunthumtditatcsaunum. Nam quia habent capica huraidiiTtmanatura expurgante fuperiiuitates g uiamauriumconfequunturauriumhumiditates.i.pec. auresdefluxushuraidicacum. . Expofitfoi^lariili)fuperCoraen.GaIent. Q^ugadaecaccs. Gaf.comencando prslectu aphor,' ficprocedit. Primoprgmictitcoparationera decermtna rionisde.gtattbusdeterminationide teporibus anni.Se-- cundoapiio.comentaturin fpeciaii.Secundaibi(ln puC rulis igitur. )Pe prima dicit c^ Hip.plus iucftrgauit §t* tes q^ tempDraaniu,diutdendo ^tatcs per minimas eori^ parctculasmorbos t^ngldo fpeciales gtatis cuiufcg. Ex quo patec eoparatio harum determinationum caufa au tera huius.determinationispotuit elTeifta.naquiapar— ticuiaresgtates erantinfuisoperationibuscotter notio-* res qp tempora aliqua annt,ideo plusde gtatibus fecera#> mentionejrecipiuncenim etatesadolefcentias uelpuert** tif raanifeftasdiueriicatesfecundum particulares deno-*' minationes.fecundum etiam particulares& manifeftais carporum diucrficates,non fic autem de^inico aliquo t€. q^^ pore anni continct ucritatem.Praeterea eciam aetas com. plexiont annecltcurjaqua eciam ut naturali eft fumen- daindicatto. Oclrauo terapeu. iinalicapiculo. anni uero tempora extrinfeca func,ideo plus habuit Hyp.gtacum fpfctalesnominareparticulas. Inpucrulisigit. Niic faci?quodeftdidT:ura.Ecprimocoraetaturhancparte. y ulccratfoncs(5i:c.Secundo hanc partem.vomicus. Ter- * tio hancparcem. vigiiig <&: ciraorcs.C^uarco hacparce .. umbiliciphIcgmones.Q_uinco hanc.aurium humtdit a yj^gf^ tcs. Dcprimadiciculceracioncsorisconcingerepueris^j-^^jg ^ quta inftrumenca puerorii ucosiS«:c.(^ labia moliiafdt ^^^ ^^ <Si:teneranonfuftinentiapropter fuam teneritate qua- ^^^,- ^^ litates laccis.habet.n,lac parces acucas 6C aquofas, unde noneft mirandii fi cocingant ulcerationesoris fup. pro pter partes acutas ulcerantes. Primo notandu hsec in- ftrumenta(uteft ta<ftum)eiTe partesoris,utiabia,gfn-. giuf 5ltngua,ac eciara peiliculf interioresoris , maxime 2^^^jj-g in parte tnferiort propter ibt detineri lac. Secundo pre- tj.,pjex. mittcnduralachaberctrtplicempartemfecundii Auic. a^jc^" canon.Z .cap.delaAe.f butyrofara cafealem ? Sc aquo- ^- |^^ famrmquaaquofaquaeappellaturpfiesaqualactis aut j,g^fca aqua cafet eft parsacuta foluttua,(Si; pars aquofa de nat u ^^^ ^ ^ ra aqueexiis. Etio fi uellerauspofferaus l^cti quatuor pj.acci-' aiTignare,parces,qpuis duae coniungacur aAimiccS. aq ^^^^ ^^ - fa^ferofafiueacuca.Exquoapparccinpraccica,qMar ^^ ^^^ uokntes conftrtngere ucncrera coquunc ualde, lac , aut ^^ - ^:^^ ^' etiaraferrumtgneum imponunt lacti uelhpillostgni- ^^„4^^ tos hoc entm ut reraoueantur par tes aquofe Sc fcrofe, Sc^" rcnaancant partcs cafeales ter refttor es qux conilrt cti u g fy:m Ncc miraadunj vftioncm hoc facere pluries enini ' otex Digitized by Google A P H O. Vt cxpericncianotat > plus racic ad icringendum tefrC" llriiicandoqUam factacadloluaonem caiefaciendo,fa- ciendo exhalare partes fubtiks calidas.hocniodo eciani peraiTationenj reabarbarum aliqacujuni uftulatii ftri gic uentrenj . cafe us ecianj antiqu us ailat us iden» ecf icit, Reu— Tertionotandanj<jqaamuisaqualactispropccrpac Jsarba- tes acntas habeanc hoc cScere( ut eftdictum > ng tame rii uftu a^fluali participat mordicatione,(^ ica intellrgitur a ca- lacu ad non.Secundocap.deiade.duuultin talinonciTemor uencre dicationem aclualem>qpuis non mordicando ualeat ul- ftringe cerarc,autaiiquotemporeraanenscaufet ulcerationcsj. dum» Vomi%u.s3cc. Nucfecitquodediccudicensuomita contingere pueris .pptcr guioiitacem^.i. multam alTum ptionemiaccisfadam, propcer guloiicatem feuautditsi Curpu temlaccis. VigiliS^c. NuncGai^iacitquodcft.di- cri mul <fk.am dLvigiU^ non uenire pueris naturalic , nc<|F fe- tfr ufgi cundam confuetudinem,Cum fcmper iint ad doroiicn- imt, dum inclinati,corttm tamcn ftomachis fup. indigeren- do deficientibuspropcer multumlacrumpcunj>proptec fuam guloiitatem corrumpuntur cibaria, quorumfu- tno afcendcntcad capita uigtUg gencrantur Sc timores,^ quodconfirmatur in perfcdis aetatc terribiiia fomnian tibusjdum di^tati funtmalo cibo,maxime habentibus os ftomachi debile. Primo nocandum q^ uigilig fuper-, fluedequibusloquicurin prgfenti nonfuntnaturalcg pueris,quia exfuo nacurali aetatiuo dccurfu non contin gunt pueris, immo potius QppolicumsCii fint in tali aeta te ualde humidi,non eciam continguntfecunduni coSa^. tudinem proptcr confimilem.caufam . Secundo prgnaic. tendum ,quia iJittera ponitur hos dormire femper <$ ^X poni debet fcmpct.i . piuri tempor e, quod patet ^ aliaia. transiationem dicentem.dormiunt.n. c^plus temporis, &:propterhocmuitamhumiditatem(uteftdicfcum)ne, etiampropter uigilia&nimium reibiuantur,cum habe- anthumidum dtorefolubile,ticetiam per actioncm ca. lidiin humidum nutrimcntaie cempore fomni fiatfrc- qaeasj&: fortis reftauratio. Tertio. prgmittcndum q^ i itomachis eorum corrumpuntur cibi corr uptione, quae cfliputr^factio feuqufdam ignitio.IaAe.n.non regula- to a uirtute cofequitur putr^actio d:c .ideo . £um us uej iiapor€leuatusadcaputtacituigiiiamexiccando(utdi- ■ 6tam eft)prohibendo.oppi?one uiarum fpiritus fenfibi Jisd;motiui,adquamcorequicur fomnus.hic ctiam fii mus per uiamadaftionisgenitus &: putrefadionis opa- cus&:niger habetinferreiimorem comprehcndi poteft hic modus 3c. 5 .dcaccidcnti<S;morbo.cap.7.fatis ad fi ncm .^uis hic poiTctimphcari dubiii naturaie fatis ma- gnum,quod omittatur ixi prgfenti, quiafecundum iil% uiam opor tet tencrc obieccum aliud rcale imprimere in. potentiam fenfitiuam interiorem , fccundum cuiusim- preiTionepotentiafeniitiua interior coprehendatobic <fcum,dato<j>obieccumimprimensnon egcricin potca Ctbi fa jciamfenfitiuamexteriorem. Q_;uarcopraemittea<ium cientcs ^ ^^i^i facientcs fomnia terribilia funt, a quibus elcuaa fomnia ^^^ ?^^^ terrei S^opaci , licut caulesdl^c. aut aquibus terribi cleuantur multifumi jS: uapores, ut ficdica uohcantes, liaiicut fi^ut funtfabaegencrantes uapores terreos gcnerantes func ca cciam uaporesraultos rcpletiuascapitum 6C obtuliuos uirtutura intcriorum. ideoutdidc Tulliusinlibro dc diuinatione.Oiimfuicprohibitumftudcntescomcdcrc . fabas. Q_uintoprgmtctcudumq>nonfolumorc ihxm chi exiftcnte debili confequuntur ex abis malafomnia, fcd ctiam f undo cxrice dcbili in quo pociilimum uigetdi (Auice , geftiua. 1 5 . tertij.cap . I quia tamen elcuantur f umi ^ * os ftomachi tancg pcr correctorcm f umorum.ideo eli: di <^um confequi mala fom nia fi fuerint dcbiles in refolue do Sc abg ciendo f umos. VmiMlicoru autem . Nirnc f a^ citquod eit diwcum diccns non ciTe mirabilc phl^mo-^ ncs umbilicorum acciderc propcer propinquicatem inct fionis umbiiicoru modo qui ac5cus cft fupcr apho.quaf «ero incfdatur umbilicus,^quidhabcacfacc;e*2,i «tcf ules<5<: fabx» H I P P O' 53 trj.cap.degenerationcembrionis. non(|i Aui.faciat me Auice. tionem dc inci tione comprehcndere poterimus. Vcr5 «S^aurium. Factt quod eit diccum . diccns Hip. dixiiTc dc humiditattbus aurium 3C non narium aut palatihu- midicatibus contingenttbus nacuralitcr xnaioribus fecu dum aecatcm.fed humiditatesaurium contingentcsin- fantibus funt cxtranaturaiem curfum a)ntingenc«,uc capita infantum amuito phlegmatcmundentur. benc ergo diclrum eft humiditatcs auriura 8Cc. quia talcs hur njiditaces h uic a?tati appropriancur , quia corpora infan tum feu nafcentium hupjidiiTima funt,<Si: cum cerebrii aetate perfec^cor um iic h umidum nacuralicer eric infan- tum ccrebrum humidiiTimum , cuius humoresper au- _ rescxpurgancur deijucndo. Primo dubicacur. Q^uo- E)iic>iiE modo humidicatesaurium iintextracurfum natur^e. Pro ifi:odiccndum<j fuperfluitaccs auriuminaetacc i fantig nonfuntcxtra naturf curfiim. Patetprc^fitio». cum h%c contingant m cor{x>rc quantuoalibcc tcmperatot naruralicer.Etpatct propoiitio cx hoc , quia hg fuper- iiuicates continguntnaturaquantunjiibcc naturalic opc rante.ig(tur<S:c, Secundo dicendumhas fuperfluita- tes in gcatibus perfedis 8c prouectioribus for e excra n^ curg curfum. Propoiicio intcllcifcaad fenfum fccundi prgmiiTi.54 .qu|fttonis ftc pcrfuadetur ^ hg fupcrfluita tcs contingunccorpore apropria nacuramuiato.igicur, confcquemianoca.antecedenscoiligiturexprftebitis» Sccundodubicatur,Anfolumabundans phi^mapur ^^^" gccurpcraures.- JRefpondendum(^non,cumjMin3ppa ^**^» rcac fupcrfluicascicrina^^porisamart choierica,cci5 pcr confequensfuperEuicate euacuata ., quia tame incc rebro plus abudacphlegma.idco diccii elt capjita phl«^- maasabundantiapcjdefluxiihumidicacumauriuna* Aphorifmus* z^. C am uero dentes prodtraxritjgmgiaara pr iz ri tas, febres/pafmijdifaarrise^ec maxiraeqaado prodacaaccaniaQsdenceSjSCpingaiffimispae^ rommj&^ daros aentres habeiuibase Pauloaetateprogredicnttbus,cunidencireinc4>iiic, Thc, gingiuarum pruriginesjfcbrcs, conuulfiones, aluifluo res,m3xime cuin caninos edunt 8c ^ potiilimum puc- ris qui wrpulentiifimi f unc> 6C aluos habenc afcrt Aas* In prt^reff u ucro,cum iam dcntirc 1 nd^iic,gingiaa rum prur^in^febrcs,conuulfioncs,alui profluuia,ct maximccum caninos cdiic dentes, 8chis prf fertimpac r is qui crafiflPfmi funt,<S(: alaos duras faabenc Expoficio Marflli^fupcrapho. Pr^fens apho, flc continuacur ad prf ce(fcntaM .Poft- ^ cctigit in prf cedenti nocumcnta in aecateinfandg coa tingcntia,nunctangitnocumcntaconcingcntfainaeta- te dcntiii placaciua.Ec co cincc duaspsrtcs.Pjrtmo Hip» hidt qu<^ cft dictii.Secundo cangic cafus m quibus hgc nocumcncamaxime in aecacc hac xontir^nc. Sccunda ibi(Etmaximcquandoprodaciic.> In primauulthic conduflone.Pucrisproducciuibusdcntcsacddancprii ricusgingiaaram,fcbrcs,fi3afmf,ct<3iharrif.C)oacIaiio probatur fic.tllK calia nocumcnca cocingancqufcbusac cidunc caa% nocamencor um . f^produccndiius dcntes acddunt nocumcntorii cauf^.crgo iSf c.maK>riiota«ft» ca pofica caufaponacur cScdrie^ninor ftxowcur cx^o-^ menco.O> ndofio fic in littcra pooitar. cum pucri prcH- ducuncdcnccs acci dunc pruri tus ging^aa^,-febres, fpaf mi,<S;:;diharrif . Infecundaparcelacic^uod cftdi*ft5* Ecconcmct ti^sparces fccundum namcrum crium ca*- fuuminqufbus hgcnocumeta contingunc. Scca<iifW ( E c pinguiiCmis pueror um . )Tertia &i( Etduros uca- trcs. ) In primaparticuia Hip vult conclafioncm hac» Hfc nocamcnta contingant maxime pacrisproduccnti bi^ dentcs caninos. Condafio probatar iic-iliotemporc v^aimt h%cmc\meauGQntmgvm^quomsaamt<^ Lco* Digitized by Google P AR T I. Icntgtogiue pucf orum,red temporeproduv^ionf^ dcntx umcaninorummaxtmf doleiit &prariuntgjngtuf . er go 5^c .n^ator Sc mtnor propoiitiones colligciitur ucrtli ^ando parfcni .Conclufio iic in liwcra ponttur .maximc fupplcconangunt hgcnocumcnta, quandopucri produ c:unt de tes cantnos.In fecuda parttculafecft quod diSiu. ?it djces<jfebresfparmi<S: dfharrtf cottngut maxtme pigutfiQmtspueroru.CocIufio,pbatur fic.tiiis corpori- |>us raaxtmc hjcnocumenta contingunt,tn qnibusabii dant ma^ctmchumoreshorum nocumentorum catiui. fcd ptngutifimts pucro^^abiidat humores etc .maior no la.minor fumitur excommcnto.conclufioficinlittcra ponic.pinguiifimis puerorum conttnguntfup.di<fta no curaenf a, In tcrcia particula Hip. facit quod diclu eil. SC uultconclufioncm hanc. H^cnocumcntacontinguc roaxin^e habentibas ucntres duriter expelletes feccs <5C ftypttcos.conclufio prohatur fic.illismaximeh^c nocu menta, fxxntinguntinquibus reti nentur fupcrfl.uitajes. ^rgo.^c.maior nota.minor habctur ex coracnto.con- clufioponitur fic inlittera. h^c nocumentamaximc co tingunt habcntibus uentres duros d: lcypticos . Pro i tclleduf aplK> .primo eftponcnda cocordia qu^ habctur fertiaprimt.cap-3 .doc. i . Etquantum ad partcm pri- ttwmhjibcc ihil Etquandoq? in tpfiusgingiuis fiat acui tas.)Q uantum adfccundara.illaparte( Acadunt&: fe- bres.X^uantura ad tertia( Et cit etiam cum ets accidit. 3P_u«ro ^ proprie cum cft origo dcntiu 3c fpafm us. ) Q_ uantii *"? 5f^5 adquaftam ibi (Et eisautcmqug infantibus accidunt tetiude c{tuenfrisfolutio.)(^uantum adfcxtam habctur con- tes §grj cor^a utq^um adquartam,quantum ad partes ahas no tudi nu jjaJjetur ihi ( In propria forma, $uts colligatur inde. ) prono- Secui^do cft notanda utihtas apho.Eft.n. vtilis ^tum ittcus ^^ adti^m pronoiltcum.ut patet,Si etiam ad deb/tc rege c^non. dumhfccorpora.fdto.n.hsecnocumentafutura, haec corporaregerepoirumusdcb/tc. Tertiocilnocadiam pliatio apho.diccndo q) non ibl um in hac etate hgc nocu mentg contingunt jimmo Sc in alia ubi pofita ert: cocor dia colligcnda . Q^uarto notandum ofTa gencrari a cali ditatequafiairantchumidiigroirum coagulationeco- ^" pletaa^igtdo,uthabeturfccundocolligetfatisadprtn- Cap ,2 pj um .ideo idemdcdcntibus conie<fturadii gcnitis cx hu midxtatcfimiiatafpcrmatibus inforaminibus contenta iiiandi|3ularum.* C^uinto tnfertur exiflo in productio jic de tium prurirc gingiuascaliditatc acuta tajitcr affan tc hun^dii 8c mclius, ut cx con^cnto naturapropelle tQ dem:e adgingiua,(&:gjfoxadogtngiua,d: tpfampiigedo co tini|e ficut/acit fpina infixa carnt,fiue qug infigtr jC^ p — uisquafi fit diffcreaainterprurirc gtngiuarii ^sptcr de IJ-rurir fgg ^pjjQ^fJQijefpjjjg.lSIamprimoefldifferenti^uttan »1^ "^v git G^F.quia fping non caufant dolorem tta accrSii. n|l ru dr t a poftqp f uerunt affixg non motf ,ultcrtus non caufaiit do, puctto |Qj,gnj uiteriorem pungcndo.feddentespungencbXQnti ne ipi- jQuegtijgiuaufquequodcbite cmittantur,gingtuasfcm -^' per dolcrefaciunt .Secundo cfl diffcrentia,quia,doior gC giuari|im non eftmerc pungiauus,imopruritiuus. qui bufda etiaacutispartibusnutcrig dcntiii gigi uas. prurf cnabus^idcircojpucriappeciittilat^efricationegtagt- uaru,tdcirco Jenietiac^ unctuofacopctuntui tali pruri tuharuparttufedandoacuitate . Sexto notadumcft:» ^FcbrriConfcquunturad talcm pruritum gingiuarum. iiaproptcr earum dolorem comoucntur 8c agitanc hu- morcs <^fpiritus,ut aliquando folg cofequatur cphimc r$,aIiquandoprurituexfitcintenfiori<S; corporc difpo iiaorifcbri humoralifebreshumoralescaufantur., Sep. timo notandum.Nonfolum adpruritu«n gingiuarum confequuntur fcbrcs,immo «S^apata gingiuarii deiluen temateria adiocumdolentcm.ltcm confcquunturfpaf mi^primoTpafmimandibularii ut os nequcat aperirt co motismatcriebusad maudibulas,propter dolore r^pl« tibusner uoias partes mandibularii caufantur (S^fpaimt bliiuspropfci cofimiiem caufaoi^iccfn c^uC^tur dth^r III. rix propter caufam dictam,quia comotis humoribusct in fiuxu pofitis,propter dolorem ac etiam proptcr debi- litatem uirtutis digeiliu^ puerorii , unde fiuxus confe- I^e tet quunturhumoralisautlienterict. Oftauo notandum . canini. Per dentes caninoshabemus intelligere dentesduoscxi Albcr- icentes in dirccto oculorum quf dicuntur canini>quta in ^^* acuitate canii denttbusfimiIati,quorum acuitatibusgi giug uaidepunguntur (Si:perforantur,ideo dolorcsfiuc prurt tus confcquuntur intenfiiTimi , aut ettam feciidii . Albertumquiamultotemporenaturalaboratin exprf mendo hos dcntes, propter ergo dolorem m aximc con-- . tingentem h^c accidentia d:nocumenta confequutur i . , .. maximc. Nononotandumhgcnocumentacontingerc maxime pinguifTtmis pueror um co q» repleti funt m ul- tis hiimoribus caufatiuis( ut eft: dicciimjmultor um no- '^ cumentorum,aliter nocffcnt pinguitrtmi. Cofimtlic h gc nocumenta contingunt duros uentres habe ntibns» propter rctenttonem fuperfiuitatum ctiam. . , _ Expofitio Marfil^fup Come .GaF. Pruriginesquidem. Gaf, comentando prasfcntcni apho.duo facic. Primo comentaturprimam partem. Sc cundo fecundam.ibi ( (^uod autem dicitur. ) Pr ima in. duas.Primoprfmittitnocumetaqu^cofequunc.Sccii, do uerificaado exequitur.Secunda ibi (Liquctautem,). Deprima dicit non cffe miranda prurtrc gingiuaspro ducentiumdentes.febresctiamfpafmi d:dtharrig con- tinguntinfantibus dentesemittetibus,ut teflatur Hip* in prima parte aphortfmi. Liquet aurcm Nunc Ga?., facitquodcildicftum.Etcontinetduaspartcs.Prtmota; gitcaufampruritusgingiuarum.Secundorcditcaufam aliorum accidentium. Secunda ibi (Febricitanr ergo. ) Prima in duas. Primo facit quod eit dicfcura fimilit udi - nem quadam interpruritum gingiuar um ponens 3c pir (ftioncm fpinar um ; Seciido dtfferentiam poni t . De pri mapartedicitfic.q»caufahorumnocumentorum 3c irri: mediatepruritus fup.efi;,quia dentes pforant carnesgin, giuarum,ficut cum fpin^pungunt carnc,Cii infigiitui^. carni. De fecunda dicit.q» dentestamen faciuntdoio- res aceri>ioresfpinis,quiafping cum primo penetrat ii\ carnem tantummodo faciunt dolores ^lcd dentes fem- per faciunt dolores ufqucquo ex toto emittant ur fup.. fecundum q> debct emitti . Febricitant ergo . Nunc Gaf.fadt quod cfl difcum diccns . q^ propter dolores tnfantcs patiuniur fcb. vtgilia confequitur etiam fpa-r finus ad didos dolores feu feb. 8C ettam quia ctbaria, nonbenedigerunturabeisnondii exiitefirm.a naturai SC forti in dtgerendo cibos,ideo neceffc cft fubfequi di- harriam,quiacibisnon digeitisnccin corporibus rema nentibus diharria confequitur. Q_uod autem dicitur , Nunc Gaf.fadt ut elchabitum dicens.hoccontingere maxim€,quia fpafmos febres etc.pueris pinguiilimis et habentibus uentresflrj^pticos plcnos humoribus<S^ pro pterconfl:ipationcmnonegredientibus,ideoincurrunt ^ fpafmumd:altageneradictamorborum. Primodu- Dubiut bitatut. Vtrumin quocunc^ corpore circa natiuitatem dentium confequantur fe. Dicendum hoc non eiie ne xCefTarium, fedmaxime contingerepolfein habennbus maxtmum pruricum,utdolores(S;: fpiritus ualde infia- mabiles. Sccundo duiatatur. Q_ui fpafmi conti ngant Spafmi pueris. Prtmodicendum.<$icoutingunt fpafmihumidi puerQ-*; feu de replctionc utcolligtturfecunda terti)»cap . de fp^ ^g ca. ' mo.<S::patetexcaufapropter mmias humiditates.lavcis /^utce» Sc coagulationcm humiditatisin partibusncrucis ipfciV rumquifpafmusconfcquituradpruritumgingiuarum j^ ^utadfebrcs diflbluentcs humidititcsjd^ideono.nom- * ' nisipafmusfcquensfebrem efldetnanitione, fcd folum quando fequitur febrem mulci temports 8c ualde exicr cantcm qui non fi'tfubito fcd paulatine. SecundodiccQ dum<jpotcfi:fequi fpafmusnon proportionatusadm.^ terianj,ut fi fit gtngiiiarum tanta triftis fenfatto, ut ht<; ^fiaijsconftquaturv , - .- Digitized by Google A P H O. Apfaoriimus* t6. Smiotibijs iXGco fedis , parifthmia > fpondy^ f iLs feoindum collum mtus impulfionesr afthm a tajlithiaiesjlumbridromndfjaicaridesjaaochor dones,{acyriafis/aophuIa?,&: aliae puftulae. Thc» . Adultiorfbusiamjtonfillaej uertcbrae in occipitio fi- uc luxatfoinpartcminterioremjanhelationes, calculf, lumbna terctes,afcartdg,uerucf ,fatyrig,ft:rum2><Sj; rc Jiqae abfcciTuSjfcd praeapue qug enumeraui, jTj CumucroiammagfsadoIcucrint.TonnUgj&ucrte ' * brgqugxocapmoadmtcrioraiuxatconcSjCrcbrianhc litus,quos grgciafthmata uocant, caIcuIi,lumbriciro- tudi.AfcarideSjUcrrucg^quasgrgci acrochordoasuocac fatyrigjftrumf ,& aliatubercula, fcd pcipucaiidiifla, Bxpofitio Marfilg fuper apho, Praefensapho. ficadprccedentcm continuatur. Poft ^ Hippo.in aphor. prscedenci tetigit nocumcnta cotin gentiain aetatcdentium plantatiua , nunc tangit nocur raentacontingcntiain aetate concuifionis nominata.jEc «uic Hip, condufioncm hiinc q>corporibus pr$habitis in astateproucclioribus nocumentacontingatin apho» dicfta.Conclufioprobaturfic.ilJiscorporibuSjhgcnocu «nenta osntingunt in quibus caufg nocumentorum repc riuntur.fcd corpora in aetatc prouc^ftiorafunt huiufmo di .ergo &:c .maior cft: nota 6c minor probatur pcr com fncncum fatis.conclufio fic in littera tangitur .hiscorpo ribusdcquibuscftdicfcum faosfcnioribus accidutapa tainter os <^meri,adquae confequuntur ipodilium col If intrinfccg pulfioncs Jtcm confequuntur difFicuItates anhelitusfcuafthmata, Iccm hiscorporibusmultiplica tur iapidcsJtem ctiam in eis tiant lunibrici longi lati cc cucurbutini.Itemincisfiuntueruc^.Itcm fiunt porrt fcrophulg SCdLii^ puftulg. Ad intelleclum apho.folum lluiCc; triageneraliacxpcdiunt, Primoponaturapho.concor diaqu^habeturtcrtiaprimi. vbiallegatum cft;c^tum ad primam partcm cSCfccundam apho. dC ctiam dc ucr* 'iSgrl " mibusjde quibus ctiam dictum eft . 1 5. tcrtj^. Seciido iiudinu notandaatiIitasapho.efl:.n.ut£lis quantum ada<fciipr cotin-|_ nofticum(utnotu eft)utiliseft: cciam quantuad a(5tum g^ntt u prgferuaciuum, fcito.n .q> hi morbi uenturifunt corpo gtatc^ raabhispoterimus prsfcruarc. Tcrtiocft notadaam uectio- pliatio apho .dicendum <^ non fol um hi morbi in hac g ta arf ^no tccontingercpoiTunCj immodSi ali^pluresquos grawa fticf p' brcuitatistacuit. fcruaci ExpofitioiViarfii^fupcrCoracn.Galenf. iif ^ ca Prim um quidcm fcripfi t. Ga?. comcntando praefen COQ» tcm apho.duofacit. Primo continuat ipfum adpr^cede tiaciusponcndointcntionem.Secundocxcquiturcomi- fnentando<SiIittcram cxponendo.Sccundaibi( Verum tcrtiam aetatcm . ) De prima dicit Hip.nominauific pri tnoqualitateSiSifup.nocumenta infcintibus «Scnafcen- tibus contingentia,poft:ea tctigit qualitates Sc nocume taproduccntiii dcnt€s.Nuncucrotangic|tatem inqua dentium natiuitas completacft: uidnam aetati pubcfcen ti^qaetatc c6pIctaanno.I2.ucl.I3.adplus didurus eft Hip.actatcm aliam,cuimulta ccwrum nocumcnta ca tingunt. Vcrum tcrtiam aetatcm. Nuncfadtquode df(fii;um.Et primo cxponit,hancpartcm pcrifthmia fpo dylium intus impulfioncs. Sccundo ueri ficat 8C cxpo^ nit hanc partcm .afthmata.Tcrtio hanc partcm. lithia.- fcs.Q^uarto hancpartcm.liibricirotundf <SCc.Q_uinco cxponithancpartem.acrochordoncs uiq^ adflne aphow Prima in duasfccundum <^prima continct duaspar- tcs.Primo facit quod cft di<flum. Sccundo dubiofatisfti cit.Secunda ibi( Cur igitur Hip.) Pri ma in crcs. Primo «xponithocuocabulumpcrifthmia. Sccundo quadaai diftincfcioncm pcriffchmiae fcu tumoris. Tcrtio cxponic haaic partcm fpondylium .Sccunda ibi ( Hx autem con- fillac.)Tcrtiaibi(Ec ucrtebrg.) Ocprimai^ctt Hi^p» HIP P O' 54 .dixtxlc periftbmiam cucnirc pnoribus , quodaomc im portat cumorcm in loco tntcr osd: mcri ,qucm lociino^ minatgf aeciiithmum, quod cftdfctii uia ibi/ta pofita f ntcr duo prf dpitia,qua uiam latim' nominant fcmitam graecitamen utdcntur abufiuc hocnomem prgftiaijc huicloco. Hgautcmtonfillg. NuncGaf.faci£quode habitum diccns q>iftctumorcft aiiquandoinpeliicuiis f n trmfcds ftx)machi 3c meri Sc guicuris 8c oris,aliquan do cft in m ufculis pofitis poft has pdliculas. Bt ucrtc- brg . Dicic q» ideo eft neccirc, utfpondylcs colli paqan c fmpulfionesincrinfecasfubinfcrcntcHip.fpondyliiifc cundum colium. Nam cum laccrtifianc cumidincccirc cftfpodyltemoueri ucrfuspartcm intrinfccam colli fcu ucrfusproram,quam tamcnnonnominauic HipAnlit tera, CurigicurHip, Nuncfecfcquodeft;diccii&ccns q^ oportet nos inquirerc quarc Hippo. non dixit hg c ac- cidcntia fieriin pucr^ Sc nouicer nafccnribus , aquorii ccrcbrishumidis defccnduncmultg humiditatcsadinfc riora fup.potcntcs faccrc hf c nocumcnta. Adquod re iix>ndes Gai'. dicit q> Hip. cft opinatus. 8C patct g ratio nem q> pucri nouitcr nafccntcs moriuntur antc^ hgc I9 ca tumcant,propter dignitaccm horum locorum , quia ncruorum 8c laccrtorum non |X)tcntium fuicincrehgc ziocumenta. Itcm mcmbra nouiccr nator um func i ta tc ncraq^nonpaaunturcxtcnfionejimmopropccrcumo^ rcmrumpunturpotius- lamueroaftfima. NiicGaE. facit quod cft;diccum .Et primo fadthoc. Secundaiatif- fadtduiMo.Secunda ibi ((^uoshumorcs,) 0c prima dicit fic Gaf*.<j» caam hgcaecaspatstur afi:hmata.aftiima uero dtfi-equentia anhditusquam patiuntucfufifocati, propter neccllQtatem frcqucnccr rcdpicndi acrcm,quo- libet entm animalinimio motu fcu quafi fuflFocato tocua anhelitus amittitur.vndc nccciTe eft trahi mulcii dc ac- rc,cum uclitrccupcrarcanhclitum. fedii afthmano H atproptcr has caufas.fed proptcr ilriiftura uiar u anhc- litus 5 quae funt in pulmonc proptcr quam itrf cturam <^rtct ipfum fieri,€ric cunc exh umoribusdcfccndcn- tibusafuperioribus. Hasautcmfluxioncs. Dcfccun da dicit fic.<5>o|>ortctifi:oshumorcs maximcflucrc afu pcrioribus in gmitis nouicer , quod non neglcxit Hippi. /cdquia talcspereuntantcig hgcnocumcntafncurrant, nam uix moriuntur dum tranfcunt acali^itatc matrf-»- ds in £rigi<3itateoi acris , du cdam patiuncur piil^mo^ Bcsumbilicorum, du ctiamproducuntdcnics,<Sitani» magis moricntur antcqp incurrant aftiim^. L^is ue ro. Nuncfacic quodeft^divftum diccns «^^litiuafcsfunc morbihuic aEtaciappropriatf,proptcrgulofitatcshuiufi 2etatis,&idcomuIti crudihtunorcsadunatiintali^t^e . ingroilantur cxiitcsf n uefica fimul di urina,&: fic fiiic matcrialapidis. nacalorccorum cxiitcmulcoco^ulac hf c materia 8c trafmutatur tn pctram , hi ctiam humo- rcs crudi quanritacc multarcmanetinfcnionibus.nam quamuis non fiat,proptcr gulofitaccm , gcncraniur ta- mcn proptcr dcfecfcum digcftiuf uirturis , non conucr- tuntur tamcn iniapidem defidentc calidi tatcnacuralt ad csriccandummatcriam 8C tranCnutandum in iapidcj. . I./umbriducro. NuncGaf.£adtquodcftdiccum,di ccns<^Iumbrid rotundiaf<aridcs<&:qufdam animalia carcnriafcminc nafcunturfup.de pucrcfa^oncnonio la,caIorctamcn au^mcntantc putrcfa<faonem.nos.iv intcUigimusbcnccibum corrumj^ <S^putrcflerifnflx>f macliis<^ i fnccft:in^ pucroriijqui fiuntmatcria ucrmi iu3i,fnnouitcr tamcngcoit^ non cft caliditas tantaut polTit hos gcncrarc ucrm^.proptcr crgo msitnzSC ca- lorcmfunt appropriari huicactaa.lyumbrid ucro funt ucrmcs fubrilcs nafccntcs fco^ in i nfcrioribus ct grof fisfntcittnismulriapparcntcsfn animalibusnon <hgc- rcntibusbcnc.Aicaridcsucro fcpiusapparcntmultf 4: plusininfantibusgcnirifn «ctccfttnis fupcrioribus JS.& auccm ucnmumg^iustcrrium qui ucrm<^<^'aintur!a rictciioyrbiaiiic^emacrimbusbosfom,^»!»!^»^ Digitized by Google P A R th ihi tnuc^l coctf nuanturjquos tamtn in hocloco quia ra rilTinjc nafcuntur puerfs Hippo.tacuit. Oh hac igitur ^ufam. N«neGaFiacitquodeil-4<Aum,4tccnsacro ^ordon«s 3C fathiriafim cltc mortos , quos uulgus ap^ pcllacucrrucasSCporros, Dicit ulamo<j>hgcnomma, icrophuls^^ puftulf >n6 ^et cxp6nc,qug o la appcllata funtpcripfupuftulgiSf fiuntcx humori^uspcffimiscc multis pulfis ahintcriQribus ad cxteriora corpons , ta- mcnfcrophulf nafcunturininguinibu? , maxic tii in af ^^f§ SC gutf uribus ^ptcr tcnerf tudines carniu iftaru» Aphorifmus» 2.7. Senforibus uero,8(radmuentut€m accedeiv tibusjS^ horum multa,&: ^res diuturn^magts & ex naribus fangumis fiuxus» Thc Adojefccntfbusiiam >& pubcfccntibus , magna eoru ,pars acciditjatcj e«am fcbrcs df uting potius, 6c fangui pise naribusprofufionc^* X^Qi Grandioribusautcm,5i:iamaccedentibusadpuber*- tatcm, plurimi ex lus, 8c febrcs diuturn^ ma|;i? , ^ cx - Iiaribusprofluuiafanguinis, Expolitio Marfili) fuper apho. Prgfens apho.fic continuatur ad pr^ccdente . Poft^ Hippo.in prgcedentiapho.tetigit nocumenta qug in gta tc conculTionis contingunt, nunc tangit nocumenta co tinge tiamagis in aetatc pubefccntig. Et cotinct trcs par tesfccundum numcrum trium intcutarum conclufio-- num.Se<udaibiCEtfebresdiuturns.)Tertfaibi(Etex naribus fluxus. ) In prima uult Hip. iftam conduiio- aem. iAuIta prgdidorumnocumentoriiacciduntiftis 'Corporibus fa<flis fenioribus 8c acccientibusad iuuen^ tutem . Conclufio probatur Hc.illis corporibus accidiit fnultaprgdiAorum nocumcntorum qug affiniafunt et iimiiiain fuis difpofi tiombus prgdi Ais corporibus. fed corpora pubefcent;a funt affinia prgdidlis corporfbus in ftiis dtfpoiionibus.ergo 3Cc. mai or eft nota.quia ^ptcr confimiles difpofitfones corporaIabuntur,c6fimihV ab agentibus patiuntur.patetmfnor.ConcIufio ficin lit-c tcra poniturjfedmultahorum nocumentorum accidut fcnioribusaccfdetibusadiuuentute» In fecunda Hip. Btdt quod cft dfctum, 3c uult iftam conclufionem. Iftis corporibus acciduntfebresmagfsdfuturng. Conclufio probatur fic . iUis corporibus acci dunt f ebres magis diu- turn g in quibus reperiun tur h umiditates groflioresjfed f n iftis corporibusinucni unt huroiditates magis diucr^ fg grofliores etiam.crgo SCc. maior eft nota quatum ad partem pri mam,co^cum natura n5 poiritfuperarc ita 1» atcri a diucrfam jfi cut uniforme confequir ur «natcria ^cxiitcdiucrfa prolongatiomorbi . Ite patetmaior qptu 3dpartcmaliam,quiamatcria grofliorineptior eftre- folutioni «Sifupcrationi uirtutisproptcr ipfamplusref! ftcreagcnti. minor propofitioprobabit cxcomento dc dubi^. Conclufioinlittcraponitur. Ethiscorporibus ?iccfduntfcbrcsmagisdiuturng. IntcraaHippo. ^acit iguod cfi: did:ui?i5 8c uult conclufione iftam .His corpo- tibusaccidunt fluxus fanguinis.Condufio probat fic. 'ffliscorporib^saccidunt fluxusfanguinis,quorii cali^ Jlitas acuta dl,qug ctiam corpora loquuntur multum, qug ctiam corpora hab(cntia caliditatcm fic autftam non inultun) crcfcunt , fcd horum a>rporum caliditas aucfta t&ySc h§ccorporaloquuntur multum ct non crcfcunt» crgo &c .maior q^um ad par tem primam nota cft ,co q^ prc^tcr augmentum calorisagitato & fubtiliato fanguf pe confcquitur defluxus.Patet etiamquoad partcm fc- irundam, co^prc^tcrmultamlocutione calcfitcaput, ^am fanguis ponitur in motu. yndcfadliusfangui- pis fluxus confa|uitur qptum ad parte terti am .quia cor pora habcntiacaliditate au<ftam, qug non crcfcutmul- tum habent fanguinis abundandam foliti nutri rc cor- -^us^u|pg[ietarc ipfuix^ gii^^unit cftc p-gofa^ II r^^ tietts non facicns augmcntum fluit maxi mc g nares pro pter locutfohem 8Cc.ininov coliigt tur excomento.Con clufio ficin littera ponitur.fanguf njs fluxus ex oarfbus fupJunthis corporibus. Primo adintellccfluaphor. Cjar. prsfentis cft ponenda apho . con cordia , qu§ licct non ha beatur tertia pr imi allcg.c.in littera , colligi tamcn po- .tcft proptcr affinitatcm pri^fcntfs aetatis ad prgcedentcs, ^ concordia dc fluxu fanguinis narium tcrtio pronoftico tnm poteilis colligcrc. vbi uult fluxum maxime contia gere in aetatc minorc. 3 5 . annts. Secundo eft notanda ' ^ utilitasapho.eft.n. vtilisadaflumpronofticum<S^prg *^-«4» fcruatf uum.primoadaAum pronoftfcum, quia fcimus ^S^^^ pronofticarinocumentaa^c. qptumadaaumprgferua a»na_pu tfuum,quiafcfdscaufispropterquash|cc6tnigcrcpof^eiceti funtipfam potcrimus cuftare,ucl falrem remf ttcremul ^m pro tum. Tertionotandaeftampliatioapho. dicendbihac noiti— aetate non folum dida contfngerenocumentajimmo 8c ^"S. prg aliaqusinueftigaripofl^untper notitiam coplexionis et ieruati- difpofitfonishuiussetatis.Q_u3rtonotandu.Hgc corpo uiucpc^ raimpropricappellanturfemora,cum cnim comparati- ^^^ uumfuum pofiti uu prf fuppontt fi hgc corporano funt conftitutain aetatefcnij non funt etiam feniorajCum ett am diftent fatis notabthter a iuuentutc debentdid ab- folute adiuuentutcmaccidetia, appellatafunt tamen fe fiiora cumplus ^proptnquent feneduri 8C iuuetuti ^ prius, Q^uintonotandummultafftorumnocumenta rummcrfto contingunt hts corporibus,quiacumha2e corporamultasfuperfluftatesmulttplicent,multaseria indigcftiones m uita poter unt ex didis nocumenta con- tingere,<Si: quarc dixeri: m ukavS^ non omnia dicam fuo loco. Sexto notandum ,His corporibus accidunt febres magfs dfuturn|,quiaproptercalidftatem acutiorem 8C quf nmgfs exiccat humiditates funt groiiiiores 8c terrc-r ftrioresmagts prolongatiug febrium. Itemctiamhu- moresmaforisdiuerfitatisgeneratur in hfscorporibus^ propter inordf nati o nes 6C propter maiorem impotentf 3 calorisad debit e regulandum liumores. Septf mo nota dum^uis fanguis fitmagfsaereusin setate prf ccdentc quia tamen in hac cctate calf dior acutior di choicricior > 6sJ^pter caufasaiT/gnatasinratione, ideoplus fluxuni fanguinisnariuminhacsetatercperirfcontingtt. Viti monotanduq)h|cnocumetafiiitinhacastatemaximc ^ corporibus dtfpofitisjcorporibus autem debite regula- tis 8c temperatis non contingunt hjc nocumenta. nam maximaparticulagenerationis aegritudinum eilpalTu ^ ricorporispr|paratio.primodcditFerent^sfei>rium. , ^ Pv : Expofitio Marfil^fup Come .GaF. Indpiunt quidem . GaF. c6mentado prf fente ajAo* , triafactt.Primo comentatur primam partcm.Secundo fecundam.Tertio terttam.Secundaibi(Laborat aute > Tertia<bi(Sanguintsu€ro.) Dcprimadicttfic.<^puf: ris. I z .an^orum fiue. 1 4.iam pubefcetibusfup. diueir iimodesSiinteraporfbusdiuerlisfecundum dtucrfitatf (Complexionum naturali um , quia calidiores pubefcunt (Ciriusali)s , his accidunt muita dtcTrorum in al^s setati- buspr|cc^ntrbiisproptcr fimtlitudinem ambarii ata tum. L^aborant au tem. NuncGaP. facitquodeftdi- ,.; <flum dfcensc^ipfi patiuntur febres longiorcs ^ptcr ca- ' lorcm fuum,<S:quiamutantur fubito ^in diuerfas quali tatcsproptcrcorum diuerfashumcdtationcsiX: proptcr for.titudincsuirutumcofum. Sanguinis uero. Nunc GaJ^.facit quod eft di cftum.dtccns iilis accidcrc fangui- nis fluxus,qua calor cor um a ugetur . Sccundo quf a in hac ^tgtcloquunfur multum>Terqoquia noncrcfcunc »juItum,<Si:ideo tatoampliusaugetur fanguis qpto Cap n„K;g plcminus augcntur . Dubitatur utrum ucrucc por- ^****^* xi8cc, gcncrcnturin aetatcalia. Rcfpondetur q> fic, qufa tamcn h^c stasmuittplicat multas materias caU di tfLte ctiam cjjrifixnteforti ad pellcndum extcrius ifdcQ . h$Q(\m ualdf hujc gctaji appr.Qpriara. ' Aphorifmus Digitized by Google AP HO. Aphorirmus* 2.0. Plurimacttero pueris paflioficstcrminatur, fiae quidem in.xl.diebus h^ uero mieptem men Obus,has uaro in (epcem annis,has uero ad iuuen tutem accedunt. Qusccunq^ uero permanec pue ris,&: no fbluutur drcaiuuetute,autfoaiiiniscir ca meftruoracruptiocs^ueterafcerccofueuari]^ ^Thf . Plurimi ucro a£Fed:uspucrilis gtatis iudicantur, aut iniraquadrageii m um diem 5 aut intra feptitn ura mcn- /c«j,autintra fcptimu annujautcum ad pubcrtate itur. Q^uiaute pduranntnec folui potueritpubcfenti ,auc foemin|cu menftrua crumpunt , ^s cofenefccf aflblet. ILco* Plun'm|autem pafirfonespuerulKiudicantur, non n ullg q uf dem in quadr agtnta dtcbus , nonnull f in fcptc mcnfius,noniiulIf ueroinannisfcpte,quaedam ucroia ad pube anteccdentibus. Q^u? uero permafcrint, ncc f pubertate finicnncpueruhs, aut f oeminis cii mcnftr ua «rumpunt,confencfccrcconfucucrunt. Expolitio iy\arfil^fupcrapho. Prgfensapho.28 .continuat adprgcedcnte fic. Poft i^ Hfppo. in prgcedcnuapho. coparationcm quandam pofuit ^tatis proucctioris ad gtatcsprgccdcntcs , Sc pofu itfeb,f tatfsproucctiorismagtsdiuturnas, nunc tangft comuncstcrminationesmorborumpucrorum,<Sf ma- ximc chronicor um . Ep continet prffcns aplio , duaspar- tcs.Primo cxplicat terminationes morborumqug noa inuctcrantur.Secundoinfertmorbosaliguosinuctcrari jnafculfs SC tocllis.Secundaibi( Q_u^cnq^ pcrmane t) Prima i n dijas. Primo Hip. prf mittit tn gencrali inor- bospucrorumtcrminari. Secundo fpecificat terminos iiiorhorum.^ccundaibt(Hgqufdcmin.40.) Inpri- ma uult Hip.codufionem hanc. Plurimg pafftones puc rorum alfquodcteraiinato terminorcmouentur. Gon- dufio ^bacur iic. fupra pluriespalfioncs natura cftpo «nsjut non deucniant adaltas , feu falte pcrfcucr cc uftp adfincm uitg. ergo<S:c.antecedcnspatetadcxperientl- am,& cttam proptcrltmitawone matericrum .c6 fcquc tta nota fatis.cofcqucns ucro m lictera ponitur, fic lip. dicence plurim^pafffoncs pucrorum tcrminanturino^ do cxpofito. In fecunda fact tquodcfidf cfium. E? con ttnet quatuor partcs, fccundum numcrum quatuor tcr ininationii.Sccundaibt(Hf ueroin.7.mcnfibus.)Tcr tia ibi ( Hg uero in.y. annis. ) C^uarca ibi (H$ ucro a4 iuucntutcm. ) In prima particuia Htp.uult concTuflo- 11 cm hanc.Aliquf ggrttudtncspuerorumterminaturin dicbus.40.ConcIufioprobaturfic. dies.40. cftprima diesmorboriichronicorum ergoaliqua^Cc antcccdcns ponitur in comcnto.confequencia tenct , quiapofTibtlc eft maceriam talitcr difponi tn pucro,ut fibi hcc cr^cica tio correfpondeat.huius rationis cofcqucns in lijfcrapo nitur dtcendo,ccrtc he egritudtncs,quiaaliqu2e tcrmina turin.40.dicbus. Infccundaparttculafacisquodeft didum.^uultcoclufionem hanc. Hg^gritudincspuc rorum terminanf ur in fcptem mefibus. Condufio pcr fuadctur fic. aliqu^ aegri tudmes pu^rorum tcrminabi- Ics funt per mef<s Sc non per annum folum ncc pcr dics. fgitur aliquf tcrminantur in feptem mcnfibus. antccc- dens fattseftnotum.confcqumtiatcnct, quia tcrmina- tfo carum maxime debet eile in menfecritico qualiscft. 7.huiusconfcqucntif confequensponiturin littcra.Hg aegritudincs terminantur pucris in ftptan mcnfibus. Itcm tcrtiaparcicula Hipp.facitquodcftdit^umtntcn denshancconcIiifion«m. Aliqussegritudtnes pucrorg tcrminanturinannisfcptem. Coiidufiopcrfuadctfic» /Uiqus talcs fgritudincs tcrminabiles funt g^annosnon Siptc protclari ad iuucntutcm . ergo maximc tcrminatur pQ anno.7 .antcccdcns cft notii.cofcqucncia tcnct,qui;i aSi<}ua criticacioattribuf tur ai^io.7* huiuscoaff^vfi^ H I P P p. ff jt3$cofcqueiis fic c a littcraponitur. H^ a^ritudin€spuc rorum tcrminantur i n feptem annis. In quarta parti cu la Hip.factt quod eft diclrumjuolens condufionon hac. Aliqug «egri tudnes pueiorum cxtenduntur uf<^ ad f u- ucntutem .conclufio probatur fic.al^uf tales funt cum ddcStu uirtutfs<S^ taraindTpofitfonc, utualeatadhac setatcm extendf .tgttur apparebitanteccdes. nota eft co fequentia.Ck>ncluilo fictnlitccraponitur. H^paiTioncs puerorum cxceduntur adiuucntutem. In fecundapar te prfndpalifacitquodeftdiccuin,& uultcondufionc hanc. .^r ttudines quf non funt curacg i n iuuentute ia mafculis aut f cemi nt s ofrca mefi:r uationcs fol ucr unc in uetcrait. Q.ug condufio probatur fic. fllg aegritudincg iblucruntinueterariquf nofuntrcmotg agentcextfi:e tc fortiori ad rcmouexidu,fcd fiegntudf nes funt huiufmo di ergo 6Cc. maior cli: nota.d: apparcl» t minor. cond u Iioficfnlfttcraponftur.omn<% aegrttucbncs non curatae circa iu ucntutcm aut m ulicribus drca crupciones mcn ftrtsoiiiconfucueruncinuctcrarf. AdfntcIicd:iiapho. ^^ . cftprimonotandaconcordfa,qu9habccur.l9. Concf- ^^^pf ncntiscap.dcfigmficaaonemorcfsabfq^crifi. Sccun- OiaupiM do cft notanda jitihtas apho.cft.n.prf fens apho.uttlis^ °^^ ^ tumada<S:um pronoftfcum utnotum eft. Tertio cft oottf- notandaampliacio apho. diccndo c^ no folum tn hts tcr ^^ ^ ' ininisprgdiclgpafrionespuerorum terminantur,fmaK» ^^ dC alfar um setatum , quia tamcn pcr «ecatum mutac»>- tics quofdam morbos tcrmtnari contingtt, 6c quia dicc^ jnutatfoncs maxic ficri piit fnci{»'en<k> apueritia dCc, idcp depucritta fedc mencioncm. Q^uarRj nocandu no tanccr circ diccum plurims,ad denocadum <^ ctiam alf ( ^gricudines chronicg ucl acutf al^ pofTimc termf narj tcrmfniSjhi tamen termint funccomuniorcs. Vd dfXft Sc mdius plurt mf ad denotandu q^ hic loquitur £>Iii de chronic^. Q_ufntonocandum.Pertcrmfnarf fntellfgf _ —. jnusuclfnteiiigercpofrumus cridcc tcitnfnarf udnom "^^ criffcc. Scxto notandum. Perpairronesintdl^itH^* qufo» raorbosmaximc complexu>naIesi^ cri fim terminal^- Ie3,aut acddencia confcqucncia morbos. Septimo noca dum.Notancer incepcum cflc aquadraginca dicbus,»^ pccr eoscfrcprimum cerminum chromcoru morbora* Expofitio Marfiig fupcrComcn.OalcnJ. Sf ucrbumdiutinf. Gaf. commcncandopr^fcntein apho.duo factt. Pnmo tagit diucrfitatcm (en^>tur<^ ca. ^'ncdle6:uhuiuspartisplurim9. Secundocxcquttur uc rificando apho. SccundailM ( Ex<i*cbusautan.) Dc prima dicit GaF. <;^ in al^ libr^ lUiuenitur fci^tuQi in hocapho.qualitcr puen in uita pcrmaneant^fi tamea jaddidfflet huic partiplurf mg diuturn^ mdi uscilct>c6- ruetudotamcnfuorum ucrborumcum dicat ab£>luce morbos aiios ucllcf ntcliigidiuturnos,qu^inIocismul tisuolcnsdiccrcdemorbisacutisponithancdetcnnfna fioncm acutos.dt uturnosucro ponitabfoiutc.ud diccn 4um parta» ci^c i nc<»nplctc pofitam. fui^I^mus ci^ Prina- 4tpfamfic.plurinjaeaegritudincs diuturnae termmantur pjjijjj^j. puffris, Ex dicbus autem . N unc GaFiadtquod cft <fi ^ diu'^ <S:um <Jiansprimo quadra^cfimam <Kem cfic principid j„ ^/2 inorl^* diuturni ,5!: fincm acutorummorl^rum mata- g^ torum indiuturncs. Dfdcfccim^ c^omncs pafQon« ^uzati tranfeuBtcs hunc tcrmmum proccduntper feptenarrSi non folum dicrum fcdmcnfium^Sf annorum , dicic ctia q^ pcr tranftuntes feptenanum computandj funt per I4.quartufdc<amus.n.finiscftfccundifeptenar^. VI timo <iidt<^maximc contingunt mutation^ Imriipal^ fionum puerispubcfcentibus d(^mulicribus i^ruax^ admcnftr uatf oncm . paflf on^ autcm qug h^ tcmpori* bu? non fini untur neceirc eft f nueterart . Aphorifimis, 29»^ Ado!e(centito uoro, £mgu!ttf s iputa phdii^ Csjfebrcs acatar,cpifcpCiac,SaUae^grftiKlmcs^ &:ii3«mcpraedidac» Digitized by Google Th€» ciditiu. ina^ni-' buspro cixs ca- non. Adoler uFado' lcfcere dok- fcens. ": P AR TI. iuucmbus/angmnts fcreatJonesjtaBesjfcbf cs acutse i:omtCiales,etreI(g morbijfedpr|cipuequf enumeraui; Adoiefcenbus aute,fangainis rpuitioesytabesjfebrcs gcafSpjaJorbusconjstialiSietalijjledprgcipueancedicl:!, Expofitio Mariili) fuper apho. Prarfensaphor. contmuaturadprxcedente fic.Poft ^Hip. inpracedentiapho. tecigit cerrninoseomunes inofbof um chronicorum puerorUjUC in ahaaetace mu- tabilium^nunctangitpaiTionescontingccesiuuembus. Et uult Hippo.concluiionem hanc. SanguisfputavS^c. contjngunt tuuenibus.ConcIufio probacur fic.iae paf- iiones contingunt iuuenibus,quar um cauf^ mazcate iu uentuttspoteruntreperirijfed haruni palTionum caufae in setace tuuentutis pocerunc repenri.ergo«^c maior e "jioca.colligicur mfnor ex comenco.Concluiioficin li%' tera ponicur, fpucafanguinis,phchiils,fe. acucg ,epiftg, <S:al9.morbi,i;: maximeprgdtcfti concingunt adolefcen ttbus. Primoadincelleclum apho.nocadaeftapho. co cordia,qu$ coUigi potell: ex cap.de xcacibus.primapri- rai.vbt ponicur tluxum fanguinis accidere iuuenibus, eorum eciam feb, eirecholericas. Secundo eftnotanda utilitas Eft.n.vtilisqpcum ad accum pronofticii (uceft eutdens. ) Tertio eit notanda ampliatio apho. dicendo cp non folum h| pafTiones contingunt iuuenibus,immo j^alie pairiones,has tamen explicuic utcomuniores. ' Q uarconotandii qputsadolereueladolefcereproprie tribuatf setati precedenti iuuentucem,quia in ilia iic cre- m^mu.8Cnoti in ifta, quia camen iuuenesfuncin ejle g feAocrcmenti dicipoiiuncadolefcences.veldicunc ado lcrcinperfecaone.ffenfuixinceriorum. Q^uinconoca dum . Sputafanguints non contingunc in hac gcace pro- pcer dcbiiitacem uircucum,fed propcerfanguiniscomo Itoncm ,5:: uehemenciamocuii corporeorum.iiFrphchi- jfiscoi^tingit in hac §tate confcquens fpucu fangutnispa trefaCtuni.Item in hac gcacc iiixc feb.acuc^, eoc^ in hac .gcacemulciplicancurhumorcs cholertcimorbos acucos ctficientcs. Sexto nocandura cciam ( ucfamicur ex co- mcnco)<^in hac ^cace non iiuncepikplig , nili de per ac 'cidcnsdC propccr inordinacionem di|caru coplexionem iuucnutn non apcacpilepiic,propcercalidicace<S^ iicci- tatcm iuuenii Scc. Scpttmonotanda. Per ^gritudines aliasHip. intcHigit morbos matcrtaies aut immaceria'^ iespotcntcs contingcre in hac ^tate propter inordinatio- jiem digtarum,maxime tamen incelligit morbos calidos proptcr caliditatem iuucnii igneam eiie^Si: acuta, ut col iigitur primo huius comcn .14. qut crefcunt, Odcauo notandum. ^laximchg fgritudmesconcinguncinhac ^catcproptcr caufashabitastn eonimenfo iiaecontia- gant dc per fc i! iic per accidens. Expofitio MarfiIi)fupcrGomen.GaF. Cum primas|tatcs. GaF.comcntadoprgfentcapho. ficproccdit. Primo tangit qucndam defeclii Hip.^ de- jFecius excufationcm. Sccundo comenptur apho. Ter- tio tagit bonii ordine que debuit feruarc Hip. in aphoi Sccunda ifai( V^rumhancgtatem.) Tertiaibi((^uar« indiusfucrat.) Prio^ainduas fccundum duplice defe- ^um,qucmtangitGaF. inparte.Secundaibi (Atuero lionfatplcnc.) 'Dcprtmadicit ficin fententia GaF. <^ Htp.multumfubtilicerlocutus cit abtjtateprima u£i:^ sdpubefccntiam.^S^dicit Gaf. fe ignorarequare tacuc t^icftateintcrpubcfccnttarn 6Cpcr{cStzm iuucntutcm «xiftcncciii.Adquod reipondecidcm GaF.diccnsq>for- 'tc putaiiit Htpp. nos inccUigcre per <gcacem anteriore :et tequcntcmjquta |taccm iuuencutisqualesmorbi ciTeitc ^uturi in hac f taccintermedia .nam hf c ftas itcucmcd^ inccr iilasduas gcacum comixcashabectnfirmicaces, Sc -hrittnafculimaximcfluxiifanguinisnartii , ficiicci^ di jftum inpubel"centibus,etiinitur hi? fluxusincipierjLS-a pubefccntia tn luuentUtc. cbhocergo rcticuit Hippo» |jaac g tatcm poQcas poft pubejfc^tcs iadoicfcentcs feui« J uenesiquosdtcitpatifpurafangutnissphthifimjfe.acii-- r3scpiIepiias6ii:aiiasGegricudines, 5^bene utdetur adiii jciilcmaximc uero pr|dfccas,fuppic propter caufam ^ Tignatam At ucro non fatplcnc. Nunc GaF.tacicqcr eft diccum dicensc^ Hippo.neglexit hic detcrtninarede febribusacuttscontingcnttbusnon minus pubcfccnttr- tusqp adoicfccnctbus.eiTct ergo bonum fi diccret maxi mcacuci morbi.f.febres tcrtians SC caufon ueruunt h^ uc morbi propri) quibus choiera r ubea dominacur . Vc rumhanccstaccm. GaFiacicquodcftdtiftum. Ecprt- mo prgmiccic qualicer, quia acctdencalitcr fpucu fanguf nis Sc phthiiisconcinganc his corportbus , poncndoecia caufas fluxus. Secudo infcrt caufas phthtfis. Tertio ept lcpfif. Dc prima dicit fic.q>phthi{is<&: fluxusfangut^- nts non appropriantur huic actact accidencaltter conciu' genceseidem.£ft.n.di(ftumrupcrius,quiainfecuado<^ fenesminusscgrocanc iuuenibus.cum iuuenespaciatur mulca.vnahccerahabecpropccr tenericatcm. aliahccc^ y a propcer temertcaccm . ucrac|5 jiccera faluari poccft ,prQ pcerenim ceneritacem rumpuncur,undedc facili a cau- facxceriorijpropter eciam cemericace multafaciunctu- uenes,pu-Qpccr quf uene crepanc.non crgo concingunc iftapropccr defeclum ut^rcUcura eorum tncurrunt ergi> fluxum fanguinis.f propcer fracturam uene,aac,ppce^ pcufTioncs SC falcus aucquaslibet aliasrcs talfcer > ut rS pantoccurrcntcs,ueIpropternimi3muocifcratione uel proipter nimiam fr igtditatem , uel propter iacer e ad cerra fineculcicra uelleclo ucl ftraminc,uclpropccr nimiani comeitione fupple uel pocum . Ad fpucu . Facic quod ^ftdict:um&;dicitficcjpropccr fluxum fanguinis fup» concingcnccm propcer fraicuram ucng pcAoris uelput moniscaduncin phchifim.phthiiis ergo non uenit nacu klf ter f uuenibus,fed confequitur accide taliter . Mor-. (^^^^j.^ bi autemcomitiales. Facitquodcftdidum dfcensept^^^.^^^^ Jepiias rion ucnirc naturaliter iuucnibus, immo eit mi-^^ joHicur randum qualtter dixerit Hip epiFtas ucnire iuuenibus^^,^|^- ^ cum aIioiocodixerith.uncmorbum ciTe .|>prium infaur tium. 5::mucarihuncmorbanj fecundii mucatione^a£ca' tfs.cotingunt tamen epilepfig adoiefcetibus ,ppccrinorr dinarionem dietg,<S:quiacontinuefatigantur , nuncfa mendo,nuncviigiIando,nuncnimium calorem fuitinea do uel frigus.calorc crgo cxtrancato incurrunt meFiamp ^uis hoc ilt rarum,fecundum hanc rationem alg muitt inorbicontinguntiuucmbus. C^uaremcliusfuefit. [ '. Facit quodcii:di<ftum dicensc^ ciTec bonum fi Hfppo. dixiiTct fic in loco ifto . omncsmorbi quos nos recorda- raurdixifTcconttngcrcalijssetatibuspolTunccontinge- rcadoicfcentibusjSirproprie caufon^tertiana. Circa Dubii* comentum dubitatur quid intelltgat g aecacum medta f ntcr iuucnruteir» perfectam 8c pubcfcentiam. Diccn dum <^per gtatcm pubefccntig inteliigtc setaccm mitce "dipubem ilucianuginem.pcr j£cace ueroperfectetuue tucis inceliigi c accatem qu'^ eftin .30. vel.3 5 . anno.per tetatcmucro.appropinquancemtauentutiqua Aui.ca} ^uice» ide tctatibusappeilat setate fortitudinis icell/gichic CJaR. 'actacenjdtAisartatibusinte^rmediaaKSi^c, ' Aphonrmas. 30* . Vltra uera hanc aetatc,ailhmata, plearitides, periphleumoniajlicargi^^phrenitts , caiifondi>' arrhtceae diuturnx , choler^ , dyffinteri^ , lica^ jerf^, h^morrhoydes* Q_uihanccxccfrerunt xtatem,i3S3chcIaftones,co» ^lcs,pulnionie,obliuiarij,deiiria,ardorc^, bilares,al u^ Jluorcs iongi dtiTicuitates inteftinor ui;i , le uicates intct ^inorum,marifc2. - yicrahanc2tatem,afthma,idcftcrebcr anhclftusj, 'tHorbilaccralcs , pulmonisinflamationes, ietargt,phr-c iiictides,ardorcs, diuturnaprofluuia , chokre, diificuli- ■mesiceftiiioruj ieuitates in ceftinorii , hf m orr ho^d^» Expofirje The. r.yc©* Digitized by Google A P H O. Expofitio Marfilnfuper apho. Prifcnsapho.i l .contcnuacuradprgcedcntem.Poft iqi H«ppo.in prf ccdcntiapho. tetigirniorbos contingen tesingtatciuuentuttsnunctangjc morbos contingetes in f tate fcne(flutis*prinia.Etuultconclulipnem iilam. Afthmata^^morbiqui fequuncurfiynt in ftateiuuen tutis.Cocluiioprobac fic.tn ftatefiuntafthraata&c. inquamultiphcantur ucl reperiunturcaufg horijmor borum.fedin scateiuueritutrs multiplicantur lucl rcpifc- riuntur caufg horum morborum .erojo etc .maior nota. minor colligitur ex comen. condulio fic in httera poni tur <j ultra f tatem iuuentutiis, quia fup. in ftatc primi leni) fiuntaflhmata,pleureftsperiph!cunionis>litargi9 phrcnefis, c?ufon,d<arrhioeae long^ ,itcm cholcrici flu- xus,itedyirinterigiS:licntcri^ethgmorrhoydcs. Prio ^gritu prp intellccfiu apho.eft notanda concordia, qug coUigic dinuk" cxjJfiicrfislocis particularibus.in quibusponuntur cau fiu ^no fgiftorum morborum. Secundo eftnotanda utilitas.e ^i^"sp cnimyttiisadpronofticandumut cfteu«dcnsaccaaad viiiuul pr|uidendum,neh|ccontingantnocument3debitccor ^ucca' poraregendo. Tertioampliaturnonfolum hfcnocu- fioa» mentacontingereinhacjtate^fcdctiamaliautcxperic tia nocat.de hts tamcn ut notionbus eft f acfta mcntio. Expofitio iV\arflIi)fup Come .(3af. luuenumgtas. GaP.comcncandoprgfentcmaphor, fic procedic. Primo notificat nobis iuuentutcm Sc fcnc- ^uteni per tempus in quo comprehedfitur . Secudo fup plcndo apho . tangit quofdam morbos in fenio continge tes.Tertioc6metaturapho.Q_uartonosada!ialoc3rc mi ttit . Se cunda ibi ( N am quf iuuenibus. ) Tcrtia tbi ( Afthmafi uero. ) Q_uarra ibi( Amc quidcm.) pcpri madicitq» iuuentus terminaturin quinto fcptenario, quia in anno. 5 5 . vndedicebatHip.in lib. pronoflicoJ^t q>fupcrfluusfanguis iitcxiftcntibusantc.35 .annum, cui f tati iuucntutis fuccediitduo feptenarjt), fup.m qut buscftprima fenc<flusinqua ftatclaboratur multum 6^ afTuefdt corpus omnibus pafTionibus , ut fami Scc^ hg tamen pafTioncs pl us nocentfencduti ^ iuucntuti, quiaiuuenesfuntfortiores^ perfc<fcioresnaturaIiter. ^ Namqugiuuenibus. NunclFacitquodeftdi<ftii^di citq>hialij,quiafenesfuntchoficf &nigre coplcxion^ iinde incurr unt mania corum coplexionc <&: natura ft- milataaucumno,quifucccdens ^itaciinueniti^^rporg plcna chofa fuccenfa 8c genita in gftace. aiTimilatur cr<- go autumnusfrigiduscxiftens huicgtati frigidf.fimili tcr in hac gtate corpora in ueniuncur plena choFa fucccn lainiuuentute.&dicic Gaf.ciVemirandum quarcnon afcripferit Hip. mcFicapalTione huic f cati inquibufd^ tamcnlibris inuenit Gaf.hacinfirmitate attribuihuic ftati.<&:dicitGaF.fencfcircquis fuccedens Hippo.hoc afcripfcrit crcdcns hoc ab Hip .negligcnc prgtcrmilTum. Dicit ultimoqao ad hancpartem GaP. q>muItimoriii tur phchifici in hac |cace.fpuences.n. fangumem in iu- iicncucc in phthifim deueniunt in hac f tatc 3c moriun- tur .fputum tamen fanguinis prius ceffat in cis non cxi- ftcntc tanta fanguinis q^titatc qpta in mucnibus. Afth inafi uero. NuncjFacitquodefldi<flum.JEtprimo com inentatur h|c partem,afi:hmata,plcurctides, pcMphlcu tnoni^jCt phrcnefis,ct caufon.Sccundo hanc p^arte .diar rhioexdiuturn f .Tcrtio hanc partcm .litargis . Q_uartQ hanc par tem . lienterig . Q_ uinto hancpartem . hg mor- rhoySes. De primo di cit q> afthmata,pIeurcfis,(S^ pcrt phicumonig plus cucniunt huic ^tati q§ iuucntuti corpo ribus huius f tatiscxiftcntibusdebilioribus.fcdHippo. t omifitmorbosadolefccntum brcuitcrtangensaliosmor bos,nam phrenefis contingens exapatibus f^guincis 4 panniculorum ccrebri fiuc di?phragm3tis,cau£b|iesetc amgeniticx choFarubcaputrcf^iftaintra ucnas,<Si cua I cuatio rubcg choFg upmitu.|iFfecciTtt,(5!: dyfTinccri^ no t mtnus contingunt iu|jeiijibus q| hijic ftati omniijm cair ; j^scxiftcntibusrubciV^holcris. jpiuturaiora, NwBg H I P P O' s^ GaF.facit quod cft did:um diccns q^ logiores Aarrhioef Diar- caufantur in hac gtate ^ in iuuentutc , quiacorpora in rhioex hacgtatcminusegentnutrimento^in ftatibuspr^cc- ca SCp dentibus in his eciam non fit tantadifToluifoncc ctiam ptcr qd tantum habent calorem ut prius,etiam uirtuscontcnti- longci. ua dcfecftior eft in fcnioribus. Caufatur ergo diarrhia ucl propterminorationcm uirtutisnutritiut^ in trafmu tando nutrimcncum corpori,uelpropter cholerg rubcg acuitaccm intcflina pungetis qug omnia in hac gtaccrc periuntur primo primum ut cii:notum>ac eciam fecun- dum exiuuetutcreferuatacholera, aceuam adufta ma .teria,idconecciTariofitlongadiarrhi3. Fcbresquidem. Nunc GaF. facitquod cft di<ft:um dccnscj>iitargia cum ^■cbr.c.eft cxhujajoribusphlcgmacicis adunatis i ccrebro 5$!:dominantibusin hac gtate,in qua proptcrf rigi<iitate minusgeiicranturfcb. quia tamen corum corporanon iunt itafri^ida ut fenior um aliquo modo funt generati . uafcb. JLcuitatcsuero. Nuncfacitquodcftdictumdi ^*^°J* ces<j>caufajie.terigcftmateriafrigidaphlegmatica aut "getl^i mutatacopicxiojfuppleinconucnicns contcnciuS uirtu ^'SfSc tiflomachiuclintcftinorum autdcFcctuscotcntiug uir ^"^- tutisucl uuincrainfupcrficieintcrioriftiomachi uclal- terius. Sanguiuisucro. Nuncfacitquodcftdiaii^- ccns q» hf mor rhoydcsappropriantur hiUc ^tati , quarfi caufa cft nigra choFadefccndais in uenas pDftcriores m ^uibusabundat. Amcquwicm. NiicGaF.fadtquod cft dictum .dicens q^ omnes morbos uei accidco tia tactos pcr Hipp.attineri hxiic gtati ipfefccundump>oiTe fuu cx pofuit.uolens tamejti hocinucfti^arc prof undtus legatll brosGaF.quorumqucr^n^onumcrumiS:: utilitaccm lc gatlibrum lingularem <Si:folumqu«n deordinel^cn r:^^^ .dilibrosccanpofuitGaF, Primonotandumdrcaapho. ^- ^^^" Sc comentum.litargiapotcft fumi dupliciccr. Vno tao^^ " .dopro apatcphl^^macicofacto in mcaobus fubftanrif ccrebri, cum irarophlegma tranfcat ad fubftantiam cc- rebrimedullarcm propter ci us uifcoficatcm , rarocti* am ad cercbripannicidos, pr<^tcrphlcgmatisgroJQGltu-' /dmem ut.utfa>fitate>adquodapa/equitoblfufo, phl^ ;niatis humiditatc m^ormasm obtundcntc . Sumi- ^tur aliquando litai^ia pro tali acddcntc , quiaobli aio<« iic.hfccolligunturprimajtcrt^.c.dciitargia.Adpropp £tum hicfumiturlitargia modo primo , utpatct per .GaF.in cdmcnco. Sccundono»ndum.Litai^taaliqua do eft cum fcbrc,<5^.aIfquandoiion fccundum conting^ tiampu.trcFactioni^phle^matis<S^ commumcacione ca liditatisprstcruaturam cordi.Dccaufoncaut-e ScphrC" ^cfi.diccndum,utdiifi:umcftdcpleurefi. Similiterdi' ccndumdcchoFicoftuxu. Etmaxime contingunt iita .rcnibusmaio r^imine utcntibus,(3^iuspai|f onibusna jcuralifcrappropriatis. Tcrdonctfandum.Hsnjorrlioy Hcmor jdcs multipliciter capiiit diucriitatem ..Primo rarioncde rJ^oy:. iiominarionis<&:formg.Q^ugdam.ii.;^>pcllantur ucru d<scri-f caicsinformafimiiacg ucrudsexmatcriapurioricau- piic«. jfatg&mcFfca.Q^uf £m appdiaiur moralcs, qualimo «s in colore^ figura fimilcs>eaufat§ ex fanguine mcla cltolico,ideo adcll; rubcdo obfcura.Q_ ugdam appcjlan t ucficalcs tumcntcsad modumueficarum, quarum ma- ccriaaiiqualitcr cft pcrmixta phlcgmari. Secunda capi- , unt diucrfitatcm ratione deuolurionis afltmilantisad uifiuampotenriam. namqu^dam appcllantur cccg feiz furdc aquibusnthiemanat.qu?dam autcm fluentcs. A<| Hemor propofitum quomodolibct diiringuantur fenibushae- yhoy- morrhoydcsaccidcrepoffuntpptcreosualdc mulripii- ^csfup, caremateri^mcFicam. Q_uartonoca,<;^hsmorrhoy . dcsaliquandofumuntur pro qum^ ucnisdrcaexcremc tratem redc fnteftinf cxiftent^^us, quarum tumortldus 65 rcpleaonibus^Af caufentur hgmorrhoydes. Aphorifinus» ^l :Scn{oribas,diTpnqe«, catarrhi c5 tuffi, firangy^ ^ie4yi&r%araai!oradolorcs,aq>hritidcs,ucr Digitized by Google PARTI. rigma,apopkxi'a5jCachex£ae,pmrftiis totius cx>r pori's,meIachoh'ae iiigtliaCjUetris^oailora dC nari am hamiditates^oculormn hebetudo, glaucqfis grauitas aaditus» ■Xhc. Maioribusnacu,<KfEcu!tatesfpirand£,deftiiIatfoncs, tuileSjftiUictdia uring ,dtflFicuIcaccs urinf oarticalor um dolores,renumdoIares, uertigines,attonrci, mali habi- tus,afpredinestotius corporis, inibmni^,alui, oculorii, ec auriu huidicates,.hcbctucJiesocfo^,grauctaces*auriu |r*Q " Senibus>fpiracli diBFicuItates,deftill2tio.nes cum t u f- fc, uringftiUicidia, uringdifFicaitaces, araculoj^ dolo- res,rcnu palTioneSauertigincSjapoplexilsmali habitus, pruri(uscotiuscor|2is,uigili2,alui,oculoj^>ctnariiihui "4itac«SjUirasobcufus,giaucedines,audicus graues. Expollcio Marfilijraperapho. ?r|f€nsapho.i2.<5;: uicimusconcinuacur adprf cc' ^ dencem fic.Poftc^ Hip.in prf cedenci apho.paffiones cc rigicprimis fenibus contingences , nunc tangic illasquoe uirimo eueniuntfenibuSiS!; eaumcrandoiilas5;:c. pio- cedit.Primocangit unam paiTionem peccoris.Secundo tangic pafftoncra peclorisaliunde pr^ccdencem.Tercio tangicpalTioncs uefice. Q^uarco cangic accidens quod dam tiicturarum. Q_uinco cangic pairioncsrcnum-Scx _ to cangicquafdam pairioncs capicis.Sepcimo cangicqua dam difpofirionem coriuscorporis.Ocfcauoicerato tan^ gic quafdam capicis palTiones.Nono tangitquoddam ac cidensuencris.Decimotangic oculorura &;nariumpaf fiones Vndecimo cangicacadensauditus.Secunda ibi (Catarrlu cum culTi.)Terciaibi(Sctanguris.)Cluarca ibi( Ar ticuiorum dolorcs. )C^uinca ibi( Ncfrefis. ) Scx-- ■ ' taibi(Vertigines.)Seprimaibi(Cachcxif.)Occauaibi ( Mefig . )Nona ibi( V cncris h umidicates. ) ro .ihi ( Ocu lorum <&: nariam. ) 1 1 .ibi(Grauttas audicusO De to- taparte Hip.incelligttunam totalemconcluilone. Oes raorbi hi continguntia xtatc fcniorum. Ondufio pro batiir dc.iniiia xcate rcperiuntur hi morbi , qua caufae morborum repcriuntur cumdebilitatc uirtuiis.fcd in hacaecacercpcriuncur cauff horum morborum cumdc bilitate uirturiscrgo «S^c .maior cft nota. minor c<^li^i tur in comcnto.codufio fic inlitceraponitur.dyfiitg co ringut fenioribus <S: catharri cum tulTt 6c ftranguri^ ct dyfTuris d:doiorcs arriculorumdJncphrefcs, <S(: ucrti- gtncsfeu ftupores.fccundum aliamlitteram cachexiaci SC torius corporispruricusjmcftg^uigiligyfluxus ue tris humcclatio oculorun? i5«:narium , hebetudo uifus glau cofisoculorum,etgrauis audttus. Ad intelledii apho. cxIocisparticulartbusconcordiacQlligatur uc ex tertto canonis pr o parte ma/ori.de pruricu uero concordia fu- j£,crr(- mitur fcpcima quarto.cap.de fcabie Sc prurif u, Sccun tudtnii do cft notanda utilicas. Bft.n . vcihs qpcum ad actum ^ fcniori nofticum nospronofticari doccns, qualesaducnicncefc busac' nto morbi fuccedunc,cx quo pr^uifi r€ddamur,ne dic« cideriu morbi contingant. Tcrtio notandumad ampliacionf nnofti non foium hos fcnioribus pofTc contingerc,tmmo morr cus ca- bosdl^altosnorccicacosgraciabreuicatis.hoscameidcp non explicauit , quia comm uniores dC magis manifeftos. Ouartonocandiic^^ii: iifenioresinceiliganturiuueni bus insecaceprouectiorcs iiue finc fenes pnm iiuc fecii di,dc fecundis tame ut debihoribus 36 frigidioribus ma ximctntelltgicurapho. Q^uintonotandumq>reperii^ Difnia tur hgcnominajdyfnia «Siafthmaqug duo importatdif ctafma -ficulcate anhelandi exntcdyfnia cu dilFicultatectinor- quo dif dinatioc anhelitus , exiite e t dyfnta flne fonitu pcctoris fcrunt. jmo uocccxritefubmfira , utraucorum uel leproforii.. in afthmateauxcm cft fonitusgattorum anhcla»riu. yu dc uerfus. Dyfnia fc cclat canit afthma maliic^ rcuclat» /^fthma uero et dyfnta diuidt poirunt, in m ultos modos. Bft.n.aliqua diaficultas anhelitus refpcctu infpirario- pis fcu tradus aerisad k no cxntc difficultatcf^tciJ? H IIL foccTtu huiusin expiraado, 8c taiitcr patiefts appeilatur anhelofus. Eft fcciido c6trartadilFicultasanhehcu?,cja i^ua- rcfpectucxpiracionisiSi ricpacicnsappcllacur futrtgtno mactscc fus.EfttcrttadifficuIcas tnquacalicer diiricuk^ur aar dy^n^a: heiitus,ut infirmusrcAcftare cogatur , qusjlifttcultas mocu> appellaturarthopnoeaaborthosquodeitrectum.quia 3 ; ut eft dictum^rev^tus flare cogitur .hanc orthopn_peae c^ ™PP?- pofictonemfumicequarco regiminisacutoru com. 29, *jar. circa fine illiuspartis. quicunq; phlcgminacia^c . ideo liicit uerf us . Expir at , late trahit ad fc cum dimculcate. Omnis anhelofus econtra fuffigiaofus Orthopnosa quo quc morbo uexacur utroc^. Ad propolitum cotum ap- plicando omnes hg difficuicaccsanhelicuii feniortbus co cingcrcpoiruncincellcA^ perdyfpaaas. concinguntau tcmpropcerdebtlicaccmmembrorumanhchtus<%,p- ^ ptcrmaceriasmulcaspIilcgmatic2s2dpuImone,5j:cius canalesdefluxas. Sexconotandum. L.iccccacharrusfu macurmulciplictcer,hictamen fumicur pro defiuxu ha midicacum a capicc ad pectoralia concingcr c tn his pro - - pcer frigidicacem capicum eorum <&: uir cucum imbeciill tacem.^cum ucro fiunc hts humidicaribus ftimulanci-' Sjj.2gj^^ bus uircuccm pe<fcorisadexpcikndum eccciam iine ^.^f yj^f^ ^ il conringerepoiTuntfecundum quietudinem maceri^ Dtku- 8c uirtucis hcbecudinem . Septijuo aocadum. Sumpta ^^^ ftranguria pro impatenria debice expdlendi uricani ,et diiTuria pro tmpotentiarerinendi, hsecduo fenioribus conringcrc poiTunt. Primo ftranguria propter dcbilita te expulfi u^ utrtucis autoppii^one circa collii ueflc*^ ca tinge te ex grolTts 8C phlegmacicis humor ibus cppiianti bus. Difrurta uero, propcer dcbaicaeem cocenriug ani mia acci4encali humiditace conringence. tion eft crgo ia conueiuenshasconcrarias pafSoncs dtftinAas cempo-' ribustpfarumcaufisoccurrentibusconcingcre. OAa . uo nocadum. Doloresarticulorum concinguntiftispro pccr debilicacem uircucamSi: frigidicatem illarum par- cium<^ defccnfumhumiditatumadiiiclurascanquani ad parteslaciores 3c debiliores. vnde cum non jK)iTinc rc fbluiliihumores dolorem caulanc,ueIpropcer maiam phrcnl compiexionem corum uelrepkndo 6C exceadenda fol- ^^^ ^^ uend^ corinuii. Nono nocadum. Perphrenciim habe ^j j,*tfjj^ musintclligere dobrem renum conringente , ^pter hu ^^^ morcs groiiosdefcendcntesin renes,qui dictis caufis do lorcsfaciuntrenum.fimilitercontingunclichiafcs.i.ia- pides ren um caliditate renimi lapidante hos h umores. 10. notandum. V^rrigtnes caufantur in fenioribua^ pcer debiiicatcm cer ebri eorum uapores deuaros ad cctr ^ jg rcbrum uirtuceimpotente adhos refbIuendoa.Jcem cau ^^^ ^^ fanturftuporcs,qu£arcmtlTionesuelablationesfenfatio ^ ^^* numtacftuahumpropccr frtgtdicacemaccidentalemfea -^^fg^ fum tad;usobtundere.Icem caufancur apoprig,propcer q^^'^, nimiasphlegmacicashumidicaces cerebroabundances, q^^\ ^ pcrapopfiasincelligedoepacpfiasSi^parakfea. ij.no q^^i^^ tandumucdicicur.i4.cerci) crac.z.<S^crac.4.q».cachei; ^;^q^ xia non cftaltudi^difpoilcio corporis. qua color mucac ^ ^*^* «yrporisadazurum ueidcrinum cum inEammariocr ^^.^£.^ palpebrarum feu manuu uel peduni uel coti us corporis "^ ixjnfcqucns maliriam digeftionis, SC. pn^ fen tiam m ulcar rum humidicacuni htncir^ per Oirpus difperfarunu (Si^eft dictacachexta achaco^quod cil; malu 6C exiadii- fpo qfi mala difpo corporis prguia ad hydropiiim, uc.ta gttur fbide.hocaute conuemtfentaribus propcerfrigir ditate 3C uirtutis digeftiug debilitate . 1 2 .nocandum, DiflFcrcncia cftinter pruritumiS^icabiem, quia fcabies p^^i^s cft ciim puitulis , pruricusaucmi finc, ut coilfgitur. :ji, quarri.cap.de fcabic^ pruricu.qpuisetiam aliam caa* gatdiflFeroiriam ■> hicaiuempruritus contingftfentorir bus ppter materias falfas appcUatas baurachite drimcs ■&fcrofas,qug per uiam ficacacis 6<:aduftionis genicae funtj&propcer impocenciam uirtucii fenumad.euaiCua 4um has macerias 3c proptcr carum groif itudinem . Cms- 4^^ssam^««^«? ftml?U&contin|;crf poteftmrcil(:s3^ pruritum. Digitized by Google A P H O R. pt^titu . Ex ifto iferre poiTum us,quarc pfgucdo fcnio lUcftatrinajCu.n.OTulcipIrcetparcesadultasut eit di <ftu ipiis comixtis cn partibus phkgmaticis albis dc ac reis coior caufat medius inter afuru Sc aduftu opacu ci trinusnorainatus. 1 3 .notandii q> mef ix caufan t quia pailiones melacholicse cu timore quodacant in feniori bus^pter hacgtate for coforme mukiphcatfonimefVg. Ite caufanc uigilias ppter nimia fenu iiceitatcs, qpuis p accides&,pptermuItiplicatione mulcaru humidicatii Fluxus circacaputaiiquotiesincurratfubec. i4.n0tandu.in iietris hacaetacc fiiit fluxus uetris ,ppter debilicacem uirtutis cS infe cotcntiuaeuclmultiplicatismulttshumiditatibus acci- liibus. detalibus, gbus dciluxis ad ue tre caufanc uetris humi dicates, intcUigedo ^ uecris humiditates fluxu humora le ct lieteria fcu cibale,^pter debilitate digcftiuae ct co Hebc tcntiuaecotingcnte, I ^.notandu.Iftiscotinguthcbe tudo ui tudincsocuIoru<S:auriii.t,uifus<&:auditusccaliorufe fusin fc ftiu.Primo ^pccr paucitate fpirituu Sc calorisnatura- pibus. Hsotinftrumetoru.Sccudo^ptcrmultas accidentalcs humiditatcshebecateshaspotetias fenfitiuas. 1 5.noca Glau- ^^m Glaucofiscoucnitiftisquaeno cft aliud c^ quaeda SoHs^d aibcdo ocuIorii,trahestiiadquadaobfcuritate contin gens ^pter paucitate dc ficcitate albuginci humoris,ac ctia ^pccr defl uxu humidicatu aquofai^ g ncruos obti cos ad oculos defluetiu.lte coucniciftjsgrauitas audi £us,igadiminutio ucl ablaciopprer casaifignatas i uifu. Expofitio Marfili) fug Co.GsiF. • Sencsafenioribus. GaF.comentadopr^enteapha.. 4uofacit.Primotangitquorundam expofitioncm circa hancpartcm.fcnioribus.Sccundoexequicurparcicuiaci iierificando apho.Sccunda thi{ Hi uerofepilTime. ) Dc primadicit fic,q> quidam fequentes Hippo. comentado fup.ipfum di^crcntisim faciunc inter fenes 3c feniores di centes Hip . inteliexiffe per feniores dccrepitos,per fencs ucro eos qui fequuntur {uuenes immediace fup.vS^ prae- ccdunt fcniores.quarcxpofitioquamuis fic uera, camen nonopinaturHip.difterenciamponerehic incer fenes intelligcns omnesqui fequuncur iuuenesin qufbus ii- nem imponit,dansintel]^ere feomnes atatcs tetigtlTe. Mi uero fepiilime. Nuncfacit quod eft dictu.Ec pri- mo Gal* comentatur hancparcem.dyfpncsae. Secundo hancpartem cacharricum tuiTi.Terciohancparce.ne- frefis 6c Iichiafes.Q_uarto hanc partcm .dolorcs arcicu- iorum.Q^uintohancparrem.uertfgtnes. Sextohacpar tcm.apoplexiae .Septimo hanc parte .pruritus touus cor poris.Oclauohancpartem.uigtiie-Nonohancparcenu humid/tas narium (Si:oculorum.Decimo hancparcem., hcbetudo oculorum Sc grauitas auditus. Vlcimo hanc partem glaucofis. Deprima dicit morbos huiusecacis cfle difnias.i.defectiones et inordinationes anhelitusex debiIitateinil:rumcntianheIitusprocedcntes. Q_uoni am partcs. N unc f acit quod eft diclum dicens, cathar- ros cum tuiTi caufari propter f rigiditates ccrebro domi- uantes phlegmatis abundantia,quod muitum exiftens ec groiTum his corporibus dominans 3c maxime cercbro, SC fuppie propter frigiditatem cerebri Sc humiditacem dcfcendcns in puhnonem facit difniam Sc cum tuiTi ca- tharrum .nam cum tale phlegmafacitdcfluxii,qui fup. jcft catharrus adqucm confequitur tuiTis(ut eftdiiftu.) Ad hasc cum uires. Dc tertia djcit fic,<j) fi tale phleg- inadefcenditin rencsfacitnefrefim adfenfum datum cc lithiafim ,quia lapidcm renum( ut eft pofitum . ) Arti- culorura autem dolor^s. Nunc hcit quod cft divftum diccns A>Iores articulorum fcu iuntfcurarum caufari ^ pccr humores defcendentcs in iuncl:uras ut dixi, aut p" ptcrfrigidicateinfbrumentomotusuoluntar^quiamu y«ra*- CajIorum,quacfrigiditashancaetatemcomitatur. pnis ca Vertigines SCc, N unc facit quod cft didum dices, ucragincscaufarijexfumofis uentoficatibusin fubfta- tia cercbri exiftcBtibus 3c commoucncibus feuagi tan-' fihasmfhn Ci^&»ntismSc (up. fubftantram c«cbri H I P P O. S7 fpirituofam .Sc aJiquando caufatur ucrtigo cx f umofitat tibus pclTimor um h umor uni afccndcntibus capuc cum qua fupplc funt peiTima accidentia Sc quae prona eft ad apopicxiam uei mortem. De apoplexia. Nuncfacic quod eft diccum dicensq> apoplexiae appropriatur huic aetati,quia ccrebra horum pkna funt humiditatc phlcg matica,quae fup.replendo ficitapoplexiam . Sc ideo li in his uulnera innafcuntur>propter fanguinispaucitatcm, Sc fup.phlegmatisabundantiamnunquam fanitur , ca uuinerum fanatiofup.fiat auirtutecaiidonaturali me- diante. Vehcmencius. Nuncfacitquodeft dicrum di ccns hanc aetatem femper habere pruritum ,quia raatc- r ia prurif us propcer ciitis a>nft ipationem Sc f rigidftate non expeilit , fed fup.intra manensfcu inter duas cutcs pruritumcaufat. Plurefqueipforum.Nuncfacicquod diccumeftdiccnsuigiliasliis contingcrc fenibus.fcnes vigilia cnimuigtlanc,quamuisnoomnesduabusexcauiis aut rufenis corpor um {iccitzte auc triftitia illata a fcnectute.quas ui ^^.Z^^ gilias quia patiuntur fani remancnc , prout conuenic his<S^eftcauf3,quiapropteruigilias fupcrflucntes hu- miditatcsconfumuntur.nam didc Gar.feoftendiiTc in libro compicxionum,fenu corpora naturaliter ciTc ac" ca,licetmulfiphiegmaticihumores adunencur ia his, <S;:ideo eftimancur ht fenesfrjgidi nacuraiiter Sc humi- di,quibushumoribusadunatis<S^fup.non expuifxs £c multis fomnuSjexpuliis aucem uigiliae confcquuncur* Humiditates. N uncfactt quod eft dictum dicens ma- lumeiTchumtditatemocuiorura<S;: narium procedere cx humoribusfup.phlegmaticisdrcacerebrumabun- dantibus.quibusdefccndentibus in uentres humectan- curfcufluuntuentres. Kebctesaucem. NuncficitqS eft dictum dicens hebetudinem oculorum 3c grauitate audituseiTe ex defectu uirtuds uiiiuae&auditiusssS^ fup.exali)scaufadictafuperius. Glaucedin^. Nunc faci t quod cft diccum dicens,glaucofim prouenfr e ex ul tima. iiccitateininftrumenco uifusquantumfup.adhu- morcm albugineum iup.ramea cum grolTitie fpirituif acetiamhumorum.Mulcacircahancglaucofim tangi poflunt.multaeciamdehis quiuidcntIongcd::non pro pe&econtra.qusequianonfunt dcprefcnti propofito imprcfentiarum omittacur» Indpic expofitio domini lacobi dc Furliuio fupec quarta particula aphorifmorum Hippocratis Aphorifnms» r, R egnares G couemtpurgarca quarto mefe ufc^ ad feptfmgj mfnus uero has. Minora uero ec feniora uereri oportec Mulicre uterogerente purgabis mcdicametOjfi ma Thc. teria turget, quarto menfc, Sc adfeptimum ufquc , fcd eas minus. A reccntiore autem Sc auctiore caucHs. Vterogeretes funt medicadf , fi materia turgecqrto ^^- mefe,<S: ufq? ad feptimii fed has minus. I umora aucc,ec i€niora,uererioportet, Expofitio lacobi. Ifteapho.trescontinet conciufiones. Secundaeftifctf ( Minus uero has. )tertxa ihi( Minora ucro. ) Primacodufioapho.eftiita.Sipgnatcsexpeditpur garc,niaximepuigadg (ut a.4.mefe u% ad.y.mefcm. Probat conclufio fic.hoc teporeex purgatione minus ur pgnas icurrcrc aborfuspicuia ^ al^ tgibus Sc tai nusicurritfoetus<S^mrexpurgatione nocumecu hoc t^ qpal^stgibus.ergococlufio uera. patet cdfcquetia SC aflumptii circalitteradeduccc. Prlo notapenesau- ctoresrcgiri illa noia,grauida,cnixa,puerpcra,pgnas, 5i:funtquafif)rnonyma,Iicetgraufdapropric in pofte rioribusmcnfibus fit inteUigcn^in quibus fgtus fx>n- dcrc mulicr grauac.Enixa didt qfi ad extrafgtu ei)cerc ml quado ciecit,^ fifr pucrf^ra.In ^pofito fKjnit fpc- cialitcr canon dc prcgnatibus dc maxime dcbilibus exf fteat^.Sed dc oibuspr cgnaQttbus u«rifiatur ^pho^ lacotS.aph» H Graui daqd, ScEni xa«&: puerga crpr£- gnaos* Digitized by Google P A R T I, ^ Sccundo nota.Per purgari in pro{x>{i£odcbei:cfnteHf' gi euacuare cum pharmada.f.cxoluendo 6c cligcndo cuacuante.Ahusenim moduscuacuandi prcgnanwbus potcftconuenirc utlenicndotanjin priniisf^inpoftrc- mismeniibus. Ecpcrphlcbotomtam in.primis pociiTi- OTCc6usnit,uc coliigi poteftquinto huius comcnto.io SC m illo eodcm ca.dc modis euacuationu ad fincm cap< tuli. Tcrtio notanotant^r diftism eiTc.n conucnit. uc per iioc darccur inceiligi q> non nili magna neceiTitace co gentcfuncpregJianteseuacuandae.Exponacurigicurp gnantcspurgare fi conuenit.f .fi magnaneceiTitashoc/i P urga dicaucric. Q U2C quidem necciTi tas in fex potiiTime cafi daru p busiminctT^rimuscafuseftutincoramcntocolIigicur gnatiu ubc maccria f ucric f uriofa.Sccundus cafus eft ubi mace- nccciTf riafucrit ualdeprajfocatiua.Terciuscafuseftubi fuxca tas coft principalc membr um iic contenta materia paraca R uc- ftit in re ad iplum , undc cimcamus demorte macris 3c faecus, fex cafi Q_uarcus ubi maceria peccans li c digefta, fed uirtus prg bus. gnancis expulfiua debiiis,quare no poceft per fc iine au xilio hanc raaceriam expellcre. Q_ uincus ubi maceria fo rcc ucnenofa.Sexcus ubi continsacur in membro cuius operacio eii ualde nccciTaria uitae. Q_uarto nota. Pcr pharmaciam cuacuantcm eligendo Sc exojucndo fitma gna uircutis debi licacio ccmaxime G. iic debilis,ficuceft «ircus prcgnantis Sc adh uc fastus cui comunicatur tm - preiTiopharmaci»fit eti am* fortis et magna humor|im ct tnaccricrum agi cacio (3c commocio,<S? adhuc drca par- tesucntris 6c iterum fii mufculis ucntrisin cxpulfioni- bus fcforciter conftringentibus 3c laborancibus. vnde patet ex pharmacia tam matri ^ f|cuf magnum inferre nocumcntumjquarcnonnffimagnairarainentc nccciri tate.ut in cafibus iam di<ftis cit prcgnans cuacuadarao- doiamdido. Etexhocfequiturnuliampregnatispur gatione ifferircgulariter cum medidnafimpliciterclc- ^iua,fcdquamIibctcoa(flam uel irregularem . nullam cnim euacuationem eligimus njii fortf indicattone oppo iicum indicante uc patec,Iicec min us irregulari cer dCcn minori indicaci oncad oppo iicum fiac euacuatio ta men iibus incermcdijs ^ in menlibus ex partc cxtrcmor um fe cencntibus utfnfrapatebic.ee exhiscolligitur ucritas conclufionis. Q^uinto nota.Ly a.& iy ufquc pofiti in apho.poiTunt tcnerf aut fnclufiue, aut exclufiue , aut ^inuminclufxuctS^ aliud cxclufiuc. Scnfus primi eft c^ quatuor funt mcnfcs in quibus poirunc pregnances pur garf jfdlf cctquarcus quincus fcxcus<S: fepcimus.Senfus fecundus cft ille quod precf fc duo funt me fes,fcflfcet mc diantcsjintcr quartum 3C fcptim um , fdlicct quin tus 3C fcxtus.Scnfus terti) cftillc q^ trcs funt menfes Scc. puta quartus quintus ^fexcus , ly ufquc cxclufiue recenco, Q^uis iftorii fenfuuni Gt uerior uidebicur i n qufftioc. $^cundaconclufio principalisapho.cflhaec. Pregna tesminuspurgandaefunt non pregnantibus. Ptobacur ijc.dcbiliorcs funcprcgnantcsnon pregnantibu? 3c cti ara cx purgationc maiora poiTunt incurrere nocumen- ta.fg(cur<5^c.confequcntia^ aiTumptum circa littcr^ declaraijftur. Prtmonota.LymfnustripIicitcrcxpo- Oftur.Primomfnusjidcftminusfrequcnter ucl rarius* J)ccun<b minus quf a dcbi liori pharmaco . Ter tio min us quia minorf euacuatione.Q^ug omnia patent fntellfgcQ ti.quodcftinicllfgcndum ubialiafuerintparia, utnatu ralfS compIexfo,setas5Confuetudo,repro , ^ ficde al^'s, ubi enim hsec paritas non f ucrit ftabit in cafibusplurfr tusprcgnantcm non prcgnantc magi§ cfTc euacuand| omnibus modis di^is. Tertiaconclufioeft haec.Purgatfonesin prcgnantf- bus in tcmporibus antecedcntibus ct confcquentibus ta di<fta tanpora oportec ucreri ct timerc. Probatur fic.hig teporfbusincurritpregna$magispcriGuIii aborfus. igf tur &c.patcc cofcqucntia. 3c afTumptu drca li ttcra d^ fiarabitur. Primonota.PcrmftioracSt feniora fntellf g^r^poiTumus uaria tepora^Cccunda uariu modui tenf dily a.,8c ly ufi^.Si.n.excIufiuc tcncajitur^pcrmf noKi dcbet intclligi tepus aiisquartii,d: pcr fenfora tepus co fcqucnsfeptimu.SiauceincIufiuetuncpcrminoramccl ligantur quatuor primi mefes,& pcr fcniora tr cs feque tcs fextiimenfcm ,& fic de alijs ut fupra. Secundo nota ut colligitur in cdmen.8c*Z I .tcrt^ trac.2 .cap.dc con Au/cc» fcruattonefattus&Jcautcla ababorfu.AIIigacio faetus ad matrice fimilatur alligationi fr ud;us ad arbore . In prindpfo.n.fru<ftusadarbore dcbilitcr aIIigantur,pro- ptcr humidii illud concd:cns fru<ftu ad arbor e non cflfc debice gl ucinofum et uifcofum aquofum - quia a facili ca agitantc ucl ucnto ucl fimili cadit huiufmodi fru<fcus cc feparatur ab arborc.In finc eciamacurationis frucftus e huiufmodialligatio dcbilisjCum propter illud humidum ciTc confumpcii 3c ccrriftriftcacu ualde,quarefacfllimc feparacur,cum ccia propccr fr uAus grauicace ipfum li- gamencum debilicance.Teporcaucem t ncermedio quo frudus 3c li fua ^cicace fic perfc<ftus,nondri camen ma tur us exiflit refoluta cft aquofa 8c fupcrfl ua humiditas abfpfo ligamcnco &fa<ftaefthumidicasccnax<^gluci- nofa necadhuc tcrriftrtficaca e cerrc reftrificationcred dente f pfam frangibfle ,quarc t unc tcnadfTf m e (^ for ti - terfru<ftuseftarboriconncxus.vndeexperimcnto pa- Prad:/ tctin primismcnfibusmuIcosfru<ftusabortiuos cadcrc cus put cxarboribus,&:fimiIiter inpoftremis.tn teporc.n.mc- fiuuf<$; dio cum manu dc difficili fcparantur.tgitur <S;:c . Ita cci can. dc am imaginandu ci1dcconcxionefaetus.admatrice,qua mulicri rcdifficiliorcftalfjsparibusaborfustn menfibus iliis>busad- 3C per c6 fequcns fecurius 3C cum minori timore poiTiit ulccrt s^ phar mada tolcrare. Ex quibus patec primo caufa ucri c upie cf ficans apho. Pacec fccun<3oforcius alltgari i nquinco et bus ab fexco ^ in quarto 3c fepcimo . Paccc tcrcf o in his ccmpo orf um ribusualdcperfcuIofumeiTcaborfum Tumpropceril Phlebo lud,quianoaficnfiicummagna uiolecia.Tum eciam, tomia quia fic magna fanguint s cfFufio . Vndc cocra adulceras ct phar proclamat Conciliator difFercntia.49 .<SC tu uide hi, di macia cit.Et iam fibi prccaueantfcug adulterantes merctricu contra- Iae,fnquomenfium pariantaborfum>muIta£namc^ hic rio ma funtiam extin<fl?. Patetquartoq> difFcrcntcr fc habct fe hrit 1 pregnans adphIebotomia<Si:pharmaciaphlebotomiam pgnati enim m primis menfibus facilius toIcrat,ut infra. 5 .hu- bus. fus cLpho.3c com.nono &difFiciIiusin medijsSc poftre^ Purga mis.(S:ccontra fe habctpharmacta , ga ipfam i nprt misdaru p ditlidliustolcratjfaciliusautcmfn fntcrmcdijs. Ec fi-gnatiii milisfententiahuictocaliapho.colligft.2 1 .cercg.trac. <^ aq- 2 .ca.dc cofcruatfone faetus 3C cautcia ab aborfu .3c ali- ciic^ c% qualiter quarto Alma.ca. deregimine pregnantis. licet agitada nonexplicctdcpharmada fpecialiter. <S^ allegatur pnsriipra- apho.^.colliget.c.dcmodis cuacuadi.lfcetpiitfs aphor . cfticus^ fcntcntianonpenicusapprobcc.Eteil; ucilis in aJlupra ^nofti <ftf co 3C curacf uo <S;: ,pnoftf co uc patcc. Ec ampliat no fo cufquc lum adpurgacioesg pharmacias fiedas,fed eria ad quaf canoiu cuncjcasforciccragftantcs&lcomouentes^S;: aborfum Aufcew prouocantcs, ut faltus cafus pcrcufTio exercicium «Siic. Alm af^ AphonTmus* 2» In pharmactjSj^ha ducere ex corpore quafia fponte uenientia itint,utih'a. Quae uero cont ra^ ria uenient!a,gui'efcer€. In medf cametoru ufu,fi talia ducunt ex corpore,qua The* |ia ucl fpontc cxcant, uttle cft^fi co^rajCohfbcnda funt, In jncdf catfont bus , talia educcrc e corporc,quaIia 8c L,co« iijoptcprodeuntiajutilfajquae ucrocontrariomodo pro dcunt,cohibcrc oportct. ' Expofitio lacobf . Ifi:capho.duashabctc6clufiones.2 .e fbi(Q_uf ^o.) Primacondufioeftffta.Admedfcumcumpharma- ^ cta purgantcm pcrtinet talcs a corporc cuacuarc hu- morcs qualcs fi a natura cuacuaren t cfTcnt uciliter ciiai Ht Frobatur fic^qui a medi co talcs eiiante matcrias ciia cofert Digitized by Google A P H ORi cor^en segtotznti.Sc bcne ipfam tolefatxgrotans/igi- tur SCc . paccc confequentta 3c alTumpta probatur,qui3 cuacuacur cunc cale 3C taricu quale 3C quancu euacuari oportcc,uccircaliit€radec!arabicur.igir &C. Primo noca. Per pharmacias,med(cmaseuacuarcs fiue exolue do il ue eligendo uel ah tcr intelligcre debemus. Secudo noca. Per talia no roJfi qualicaces fpeciales intelligere de bemus/edeciageneraksadcancafeexccndentes. Ter ^?'^"^.^ tionota. IvicetfpontemuIciplicicerfumac,in propofito ^rf tamenfumit utide eftquodnaturanaturaLicer no fyn^ 5^^ "^ diomaciceoperancc. Q^uarconota.Operationuanacii tco^' ^^P^°"^"^^»"^q"aeda eftfimpliciter naturalis,adqua yg pc-- .CnaturamcIinaturjCulIa.f.repraeternaturaadhuiuf- rario e aiodioperatfone irritaute,.^cutellnutricatio(5<: dige-f ^ * itio&c.Q_uaedaiimphciterfynthomaticcueIaccidetes pr|cer natara.quia caufa. f prf ternaturaliipfam ad hoc irricance , uc <j> flne ordine debcto prcmoueat uirtus ad opcrandiljficut iraultis ,puenit fympcomatibus.Q^ug dam eft qaodamodo inter hasmedia.f.^ R proueniat a Baturaitimulacadrc.nontamenadhancoperatione ir • rttata dC talirer quin debito ordine producat hanc opera cione dc cam modica ];2iione,licut expulfio prsedigeftac * matertx.Adpjropoiitupcrfpontecuacuataetiam fntel iigtc euacuaca tertio modo. Alia.n .dicuntur uel Rmplici ttr naturahcer uel iimpiicitcr fynthomatice euacuata. Ex qao patctprimojquare dixit confequcnter ciTe utt- lia/ynthomaticc.n .euacuata non funt huiufmodi. Pa tetfecundononomnemeuacuationcm anatura prouc- iif entem utilem eflfc. Patet tcrtio non femper medicum in eaacuandonaturamdebereimttarf naturalitcr ope- rantem. Q^uinto nota utilitatem 6c conuenientia eua cuacionispotiiume comprshendi ex circunitantijs, dc quibus fupra diclum eft.f.quantitace,quaiitate, tempo re,loco5Conferentia,d: colerantta,qu2e omniaper quali- tatem dedit incelligere. ad hoc.n.uc euacuaretur quale oportetrequirancur omnes circunlt;antif,ucbene dccla rabim us tercio tcchni. vS: tu ibi uf de. SecuQdacoRcluiio.Admedicu operante pertinetc]^- cfcere.i.quietareuelabcuacuandoderiitcrccaqtisefilc contrariamodo hisquse di<fta funt euacuantia. P robac fic.talia euacuando euacuareqaalianonoporteret eua cuari.igitur^c.cofequentia tenet. quiaeuacuatioqua lisnonoportetnonconfertautnonfertbene.airumptir pacet ex quo funt con traria his quse cuacuantur ilto mo dodidtomaliaconcluiione. Notaq>ifttera poteic du- plicitcr cxponi . Pri" momodo quicfcerc.i. quiecare matc rias,quia euacuatione illaru prohibere qug eucniunt.f. . ^ euacuantur contrario modo primis , quia in utilicer. Sc J^-5^'' i^c fenfus eft ucrus. Sccundo modo. f quicfcere ab cua- Sccr du cuando,utdi(ftum eft. uicn:^ fenfuseftbonus. Primu p lacer dubium. Vtrummcdicusdebcac in euacuando femper f'mitarinaturam.Etutdecurq>non,qu!anonlicecmedl co euacuarc euacuante natura ut tbi ( Q_uorii crifis flt ^quorumfadta eft.)Etquarcapfimi.Sf naturano mo uet moue tu hora mocus eius.crgo non imitatur . Ref- pondetur medicij dcbcrcfmitarinatura adhunc fcnfu, <j>taIitcrdebcteuacuarcaucabeuacuatione deiifterc^ qualiter cftnaturg conformc Sc propor tionatu.Exquo fcquitur primo c;^ aliquando nacura cuacuantc 3c medi- cocumcaipfeimitacurnatura* Scquitur fecundo <j> al« quando natura euacuante ec medico non eti am i mitatur natura.Tcrcio fequitur q> mcdico euacuanrc d: natura non etiam imicatur natura. Secundii dubiu.Anliccac mcdico imitarinaturamfynthqmaticecuacuante. Vf- Eiiatfo ^""S*^nc)nperHip.fnlfttera.<S: GaF fncdmmcn.2. iintho- J^"«^adifto.Euacuatfo fyi>thomatica eftduplcx.f. f< matf ca ^^"'^'^ 9'^'^ ^ iimplicicciv^mpliciter in fynthomatica efl du- 5f Pi^siuuatiui qp nocitiui cuacuatio. Secundii qd cca plex tra.f.plus nocitiui q^ i uuaciuf , iicut frcqucntcr in mate «afuriofa uirtutc uinccntc. Sccundadifto duplcx dk tm<ta«o,f,regularis<^ coad»» H r P P O. 5g Primacoficluiio. Nunquarcgularftcr me4'cusd&^ bcc f mitari naturam fynthomacice cuacuantcm . Sccunda coclufto. Aliquando coactc medicus debcc Medi— f mrcari nacura fynthomacicc opcrance . Patcnt i ftaecxjo ciinatu cluiionesintelligenti. Etexhoceciapatetad illuddu^ raimi- bium. ytrumomniseuacuatio fynthcmaticaiitprohi tari. bcnda amedieo, Dicitur.n.primo<j>liccc aliqua iimplt citer fynthomatica nc amedico cohibenda , non tamcn quaelibec. Prima pars patct dum euacuatur plus lauda- biiecum cafu uirrutis. Secudapars patetin dylTinteria mortaIf,quacuacuaturresuenenofa. Tenendufccua do ^non omnis cuacuacio fecundum qui d fynthomatt- ca eltcohtbenda Ccd aliquaaugenda ahqua dimmueda, 3C aliqua naturae dimittenda. AphoriTmiis. 5. Si qaafia opor ter piirgari,purgentar,&:coa^ iemdC bene ferLinr.Contrarf a uero grauirer. Sf qualcpurgari oportcc,calc purgatur,prodeftj& fa '^c. cile fcr tur . Si con tra diificulter . Sf qualfaoporcecpurgari jpurgcncurjconferc, «S^Icui r ^^ tcrfcrunc.Coatrariauerograuicer. ^ • Expo ii cio lacol». Hf c apho.quf a f ui t prima pars fecui' apho .primg ^ ciculae,fbicg fatisdeclaracusfuitnonegecpronunc alia cxpoiidonc.fmmoqueadmodumicnuic etiam Gaf»m paucislfbris rcpcricur afcriptus , nccontra morem fuii feCflTe uideatur Hip.in cf ufdem.f.rcf rcpccicfonc, Aphorirmiis. 4^ Pargarequfdem xftate ruperfora^hyemeiic ro inferiora. JEftate pocius fupra , hycmei nfra duccadum mcdi- Thc. csxncatis cft. Mcdicari aeftacc fuperior^magfs , ijyauc ucromfc- riores. Expoficio lacobf . Iftcaphor.duashabec-conclufiones. Sccunda ciifc i}^ (Hyemcuero) Primaconcluiio apho. cft ifta.Plurimumconucnfc t n arftacc purgarc fuperiora . Probacur iic. In xftace ma ximemulciplicacur maccri a per fupcriora cducibilis igf cur &c.patct confequcncia.<S(; aiTumpcum arguicur; ^a in aeftatc maxi meabundat humor cholcricuslcuisad fu pcriora facilitcr mobilis.igicur Scc, Sccunda concIuiio.Teporc hycmismaximc purgan dafuncinferfora Probaturilc.ceporehyemis maximc abundac humor per inferi ora cduabilis.igitur Scc. Pa tcc cofequencia,^ alTumpcum probacur,quia phlegma cxfftcnsgrauceftinferiorapeccns. Sfmilis fentecia col ligf tur dcmence McfucdccofoJationcmedicinaru.inte tioncprimafecunibca.adfinem.inquititerii Hip. Scc* Sc tcrtia. primi.docfc. 5- .ca iilo.Hip.quidcm uifumeftec 4.ca.f.de uomicu. Ecseftasquidemcftccmpus d,geici-f uum . Pnmo noca. Per purgac(one intelligit cuacua^ tioncm facta cum pharmaco qualitcrcuncj euacuantc , uc fupra dictum cft. Sccundo nota. Per arftatcm i ntcl- ligic tcmpus fcx mcnii um includens ueram aeftatem 6C iinem ueris<S:prfndpiumaucumiii.Similicerpcr hye- memcempusfcxmeniium indudens ucram hycmcm 6c iincm aucumni 3c principium ucris , uc coiligicur in commcnco.ueris cnimprincipium iimflacurhyemi. fi- nis ucroseilacf.djautumni prindpium d:iinisccontra uc fupraprima huius commcn.l 2 .in iine illi us , fcflicet ucncrcs hycme 3c uert,3c fecunda primi .doA.fecunda ca . ^. Ter CfD noca . Ly fupcrioia <^ infcriora muIcipFr poc cxponi . Primo fuperiora.i .g fupcri ora cducerc.Sc- cudo fujgiora,i.fu giorcs huotesjgakuiorcsgfu^ior^ laco.s.apho» H ^ I/CO*- Mcfuc Auice» Pui^ cf o gd. -Sftas quid. Hyeaj» quid. Auice, Digitized by Google The. Purga tfonil mole-- itarum cxfitm pracci- cuscan Catijs dupFr. Canjcu laril cJ porum prmcf- pm dC iims/ Purga tio ^d. V>v^m P A R T I, potcnfcs educi.Tcrtio ruperiora,idefi: partes Cupcrforcs euacuarc , inquibus uidecur magis humor chokricus abundare. Pr ima 8C fecunda expoluio eit tenenda.Con iimiiicer per omnia de ly inferiora eit dicendu . (^uar tonoca.Ad uericatemapho.requiri ahquas coditiones. Prima eit;,ut cempora feruencfuasnacuras .Secunda uc ponan tur ex parcc diTpoiition um corpons 3c regionum omnia paria quancura eft poiribile.Hts enim itancibus cum in temporcscicacismagis abundethumor.choleri- cusc^-incempore hyeraii,, «Sieconcra cempore hyemis humorphIegmaacus,patec uericasapho. cholericuseni magis uoraitu dc phlegmaticus magts fecelTu cuancur . Aphorifmiis. 5* Sub cane et aace cane,molefe iut purgatioes Sub canc3^aatecanem,medicamentorura uius di£- ficiitsclt, Sab canCjCtantecanem jdifFiciles funt mcdicationes. Expoficio lacobi. Conclufioaphor.eftifta. Purgacionesfantmoleftae fub canc Sc ance cancm . Probacur ilc. illo tempore uir- tutes funt debiltores 8c refolutae 8c corpora func iniiam macioniparaca<!5ircfifticaeriscaIidicas euacuacioni fi- endse cum pharmaco.igitur t^c-patecconfequencia.cS;: airumptum colligitur m comen.iSc habccur iimilisfen- tcnti a quarca primi capitulo quinto dum inquit. Ec ki' co^q^tempusdumafceriditmaiorcanis <&:€.&: a Mefuc de confolationemedicinarum intencione prima. capjtu lo fecundo dC eft utilis in a<ft u praccico 8c ampiiatur uc patet. Primonota. Percaneminpropoiito inteliigere debcmus tempuscanicularc,<Si eft tempusinquo qug- daniftcllameridionaliscanisappeilataab aftroiogis in matucinis apparet 3c folis ortum antecedic,^ hocell rc <fcc inmcdio sftatis.Incipicaucem canicularc tempus. I o.die lulf^ uel circa,<S!; durat ufquc ad.2 o . Augufti, ica <3» in fumma cft quadraginca d(erum,fci3icec. 20.ul- timorum luli) 5c uiginciprimorum Augufti, uchabe- cui- aGaP.fecundoaiiroentorum. cap.fecundo. Ecap- peliacur hoc tepus hora aquo ctiam fruccas horarij ap- pellati func. uel igicur ante hoc cempus,fct!icec par um ec fub tempore,quia durance canicula ucl fub , i deftparu poft purgacipnes funtmoleft^. Secundo noca. Per pur gationesintelligic euacuationes factascum pharmaco cxoluendo euacaancc.de lenitiuis auccompreiriuis iion omnino haberec uericatem . Tcrtio nota. Huiufmodi pharmaciaefunttuncm^oIcftaE propter multa. Primo proptcr uirtutis debihtatem.cum enim in his cempori- bus {inccorporadcbilicatamultum per uiani refolutio- nis, fiiperucnicnte dcbilitatc ex pharmaco exolucntc fortius muko dcHlitantur. Sccundoquia illo tcmporc fpfricus 8C humorcs ualdc inflammabiles funt.tum etia quia pharmacum corpus infiamnjac.tum quia calidum cftiSiilccum fccundum plurimunj.turaetiamquia agi tando<S^ commouendofupsrcalciacit ipfum. patet etia tcmpusmulcii raoleftare.frcquencer entm cx leui phar inaa> hoc temporeperducicur corpusadfebrcm. Ter- tia cauf^i , <5uia acr cxcerior ualde calidus trahit humo- rcscorporis a ccntro ad drcuuferentiam,pharmacum ucro adrcunferentiaad centrum , fcilicet ad uentrem. caufaturigiturmagnarcfiftentiain hocmotu, ad qua fequiturmagnahumorum inflammatio , & fpirituum rcfolutio,^;^ confequentcr corporisdebiIitas.<^ q^acrca lidus contraopcretur taliter dcclarat Commen. in com- inen.dcbaineo.lftxtrescaufae aGaF. in commen.im- plicite tacfcoe explicaatur a Mcfue optime in prceallc.Io- co. Ex quibus ftquitur primo caufa ucriticans aphor. Scquitur fccundonunquani hoctemporeciTe rcgulari tcrpharmacandum,fcd folumcoaftc, iicut frcqucnter contingic. Scd proptcr dictum commentf dubitatur, ii^run^jMlncurn impcdiat operaponcm phaima«» Ar- iriL guitUf<;^ftoii, quiabalncum uiasaperit <S:durf tiesma' terierum >^materiasfubtiiiatd?ad motum difponic, igitur d:c .patet confequentia.<?^ afl umptum iimiiiter . Oppoiitum uult GaF.in commen . Primo nota.balnc^ Baln c- um eiieduplexjfciliceccaiidum dequo eft fermo , iciM" um cali cec de caiido actu cancum ,& de caiido in pocentia.cxem du du- piapacenc. Secundo noca.cb balneum approximari po- pUcicei: cell:,aucantcpharmaciexhibicionem,aucp>oftpharma- ci exhibitionem ,auc dum eft aclrualiter pharmacum in operari. Primomodofecundumplurimum praeparac ad operationem pharmaci. Secundo ablacam pharmacf operationem compIet.Tercio diuertic Sc impedit,<&: fic intelligit Commencacor in commenco. E t per hoc patec folutio adargumenta. Aphorffmas. 6, Graciles,S:: faciie uomentes^ purgare (aperi^ us, timenrem hyemem. iMaciientosaduomitumfaciIes,purgandosfupracu- rabisjcauendohyemem. Thc* Graciles , 8cizcilc uomentes , purgarefuperius , ca- Leo, \icnteshyemem. Expoiitio lacobi. PrimaconcIufioe£%h?c,CorporagradIia^ uomi-» tum faciiiter tolerantia funt per uomitum potiirime in gftacepurganda.ProbaturconcIulio/ic.intalibusma- xime abundat humor cholericus per uomitum facilicer cducibiiis igicur(S:c.patetconfequentia.6ii: afifumptiS facisnocumiieccircalitceram. Secunda concluiio.In tali euaeuatione debemus timerc hyemem. Probatur iic.Intemporehyemishumoresomnesfunt in corpore latences conftjpaci 8C euacuationi inepti.igitur 8Cc. pa tctconfequeatia.(S:alTumpcumfacispatec. Simiiisfen^ .^ cenciacolligiturinquarcaprimi.ca.quarco.Eteftapho. ^"- _^* utiIis5i:c.EtampIiaturutpacec. Primonoca.Graciles. ^^'^^ funcduplices. Q_uidamfecmidam totam habitudinem ^: £<ilictt tam carniformium ^ fpermaticorum. Q_uidam ^^^ perfolampriuacionemcarnoficacis habences uenas la- cas<S:fpermacicagroiTa primifecundumpiurimu funt melancholici.fecundi autem cholerici. In propoiito de fecundiseftfermo. Secundo-nota.Perfacile uomentes rrom^s intelligendum elTc illosqui ex hcili caufa incurr unt uo faciic^i mitum,necetiamexuomitunotabi]iafubeunc nocu- ^ mcnta , ut habentes peAus latum cum .magna iatitudi-. neftomachi^uirtutem expuliiuamftomachi fortem 8c ad hoc alTueci . Tercio nota .Tempora maxime apca adhanceuacuationem iiendam func nnis ueris, autum ni principium 8c gftas , co q> iftis temporibus potilTimc multiplicatur cholera et fubtilis reperitur .eft eciam cuc maxime in motu unde faciiicer cunc per uomirum ad ex tracxpellttur.EcontrainhyemeCumfinthumorescoa gelati 8c uif expulftonisangufte diiFiciliter 8c cum labo refichuiufmodiexpuliio ,quareadhanc fiendam eua- cuacionem oporcet timere hyemem. Ec ex hoc patec caufauerificansapho. Patetfecundainhocapho.rangi quatuor ctrciiftantiascoiideradasm cuacuatione fien- ^ per uomitii.f.habitudine gracilicatis 8c eius oppofi- ti d^cxcofequenti coplexione naturale quf per hoc da tur f ntelligi aptitudo ad cuacuationcm,dum dicitur fa- cilc 8cc.8c tt pus dum dicitur timentes hycme . Ex qui- bus aliadanturfntclligicontcntainfolitiscarminibus, HfcfuntpenfandamedicopurgarcuoIcnti.Ars^casufr tusrcgio coplcxio forma. iV\os(&: fymproma replexio tempus <S: ufus ^c. Vltimo nota. non ciTe f ntcntione • Hippo . hgc corpora efTc magis pcr uomitum qp per il u- xum ucntris cuacuanda,fed<^ inter cgtera corpora eua cuandaper uomitii maxime funt ffta ^ inter cf tera ce- pora,in quibus hgc corpora funt euacuada potilTime cft |ftas^aiimetepushyemi§, Priraudubiu.Sicfehni: hiiets Digitized by Google A P H O R. faaBentespcicasmacrum 6!^gradlead iiomilum ; ficut habentes uetrem tcnuem adrcccirum.fcd habcntes^juc^ trcm macr um malc tolcrant pharmacfas cuacuates pcr fcceirum,utfuprafccundohuiusaphor.d^c6men.3 5.. «gitur SCc, Confirmatur talcs diificuiter tolcrant Eu- xus uetrisXeddifficiiius tolerat uomitum <$ feceiTum. fgJtursSCc. Sccundumdubium.DifpofitiadfluxunQ. funtntfiraro&cumtimorcpurgandid: cum cautela cuacuandi pcr fecelTum .«gitur pcr idem ad uomitum di , ^ ^poiiti non funt ; nifi raro <&: cum timorc pcr uomicum JPmicc* purgandr.igitur&c.confequentiauideturnota.^SCaf-' fumptum coiligiturquarta prrmjr. c^.^.<Sc.4, Tmiii- dubium. Videturq>in aeitacc lltdiificiiius uomitum p iiocare qprnhyeme.namin gftatc humorcsfuntpcr cor pus difperfi&:mouentura centro ad circunfcrcntiam iitfupra.in hycmc uero funtaccencrati, 6C locisexpul-- iionfsper uomitum uel fecciTum direcfti uclpropinquf . fedfaciiiusefthoslicpropinquosadioca cxpulfionis di rigerc q^difperfos.igitur dCc. Ad primumiftorum di^ citur.q> iCti non funthabentcs peclusgracilc.f.ftriAum fedlatum hcethabeantipfum noncarnofumj-Sc tuncil }a iimilirudo negatur . uel conceditur.q> iki non jqucbc neal.jsparibustoicrantuomitumjficuchabetes pccftus debi tc carnofum Sc m ufculofum . 3C negatur iimilitu- . . doj^ ut diclum efc. quiamateriaquae pcr uomitum cua- cuatur n«5 tranlitp pciftuSjfcdboiciUaquaepcr uencre Cjuacuatur uentrcmattingittSi^c.. Proconfirmationcdi citurconcedendoq^iitiditFicilius tolerant uomitum qp. firccifum abfoluccjcum quo tame ftat q>faalius colerac . uomitumcorpoiibusphlcgmaticisautpinguibus,qui' Vomt" busmpropolito coparantur. Ad fecundii conccdicur g.ua ror cotum.q>ficutdifpoiitiadiiuxumnonfuntniftrarocii i/aquae pjiarni acia exoi uente euacuandijica difpofiti ad uomicii '^^^\ . dequibuseitfcrrao cumforti uomitiuononfunceuacu i^ract^ andi ut eft elleborus 8C condiii Sc llmilia, fcd cum leui. <cuscaG 5^iicuiicumIeuifcceiTiuo. Adtemumdicicar<^plus Ad uo- promouetfacilicatcmuomitushumorum fubtilitas 8C ^iicuca njobilitascum appcrtionc uisrum in humoribus diipcr iiendu fisq^propinquicasiS: direcftio ad locum expulfionts in ^^^yl^ bumoribuscongelatisugsconftiicftis cxiitcntibus. uel £9.mii . aliter ^ ht h umor es non func fi c du'per ii niii te por e ual ^e calido in quo ctiam cauendum eit uomitum prouoca Dcquancum eftpofribile. , Aphorifmtis. 7: DifRcile uero uomentes dC mcdie carnofos^ mferiiisjtimentus aeftatem. * Q_jui autcm ad cuomcndum ditFiciIesfunc,d: corpa- r.£.rajediocriter conftant,infrapurgabis,cauedo gftate., - l-COf Vomcnccs ucro diffi culccr,<S!: mcdiocriccr benecar- nofoSjper <nfcriora,caucntcs f flatem. Expofitio lacobi. Primaconcluilo.Diificilc uomentes 8c medio modo carnofifuncperinfcrioracuacuandi.Probacur. in cali-. busabundacmacerii maximcper inferiuscxpcilibilcs» igicur <Sic .patetconfequcntia.^afTumptum declarabf furcircalitteram. Sccundacoclufio.Intali cuacuatia ncoportcc timcre asftatcm, Probatur .circiiftantig atte dcndg in cuacuadonc talium corporu oppofiC| func cir- cunftancgsattcndcndisin cuacuationecorporum, dc g. bus diccbacur in prgcedenti apho. fed in calibusoporcct timerc hycme .igicur in his acftatem.patctcofequcntia. A.uice . 8c afTumptum declarabitur in comenco. Similiaf«5nte voraes tia huic cblligitur quarca primi.4.ca .ad medium ca.Et difFici- cft utilis.Et ampliatur uc patct. Primo nota.Perdtflfi- lequid cilc uomentcs intclligendos cfTc illosqui non nifi afortt Vomi' caufa uomicum incurrunc 5i uomitum incurrcntcs cx*. tu§.difFi indc fabcunc magna nocumcnta.Q^uacquidcm difficul &lisc%t |;ascxmuIc^cauiis^uewrepotcft,ucquat(ap«oji.li: H i P P O. ^ $0 cap .fcf iicctpcdcoris anguftia.colli longitudine. facilita^ tefracfcurx ucnaE.pingucdinc.inconfuetudinc. &matc lix incptitudinc,ut in quibus dominatur humorcs grof a uifcofi Sc graues,& de his in propofito ma^ximc intel- ligicur. Notacamcn<^licecincaIibusnon'iicrcguIari'. ter ficficut in fupradictis uoraicus prouocandus, quani doquccamcn propter diuerftone auc fupcrnacate phlcg macc conccditur,uc in praeferuatione a fciatica ucl poda . grauclconfimili. Sccundonota.Illapars.mediccarno fos.poccft dupliciter cxponi.Primoq><ntcr cseteracor- pora carnofiora funcfanguineaali)sparibus,minusue^ ro cholcrica &;melanchoIf ca, medie uero phlegmatica, idcft q> pcr mediecarnofos phlegmaticos intelligic.d: eritfcnfus.q> mcdie carnofi phlegmatici difFicilc uomcn tes func pcr infcriuseuacuandi. Aliter dixit quidam.me dic carnofos , quia nec cxcrcmalitcr pingues necextrc' malitcr macri funt,nifi fortifTima neccfTitate imminen tc cum pharmacia-cuacuandiidco dixitmcdie carnofo& 8C difficiie uomcnccsii efTcnc excremaliter pingues ucl macri non forcnt per fecefTum euacuandi. 8C fic patet "^ , tcllccfcusucerqueprobabilis.primustamenuidecur ma Euo '« gis ei(c dc mencc Comcncacoris. Tcrcio noca. Liccc^ rerius cuacuarioneminforiuspocifTime inccllfgi dcbeac cua- 3^« ; cuaciopcrfeceffum, pofTcttamcnadcuacuacionem pcr urinam ampliari cum concingat matcriam phlcgmati-', . ^ campcr urinam cducijuccolligipoccftca.dcphlcgma' ^^^^^* tica . prima quarti. <&rfecunda aphoncommcnto. 5 5 . Hippo» Q_uarto rk>ta.T€mcntesaeftacem,quia in aeftaceno fic in corporibus fuperiiuicphlegma,quare caueamus qua , liccr in ^ftatc phlegma euacuamus. Alf) timcntesaefta- tcm, ideft cuacuatione §ftaciappropriatam,fcilicecuo' raicum.Primacxpoiicioeitfamor. Exquibusomni- bus.patctfcntctiaapho.quiain talibus corporibus abi dachumorminimcuomitu cdudbilis, <S^ cum hocca- liacorpora jx>nuncur ad uomicum inepta , licct etiam finc mcdiecarnofa ,funccam€nmuUam pinguia pencs: linam expofittonjem.igitur <Ste. Aphoriimus. B. PhthiGcos uero metuentes ad Ciperiores pharmadas, Tabfdos cauc unquam adfupcmas ducas ciiationes, Thc^ Tabidosuerocauentes,adfupcriorcspurgariones. j,^, Bxpofitiolacobi. Condufioaphor.cftifta.iyicdicusnondebcteuacua, - re phchificos cum pharmacqs uomiauis. Probacur iic, quiapcrhuiufmodipharmadas incurruncgrande no- cumcncum <&:mortispericulum.fgicur <S;:c.pacecconfe qucncia.<S:alTumpcumdrcaIittcramdcdarabitur. Si- , .^^ milisfcntcntia colligitur quartaprimi.fecundo capitulo Cacisadprindpium.Ec eft ucilis aphor. Ecampliatur uc pacct. Primonotacjhicterminusphthiiismulciplid- p^^^y^ cer fumicur.Primo pro quacunquc corporis praernatu ^^ rali confumptionc a quaciun*^ caufa notabili proucnf en ' tc.Secundoprototius<:onfumptionc confcquente ma- lam complcxioncm cordisaut prindpium. Terciofurai tur uc cangicur ibidem pro cocius confumpcionc confe- quence paulacinam confumpcioncm fpiricus propter ac- cidencia anim§,uc fecundaprimi,doct.2 .cap . 1 4 de hiq qu? proueniunc cxmotu animalium , dum inquic. Vi- j^uici^ minucio uero 8c phchifis nacurg nunquam fcquitur , ni {i illudquodpaulaam cuenit. Vlcimopro totius confu- ptione cofequente ulcus puImonis,uc quinto huius.co- njentonono phchifis fic maxime in gtacibusa. i g .anno niryoo ^fqucad. j > . Ec fimiliter fumitur hic inteliigcndo pcr ^*^* taliccr phchificos non folum iUos qui fuDta<S:uphchi- ficf , fcd eciam illos qui ad hoc pra?paraa , func puta babcnccs collum longum gracilc 8c pe<ftus angu- fi^vim 3 6^ fic dc algs , ut quarto tcrc^ . Sccuada laco,s;apho» H ig Digitized by Google P A E T !• ttota.€^ m taKbus titnencia #ft phapiiiacta uomKiua,qii/4 iielactufmilphthtiiciaU?! funcdiQjofitiadhocut phthi iicifent, Sia4afuntphthiiic^,fequtcurd.upIcxnocu- mmtum. Pirii^um eft aug;mentum ulc^rationis pulmo ^iscxnjotu><i hocdi uaidemalun^. Sccundum cf^agi fatio i:ortis,<S: comotio fanici m pulmone cotcntc, qua (upcxagitatafumi ciuscordi cpmunicant^r dc uchcme ff u§aftiiguncaud fortcipfafaaics.Ycrfuscor fubico pro pulfa udociusincerficitaegrotantcm. Adquod concur" |-icq> huiufa^od* phthificiTebrie te^ fluntjquarc ex phar maco uomitiuo fuperiorifeus agitatis augctur febris,<S? per confequcn6<5^c . Si aute illiid corpusnonf ueric a<f^u i>hchificum,fcdcantura pedus cius ficanguftum Sc uc qaegraciics SC par^tae fciiTurg faAa f orci comotiQnc cx iiomicu cio^endum cftnc in pulmonc uei pcccorc aliquc «cnaBCrcpencur,quare 3Cc» Tertio noca. Non folum phchificoi^noncfi*cpharmada uom.itiuapurgandosjfcd niec ctiam fuccclfiua,quia tamcn plusnocet uomitus.d^ ipfoipccialitcrprotuhtapho. <^uarto i^ota, hoc tocu rcgularitcr incciligcndum ciTe cdaccc , tamcn licec uc fi tn ftomacho f uriofan^aceria cotincrct rcpens ad os fto- machi,licerctipfamuom,i^ueducerc.patct. Cotra.ma pubiu tcria faniofs^ in phthiiicis concinecur «n fuperion>.us. er go ipfa cft per fupcriora purganda» Diatur conccd^- dofcdnon pcr wtomicu fcd per fputfi a 5iP ficdcal:gs 6i?. Aphorifmusu 9* Mdaticholfcos ucro infetws ttchcmeatias ca dcm rationc contraria appoticaccst Thc* Atyabilaripsplcnius i£ra,eadec|^ ronc co traria ^cre§, LcQ, MeIancholicosplcniustnferiores,cadem rationc con^ tranaapponcntfs. Expoficio {acobi, Condufio apho.cft ifta.McIanchoiid funt per infc^ :f iusalqs uchcmaitius purgandi. Proba^ur fic. humor euacuandus in mdancholico cft maxime grauis 3c diiFi ciliscxpuifione.igiturcondufioucra patet confequCn na,quiaficuthumor uaidclcuises^Icuitatcfua purgan dus eft pcr fupcriora jita graufis pcr inferiora.<S^ hoc no- ^uit cum dixit cadcm ratione fupplequa cholcrici erat per fuperiora purgandi apponentcs contrarium .« -Co tra riam caufam. conduditmeiancoiicoseifcpcr infcriora cuacuandos.Et colligitur idem quartaprimi.cap.4.<SC Autcc. cftutilis.Ecan^iai:urutpracccdens. Primonota.Pcr Meft— ' meiancolicos inteiligipoire mdanchojica paifione pa Cus ad, ticntes,in quibus humor mdacholicus abundat per cua cuationcm purgandus , <Sc fic propric fumitur hic fiuc raiia corpora fanaaegra ud ncutraf ucrint , qdbus hu- iufmodi cuacuatfo comp«at pro cura aut prb prgfcr us^ tione. SccundooocaJt^ospcrinferius.i.pcrfcccirum cf fe purgandos,hmnor cnim mcFicus cft humor ^^rauiiTi- inus undc per inferiora purgandus eft , Tcrtio nota.uc hcmentius.t .cum uchcmcntiori mcdicina. Sc hocquia jitfortior in folucndo anatura fua , ud c(u(a in x^aiori ^fi cxhtlseatur proptcr humorcm mcFicum cuacuatio nieircmtulcum incpcum. Nota tamcn hanc medicina ineficorum purgatiuam poiTumusin uchemcntia corn^ parar c,aut algs naedicinis per fccelTum cuacuarc dcbcn ttbus,auc dd^^dbu^ cuacuare pcr uomitum.S^ primo inodotntdiigitiifr ut fit fenfus,^^ oportct mcFicos uehc- mcntius.t.uehiementtorilbluisonefoluerc alijs corpori |>us in qutbus cft ue^^er fo|u^us,quod ucrum cft fuq; pcaindicationeamatcria cduccnda,fump»cnim auir^ f utc ud alio potcft oppofitup) concmgcre, ut patet, Q_uartonota.hactotum ucrun? tSe ubi maccriame- landiolicaconcin^ur inloc^diftannbus alocfscq>ul iionum,ut faiitettn fpl^ncaufei coii^ contineretur in in teii^norcctofacilc (^udpoiTctj^ik ctiam redundance ad Qs fton^achificutin quartana frcquentcr a>ntingit ip fai^ cirep^ uomitum expdlendam. Gontra. melacho pim abuadatm ot^ftomachi.^tufiSrc, aiTuinptu ar-r guicur,quiaproiluitados ftomachi uirtutc diuina.pri maprimi.c^piculodc humoribus. Itcmquta in quarta- na copccit uomicus.prima quarcicapiculo de cura quar tanae. Pro primo dicicur q> mci^cholianacuraiiccr ^ Auicc»' flucns ad os ftomachi non cft per uomitum cuacuanda, quiauaidemodicacxiftcnsfcciidum parccm rcfoluicur infcniibiliter 3c fecundum parccm ad infcriora dcfccn- dens cum eg:eftionibus > auc mdius pcr kccSum # pcr ^omicumexpelicrctur , Dequaitanaautcmdict potcft q»prouocaturuomitusinprincipioparoxifmiadminQ- randum n?ateriam initantis paroxifmi, ubi tame intcn deremusquartanac matenam eradicarcpotius per infe- riusqpfupcrius purgaremus. Vd dicicur^ noniit hoc ad cuacuandum materiam quartanae propriam ,fed etia maccrias c<5mun^ circa ftomachum mulciplicacasquas quiacitiuseuacuanturpcr uomitum q cuacuarcmus ^ fecdTum euacuamusuomicu 6c non fcceiTu,unde nun-^ quam caics cum pharmacia exoluentc habente iongam in ftomacho concrahercmorara cuacuamuSjicd cum le uiprouocacione,ucpatet<S:c. Circacommencum no-^ Dubia. num primo dubitacur . An meiacholia eft omnibus algs^e mc- humoribusnequior. Videtur q»non,cum non ^t ncqui^^^^'* orchoieraeruginofaquaeeftuenenoia. Sccundumdtt hae na-w bium .(^uomodomulcoaens fola porcat corrupcionem tura aliorumhumorum. Tercium dubium.Q^uomodo eft fex aliorum humorum. Q_uarcum dulMum.. Eadem medidna eft cholerae dc mdancholise cuacuaciua,<S: fi-^ militcrphicgmaiiis^ mdancholiae.non ergaalia cholc- ricis aiiamelanchoslicisncceirario compctimcmcdicaaic ta.Conflrmatur,quiafimiiibu§utccmpcratisnutriun- 7 tur cholerici dimdancholici , ut pane bene fermentatov igitur <Sf c. Adprimum ifi»r um dicitur primo q« mcla- cboiia exccdit aiios humores «ftis tribus dcn ominacioni bus fciiicetcireuioiaitiorcmjnequior6m>& glutinofio rem,Iiccc choicra eruginofa fic mala, non camen eft ne- quioruioIentior<S:giucin<?fior.Ideoplacct mihi aiitcr dicacur <5> ipfa eft nequf or , quia inobediencior euacua- tioniproptcr ccrrcftreitatem 6c glutinofitatem. ScRc etiam mecaphoricedicicur uiolcntior, ficuc nolens fupc rioridebicepareredidcurmecaphoriccuiolcncus. Ali ter dicitur <^aliorum quorumlibet humorum compa- ratione ineiancholia eft ncquior algsparibusjuc copara tamcfi^nacuralis cholerg naturali,pcernacurali pcer- nacurail^juccholcrf eruginofae comparacamdanchoiia pefTinaa per aduitioncm gcnica,<Sc tunc ipfa eft nequior ^ Ad fecundum dicitur q> ipfa fola portac corr uptione alio rum humorum <S!:c.quia aicerius cuiusiibec humoris >, corr uptionc gencracur meiancholia, non auccm chole- rauclphlcgma,utpatet, Adtcrciumpcr idem pacec c^ ipfa eftfexaliorum,quiagrauior 5^fubfiftensalijs, xSi quia aiijs aduftis ipfa remancc, ficuc cinis ct fex aliorii* Ad quarcum dicicur quse alia euacuantia debe tur cho lcridsinquancum.huiufmodi , ^aliamdanchohcisin- quancum huiufmodi. Ec licec idem medicame ciTec cho lerae «S^mdancholiae euacuatiuum..non camcncompccc reccholerico ucfic, fedinquancum in mdanchoiico ef- fec abundancia cholcrae,<S^ in cholerico m dachoiiac. ubi autem cantum alccrum illorum eiTcc euacuandum pro- culdubio nulli iftorum compcterec huiufmodimc<iica- mcn .fi autcm oanueniac idcm <^bus cholcrico Sc mdan cholico,non tamen adacquace praefer uatiua mdaciiolici ^ cholcrid funt cadcm <S£:c . Aphortfmns* i^. Mc4icari in ualdcaciitiSjfi cxpedi^ cadc die; Difforrc emm in talibus malum cit Inualdeacutisdicprimauacuandumcftsfimat^rfa ^u- turgct.SupcrfcdcrccniminciuCnocfimalocft. * Mcdicari in ualde acutis fi inatcria turgct,cadcm cfi^* %^^s Tardarcc«a*ia(;alibwt«alu«ci|, Digitized by Google A P H O^K. . * , ■ Expofitio lacobi. - . lCtius apho .fcntenuse concordanciae notanda, <S<i da< • hi^ a rca iprum 1 urfict enc colhgt pofTun t fug .22. apiio*: primacparticulae.Digcitamcdicari &: moum dC,Z4-* fcilicetinacutisaegritudinibusiSic. ^ y AphoriTmus, ^^» ! Quibufcunque corfionesrS^circa umbilicuni floiores,&: Iambos,&: doior non fblucus fic nec^ pharmacqs,necp alicerjin ydropc ficca gficituri Thcv Q^uibusi:orminacircaumbiiicumfai:igant,<S^Iabor» atque lumborum dolor infeftac,nec medicamento , auc ullo alio modo folut cruciatus potcll,^s in aquam inter-, Cuccm ficcam decumbitur. I/CO»" Q^utbustorminaj&circaumbilicumlabaregy&lii ^or um dolorjqui ncquc a mcdicamcntOjneo^ alitcr fol^» uicur.lQaquamintercutem liccam Hrmacur, Expofitio iacobi. Concluiio aphor.cft ifta. Q^uibufcunqg corporibus • iimc cortioncs circa umbilicum 3c lumbos qui dolorcs non foltiuntur pharmacia ncq; alio medicamine pcrficf tur illorum difpofitio.i.conuerticur in. hydropcni ficca-. Frobatut fic.falibusdoIoribus& tortionibi^ non folu: *is<S:c.fignificaturmalam adcirc coplcxione ficcg hy^ dropifiscaufaciuam.igicur conclufio ucra.cofcqucncia iloca>quia pofita caufa alicuius cflFeclus probabiliter po nicur cfFcvftus dli^fequitur.tSi affumptum circa lictcram lEotu g dcclarabicur in comcn. Similis fcntentia colligicur a couer' Serap.4.brcuiarij.5.cap.d:.24.ccrti).tracw^.c.dchyj «unt m dropjfi.Eft utilis hic aphor.inavftu praAico utpatet.^. fjydro- adhucinoperaciuo , quiafcicur cxaltcrantibuscHcap- pe pra- proximandum^malamc6plexianemrcc1:ificcc.Ecam. ^fibicus pliacuradomnesaErcaccsfcxus <&coplexioncs. Primo canotj, ooca.Hoc noracn cortio fecundii uariosintcflc<5:usfa- Tortio mi. Q_uandoq^ cnim prindpaliter importatdoloremuc aut con tris appclkndo ucl connotando propcer illum dolore. tor «ortio querc corpu? , ^quafi in unarecicudiuc uelfigura non dupJ&r pafi^c permancrc undc corquecur quafi quercns figuram. fccundii quam cqeinus doleac .<&: fic torcura cft actio cor- ' rupca uircucisfenficiux. Q_uandoq; autem pencs alics. pnncipaiiter impKjrtatmotum iftum contortionisiSsco notando dolorem ad quem huiufmodi fcquitur concor- i:io3<Sc:ficconcorcioiUacftmalusmocus.Q_uandoq^uc roimporcacdoiorcmtortuofe fecundum intcfiinorum jECuoiuciones inccdencem > SC ficiterum eftaccio corrup ^Tmhi ta fi ue etiam corr upca fenfatio . unde pacet tortionon fic lici do-clTc doloris fpecicm. Secundo noca Pcrdolorcs ctrca ior ijd. umbiiicum<S:c.inccIligicdoIoresinteitinalcscx oppoli t^vibusto umbilici uel in rcdiicudinc umbilici pcrccpcos contin. quii ^cnccsauencoficatcgroiTainteftina replcncc<Sc:cxten- dence , liccc eciam propccr dolorcm in mufculis ucncri^ in dirccfco umhilici cxiftentibuspoiTcc dolor ihi caufa- ri jUC pacct. Ter cio nota. Pcr lumbosintcUigi poiTe ilia hypocundriarenescSiimufcuIos circa rcnes comunitcr «xiftetes. Q^uartonota. Incuraiftorumdolorumcii fint uentofi auentoficaccgrolTa ck groflis humoribus clcuataprocedcndum ciTccum pharmacijs folucndbus Mt^ci humorcsillos.iccmcum medicinis uentofitaccm fpar- ftc ueto gentibusjut carui,cimino,<X; rucha,cc huiufmodi.Iccm ficatem ccrtio cum ue tofis fi nc fcarificatione dC calefaccor j^s cx iparge tcriusappolir«. Dolorcm igiturnon folui pharmac^s tes, necaltcer,eft ipfum noo rcmoucri pcr folutiuam potio-. ncm ncc ctiam per carminatlua 3c refolutiua ucntofita-; tum,necadhucpcrcalefactoriacxtcriusapproximatai ii cnimdolor perfeuerathisapproximatis, nonfoluitur pharmacia nec aliter .3c non cft in telligcndum dcrforcs Hy- iiullo modo remouerf ,fed non ita remoueriquin iccrato dropg rcdeanc. Q_uinco noca. Pcr hydropifim ut coiligitur. ^"*d I4terti^.cap.de hydropifi.Hydrops eitaegritudoma- terialiSjCuius auraeft materiaexubcrans frigida ingr^; H I P^ P a 1 6o <i*cn&membra,5i: crcfcuntpcr cam mcmbra omata ma nifefta aut loca uacua in quibus fiunt rcgime nutriiaai ti <S; humorcs , 6C fup.confcquenshcpatisnocumcntii. Guiusficponuntur tresfpccicsfcilicethypoiarcainqua Hy- propccrinfrigidationcmhepatistranfmittitur mcmbrjK drops fanguiscrudus,quia^embraipfumperfcctcnonaiiimt ,: f ianc , fcd remanet fic coagulatus Sc non afTimilatusmc, Bris , quarc dicitur carnofa hydrops , fiuc hypoiarcaafa* hyposquodcftfub ,&farchoscaro. uiderur emm caro ... J multafab membrislatcrc. Sccunda uerofp<des<hcifuE^ afcliccs fi uc aq uola ,fcd magis propnc dicit u r afci ices ab afclos fccundu gr aecosquod cft uter . uidctuf entm utcr fi uc ue tcr aqua plcnus.Tcrtia ucro fpecies dicitut typ% paniccsfiuc uencofa quam inprppofito hydropem ficca, uocat Hip . Ad propoficum igitur pcr hydropcm ficcam inteiligerc debemus hydropcm tympanitcm , h cccim- propricappcllcturhydrops,utincomcn.ufdeiMtur,Ec ; dixitnocantcrpcrficitur,qufanonfoIum praeparatur corpusutcadat,fcdactupcrfcctcfithydropicum. Sc- ■ <:un<3o nota .h uiufmodi dolorcs quan^>q^ciTc exte ii uos quandocp pungiti uos,quando;]^ uero corrofiuosaut ali _ . oSj^uandoqucetiamciTcmobilcsaliquomododclocoad . locum <S: quandoquc non . Ad propofitum dc cxtenfiuis <5i:dclocoadiocummobilibuspotii1imccft'fer,moin ^ . . \ pofitOitaIcscm'mfccundu.plurfmumfuntuentofi. Ex , quo poccft coliigi caufa uerificans apho.cxiitcntc cnf m, — , . huiufmodidolorepharmadanon foluto fignificatur f n iotcftinisclTe coplexi«icmfortcmaiam ucntoficacisgc Ecratiuam,qua pcrfcucrancc « non rcmocapharmac^^s probafeilc cfttadcm ab ipia , proptcr uicinitatcm hepar l2edi<&: ucntofitatcoi intantum mujtiplf'cari,uc cxtra in tcftina tendenstandem par porofitat^ cgrcdies rcplcac uacuicatcmcotaminterinteftinaiSiifyphaccxiilcnccm, quarctumcfcet ucntcr <Si: corpus tympanitem j»tictur «&: fict tympaniticum.jS; hocin plurtbushabctiat^gi clTc ucrum .Et hsc de aphor, ApboriCnus> li* Qgibus uentrislimcertd hyemc,(iipaiis me dicarijmalum. Q_uorumaIufkuitatctntcftinorumtnfcfi:anturhy- Thc» berno tcmpore ,cos fupra pui^arc malum cft , Q_uorumaIuiintcfttnorumIcuicatcIaboranchybcr txo^i ao tcmp6rc,fupra purg2uri,malum. Expofitio lacoiM. Concluiioapho.cftifta-Corporahabentfa.ucncrcsli cntericosnon funt hycmc pcr fupcrius purgada uci eua r, cuanda.Probaturcondufiofic.matcrishorunonfunt _ pcr uonMtum cduccndae,fedpcr uentrcm.tgitur <S:c.pa . tct confcquc tia.,6c aiTumptum fimilitcr cum lin t phlcg maticae uttangitur <n commcnto.ltem habetur quarta prcmi cap.4.<&: cft ualisapho. Sc ampliatur ut patct. ,. ^: Primonota.utfaprafuperilioapho.l4-fecund^par- Autcc. tfCurac.Inucntrisfl.uxibus.Triplcxclt:fluxus. Inpro- . t pofito aute cft fermo dc ctbali quf didtur licnteria,iicc£ ctiam ad omncm fluxum poHit ampliarf ubi cifec inten tio euacuandf fine indicationcforti ad c^^iicu Sc non . principaliter di ucr te <^ . Scciido nota.lientcria a tribus ^*<tt^^ poflcficri.Acaprimitiuautadbolubricoauc corpora "f cau If .(^iftae in gcncr e funt trcs f.debilitas co tenciu| cu for ^^ 3* dtudinccxpulfiug , ulccraudqualifcunq^intcftinorii 3C ftomachi mordicatio,<S(:phIcgmainuffcatii in intcfti ms<S:careddcnsIubrica,<S:dehoceftpodlTimc fermol Ec notaquid cft licntcria.Gaf. i n comcnto an accides 3C an jgritudo <5^c . Tcrdonota.in apho. trq>lida poni indicantianoneifcpcrfupcnus cuacuandu.Primil cft difpo matcri g,qug phlcgmaticacft.Sccadu eft locus aj que matcriadedinat.Tcrriucft tepusanni . Exquibus patct ucritasaphor.Ex quo patet ctiam hic racdicari^ i4 4c|blui^c.ojalum ciTc ut diidumcft» laco,s.apho.' H ii^ Digitized by Google V A R T U AphoriTmus. M^ AdheUeboroshisqijinon fecilc rurfum par gantar,ancebibirionem oporcec prxhumedare corpora,piarimo nucrimenco,6(: requie, '^^* Oui »o defadUfupra,ueracro purgantjCorii corpo ra ance potioue j hutticicada Cum ciho picniore ^eccquc. Lco. Adhcleboros qut nou facilc iuprapurgatur , corum corpor^aa poKoae plurt dbojaccp fjcte humcJtada fuc £xpohcio lacobi. Conclufioapho.etthaec. Corporanonfacilitcr pur- gationempcrfupcriusfciHcecper uomitum colcrantia Cura cllcboro camen purganda funt ante purgacionem pluriojonutrimenco ^requicprchumcccanda. Proba^ Vomi- tur fic.per caleo? prehumcclacjone taliacorpora abcl- tiu3.ru lcbori nocumcnto prefcr uancur^cS:; cum hoc ab cllebo- purg2t- rofaalius<^meliu5purgancur.fgiturconclulio ucra, tionum patct cofequcntia.(&: airumpcum drca littcram dcclara practi- bitur, Ide habeturquartaprimi.cap.4.<S£ cap.^.jbf cus cafi (^Cam autcm corpus iiccum cuacuare etc. )Etcft: utilis. Efaia e in acftu pracflico.fitampliatur adomacscuacuationcsii pharma cndas cum pharmaco uomitiuo cxcciTiucfor ti ut cft cfu cumuo la<^c.iniajoperquacuncgrcgioncmcuacuctur. Pri- miciuu monota.Elieboruseft duplex.f.albus <^ n(gcr. Albus fonCt dicitur fccundum platcarium,quia aibospurgathumo- yes.Niger ucro ccontra.Cui pro partc concordat Auer. 5.coIl/gec.<S:Serap.cap.deeIIeboro.infuodc fimplici bus j^ partc uero difcordat Mc? ue capitulo de eilebwro. Et utercj; calidus 6c ficcus cit in tcrtiogradu.EtcoIligit Ellcbo ab Auic.2. .cano .3c eit ucncnofus homintbus , Ifcct ma. rus du^ g^albug.JjecundumcciamMefucnigcf cft:ufc|;^d hodi- Eilebo er na tepora incol umis medicina ii dcbite ^dm iftretur,; ri cople ^ purgac cholera groiT&m phlegmatf pcrmixta et phlcg. xio SC ma^mciancholia5<5!;^cuacuacaloasrcmotis,utaiun-; ^prie- (ffuris 3c a cute,^ covum corpus mundtficatyundcponi cas ac tur mcdicina foienis contraicpram fcabicm impctigtne walitia ^ omnibus his. Ellcborus ucro albus cft nf gro magts pc ricalofus^ cft uenenofus.undcc^prf focationcm indu dtjproptcrfortem agitationem «5^ comotioncm, quan^ circa caput 8C fpirituaita inducit,<Si fortaffc ctiam fpaf- mumfactcndo , intantum q>fccundii Scrap , fofTor eius incurritobfcuritatem uifus <5!^ capias doiorcm,niii ante Ellcbo potaucrit uinii fortc pur um 3c comcdcrit allium, ct eft rus e uc uencnum cani , uc coHigitur ibi. Etpro nouo habeatis ncnu p modum intcrficicndi coiumbos cum co a Scrap .8C.Z^ canibufcanon.mur^occidcndi.<S^quartocanon.fcn.5J\dpro coluhis poficum,quta plurcsfuntcllcborinotantcrdixit dldbo etmuri r<^.intantumcnimfortcscrant<S^ robuft^ uirtutis,uc bus. nonnigrumfolumfcdalbumctiam elicborumtolcra- Vomt- rcnt,tum ctiam quia cempore Hip.incoiumesmcdiang tusdif- noncrantijcne nocg . Sccundo nota. Corpuspoifc non ficilis g fadlc tolcrare uonjttum cum cIlei)oro <5i:c .propter m ul- clicix>- tascaufasfiipcriusallegatasquartaprimicapitulo fccii fUCl^f doqug funtped:ori§anguftia,collilong£tudo, dtfpofltio adftacfturaqi ucns,pinguedo nimia, inconfuctudo, 6C caamIiua|ori|0?grauita§.5tdcnuiloiftorum cft fcr- |iio in propo iito . Primis cnioj tribus n ulio modo com-- pctit uomitus cuni cllcboro, quia non nitl coa Ac. Ptn- guibus autco? non coippeMt iiumcdatio ut^tet, Inco fuctis etiam non copcfit uonierc incipcre cum clleboro. Vltanisautcni conucnit,fednon humedatioiam di<fta. AKa i^ipur eft caufa pretcr di^fhs.f.iiccitas corporis 8C choficic^,iicct cnim taliacorpora uomitum abfoiutc to lcrcc: faciiiccr,non lamcn cum cllebor o, cum ipfc iic ,p t|ocatiuu§fpafa?i,adquem talia corpora promptilTima funt. Corppra/gipurnon facilitcr tolerantia uomitom cum clieboro ab Hip.hic tacla funt.corporaquclibct fm ctIe<S^c.ab clicboro tamS paratilTimafunt ad arc^c^io jicm,extccacioncm , fpafhium 8c febrcm pcrducf, <&:dc hi§ iatelligit qu| Cust corpora ficcj coplc^ais» T«« r:o nota ut ojlligtcur tn quinto huius. Corpora e^e n u^ trienda nucrimcnto piunmo .i .nutf tmenco plurtmum re ftauratiuo^rcftaurantemuIcum.<&:hocperd{es plu- r es antc.Cum cnim h^c corpora fint ficca,nifl talitcr rc pcrientur h umecftata cxiccationem ab clleboro proueni cntemtolcrarcnon polTent. Etdebcnthuiufmodi ciba- ria eirc und:uofa,ut ctiam corpus ad uomttum habtlite tur,qu'atcnuscilcborusminori cempore rctincatur ia corpore.Dicitd; limiiic uti rcquic multaquf cfta^ftua liter corpushumcclianSjUt tn comento hutus utdctur, Exquo patetcaufa ucrificansaphor. corporeenim flc Dubt^ humectato mclius refiftit imprcirioni , 8c meltus pcr- ■ " fidtur euacuatio. Circa dtcfta comenti ct apho.cadun t qu|dam dubia. Primum dubium. No uidctur corpus plurimonutiimcnto humectandu,quiaper tale hume- ctadonem ingrofTantur humorcs <S: caufantur i»<:prpa r€ oppiiationcs, uci faltem ii c eiTc eft pof ftbtlc.ex his att^ tem rcdditur cuacuatio magis iabortofa.igitur SCc. Sc cundum dubium . Anquado datur clieborus aut aliamc dicinauomitiuadebeatexhiberimedidna cil» extftetc in flomacho uei fto uacuo. Et q> debcat cfTc cfbus in fto- maclw uidct ucllc Aui.fccundo cano.cap .dc ellcboro. Q_uodtamennon apparcr,quiactbustmpedit opcratio- nem pharmaci.igitur di:c. Tcrtium dubium.Q^uo- modoquiesaccidentalttcr humeccat, cum acddetaiitcr cxiccct.tertiaprtmi.doc. fccundacapttulo primo dc cx-' crcitio.adiincmfrcqacnterallcgato. Q_uartii dubiii* Videtur <^omniscibus fiuc mtdicinalis fiue cibusab- foluteactualit humeaat, quiaquilibctrcftaurathum* dum dcpcrditii mebro.igitur ^c.Ite quiltbct calefacic rjcponcndo fubicctum csLYm.igii cjlibet den<»ninadus cfthucc^larc reponedo fubtccTcii humidum.patet confc quenda,& afTumptum coUigicur tertia pnmi.doc. fcca <j3capituiodccoquodcomcditur 8c bibitur. ubi ponic laaucam mquantii n utrit calcfaccrc. Ad prim um i(to rum dicitur <^ pcr calem humectationcm non fic h umo rc§ingrQfrantur,quinfcquaturiuuamcntumeiusutpa tct;.<S^dicitur (jjtiianon critnutricatiooppilattua, noa cium dtctturnutriricorpuspiurimo nutrimento , quia niultoinquanto,fcdquianutrimcntopiurimumnutie-' , tc,quiaplurimum canucrdturin ftilsftatiam noftri cor Medtci poris, Adfecundum didtur ^ dando clic£>orum uel fl- *°^j "^ mileautintenditmcdicusfubitamiS^ueloccmoperatio^^^"' 5* ncm <S^cxitum cllcbori a corpore 8c refracdonem etus lebora imprciItonis<S^ obtufrioncm ,<S:: fi c dch>ct dari cibo exi- ftcntc in ftomacho^dtius cnim infurgtt uomitus>uel ca fidcntcsdcuirtute qugrimus attractioncm a membris rcmotis (S:magnam corporismundificationem,<S^ tunc dcbcmus cxhit>crc fiomachouacuo. & ad primam inte «oncmferctulicAuic.fecundocanon.lods pr|aliega. ^. : Adfecundum uaditargumentum.<Si; nota hic modos . j- j.- «xhilxndt pofitos a Mefuc 8c Auic . locis prf aUegatis. ^^ .^ ' Adtertiuradiciturq» quies accidentaltter humeccat,"^^ ^^' quiaeft caufa utcaitdumminusagatinhumidum,qua- rcnou ficcxiccatur corpuSjficucmotu nimio,tamen cj- cs potcft accidentaliter cxicc^re, ut probatargumentii, nec rcpugnatabeode prouenireduosoppofitos CtFect us rr pcraccf<iensutpatet. Adquartumdiaturucalias.Du ^^"^^" plidtcr dicttur aliquid humectarc calefacere ucl infrigi- , r^- — darc<S<:c.Primoquantitatiuc,ctficomnciliudquodau ^ j"J| gctfubflantiamhumcctatquantitatiuc.Sccundoqualt ^^.. * tatiuc,<S:ficponcnstnmembrismatorcm gradum hu-^^^* - miditatis<S^c.humcctat.Adpropofitumcibusllccushu <^^P^r« mectatquantitatiuc fubftantiiice, fed tamc quaiitatiuc cxiccat.fed ficnon fadtcibusabfoiute. AphonTmus. 14. Cum bibenc qais heIfeborii,ad motiones qui detn corpus magis oportet ducere , ad (bmnosi uero &:immobiH£ates minus. Dedarat autena »igatto,quoni*am motuscorpora turbac. Cum Digitized by Google Thc, (/CO» A P H O, Gaoiguis ueratrum bibcrtcad c^rporis «tHtoncsma gisadfomnosqutetcfqucminuscluctto.Modonccarpus turbarijtndtcio cftnauigaao. Cum bibcrit quis hcllcboru? ad mottoncs quidc cor- porum duccr magis>adfocnnos uefo,atq;qaicce minus. tndicat autcm nauigatio turbari mocionc corpus. Expofitiol^cobi. Ifteaphor.trcshabccconclufioncs. Secundaibi(AcJ fomnos, ) Tcr tta ifti( DccFat . ) Prima conduiio. Cum corpus ahquod fumput ellc- borum ,aut fupple aliam medicinam cuacuatiuam cor^ pusiftudeftlocaliccrmoueiidu. Probacur iic.pcr mo^ tum corporislocalem magis accclcratur «Si^perficitpur gacio.igitur SCc. patet confequcntia. 6C aiTumptum pa tet,quia matus agitat <&; comouet humores cjbus fic co motfs uirtus pFs co tra ipfos cxpelledos irritat.igit 8Cc, SecundaconcIufio.Sequitur cjhuiufmodi corpuscft minus ad fomnum 8C quictem reduccndum . Probatur iic.per fomn um impcditur opcratio pharmad .igit 3Cc^ patec confequentta.^ aiTumpcum probatur,quia fom-r Auice* nusfortes rettncte^acuationcs fecunda primi.doc.Z» cap. I j.dehisqaf proueniunt exfomno &uigilia. Ep idem patetdequtetc , cum fomnusiicfimiiisquietti ca^ pailc. Poteftctia vpbari p caufam fumpca cx oppofito^ Tcrtiaconciullopomtur.Caufaameccdensadante- cedentes motus corporisincitat cuacuationem.Proba- tur,quia caufacin corporc perturbacionem . igitur Scc^ patctconfequentia. 6caiTumptum excmplaritcr decla- ratur denauigatione qug corporamultum perturbat. Ficdki Primonoca. AiTumpco hclleboroucl aliopharmaco, ince tio d uplex medico poccft infurgcre inte tio. Prima eft phar ^aiTum macaauirtutej&:caIorcad:uari,utuirtus eiusadhir- ptum morem.euacuandum dcbitc dirigatur . Secunda i ntetia pharma cft,uc ipfo fic ad acfcum rcduclio cito materias ad cxtra cu uFel ducaCjvS: mcnori tempore fuanocumencain corporcim lebd^, primac.Adpropoiicumcumdicitur corpuseiTe mouca dam,incelligitur poftcpipfum pharmacumfueritdebi- teadactumredu<ft:unQ,itautiam euacuarcincipiat.Att te. n.competit fomnusd: quics. Et caufa hutufmodi eft, quiacum pharmacum debeat humorcs a circunfercntia ad centrum ducere, dc pcr fomnum iiatmotusd^decli- jiatio matericrum ad intra , econtra uero per uigiliam, snclius igitur fomno fuperueniente poteWt pharmacii matcrias ad uentrem attrahere.Secundo ctiam , quia ca lorc intcrius unito Sc mcHusintrinfecus uigorato , mc- lius corrigentur <5k: impedient malg impre.iTiones aphar macofiendg,cum fitnaturaaliqualiter uenenofum.mc ' lius eciam feparabitur materia nocitiua a iuuatiuo cua cuandajunde uirtusmcliuspoterit iuuaiiuum rctinerc Scpcr confcqucnscffi-cnitate pharmaciprohiberc. Tec tioetiara,qutacumuirtus limulconcurrat cumphar- machoadmouendum humores ad uentrcm , ineliusia ifto cafu mouerc potcrit, quarc ex confequenti pharma ci opcratio meltus perficietur . Poftq^ uero humores a4 uentrem perduAi f uerint «S:: pharmacum cuacuare incc pcrit uclexpuliiuam aliquahterfttmularc,tunc copetic motusjcxmotu.n. agttantur humores (Scpharmacuna circa partcs uentris contcntum quare molcftant natur^ propter quodmagis irritaturad ipfos expeIIendos6^c. Intelligenda eft igitur fic condufio.cum quis biherittl leborum , 8C fupplc ad adum euaeuandt iam rcdudus f ucrit&:c . Nota tamcn «j^quandocp in uomitiuo cxhi- bito intentio eft folum eius educlto, iicut cum prouoca turuomituscum fyrupoacctofo uelcum aqua calida, ut ubi intendimusfolum ftomachi abaltqualeui matc- ria m undificationem Sc nonagitationera in toto,&: tilc proculdubio non copetcretquics 6s:fomnus , fcdpottus motuSjfeddchQCuidebitinqusftione. Secundo nota. Pcr motioncs quofcun<^ motus localcs intejligcncfos no? fortesjUt uirtutem proftcmaa? <S^ caJora«j3c iiuwpr^ H I P P 0. 6f Pur^ tiocsac cipictt- tiii mo uedoru practt- Cuscaii Thc^ Leo» Tbci Kotto ^uid. ad cxtenora trahaat, feddcbjlcsitaut materiam folum^ agitent uirtutem irritando ad cxf^Ucndum. Tcrtio no ta,qutadicit adfomnosminus ,iyminuspoceftdupIictc cxponi.Prano minus.i. rarius,pauciorcs.n,funtcafus inquibusdebet corpus quicfccre<Siic. qu^ hoc noneil nifi in quo uirtus eft deiilis ualdc,aut etiam pharmacii ciFrcnitaret. Secuni) miniis.i.minori tcmporc, Prima expoiittoeftmelior. Q_uarto nota.Nauigatiopertur- Jbat corpora , quf a in nauigatione fit magna humorum c6OT0cio,maximc in non confuctisjSiJpcr marcnauigan tibus,adquam fequiturirritatio naturf ,«S;:maxime llo jnachi,cuius uirtus t parte fupcriori fcnfitiuamuicaui- _gct multa perdpicnsnocumcnta. Similis Xcntcntia col Jigitur>j..primi.cap.5.<S: a Mcfucinfuo dcconfolatio ne medicinarum intcntionc tcrtia. cap. 5 .&.4. canon. -vhi prg fcntcm allcgat apho. Et eft utilts in actu praAi- ^,(S^ampiiatur utprfcedcnsiS^c. Apfaorifoius. 19* Cutioheris magis dacerehd!eborg,mouecor pus.Cguerofiatuere,fecfona,8i^noIimouerc . Cum libucrit ut ueratrii amjAusducat, corpus mo- ueto . Contra cum fiftcndum ccnfaeris, fomnum moli- tor,necquicquam moucto. Cii uolueris magts ducerc hdlcborum mouc coipus, Cu uero fiftcrc,ibmn um faca:o,& non moucto. Expofitio lacobf . Iftc apho.cxpotltus cft fuflfiaenter g notatain pr^cc 4cnti,(5^infcriustangenturpIuraadhocpertinentia. Aphorifinus. 16* HeIId>orus peripiloCasc& ianas carn^ habe dbuSjSpafmum enimfadc. Veratrum periculofum ^ cft,^ corporcimcgroiut. Facitenimconuuliioaem. . _ Camesfanashabencfbushellcboruspcricuiofie.Fa- Jjcoi ctc cnim conuulfionem . Expofitio lacobf ^ Ifteapho.cxpofituseftper illaqu^notata funt fupmfii pcr.jy.apho.fccundeparticulf .tllo.f.fana haiietcscor pora. hicnonhal3csdedarare,m'fiquomodo dleisonxs ipafinum facit,<S(:ibi uide tu 3^c . AphorifmiK. 17. No febridtatibus exiftcntibtiSjG fiat feftidiij, et cordis morfiis ettendsrofitas odbrSet os ama ricatum,furfumpharmada mdigore fi^uficac Siquis non febries inedia cxtgtt,& cordis dolorc,aut q»^ caliginofa ucrttgine infeftac, ac oris amaritudinc fcna t purgationefc cgercparcc fupcriorc figniffcat. Siquisfebre no halscnsabllincat kciho 6C cordismor l^eo» f um,feu uertigtne patitur, 8C ore amaricudinem ientit purgationc fndigercpcr fupcriora fignificat. Expofitio Iaco!>i. Condufioapho. cft ifta. Corporibus non febricitan- tibus,fi infitfaftidtum^ cordtsmorfus&osamarica- tMm 8C tencbrofitatesocuiorum fignificat hutufmodi corpora indigcre pharmacia g fupcrius cuacuante. P ro batur Cic. huf ufmodi figna figm'ficant in talibuscorpo- ribus humorcs abundare fupcr fl uos cholericos ad fupc-^ rioratendentcs.igitur condufio uera patctconC^ucn- tia.^ afrumptum circalittcram dcdarabitur. Similis Aui ce . fcntcntia famitur quartaprimi.cap .3 .8c fccundaquar ti <k fignismotus matcriei ad fupcripra,<Si: cil uolis, 6C ampliaturutpatct. PrunonotaHippo. dixifTcnonfc- bridtantibuspropter altcrum duorum .f. autquia non magisaudaces efic debcmus in euacuando fcbridtantes l>cr uomitum ^ non alQS paribus,unde 8c mtnus rcgu- i^ris eft cuacuatio,eo <^ pharmacum iS^ iiiaxiinc uoxM« Digitized by Google P A R T I tt uum ea|olu€ndo euacuans corpus uehememer calefa-- cu<5^^^i(;cat,aut ucpropEerhQcdaretinte]h'g(,<5>non fo. luw^ciu apgrotancesfnquibashuiufmodi apparcanc ii ^gnafup^eyiacuandisfedcaaiunonac^curedparaci, Sc <:undono?a repertri iftos j;er«jjinoa,uomtcus,fubuerfio, «porfarajfai^idium 8c abominacto, per quosquidintel- ligendumfapraintclhgencideciaratumcrtprimahuius F^ftidi $pho.Z.(S;.l3 .terti^.Per faftidium igicurinteliigimus W gd» d/fpofitioneni ftoinachi^per quam homo odit 8c refugit cibum,unde eft a<fl<o appetitiuaablata contingensmav gumcproptcrhumoresmalosctpotiiTimechoiericoscir caQsftomachiinuifcarosautcontcntos. Tertionotaut • .^ tncomentotangiturjantiquiosftomachi coriiuepra;' ^^Jf ^* cordium uocaueruntjut^.accidcnci.ca.y. d: tertio ca- ^•^^« no.fen.ii.cap.l .proptcrraulca.Primo quiaiicutcor btocm cftacutiiTimifenfuSjitai^Qsftomachi. 6c licutpropccr os intel igiionemcordisfitfyncopiSjitaetiaproptex Igfioneons ''S^*^ 6 ftorftachi.Simiht quiaorisftomachi ad cor maxima cxi ^^* ftit colIigantia,ut colligitur in locis allcg.Pcr cor igitar in propoiito os ftomachi inuMigi debej;. Vnde dC mor- fuscordisintclligidebet mordicatioons ftomachicon-; -, tingcnsamateriamordicatiuaibicotentaccineomordi ^^'^ catianemfaciente. Q_uarto nota. Per tenebroii tatcm ** j" intclligasaclione uiii ua di rninutaj proptcr fumos ad ce tas ^a , ^^j^j, ^^ ^ ftomacho afc?ndentes dc uifi uo fefpiritui co ' mifccntcs.Haecigitur omnia fimul concurreutia figni- £cantcorpus cgcre uomicu. Per osautem amaricatam' jl^telli^erc faporetn amar i; inS,citTi%l Jingua uel os . . AphoriTmus» i 8. ^ Supra diaphragmst dolorcs/nrfu pharmada indigere Ggnificant,C[uicimq«e «ero f nferlys/i^ gnificantinferius» Thc Dolorcs qui fupr a prgcordia ipfeftant, purgationcm fupra^quiinfrajinfrarcquirunt. i It^CO» . Stjpraprarcordiadoiorcsjpurgatione indigereperfu pcriora Jignificant, Q_uicunque^uero infcrioramoli? Jtantjperinferiora. " Expofitiolacobi. _ Conclufio apho. fatispatet.Idem dicit Aui. I . quar-r Doloru^i j^^j^ iScquandocS^qualitereuacuarcoporcet. Eteft f K^^" utilisin actu curatiuo. Etampliatur adomniacojpor?^ fub dia qmb^s hi dolores contingunt. Primo nota.q» per doio tragma i^sinteiiigitxJolores caufatosabhumoribusjX&Cmaxie tc cura- ^cutis ad dittercncia doloris uentofi qui per fe non carac tiuus ca pgj. noniitum aut per fecciTum. Secundo nora cura di-* »on, ^i,. ^ndigere no debemus intcUigerc ncceiTtcatem in om jjil?us/ed in pl unbus. AphonTmus ip* * Quicunqp in pharmacijs non fitiuntcam puf gantur,non quiefcant donec fiaant. * Q^iiiin mcdicamentorumpotione nonfitiunt cumi purgantur,i) non definunt prius ^ fitianc. i:^co. Q_ui inmcdicamentis purgati,noa fi(iunt , non quic fcuntpriufquam fitiant. Expofido lacobi. CDondu fio apho.eit ifta . Q^uicu nq? pharmacia pur^ ganturcS^perpurgatione ad iitimnonperducutur.no debe t quicfccre donec perducantur ad fi tim . Probatur , iic.talcsnondebetquiefcercnifipurgatione completa, ' ■■ ' ffdnonnifi ipfisadfitim perdu(ft(sd.l:perfecftapurga- tio .igitur . confequentia patet. $C allumptum in littera jVlefuc declarabitur. Idcmeolligitura MefuedcconfoJationc •^ni<^e.-tntcn(ionequarta.6.cap.f.dcfignispoftpurgationcm. ^uatio '«&:quarraprimf .cap.4.f.dcreguIiscomuaibus folutio uisfufn ni ucntris<5^ uomitiui.d:.5,cap. defuperfluitatcmedi cicn cis -ciaf uentrcm foluentts 8c de hora conftringcndi ca. £t ^goo' •cftualisin^du pradicoad cognofccndumfufiicicnw II fl. euacu3ttoncm.EcampIiacur(utp3tct)adx>mh2acorjSo-' f^en^x ra per pharmacias ehgences pcrfecte pu rganda cu cixci^ pracct -^ itantijstamen inferius explicandis. Primo nota. Pei; cus cau pharmacias inteliigendas eire attrahendo cuacuantes , fi j ue per uonjitum fiue perfeceiTuni fiue utroq^ modo,ii- cetdefucccfliuismaximeucrificeturapho. Secudo no ta.Nonfoluanpcr fitimfuper purgationis cdplemcritu fignificari poiTe , fed etiam per conferentiam 3c toleran tjamutfupraj&ctiamperfomnu.quartoprimi. ca.4. Sc leuicacem iocunditatem 8C quietem,ut Mefuc aheg^ Aai ce» ca. Q^ uia tame fignum fumptii a fi ii magis apparet am Mefuc biguum,<Si: maior poteftinco error contmgere.hocfpc ciaiiter uoIuithicHipp.nobisnotincare. 'i>rtio nota.. Sitisca.. Jijam caufari ex confumptione humidi roridiori.sfto-: Famis machi, queadmodumfamesex confumptione humidt.caufa. fubftantifici.Propter quod ficiseft appetttus ^cigidiSc^ Arifto» humid/,famescaiidic&;ficd.Secundodeantma.t.c.2S.^ Caufatur autem quandoq? abintra acaufa matcnali, 8c tuncfitiseftnaturalis.quandoq; uero arepenuusp- ter naturam , ut a febre. 8c quandoc^ a re non naturaW ficutmotucxcrciciopharmacia debite exhibita.ln^po fitouerofitiseitnonnacuralis. Q^uarconota. Phar- - • z^ niacia producente 8c attrahente humoresad itomacum tmpediiltne pharmacumin os ftonjachi imprimat, qua rcnec tuncroridum huraidu eiusnotabilitcr refoluitur uel cxiccatur,& exconfequcntinon fit fiirs opcrationc pharmaci.CopIetaaute euacuationc impreiTio abcade, relicca non habcns tmj>edimentu ex par te ia diclorii hit moru osilomachifortius exiccat, quarc 8c tunc infur- gic fitis,<SiC per confcqucnsfupcr uc tio fitis cft fignii hu- inorc&iHosiaeuacuacoseirc. Adquod etiaconcurritq> * \ donechumoresattraai funt in ftomacho,nifi ualde cho^ krici fucrint os ftomachi remanet accu hiiectatii,qua? . son infurgit fitis. EthDCpatctcaufa uerificansapho. : Q_uintonota.Nonquiefcant<S;c.quia.f iocaliterma aeantur,utphaimacuraeIiusoperetur,&:hocnonpIa- cct.Secundonoqmefcant.i.ahcuacuacionCjquia.f.eua . ^^ cuationc non fiftant cii his qug habent pharmactafran. gere.vel fi nonfufliccretadhucnon quiefcant, quia ad-, h uc ib cii pharmaco cuacuant,et in fumma non quiefcac qui in unaueiin pluribuseuacuationibus ad fittni non perducuntur . 8c confequen tei» patet corpore taliter ad il lim producto dcbct quiefccrc adinteikctum datum. Aphorifmus. zo. Nonfebricitantihus exiftentibusG fiatftro^ phuSjUel genuum grauitas,6^ lumborum dolor , deorfum pharmacia indigere fignificat. . Si tormfna acciderint non febricitanti,etgenuum gra f ije» uitas.j &; lumborum dolor , purgatione infra opus eile' ilgflificacur. - Non febricicancibus ii tormina acciderint , 8c gcnu- Leo. um grauitas,etlumlx>rum dolor, purgari inferiusopor, terefigniiicacuf. Expofitiolacobi, ■ Concl ufio apho.eil ifta.Strophus 8C grauitasgenuu^ 8C dolor um lumborum faAus incorporibusnon febri<^ citantibus fignificat huiufmodi corpora indigere phar- maciaper inferius cuacuante, Prohatur fic. huiufmo^* accidencia fignificat in corporibus huiufmodi materias frigidas ^ graucs fuperabundarc per.i nfcri us confeque tcr edacibiles.igitur conduuoucra. patec cofequentiaj €c airumptuni uidetur in iittera, Similis fcntencia colli- giturquartaprfmi.cap.j.&altqualicaRait.^. Alm.a, ^"15^* cap.de pronofticationc fignorummorborum antequa *^*"*» aug.'nentetur.<X: eftutilisetampiiacur utpatec. Prima nota.notanterdf<ftunieirenonfebria"tantibus,aututil * mus minusaudacesin euacuado febricitantes , aut ut in telligcremus non folum actu aegrotantes eile euacuan* ^^>f«d e«anj paratos agrotarc,uel forte ut tangit.QpQ ftantinusj Digitized by Google A P H O, CS&l, &mtims^ quf a finc pcccato ipmerh^ pamtmt icri kw iufmodi dolorcscaufafebns.^el iioliioius utpriusctinc lius ad primam expoiiHOue redirc , quia non fenapcr £c- brienfcs^;: fi huiufmo4i dolorcs matcrialcs pcrpciTi fuc gtro'- rincerutcuacuandi. Sccundonota. Pcr ftrophum in- phusgid telligendum elTcintcftinorur^ doiorem matertalem tan tumjquiapcndcntcmamateriagroiTa uentofapcr inte ftina tortuofcmotaaut phlegmaticacrudauel ctiamor Gcnuu dicatiuauclcholcrica. Pcrgcnuumautemgrauitatcm graui— intclligcnda cft lafTitudo i uncfturar ii genuu Sc etia alio tas ^d, rum/ed quia in iila laiTitas potiiTime manifcftatur,' cu iitiunccuraiaHahabcnspondiisfuftincrCjideoeaprae- cipue tetigic. Proucnit etiam huiufmodi laifitas a matc riaphlegmatica ad iu Aurasilias flucntc dC iilasrelaxan tc^quareadmotum incptf fiunt. Pcrgcnufiaute graui tatcm intelligcrcdebemusgrauitatcm in gcnibuspcr- ceptam,proptcrmateriaingcnuu iundturis cotcntam lyubo- uel ibide grauitatcm , Pcr dolorcm autcm lomt>or u f n rudo'- telligidebetdolorcircarcncsucipropc carncsillasmu- lor» fculofas circa rcncs cxiites fccundum plurimii a matc- ria confimiii. C^uaiitcr autem difccrnantur iftg caufae debetpriuscognofdlignis. Tertio nota.fiuc matcria per pharmacii euacuandafucritfubttlis fiuc groitagra uis uel leuis , ipfa tamen deciinante adinfenora cftma- gis pcr infcrius qp pcr fuperius , nifi fitaliquid acluali^ jphibens cuacuandajquoniauficunq? rcpitnatura<&:c. Ex i° coiligitur caufa ucrificans apho. quoniam huiuf modiaccidcntiaucl proueniunt amateria phlegmatica groiTa frigida ucl ucntofa aut cholcricaf ubtfli mordica tiua,fcdqualitcrcu<^ fit ipfa ad ifcriora dccIinatc,quod coprehenditur per fignaia di Aa,cft magis pcr inferio- Phar^- raeuacuanda.igitur<S^c.patetc6fequetia. 4»nota.pcr ^ada pharmacia intciligi pofie non foiu f cccifiua,fcd etia uri duplcx ng prouocatiuam,potiIfimc tamcn de fcceiBua in propo fito intelfm cft. Q_uinto nota . notantcr dicfium cf- fe fignificat,non autcm dicfium £ft corpus fic cflc cua- cuadum,quia 8C fi fumpta indicationc a fitu dC loco, ad quam deciinatmatcria fittaliter cuacuandil, non tame abfolute indicandii cft ipfum fic «uacuari ddberc,utubi fintalig indicationcs fortius oppofitum indicantcs. Aphorifinus. ^h Egeftloaes nigrae , ud quaO ^gufs , fpontc ucnientes, 8«: cum feb* &: Gne feb.peffimae, 8C ^ tuncunc^ fiicrmtcolores plures,mag{smaliim» Cum pharmaco uero meUus , 3^ quanto plurcs fuerint coIores,non malum* Thc, DcicAioncs nigr^,modofanguinisatrf,fpontc ucnie tcs,fiue cum fcbri,fiuc finc fcbri, pciTim| funt, 3c quo pIurcsfuntprauicoIorcs,eopcius.Sed fi cxmcdicame- to talescgcruntur, mclius cft, SC quoplurcs nonpraul colorcs funt,co mdius . l-eo» Deiecftiones nigr g,qualis eft fanguis nigcrjfponte ue jucntcsjfiuc cii fcbrc,fiuc finc fcbrc,pclTim^, 3c quato colorcs magispraui fucrintpIurcs,pcius.Cii medicamc co uero mclius,<5^ quanto color cs plures noa praui* Expofitiolacobi. Iftc aplio. quatuor habet conclufioncs. Sccunda cft ibi.( Etq^tuncunquc.) Tcrtiaibi (Cumphannac^.) O uartaibi(Et t^tocun^.) Prima condufio apho .cft ifta.Egcftiones nigrg qua fi fang uis fppntc.i. a natura cucnicntcs, fi uc corpus fc-^ bricnsfucritfiucnonfuntpciTimg. Probatur.pcrhu- iufmodi egeftiones fignificatur natur alibus mebris uc-* 5go tri hcmensincendium ucl uchcmcnsaduftio ud uchcmcna PlicitCf caloris naturalis mortificatio , quorii utrunc;^ cft pciTi- mum 6C mortificatiuum. Primo nota ^cftionem fu-. mi triplicitcr . Primo pro quahbct fcnfibili fupcrfluita-» tum expulfioncpcr quancunq^ rcgi one f ucrit. Sccun-f 4opro fupfrfiaiotepning digeA^Qn^tTmfoproquali HIP P O' 6z bct(apeffluttateud materiapcrufam pnm§ ^eftio^ nisexpuIfiom'^utataexpul&, qualitcrdicimus ege- ftioncmaliquameiTcfimguin^m, cbilofam udbumo- jroiam,taiitcrfumiturinpropofito. Sccundonota.Nt- Egef^i^ ^e^ fciiicct ficut fanguis grolTus niger 3c f ecalis cxiftes nigra» ficuteftfangu^ hgmorrhoydaIiS<S^non nigrae proptcr aliam cauf^ accidentalitcr tingcnte,ut cibu pharma- cum ctc . Tertio nota.Hmoi egone;qiiq^ ci[e ^fcuera tes qric^ no . In ^pofito fcrmo cft de igfcucratibus,ul^ enim non perfeucrarent no clTet ucr a coclufio. Q^uar to nota.Huiufmodi cgcftiones apparcre poITe in princi- pio ucl augme to , 8c uniucriahtcr antcqp figna dt^e&io nisappareant,<Si:ficinteIligiturinprojK>fito. Deaj^- Egonte r cntibus autem poft figna digeftionis cft aliter fcnticn- nigrg dum. Q_uintonota. Huiufoodinigrg egeftion^pof' caufafe funt amult^caufiscontingcre Primopropterapertio' cupla* nem apoftematum interiorum , utdul^latiin hepatc iu quibushuiulmodi materi$ coUctftg fuerint, <^prius^ ad famcm tcrminata fint cr upta funt ud faniata funt ik Die nigra mala,qu^ pcr infcriora cxpuliacaufat egcftia nes nigras.Sccundopropter apcrtione oppiilationii hc- patis,fanguinc cm*m oppiUatione «ufantc coagulat 8C dcnigratur -Tcrtio propter debilitatcm attraiciuf fplc- nis in attrahendo humorem mdacholicil , Sc abij^o Jbe patcj&nguincm dcpurando,quiafanguini comixtusrc manct,<3^frcqucnter ipfanaturaper inferiora «pellii:, quarcapparent cgcftion©nigrg.(3 uarto propterhcpa ?is contcntiuam d^cifcrctiuam d^iicm in fequdiran- dohumore melancholicum aianguinc,quarcdusplu- nmum cum egcftionibus comiftetur. Q^uinto propter fanguinis 8C humorum aduflaoncm in hcpatc ud ucnis quarc ad fubftantiagroiTam nigram feculcntam conuer tuntur et cxtra a natura per inferius cxpdluntur 8C mt quamfuntfinefebre.Scxto prcH?£cr frigtditatcm congc lantem aut caloris naturalis cxtin<f^ione ud n»>rtifica- tionem,caIorc enim extlcto fanguis 8c humorcs multa fpiritibus dcpaupcrantur, pcr quorum psxtidpajchn^ redduntur humores rari dari & pcruq . ipfis^ttur ipirt tibuspriuati fiunt opad 8C ad obicuritatcm ^n^r«^- nemtendentcsconfequenter h^pcrinfcriora cxpulfis fiuntmgrg ^cilioncsjficut fanguKCo^ulatusn^er,* quo totus fpintus cxpulfus cft, unde proptcr faoc parcci noftri corporis frigorc multum paticntcs liucfcunt. Ad propofitum dc ^cftionibus nigris ulcimis duobusmo- disintdligitur c^ndufioapho* Ex quibus patet eius ucritas,huiu£modi enini ^eftionibusapparencibuspef fcucrantibusantcqp fignadigeflaontsmanifeftcntur fi- gnificatur in intcrioribus udicmesadufiio aut fi^itud cxhaIatio,<^ matericrum aduftarum udcongda»<- rum dominium in intcnorf bus in quibusnon dommac natura,ncc ipfas criticc , fcd fynthomaticc cxpdlit , fcd hoccftpeiTimum.igitur. Exquopatet notabiliter di- d:um ciTc cn^hh.8c finc fcb.fi cnim f uerit cu ^eb^ figni ficac icediu.fi finefcfignificacmortiflcatio caloris. Sccun<3a condufio. Huiufinodi egcftiones ^to func pluriumcolorumfunt tanto dcteriorcs. Probaturfic» (anco fignificacmaccriam mali^am an^iorcm 8C ma giscchcrogcncamtS^ minus auircuce ufnabilcmudfii pcrabilcm .igicur condufio uera.patet confequcntia.61; aiTumptum drc^Iitteram dcdaralMtur. Primonoca. g^^jjij- Per plmfcs colorcs incdligi poiTc plurcs odorcs n^ros^ ^ ^^ gradualicer camcnadinuice,fcdmagis<S^minusdificre ^^q^.^ tcs,ucfiunapars^eft3onis€lTccintcnfcnigra&^cera ^ •* iremiiTiusdifficdeal^. iiccundaintdligi potcftper[du res,faliceclpccificc<itf!erenccs,quia,f.^cft«ontBaaliq parces func albf cc alig nigrg ccalij cicrinf <S:c.fic tami <^ parce nigra in ^onibus dominance n^r^ dominan t^ h^cfccundomodo incdltgicur. Secundonoca hoceiTc fncdligaidumfpfis perieueranc£bus ^fign^digcftio- iusnonpr(paranctbus,ucfupra. Tercionoca haspo^ U ttcairc &mlaut fac c c flG b a€ ^urium GokmmiiB;^^ Digitized by Google 3Egoni p:ra4u- 2|^gQnu uario:^ «:olorii practi- tuscaii - ^ i> ^ R mi. i>d||fd intdligitur fimul; CLuartoaotahdiulTaiodi ege fooncsplurium colorum apparcrc polTc uel parcs in qp ficatc puris nigris,«&:iic nonmtcIKgitur cackmo.ex plu yalitatcemmiUa iigntficaturminor aduftio. Secudo ap- parcrcpoiruncficcjinhisquae funtp^ariii coloriipars liigraiatafic& tamintenfenigraiicuttn egeftiombus purenigris. «f^ficintelUgiturconciuiio^^Ssiuera cftq» cum taliiius hrs circunftanti^s apparentibus iignificatur plures cifc macerias uirtute infeftance3,fed hoc alijs pa- l-ibuscft decertus. Vndepatethas egeftiones malasef fepcr uiara figni.expartc enim humorisadufti alia fac pariaj&cum hocin t lia qug cii: plunum colorii > eft ex (clTusin alijs membriSjidcD &c. Tertiaconciufio.Egeil;ionesntgrgnonfpontejfedui pharmacif euacuate funt minus malg qp iponte egredte tes.Probatur licpcr taics iigniticac mtuor malicia ma-. $erif quf cuacuatur.igitur.aiTumpcumarguitur, quia pcrcas tignificatur materiamhanceoacuanda noncan ?am habcrc malitiam ,ut per cam uircusftf m ulccur ad ip fem fynthomaticc cxpellendam .igitur <Sic. patec confc. qucntia><&: aifumptum decIarabitur.Primo nota.Ege- ftioncs poiTc ciTe nigras a prfmftiua caufa, ut phar maco caffia uci cibo.Secundo intrinfece Sc pro fe. <5<: iic m tel ligitur in propofito.JE t dicun tur mei iores , quia min us malcabufiue. Sccundonota. Egeftionesui pharmaci quandoq; euacuari prgccdetibus iignisdigeftionis,qua doojnonprfccdcntibus. Inpropofito inteiligitur non prgccdentibusjipfis emm prgcedentibusin cuacuacis ii. gnificarctur uirtutcm magis pcrfectc 8c coplcte domi- mrimatcriae^pptcreapharmacinon cguitauxilio. Ex quibuscolligiturcaufa ucrificansaphor. his enim tali-. busapparcntibus ui pharmaci figniflcatur(utin piuri- bus) matcriam nonfuilTc ficmalignam , ut uircute ad fynthomaticeexpclkndum irritaret,econtraautem ip-. iis fpontc.euacuatis. • Q_uarta condufio.Q_uanto uarietasegeftionum \\i pharmacieuacuatarum eftmaior tatocftminus malii. Probaturiic.tantofignificat magis purgacionis com- plcmentum .patet confequentia Sc aiTumptum declara bitur ftatim. Primo nota q> h uiufmodi egeftiones ua- riorum eolorunj uipharmacieuacuaripoifunt dupFr. Primp fimul,<S^ iicnon eftadpropoficum.Sccundo fuc ceiTiue^d: fic maius complementum purgationis Cigm" ficant , fcddc hoc uidebiturin qufftione pius. Similis fcntentiahuiccoUigitur. 1 4. terti). trac.4. difecundo, Ck)ntincntis.cap.3.fcilicctde^cftione,(&;. i o. Alma. dccgciiione. Et cft utilis aphorifmu&in actu pravfcico, Et ampliatur ut f n no tatis dicftum cft^ Aphortfmus, 22, AEgrittjdimb«s quibufcaque f ncfpfeatibuSj fi fel nigrum» jiurfqrfiim, aut deprfcm exie^ ri^monalc Inquocunc^ morbamcrpietCjii atrabilis,uelfupra, ucl inlra cxicritjlctalc cft. Morbisqi;ibuslibetincipicntibus,fiatr^biIis, uel f« pra>ucl infra mcritjlctale. Expoiitio lacobi. . Condufio apho.cft ifta. In cuiufcunq^ morbi princi pioeuacuatum fucrit fcl nigrum furfum uel deorfum il ludeft iignummortalc. Probarur iichuiuihiodi euar cuatio iignificat in cotporc abundare materia peiTima a naturanon fuperabilem. igitur condufiouera. patet psnfcqucntia, (SiTaiiumpcum circalicterani declarabic* „"Cocordan«a& utilicas apho.huiushabetur ilcutprg <:cdcntis,<^ iirailiccr ampliatio. Primo nota. Per ccgri rudincsquaicunqucintdligcre debcmus aegritudines a cholerapcndentcs ii ucacutg iiucchronic^ fucrincdc pmnibuscnint ucrificatur aphoiut patcc.Iicctdeacutis fifiRastineucrtiicaM<s, S^uadofiotawaaferdi^ii IIII/ clfe racipicntrbus,quia.f in principid uftiuer faji cxifte • -5 libus ad dcnotandum huiufmodi felnigrumcmitti fi- gnis digcftionisnon apparcntibus. apparentibus cnioi lignis digcftionis cft ahtcr diccndum , ut in prxcedentf apho. Tcrcionota.illc tcrminusfd.ab auctoribus equi Fcl m-^ uoce fumicur.Primo p diiTci fellis choleram fupcrflua phcit. , contincntc^proptcr neceffitates <S^ utilitatcs notas. Secii do fumitur procholerain chifti contenta. Q_uandoquc cnim poccft illc terminusfel.poni cii addiuonc illius ter- mini nigr um ,& importat meFiam aduftam per aduftio nem.f.cx cholerarubcageneraca , 8C taliter fumit hic. ^ . Q^uartonotaquatuor eiTeiocamamfefta^perqugma relni- xime contingit felnigrum exire.f perfeceiram , p uias g"i.^x urine,per uomitum, d:.per fputum. Etdchisomnibus pci" q- ucruscftapho. vcpatcbic. Deteriustamen fignum^efta^'Uprr. hoc per fuperius qp per inferiusjquia fi cgredituj per fu- pcrius,aut per fputum aut per uomttii.ii primii , £ic u- gnificatur aduftio uehemensin fpiri tualibus. fi fecun- ' - dum fignificacur illam maceria ad fuperiora repere, qcf ' cftpciusperuiafignic^pcruiamcaufjutpatet^ Q,"^, . .*, tonota.Adueritateapho- opoitechuiufmodf lignum ciTeperfeuerans.hoc.cnimperfeuerante fignificatur uc hemensaduftioin fpiritualibus uel naturaiibus mem- brisjfedhoce fignumortalcmaxime fignis digeftionis no apparc tibus,iQ &c , Exquo colligit ueritas apho. Simiiiter intcliigitut hanceuacuacionemclTc malapci: uiamfigniucpatet.Etcauf^, quiahuiufmodi euacua- tijapoccit: ciTc caufai^iionis membrorum mortificatio- nisquibusprffatushumorobuiac.hicetiamhumorexf ftens malus 5 uia figni cftmalus p uia cz.% uf effc potclt* Aphorifmus. , 2-3» Quibufcunc^ex aegritudtnibos acutis , auc muki teporis,autaborribuSjaucaIiterextenua^ ^ tis/i fel nigrum exieriCjaut qualis fanguis nfger, fequenti die morientur. . Q_u'iciic^ ex morbis acutis,aut diuturnis, aut uulne Thc» ribui,aiit alio qupuis modo exten uati , atr a bilem fan- guiniatro fimilc emifcn"nt,poftridie moriuntur. Q^uibufcuncg ex morbis acutis , aut diuturnis , uel I^^^»- ex uuIncribuSjfiucquouisaliomDdo extcnuatis, nigra bilis , fiue utifanguis nigcr de fubter cxicrit , poilndic moriuncur. Expoficiolacobi. Condufio apho.efthgc. Q_uibufcunc|^ corporis extc nuatis ex aegritudinibus acutis ucl chronicis uel aborfi buSjueiquaUtcrcunc]^ cxieritf el nigrum aut humor ni ^ ger ficut fanguis,huiufmodi corpora fcquenci dit cxiii' ^ co moriuncur. Probatur,quia in calibus corporibus efi" fupcrabundantia corrupcg 8c peifimg macerig , 8c cum hoc uircus eft ualde debilis ex cerminisconclufionis.igi tur conclufio uera.patetconfequentia 8c alTumptii pa- gxte U* tercpoteft cxdiccisin prgcedentiapho. Similis fenten- ^^.^ ^^^ tia coiligitur. 1 5.tertijcap .deflux.u uentrisomniumo' pQrfi q dorum.&. i ^.Ccntincntis.cap.deegeftione.Eteit uti-^^gg^ lisin acftupractico. Etampliatur ut patet. Primono- fi-jtfcl ta. Ly quibufcunqjpoteftcxponi.i. corporibus , 3C eft „,>rii fenfusucrusincondufionepofitus. Secundoquibufcii ufj^uoj^ que ajgritudinibus dCc. prima cxpofitio tencatur. Sc^ ni^er fi cundonota.PerxgritudinesacutasintcIligendasclTefi ^^ £^^ ueacutasabfolutCjfiucpcracutaSjfiucpcrpcracutas.ct g^jgpy^ segritudines m ulti temporis chronicas^qug.f.ad. 4Q.dt ccicus cm<S::uIteriustcrminantur. Tertionota.Pcrcxtcnua q^^qu^ ta non debem us folii inteliigere cx)rpora in humido m e - braIiqptitaauenotabiliterminorata,fcdp>erextcnuat3 - ->; debem us uniuerfaiitcr intelligcrc corpora ualde debilia deomnibusnac^ucrificaturconclufio. Expiicauittar '*' men exten uata,cum -corporis imbccillitas potiifimc pc» n bor ■^ ciuscxtenuationemmanifeftetur,6!i:uultq>qualitercii r^.^Qd r\- ■+■ ^ u i5[^ue/ifit4cbfliafeguaturhoc». Q^uarwnota.Pcrabor» ^ ** Uigitizea Dy fwm Google A P H O. Mficr fum tttiUgettiichtmas ff tusprgtcr natura exi tu urrtU'- jnagts <J t«n paricnds m uftum debihtancem,dcbilitatur,n .ma- bilitac gisapud aborfum mulier qp apud partum naturalc .2 1 aborfus tcrti) .cracta.2 cap .dc aborfu.Et dolor^ quide accide- c^ q^ p tesapudaborfumuchementiorcsfancdoloribusacdde tus na- -tibus apud partum , quoniam illa eit res nou naturahs. turalis» Caufaautemquareinpraegnantibusaborfum patientf bus fpecialem fecit mencionem eft . Primo quia ut pl ur < mumcontingitillascxaborfumultumdebilicari.Secu do quia in eis contingicmalas 6C prauasmacerias 3c pu- trefceces recincri, quibusputrefcentibus ud aduftis5(: corpore debilicato per aborfum 3Cc. Ex quibus patcc caufa ueriiiGans apho.huiufmodi.n.materif fcihcctpcr fcuerantes lignificanc incendmm uehemens 8c rchdlio nem maxima maccrig ad uirtutem,quacoiuctamagnf uircutis proftracioni proculdubio deproximo debcc fc^ mors. Q^uinto noca per fequcnccm dicmquida intelii- gunt uc uerbafonanc,quidam fcqucntem criticu,quid5 largius tempusfatjsbreucjdcquopatct 8Cc* Aphorirmu5. ^4. Dy{Iiateria,fi' a felle nigro mcegir, mortale. Thc. - Diificukasincettino^,^abatrabiIcjcepit,lctah"se. Lco ♦ DifFicuitas 1 teftino^, ii ab atra bilc tncegit,letalis e . Expoficio lacobi, Dylfin Conclufio eft iita. DyiTinteria incipicns a cholera ni teria a gracit fignii mortalc. Probatur iic. huxufmodidylTin^ colera teria iiguiiicatintcilinorij pcriculofum 3C irrcmoutbi- alTimila lenocumencum.igitur conc|u0o ucra.patetconfejjuea tur can tia.<S:airumpcumarguicur,quiaiignificatulccrofum crodu- ulcusinincefiinisprofundatum.igicur. Similis fencen reuel ^iacolligitur. l5.terci).2.cap.f. defluxuuecrisomniu tardefa modoru.ecfecundoaircucum nacurahum.ca.^.ccl^. nabili. Concinencis cap.j.f.deegeftionc. Eteitutiiismactu Auice . praccico . Et amphacur uc paccc. Primo aota.In propo GaP. fito fumi dyiTinceria ut diftinguitur concra lienceriam Rafis. <Sc:diarrhosam , uc ahasfupra. Eftautem dyiTmteria k DyiTin di grf ce,quod latine diuifione , enteron uero inteftinij terig a importat iacine. V-nde dyiTintcriamquaii diuiiione,fcif colcra iionem,leuexcoriationefnceftinorumappeIlat.vcfex- nigra to ethymologiarii.Iiido.cap. denominibussegritudi- practi- numchronicarum. Secundo. HucufmodidyiTinteria cus can quandocj; prouenire polTc a caufa extrinfeca uel primi- Dy iTin tiuajquandoc^* ucrointrinfeca 5C corporah .Exemplum tcriag^d primi,iicucfortefoiutiuu ctbusfalfusamarus uelcxco liidor, riatiuuSj<Sc iicdcalijs. Si ueroconcingacabintra, ucl e DylTin proprium inteftinorum nocumencu, uei propter mate- rerigca riamabaliomebroaliundctranfmiiTam. Prtmomodo cit 2*, dicitur intettinalis. Sccundo modo hepatica dicitur , 8C quandoc^ fplcnetica,<S;:: iicfccundum uarietatcm mcm- brorii tranfmittentiu. Ad propofitudyiltntcriainccUi- gimusperpropriuinteftinorii nocumentil caufatam,li cetnonomnis dylTintcria iit cum proprionocu mento inteftinorum. quandoq?tamencaufa nocumenticftin alijs mebris,<S:ibi aegritudinem con trahit. quado<^ uc ro eft inintcftinis fixa,<S;: taliter tn propofi to cft intcUi- gcndum. Tertionota.Huiufmodi dyiTinterif qug a ca <:ontingenseft corporalt, materiacftquandoqg cholcra r ubea,quandocg phlegma falfum ,quandoq^ melancho- liaadufia.Ec h?CRoteftcfTcgenitapcraduftione uclex mclancholianaturahadufta.Adpropofitiihic perfelni grum intclligit melanchoham pcr adufirionem generata Dyffin fiuccxcholerafiuc exmelancholia naturali.- Q_uarto tcrigab nota. DifFiculcas curg uelimpoiTibilitashuiusdyfTin- atra hi tcrigexmultiscaufisprouenit. Primocxdifponcme- lc cura bri Igfijquia.f ncruofum uel panniculofum cxanguccc tiodiffi intrinfecii, undeminimcpofTunt appont mcdicamina, cilisucl ^appofitanonpcrmanentproptcrnccelTicate frcquen ipoffibi flfrimeafccUationfs.Sccundocx difpofitioncmatCM^a lis c a ca qua pcndct aegritudo in qua cft ucftfgium fortis aduftio triphci, nis,ficut calor ex cin«:ibus,ac groiTiaes^a: fixio,ai a4 UIP P O' ^3 htrentk^Sc malitia complcxionismebrf corrupttua Sc morcicatiua.Tcrtio quia ifia uidcctur fignf ficarc i ntc ftinaiam caceraca cfTe. Vnde Auice .allcga.cap .iignf ^ iicatcancriiputrefactu. Exhisconigftur caufaucrifi cans apho. Patct fccundo .q> lieet choicra r ubca fit pc- nctratior,quia tamen a natura fadlius uinacur,cft dyf iintcriaab eaprouenicnscorrigibilior. Eccxhocul^ tcriuspatetcj>priufquahuiufmodi choleranigra caufct dyfTinteriam,oportccipfara in intellinis longa raoram contraxifTe,cum ois a^ftio eius tarda fit oporcecin logo temporcimprimat iScin hoc tototcmporc inteitinorii coplex<oncm,in quibus tigitur corr umpat Sc mortffi- cct,!&:f>oteft hocconferread ucritate apho. Vndc&; li- gnan ter dixit fi a cholera nigra inceperit, quonia opor- tuit in intcflinis longo cepore occurriiTe. Aphorifmas. z^. Sagtiis Carfum quidem,qaalifcanc^, malmn, deorfam aaro mger exierir,bonam. SangufsfupraemflTus,qualfTcunq? eft, maluseftia- Thc.- £ra auccm bonus cft.Icgitur in cod. grgco i GaF. Sc^ exe plarilacobi. ; SanguisquidcmfupraquahTciiajfucritjmalus^mFra j;^- autcm bonus eft infra autem bonu nigra cxcreanecta» Expoil tio lacobi . Hic aphor.duashabctconclufioncs. Sccundacftilx (Deorfum.) Prima concluiio apho. ^ualtfcunq; cft fanguts flu- xus furfumipfecftmaliillgnu.Probat ftc.quiaqua- lifcunc^ f uerit calis fanguis,mala eft r egio, po- qua cua cuatur , iignincat etiam f n fuperioribuslf fione. igitur conclufio uera.patct confequcntia ^alTumptn drcaHc tcram declarabitur. PrimonotaSanguisfumiturdu- Sagufe plfcitcr.Primo promailactpro fanguincali^stribushti dupFr» moribiis contra difticto . Secun do modo bic maximc fu mitur,hcet utroq; modo pKjlTf t fumi . Scdido nota.Hu l^ocittt. tufinodifanguinequando^ eiTcbonum «S: laudabiloa diciaun quandoc^ ucromalignum.Etitcrumquandoq^cft uc- dcfan- nali&quandoq;arteriaiequan<bq;cftmultusquanda^ guisex modicusquandoc5CaIidusquMdoq^frigidus.Etiterum ccrntc» quandoq^ cgreditur cxpcccorc, quando.i? expulmonc» quandoc^cxhepate rcfudanterame cxgibboadpectus ^uzndoc^ cx cana,quandoc^ cx capite,quadoq^ cx orc* Ethaccomniaper fignapropriadifiinguuntur. San- gufscniaiapulmoncfpumofus <Sic5 tuffi. Expectorc non fpumofus. Ex ftomacho cum uomicu. Ex canna c& rafcadonc. Excapttccumattra<ftfonc afuperioribus. Exorccumfaliuad^fputo. Deomnjbus hic cftfermo qu§ coUigi poiTuntdcdma tcrti^.tracftatu-^.cap.dcfpii ^fanguinis. Tcrrionota.Perfanguincmfurfumcua AufcJ, cuatiitntelligcrc debcmusfanguincm euacuatumpcr os SC non alitcr ,quf a excuntc per nares ali ter cifct cUcc dum . Q_uarto notahoc poiTemalum ciTc pcr uiam fi- gni,<S:quandoq; per uiam czuf^^Sc quadocg utro<5 mo do. Exauplum primi,utfanguincmalo cxpuifo.Exem plum fecundi,ftcutfanguisfuperiluus fnquanto ,iau- dabflis tamen in quaii. Exemplum tert^ , ficutfanguis artcrialiscuacuatus. Exquopatctcaucrificas^hor» naperoscuacuatumfigntficatfblutione in parcibusfii pcrioribus,pcr quas non debet cuacuario nacuralit iic-r ri:ad hoc cnim non funt a naturadeputata, ut maiama tcriam<5^c.hocautemeftmalii. ideo. Q_utnto noca» Hocutin pluribusucrumciTc. Inpluribusenimfan- guispotcft ciTc fignum Sc caufa bona.f eius cuacua> rio ,quamutsfit iignummalu praua in fpiricuahbus iignificando contincri matcriam ,abfolutc tamc eft ma gis denominadum fignum bonum q? malu. Vndcnon cft uera condu fio nifi ut f n pluribus ctmaximc compa ratohuiufmodifluxufurfumaddcorfum , dcquoin fc quenti ^xQdufionc iiccmemtto» Digitized by Google - -. P A R T I. Sccuttda coflclufio. Sangius.f. njgerexteas^eorfutn eftbonum.Probatur.quiailgmficac uirtutera pocen- tem in expellencJo fuperHuum 3c corpons n}un<3ifica- SSgut- tionc.igitur concluiio uera.patetconfequetia.ctaifmxj ne egrc ptum declarabitur. Prioio nota. Sanguicem deorfum di dcor muUipiictter poffe cgredi.f.pcr fluxu uentris , pcr uri- fum. jiam,permenit;ruorucruptione5<^perhgmorrhoyda- 4^^. j-umapcrtioncmxqugfunt ucngqugdamcircaanumii- tuat^faciliter fanguincm totiusrecipientes. Adpropofi tumhcctdemenftruah poiTic ueriHcarijin propoiito fo lum.dehgmorrhoydaliincelIigit Hippo. Secundo no- ta.Huiufmodi fiuxum eiic bonum i?gnum d:bona ca. Prtnio {igniScando uirtutemfortem in fuperfiuofau- guincfecali cxpelkndo. Bonacaufaproquantoeilcau fa m undificationis corporisab huiufmodi fuperflufs>ad quam munditicacionem fequftur dcparatio ^i^ciarifica tio,licutexcractafecedcuino. vndcno exqualibetagi taciQne tit uin um turbulentu poft^ feparaca f uerit fex ab eo,non fepar ata ucro B.c..dc itz de fanguine dicendii. AuiC Exhocpatetcaufauenficansfccundaparceapho. Si milisfententiaihccc no formalitcr habetur tertio cano^.. fcn. 4. tra^tacu tcrtio.ca.de fpucofanguinis.&hocqua tum ad primam concluiioncm.quancii uero ad iecuda. 17. tcrto.cap.de fluxuhaemorrhoydaii.Eteilualisi.Et acnpiiatur , ut cx diccis patet. AphoriTmus* z ^, Nigre egefitones/i a dyffinteria habftOj ut in teftinorum carnes egerantur^mortaie. Tfac, Si ex difficultatc inteiiinorum laborastij caruncul$ cxcuntjletale eit. A difficultatc intcftinorura habito, fi ucluti caruncu *^^^* J^ecxeantjlctalceit. Expoiitiolacobi. Concluiioapho^clt: iila.Si corporc exiitente habtto, id eii occupato adyiTinteria egerantur uelutcarnes in- tcftinorum,iIIude£tiignummortaIe. Probatur iic.ta- Ifscgcftio iigniiicatin intcftinis irreparabilenocumen tum .igitur concluiio ucra. patct confeque tia,&: aiTum tumftatimdedarabitur. Similis fcntentia colligir.3. fen. 16.C2L.Z .f.de iluxu uentrisomniummodoru. Et e utilisinad:upraflico,utpatcc.EtampIiaturadomncm dyiTintcria aqualibct caufa pueniente. Primo nota? Habii» dyiTiotcria,idcft patientc dyiTintcriam,ucIha- bito.i. opprciTo ualdcad dcnotandum dyiTintcriaforte ciTcEt eii:comunismodusloqucndiantiquorii, Sc mz ximc Hippo. vt «nfra fi a fcbre faabito 6c a fquinantc ha bito SCc, Secundo nota.In intcftinis trcs fenfibilcs par tcs <fa'ftinguuntur.cx quifausintefttnorum fubftatiaf n tegratur, falte fccundum mcdicinale confidcrationem. Prinjacftintciiinorumquidapingucdo ucl uncfcuo- fitasintrinfccg fupcrficr ei adhcrens in inteftioa a nat u- ra ibi finaliter fituata.Primo utinteftinorum fuperfi- dcs pcr eam rcdderctur lubrica , proptcr quodmatcrise per inteftinorum concauitate cxterius cxpulfse facilius labantur.Sccundoutpcrhuiufmodipinguedinisprffcn tiam dcfendatur tnteftmorii pannicuiofa fubftantia a roatcriebus acutis ucl pungttiuis ucl cxafperatiuis , ucl qualitercunq; potentibusl^derc intcftina.^ appellatur quando<^iiIa aquibufda mucofitas tnteftinoru>licct il lamucoficas fitmagis proprie matcria phlegmatica. Secunda par§ pcllicuiaris {icut pclliculaqu^da tenuis, &cftdupIexintcrior,(S^extcrior,gratia ciufde ^aisSC ^torum finium reperta alibi defcribendorum. Tcrtia uerocftpars.f. prof unda medians interincertorepellt- DyiTia jculam <i extcriorcm. hxcquia carntmultii {imiUseQ::^ teriaz ideocarnisnomincnuncupatur. Etpcrhariipartiudi- J^ecies ftincttoncm trcs ipccics dyiTintcrig diitinguiitur . Pri IJ5S, matnquamatcriaacutaulccratiuanondiiintciiinorum gttfgttfubftanriam > ftdliiIui»ptnptf?4iQf Cpmuifaw Autce. Egonu in dyf- finteria ut car- niii itc itino^ practi- cuscafi Inteftt f^i^di ftiicttoi pte tri pltccm. iriL -tntcftiiiotuttiadhcrcnte fcparatquarccxteriusegredit. Sccundaqua humor interiorem inteitinoru pelhcuJani ibluitjquafie cum cgcftionibus cgreditur cii aiiquak" faa gutne comtxta, nondfi tamcn prof unda pars notabtlt^ uiceratur. Tertiafpeciestnquaraatcriaulceransadj> f unda penetrat notabiliter parte groiTam foluendo 8c ie parando , quta cii cgcftionsbus egrediuntur frufta,qug funt iicut carnes inteftinorum><Si: de hac in propofi to»? fermo.Hancucrofecundupiurtmii antcccdunt fpecics alig notabili teporc,cii caufa ulccrans prtusattingat ex tertores q^ intcrioreSjsS;: prius fupcrficiales q^ prof undas partes.Etdtxtnotanterfecundum plurimu ,qutacaibf imprimenspoiTct ciTcita fortis q> falte non pnus appa- rcnterdifcerncretur. Tertionota. HuiufmodidyiTm teriam mortale Sc pciTim a ciTe per uia figni et cag. Cait f^quide squiacftcaufamaxim? debilicatis<&;proit:ra- tionts uirtutis. Signi uero pro quanto fignificat magna deperditione partiu fubftatialiu intcilinorum quse na reilaurari poiTunt propter m ulta. Primo propter inter ftina exanguia ciTc (S^medicinam non apponi Sc appo- fitamnon permancre et contmuematerias ulccrates cG currcrcideocSC hocmaxtme uerum fi tuucin inceitinis gracilibus hoc fiac, Sed dices . Q^ uoraodo difcer nam fe - cundamfpecie ateraa. Dicicurq>l3uando egeitiones^ <Si: pctias colando.d: hoc de apho. Aphorffmus. 2^ 7- - Qaibufcunque in febribus fanguinis Eait mukitudo undecunquejinrefumptiombus uen tres his iiumediantur. C^uibusperfebresfangutsalicundelargcexierit, i)s in recreatione alui humidg redduntur . Q_uibustn£cbribusfanguinisfluxeritraul£itudo,q JLco» cuni^ cxpartc cum reficiuntur,alui hishumettantur. Expofitiolacobi, Conclufio apfao.cft ifta. Q_utbufcunq^ corportbus fc bricitantibusfanguinisfluicmulcitudo undccunc^ ef- fluathis corporibusfecibo refumentibus uentrcs eius humevfcatur.Probatur fic.in huiufmodicorponbus de bilitatur uirtus digcftiua«S:: contentiua ftomzchi Sc he patisactracfttua.igitur ipfisrefumentibusfiuecibo fe re Auice*. ficientibusdebcntuentreshume^-^cari. patetccnfcquen Pracct tia et affumptura circalitteradeclarabitur. Similtsi^en cusprc» tcntia coikgitur.Z.canon. fen. 5 .ca. dc fluxu fanguinis noiti--. narium.<Si: faocuirtualicer.Eft ualisin a<ftu praccico ec cuil^jca, pronoftico.doccmur.n.uifomagnofluxufanguinisna hqh fn. ri ura hepar <S:: ftomachum c6fortare><S;: cibis facile m u mao-na tabilibuscorporadigtare. Etampliatur adquecunque fano-uiv corpora fanaaegra(5c: neucra,iicccfpccial£terdefebrien nis^a- tibusprotulcricapho. Primonota.notanterinaphor. rium. pofitumciTelyfcbrientibuSjCoquodinfebriencibuspo £[^s;^, tiiTtme aduentt fluxus fanguinistura quia'eft frequcns " crifisfe. tii qutainfe. fit maxtme fanguiaebulliens. SC hoceft caufa fluxuslicet deomnibus corporibus( ut ta- (ftum cft)paiTic ucrtficari apho.immo nec folii in fluxut fanguinis, fed qualibetalia fuperflua cuacuatione po- Auice. teil iioccontingerc. Secundonotafanguiaem fiucncf Sagufa dupliciter poiTedicimuItii.PrimoabfoIute,ut. 10. aut fluetis; ^O.Iibrae diccrentur cxtrcmamultitudo aut cciara, 2 5: . mulci* tcrtiocanon.quinta.ca.dcfluxufan.narium.Secundo tudo in coparatione ad uirtutis tolerantiam, <S:: fic inteiligi t X d upft:* propo|tto,aucfanguine illummultu cffluentemdica- * mus cuius ijpxum non tolerat uirtu§, nifi cum notabili nocumento 5:proftratione. Tertio nota . nocanter dj Refum^ cmm cft undecunq},ut cam pcr fuperiora qpper inferio pno 2r rafluxumcoprchederctfanguinis. Q_uarconoca.Per Qa?. ^ refuipptipnesintelligerc poiTuoius ciboru refumptiuo- f um aiTumptioncs>ut fit fenfus.in rcfumptionibus uett tr€shumc<ftantur.i, corporibusiftiscibariarefumen- ; ikuci rc(uoip«ua fumcntibus, Sccundp per rcfumpti^ ncs Digitized by Google A P H O. liesfnteII^«rcpoffuOTusconuaIcfccii£iamcoirpo]5tutft£ fenfus.m refu«nptiombus.f .conualdccntibus , co q» cor portbus con ualcfccntibus debctur rcfumptf o, ut habct Tcxti tcrtio tcchnt.co.n. q>conuaIefccnces comuniter confuc 7.06* ueruntnjagcsiic refumcrc, hic conuaiefcentcs refum- ptionesnommautt^ctiam quia tiic rcmotuseft calorf c^ brilismeliorcftappeatus. Q^uintonota. Adeuacua- tionem fanguinis m ulti ad fenfum datu fequitur hepa^ fisinfrigidatio><Si per confequcns attracliuf cius dcbi^ litatio fiue debilicasjquarc pcr mcfcraic^ minus de chi- lo attrahicur, unde rcmanent feces humidiores dC iiqui-^ ^aiorcs,et confequencer uentcr humidior.Simditcr mul to euacuato fanguinc uirtus digeftiua ftomachi debili-^ tacur,tu quia iijrigidatur totum corpus, SC cofcqucnt ftomachus.tum quia ftomachusin digerendomaximii recipitiuuamcntii ab hepate , quod poni tur infrigida- tum.hacautemdebiU'cataremancnt pluresparccsaquo f$ huiufmodi egeftione rcddenteshumidam. fimiliter etiam quia tnfrigidato ftomacho 6C hcpate debilitat fto machi contcntiiia,quarc non debito temporctn ftoma- cho continetur cibus , 6C per confequens SCc, Ex qui- buspatetprimo caufa uerificans aphor. Sccundo pa- tccquarc calia antc refumptione no contingunt. hocn. tdeoeft,uelquiatuncuaIdeparua qptitascibi fumcbac uigente febre. vel quia calor fubtilis cgones ualde exic cabac.igicur <Ss:c.poirec cciam cibi clTc canta paruitas 3C f xiccacto febrisica uchcmensquodplus uentris ftyptt- citatem moucrct ^ did:^ caufg lubricitatem . Concra, quia cx fanguinis m ulta cuacuationc totii corpus cxic- catur .igitur 3C ucnter .Itcm quia mebra inaniunc igii^ forciterattrahunt. Patetfolutiointcliigcnti. Aphorirtnus. aS. . Qiiibufcunc^ felieac egeftf ones fant , fiirdita-^ . te fuper aenlente quiefomt , dC quibuscuc^ furdl UsfaUeis egeftionibasfoperueieribusquiefcut* Q^uibusdeiecfrionesbiliofg cxcunt, furditatc fuper- uenience finmntur,^ quibus furditas praecciferit, dcii JDit fi deic<ftiosesfequuntur biliofae» Q_uibusbiliofe deiectiones, fupcruenietcfurditatc, ceirant,<S^quibusfurdicas,fuperuenientibusbiIiofisdc fcdionibusjcclfat. Expoficio lacobf . Iftc aphor .duas habct coudufioncs. Sccunda cft ihi (Etqufbus.) Primaconclufio apho.eftifta. Q^uibuscunq^corpo ribusadfuntfellcae cgeftionesuel phlegmaticchiscor- poribusfurditatcfuperucniencequiefcunt. Probat fic» materig cholericg furditatc fuper ucniente ad parte aha diuerruntur,igitur tunc quiefcut chokricg cgcftiones» patct confequenaa Sc alTumptum, quia ad partes fupc- riorcsterminantur uelmoucntur. igitur ab inferiori- busdiucrtuntur.confequcntia uidecur nota&alTum- ptumintclligcnti. Priraonota,tamdcphI<gmaticis ^ de fanguineis pofTct cfTc uer us apl^or . in cholerids tam,e magnispropomtapho.quiaillg frcquetiusfluxum cau fanccum etia quialcuiorcs (SCmagisaptg furfum mouc lurdt- «^faciliuscaufantfurditateal^smembris. Secundo xasy^ notaperfurditatcmintelligipolTc notabilcmauditusdi m£nutionem,aut totalcm eiusabIatfonem,poteftetiara Surdita ampliari ad corr upttoncm .H$c autcm furditas duplicic ttscau- prouenircpoteft,autacaufaprimitiua «Sccxtrinfcca, (kz^, utpcrcufTioned<:c.aut acaufacorporali&dchacin^ polito eft fermo,primo,quia etiam poteft cffc in matc- rialis, ut mala conplcxio organi,au t maccrialis,5c dc ta Auice. lihiccftfermo^CoIligiturharcdiuifio quartatcrt^.ca^ dc nocumcntisauditus. Tertio nota. Surditate hacfu pcrucnicntcfignum cfTcutinpIuribus cjmatcriaquas ad inteftina dcdinabat rcpit ad partcm fuperiorcm,qua, tc corpulenta materist uel uapores oi^aao auditus com Thc» H I P P O^ 64. mutucatitar <S::caufant furditatcm , rcdmateri a taHtcr ad fuperiora Euentc 8c ab interioribus diucr(a ccilac Am xus uentris ctfeiief egeftiones.igitur. Exquo pacet pri mocaufa uerificans apho. Secundo patet furditate no <iTc caufam,fed ciTe fignum ceil&tionis fluxus felici. Bc patct conduflo, quia dixit fuperucniente.ipfa.n. fupcr uemcntc non eiTcc hocneccfTarium fncctti^m fignum materiam diuerti. Exquibus colligi poteit apho. non cfTe uni uerfalitcr ucrum.polTct.n. materiaeiTc tanta q» fufFiccrct utrunc^ facere. Q_uartonota.quiefcunt.i. «X toto cciTant,et hoc non .vcl quiefcunt.i.aiiquo modo fedantur uel auferuntur uel emitciitur, ^ hoceft ue^. Sccundaconclufio. Q^uibuftunc|!ineftfurditasifia remouctfcUcis egeftionibus his fuper uenicntib jis. hgc condufiopotcftprobar(utprgccdens conclufio. Pri- Surdi-^ mo nota.SariitatcmdupIice ciTc.qufdam eftfixaetma tas du- fiua,&dctaIihicnoneftfermo. qufdamueronofcdfa plcx. -cikter rcmquibilis , &: dc tali ucr um eft . Secundo no- ta.Non folum per ucntrtefluxum fcdari huiufmcKii fur ditatem , cmmo edam per f ud>rcm nrinx prouocatipne 6c iicdc aljQS Fluxum tamcn ucntris tanq^ euacuadone tctigitfrajuentius contingcntcm queadaK>dum non fb Jum furdicas/cd 8c alia prauaacddcnua frcqucntcr pcr uentrisfluxum rcmouetur, utfuntcapitfsd>lor5^ocu lorum. Et flmile fcntcnaa huic coUigi poteft quarta tcrti^.cap .dcnocumento auditus. «Si^primo canticorli* cantf" C.4 f 9 .Et cft utiIis.E t ampliat ut patet cx dicfis. Patct ctiam furditatcm fupcrucnience ^eitionibus f elleis ciTe folum fign um , icd fluxus cconcra fupcrue- ctcnseft fignum Sc caufa. Primudubium. Nam par- DuHa ua matcria fuflFicit furditate faccrc,non tamcn remouc t A uxus,igicur non uidetur furditate fupcr uenience cflc iignum . Sccundum dubium . Q^ uia poteftf urditatis ca elle uentofitas aut matcria phl^matica fuperuentcns fcd hoc pofito nd uidetur pr<^tcr hqcquare curetur flti 5CUS. Tertiumdubium. Q^uisciim<^usquomatcria caufansfurditatcm poffit expclif pcf SLiixum,6cnoa ap paret. Ad primu didtur q» liccc matcria qug cft caufa furditatisconiuncta fit pauca, ipfatamcn qug cftcaufa antccedcns cftuel poteft cfTcmidta, idco fupa-ucnicntc f urditate flgnificac matcrias ad partcs fupcriorcs rcpcr« cuius ifta pars f uit caufa a>ntun<9afurditatis,&pcr c5 fcquens SCc.ct fimiliter ccotra.na aufa antcccdetc flu cntc ad inferiora caufa ccaiiuntfta furditatis remanensa uirtutc fecilc rcfoluit 8C uindt\ir,8c pcr confcquesctc. ^ui setiam caufa coni un<ftapoflit adinfcriora cxpcUi. Ad fccuiidum didtur tllud argumentii ucritatem pro l>are.f.<^apho.non fempcr fed utinpluribuscfi ucrus. ud didtur apho. intcUigcndiunciTc, uWcaufa a qua<te paxdethuiufmo<3idifpofitioncs fuericutrolM^^ fimilis* Vd didtur non clTcintclic Aum Hip.pcr ly quicfcunt<5^ omnino rcmou»ntur,fcd apcg funtranoucri, fta<j>fta tc furditatc apaum eft remoucri fluxum ucntrts 3c eco uerfo , Ucct non fcmpcr rcmoucatur . Ad tcrtium didc i^matcriaquf eft<:aufaantcccdcns5;: conf un<fla fur<K-- tatis potcft anacurapdli ad uenas collf , cx quibuspdli poteft ad uenam magnam cxStem drca <iorfum a qua pofteapellitur ad hq^ar, 8c ficconfequcntcr admcfcrai cas dt^ ucntrcm inferiorem. Aphorifmus. z^* Quibufoinc^ in febribus (extants exiftentf-' bixs rigores fiuntjdiimti font. Q_mbufcunqucfcbridtantibusAcfcxtorigoresac- '"^* cidunt,gsdifficultcr iudicatur. Q^uibusinfcbribusfcxtodicrigorcs fiuntadifFicilc Lco» iudid um fcquitur , Expofitiolacobf. Condufioapho.eftifta. Q_uibufcunq^cotpo«l>us, quorona fcbres funt fexcane fiunt rigorcs. hir^orfs. Digitized by Google Auxce. Gorpo ru l^ho raailfe tnbus fextaxs practi cufqp canon. Fcbris dupTr. Typus quid Horri' pilacio qutd. Auice, Auice. Arifto. Horror qd,&: frigus fraccio SCcon' fraaio ireraor rigor» malacrrfim fignificani;. Probatur iic.ht rigofesfigni- ficsit futur a recidiua aut morbi Ipngitudine . igitur con dufio uera. pacet confequenaa. 3c aflTumpcu circa litte ram declarabicur. SimiJisfententia coliigiturfecunda quarti.ca.dcnumerodierum criticorij trac.2.Eteft uti Ifsinadupractico.Etampltatur, ucpatcc. Primono- taq>licet apho. fit uerus fiue contineac uericacem ta in alijs morbis a feb, per crifim cerminabiiibus ^ in fe- bribus,defeb. caroen fpccialicer protuhtaphor.quia fe.maximeacutae funtpluresper criiim terminabilcs. ipfarum cciam materia cft quae ^prie rigorcm fadc , cii i!ccali(^(5^acuta fgua prouocansaccidentia 3Ccx>gcns uirtutem ad citam d:ueloce morbi tcrminatione. Sc- cundo nota.Perfc.fexcanasincelligipoifcprimo fcbrcs defexco infexcum diem periodicc redeuntcs. dcquibus prima quar ti Auice.fpcciale facic ca.etquintanas uel et continuas iftis ^portionales,<Scde calibus in^pofito n5 cftfcrmo.Secundo^fcxcanas intelligcrcpoiTumus.fe. tn fcxco die a principio morbi cxiites , ut iicfcnfus qui^ bufcunq; infebribusfextanis i.in fexco dic absegricudi nis principio cxiicibus,d; iic intcliigitur in propoii to . . Tertio nota(j»au<ftorcs comunitcr utuntur iftis tcrmt nisjtypusjhorripilatio.horror.cofracfitoifradtojfrigus yigor , cremor . tii aucem cypus gcnus ad hgc omnia ac- cidenciaantccedcntiaprincipiaparoxifmorum.viidc<&: de om uibus prf dicatur, quia ta horripilatio q^ rigor no minantur typi. Typos.n.graece , latine iimilitudo for r ma,formaIc,ucfi:igiun:i,excmplar>iigura 6Cc. quia igif h^c accidcntia funt llgniiicantia nobis fcbrem,hjc et cy pi nomtne appellantur . Per horripilacione autcm intel' ligunt.vtprimaquarti.ca.de rigorc.diueriitatcminfrf gorc<Si punclionem in cutcquae difpoiitio iic eft intcl- ligcndacj»inquaIibcchorripilationc percipiunturduo. fcilicet diuerfitasin frigorc etpunctoi n cutematcria.n» calidafubtilts<S(;acuta<S:uaporofapcr mufculos ScU- ccrtos^d cutem fparfafut acuitacc punccionefacicad <^ icquicur caloris ad incer tora rctraccio. hic eft c^ fubfeq ui turinfrigidatioquaedam uelfrigus. Etdiciturdiucrli- tas in frigore,ucl quia fecundum diucriitatem in dilatio jjchuiusuaporiscontingitdiucriimodcd: non unifor- roicer partcs infrigidari. Et huic concordat didii Auic. cap.de caufis putredinisdum dixic.Q_uod autem fit ex mordicatione caioris dignum cft utproportionctur hor ripilaaoni.fecundapnmi.ca.dccauiis motuii non natu ralium. Et es? hocpatet primo quarein horripilationc fitpaorumcrecfciojut 4.problema.problema.4l. Se- cundoquarc fitquidammotus cuttstremulus. Poteft etiam in prgdiAadefcripttoncexponi diiiunctiuc ly ^ cricin fcnfu <$ horripilacio cit difpoiicio iqua corpus in uenic diucriitate in frigore uel punAione in cute . Cre^ do primam clTe meliorcm . Horror aute eft remiifa hor ripiIatio,<S: dicitur fradiQ&confraclio.Frigusautem defcribitur iic.eft difpoiitio,inquafenciccorpusinme- bris fuis Sc dorfo ec Jacercts fuisfrigus purii,quia non ca lidum aut pundioni comiifum . Vnde maccria caufans frigus eft frigidanonpungttiua ut phlegmatica uelme- lancholtca.Tremoraute patetquid iit. eftautrigor co cufTtuus mebrorum mocusquo tnuoluntaric moucnt mebraad cxcutiendum rem prgccr nacuram in eis ma-. lam difpoiicione imprimcnte . vnde Sc tim materia uc- hcmenter fuo f rigore nocens fubito fparfa per m ebra ^ ctiamcalidapugitfuacaufatrigore, iicutetiamab cx- trtnfeco caufareturrigor ii quisaqua uehcmcnter frtgi da balpcarctur , aut ctiam fcruente.de tali igi tur rigore cft fermo tn prQpofito,cui us caufa cft tam didca.f.fubtV ta dc|at|o mgtcrtg acutg calidg mordicaciug.f multiino fcntisfupermebra. Ex qutbus patet rtgorem fccundii pIurimuamatcriacaltdafifrt.SccundotnquodiflFertri gor ab alijs.cft.n. rigor concuifiuus mocus, borriptlatto feafetio c6rrupta,Iiccttamen tam rigore^ horriptlatto H^^frtguf pofr^mus^pp?Ilarf fenfattoacs^dicere q>icnfattonepriiQcipaliterimportantaIia. Q_uartonp ta. Huiufmodt rigorcm eirc triplice . Q_uida prgccdens . ud antccedcns,qut fit tn prtncipijs uel parum ante prin J^fgor ctptum paroxt£niorum,dequo infraapho.^i ,Q_uibuf gfP^'» can^ rigorcsfiunt.Altcr cii: fubfequens Sc eft qutfitin Htppo^ fin e paroxifmt tntcrpolate aut exaccrbationis in coutt- nuisproportfonalibus.dequoinfraapho.^ 8. Acaufo- . _ nehabito. a;:prima.4.ca. de caufonide. Alter eftinci- Autcc* dcns ucl tntcrcidcns qut in medio f eb. cadens , falicct dum cft paroxffiuus uel exacerbatio. de quo infra aphor.46.Stngor tncederit fe. non deficiente. Sc prt- maquarti.ca.de rigore.ct de rigore eft g fignificac motr tem SC eft iile qucm fequitur debilitas uirtutis Sc cafus calorisin animali SC ficcitas. Ad propofitum in apho.eft fermodcrtgorctcrtiomodo.fecundomodo.n.noneltfi gnumpronofttciimaIgcrifis,ucpatec. Q_uinconota. Huiufmodi rigor incidcns quando<^ euenit prgcedentf bus fignjsdigcftionis Sc eftfigniibonum ut patet.quaa doq; uero non praecedenttbus Sc de tali eft fermo in pro pofito. vtpatetg Com.in comento.Etquandoq? figni ficatrigor<^ oppilatio fanitacemiafe.infeparabjitbus, quoniam figniiicat q> materia expciiit ex uenis Sc egrc ditur. Verum quando non eft cum dfgeftione Sc m ho- ra critica^non fequitur eum Ieuiias,eft ligniScatto <^ cxpulfio quanticatis no cft, quoniam uirtus eft uin ces> tmmo quoniammateriamulta expellitur propter mul-^ titudinem fuam.prima quarti.ca.de horripilatione <SCrf gorc, Ex quibus patet primo caufaucrtflcansapho.ri Autce^ gorc.n.incidentcdie 6.non prgcedentibusfignisdige- gcftionis fignificatur, aut motus nouae matcriae nouam caufantisaegritudine,autmotuscrittcus praecxtftentis paroxifmi f uturus, Primum autem malii cft, ut patec. Secundum fimtlitcr, cum nun^ fit bona crifisanrcdi- geftionem,autantedigeftK>nisfigna cueniensfi indie no criticajUtprimahuius.come.f 9.uel.20.eoquorii crifisfi't SCc. fignificat.n. potius ui morbi ^ ui naturae fieri. ExquQ ulteriuspatecperdiem.6 in ^pofitoin- tt«__- , telligendum cfrenonfolura uere.^.fed eciam quacunc^ PP*** non criticam,ut od:auam. Pacet etiam certio quid pet d;fcritam..i.bona crifi diuifa uelfeparata. Aphorifmiis* 3^* Quibufcunque exacerbariones fiuntjfiqua hora febris acceperft , in craftmum eadem hora incipiuntjdifcrita; Q_uibus accefriones uentunt,fi fcbris quacunque ho radimifcrit, cade altero die repecit jgs diificulr iudicac. ' Q_uibufcunq^ acceirioncs fiunt, quaciiqj hora febris Lco» dimifcritjfi eade cras occupauerit, iuchciii hiit dtfFicile, Expofitio lacobt. " Conclufioapho. eftifta. Q_uibufcunq^corportbus fcbrtcitantibus fiiit exacerbationes Sc paroxifmi aequa liter inuadeces,fiue inuafiones inchoates.hi morbi func difcriti. Condufio pcrfuadctur fic.in quibuslibeEiait- bus matcria a qua dependent morbi tardc Sc diiFicuI tcr j\.uf ce • digertcur. tgiturconclufiouera.patet confequcnciavS:: itgri- alTumptum circalittcram declarabitur. Similis fenten tu^inix tia colligicur prima quarti.4.ca.f dc cognitionc hora^i^t cii ^a fe.vbttnquit.&feruanshoramunam eftlongt fpatg. ccrbati Sc praetcrea colli^itur prima huiuscommcnto. J 2 . Bft qh^ ^- apho.vtilisin adrupronofttco <&:operatiuo utpatct.Et noflt— ampliatur adomnes aEgritudincs cii cxaccrbationibus cusopaj SC paroxifhiis proccdentibus cum coditionibusinfcrtus ^iuuftjf- dicendis. Prtmonota. Exacerbattones proprtc «sntt- caQOH» nuisproportionaltbusattribut,ficutcconuerfoparoxff jnt uere tn terpolatis .vtrafcj tgitur ifi:arum tangic Hf p, ' tetigit conttnuasproportionalcs, duttidixtt. exacerba- ttoncs.rcliquas ucro dum dixit paroxtfmt . Secundo na ta.Stqua hora <S^c.fi quota hora t ncipit Scc, praecedens pLrojafiuiw ucl cx^cbaMO io 4ic pr^ccdcntijcande ho^ Thc, Digitized by Google A P H O R. ram requens m rcquenc(.)^.g.prtniuspaifoxifiimsphIeg matice mualic fortem hora fecunda. fequens uero in fe- quenttdie etiamhoradiei fecundamcipic. Tertiono- ta. hicduphcem reperirilicceram. Vna habetiijcipit et paiet. Alceradimiferit.ettunclittera eft ficexponenda, ii qua hora feb. inchoans dimifcrit , quo ad fui ueheme tiam 3C f ueric continua propor donalis , Sc tunc fequerc utprius. Velaiiter ♦quibufcunquefiunc exacerbatio- Ues,fup.fi feb. iitcotinuad^nunahoradimittit.aegrota tem. Vcifiuntparoxifmi , putailfuerit uerc intcrpola ta ucl aiiqua hora dimiferit aegrotantem . Q_uarto no-* ta.Pcr craftinum intciiigerc non diem immcdiate fc- qucntcm , fed diem fuccedentis paroxifmi uci cxacerba fnuafio tionis. Q^uinto noca. Paroxifmorum uel cxaccrbatio nis ua- num quidam procedunc anticipando , quidam poftpo- riantis ncndo > 3c quidam equaliterinuadendo , 3C quidam in^ caufg. ordinate inuadendo , ut coliigi poceft prima quar ci. ca- /iuice, piculoalleg.(5i:primodecrificercio capiculo ^fupra* 1 2 .commencoprimss huius. Haec autem diuerfitas in- uaSonisparoxifmorum infcquitur uariecatcm difpofi- tionis materiac in quantitatc dc qualitatc 3c modo fub- ftantiaeod^iicdealijs. Matcriainmaiitiacontinuc aug mcntatacicius facit fequcntem paroxifmum,minorac autcm tardiusai^s paribus. Ec fimiliter ia quanticacc maioraca,ec econcra minoraca.Subciiiori cciam exiften tc 6C groiTiori confequicur cciam uircutis difpofitio- nem ia fortitudinc 3c debilitatc. Et confcquitur cciam proportioncm uircucis admaccriam. Iccm confcquicur difpoiicionem mcmbroruminfcniibiiicatcdSC obtufio- ncfcnfus, Bxquopacecquare concingic alicuius fcb» paroxifmos concinue ancidpando, alicuius auccm f qua iiccr inuadcndo procedere . hoc cnim reduci potcft in <aufas didtas . Sexco noca . Ad ucricacem aphor . rcqui runcur plures condicioncs > cum quibushuncHippo.in tcilexitaphor, Primaq^hufufmodiaequalisinuafio iic pcrfcuerans. nifi enim perfcuerarct non uidetur q» pcr jpfamfigniiicarepoiremus. Sccunda conditio <^ huius inuafionis aequalitas iitcum fignis cruditaris . iSi cnim apparerec cum Ognis digeftionis , ut in sftace non cut- dcncerpoirechocconcludi. Tertiaq^fitcumrcmfino- 3Qe accidcnci um 3c uircucfs conftancia. nift cnim accide tiacfrcncremiiTa,fcd fortia poiTctuircus in pauco ucl brcuifuccumbcrctempore^quibusrtanctbusft appa- rcacfeb, cuiusparoxifmi uel exacerbationes segrotan- tcm , sequaltcer inuadanc , adintdleclrum dacum ugni- ficac maceriam indigeltjbilera ciTe ueifaltemduram a<i dtgercndum,ucuircusinlongo cemporein eam niU- lam notabiicm imprclTionem £aciac,quarc fcmpcr ta <a pcrmancc crudicas cum eadcm habicudinc ad uirtu- i;cm,propcer quod uniformiter lacdic 3C inuadic.Ex hoc aucem arguitur iongicudo aegricudinis cum circunftaa t^s di Ais. igitur 3Cc,3ciic pacet caufa ucrificans apho^ Bconcra fi maceria difformicer affligit , 3C hocnon fta- le difformitate cx partc parciMmmatcriaequatft:atfub formacaufae antcccdcntis. St cnimdif&rmitcraffiigii: ali)s paribus , hoc eft proptcr uariabilcm 3C non fi- xam clTe raatcria? difpofitionem fcd hoc acgrtcudi- ncm abbrcuiat 3c illam caufam tntcllcxic. Commea* in commento , Ex didts tamen colligitur diflFormi- tatem tnuafionisnon fuffidentcr argucrc morbt brc- uttatem , nifi ponatur hoc non contingereproptcr ma teriae ccherogeneitaccm , ut in fcbribus contingtc tnor dinate uagancibus,tui;c cnim potius longicudtm <^ brc uitati morbi uidctur proportionarf . Et fi bcnc no tas tiiam foluerc poteris quaeftioncm . qua quaeritur» Vtrum aequalis paroxifmorum inuafio ucl cxac<crba ttonum longicudincm aegricudinis fignificec.Dicendttaa «nira ^ fic cum ctrconf^c^s didisjUt patcc. ■ Apfaoriinms. 31^ Laborionsjaffbribasjciraartic^alosl^cfe Hl P BO. ^s ca maxtlfas maximeapoftafesfitiat (^ ui per fcbrcs laflancur , ^s in arttcubs 3c b&sMm pocilitmum abfcclTusdecumbunt, Lafii tudincm hahcnttljus in fcbribus,ic articufas ct L^eo» circa. maxiliaspotiiTimum abfcelTus fiunc, Expoficto lacobt. Condufio aphor. cfti fta. In ieh. laboriofis fupcra-^ Feb.la bundant matcriae aptaecaufarc apoftemaca>(&: cum hoc boriofa arciculi 3c maxillf poiTunt has matcrias maximc recipc ru cc fu rc , tgicur . patct confequcntia . 3c afTumptum drca lit- pcr abu teram dedarabitur. Similisfentcntiacolifgicur fccun- danciu da quarti capiculo dc fignis crifis cum exitura.Ec eft uti materic listn aAu pradico 3c pronofttcod: operaciuo,u£patcc. ru^pa Et ampliatur fimilitcr. Primo noca. Duplex cft la-; cu pra- bor. Primoabfolucedtdtusquinon cftaliud ^ impo- cdcus tcntiamcmbrorum addelMcasmotionescxmocunimio prono- uel cxcr dcio . Alcer cftlabor ab incra racniens , qui fpo fticufs^ taneus dicicur a caufa corporali puta maccriali proucni- canon, cns , qucm fupra habuifti cfTe criplicem {ciUcei ulccro- Labor fum intenfiuum , uel cxcenfiuum &aix>ftemofum. Sc. dr du'^. cunda huius . commcnto qutnto iUius fciliccc laborcs Hippo, fpontand. 3C Gaf. fecundo dc r^iminc famcacis * <&: Gaf. tcrtiaprimi.capiculo dcIafTicudineconfequente cxcrd Auice. ttum, Adpropofitum poteft fumi utroque modo. Eft Htppo. igi£urfcnfus.laboribfisinfeb.t.Iaboriiam dictocomu Auice, <fte.Secundo nota. Laborem fpontancum fi uc ab intra concingencem e^cripliccm. Q_uid^n anteccdesfebres Q_uidamfcquens.Q_uidam fim ulcum febrc eueniens. DifFcruncaucan.Primus.n.nundacfucuram ggricudt ncm,uc fupraiccunda apho. 5 . labores fponcanct , 3c ter tiaprimidoc^ ca.pimlo prtmo falicct dc fuccurrcndo accidencibus. Aitus uero fignificaccriflm pcrmucado- liis, ucinfcqucncibuspatebicaphor- Tercius ucro fi- gnificac humorum colicccioncm ad tunAuras flucn- tium, uc in fequendbus apparebir. Ad propoficum dc quoHbeciftorumpoccftciTe fermo. Tcrdo noca. Pcr Arttcii arciculosiunduraspartium mcmbrorum,per maxtl- liis gd;,. las uero carncs quafdam fpongiofas iuxca mandibul^ ^ *^^ exiftcnccsad redpicndum fuperfiuicatcs c«cbri dcpu- xilla. tat^cfrctntclligcndum.ma^dllf igitur cunc dicuntur rcdpcrc , quia carnes drca ipfas cxiftaiccs rcdptunc. Q^uar£onota,Nonfolum dcmaxillisfededamde qui bufdam altorum mcmbrorum cmunccor.^cfre hoc in tcUigcndum. PociiTimc camen tnmaxiilts apparet , co C^infeb.humoraltlDus maccria mulcum ad cerebruni dcuacur,quareuircutenonpocenccconucnientcradcs traeuacuarccogituradmaxillascxpdlcrc. Q^uintono ^.^^ ta, Exmulciscaufismembrum pamumcJiie^uc fu- °^^^^. perfluitaccs rcdpiat, cxquibus fianc apoftcmaca , uc fi^gfiui colligi poceftfecundaprimt i>anna fccunda capitulo taces fu 1 8. fi^cet de caufis apoftematum , Vna fumiiur cx ft*P*^/' parcc complcxionismembri.membra cnmi forciaad dc '^*"^^ * jbilia fcmpcr cxpell unc.pnma primi . capitulo de mem - brK.Sccundaexparcccom|x>i!aonis, ucconcautoe <&? iatttudo , Itccc ettam quand>qucanguftiafic huiufino? ^ cauia,Tcrcia cx parccraricacis ficatlaxicasmcmhrt, jQuarca ex|arce ficus, utficinferior, SC fi plurcscau- fgfuntiftgfuffidant, Adpropofitummaxillf igicur ^ hgcomniarcdpiunt fupcrflutta£« a ccrebro ud horum plura,Primo funr enim dcbilia, Sccundo funy la0kra- ia<S;:Tpong!bfa» Viae eciam iUiadill^fuperfluitatcsdc- forciKbsfunclatgjCumfincad rcdpiendas fupcrfluita- tcs dcpucacf fin^itcr, SunsEcriam «korfum rcQ>cctu «rdiri ficuat^ , ad quod concurrit cp cx motu hudU-e tcr inflammatur ,quarc fit ad cas attraccio.DoIctcti amfadlc,qufacriad61orattrahitrcuma.3.tccbni. &c ^r» ^. his colligtmr ca uerificas apho hoc mo.In fc Jaboriof^ * • ^ ^3 aucr^ric JiaJbor abfolutc cofcqucscsardcfpet ift^i^ laco.s.s^ho« " i Digitized by Google P ARTI. jnat , SC iundurasdjTpojiit ad matcricnim attfa^fboiie. aiiccftIabonpun?aneus%nificansfuperai>uDdareina tcrtasm corparc > qua§ fi cacuranon cx toro uiccric<Si: infcn0bilirerrcfoluac uel cxframanifefte cxpcilacjopoy {ct iilas a uinutc cxpcili ad aicmbra dcbiliora 3c apcio- ra a4 xcctpicndaOT,£aIia ucro funt iun<fturae 6c ccrcbri cmunclioria,^ ettam aliorum mcmbrorum uc didum eft,5^ quP pacccraaximc huiufmodi apollcmaca ficri, il no fiat manif€ita<$i magna cuacuaao aut m ateria £i% if a paiica <^ a uittute wda penitus ifenfibilit rcfoluac* Aphorifmus» 3 2- * Quibufcunque refarget ibus ex morbis, G aK quia dolaeriejtbi appftafo fiunt* The» Q_uibus conualefccntibus aqua u<s aegritudine,pars aliqua corporislabore uexat, x^s ea in parccm abfcedit. J^eo, Q_uibufcunque refurgentibus cx morbis,fi quidla^ ^oradtjiiic fiunt abfccH"u§» Ixpofitiolacobi. Conclufio apho.eftifla.Q_uibufcunquc corporibus cx morb^ rcfurgetibus aliqua kilicct pars dolucritiibi, fdeft inillaparte fit apofi:cma. Probacur fic. in taljbus G)rporibus fempcr abundatmatcria apoiicmatis caufa^ tiua.^ cum haec pars dolcns eft cius attractiua Sc rccc- ptiua.igitur conclufio ucra.patetconfequcnua.6;Safru Auicc. ptumcircalittcram deciarabitur» Similisfentcntia col Ifgitur fccundaquarti ,cap .dc fignis crifis cum cxitura^ Eteftutilcs.Etampiiaturutpracccdcns* Primo nota. Pcr ccnualcfccntiam hictatelligiex morbis matcriali-- Coua- i3us,<S::maximcfcbribus, Secundonota.Huiufmodi lefcetia conuaiefccnciacft dupIex.ucraSiperfccfta.Sccunda np ^id ucratcS:; eft {Ila in qua reiicfta eft cxasgricudine materia apcacaufare recidiua <S: dc his eftfermo in propofico. Ex quo coIJigitur hoc modo caafa ucrificans aphor .m tahbus enim eftmateria apta faccre apofi:emata,et apta fi uerc ad locum apoftcmandum 5 5^ cum hoc pars doles cft apta iilam matcriam recipercjcum quia dokt dC do- lor attrahit rcuma,tam etiam quia iafiammatur } tum ^ttam quia debtiitacur.idcot Aphorifmus* 33» Si uero 8(f prius doluerit afiquid ante ^gritu> dinem,!llic confirmatur aegritudo. Q^um <Sj fi prius q| xgrotaflent,partcaIiqua £\ii coif-» pons pcrdol uerint jcodem morbus decumbit. &cd ^ fi antc morbuni ^ aliqaa parte dolueri c 3 hic laorbusfirmatur. Thc, X^i gxpofitfoIacoH. ^oRdufio aphor .f ft ifta.Sialiqua pa« dohicrit ante /Uifce» fcb.fiucinfcbribuslaboriofiginiita parte conn'rmatur apoftcma. Probatur fic.quia cft rcccptiuaapoftematis. igitur co|jclu0o ucra.patctconfcquentia. 6c aiTumptii circa littcraiw dcclgrabitur . Idem habctur fccunda tcr ji)*cap .de fignis erifis cun? exitura.Et cftutilis. Eram pliatur iit prsccdcas. Primo pota.Licctfit ucru»» de lloloreprincipaliccrfcqctentemorbum , dcquolibetta- mea 8c pcr &mi\.l oufam ucrificari poteft ^ ut ex dicftis patec. S$cundonota.Antea?gricudincaj>ideftfcbrcm iicetin propinquo tempore.Secundo antcaegritudinaii fdcftparceiH apoftemandam, quaelibet cft bona. T«r- tio uoia utia commcnto dicebatur. Ad ucritace aphor^ rcquiruntur«;onditioncsaIiquC. Prima*^ hic n^orbus fit fufpccftus ad ^ftematf oPCtn .Sccundacj» osnaprchcn iJaturex fignisimpcrfccftae crifis.Tertia<^ non praece* ^atmagna iS^ootabiiiscuacuatio, ut fluxus ucntris uel 4jriB»^ Q^uartp aota,C^ftfirmai:iir,idcft fit^pitu^ IIII. i^onfirmatad: feclajquia femper apoftema eft fiuens 8& ficamateriapendens.Velaiiter.confirmaturquiaconT pletur<5t integratur quia alceracur. 6c caufa eft , quia cuminhacfeb.fitmaterja pcrmucanda. 6c hoc ueru:n eft cum membrum dolens fi c <j> ad id potiiTime eft ma- tertapermucanda,quare d!^c . Aphorifmus* 34» Si a febrehabitOjtumcrenon exiftente m fa« cibus, fufFocatio repentefuperuenerit, mortale* Si afebredetento,nullo tumore faucium, ftrangula- Thc» tio fubito accidit,Ictale eft. Si a febrc habito, tumore non exiftcntc in faucibus» ^^* ftrangulatio repcnte fuper uencrit,lccale. Jxpofitio lacobi. ^ Condufioapho.cftifta.fufFocatio rcpentefuperucnt cnshabito afclir e no txiikHt tumore in faucibus, mor talecft. Probatur fic, huiufmodi fufFocatio fignificac pcfnmamfpeciemfquinantiae.jgitur conclufio uera.pa tet confcqucntia.fS^ alTumptum colligitur.ubi pontc c<5 cordantias. Simiiisfcntcntiacolligiturtertiopronofti- corum.&nonatcrti). cap.deiigmsfufFocationura. 6CTt.lJ' quatto cano.f cn fecunda capiculo de fignis fumptis ex j\uf . radfcelinguaeguttuns di: mcri, utadlictcram inq\xit, Suffo- Etad ultimum quando accidunt infeb. fortiprarfocatio cati fe- nes prauasituncaccidicmors , quia cor cget caufa uehe- briecis mentia^ caloris anhelitu plurimosfed eius uia eitoppila pnoit» ta quamobrera inHammatur cor 8c fuperuenrt mah tia caaon, complcxionis eius,quarcnon toIeratuicam.-Ec eft utilia inacftupronoftico. Etampliaturutpatet. 'Primo no- ta. Per habitum a fcbrc intclligi poiTcindifferentcr om ncm febriencem.Secundo intclligere pQiTumus ualde cp prciTum a fcbrfbus,qui3fortiter febrientcm,ut coll?gi- tur acommen. Secundo nota. Pcr prarfocationcm, ut Aui. nonatertij.intelligidcbet prohibitio tranfitus anheli- Prefo- tusadpulmonem 6C cor. Et hoc ficri poteft acaufapri- catoqd niitiua 6c extrinfeca ut laqueo , 6C rebus uenenofis in- ^ ei us terius afiumptis ,ut iufquiamo 6c i\xn^is6c proprie an- ca dup« dachocha , utCcnciliator , «5<; detaliin propofito cft fer Suffo- mo.quan<iloquetamenprouenit acaufa intrinfeca <&:caaoi8 corporali , 8c de tali in propofito . eft fermo , quandoc^ df is* tamen proucnit a caufa intrinfcca . Tertio ncta. E ue- nies a caufaintrinfeca multis modis euenire poteft. Pnt mo propterprohibitum ciTe motum pecftoris uolunta- rium , ficutinforti contingitapoplexia. Secundo pro- pter debilitatem (Sjpigritiam uirtutismouentis peclus <S:diIatantis5;:coniiringentis cp^lotim. Tertio prop^ multam pulmonis repIetionem,utinperiphieumonia con tingit. C^ uar to propter repletionem fpati) uel con- cauitatis mediae interpulmonem <S^pc<ftus(S:^mediafti- num,quare non poteil pulmo dilatari ad aerem r ecipie dum . Vitimo propter oppilationem in guttur e contt n- gentem in epigloti uel cxtremirate tracheae ab apofte- maceoppilance,propter quodprohibetur attradtio aeris abincra,(Si:decaIiinpropofitoeftfermo. BifFerc autc hsecTufFocatioab hac caufa prouenicns a fuffocatione abai^scaufis contingente . Primo ab apoplexia , quia inpnmafitablatiofenfus&motus . i n hac autemnon^ immomoueturadhuc pecftus 3C attrahit. DiflPert afe- cunda - quia illa fit paulatinc6<: non fubito , 6c ifta fic fatis fubito . DifFert autem a tertia fimiliter propter idem . 8c fimilitcr de quarta, licct iftac fint difierentes. Colligiturhacc diuifio nona tert^ . allcg. capitulo. Ad propofitum igiturdefuifbcationeabultimacaufa pro- ueriientc eftin propofitofcrmo.huiufmodiautcm cau- fa cft apoftema , quod ab auccoribus £q uinantia dici- tur . Ex his patet cj (quiriantia eftequiuocum.quan- doqueaiim capitur pro fuifocationc ex apoftemate Squina liircafutturcoBtiogcfltc^uandoque uero pro fpfo "^ a^, apace Digitized by Google A P H O R» Sqaina. apoftcmate. VI«monota,huiusapoft«watiStfeirqui-- tig fpes nanuaepIurcsponunturfpeaes.Q_uando(^emmdiftm GaF. gut c penesm3teria,quare dicim us aliqua fagutn ea e cc, Tc. i8 Q_uandoquepenespartemprincipalcmapoftematiSji5«: 19.20 ficpon untar ei quatuor fpecies*Q_uarto interior um .3 SC,Zlr «? ^.J ^pronoliicoru. Primaeft dum ajxiftema cftin m ufculis epiglotidis exterioribus ad in teriora,<5<: in hac apparecrubor^S:: tumorinparteanceriori gutturis uel thoracis 8c ifta non impcdit notabiliter deglutionem,lt cetnotabiliteranhelitum ubifueritmaceriaexuberas. Secunda eft cum ttt apoftema m mufculis ucUaccrtisad collipoft€rioratcndentibus.f gutturts , inquapercipic r ubor 8c inflamatio 8c tumor in ore,<5<: illa impcdft no- tabilius deglutione ct fimtliter anhelitum . Tcrcia fit m mufciriis intrinfecis meri, (S:iftanon apparct ad fcnfum ^ifortiterimpeditdcglutionem Sc parum anhelitum, quia nonnifi proquanto meri comprimit cpigloti. Vltf ma eft quae iit in lacertis in trinfecis epiglotis , Sc ifta eft fuiFocatio pellima,<^ nullo modo apparet ad fenfum 3C totalitcrfecundumplurimumaufertanheljtum&:non degl u tion em , d: de ifta eft fermo in propofi to quae pro- priefuiFocationem faat 8Cnon apparct tumor in collo. ^xquotaaquamexfundamcnto patec caufaucrifi- cans apho .cxiftente enim fcbre forti homo uehcmcntcr f ndigcc atcracftioncm acrisfrigidipcr anhcIitum.Cun» igitur iit impedicus traficus propter apoftema,patct fu- bitotnortcmelTefccuturam. Etnotaq^pofTumusima g ginari quintam in fpatio mcdto,<^ illam tctigit Gar.4, ■^\ interiorum.capitulo tertio.igttur. Aphorifmas. 35. Sf a febre habito,coIium co uertatur,ut uix pof Ot degIutire,tumore non exiilente,mortale. Thc. Sifebrtcttanti collum pcru«rtitur, utuix dcuorarc poffttjfinc ullo tumorcjmortifcrum eft. j^Of Si a fcbrc habitOjCoIIum perucrtitur,ct uix potcft de uorare,finc ullo tumorc,Ietak eft. Expoficio lacobi. ConcIufioapho.eftifta.GonuerfiocoUi cum impedc jnento degluttonis in fortitcr febricitante contingens Uon apparcntc tumor e circa coll um uel alibi eft fign um mortaIc.Probacur,per hoc fignificatur apoftema meri profundum 5i:dtflFia"le uel eius ficcitas incorriiabilis.i^ turconclufio uera.patct:confcquentia.d:.aiTurapciJ cir ca Ittteram declarabitur. Similis fencentia coUigitur uc in prscccdcntiapho.Etfift ucihs.Et ampliatur, utpacec. ^htidc Primo nojca (ecundumThadaeum hicponi fignum <^ USp fignificatum «SCconditionem declarantem cofequentia iignt ad fignificatum.Signum contorfio coUi d:c.Signi iicatum mors Conditio cft cumdicit tumorenon cxtfte tc Sc uixdegiutire <Si:c.et hocfecundum Thadcum.AW ter totum hoc contorfio colli cum injpotentia dcglutiea di,etiam eft fignum fijgnificas ly mortalc. Secundo no |:a.Pcrhabicum afcb.utfupra. Tcrcionota.Q_uado que contorfionicolli coniungitur impcdimetum deglu tiendi tantum,quandoq; fimul impedimentum aahela& di.Et iter um h uiufmodi impedim e tum quand<^ue eft: afalatio quandocjdiminutio.hicfpedalitcr eft fermo dc impcdimento deglutiendi, cum fupradeanhelitu fa^fbi }. K irucrit mentio, Q_uarto nota . Impedimcntum in d^Ia pedtme tioncquandoquccftacaufamatcriali ficut ab apoftc- JJJ"* %^ matcquandoqucuero a ficcitate fuperflua quare qoa *^ ^^ poteft meri contrahi SctiLtmdi fcciidum operationisck fiaufa, glutioniscxigenaa.Etiterum acaufamaterialf uclconL jcnta in m ufculis extcrioribus meri, Sc tunc fccunduia plurimum apparct tumor. ucl in intcrioribus , 8c tunc nonapparcttumorcx hoc.<^fic nec cx impedimcnto contingcntc ex ficcitatencc ex apoftcmate intrinfccoap parct tumor . Proptcr quod notanter dicflum cft tumorc Ijipnapparitnrc^j^ufapcrhocdeoQtaturalcgrum^dir H I P ^.0, €6 ctomra. Q_miitonota.ContorfioneaicoIliJiaccon- Cotor- ucrfioncmamuItiscaufispoiTcproueni.rc.Primoapri-' fiois ca miuiia , ut cafu perculTtonc. Sccuncb intrinfeca 8c ifta dup. potcft elTe uenenofi tas fpo ndiles ad extrapropeilens auc intus,ut.22.terti).cap.degtbbofit3tc. Ec prstcr hoc multf alix. Principalistamendequainpropoilto intel Jigitur cftapoftcmameri. apoftcmate cnim mcri grauf 8c magno cxiftcntc cum meri fy^dilibus colli alligatur apoftema,ad interiora trahitmcri,<Scper cofe^ucns fpo dtle cui adhcret meri, quarc torquctur colium a rectitit dine,quiaexterius apparec concauicas quasda , interius autem gibboficas contracftiscnim neruis collt ex apoftc matc uel c:g.£^ccitztc niraia,quia fK.icc2Ltis8c corrugatis fict colli contorfio. q> fi apoftemaf ueritin laterali mcrt trahitIatusfpondtItsilIiuslateris.<S: fi utranq?comprc-. hendit partem trahit collum adinfcrioraquare giblxjfa tur ad intcriora. Exquo patcc huiufmodi contorfione, ciTe fignum magni <S^grauis apoftematisin meri , fimt litcr in ficcitatc c6 trahentcmea c^rrugatur ad intcrfo ra mcri,quarc trahitligamcnta^uibusalligatur ipondt libus,&:pcrconfequcnsfit«>llfconuerfio. Exqu&us patctfaanccontorfioncmcumcirciii^nci^ diAis fignf ficaremagnum &:graucapoftcmauimcri, autficcita-. tcmfubfi:antiammericorrugantcm 8c contrahcntcm.; Q_uare patct ucritas apho Patct etia praedic^ta co tor- fione mala ciTc pcr uiam figni pcr uia caufae>utpatct» . Aphorifmas. ^6. Febridtanti G ceperint fudoreSjbom funt ter riani,quintani,fepteni,8^quinonodiej &r.i i. bC 34.6!:.37.Ifti enim (lidores agritudines iiidic^ Ciiiueroitanonfiunt dolorem flgnijficant, 8^^ iongitudinem acgri»udi*nis:&:conuerfionem* . " Sudjresfebricitantifi flatim inccperunc Ix>no funt Thc S:tertio dit 8c quinto,^ fcptt mo,& nono , 8C undeci- mo^8c quartodecimo,^ uiccfimo, 8c ujccfim«^uarto, 6c uiccfimofeptimo, 8c txict fimo , 8c triccfimc^juarto; HKcnim fudoribusmorbiiudtcsntur .Q_uf autcm non fta ucniunclaborcmfignificantj dilcMigttudina» mor l>i,S^rcdc&'uam. .- Sudorcsfebrfcttanaiiincqscrint^lKjnij&tcrtiodic, Lco» 8C quinto,(S;: fcpiamo,(S!:nono,<Sc undccimo,<S: quarto xicamo,<S^ fcp»modecimo,6^ uigcfimo,^:: lugefimofc^ ptimo,<Si trigcfimoquarco. Hi cni fudor^iudicat mor bos.Q^ui ucro nonita fiunt,laborem fignificat,&mor Jbilongitudinem,^ recidiuam. j . . ExpofitioIacoH. Iftcaphor.duashabct condufioncs Sccunda eft thk {Q^ui ucro.) ... Prima cond ufio apho. Sudsr^ per tmpar» contin*- gentes<St in critids radicaltbus euenientcs febricitanti- bus funt Ixjni. Probatur fi c fudores indicant, idt£t ter-f ojinantaegritudinem laudata litermtno.igiturcondur fio ucra.patct confequenaa. 8c aiTumptum colligitur i littcra. PrimoDota.Sudorcftaquoficasfanguicisciii Sudor pus cholericum eft admixtum . Sccundo canpn . T^ic qiia quid, re cum fang uine tranfit aquofitas . E t quarc cholericum pus.Et cx hoc condudo q> exqualibet materia fccundS fpecicmpoflTunta^ritudinestcrminarifudore. Sccui^ Sudorif <Jo nota ut fccunda quarti - Q_uinquc mod^ per fudore figtt^" fignificamus Ccilictt quantitatcyqualtcatc modo fubft* tto it^ tix^ tcmporc, 8c loco. Q^uantiratc fi mulcustiel modi- nofticii iCiK.Q^ualitatc uifibtli tagibili,guftabili><^rabiiictc. S«3 mocb fubftantise fi grolTus ucl fubril^.Lpco, a toto iid apartc.Tcmporc,quia tcrrianis ud quartanis. Ite .^aante digcftione ud poft, «S^: fic de al^sin jppwfito oc xcporc. Tcrrio nota. Sudoresfieri pone aca primitiua xi4^rporalttIn^po.fito ^cit rermonc dc corporili; 4, Iaco,Sraph9, I ^ Digitized by Google \ COta.NolifoIuaihoctnfcb.fedinaI^'sttiiritfs,pot«iIfOlc aut€m de fcbribus intclligii:ur,quia frcqucntius fudorc tcrminantur .£x quopatct non in omnibus feb. hoc cf- fe uer um fedmaxiroc fudore ccrminabflibusj non eni x hcdica , ut patec. Q_uinco nota. Per fudorcs tertianos fudoresin tertio dic a principio3Egricudiniscontingen- tcs.EtfimiIicerpcrquartanos><Sj:iicde alijs ceperint.f. f grotati fuperucncrint. Scxtonota . Hos fudorcs figni £carc uclindicarc.i.cffe fignum conuenientisindici^ec criiis ^gritudmis per fudorem terminandx. Septimo noca.Proueritatcapho.c^adhocutbcnepfidatureua cuatio critica multu operacur habilitasmatcrig ad cua cuationcm in talidic.<^ econtra euacuationem impcdit inepticudo materif ad cuacuationcm .Cum quo px^tnit" tendum c^ materig choiericg funt difpofitilTimg ad eua- cuationempcrfudorcjdi:q>carummotus naturaiis eft de tertio in tertio.Exquo patet fudores tcrtianos quin- tanos<S;:c.eiTcbonosquia taksfunteuacuationcsmate- ricrum qug aptiiTim^funt ut per fudorem euacuentur, ^ cum hoc earii motus elt in dicbus talibus. igitur con cIuflouera.patetconfequentia5;:aiTumptum intellige ti Coliigicur hgccaufaexdiAis Commen.fncommen. hoc argumencum maximc tenct de acutis abfoIute<&;pc racutis ajitcr ,quia in . 2 4 . eit bon us , licet fic in paribus cum fecundum plurimummateria aliquomodo phleg- macice natura parcicipet,nec a cholera iic acutaaugeat flimulatio.igicur lic <|> uirtus tunc alijs paribus cft debi lis 3c matcriainobedicntior,quarenon potcit; tunc com pierecrifimqugauigefimoultrafit. Exguibus patet primo prgter diesnumeratosfupraillo apho. Septim^n quartamantfeftat5;:c. Aliffuntcriticg quf funt talcs «S^ per incercidcnciam 8C per accommodacionem ipfius matericinaturalcmotuadhocmultumcomodicacis con fcf cntc,<^ hoc uerum eft ut in pluribus<Sf per compara tionemadaliosmotus c%um paribus. Pac^ct ulcerius fudorcs non (oVa ciTe fignu Ccd czm bong crifis,qre dCc* -'^" Secunda conclufio. AJi) fudoresabiftisno funtboni, Probacur fic.huiufmodi fudores fignificat dolores aut Ioogicudine<n aut recidiuam f gricudinis igicur conclu-j; fio ucra.pacet confequencia. 3c afiumptum declarabit in littera. Ex quo fequitur fudorem tertig ^ quincg ciTc fudorc quartg laudabiliorcm.Ex quo fequitur aliquam crifimcfccrisparibuslaudabiiiorcm elTe in cricica per acco mc^acionem q^ tn cricica indicatiua , ut fudores in cafu noftro. Primo nota. Per fudorcs non itaexiftcn' tes intelligi po iTunc fudores non exiftcn ces in die critica. £c hoclicec placcacali)s,mihi non piacec. Secundo aliter cxiftentcs qp d«c1i,ut itatim patcbic. Sedidonota. Hu iufmodi fudoresnon ciTcIaudabilesrefpe(fttialiorum di d:orum , quia tales aut proueniunt a matcria cholerica uelad naturam choieraetendcntCjuelalia. Siprimii no cftmotusilliustcmporcquo ipfa erat apta nacuraliter fnou?ri.igitur oportct ti£i ui fynptomatis,(S: per confe quens figQtficat dobrcm . Sf autcm f uerit alia materi a> quiaphlegaiacicajcumfllg ucplurtmum fintineptgper f udorcm euacuabuntur,*^: funt ggritudinum chroni ca rumcau(atfu^,igtturpaccchanc ggritudinem futurgm ciTclongamautcumrccidiuaficut plurium chronica- rum. Exquopateccaufa uerificans aphor. Sed dices quid dc. 1 4 .et. 2 O .quia f n illis etiam non uidetur motus paturalis cholcr^. Di citur q>. 1 4,magn3m par tem ca- pf t df. 1 3 .d^ fimtlitcr de ali)s,utin computationc fupra Auice . 4cclaratii ?ft . Similis fen tcntia coUigitur fecunda quar ' * ti capiculo dedicbus fudoriStEt cft utilis. Et ampliatur utpatet.Ratio dicli quam uidetur innuere GaF.in com mcn.cft illa , qu|acrifiseft uehemens SC u?bx motus morbi . i gitur flia dic magfs debet aduenirc cr» fis in qua eft uehcmcns ct uclox «Siic ,Sed f n tcrminabilibus per fu 4orem hoc eft magisin tertia uel quinta , cum etia fint utplurimum materig dc tcrtio in tcrtiun? mobile§,igf*c. <St hogfenfic Auice .f^cuoda quarci alleg. cap^tulo ^iim II II. niquf t.SuSor tn f gritudinibus acuti s plurfniu fittn teic^ rio<S:quinto,minoratar in quarto,iramo parum contin git<5^iilgSgrftudines crifim faciantinquarto nifi raro. • ante igitur occupat fatis ui rtus fi. 1 3 .<ic pr jparat ma- £criam,«5^adlocaexpuifionisdjrigit,<Si:in. I ^.cuni iu^ uametocfieftisfnfluxusfubforraafudoriscxpeliiCjfed - - ^ in tertianoncxpeUitperfuperf usdida. Aphorifinus. 37» Frigidi* fiidores , oim febre acuta quidem fa-^ dijmortem Ognificantf Cum molliort uero fe-^ bre,bngitudinem aegritudinis Ognificant. Sudoresfrigidi,ficumfebreacutaaccidunt,mortcm Thc» fignifi'cant.Sicummicfore,]ongitudinemmoibi, » Fr jgidi fudores , cum acuta quidem febre mortem.; ^^^' Cuoimicioriautcmjlongitudjnem moibi fignificant, Expofitio lacobi. . Ifteaphor.duashabet conclufiones. Secundaeftibr (CummoIIiori.) Prima concluiio aphor .eft ifta. Frigidi fudores in fe- bre acuta contingentes-figniiicant mortem. Probatur^ huiufmodi fudores fignificantcaloris exttnctionem uel difpofitionem extincftionipropinquaro , uel ialtcm calo rcm naturalemmaterig morbifuccumbere.igitur con- diufio uerapatet conTequentia,d: aflfumptum circalittc ^ ram dedar^itur. Primo nota. Per fudorcs f rigidos in Sudor tclligcrc debemus fudorcs ad tadum medici aut alterius fridus .revfte iudicantisfrigidosapparentcs,<S: non taks meritOqm^ caufaprimiriufinfrigidantis ut ciTet infrigidatio cuoi aqua uel flabellarione qua fudor ftarim i nfrigidatur, ied a corporali caufa Sc merito difpofirionis §grg uel . k : ^gritudinem confequenris. Secundo nota.Notanter dt ctum ciTein feb.acuta,utquidem per hoc denotetur ma tor extraneitas uel rebellio maior macerig ad digeftio-- . : i ^ nemuelrefolucfonem. Tertionota. HoctotuminteiU gendumciTehisperfcucrantibus fignis fcilicet frigidita te fudoris d(iacuitate febris. Si enim caufa non perfeuc- r"aret,aut etianonpcrfeuerarct febris no oportetapho; ucrificari . Q_uarto nota.Non folum huiufmodi fudo- resefTc fignum,fedciiam ciTe caufam morris,ficut dia- pJioreticusdiAus fignifjcans impotcntiam uirtutis iri continendohumidicacem quarecalor prg ter nacuram ilmul SC naturaiis fub fudor isf forma h umidita tes expel lic. Q^uintQ nota.Sudorem egrcdi poiTc frigidum pro- pcerpluraifgritudineacuca. Primoqufamateriaqug Su<3orff fubformafudorisexpcllitur eft ualde uenenofa,quiatrsgtd«=«' plusrcfolufturfpiritusqpfpirituspoiTit in eam calefa-caufa <ftionem eflFK:crc,<S^ fic egreditur f rigidus. Secudo quia cripiex materia eft ualdemulta 8c calor dcbilis,quarc non fuffij cit ipfara calefacer .Ter tio ga 6C Ci corpus acute febriat, muitotamcn cxacuta feb jpiritu paucifi'cato^non po^ teft maieriam i Ilam debite calcf acere , aut quia m e br al ^xterfora&fpiritu& calore priuata iufrigK^sta funt^ quarc & infrigidatur fudor per mcmbrailla penecrans, SC ficapparetfrigidus^pofifet etiam poni^ ciTet feb.acu ta ratione accidenciura plus pcndens ab occulta mala qualitate matertf cg amanifcilo caIorc,& pofict accide rcfudorfrigi<}usficutfrequcntcrconringitinpcftiIen- ' tialibus. ExhiscoIIigecaufam ueriflcantem apho. Secundacoiiclufio.Sudor frigidus cum feb. moHiorf •Cgnificattongf tudinem f gritudinis . Patct, quia fign iA' catm^teriamfrfgidam uclmultam ucl utrunquc<Sc tar ' " de4igeftibiIem.igitur.confequentia& aiTumptum cir <^ litteram dcclarabuntur . Primo nota. Per feb.mol-* liorcfp fctjicet rcmotiorem pcndentem a materta non acuca iicut ^i&t phlegmarica aut quratana aut aliqua ta lium. Secundonota.Sudore hunceiTcfr igidum,gaca iptmmi^BiO p5£ inat^ri a ifta eofabtii ter calcfeccrc. quod Digitized by Google A P H O R. quod cotingercpo t,auc qa materia eft aaldegroflTacale favfcioni reliftesilcutphicgniauitreu.autqa uaidcmui ta auc .ppccr debiJitate caioris auc propter oiaaut^ptcr pluraillorumiiaiulconcurrentta. 7crtionota.Adue ,ritatemapiio.oportct uirtutis adeiTc condantiam fi enl uirtus eirec ualde debiiis poiTetm brcui fuccumber.c. ftanteigitur uirtute forti iignificat uci ojaccriam uaidc groiTamjautmultam ciTe,aut utr.unqueincaacum utca lormarcrig non muJtum dominetur uel mtnime.quopa Cco ilanre conltantia uirtutis necelTario morbus crit io gusiiueralubrisfiucmortaiisfuerit.Sicnlfaiubrisjuir Gan jys taj-^e macctiam uincet ct digercc.fi mortalis ccotra* Hippo;. simiiis fententia colligitur tcrtio de criil . capitulo ulti Autce . QjQ jjj !ib.mco.i&: primo.pronoiticor um capitulo de fu- ^ }^ dore.d:fecundaquarti capitulo de fignis cxparcc fudo- ^ J^: ris.SC. I y,3c^ 1 8 . Continentis dc cognitionc cempor ii, Uubi^ a^.Io.apiio.Rabi.Moyll.aplio.ry.&c. Primumdu- bium JmpoiTibilc cii:in fe.acuta frigidum apparcrc fu- dorcm .igitur.pacet confequentia^d: alTumptum proba tur.Prirao.quia fudor apparens in ggritudine acuta eit: fccundummagnampartcm dccifus a matcria facientc fcb.qaae calida eft <5£ acata. igitur 8Cc. ConHrmatur, quta materia fudoris fub forma fudoris ad extra non cx peliitur^niii quia calor fubtiliatur.fed non fubtiliatur a calore niii quia calefic.igitur non apparct frigida, Se- iCundum dubium.Sudorcalidus<S;: frigidusfuntcontra- ria figna igitur concrario modo figmficarediiturjfedfa . ^orcalidusnoniignificatfalutcmncceiTarionequcfcni '■"'■■■ ' pcrjfcdaliquandomalumvS^mortemjUtfccundaqaar- «.alicg.capituIo.Ad primum dicicur concedendo.fccua dumplurimumdecii^meiTcmatcriam fudoris acauf^i ancecedence uel coniuncT:afeb.q>illa efi: calida , non ta- mcn fcquitur fudore egredi caiidum proptcr caufas cirr ca. apho . tac^cas. Ad confirmatione dicitur q> fudor cx- pciliturad extranonfoIum,quiafubtiliatur , fcd propc niultas.ali^ caufas in apho fequencibus dcclarandas. di tfitur ctiam c^ ftataliquid fubnliari ad mcntem medico- jcum>quamuis non caiefiat in naturahbus ut aqua cx tcrragcnerata ficut itat aliquidcaleiieri, quauis in fub ftantia fua continueingrofietar. Ad fecundum princi- palediciturnegaudofemper contraria figna contraria iignificar^ uel fTgnificarcconcraria fignificaca , immo ijuandoqucfignilcantfccundumfpecicm fimilia ficuc «riaaalbad: nigrautpatec. Aphortimus» ^8. Ecubiin cor^e fudofjfbi ^grftudine narrar* Th€. Ecquaparcccori^isfudorejibimorbuceflgnificac. 1X0* Q.ua partc corporis fudor 4i£t:,ihi fignificat morbu* Expofitio lacobf . Conclufio cft ifta Vbi la corporc apparct fudor^illic fiarrac aegricudinem.Probacur ^c. ihi figni ficat mate- riam segricudinis caufatiuam. igitur. patec confequen- Auicc* tiz.dc airumptum circa litteram declarabitur. Sinjiha Rafis fcntcntia colligiur fccunda quarci capitulo dc modis fi- Sudo— gnincationisfudoris.<5^. 1 7. Contincntiscapiculofcctt ris 1 cor do fdiicet dc fudorc . Ec cfl utilis in adt u pra<faco dc pra porje ap nofti<X) 8c dcmonilratiuojd: cum hocopcraft[uo,utpa- parctts tcbit.Et amphatur ad omnia corpora in quibusaf^jarcc pracfli- Tudor,huiufmodi cum drcunftanti^s infra dicedis. Prt 4:us pro monota.Ly ubipotcftcxponijidcflinquapartci^rj» nofti— riSjCthicfcnfuscftucrus.Mcliustame cftdiccrcin quo cufque loco cor poris,quia fcilicctintoto ud inparte ,qma eui- §iaoa, dcntius fic cxponcndo fignificatur pcr fudorcm f n toco apparcntem,quauisetiaralypartcadhuc ampliarctur, quia exapho. fequitur <j fi in qualibct partc apparct fu dor tn quaiibet cil aegritudo 4<: fic in toto , Sccundo no ta. ISlon fblu«i hoc ciTc ucrum dc fudorc, fed ctia dc qua libetfuperfiaitatcultranaturakmcurfum cxpulfa fi- tic urina fi uc^geflioncs fiue fit fputii fi uc aliud. Tcr- f 19 A0£3» V Jbi «^parct «uitfcudo fudoriscum diccdi&ccc H r P P13. 6y -ciinilant^sihcorporeprobabilitcrargattarfupcr pcc- - - - catohumorisnonfoluminquantitatcfcd in qualitatc, huiufmodi entro humor ncccilarip attinct plilcgmatf choicrae ucImelancholiae,fed non mukipiicatur aii^siis iftorum nifi propccr cxcciTum alicuius iftorum a tepc- ,ramcnto.(5i:hocfccundumplurimum. igiiur <SCc. undc pacet ucritas apho. Q_uarto nota.Huiixfmodi fudor p^ teft: apparcrc in acftu aegro con ualefcente 3c in ncutro dc cidente.in primo demonftrac. m fecundo rememoratur. in tcrtiopronoflicatur , 8C idco ly narrat exponendum cft:,idefl notificat ucl rcprcfcntat fciiicet praefentem prac tcritam ucIfuturam.Ettu dchocfaciiiter cxcmplifica rc potes, Q^uinto nota, Ad ueritatcm apho.requiritur primo hocfignum pcrfcueranseiTc,quianon foium fc- melfedpluriesapparcre. Sccundorcquiricurhoc non a caufa primiciua pederc ficut mota uelcalorc aeris SCc. His flancibus ucrus cft apho. ut in pluribus. PoiTet en i apho.rcftringihocmodoq>Hip.uehtincorporcaegrora , tc aegritudinc matcriali notilicarcnobispartem princi- paliter paticntem , Sc cft illa in qua magismanifcftatur fudor5&: ciTet ctiam intellcctus bonus. Contra, Primo Dubin cxiftentcfc.materialiin totofudatdetcrminatapars an te ut frons , Sc tamcn ibi non cii: aegricudo. prindpalitcr m patet.fgicur 3cc. Sccundo,quia apoftcmauitrinfccii potcft pcr fudorcm in toto apparcnccm crittce tcrminar ri. Adprimum dicitur incelligendo ubi uirtus poflVc «laccriam cxpcUcre cocam fudoralcm»Vcl alitcr q> fj. cir capartcm*ttamplurics<S:pcrfcucraatar apparet fudor arguitur aegritudo drca par tart iftam, iicctnon «cduf dacur ab algs. A4 fecundum dicicur q> fllc non crit fu- <i>r pcrfcueranccr^plurics apparcns, ucl iidtur ^ iUc fu<k>r uniucrfalis non decidicur a caufaconiunda apo- ftematisjfcd ab antcccdcntc quae crac in coto difpcrfa ap ta caufarcajgricudincmjdl: £c naxrabic ^gricudincin ad icnfumdatum. Aphorffmus. 39* Etubiincorpore calidum ael fi:igidum,ibi afgritudoregnar» Et quapartc corporisfrigor aut calor e,ibimorbus e» Thc^: Etquapartccorporiscalor^autfriguSjt^bimorbus. j^ , Expoficiolacobi. Condufio apho.eft ifta. In quaciinf^ partc corporis apparet calidicas auc f rigidicas a tcjnpcric rccedcns nata raliinillacftsgritudo.ProbacurfiCoquia in qualibcc tali eft fcnfibilis rccclTus corporiVucrpartfs a nataraK 5 y^^r . tcmpcramcnto. igitur.ldcm fccundapritnt :do(ft.tcrtia capitulo dc figniscomplcxiona;Etcft utilis.Ecamplia- tur ut praeccdcns. Primo nota. A:d ueritate apho ,opor tcrccaliditatcmhancautfrigiditatem ciTc perfcucran- tcmjSC non a caufa primiciua pendcntem. hoc cnim po iito fignificatur ijimcmbroinalacomplcxio materialis ucl tmmaccrialis calida uei frigida ut patct. Cotra. Pr^ mo inprindpio paroxifmi extrema fantfrigida, in qui- "■ bus tamcn non eft acgritudo . Dicitur q> non cit pcrfc- ucrans. Velq>ibi cft aegritudo.fr igida tunc. Crcdo ta- .«ncni^iftcapho.iitad notificandum nobis in corporc particulam principalitcr pacicntem,ficuc fi for.febrid- tetpcrcipio omniamembraaequaliain calore,drcahy- pocundrium tamen dcxtrum uel finiftrum pcrcipio ca- lidttatcmuchemcntcm,autcciamfptritualia. Sccun- - do. Q^uiahuiufmodi calidicas apparens cft aegricudo, igicurnonfignumfgritudints. Ncgaturconfcqucxiaa _ _ utbcncdcclaraturfccundotcchnf. * Aphorifmus, 40» EtubiintorocorporemutationeSjS^ ti cor^ pus autinfrigidatur,aut (ktim calidam fit , auc calor sdter ex altero fit,fignificant iongitudi^ nem aegyicudinis* Iaco.8.aph9* I 19 Digitized by Google Thc» ^ Vhiititoto corporc mutatio fit, 3C mo<Jo cotpns frc^ gcfcicmodo calefdc,auc coiorem alium ab alio rccipic, longitudo morbt iigaificatur. Lco. Etubiintotocorporcmutationcs>&i!corpusrcfri- ■gcrctur^ucl rur fus calcfiat, ucl color altcr ex altcro fiat, longitudincm morbi iignificat, Expofitio lacobi, Conclufio apho.eit iffca.In toto corporc fubito fadis m ucatiombus a ctltdo in frigidum,lignincatur longicu do aegricudinis.Probatur hc.huiufmodi mucationesli- gnifi^cat multam 6C di ucrfara eife aegritudtnisj^iatcria. igitur conclulio uera . confequencia 3C antecedens de- clarahantur . Stmtlis fencen:ia colhgicar.4.can.ien . Z, capjculo dc iignis diuerfor um generum,5:. 1 6 . Conti- Auice. neRtiscapzcuio.2.«5i:a8.Eceli; utilis.-fit ampltatur, Rafis. Primo nota. Vbi id eft quando in corpore to.to aegrota Vbi ^d cc.(S: dicicur toto > quia non fufFicienter cITet eutdens ia Muta- determinataquacunc]pparticuia. Sccundonota.Notan tio dux, ter diclum ciTc ftaiim , fi cuim mu tatio ciTet paulatma non ciTctmala fcd repentinaraagis terrct uirtutemvS:^ ftcrnitjfignificatctraniuirtutcmminusinfultibusma- tcricrumpoiTercfifterc, idco. Tertionota.Ad uerita- tcmapho.rcquiriq)uirtusfitfatisfortis^ q^ ifta perfe ucrcnt . Stantc cnim debihtate poiTct cito mors fequi, Si mtlitcr hts non perfcucrantibus non liabct cuidentiam, his cnimftanttbus fi appareanthuiufmodi mutaciones iiclmorbuscritfalubrts uclmortalis.fi mortaiis cu uir tus ponatur fortis abfolutc, licet ng refpcclu morbi no ■niia iu ccmporc longo fuccumberetj<Si ^ coicque8<Sic. Si faiubi-iS morbus etiam ertt longus.Primojquia raa- tcria eitm uita.Seciidooquia difFormts.Ditformitas enl oufaci^iongttudinis. Primo ,quia3ugecmultitudinc maccioesCaiiibcc enini matcri:^ correfpondct fuamine- ra.Secundo,quiamuItumprcftcrnit&debilitatuirtu- tem muitum refoiuendo caiorem.Tertio quia hacmace ria fic diii-ormtccr cxiilentCinon potcit caior materia; di gcrendoe ucl rcfoluend^e ajque benc uel aeque diu occiir -'■ - rcre uel applicari^ipfo enitn applicato materiae caiidae in furgit matcria frigida,<S: econtrajquare diuerct^tur adi gcftionc 3C refolutione, quod non cq tingit matcria exi iccntc homogcnea,fed hoc cilintcUigcndum cum drcu jftantijs cxplicatis fupcr illa qugftione qua queritur qug ^eb.fit prolixior,undcquia materiae hae diuerfse non ii- muli^sequaJiter inuaduntargrii, fedunapriussS^^aiia poft,<&: tuc febris dcphlcgmatc cholera pcrmixta eft ^ lixiorqpquae dcphiegmatefolum.fi ucrofimulinuadut pppoficum contingit, Aphorifnms» 41» Sudor mukus cxfomno , Gne alfqua manife^ fta ca«^ fadus/ignificat quoniam corpus p!u> rimocibouticur. Siuero cibum non accipientt iiocfiac, fjgnificatquoniaindigec euacuacione, The* Si pcr fomn um fudoris copia finc caufa mamfefta cuc nicjufus cibi pienioris fignificatur. Scd fi no pcr cibum td accidttjtnanitione corpus egerc ilgnificatur. Leot Sudormultuscxfomnofactusabfquccauiamanife-' fta,corpus uciplari cibo figniiicat. Si ucro cihuai non dcapicnti hoc accidat, fcire oportet c^ eilatioQC ind/get. Expofitfc lacobi. Iftcaphoftduashabctconclafioncs. Sccunda cft ibi ^Siucro.) Prima condufio. Sudor multos c^ fcmno proucnieg ^non ac3uf3.m3nifcftafigniffcat corpus,uti plurimo putrimcnto ud figniii^rc potcft.Prolsatur fic.nimius iriii m ibmiio. ^ituf ♦ confcqucnuatcnct , quiaTempcrdPr- tfcusapiM-opriatts poteft fupcr cam ipfius fignificarc. Sc aiTumptum circa littcr a declarabicur . Primo nota no- tantcrdi(ftumcircmultus,p3ucascnim fudor non fic cuidentcr iilud oftcndercc ucl argueret , undc de m ulto «ncntioncm fccit. Secundo nota non fol um fudorem in ibmno contingcntem hocfignificarcpolTc , fcd caamin uigilia>fcdnonprotuiicapho.quiain uigilia frcquetius abai:^s caufis contingit impcdiri. Tcrtio nota fudorem g j infomnomagismuinpiicariqpin uigiliaproptermulta. ^^^ Primoquiainfomnomagismultiplicatur materta fu' qjq/j-„ dorisco q>alig fereomnes fupcrfluicatesrctinentur.Sc' j^ f^,^^ ■Cundo quiain uigilia piurimf materiae infenfibiliter ex „^ ,„ peliuntur quare ante in forano in corporc rcpleto mani- „^J^j- fefte<&:fubformafudoris3egrediuutur fecundum ma- ^ gnam partem enim fomni calor elt: in membris intcriori , " ^ . busfortis,(5<:incxterionbusdcbi]is.Tercioquiatcmpo '"" re fomninutrimcntum ad mcmbra copiofius cranfmit- ticurquarcmaccriasfudoralcs in porofitatibus contcn- tasadextranaturaexpcilit.proptcrqaodfeciidaprimiv docfc.fecunda capitulo. i j .Ccilicctdt his qug proucniut cxfomno<Si: uigilijs. Sudornamqueque cfFicit fomniis n^^^^ cft fecundum modum cxubcrandi matcriam Sc non rc- folutionts fubciliscontingit. Q_uarto nota.fudorcmvp ucnircquahdoque acaufa extrinfeca manifefta ficut ia borcaloracriscoperturapannorumxS^c.quandoqucctf amacaufaintrinfeca&ignotanobismagis^S:: non fic manifcita>S: de cali in propofico cft fermo.ideo dixit fi- p^^^^ ne manifei^a eaufa . A caufa autem quae poteft dici mani * fcfta contingit proptcr m ultas caufas allcgatas fecundi quarti capitiulo dc caufis multitudinis fudorisdcdiuerft tate di fpofi tionum in fudando fciiicct repletio m ulta^agk tio pororum multa,uirtutis fortitudo,dcf€<ftus uirtutis adigeftfoncjutpatct. CVuinto nota cibum multipliet tcr poiTe clTc eaufam huius fudoris. Primo quia ab ipfij clcuantur uaporcsmulti hiimidiquiad cutim perucnt- cntes condenfantur et ad formam fudorisperducunturi -Secundoquia calidius cxiftens materias humorales-iii ^corporccxiftentcseuaporarcfactt, ficut cibaria caiida Aidarc feciunt. Tcrtioquia inmultam humoralemma- 'tcriam tranfmutaturquae eft caufa fudoris.Primo quia cum ca coniungitur multa aquofitas apta pcr fudorcm ^cxpcDi^Sccui^o quodin poris continctur exterius pro- pcliendo.Ad propofitum principaliter ptimQ<Sc ultimo xnodo. Exhispatetcaufaucrificansapho, Sccundaconclufio.SudormuItus cx fpmno contin- gensincorporenonfumentemultumdc cibo fignifi^cac corpuscgerecuacuatione.Probaturfic.huiufmodtfu- ' dor figniucac in corpore plurimam fupcrfluam abunda re humoralem materiam indigentcm cuacuationej igit ■conciufio uera,pacetconfequentia<Si:aiTumptum deda arabitur ftatim. Primo nota. Per talem fudorcm non -cxifccnce uirtutis imbccillitatejnec ctiam corpus iit nt- .misraruminporisfifiac multus fudor ^c.cum talis jionproueniat a multitudine maceria: qu^ nouiter ex * ^nutrimentomultiplicaturjfequiturqjproucnit amatc- . rtae muititudinequae prius fuit rcpofita , 3c per confc- - qucnscorpuseuacuationeindiget. Stmiiisfentetia col •Jigitur. I y.Contincntiscapiculo dc fudorc. 6c fccunda Rafis .primi.doc.fecunda capiculo. 1 3 .dehisquae proueniunt Auice / e^fomno(S: uigilia.ubiadlicteraminquic Q^uiautcm _ inibmnQmultumfudatnuIIam habcns caufam nutrt- _ •mcntoplcaus cxiftit quod toicrarc ncquit. 6c fecunda quartf.c^p .de d/nerfi tate difpofitionum in fudado. ubi israefcnsalicgamr^phor, Contrafcntcntiamaphor.ar -Du^x*/ guitur . Primo ftat corpus uti plurimo nutrimcntOiqua 4ii&in;cononmwlfipJiccturfuciortigitur hutufmodi fu- idor non eft&c ,patct confequcntia,t&: aiTuniptum pror i>atur,qutatcmporc hycmis hoc contingit. Secundo» «PoiTibile cft corpus aippliori uti cibo 6c habcrc c^lidii' m&hxi^iiis&(apuQ.uitsimm£^XLiiki^t refpluete. itel ufrtutc Digitized by Google A P M O R^ «iirtutcm cxpalfl uam fortem per altas i cgtones cxpdlc te^quo in eirepoiico>p3tct apho.non cflc ucrum. Tcr ttocontrafecundam conclulionem-Matcna humoralis fuperEaatncorporeiinquoexfomaomuIcus fic fudor larn p fudore cuacuac.ig/cur cale corpusnp egcc ciionc confequentfa uidccur noca cum antccedece.. Ad primu drcfcur negando co fequenti a,Iicec enim mquohbcc cor porepluri ucencenutrimcnco no {icfudor<S:^c. propcer impcdtentes caufas,tllis camen deductjs apcus eft iieri cc iignificarc iicut diclium cCc. Ad fecundu per idem fol' .. - tiitur,quianonuultHip.<}>omnccorpus-utens amplio ri cibo fudetjfed omne fudans cum determinatis circun^ ftant^iignificatur uti SCc. Adtertiu dicitur q> licec fccundum partem illa materia cuacuetur,n6 tamcn co iicnienter,quia cuncnon perfeueratfudor,fcdcuacua- tur fubtiiuis remanenre groiTiorc. AphoriTmus» 42* Sudor mulcus trigidus uel calidus (emper flu ^ €ns,frigidus maiorem,calidus uero minorem aegritadtne.Ti Qgnificaf. TKc» Sudormulcusmod^frigidusmocalidusaflVdue flu^ ensjfrigidas magis^calidus minus, morbum figniflcat» , Lco, Sadormultuscahdusjuelfrigtdusfupcrflucnsjfrigi dusmagisjcaiidusmiuusfignincatmorbum» Sxpolltio lacobi. Conduilo apho.efcifta. Sudor frigidus in quocun<$ ^ tcmpore^^segricudmisceporecontingatjiigmficacma iorem argritudinem ^ caiidus. ^ econtracalidus mino rem. Probatur fic.per fudorc frigidum fignificatur ma tcriam xgri»:udinis a uirtutc minus fuperabilem ciTc,S: ccontrapercahdum.igitur.cdfequeiiciapatct.etairum ptumpatec fuper iUo.frigidi fudores.f.jy.aphor.pcr ea quxdictafunt. Concordia^S;; utilita&vS: ampliatio fu-r snancinhocapho.iicutin illo.. Primonotafignatcrdi d:um clTe fupertlucns addenotandum hoc uerum elTc ii ucinprincipio iiue in augmento fiucin decIinationc.il mihter fiuc tn dic critica iiuc non critica. Sccundono- ta.Sudor frigidus iigniticatautmaximam calorisimpo tentiam,ita ut in matcria non poiTj c notabilitcr imprcf' iioncm facere,aut uchementia rebellionis materia:,aut muititudinc jfrigiditatCjaut groffttie fua, aut omnibus autpluribusiftorum iimul,quodcun($ iliorum contin- gat patet deteriorem clTe fudorem i-rigidu. , cum calidu? iioniigniiicetaIiquodi.Jiorum. Tertionota Aduerita tcm apho.requirunc aliqua conditiones. Primaq> jgri tudines iint falubrcs.Secunda q> huiaimodi fudorcs cd' parcntur admuiccm cum aliorum paritate, puta in f gri tudiac iiuc fpecic ggritudinis Sc forcicudjne uirtutis, SC ficde ali)s,ut acutaacute, 61: chronica adchronica. His «nimfcruatispatctapho.ciTc ucrum. fudor.n. frigtdus inchronicafalubri maiorem 6C deteriorem figniiicat ^gritudincaj c^ calidus in fimiJi.Coniimilitcr in ^gritu 4inc acuta,tame in mortali gqucmala iigniiicant sgri tudin«n , ii alia.n.nonforcntparia utfudor calidus in pcracuta , dctcrius fignum ciTe pcteit <S;:maioris fgritu jdinis q frigidus in lenta ut patet,Iicet dici poiTit q> fcmg fudor frigtdus mcrito fug proprfecatis dctcrius portedac (qpcaIidus,h"cctproptcraliquodaIiud conringcre poiTic oppofitum,quia fcmper cx frigiditate comprchedimus impotentiam uirtutiscontramateriam limplicucr aut ut 'n uncjcx caliditatc autcm non fic. Febres qua?cunque non defidentcSjtcrria dic (untfortiores,periculo&. Quaecunqueuero fic defeccnnt jfignificantquoniamno pericufofe. ThCr Febrcs qu?cunc<? nonintcrmittcntesjdic tcraa uchc- fnentioresjrcddunturjmagispcriculol^e cxiftunc.~Sed (i t|uou^modo iQtcri»(ctufiC,l«ciir(tace iaeiT| iigmficac» H 1 P P O^ 6$ Febr<S$quf cuoquenpn tntcrmmcntcs » tertia dicfor Leo- tiorcs fiunt>magis pcriculofg. Q^uocuncj autcm modo «ntcrmifcrint,periculurn abcifc ijgnificatur. Expofitiolacobi. Conclufio apho cic ifta. Q^ugcuncg non dcficicntcfi fcb.in diebus tribus periculoiioresfunt SC magis molc- ■ftgin trjbusdiebusnondcficientibus. Et eCt fenfus qj^ cotinugfuntmagismoleftg interpolatis.Probatur (ic, huiufmodi febres uirtutem magisdebilitant Sc prauio- ra(fccundumplurimum)inferuntaccidentia«&;nocu- menta.igitur.convIufioucra.patetconfequentia.d:af' , fumptum circa littcram dcclarabitur . Prirao nota, ixt F^bris primaquarti.Fcbriumqu|dam continug Sc qufdamin dupFr» tcrpolatj.Etitcrum continuarum qucedam funt ccnclu ff,<S:qugdamcontinu?proportionaics,Adpropofitum licet apho.ampiiari poilit ad conclufas con tin uas propor tionaiibuscomparacas,taracninpropofitocit fermo dc continuisproportionalibuscomparaas ucrc inccrpola- as. Sccundonota.Per trcsdicsintcnigcndumciTenoii folum ucrc trcs ,fed quofcunc^ alios dics paroxifmor um ^ . ucl cxaccrbationum fiuc fucrintduo fiuc. 5 . fiue.4. Sc fic de alijs. Tcrtio nota.Continu? fcb.diiFcruncab in- tcrpolacis in m ulcis. Prim.o in fitu fi uc loco putrcdinis xnatcrigfcbrcmfacientis, quiafccundumplurimum fa cicns intcrpolatam putrefcitextraucnas>contiDuam ue- rointra,5^diconotanterutplurimum,utaliasdecIara- cum fuic. Secundo quiacontinug affligunc iinc intcrpo- ]ationc,intcrpoiat^ ueronp.Tcrtioquiafccundu pluri mummateria faciesfebrc cotinuaputrefcitin loco iijil (n mcmbro nobiliori,(S(: habet ad cot dirccubrcm afpcr ccum,ccontra ucrointerpolata. Q_uarto nota coanu asconcluiasquaiiconfimihter fe habere ad continuas proportionalcs,ficut continu^ proportionalcsadintcrpo latas..Primodifferuncrationciicus,quiacondufaCii:dc materiaputrefcente in loco propinquiori cordi.Sccundo quiaaccidctium fortiorum, Sc quiacarum afflicftio e& uniformisquafi ccontra ueroin continuisproportiona- libus. Exquibus patetq> conttnug proportionalcs funt moleitiores SC jsericulofiorcs intcrpo^tis. Secundo q^ concl uff funt pcriculoiiorcs co tinuis pro portionalibus Sc ficpatct caufa uerificans apho. Q_uinto nota ad ue- ritatem apho.oporterc q> alia fint paria in quantitate SC qualitatcmatcrigiSi^forticudinci,: debilitatc uircutis, iSs^ficdealQS.aliascnimcondngcrcpotcftoppofitum. p t — Ex his fcquitur fecimda cohduiio.Fcb.intcrpolac9 ."** oftcndunt fcciTcminus pcriculofas,quia matcria cit cx ^^/^" tra uafat^cordiminusdircctainlocominusnobilipu- ^"°^ crcfccns,<&:habecccmpusquictis,inquo uirtusa rcfolu ^noiif cfenc aliquaJiccr deuatur,cuiusoppoiitum contingitin ^-^^S continua. Similisfcntenaacolligitprimaquarti.tract, ^ """_ fccundocapituloprimo.&deteriorcsquidcm feb.funt J*^°P infj:parabijcs,quarum putrcdo e& intra ucnas.Et cft uti "*'' ^ " lis in aifcu pronofi:ico Sc opcratiuo.Ec ampliac utpatcc. Aphortfinus* 44^ Quibufojnque febres long^ , his dolores dC puftulae Bunt in arricuUs» Q_ uos fcbrcs longg cscrccnt j gs ucl abicciTus 1 n arci- Thc. culojuellaborcs dccumbunc. Q^uibus fcbrcs long^ , his tubcrcula, uel laborcs in *^ articulisiiunc. ' Expofitio lacobi. Conclufioapho.cftiita.Q^uibufcun£]^corporibusin funtfda.longaehisfuntpufrulg&dolores in articulis. Probacur fic in calibusmuJtiplicaturmatcria aptaex- pclliadarciculosquodnofufficicuirtusadcxtrapercri / fimpcrfe<ft:amcxpelIcrc,<S<:cumarticuh fint mcmbra ad has rccipiedas matcrias parata.ig^c . Ide fcciida quar - Auice ti cap .de fignis cri fis cil cxitura.cS: cap .dc fign is crifis pcbri* cuoi pcrmutationc. Et cit utihs.Et ampliatur ctia. Pri lonffa inoaow*Feb,logasintdligedascffc chronicasmatcria- Iaco.s,apho, I u^ Digitized by Google P A R T L les a matcrta multa^grofi^a 8C m ultum frigida pendc - Articu tes. Sccundonota.peraraculosemriclonaintellfgipof lus fc.poteftentmtnrenfibilitertotamatcrta morbfconfu- mu Tertionota.apho.np fempcr fed ut in pluribus uc tumeOc.iSjpdtinteUigffiunt.i.aptafuntfieri. Q_uar to nota.huiu&x>dipuitulas<&;dolores potilTimepcr crt- iim permutattonisficrijuirtute enim ex longa aegritu* ^ine debihtata,matcria etiam grolfitie frigiditate mul' titudinedifficultcr expcllibili cum nonperfcAc fupra tnateriamdominetur uirtus illam non expcllit,undeno poteft criiim pcrfedam efficere. cfFicit igitur tmperfe- (ftam non extertus matertam expeJIens , Ced a membro iiobilt 3C forti ad ignobilc, 8c debilius permutando > uc fangitur<n commentoj^i: eft caufa uerificansapho» Aphorifmus* 45. Quiburcuiique cx febribus refur getibus, au£ puftal3e,auc dolores fiunt i n articulis, hi ampHo ribascibisutuncun Q^uibus aut abfcelTus tn articulos,aut dolores decu- t>yn; exfebribu^lQngiSji) cibo plcniore utuntur. Q^utbus tubercula,uel in articults labores fiiit , hi plu iribusutuntut cibis, JExpoiitto lacobt» Goncluilo apho,eftifta.Q.utbufcunque corportbus ^fcbribusrefurgentibusaducniuntpuftulae auc dolo res in arcicuiis tftt ututur ampliort cibo qp oporcct. Pro |>atur iic.ufus cibiamplioris ^oportcc tn corportbus ta didis eftfrequcDtcrcauia puiluiarum aucdoiorum iam ^icftorum igitur condufio uera patet confequentia^qa effcvfcu^ arguif c%m-,Sc affumptum circalittcram decla rabitur. Idcm JJ.Concinentiscapiculoderegimine co ualcfcentis . 8c eft expreifius. ^ 2 .3 traA . j .cap . l f de doloribus t unAurarii inquic. Et habentes sgritudines chronicas 8C conualcfcentcs , 8C qut non rcguntur cum reclificatione fup.dolorcm incurruiu iuncturarUitdco dJiilud quoniaoi eorum uirtus debilitatur digeftione Uon bona.Et eft utilts.Et amphatur ucpraecedentcspiu jrtcs f ueruntampliati. Prtmo nota. Conualeicentcs dc quibus in teliigitur per rcfurgences ex f cb. funt duplices Xueri, ScpQH ueritqui§ fit utcrc^aliasdeclaratumcft. Dtcunt.n.quidam in propofito de non uere couaicfcen Cibus inteHigcndii eife apho . Ego uero dico q> ettam de uere c6ualefcent<bus euidens eft apho .Si.n.aliquod cor pusfuerit non ucre conualefccnsfemper uel utplurimui fncorcmancntmatcrtacreliquseaptac ad articulos auc cmuncffcoriapcrmutari. fl caiia cocingunc non concludt tur emdcnter hoc eireproptcr cibum nimtum pr^alTum ptum,«S:per confcquens&c.De uereautem coualefce tibusmaiorem habet euidcnciam.ft. n.tn talibus conti gatcumnoneueniatamateriareitifcaprobabiiceftq» a fupcrfluitate nouiter multiplicata quae npn eiTec nifi ,n pter nimium cibumaut quodcunqc alicer indigeftibile, ideo 8Cq, Sccundo nota. In conuaiefcentibus e^ fcbri- buspropcer rcfolucionem prcextftence uircusdjgefttua ^ebtltcataeftpauctficato caIorc,undcfumptamagna c^ tttatc cibi tn eis malc digcr itur , fcd fccund um magnan? partem cius fubforma fuperfluitateg crudse phlcgmati-* .^ rcdnentur, ^ quia uirtus dcbilisnon potef^uniuer- i^li 8c compleca c^fpulfione ad cxtra cxpellerc, 8C prpp^ ^arumgroiTiued^proptercius debilitacem cogitur dc Ujcmbrisforttoribus ad mebra dcbiliora permutare,d: per confequcnsad iunclurasquae funt mebra fpas^ime Sifpofita ratione ficus concauitatis 8c debilitatis cople- .2fionis,uc fccundaprtmi capicuiodecaufis apoftematii ^.2 2 , J .tra<ft.2^ .capituloprimo. £t ex hocpaccc caufa Autce» ueriflcansapho, Tertionota. Licccitaiitiion oportcc q» fcmper tn hutufmodi corporibus nimiaquantitatc c« bt utentibusfuperueniatpuftulae (S«:c.poiruntentmh;z -ittfmQdi fuperii mm^ ^nm^w pcr flvpi^um. ucQUf s Coua- Icfccn? dup&. irii. aut per uomt tum aut fudorcm -expeSt (ccuiKlum «^fpo^fi tionem uirtutts (&:maceriaeinfortitudm« (Si debtJitatc obcdicncis & inobcdieniia. Apborifinus* 4^. St rigor indderf t/ebre non defidentejiam dc bili exiftente uirtute,mortaIe» Si rigor accidic,per febrcm non ffitcrmicce tema aegrd Thc. tam dcbili,lecale cft. ' Si rigor incidac^^fcbr e no dcfidente,egro tam dcbili, ^c^ ; lctaleeft. Expofitiolacobi. Coclufioaphor.eft ifta. Si rigor corport febrictcanct fupcruenericnondeficience feb. uirtute iam exiftentc * detnlieft fignummortale.Probatur fic. huiufmodt rtV gor fignificat ultimum uirtutiscafum.igjtur concluflo uera.patetconfequentia. «SiaiTumptum circa litceram [^afis. declarabitur . Similis fententia colligicur . i ^.Conctne Auice* tisca.i .&primaquarti.tra<ft.z.ca.derigore(S;horri' Rjgo— piIacione.&derigoreeftquifignificacmortem.(S:eftti ^^^ ^^^ le quem fequitur debilitas uirtutis 8c cafus caloris inna- uenicn ti 8C iiccicas. 8C fecunda quar ti tracft. fecundo capiculo tjj^fc.t,^ defignis fumpcis ex rfgore, Et eft utilis in aclu pronofti^jegcis co utpatec. EtampliaturadqacECuncg corpora in qut- tj ^n^ busbufufmodirigoreuenit. Primonota. Per rtgorcm ^^j^^g: nonfolumtntelligendumeiferigorem proprie dicftumcajjQjj^ diitin Aum contra horrtpilationem 8C frigus <S:c . fed ut ^^ jgor adhzeconmtacxtenditurquamuisprincipaliter de rigo d^pfr. rccanquam deeuidentiori figno explicetur in apho. Se j^igor cundo noca,rigorem eifc criplicem , uc nocatum f uit fu- tnpfr, pra apho. 2, 9 .quibus in feb.fextanisjfciltcet anteceden-t tem fubfequen tem 8c in ter cidentem , in pro po ii to a u tc de intercidenceeftfermo,proptcreadixicincidentem. Tertionota.bicpoirercperiri duplicem li tteram , uc Commen .in commen. Prima incideric 8c eft fenfus di-! «fcus.Secunda inaderint,fcilicec rigores 8C fignificatur pcrhocrigoremnonfoium femel fed pluries conngtile, 8C ifta uidetur euidentior expofitio ut^fenfit Commc .io comen.licet dici poifit fi rigor incideritjfcilicct pluries, Q^uarto nota.Per fcbrem uon deficientem jntellige- redebcmusfcbremnon obftante rigore in fuo uigorc conttnuc permanente, fic, fcilicetq^Rec eradicetur nee diminuatur. Q^utntonota. Peruirtucem dcbikm in propoficointelligendum eiTenon folum abfolute,fed eti am tn cmparatione ad morbum,hccceciam dict poiTec de debilitate abfolu te,(&: ita cil fermo in ^pofico q> iila fic ualde magna dcbiiitas.Ex hoc enim rigore arguitur tpfam cffe debilcm rcfpectu mor bi. Sexto nota.huuc ti RigoxiC goremconungcrepoifepropter plures caufas. Primaca4.i", eiimotus concufTiuus membrorumadexpellendum ma ieriasnocentes>quem fi non fequacur purgatio iignifi- cac uirtutcm ab eius actio ne in materia defi'cere, &: hoc cft fignum morcaie,aut fcquitur euacuatio ad quam ga adhucfequicurdcbilitasmaior conftantefeb.in uigorc fuo adhuc fcquttur mors SCc. Secunda caufa eife potefi dcfectusuirtutismembrorum contentiusenon potentis Contineremcmbrain naturalt fitUjquare tremurxt ficuc C3fempdificacurq> folia arborum ance cafum tremunc, ^hocucpateteft llgnummortalc. Tcrtta propter mo Cum matcria? nouae ad caufandum ggricudinem, 8c icc' rumpatethoceiTe morcale. fi enim utrtus cum unico fflorboproftcrnabatur^afortiorfurfimreliqup. .. Quar to caufapotcii:e.jtcrexraccio(piricusad cor propter refo lutionem in fpiritualibiis concingcntem, «: eft dti^H- . tio fecundum plurimum intecedehs ihicopim,€C hoc itc rum proculdubio eft fighummortalc pcrmanente fcb. J^x quo patct caufa uerificans apho » Aphorifmus* 47. Excrcationes G in febribus no deficientibgs, foidae»u€l(aagu[i'aed?^ecfetidde»6CfeiIedennt,oa) Digitized by Google A P H O. msmzlx fufttEgeft^ uerobettc,6oftae(iiflt,8^ fecundum fecellum: dC fecundum urinas» Si ue^ ro no aiiquid uciliu egrediatur g hgc loca, malu. ^J^c* Excreartoncsinfcbribusnomtcrpdlatis,Ifuidg,aut cruenr|,auc fctidx^aut biliofs, <>es fujicmalf , fed ilbii cxccrnuntursfalutarcs funt. DcieAioncs ctiani,<S!: uri- 2ig,«uuanc .qu$ comodc cxcunt. At ii nihil comode pcr ca ioca cxccrnf tur,raalo eft. T.ea» Excrcacioncs in febribus i^on intcrmtttcntibus , liui dae cruenca:.faetidje,omnes malae, &: biliofae. Et fi benc exeunt, liuc pcr alui cxcrctioncm, iiuc pcr urinas, bo- nS.Si uero non aliquid eorum quae iuuantjpcr haecloca excernitur,malum. Expofitiolacobi. Ilte apho.3 . habct conclufioncs. Secuda cft ibi ( Egc ftc ucro.)Tcrtia ibi(Si uero.) Prima conclufio apho. cft ifta. Excrcatfoncsliuidae aut fanguincf fellcs aut fctidae in fcbribus continuisap %%cttz par entf bus/unt mal^, Probatur iic.omncs talcs fignt fi fio gd. cant mortincati onem aut magnam inccnfioncm in fpf^ ritualibus aut alfam periculofam Igiioncm. igitur con- duiip uera.patcc confcqucntfa.<5!^ alTumptum circalit- tcramdeclarabttur. Primonota. Pcrcxcrcatfoncsin- tcllfgcre debemus fputa cum rafcadonc ucl tufli ciccfla, pcrqugmaximefignfncare poITumus fempcr dffpofi- ^ tfonem fpiriruali um,puca pc*fcorfs, puImonis,gutturis Excrea ^^jfaphragmatis. Sccundo nota. Non folum in fe. no tfQlmf deficientibus.f.continuishoc habcrc ucritate , fcd cti a ^^^^^ fnfeb.fncerpoIata,qufatamcnlioc frcqucntiuscontin-* gf t in continuts dei pfispotiusfpecialera fecft mcntione dans alias fcb.per hasintcUfgerc. Tertio nota. Pcr cx creationcsliuidasintclligere dcbemus illasqug cpacg fu n t & colorisf ufci,qualis cft a>lor carnis contufg,quia tcndcntis ad nigrcdincm . Conti ngunf autem a ut ^ptcr niixtioncm mcf i g cum alio humorc ct maxime cii phl^ matico, Aut propter humorcm mcFicum pcr rcgioncm iftam cxpulfum. Aut propter fortcm aduftione opacan tcm h^imorcs 6C ipfosad nigredine uelliuiditate trahea tcm, ut afs declaratum cft . Aut proptcr cxtind:ibne aut mortfHcationcm fpiritus 3c caloris i n fpiritualibusme- bris,quia humores fpiritu priuati ad cius coloran dccll nant,iicut^ afsdeclaraturacft.Adpropoiitum dc ol- bus potcft ciTc fermo,quia tamen raro tontingit humo- rcmmeficiipcr fupcriora talitcrcxpclli mimmeeciam abundat in fpirt tualibus, nt fi pcr aduftionem f ucrit in- cineratus deipfo in propofito non f ntelligit. talcsdc qui bus cft in propofito fcrmo potilTimc fignificabunt adu Excrca ^onemuclmottidcsLtioncmSCc. Q^uartonota. Pcr • £^^^ fangufneasdebemustntcllfgcrcpurasfanguincasfigni- cuinca ficantesapertionem ucnae in pevflorc ucl pulmoncnoa fluid antem mixtas ficut in pleurcfi .tales cnt m non funtne- ^ * cciTariomaIg,utpatct,perf$tidasfignfficaturulcuspu tridum aut magna putrcfadto in fpi rituajibus. per fcl- Igls fciltcct citrinas magnum inccndium fiueinccafio. Ex quo patet caufa ucrificans concluiioncm aphor. Scxto nota.Huiufmodi apparcrc polTc ucl prf ccdcnta bus fignis digonis uel no prgccdentibus. In ppofito ayi tcm cftfcrmocum apparuerintnon prgccdcnttbus fi- gnis cgcftionts. Secundaconclufio Omncsfupcrfluttatcs fiuc pcr uri tiam fiucper fecciTum bcne egcftf funt bon^. Probac iic. perquaslibettalcs fignificatur dominium uirtutis fupramaterian).igitur conclufio uera. pacetconfcquca ua.Sc alTumptum dcclarabtt ftatim , Primo nota. Pcr bcnccgcftascum fignisdigcltionts prcccdcntibus , auc polTumus intclligcrecgcftas cu drcunftantijs rcquifi- tisad hondmdc laudabilem cuacuattonem . hutufmodc funtquantitasqualicasrempus locusconfcrcncia. Se- ca4oooc«i.Ift$fuQtboii|pcr u(amfigni^cauf{,quisi HI P P O' 69 ^imtdomiti^ naturg fignii dCc. 6C edlLmpct uta cau^ quia funt cauff m undificationis corporis. Tcrtiaconclufio.Q_u|ltbetfupcrfluitasperh$cloca Supcr- f nuttlitcr cgrcdjens mala. Probatur fic. quglibct talis fi fluitas gnificatuirtutcmtndebite regularcmateriam necade inutifr TuflFtcientcr domtnarinccconferrc.igttunpatctc6(«3ue eilata t«.(S:aiTumptum cxquidnominisfuperflutiacisfButi- quid. litereuacuare. Primonota.Petfupcrfluitateseuacua Rafis tastnuttlitcr.f.non prgcedencibusfignisdigefttonts ud Auicc. euacuatas non cum circunftantijs rcquifi t^ ad dcbitam euacuationcm fupra numeratK. Similisfententtaa^- ■ -- . ^ ligitur. 1 5.Continenas cap . i .8c fecundoquarti.capi dc fudic^seuacuationum.Et cft utilis. Etampliatur ut patct. Sc poteft coiligi fupra prima huius comcnto. 1 2 ♦ fcilicctparoxifmos&confiftcndas. Secundonota.etta in ultima<»nclufionereperiri duplice Iitteram,u£tagtc Comen.in c6mcn.fi uero aliquid udltu €grc<i'atur ma li.f .corum qug non .cuacuanda fcd rctincnda funt, ficut dii iafputo cxpuantur amiuli pulmonis. Aphorifinizs» 4S. * In non deficienabus febribus, fique quide cx fra firigida fuerint,quac uero mterius ardeant,6i^ fitim habeantjmortafc. In febnbus no interpcllatt s, fi partcs cxtcriorcs iiial- The. gcfcuntjfntertores uruncur & fitiunt,lecalecft. . In febribus no n incermittcnti bus , fi par tcs cxtcri o- Lco,; rcsfrigidgjinceriorcs urunturjCt fitimheant,lctalccftl Expofitiolacobt. Condufio apho .cft ifta. Frigidicas cxtrcmorum me Auicc . brorum in i<^.n:in deficicntibus 5;:c6tinuiscura fitt et Hippo. ardore membror um inter f orum eft fignu mortale. Pro Rafis baturfic.haiufinodffngiditascumhis circufiant^sap Alma. parcns fignincat uehemcsapoftema in interioribus. igi Frldita tur conciufio uera. patet cocfequentia. ct aflTumptuni tiscx-"- circalittcram declarabi tur. Similis fentcntia coUigir . trcmo- iecunda.4.cap.dc fignisfumptisexpartcexcremitatii. rumia ^fecundopronofticorum.tex.co.quarti.&iacomea \t. noa to.<S;.7.aphorifmo^.apho.ctc6mcnto. I .ctia. I^.Co dficie, tincntis.cap. I .dC. I y.ultraprini^iu fatis.iS;; \ o.Ai- ^aoft. ma.cap .dc fignis malis.Et cft utilisf n accu pronoftico. caaoa» Et ampliaturutpatet. Primonotanotantcrdiccumee in fcb.non deficienttbus.cu.n.hocaccidesintrin(ecuia infcquaturapa fectcnscontinuamdc intef|x>lacis noa ucnficabilceft,tum etiam quiahuiufmodt frigiditas cx icrior dcbct ciTc pcrfeuerans quf tn intcrpolatis noa per Auicc * feucratcumardorcintrinfccarum. Sccundonfoa.^Per Gaf. extcriora potiiTimc in telligeda funt cxcrema fdlicec pe .desmanusfadcs ud capuc. Pcr intcriora ucro ucntrea 8C rpiritualia,<Si: circaadiacentcspartcs.colligitur fecua daquard.all^.cap.&fccunii>pronoftjcor6.alIe.cap. . Tcrtio nota in talibus cft fitis fortiV calorc enim intxx ** fccus uehemcntt exiccatur<S^confumitur totale m-ebro tum humidum,ad cuiusconfumpttonem fcquitur fias. . Q_u3rtojaota. Pcr ardcre intcn ora , jnteUigcrc dcl^- «n us ipia uchemes incendium p^^ iauma, Ex quo co prchcnditur has febres clTe acutasu:hroaids.n Jicct am tingat clTe frigiditatem cxtcrius 8c tnterius calorem,no tamcn cft intcriuscauma & ueinccndium cxquofe acu tas comprchcndat.Etdebct fcmpcr fuppont huiufmodi figna ciTc pcrfeuerantia . Q^ uinto nota. State calore in trinfecomulttplidtercotingitextremainfrigidart. Pri mo quidcm acaufaprimittua 8c extrinfcca,ficut «mo- rc d: occurfu rci extcriora infrigidantis,ct talis caufa in propofito cft exdudenda.Q^uandoq; ucro acaufaintrx • feca<S(: corporali, 8c hocpoteftclTcmuItipPr , ut colli^ potcft cx di<ftfs doAorum. Prima oppilauo in uentsd^ artcrijs ad exteriora tcndeadbus^quare fanguisv^ fpirt tus ad interiora rcduditur 8C non tranfic ad exteriora» ^fiucum hoc ponacur in inccriotibuseiTe pustedi&cm Digitized by Google Thc X^cp* Autce. Cotor iionis inebro rum p ipolti-' cusc^n Copr iionis fi gnatto Tortu ygiabri |> A R T I. \j^riiic5bit-urutdicturn.eft. S?cunda caufapotelteiTe «uatenanacuraliiejruaidefrigidiincrmfeCLispucrercens aqua eleuatur uaporj quia u CAa^^ iprum ucheme ter ca iefaciopice remotus a.d.priuuiani groiiitiem in frigidita- texnfe red,ucii;.<^ hoc in rnembrio excerioribus, quiaex tra apparcc friguSjintus uero calor. Ter.ua caufa potefc cil"(?piacerachpiaicagroil"aputrefcensaqaaqualinul ^us ueipaacuscJeuacur uapor qai refoiuitur>quaretnce rioracaict<Si exccriorafrigenc uei aoncalencnocabiiic, j^t iizz cau.f^ colli^uncur pruna quarci .crac. fecundo ca piculoaelipparia. 6C tu pro tfcis danus reprehendendis :fecu,rrca.dConciiiatorcn3di:terencia.C)2. Q^uartacau fa pocefc eAe nj.acei ia nj ui ca tVigida obiidens. 6C fubcl u- ^enscaioremtnceriusjiicucin fci;. contingit chronicis, yt phicgmacicafrequcnier in principio. Q_uincaprc- pier fyjicopim.. bcxta propter apoitei33.a acucum 6^ do lorofum exucens m mcbns inccrioribus,adquodxecra- fciic^r cocus (piricus .5c calornaturai;i.propcer doioremac trahenccm.jOc: quia ctiajii apoitemaaccriihaunguiiiera (S:fpiriDumJicuc uencofa,<5i: lTiocpropneincc;I:giC Hip. in propjiico non cib ferm.ocum dicicur de c^li ixizi^" tate quj nt in .^gricudinibus chrontcis.quia non eic in i\ lisardor «5^c .necdeillaqug atachoicrajquianon^ perci paurmagaafrigidttasaficucuiieiugicurjnecpropcerop pilationem.£x his coilig;ciir cauf^t uenficaasapho* AphoriCrnas. 4 ^* In noa degcie^ibiis uero febribus , labiam, autpcuius,auc(uperciii5s aucnafus dilior^^uea^ turjautnon uideatjauc no aadiacia Q.zhi\i exlfte Kcorporejquodcuque horii fiatjpropc mors efr* In fcbre non interpellatajfi labrum , auc oc^lus, auc fuperciliumjautnafuspcruerticur, il liifus, ii audicus defecerit,^ groiam debilijqaicquid ex hisaccidit 3 mors inpropinquoeft. Infcbre nonintermittcnte,filabrum,ueI oculusuel na.fus,uelfupcrci]iuraperuertatur, uelnonuideat, uel non audiat, lam d.cbili exi itente corpore , quicquid ho- t, um. eu^neritjmors proxima eic. Expofitio lacobi. Conclufioapho.eftifca.ContorfiolabiJoculifuper- cili) uelnafi ablatio mfusuel audicus in ith concinuis cueniens uirtuteexiitente debili lignincac morcispropi quitatem Probatur fic.per quodlibet iftorum fignifica ;ur uehemens ccrebri ap>oitema aut congelaiio aut uehe rnensexitura uci generatur uchemencafimuminrrinfe Cum nocumentum igttur conclulio uera.pateccdfeque tia.&^alTumpcum circalitteram deciarabicur. Simiiis fenc€nciacoliigicur.l6.Conttnencisca.pr.imo.d:fecun daquarcidefignisfumpcisexparcc nafi 8c ocuiorum* Ec eit utilis in pronoittco.Ecampliacur ucpacet. Pri- mo nota notanr er dictum eife t n non dcncientibus^c . xaro.n.uelnunq^merito interpolatacfeb. uel eius caufa apta funtacctdentia tiia fequt» Secundo nota. Inpropa ficomaximeHip.menttoncmfeciffcdenaembrisfaciei» J^rinjoquiaper iilamaxtme itgniiicatur fuper difpott*- ttonem lid laefionemccrebri propter coliigantiam 3c ^ pinquitatem .Sccundo quia maxime morbus eft ^ ima- XtmcnQbismanifeitatur,undeomnisdiuerfitasfntalt^ biisinagis ^ in alijs manifeftatur. Tertio nota. Per ta lccp contorfionem duo inteliigerc poiTumus.Primo «lo. tum illum con?radionts,& fic efc acTrio larfa,quta corru pta. SecijcJointelligercpoirumustpfam difpofitionem^ qua ficf ormaliter comortum eft:, ^ fic eft segritudo cSi pofittonalis,quiainfi'gura utpatet.' Q^uartonota.Hu iufmocJi accidencia cuenire potTunt auta caufa primiti> M^:,^ de tali non eit fermo . Aut corporali , Sc hoc itcru cluplicitcr. Velquiaper proprietatcm in iftismcmbris^ ut.torturalabi) proptcr fgritudinem proprtam-labionQ ^.^ndccomuflicajUjUppoftcma/pafojvsinoUifi^tto, iiir.' Aut PCf Sgritudinem impropr iam labio ali unde co .ti u-. nicatamjutproptercomunicatcm acerebro,^^ dc cali nunceitlermo. Q^uinio nota.iabij, nafi, uelocuiorS contorfio,autfuperctliorum conungerc poceicmukipli citer.prtmoproptcrmagnum nocumentum a maceria .v;: r prauauel uenenofajquia concrahicur cercbrum Sc cou- torquecurad*: adems concorfioncm 6c aiioeparccs faciec fecum aliigantiam iiabentes. Aha cauia ciiam potclt tf- fe apoitenia u t f r enefis quod exillens acutu exiccac par tes lilas exiccacione ad quam fequicur concorfio 6c con- tractio parctum iam dictarum. Exillo coUigicur cau- - v fa uerificansapho.fi:ance.n.febre concinuad: uircucedc btltconcorfiolabij&c.non per propriecacem cucniens figntficac uehcmensapoftema uej incendiu in cerebro, quareconcraliitur <^ confcqucnter contorqucnturpar- tcsiamdicftgj^illisrmcnfa iiccitascomunicatur,qua- rc corrugantur,<5<: per confequens<S:c . Non uidere au- tcm d:non audire fignificant tantara Isefio/ieoi in cere< bro,uttamoculisutfiuusfpiritus^aurtbusauditiuus fublatusfit.fedhEccomnia uidentur fignificare mortis ^ uict"nitacein,ideo.Exquibuspatethuucfpafmumpofie .'!! ciTedc inaaitioae,<&: non proportionacii ad macenam . . , ? Aphorifmus. 5^» Vbf f n febre no deficiente^difpnoea fuperue^ ncritj&: deQpietttia,mortaIe. Q_ uibu-s in f<bre non incerpellacajdifriculcas fpirandi Thc*. cum delirio acctdi c,lecale eit. Vbiinfebre non inccrmiiccncc,,<i"fficultas fpirandi Lco^ 6c deliriiun accideric,iecalc. Expoficiolacobi. Conclufio apho .eft ifta.difpncea 8c defipiencia fupcr ueniensfeb.nondenciececitmorcale.Probacurfic hu iufmodi accidentia fignincant cerebri 8C fpiritualiii ue- Auicei hemensnocumentum.igitur.patetconfequcnaa 8C ailii Alma^ ptum circalifteram declarabitur. Similis fentenda,,col ^tin'^ ligiturfecundaquartidefignisfumpcisab anh.elitii.<S^ quidoC lo.Alman.ca.de fignismalis. Etcit utilis.. Etampliat defipt^ utprcecedes, Primonota.Difpnosa.i.difficuicasanhe tia* licus.D.efipientia.f .alienatio quoe ambo dcbent intclligji fortia<&: perfeuerantia. Secundo nota.Huiufmodi ac<;i dentia apparere pofiTunt ut aepcndent abipfa fcb . uei ab eorumalijsnocnmentisproprijs, uel propter apoltema cerebrijueiin lacertis peccoriscontentum.Excmplu pri mi,fifebrisfuauehementiadeficcandocerebrum cau- . fcc aIienationem,exiccando uero mufculospe<ftoris caii. kt diflicultatem anhelitus,aut uehementex incendendo hocfaciat.ExeoipIum fccundi,fi proptcr apaexifi:ens t lacertis pectorisaut pelliculis collarumfiat diiticultas anhelitus><&:propterfumosaliquoscerebrum petentes , iiatdefipientta. Adpropofitum utroq; modo uerincari potefijdum tamcn fint lila duo fortia ecpcrfcueracia ci\ acutafcb. vtdiclumeft. Exquibuspatetcaufa uerifi cans apho.nam accidencia iila probanc uehemens nocu-^ flaentum in cerebro 5c fpiritualibus,ideo Sc etiam diipr jiceaeftcaufamaximinocumetifpirituaiium dcbitum , ^^ refrtgeriumprohibendo. Etnotahicaeeoquodtangic S"^P'^9 incomen.f.deanhcliru aIienantis,quareeftmagnus(Sg cauie» rarus.Virtus.n.fortibus phantafttcis cogitationibus in tenta diftrahitur ab anhelitu , quare non redit ad facien dum anhelitum nifi necclTitate uehementer augmenta ta, fedtunc uirtute forti fit anhditus ualdc magnus> tdeo.Etidemcontingitfchoiaribus amorc domtnaruni ^dentcr rccalefcentibus.emittunt enim fufpiria^St: loa goteporeanhcltmcotinetad cogicationcs uehemctes» Aphorifiiius» 51. In febribus apoftema no (blutum ad primas crifes, Ipngimdinem segritudinis Ggnificar. •'■■■ p.ar£tbrcs,9bfc«iru§oifiprimisfoluatur iudicatioai Thc, bus, Digitized by Google The, A P H O. feuSimoriMlofigttudincm mdtcat» - . Infebribusabfccirusqui adprtmas iudicatioaes n5 foiuuntur longicudincm morbi llgmficaat» Expoiitio lacobi. Concluiio aphor.cft ifta. Apoftcma in feb. cueni cns non fol ucumadprioias crifcs ilgnificac locgitudinem segricudinis. Probacurjquia fignificatraatcriam mulca jnobedientem,ucl uircuccm non ciTc complctedominan JPiukc , tem.igitur.pacet confequentia. 3c afTumptum circa lit- tcram decJarabitur. Idemfecundaquarticolligipotcft particularitcr , uhi tangit ilgna ex parte apoftema- tum, 3c cap. dc fignis fignificancibus crifim longaali^ qualiter,<5^ eft ucilisc^ ampliacur ut patet. Primo no- Criiis ta.Primas crifcs.i.primas dies criticas fecundum quof- ptiO sA ^^^^ "^^ ad . 40 . «^ feciidum quofdam ufc^ ad. 2 O . Sc cundonoca.Ipfumnon folui,quiarumpi&:nontermf- nari ad bonam fanitatem Sc hoc iignificatmaterfaE exu bcrantiam^uelnecrumpiner^faniarij&hocfigniiicat materig cruditatem uel indigeftibflitatem , utcri^ fen- fusbonuseft. Exquopatctcaufaucrificansapho. Pa tet etiam non foium iagnificarc longitudinem apoftcma tis,fed ^^feb.confequentis apoftema* Aphortftnus* 5^» Quibufcanque in khtihns , aut in afijs aegri^ tudinibasuoluntafie oculilachrymantur,nihif inconuemens. Quibulcunqueuero nonfecun'' dum uoluntatem^inconueniens* Q_uibus in febribus,aut in al^^smorbis , oculi uolun tate iliachrymantjnulium cft malum. Scd quibusnole tibus periculoiius cft. 1^^^ - Q_uicunqu€ in febribus , ucl in al^s morbis , fpontc illachrymaatj nikil abfurdum , Q_ui uero non ipontc, abfurdius. Expoiitio lacobi. lileapho. duashabcc coaduiiones. Sccundacftibi (Q uibufcunqae.) Primaconcluilo apho.eftifta. In quibufcunc^ fcb. aut aiijs segricudinibus oculi uoluncari e lachrymancur huiufmodiiachrymari uellachrymf nonfuntinconuc- oicnsuelmalumiignum. Probacuriic. pcrhocnonpo teft fignificaregrandeautnotabilenocumcntum, igit. patet confequentia et ailumpcum^quiasn qualibct fgri tudineiinclfiionegrauf piitocuh uoluntarie lachry- tnari . Primo nota. Per uoluntariam lachrymationcm hic intelliger c debcm us lachr y mationem tanq^ origina lcm caufam confequentem pairionem appetitus fcniitf- ui qui large uoiuntas appeUatur,iicut eciam lachryma- ti o ex triftitta uel compaiTtone ex damno proprio ucl al tcrius cum ileta .in taltbus.n. fortibus accidcntibusaig fortiter agitaco aut compreiTo cerebro concingit efmn- di lachrymasjiicut ctiam in rifu (Qrti ccrcbri motu con- cuifiuoexntc. Secundonota.NoeiTcfntelkAii Hip. huiufmodilachrymatione nuUomodo inconuenietcm eire ad ifta qug pcnitus eft pcndccs acaufa corporali. Secunda conclufio.Lachrymatio oculorum in acgri- tudinibusnonfequens uoluntatem cftinconuenfcns.f. malum iignum . Probatur iic. huiufmodi lachrymatio iignificatcerebriapaautfortcipiiusnocumecum,hoc autem cft iignum malum. Primo nota. Per lachryma tionem non uoluntariam intelligcndam ciTc lachryma- tionem non confcqucntcm paflionem appctitus feniitf- . iiijUt trifticiam, timorem, uci aliquid hniufmodf . Sc- Lachri cundo nota.Huiufmodiinuolutaria lachrymatio aplu matio' J.JI3US cauiis poreit pro uenire. Primo a caufa extrinfcca iiis iuo utfeftucaueiremordicantcoculooccurrete.talibus.n. lutariiK oculo riocumenpam inferencibus fcniibiie contrahitur ca mui oculoSiSimufculictadhuc.cercbrumquarecxtcrfuscx «iplcx » primuntur iachrymg^ Sc dc talilachrymacionc non cft fermo iiipropoii£o»Sc£udopo(cftprouauce aauiacoc H I P P O. 70 poi?a!f,&liocdupIfcitar. Primoproptcr pfoprfctate<SC p propriu oculi nocum€ntum,& illg caui^j funtmulti- plidtcr collccftg tcrtia cert^.trac. 2'.capv delachrym^» Auicc* utfgritudo uel apaocuiijiicutopthalmiadebilitasocu; U quarc r ccipit f acile fuperflui tates5& dolor, iniiama- . tio,dimtnutiocarnis iachrymalisproptcrfiftuiaminla chrymalf uel fimik cum.n.iita caro iit fpogiofa raraiia bcns conterminarc d: aggregare iachrymabikm ma- teriam.ficotingatillamcarnemauferriueidiminuino . retincbitur,fed ii cut gcneraturlachryma ita ef fluet,<S;i dcnuUatalilachrymatione cftin propoiitofcrmo. Se- cundocontingere potcfthocproptcr comum'cat£onejm accrcbro,ct iccrum hocpotcftcircdupIiciter.Primo cx difpo/itionc ccrebrinaturali , ut ii ccrdsrum ciTct ana- tura creatum ualde humidum, ita utin co contf nue fu- pcrabundarct lachrymalis humiditas qugcontinue ad oculum cfFufa caufarct accidens dicftum.iUia aute con- fcquf potcft nocumcntum cercbri prgtcr natiiram,ec dc tali f n propoiito cft fcrmo.Erit igitur fenfus conduiio^ i2is.quicunq;fnuoluntarfclachrymatur ncc acaufapri mitiuanecacorporak necper proprietatcmnccpcr co- munitatcm naturalcm 3Cc, Secundo no».Huiufmo- dilachrimatio confcquensaccidcntalc nocumcntumcc rcbri potcft cofequi ccrebri repletioncm fupcrflua, hSi ditatcnicercbrinimiam,aut mocum materierum cria- cumfuperiusad ccrebrum iicutincrifl fiendaper flu- xum fangiiinisnarium aut defcccum contentiuf cx dc- fcccu calorisinnati,autnocumentum maximum,ratio nccuiusfortiterconcutitur <&:agitaturcerebrum. Ad propoiicum licet de omnibus ucrificari pofQt aliquo mo domaxime tamca uerificatin duobus ultim^caiibus. hos autem cafus per iigna manifefta difcernerc poiTu- rnus, utpatetdifcurrendo iignareiblutionis6<: humc- ^fcationis cer£bri,<S: ilgnaf uturf criiis-.quf ii bona ciTc dcbucrit %na digeftfonis pr^cedunt . fi non,no . Ex h« patct caufa uerificans apho . Sc ilmil^ fcntcntia colligf"t tcrtia tcrt^.trac.2 .ca.delachrymis.vbi inquit.Eccur- Au^e. fusquidem lachrymarum quf fitinfc. dcinzgriti^dim Ahaa» bosacutfs Sc eft iinc caufa,eft prcptcr nocumentum ct - apa cercbri fccunda quarti.ca.de iignis fumpc^ cx ocu- lis.^,4.Alman.ca.deiignismalis» Apborifinus. 53: Quibus m deniibus in febribus KmoQtates fi imtjfortiores dC diutumiores fiunt febrcs; Q_ufl>usIcntorcdcntcsopplcntur,i^fcbresmciduiit rr^^ iichemcntcs, Q_uibus drca dentcsf n fcbrfTjusqui dam lcncores na Lco» icuntur 3 hisforttefiuntfcbrcs. Expoiitio lacobf . Condufio apho .eft iita. Dymoii tates drca dentcsf n "fc.exiftcntes iignificant longitudinem <S:fortitudine £e, Probaturiic.huiufmodilymofitates iigniiicancforu- Auicc. tudinem caloris febrilis 3C materig groili tiem^i ndigc Lymo .ftibilitatcm .igitur .patet confcquentia.«S: aiTumptii cir fi cas de calittcramdeclarabitur; Idem fecundaquarti.ca.de ii tium, gnisfumptiscxpartcdeiitium. Etcftutilis. Etamphac utpatct. Primo nota.pcrlymoiitatcsquafdam ibrdi- tics dentibus adhercntcs , qug quandov-]^ ita funt indura tgutlapidofg uelgipfcf uidcantur,quando(3^non.In^ poiitoautcmfermoeftdecouueriis adlapidofas. Secii Lymo do nota.Huf ufmodi lapidofitaus ucl foTdittd caufa ma fitatis tcrialiseft humor phlcgmaticusgroiTus ucl mcff cus uel caufa* c6mixcus,quo uaporcsaquoii groiTi clcuantur , quiad dentes pro ucnicntcs <S: cis adhcrcntcs pcr acftioncm ca- loris,refoluto fubtilf <5irgroiforemancntc tnfubftahtia udutlapidcamtranfmutantur. Ex5quopatcccff5dcns ciTc calidum fortc talcgroiTumphlegma reiblucns. Ex quopatctcaufaucrificansapho. Tcrtiooota. Nonib- lummfd9ndaQabu6icd€tiamraii&aliquando hui uf- Digitized by Google P AR TI. moditymontasmulttplicatur.veruni in iUk tionid loft go cemporejia fcbribus ucro m mod<co . vnde oportet m apho. fuppkrec^ mericofcb.hu* ufmodtJymQiica§Ia>r pottbus his muUifdicccur, Aphoriiinus. 54» Quibus plerunquetaffes Ctccx 8C modice pro «ocatae in febribus urecibus no ualde Gtieces fut* The. Q^UfBustuiTesaridg , lcuiter irritantur per ardores, ^ non admodum iiti a£Ficiuntur, L«i. <^uibus plurimu ficc^ tuiTeSjlcui cer irritantcsjin £e bribus ardentibusliuntjnon multu fitiintcftantur. Expoiiciolacobi, Condufio apho.eft ifta.Secundum plurimum homt ocs intcnfcfebrientes in quibasmodfce tuffes ficcg pro uocanturjnon iiuncualde iitientes.Probatur fic.g h\i- lufmodt tuiTcs humedtantur pulmo <Si^guttur 8c confc quenter meri.igjtur conduiio uera.pacetconfequcntia. Hippo* ^ailuraptum cfrcah"ttcramdedaral3icur, Idcm.6.epi Auice. dimiarum.&primaquarti.trac.l .ca.42,defigniscau fQnidis. Ec eft uttiis. Et ampKatur , quia Ucet caufetur j^tis merico inflammatronfspulmonfs,poiTctcame cau larc pcr aliam di fpoittioncra oris ftomachicomunicaca uel pcr ficcitatcm complcxionalem fiuc humtdum rori- dum euaporarc facicnccm .Ideo dixit plcrunq^jquia rro neceirario contingiticajcaufa talia cxiccatefortiori ual TuiTis dcexiitcinacfcu. Primonota.TuiTisiiccapotcftcau- iiccf faripropter multa.Primo proptcr multam ficdtate pul <aufam monis<iipiiuscann|.Secundo,quraipfacanacxiiteiJC ca <SC indurata percipitur pun Aura, quapropter natura ftimulata ucnit ad iiccf tatcm meri proptcr eandcm cau^ fam.Tertiopoteftproucnircpropter humidicate phleg fnaticam fubtilem exntcm in canna pulmonis uel meri pungitfuam adquam irritatur natura ad expellcndum cii for ti cmiirioncacris>5^ quia fubtilis eft cedit 8c i par ccs diufditur 6c non emittitur extra, iicut il ciTct groifa * ' ut in fcrcatu cotingft.Etille ultimuscompetrcmagisad propoiicum. Secundonocacuircsiiccascu.mqmbusno eftfcreacus.pcr tales.n. potiusexiccatur cannapulmo- nisi^humeclrctur. Tcrtfonotanotanccr diclum cifc modicc.li.n fortes fuerinc & laborioff poitcntplasau-' gcr? <xiccando iitim q^ ipfam diminuereaarahcndo. ideo SCc* Q_uarto nota. Per urentcs ualce potiiiims cholericas 8c maximc continua , ut caufonfdes non in- telligendo hos nuilatenus fitfcntes iieri > fed<j>non ficnc , ^ iitientes,niii diminutc reip^clu corum,quibus non ,p- ^UiCe. uocatur tuifes cum alijs paribus. Q_uinto nota. Liccc iitislitpropriapalTioorisitomachiyUtcolligiturtertia. 3 .ca.4.de accidente. Adde hi c ^potiiTima caufa -uehe- mcntii fitis infcbrtbus>cftpuImons'siaiiammaciojqus ^ « proptcrhashumiditatcsattracftasfedaciir.jSctllaminccl ^^^* Icxit Comcn. dii inquit. Prouenic tamen iitifsmagnitji do <S^paruitasmcrito difpoiicionispulmonis,utfccu3o tcchni.tex. 7. tn trac.dcuentrc,cxiccaco cnimpuI'*monc cxiccatur meri humecfcato ucrohumeclratur.Cum ucro pcr hanctuiTim humcdccurpuimo,tum quiamouctur humiditaspcr puimoncm ipfum humeclans 5 tum quia dato q» nujla fierct humcdatio ifta,puimonc tamen ta- litcr agitatoattrahunturmaterig ad puimoncm,quii3us puimo humcctctur, 3c cum ipfocciam humccwtur mf yi.quarcpatct uericas apho. Aphorffinus, 55^ In bubonibizs febres feci€,omnes malsc, exce ptisephemeris. THc. Exinguincfibris,niii di^rrhoea iit,mali cft. |Leo. Ex inguinum tumoribusfcbrcs omnes malac , ptx*' jper diarrhofcas. . ;- , ..■■ Expoficio lacobt. . GQAfJuiip3pJ[jp»f^ift4, Owneg^fetcumbubowbus /: iiri.. cxntesfuntmaI§,cxcep£isephemcris^Probat iic. Onf- ncs huiufmodtfeb. fignificanc putredinem cordi com u ^ nicacam.igicur conclulio uera. patec confequcntia Sc af ^ ' :^^ fumptumcircalittcram declarabftur. Stmihsientecia ^'^^* coliigitur prima quarti.cap .de febre ex apoftematc. Sc ^21^ . primo dc diffcrcntijs feb.cap . 5 .&:. 1 7 . Contmentis ^d ^^Jj^* prfncipium.Et eft utiIis,Et amplfatur utpatec. Prfmo ^^^' nota.Hicterminusbuboequfuocuseft. Q_uandoq;.n. ^ t*itrt fumiturproquohbetintrfnfccoapoftemate.Q_uando- P"<^*ft queproomm"apoftcmatecmuncT:orforum.Etquando- "" qucproapoftemate emun<5roriorum hepacfs,(&:omnf- busmodisfumfcurhfc. Secundo nota. Feb.quandoq? confequi, quando<^ antccedere , Sc quandoqi fimul f n- choarcfnchoantcbubone,<&:dcomp.fbusueruse3pho. .., Ifcetiicdeccrfuscfsanccccdere. TertJonota.Bubocoa ^^ fequens fe. d uplf cf ccr poceft con feq u f . P rimo modo pra^- . - "^ cedentfbus iignfsdfgeftionfs.Secundo iignfsdfgeitfonfs fequecfbus,&:iignfticabfccriiim^mutatfomis,d:hoc ^ cftmeifds." Q_uartonota. inquodfiFcrunt ephemera ^P^^' hecfcfcaiSiJputrida.Etq^ep.hemeraeitab ephcmeronpi "^^f^^"^ fce dfcta.vnde patet fpfam mtnus malam eiTc. Cofeqai ^ P"^^ tur cnfm primo bubonem pcr iimpJfcem altcracfonem ^^ P*" alterantem fpirftum 5i::fpfam incaiefa<5t:o eiTeponente*. *^^* Q_uomodo autem iitautnon iic uera ephemera ufdebi tur in quseflfonc. Q_ufnco nota. Malg.i.perfculofe no i;um cil enfm cciam ephcmerasmalaseiTc «Srhocquan- dofcquunturmalam complexfonem.f.venenofam im^ preiTam in orc in fpff rf tuaif bus ucl quando corporf ual dedcbflf ucldecrcpftoaducnftjoeshimortalesfut. Et cx hoc coliigftur caufa uerf ficans apho, , ; % Aphorifmus. ^6. Febricitanti fudor {iiperueniensj noa^eficie tefebrejma!um,pro!ongataremmmorbus,Si^ -^ humorem plurimum Ggniiicat. Febrfcf tantf ii fudor zcddit , febre non intermitteti'- tc,malo eft. i^orbus enim prorogacur , plufque humt- dftatfsineiTeiigniticatur. . ^ • Febricfcanti fudor fuperuenien3,febrenon deficiea-' te,raaium.Prorogacur enimmorbus, d:mulcam iigrui ficac humf dfcacem . Expoiicio lacobi. Conduiioapho.eilffta.Sudoffuperuenfensfebrici- tancf nondeticfcncefeb.eftmalus.Probacur iic hufuf- modf fudor fignfiicacprolfxfcacem morbi. aiTumptum probacur,qufa fignificac maceriam morbf elTe piurfma ideo . Idcm fccunda quar ti. ca. de iignfs fumptfs ex par te fudorfs. Ec cft utfhs. Et ampifatur uc paccc. Prfmo nqca.Sudorera crfpJicem ciTc , praeuenf enccm confequiE tem 3C fubfequentem,Ifcet de omnfbus ueriiicetur fpe* . cfalf ter de i ubfequcnte copiofo in toto iS: humorofo , Sc hoc iiue in die crf tfco fiat iiuc prgcedente dfgeftione B" ue non* Sccundo noca non folum quoddf ctum eCt defi} dorc ucrumeft,fedetfam dequalfbeteuacuatfone nota btlf , ut iiuxu uentrfs urfna flaxu iangufnfsnarfum s^ iicdcal^s. Tertfo nota.Nondciicfcntefeb.i. ipfa f fua permanentc uigorc.Secundo non deiicfe tc.qufa hcet re mitcacur>non camcn penf cus ceiTec. Primo modo maxfe intcHfgitur. Q^uarto nota.Ad ucritatem apho. requi- runtiir duarcondftiones.Primautpoftfudorem no fuc ccdat alia notabilis euacuatfo. PoiTibfie cnim eifet par*- tem matcrfcE pcr fudorcm cuacuarf fe.rcmanetepoftea fuccedercaiiam cuacuatfoncmper quam fe.ceifaret.Se cundoc^fe.nonfitmortalfs. fi.n.morbuseiTec morta- lfs,potfusfignificat breuitasex multitudfne materfse. Ex quibu^coUigitur concluiio apho.quomodo per fu- ^Drem habemus iignificare matcriam exuberantem ef fe aquapcndecfeb.idco. Aphorifmas.. ^7* Afpafmo^t^oiabito^febrtsfuperuenu The. l>eo. Aufce^ Sudor tripiex Digitized by Google Thc. Lco. The. Lco» Auice, Caufo quid» Rafis. Rigor Quid, Gan Auice, ens,rokiCargrftudinein» . Q^ui conuullione auc diftentJonc tcnctur , fi accidit £ebris,raorbum lcua^-. •Q_ui a conuuKionejaut diftentioncncruorum tcne- tur>febrcfupcrucnicnce,liberatur. Expofitio iacobi, Vidctftuapho.fuperfeciida particula aphorifmoj^j» apho.z6.«nciius eft fe. infpafmo neri q^fpatou in feb, Aphorfrmus. ^S^ A caufbne hfto,rigorc fupcrueniae.foluo[o Qt: Q^ ui ardore tcnctur, ft rigor accidit , foluit co malo. A febre ardcnte habito,rigorefuperuenietej(bIutio, Expoficiolacobi. Con clu fio apho . cft ifta . Rigore fupcr ucnien te caufo ntdicuratur caufon.Probatur fic. tunccxpcHitur ma- teria a uenis ad extra uenas dc euacuatur . igi tur conclu liouera patetconfequentia<S:airumpt{i circalitteram dcclarabf cur . SinMlis fententia coUigitur prima quarti. cap .dc rigore 8c horripilattonc.dum inquit.Et quando que figniiicatrfgor^Sii^horripilatiofanttateminfcb.in- feparabilibus,quoniam fignificatq>matcria expeliitut cxtra uenas,& egreditur . SC fecunda quarti.cap . dc 11- gnrs declinationts matcriei ad fudorem , <5^ad fummum fe.incenfiug cum non terminantur fluxuin fanguinis narium terminantur fudorc , «S;: anteccdit ipfum rigor, Et eft uttlts Et ampliat ut patct, Primo nota. Pcr chvl fonemtmeliigeredehemusfe.incenfiuamamateriacho lericaintra uenas Sc in loco propinquo cordi pendcnte, uel faltem a matcrta fanguini comtxta, iicut cft phleg- ma fal fum 8C eft hxc fe .conclufa, quia in ca non perctpi tur fccundum periodosexcrefcenttaet uariatio,licet Ra fis.4.iilma.dicat ipfam de tertio in terttu fortiusaegro tantem afiligcre non accipiens caufonidem ^prie fcd co muniter ut fe extehdic adomnem fe.conttnuam choleri cam. Secundo nota- PerrigoremintelltgendaelTemo tummembroraconcuflTiuam contingentem a mordica cionc materis fuper mufculos Sc lacercos uelociter etiai petuofefparff ,Iicctpropter altsscaufas pofTet continge rcfupcriustacfcassSrcoIligendas. Q_uintode acctdenti. cap . 5 .3C primaquarti. ca. derigortSc horripilanone, licet etiam intciltgcredebeamus fenfationem hunc con-» cuftiuum motum confequcntem utaFsdecIaratum eft» Tcrtio no ta. Matcria intra uenas co teta maxime cho *lcrica,dumucIoctterv^impetuofecxcraucnasexpellat caufat rigorem proptcr dicfla caufam , qug tamen intra uenas exiftensnoncaufaretjPrimOs^quia uengfuntme braparum fentientia.Sccundoquta impref&oiiliusma. tcri^ iam eftmebro afructa.Tertioquiaintraucnasna impccuofc mouctur. Colliguacur iftg caufe^.4. dc acci- dcnti.<5i:prtmaquarti.alie.ca. Exquatanqpcxfunda- fnento poteft colligt hocmodo caufa uexificansapho.Sij pcrucniente.n. rigorecaufonidiiignificatur uirtutcm materiam cholericam intra ucnas pucrefccnte extra ue nas impetuofe Sc cum uclocitatccxpuiiiu|,quttrc fpar- fa rigcrem caufat,fed hac cxtracfta fignificstur folutio, quta uiitoria uirtutis fupra matcriam.igitur. Q^uar- to noca.Ad ucritatcmapho.requirunturtresconditio- ncs.Primac^ uirtus iitfortis61c:coftec.Scciidaq> ftgn* digeftionisprf cclTcrinc.Tcrtiaq» in dic critica cotigat. His ftantibus ut in pluribus ucriiicatur apho. Dico au tcm utin pluribus, quiapoiribilceft materiam foliifc- cundum partem cxt ra ucnas expclli, Sc fecundum par- tem retineri.vnde3i: fi rcmitteretur caufon, non tamS , pcrfcvfte fanabitur .Sccundo cti am quiapoitibilc cil cx dcbilitate alicuiusparticulae noftri corporishancchok iricam matcriam ad determinatam corporis particulam fnoucri,<S^ priufqp rcfoluatur aut incincreturmaladc- rdinqucre qualicatcm,qu5 confcqucntcr poftca crital- t€riuschor$ giodicc rcaggrcgatiaa,unde ^poftcauib* H I P l> 0. 71 liide f cmandsic ccrtianainccrpolata feciiduplurcspcrio dos. PoiTet igitur cxfMJni fi>lutio .i ; fanatio ucl dtipoiiao ad fanationem prguia, quia uel remiirio ucl pcrmucatio ad min us infeilabtlem sgritudinem . Aphorifmus. 5p» Tertiana uera iudicatur in fep tem pertodis, longiffima. Febres tertianas feptcnis,circuitibus iudicatuf jquod Thc» longiirimum iit. Tertiana cxquili ta feptenis a'rcuitibus,quodlongiffii j^^ ^ miicftiudtcar. Expoiitiolacobi. Concl ulio apho -cft ifta. Vcra tertiana non tcrmina ta in . y.pcriodis cft logiiTima. Probatur . iic fe habcc pc riodus ad interpolatam cholericam iicut dies ad choleri Cam continua. fed cholcri ca continua ucra tranfiens fc ptf madie cft ldgiifima,quia.f.<S^ raro tranfit, igic SCc^ patctojnfequcncia.^alTumptumdecIarabitur. Sifis fcntcntia colligitur prima quarti.cap . dc difFcrcntia in- tcr tcrtianam puram SC non puram. £ t cft utilis. E t am pliatur ucparet. Primo nota. Pcr ucram tcrtiana intcl Auicc. ligcndam ciTctertianam interpolatam apuramateria Tcrcia cholcricapendenccm. Sccundonoca.Pcrperiodure^K naucra tumxgritudtnisadilludquodanccfuitcii ordiaeadbo ^^^* numfcnfum,utdecercioin certium<S:c.vc primahuius Pcrio- dcdaratumcic. Exquopatct.7. pcriodoscopleriuclia «usgd» I4.diebusuelparumance. Tertionota. ludicatur.C cririce terminatur uei alitcr iudicatur .i. critico iudido iudicatur . Q_ uarto nota. Li cct forcis pugnct uirtus co tra matcrtam tntra ucnas choFaputrcfccntc in cotinua qp interpolata,proportionabtliter tamen cxnteinterpo- lata ccrmino Iongiori,quo licet uirtus tardius agat con- tramateriam qug eft antecedcns caufa interpolatc difpo nendo ucri/imilc ap>paf et ipfam in .y.periodis eife ter- mtnandam,quod etiam in cxpericntia uidit Hipjx>.i!mi Jiccr c^ materia digeittbilis , & ^) irirtutem maximc irrt tans ad pugnandum in primisdieimscriricKdcbccad cS pleme tu m digeftioni s perdud .Cum igitar matcria cha lcricaiit huiufmodi fequitur <S^c . Exquo patetcau£i ucrificansapho. Q^uintonota.apho.ci&ucrum utia plurfbus <Si:aegrotante deHto utcntc rcgiminc, Ex inoc dinarionecnim rcgiminispotcil: oppoiicum coringcrc» Similitcr cciam ubi uirtus fiicrit ddHlis ualde Sc matc- riachoJcrica mulcum conringcrepotcft ij^am.7 .pcrcra fircpcriodos,Iicct raro.Nam fi fnordinatum r^ime po teftultra fcpcimupo-iodum lons^cudiiiem promoucrc tcrrianf ,<Sjno minuspoteftmulritudo matcri^ promo uerc q^ rcgflne maJu certum datum , /«juitur, Notaa dum tamen q» in pauciort bus hoc coangit imo uaide ra ro coatffigit tcrria fcprima pcriodum atcujgcrc. Apliorifiniis* ^o: Quilsuiainqucaurcsin febribus furddcunt, fknguis ex naribus flucns , zm ucnto: turbatus, foluitsgritudinem, Q_uibus pcr fcbrcs aurcs obfur Jucrint, ifs fangu^ e naribus fufus,autaluus j^turbata^ibluit mbrbum. Q_uihus infebribus aures obfurducrut , fanguts cx naribusflues3autaluusturbata,foluitmorbum. Expofirio lacobi. Ifteapho.cxpofitus cft fupra.27. aphorif. Sc cria ex ^ctiscommcn.faris patct. Aphorifinus* 6u Qusc iudicantur in paribu§ dicbas difcrita fimt,8^ amica conuerOonis* Fcbrisnff! dicimparf dcficrit/olctrcddfuarc. Thc. Lco» The. Fcbricitacce nifl dicbus imparibaS)£cbri$ rdiqucri^ L^o* Digitized by Google , P AR-TI. Expoiijio lacobi. Iftcapho.cxdidiscpnimen.fatispatct* Aphonfmus» 6z* Quihufcuni^ ia fcbribus icteritia (Iiparuene/' rit ante feptirnum di'em,malam. Thc. Q uibus per febres morbus regius ante fcpamum ac ciditjlctaieeft, • trfCO » Q^uibus f n febribus morbus regius ante diem fepti- mumaccidit,malura» Expofitio lacobi. Ckjnclufioapho.eilifta.Ictcritiafuperucniens fc. an te feptimumdiem malum eft. Probatur iic. huiufmodi icteraiafignifxcacapauel oppilationem hepatis uel chi ftiinfclhsautexpulfione fynthomatica ueliniotocor poremaximum nocamcntu.igitur conciufio uera. pa- . - tctconfeqaentia.<S:affumptumcirc3littera declarai>i- A»«ce, ^^^^ SimiiisfentcntiacolIigitarfecundaquarti.cap.de iignisicteriti3e>ubi adlittcram icteritiaante feptimam - ^antcdigeftionemeftmaia.<Si:infra.<Sc:adultimiiiete Scrap . r^-„aante feptima non cft laudabilis.<&: Scrapio.4. bre- A^i^'^" uiarg.O.ca.vbipr^fcntemail^atapho. Etcftutflisin ttg fig'° 2>j.^ pronoftico. Et ampliatur ut patet. Primo »ota. ^uplex j^^gj.jj,a uc colligitur. l 5 .tertg efi:alteratiocorporis|g_ Jcteri' ^^ ad citrinitatem uel nigredine propter curfum humo tig te.^ ris nigri uel citrini adcutcm^S^ confequitur ipfam iinc nolti-- p^tj.^f^cuone. Etpropterhoc<^dicituralteratiocorpo cuscan yjgpQjjjj^rgenus.lnhocenim conuenitcumal^scutis .^^*^1' defcdationibus,utmorpheaaibaras&:c. Etperryfaeda ^^ ^ - differ t ab alteratione ad natural e calorem . Per ly citri- Auice. jj^j^jgjn d:c .explicantur fpesictcritiae qugfunt dus,<Si: differtab infeftionibusalijsutfuntrubeae uirides<Si:c» Per hoc autem quod adiungitur propter cur fum ctia t a- K *^'r m caufa cfficiens ud materia coni uncta icteritig , quia ^ ^ * citring eft chofa,nigrc uero meria, Sed iy fine putrefa- iftione.poteft dupliciter exponi.Primo,quia fine putre fe(fdone,qui^ ad hoc c^ dicatur i«;teritia rcquiritur hu- morcm iftum non eiTcputridum 3c hoc non credo. Sc- cuodo ut pcr illud daret intelligi q> fccundum plurimii flonputrcfcit,quiadu putrefdtcxhalat <Si; fubtiliatur SC non rctinctar fecundum pluriraum.Exponitur igit iine putredinc.i.dato q> no putrcfcatjCt fenfu puto me liorcm.h^c.n.paffio mulds modis nominatur . Pri- mo.ij.diciturmorbusarcuah*sadfimiIitudine arcus cc lcftis>ut.4.cthymologiaru.ca.8. Nonnulli ucrohunc morbum ri^ium, ali) ueroaureum nominanttan^ci- bisrcggs curandum,qu!a fubtilibus, ucl quia proptcr il lud proptcr quod aureus didtur quia in auro luftratur Cofta. regcs.Vltimoautem didtur icteritia trafumptioncma Ifidor.* gispropria , ut Conttantinusin i|iatico.et Ifidoirus.ca, Plinius alle.6<:teftatur.Pliniusm€taphoriceabauc quadaicte lctetis ^is nominata cuius color eft atrinus ualdc , qualjs ^ft co auig» lorfctcricf .dcqija Plinmsic^erisnominatur auis acolo rc q\x% fi fpc(ftetur ab icterico , fanari illud malura tra- dunt et illa mori,de qua in metro. Carpc uiator tter fub arborc conciniticter. Exquo patet primo fctericiapro pricnon segritudmem fedpotiusaccidens,quiaquaIita- tcmmutatam eirc nonifnandaqj. Et ex hoc ulterius pa tet <^ licct diuidatiir i c^crida in citrin a 3c ni gr am , non tamcnnigraproprieictcritiacftdenominada, ficut nec tymp^iteshy4ropifi^.^poteftaliqualiter hgc fentcn- C^af, aacoUigii.5.dcaccidendadfinem. Sccunc^onoFa.Hu iufinodiictcritia guandoqjproucnit acaufa primidua, iicuc ifcncno cxhiibtto Iterius uel exteriusoccurretc,ut punvftiira ucfpaeaiit ferpentisautpcdiculi autuulturis aut affumpdone fellis Ieopardi,<S!: de talibus in propofi^ tonon ^ftfermo.vencna.n.calidahuoresfupcrfluc ebul lirefacicndo fanguincm ad choFae tranfmutantnatura, guc pcr corpus dtiperfa caiifa eft ictcrig . Q^uandoq? cti- |ux? prouemta ^^^ corporali, ^ liqc iterum qqaodo^ II n*^ pfouenitifl modum o-ifis aelfynthomadcae expulfio- nis.matcria.n.choricadigeftaaut non dcgeftanatu ram uehcmcntcr ftimulante uirtus ipfam quandoc^ cx pellitad cutim,qu$ quia grolTa <S; non fub forma fudo- ris expcllitur,fcd iuxtacutim trahens morani tota cuti tingit colorc citrino. quandoq^ autem non criticani uel fynthomaticam cxpuifionc fequiturfed cxnocumeto» Et hoc triplicitcr elTc.Q_ uia uel fequitur nocumcntum intoto,utmalacoplexioncm choi'icam in toto perqua fanguis totustranfmutatur ad colorem chof^ , Sc hoc e malum ualde.Q^uandoc^ autemnocumetum fcquitur hepatis,quodpoteft ciTcoppifo apoftemauel durities, pcr quf non fequeftratur chof a afanguinc. Confequi c quandoqsnocumcntii chiflisfellis, puta oppilationem iiise inter ipfum 8c hepar aut uig tendentis ad ipfa intc- . llina.Adpropofitum dequoliixc iftorumin propofito poteft effc fermo.CoIUgitur . 1 2 .tert^ .<S:.4. breuiarij. alleg.cap. Terdo notaq>ictedtiaexcritica expulfio- nc caufatafequitur crifim permutatibnis. Si- Q. uirtus ^^~ * potens effet 3c haberet completu dominium fupra ma- P * teriam non circa cutim r etinere£ur,fcd exterius expelle retur. Ad quod etiam coadiuuat hancmateriam choleri ; , -. cam fccalem ciTe 6C groffam in comparadone illius qu^ pcriudorem expellitur. Exhpc poteft colligi probabf liter argumcntum ad conclufionc apho. nam niiquani^ antc feptem uirtus poteft fuffifcientcr dige^eremateria, hifi matcria fucritualde obediensaut uirtus ualde fu- pra materiam dominaca fuerit,fed dum fit icteritia ante y.uirtusnoncomplctedominatur dominio fufficienci > fdeo tuncnon fuitdigefta,etpercofequenscxpul(iofyri • ; thomatica.totaconfequetiaeft nota,<Si: patet maior.na non in ualde brcui tempore poteft uirtus digerere mate riam nifi fupra ipfam maximum habuerit exceffum ,er patetmaiorintelligenti.Exhistanqpexfundametopa^ , ^^ tet ucritas apho.aut.n.hxcictcritia fitper modu crifis, •' • • " aut pcr alia nocumenta dicta.Si fecundum, patet hoc ef femaium.fignificat.n.aliquodnpcumentorufamdicro .- rum quoruquodlibeteft malu. Si ucro fit per modii crf fis,cum fucritpcrmutationisjfcquitur uirtutemmate-- ri^ perfcAe dominatam non f uiiTc, 8C fic no in breu^t? porc u3ldemateriampoteratdigererc,fed quandocii^']^ eftiftaexpuIfio,cftfynchomaticaetnonuerecritica,ec - ■ '^ per confequenamala. igitur. Proiftoctiam uide con- clufionemprobatam,quatangitConcilia.differenria. 77. Q_uartonota.q)Iicecitafic fecundum plurimu,- ^^3^«* tamen eil oppofitum contmgens , quia con tingit mate-. ijator» riam ita effe paucam ,ut in . 7. fi c d/gefta 5^ fiat icteri t ia materia groffa aliqualicer exiite,^ poris coftipatis.Ite gacontingenscftuirtuteqptumad dirigendii ipii coni pleto dominio dpminari,pouatur igitur in cffc,5i feq ac tur apho.folum ut in pluribus effe uerum .Ncc dicendii ut Aucr,4.coIligcc.quiinquit.Q_uodaute dixit Hipp. ;^ucr» ictcritia fi ante fcptim a diem uenerit in aegritudinibus acutiscftmalusrcprobatii cft expericntiaiomnibuster ris noftris. £t H ueniat in quinta laudabile eft uiua ra- tione,<S^ maxime,in corporibus calidis (S:^in tcpore ca- lido.Echsec eft fentendacollegtprum omniii medicorfi perfarum Sc f ndig inaioris, 8c pro maiori parte illorum deandaIufi.<S^poiTibiIc eftillud quoddixitlocu habere in gr5cia,quia terra illa hac frigidior exiftit.Et tu fequc rc didaConciliatorisallegata differentfa. Aphmfmus. 63. . Qgibufcanquefn febribus.quotidie rigores fiuntjquotidie febres (bluuntur. Q_uibus per fcbrcs,quotidic frigus accidit, quotidie Thc, fcbrcsfoluuntur. • Q_uibus in febribuSjquotidic r/gores fiunt,quotidi<^ ^^^* &brcsfplnunwrt . . ,:.; Expofitio Digitized by Google pimce. aris. Phkg- tnatica fe, raro rcpJtur intcgrg radica- tiocisii cat ra* ro rcpc ritur quarca na con- nnua* The. Lco» J<ftcrt' tiapro' priecri «cacft A P H O. ExpoficioIacoW* Concludo apho.eit: lita.Q^uibufcunc^ fcBrictJttbus quoudferigorcsnunc, quotidierefoluuocur 5;: eradica tur febres. Probacur Uc qaibufcuc^ taiibus corporibus quondtereroluiturcocaiisinateriataciensaegritudinem igicur conclulio uera. pacec confequentia» 6c aiTumpcii circalicteram declarabitur. idem fecundaquarti. capv defigniscrifisqugericcumdeexicura.adfincm.Ecanj pliacur ucpac€c. Primo noca. Per febres intell/gcre dc bem us materiaies intcrpolatas amaceria facicnte rigore penderites.cales.n.func qug admaceriae rigorem facien^ tis euacaationem cradicatur. Sccundo nota.Huiufmo di fc. fecundum inccncionem Comenta. inceiligcndas cf fechoFicas.propric.n.rigor amaccriacaufacur choto uc in comento colligicursliccteciam adquartanam am^ piiar/ polIitCjnon aucem adphlegmaticas , cu raro inuc- niatarphlegmacicaincegrgeradicacioms, ficucraro rc- pcricur quartana conctnua. iimiliter euam tn pluribus compoiitrs fe.patec apho.non habere ueritatcm . Ter- cio noca.In fc.dicfcis caufari rigorcm matcria ad putredj nem moca fubico lacercisctmufculisobuiatejCtfut aciM tace mordicacionem caufance,quarc fic rigor ( ut aFs df- ccum cft)quta tamen haecmaceria pofteacalore rcfolul tur 8c finitjauc g fudore aut aFr extra expellit,hincelt ^.feb.cxolutt.Et^ confcqucn§patctca ucrificasapho. i^phorifmus, 64* QaibufojnqvLC m febribus,ta{eptimo,auLp» aut.ii.aur quartodedmo diejiderirfa ifuperuene rirjbonum, (i non dextrum hypocutidrium du/ rumfiar.Siuerofit5non bonum. Q^uibus per fcbr es , morbus regius die feptimo , aut nono, autquartodecimo acciderit, bonocfc , nifiilia dextraobdurucrint. Nam fihocitaaccidiCjnobiicit. Q^uibusin febribuSimorbusregiusfeptimojUclno- liojuci undecjmo, uel quarcodecimo fuperueneric, bo- nujnifidexcrix tliuobdurucric. Siucroao,nobonu. Expoficio lacobi. Ifteaphorifmus.duashabet conclufiones. Secunda cftibt(8iuero.) Prima conclufio apho.cft tfta.Q^uibufcunq^ corpo- rfbusfcbricitanttbusfuperucnericicleritiajin.y.^.ll 1 4.dieeft?]^num. Probacur fichuiufmodt i<ftcricta fi gnifi'cac debicam 8c laudabilem crifim.igitur condufio licra.pacct confcqucntia.S;: afTumpcu ubi cft coditto rc guifi ta.f.q> dexcr um hypocundriu no fiac durum. Sec unda concla fio . I<ftericia inf ra terminos cucntcnsj non in die crtticano eft bonum. Probatur i*Ilud,quta fi gnifieat cxpulfionem fynchomacicam.tdco. Concor- diaampliacio unIicashuius&pr§ccdenttsapho. eadcm cfl. Primo nota.Per icleritiam in propofico tntclligea dameife criticam.fola.n.illacft tcrminusacutorum ucl cfTe potcft,<Si; non tnfra.quod patet pcr tcrmtnoshos cx plicacos.f.7.9 .11.14-. Secundo nota. Ad ucrttatcai apho.fiueprim|Conclufiontsoporterc«^ utrcusfitcon ftans SC <^ apparucrint figna dfgcfiaonis , qua ftan cc cft flla conclufio ucra fecundumplurimum. Tcrcio nota^ Dexcrii hypocundriu fit durum ex apoftcmatc ucloppi lacionc hcpatts.hoc.n.apparente non efrct conciufio ue- ra.no cnim tunc cx tdcritiaarguimuscuidenter fupcr cxpulfioncm criticam, fcd pottusfuper oppilattone uel apoftcma.Ex quo infcrtur ctia <^ fub duritic dextrt hy pocundri) poffumus comprehendercchiftts fcllisnocu- .fsjcnta. Exquibus huiufmodt contingitivlcritia, Ec tx his patet fencentia apho* Aphorifmus* 6f^ InfebribusdrcaacntremaumafortCjS^cor dis morfasmalain» H I P P O. 72, InfebribusfictfcaaIuumcaIoruchcmciis,acdolor The, Cordisinfeit:at,maie eft. Lco» Auicc» Alma. Kafis. Febrici tantiu ^patiii tur cau maauc cordis morfii pno ft£ cuso^a tiuuf.^ i^non- Cauma qutd. CordiS morfus cid,8c cordis InfebribuscircauentrtcuIum,<&:forttsaeftus,&cor dis morfus, uel doIor,maium. Expoiltio lacob/. Cdclufto apho.Cauma ctrca uecrem autmorfus aut tremor cordisin fe.c6tinuts,eft fignu maiix. Probatur fic. hmufinodi accidencia fignificanc choleram incen^ fam<S:putrefact:am elTecircaosftomaciii d:cor uehe- menci incendio.igicur conclufio ucra.pacetconrcqucn- tia.<S^ afTumptu circa litceram declarabicur. Idem fecfi do-4.ca.de fignisfumpcis ex parce ftomaciiidxl inquic, Iniiamraatio ftomaclii Sc pulfus cordis Itomachalis cn calidicace fcbris cftfignum malum. <&: fparfim colligtt idcm.4.AIman.ca defignismaiis.<&:.25. Continentis. cap. i .Ec eftutilisin actupronofticoiSi: operatiuo, Ht ampliatur utpacec. Primo nota. Perfebres hicacutas cffc tntelligendas,tn folis.n.talibus merico fe. cauma ap parcre concingit . Secundo nota. Per uentrem par tem ftomachi circunftantem , 8C ipCum ftomachum incellt' gendum ee maximc non foium.<Si fimilicerampitari po tcftadparccs pectoris uel fpirituajtum. Tcrtio noca, Per cauma ueheraens incedium , quod powXime cogno fcttur ex fiti ariditace It ngu| pcr tactum eciam & ex t u dictopaciencis. Q^uarco noca. Per morfum cordis oris ftomachi mordicationcm incclligi debere proucnien c«n abhumoreacuco mordi<sciuo. f. cholertco exncectrca parces cordis,aut afumo choFg mordicatio fibi occurre te, Q_utnto nota.Per treraorem cordis ut colligit . 1 1 . tcrci).trac.2.cap.i. De tremore cordis intelligendum ixemor cifc motum cordis tciminu cx dilacacionc 8c coftrictio ne compoiitUjita ut inccr illum Sc motum alt umno £% perfccra quies,(S: fitquilii>et iitorum paruus ualde. cu- ius duf poiTunt cfTc caufg . Prima cft conculTt u us mo- tuscordisadexpellcndum rem nocentcm quf potcftei^ fe aut mala complexto aut Col uta contt nut t^auc humor acucusaut uencnum afiumpcum autmorfus ucnenofi ananalisautpunccuraaliquaaut ucnenofitas aucfenfl bilicas,(^ficdeali)scaufisa3lligcndis.i l .tertij alle.ca. fecuda caufageneralis eft utrtutis debtlicas. Prtmo mo do eft acctdcs uirtutis naturalis. Seciido mo uircutts afa lis, Et cx lioc colligitur ca ucrtficansapho» Aphorifmus. 66^ In febribus acucis ipaftni, 5;^ drca aifcera do^ lor^ for£es>malam» In febribusacutis,fi conuulfiones , aut uifccru dolo* res uehemcntcsaccidcrint,male eft. In acutis fcbribus^conuuIfionesaSi circa uifcera do- lores fortcsmaium . Expofittolacobt. Hicaphorifmusnotus eftex commento Galent. Aphorifinus* 67^ In febribus^exfonistimoreSjautfpafmijmafu* In febribus , fi pauorcspcr fomnum j aut conuulfio- ce accidunt,malccft. Infcbribuscxf<5nts,tfmorcs,uclconuulfiocs,malii. Expofiriolacobt. Conclufioapho.Ttmor«5^fpafint tnfcbrtbusc^n- «ingcntcsfuncmalum fignum. Probacurfichutufmo ^ acddaiaa figmficant tntrinfecusmalas latcrcmacc- . riasquascalorta fomuo agitat.tg«ur Scc. patec con- fequenria. <Si;.afrumptumarcaItttcram .dcclarabicur, Stmtlis fcntcntia conlligi tur fccunda quartt , cap . de fi gnts fumptts cx fomno in Camz.Sc aliqualtt , I o . Alma, cap.de figntsm^, Eccft utilts in a<4u pronofttco. Et ampliat. Prtmo nota.pcr fc.matcrtalcs podffimc acu- tas, Sc cxpontttn fcbrtbus , quia merito fc.aut cauf^ Sc iionfafoaixii8,quiafomnus{afe>fitht2iuiaiodicauia. Thc. Leo. Thc. Lcow Auice. Fcbriu hntiuti mores a:fpaf- mos^- noftt— cuscaii Digitized by Google P A R f 1. Sccundo nota.Ttmoresin fomao maxtmcperfcucrS- tes&nonhorainuaaonisparoxtrrat , fedpotiushoraq fomnus conf^rrc <Jei>ct iignificant intus njalaslacere ma tcrias ut mei^icas &: naturf horribiles, qU^ furfum ad ca pucafcijndcntes cinxorem caufanf. De illo autcm timo- f c i»-ifa fpf ciahtcr uidcbitur . H uiufmodi ca uapores no f umetu infcrcndofpafinii non ^portionatu admateria cant ueJ caufare pni. Vnde patet ca ueriiicans apho. Aphoainius, 6 8. In febfibasipiricus ofrcndens malum IpaC' mum enim fignificac. Thc» Infcbribus.fpiritusfubiiftensjmalocfcquomamcQ «ulfioncm iigniticac. t^^o* In fcbribusjfpiritus ofFcadens , malum, Couuliio- nctn cnim fignificac Expoiitio lacobf , .Jfiuicei Conduiio apho.Spiritusofrendensin fe. cftmalii (i- ^lma, g jj yjjj ^ Probacur iic . quia fpafm um iignificat . Similis fcncencia conigtturfccunda.4. cap.de anhelitu.^. i O. Alman . de iignis malis eft anhelitus. Sc pluries alibi. 6C 1 o.Ecrci). Eccft utiiis. Et ampliacur. Pnmonora. In ^ - cfc.f.acutis. Sccundonota.OiFendcnSsquiadifFiciliSjuF pus ^^giiccriicutbispulfansjdieiiiicutanhclitus ploranns. fidctt^ 'Ycttio nota. Hulufmodi in fc.acuus apparcrc cii duri ^^auf^ lte pulfus 3c aljgs fignis qu$ attcftatur fupra laccrtos pc Ausmouentcsexiccatoseirc,d: pcr confcqucnsiam mo bedicntcsdilatationiaundc uirtusnon potcft unica uicc pcdus ad fuffidentcs dimcnfiones dtlatarc , quia tamcn £ortisinfccundacleuatfuflFiciencerjquarc<Sii:c. Q^uar tonotafignificacquiapronofticat ueidemonflracEft f tiam n?al una per uta fi|ni dc cauf^, ut patct ^ Aphorifmas. 6p^ Quibus urinap gro|&jgIobofk,paiic9f ,non fi ne febrfbuSjmaltitudo ueaiens exhfs tcnuis^ia'^ ijar,maxime uero calia uenianc,qaibas ex prinr' cipi'Q,auc celerius hypoftafes fiunc* *rhe Q_uibusufinaBcrairaBgrumofar,5fpaucacrunt5nott * finetcbri, fi tcnucsiSCcopiofaeprodicrinc, proderunc, maximc ucro cales c^eunt ^ qui Q^tita 3 aut br eui fc'- dimenhabcnt. Leo. Yrtna quid. Coila. Ifaac. ^uice. Vtinx Q_uibus urinac crafTae, grumofae paucat , non iinc fc brc,mulcitudo ucniensex his tenuis,iuuac prseapue iierotaJes ucnfUC,gbusabinicio,ucibrcui fcdime icft. Bxpoficio lacobi. Ifte ^phorifmus duas habct coclufiones. Sccunda cft ibi( Maxime ucro. ) Primaconclufioapho. Multitudo uring tenutsuenf cnspoft urinas groiTas g1 obofas et paucas in corporibus »on fincfcb.cxiftetibusiuuat.i.cftbona.Probatur fic, per hancprobatur potentia uirtutis in digercndo 8c ex pellcndo morbimatcriam , igitur condlufio uera. patcc confcquentia- «X^afTumptumcircalicccram dcclarabic. Prtmo noca. Vrina ut cx eomenco a Conftacino col- ligitur cftfanguis colamcncumabhepatc uenfensad vicficam.Ifaacuerofn fuo de urinis. Vrinacftcolamen tum fanguinisde naturf actionibusnatum. Etdicitur colatura liuccoIamencum,quiaaquofitaspcr colatfo- HCm fcqucftratur.Sanguinc cnim ad gibum hepatisca mulca aquofitacc cranfcunc,uc prima primi.degcRera- cionchumoram oftenfum eft. oportethanc fuperfiua aquofitaeem a fanguineremoueri.vnde g uenas cmul- gentesdu -T33 'dd renes cum aliquafanguinis.quanticate 9t£rahitur,<^ :llecoIIatur, 6c fanguisprorenum nucri- nientoi'ct<netur-/.^puraaquofitasad ucficam (Sj^tande exceriuscxpcllicur, Exquibuspaccccaufa uringmar tcrialis, qaia huraorum aquofitas. Formalis ctiampa- iiir. ro rcaes.tbicflim rccipit urina formam per quam. f. uri nanominatur cjpuis non fubftanctaiicer cranfmucecur^ Fmalis uero cft fanguis Sc aiior um humor um m uudtlx cacio abaquofitatc fuperflua 3C force uefic^ Sc renii rc focillacioueiuolupcuatio <S:totiuscorporis debicanu- . tricacio.iUicer eciaincerprecacur urinam ex nominis in tcrprecacione,ucurinaquafiinrenibusuna .i. unica^S: formata. Vd aliccr dictcur dcmonftraao, quia ipfa cor- porismollratdifpofiuones.velaburedoquiacalida5;: ficca exiftens ualde 3C acuta 8c fortirer mordicaciua<Sj abftcrfiua.2. canon.cap.de urina.propter quodabfter -rt-utcc. gic morphcam albaras faphati, 6C exiccac pucredine fl u cnccmabaurea^cftfubcdiaciuafplenis,ucallegacurdc _ fplcncticofomniacc. Sccundo nocaduplicitcr poteft di ^.^f^ ci urina groffa. Primo refpcclu mcdiocris uel cemper a- P" tg.Sccundoinajmparationcadurinam huicuelilUcor pori temporc fanicacisproporcionacam.in propofico au y^^^^ tcm maximcfccundomodoincelligendum cft. Tercio j^|^^ nota. Pcr globofas duo incclligcrcpoffum us .d^imo "« ^ ^^r, hemencisgrofriciei.Sccundoper globofas illas inqutbus qugdam corpufcuia humoralia uel u t globi feminancur . Inpropofico ucroq;modo,ucin comen.per fe.uero ma tcrialcs , aquibus uci aquarum matcria pcndet urinae grofTitiesiamdicla. Q_uarco noca. Pcr ccnuem uri- nam noncffeintelligendumtcnucm rcfpcAuceraper^ t|,fcdcenuemrcfpcd:ugroiTf globofspriusapparcncis. de cali.n.uerificacur apho.& nonoportecipfam tcnuem cfTc rcfpeccu cemperacf , immo potcft cfTe in fubftantia mediocris. Per m ulcam ucro rcfpeclu pr^ccdencis ra ul- tamincelligic^titatipeccantismaterif proportionata. ;^uice» ' Q_uinco nota. In qualibet materia pcccante ad bcni- gnum non redudbiliintetiocft aequatio,utprimaquar ti.cap.de curafe.putridarum. vt fi fubciiisingroffecur ^ fi grolTa fubtilictur <S: fic de alijs. Cum igicur matc- riapeccansfuper quapcrurinam dicftam fignificamus fit fuagrofricicspeccans, fequicur q> digeftio in ipfa erit fubciliatio 8c aequatio , <S::per confcqucnscenuispoft e| y^{f^^ i uuarc debet. Exquo hocmodo colligitur caufa uerin gj.offg j cans apho.' Ex hoc. n . q> primo urina apparcc groffa 8C- ^i^^o ^ paucapofteamuIca<Si fubcilisfigniiicacur maceriara a jeQ^is^ jfwrincipio fui fua multa grofTicie peccaiTe,quam quia no perfeCM ei dominabatur uirtus non poterac ipfam in ma gnaqptitatcexpcnerc, uirtutetamen in proceiTu uin- ccntc fubtiliata materia ^digefta uci sequata , ipfam g uiamuringpotcrit uirtusinmagna ^ticateexpslJere, quare'huiufmodiurinf cenuismulcicudo iuuac uc fo- natapho.iuuat.n.pcr uiam figni 8C caufg > ut patec in- telligenti. Scxtonota.Huiufmodi urin$ mukitudine, proptcr ra ultas caufas pro uenire. Q^uadoc^ fit proptcr mcmbrorum <^ humiditatumnaturaiium liquefacftio- nem,aut debilitatem contentiug , aut forticudinem ac- tradtiul rcn um , ficuc ia diabecica contingit palTtone, Q^uando(^etiamfit propternaturam expelleremate, rtam fupcrfiua digeftionc,<S:proprie quando prgceiTit groffa<S;:pauca.DifFefuntautem5quoniam adhanc ul' timamfequituraegrotaDtisaIleuiatiQ,in alijsaate nff. Auicc% Bt hoc bcncnotaiut Aui.fumma de urina.ca.y. dum di xit. Et nosquidcm difFcrentias incer eas cogno£cere pof fumusfecundum uircutisdifpofitioncm. Exquopatec conditioqu^damrcquifitaad ucricatcm.f. q»appareant fignareplctionis. : , Scciidacociufio. Talcsuringtcnuesmultgpoftgror fas paucas maxime fiunc in corporibusillis in quorii uri jnis a principio ucl celerius fiunc hypoftafes. Patet quia in calibus maxime adfunc fupcrabundantcs groffg raa- jcriginproceiTu fubtiliabiles,adeft etiam uiarumnon multaconftipatio.igicur.pacctconfcqucntia. «S^affunj ^ ptumftatim dedarabitur. Primo nota. Hictcrminus Hypo- hypofiafisfumiturdupUciter. Primpcommuniter pro ^i^^^s qaaiibctmatcriacumurinaexpulfaa fubftantiaurin^ dupfr. dtffac&(c,ficut didm usaliquanij^ypoftafim ciTefanip fam. Digitized by Google A P H OR. ; feoi . Sccufi^opropttcprofupcrfluitatcd/geftionis mc bror um ex nucrimento derelicia cum ipfa urina expul fe.Ad propoiitumfumitur hicpnmo modo.humfmodi ^nim hypoftafisnon eftniii huiufmodi humor groiTus «um urinaexpulfusuelphlegmaticus, ueleius naturac attincns. Sccundonota.Apparentetaiihypoftafiiignf ficat uiam non oppilatam cffe,fic q» natura uinccnte po itea polTit magnamquatitatcm urtnae expcllcre. iignifi catur edam adcffe materias fubtiiationc indigcntcs in -carum digeftione , quarcin talibusmaximccontinget. Tcrrio nota,ly exprinapiocxponi duphcitcr. Primo «xprincipio.i.aprincipio. Sccundo ex princfpio.i.poft - . ^ prindpium ftatim.Et utroqg modo potcft condufio in> AUlCe» tcUigi, Talisfcntentiacolligiturfecundaprimi.docT:. tcrtiafumma.z.ca.j.f.de fignificationibusfubftantig urinx.Sc cap.y.dc figniticationibus multitudinis Sc paucitatisfubiuntiae urinac £t eft util^. £campliatur utpatct» AphonTmas. 7o» Quibiis untiae in febribus conturbae^jSi^ co-' iierfae,u€!at: fabiugaKumjhfs capitis dolores aut adfuntjaut^denjnt» Thc; Q_uibus urina turbulcnta , qualfsiumcntorum cft, ijs dolor eapicis uel adcft, u cl aderit. *^ Q_uibusurinaepcrturbataequal€sCxnfiumentoru3 * hisdolorcapitisucladeftjueladerit. Expofitiolacobi. . CoEcIufioapho.-cftifta. Corporibusfcbrientibus q bus adfunt urinae turbidae aut con ucrfse uelutfubiuga- lium eiufdem adruntucladeruntfortesdolores c^kis. Probatur iic. per huiufraodi urinas fignificatur adeiTc liel f uturam elTe multam^rolTo^ uaporura ekuatione ad ccrebru, ad quam fenaper ucl fecundu'plurimii fab- fcquiturcapicisdolor.igitur. Simtlisfententia'coIIigtc fecundaprimi.doc.3 , ca.de ngnis nuruiantibu^fodam. Eteftuttiis^E^ampliaturuxpatec. PrimojiotajUtcol- i^uice* Ifgitur fecuda primi.dod:. J .fumma de uriiiis.c.^.f. dc iigmficationibus fubftantiae urine.Turbidum 8C clarii iiidifferentergroiTe<^ fubuli urinae attribui poiTunt» Stat.n.urinam elTe tenue 8c claram fimultenue 8c tur bidam,5;: fimilitergroiTam <Si:clara,grolTam 8C turbi- dam.Inpropofito.n.perurinasconturbatas.inceiligerc Vrina debemusgrofTasopacaSjquia.f.uifum terminates noa dupfx^ jranfparentcs. P,cr.conucrfasaute inteliigcrc pofTumus urinas a naturali teperte urinaru tranfmutatas ecfacftas jtal^ ut funt fubiugalibusanimalibus proportionatae,q funtanimaiiafub tugo hominis ftantia. ut equi afiniin his.n. propter humorii grofTitie 8c uiarii urinae cxitus latitudine urinaefuntgrofTaemodoiamdicto. Sccudo nota q) licet in no febricitatibus poffinjhuiufmodi uri ncapparer«,dc£ebacntibu§tameninpropofito intellc aut.lnhis.n.per acflione caJorispraeter natujra matcria cbullire fadcntismaximc reperitur huiufmodi uring g turbatio ^ uaporii grofTorum eleuatio. Tcrtio nota, Ad ucritate apho.requirituriiuiufmodr urinasefTc pcr feucrantes . vndc 8C proptcx hoc dixic urinas in pfali 8C xion in fingulari,(&: q> cofcquuntur lus apparetibus ncc y. , anteapparuerytntjfigna ^igoBis, nec cridca fitharij uri Y.^'^^ narum cuacuatio. Q_uartonota.SecundiicIaruettur «ucru jj^ientum in urina inucniuntiftg diucrfitatcs.Q_uf da *^*' cnim cmittitur clara 3c ftatim poft cflFidtur turbule ta» « .^ Q_uaedaecontra.Etqu2edaemittiturturbulcnca,6i:ta nuice, jjjgjj turbulcntam^ct.Etquaeda clara,ctdaramanct. '^^^* ■ ColligithocfcciidaprimiaIlc.ca.<S^,4.coll.cap.22.a: if primo dc crifi ca . 1 2 .& ab Ifaac in fuo dc uriais. parti- Af3a$;, g^ia.5 , Ad harS aute d^uerfitatu fumedas cau&s opor tct primo pmittcrc,ut uifumfuit Aucr.4»<^olligct. fcn ^fTe (^ ta ^rioa ^uia dedfa cft a mai]^ hmaorali vixm^ H I P P o; 7J adioniscalortsnaturalishcpatisSi^ucnaru rcmanei: ^ tempuspoftciuscmtfGione ueftigium cabrish^acis&: difjx>fitionismaterig a quafuitdccifa.Exquofequitur <3^pcr tepuspot^eiuscxitii dcduclo impedxmeto fit ia eaaclio j>portionaIis.Cum igitur calor interiusquan- doq^ agat ita dcbiliter , ut nuHa in par tibus maceric ucl quafi nullafacitmixtione quandoi^ uero aliquam licet paruam,quandocg magna^quadoc^perfcctafacit fequc ftratione.idcocmiffaurinain ea ueniunt mutationts his^portionalcs. Inprimo.n.cafucgrcditurquf clara permanebit.In fecundo emittitur clara qus ftatim poft: £ct turbida,quia flatim poft fiec a«fcio projxjr rionalis cf quf f n ucnisjfed ifta pofi rurbabitur quia poft fiet cbul litio,idco.In tcrtio cafu Get turbida pcrfeuerans, quia I tusmaxtmacftpermixtiofinefequcftrationc.ideo.la quar to fiet turbida quae ftati darcfcit , aut clara perma iicns,quia talis itus fubfequetur opcratio .Et ex hoc fccj turprimaurinainfalubri fignificarcprincipiu fccun- dum augmcntu qprum ad prinapium cius,tcriiam ucro imcm augme ti 8C ftatum ,quarta dcclinatione . Ex quo u!tcriusf€quitur,q» tamproptcr coplcam cius Agcfiio ncm q^ propter extrema eius cr uditate potcft urina da*- racmicti 8c in fuapcrmancrccIarirate.IftcmpdusfuiS ck mcdico no curanamultii philofophari-, qui amultas hicmoduspaticur inftatias. Sccundusmodushoc dc* clarandi fubtflior premittit qu^da . Primo . Turbulca tia in urina qug non ntper putr efaccione eius, ficut qS putrefdtin uafeextrinfcco,fitproptcrdifpofitione hu- morum grolTorii ucl falce opacoru per fubftandam uri nf,<&rhocpropteruentofitaceineis& urina incluf^n diuellcnte & feminante eos pcr fubftantia urin^,intcl- Iigcndo,pcr uentoiicate f amu uel uapore groflum. Sc cundopr|mittenduq>aiiquis humor uring permixtus cum calido accuali ftatrarus ucl paruius 8c diaphaBus qui urina multu!frigid3caingrofTaripofTct& opacus ficri,undepcrfubftanriaurin5 difpcrfusipfam opacaia rc<i3erepotcft«S:curbulenca,ficucinfepo3|^3arctudia ccra liquefada a calido. Tcrcio prg ccrmictedii.q» aca- lore fortiagente in materiagrofTam grofTict opad^unl cleuaatur,don ec matcria fit d^cfta,qm' parcibus cbul- licnci^businduduficiS^comifcetur^fedpoftcadumma- tcriadigertcurcxduduntur,icaq»ipfapcrfcctc digcfta cxdufi funt. ¥Us prgmifTispaccc primo q^ urina cruda 8c daracmiccicur.fubflancia cnimciuscftpuraaquofa fine pcrmixcfonc matcricrii humor^tii. Sccun(k> pa- tct q^ cbullitionein matcria notabilitcr indpietc emi^ tur dara,humoribusillis acalidofuboliatisrarcfacfcis-a; trai^paretibus cxiftetibus , quia tamen pcr fubft:anaa uringdiuuliifunc aucntofitatcindufaincis,ideo Hi£r« gidata urina 8c cogdacis iTlis 8c &<fcis opads apparcba turHda. Tcrdopatcc.<jinfincaugmeci ec ftacusd>ul If cionismingitur curHda ec ranancc. Ex forci enl ebulli tioncfadtamultifumiopadiSigroiTi 8C multg grolTg 6C tcrrcftrcs materic urinf funcojmmixtc, quarc cmit titur opaca 8C Rc permanct.in prindpiocnim in prima niedietateiS^augmcntononnifi fubuliores uapores 8C minusgroiTi commifccntur urinf . Patcc quarts>u^dc dinacioncaccedetecmicacur curb^da<S£ ftacim poft da rcfdt.cmitticur eni cum mulrismatcricbus ^ge&is SC com|:^disfeucommixris,quf cxhoc^ a»nmifccntuc pcrurfngfubil:antiam,indcapp»ctturbulcnta.ipfista men auencofitatcdepuradscxiftttabusf^cim pccunt ftindum -iSC fic darcfdc 8C dara pcrmancbit. ^ Pacct quinco,quarc urina aliquo di<ftorum modorum tur^ faulcnta darcfdt fi uascicfiat,aut ponatur in aqua cjdtda . Et cx hoc patct quarc cx urina fic rc<9:ifica- cacuidcntcrpofTumusud non pofTumus figtuficarc. Patct ulrimo caufa ucriffcansapho .apparcntibus eniia I2rin^iamdi<fi:£ifignifica£ar fortcm cbuUitiona3ie& in matcria, ^^c^ a matcriagro^Oi&opad^imideuan tur qui a^ro conva«nicabanajrj<&icx cojrfi5^ica« Xaco,s,apho, |C Digitized by Google paRti, 4:au6buiit capitis doJoics , quod <}uf 4€m ut in plur ibus contimt utrimcmiSc cim codmombusam didts.Ex ifto fequiturfortenonexpcdire dicere adfunt uel ade- X unt. I n propofito enim fcrmo cft de urinis talibus ii- futfuiitfui>iugalium,^tttaiUet^^mingu2iturS(taic8 |)qr«m5nt.J4«>«S^€. Aphoriimus* ^71» Quibas iay^termmanwr, his nubem habet qaarta dies in urina rabeam, uel aha (ecandam rationcm» Thf • O uibus feptimo fiUc iudicat ad falute, |s urina quar to dtc»ub<calam habet rubicunda 6C rcliqua ex rone, tcot Q_uibusfeptima iudicaturjhis nubcculahabctquar ta dic urica rubeam ,& alia cx rationc, Expofitio lacobi. lfteapho,duashabetcodafioncs.z.cftibi(ueIalia.) Primaconclufio aphor.cft ifta.Apparcntcnuberu- fceainurinadic.^-fignificatcrifim futura in fcptimo. Pf (jiatur fic huiufmodi rubea ncbula fignificat in ma terf a notabilitcr digcftione pracefiiiTe , fcd notabiliter roatcriadigcftainquartaquae eft feptimae indicatiua, i feptima die dcbct ficri crifis, ut fupra oftenfum eft. igit ^ondufio ucra.patct confcquentia .&afriunptum drca Auicc ♦ litteram dcclarabitur . Similis fcntentia coUigitur fecu ^alya, daprimi.doc.J.ca.defignificationibusfpccierum hy- Gaf. poftafis,«S:allegatur feptimothcoricae.ca.purgametu. Sc potcft colfi fccunda quarti.ca.de fignis fumpds a fc- dimme.<S^ tcrtio dc crifi cxpreiTius ca.4.per magnil ^- celTum.Et eft uttlis.EtampJiatur ut patct. Primo nota ^ pcncs au Aores comunitcr repcriunt i9:i tcrmini , hy poftafisjncbulajNcphelesjidem eirentialitcr imporcan tes.Hypoftafis cft cum materia cft grofia,ita ut fit apca Hypo* fubfifterc.Ncbulaaute cum/ubtilior d: leuior, ut uix ftafiset uideaturquafi afuperiorifuperficiependerc. Etnqjhe ncbula lesadhucfubtilior, utfuperiorifuperficieconiunctaui Sc Nc' deatur.HypoftafismaximcinpinguibustSi^habetibus phcles. humoresgroiros.Ncphelcs^i: nebula in gracilibus Sc^ Nubes cholcricis.Exquopatctquidpcrnubemrubeamintelli rubea gendum . Sccundo nota. Per figna crifis uaria figm'fica tipoffuntdceIfeeius.an.f.fgritudo fitpercrifim uclii jjc aifi cofumcndajcito uel tarde abfolute uel confufc. ^rimum per fortitudine uelremiflione accidendii.Se- cundum pcr citam uel tardamapparcnte digefiione ud tontrarium PoiTumus etiam maneriem eius figmfica- l-CjUt an crit fglubris uel raortalisjan perfccta uel dimi- puta,an cum permutaponc aut cum cuacuatioue,ct fic dc alijs. Sccundo dctcrmiuatam dc ipib poirumus habe renotitizmS,C0t\im gd mapcricm Sc terminiiaducntus pius,ficutiig|iuinpropofitoabHip.Cxpreirmn. Ter Hypo- ^o notalHuwfmodi hypofefis quando<^ figmficat di- ftafis fi gcftiom's(:6plemcnti|,quando<5ueropon,fednotabilc giiones digcitioneinmateriaproceiriireincoplcta tamcnquan ^C0 ucro fignificat contrarium digeitionis.f corrujptio uclputrcf a^io.Excmpliiprimi? ficuthypoiia/is gl^a lenis 6C aequalisrefidcnsin fundo.Ex albedine.n.figni- ^catur potcntiamcmbrorii fpcrmactporiifubtilip. fecu 4im ^lore fibi aiTimilatii.fignificatur .n. ipfam decifa cSiJf amaferiaquaedealbatur<&:perfedlc digfritur. Ex lenitatgeuim <5i:acqualitatc fignificatur calorem fuper jotum uniformiter obtinere.Ex refidetia ^ute in fundo fiignificatur uentofitate amateriaperfe^ftgexclufam cf fc,^pter quod dcfcendit unita ncciiat jliuulfa. fed cum iucrit corpus humorii fubtiiiii uaJde,Ioco hypoftafis di fftae fiet nebula,upl ncphcles non petcns f undii fi cut hy poftafis di<fta. Excmplum fccundi , fiput hyppftafis jrubea clara ad alb^dinem tcndens fignificat notabi- lem,non tamcn complctain matcria eife digeii:ioncm . ^xcmplum terti9,ficut hypoftafis nigra uel uirulcnta» ^x^tto patct<^ ficuthypofUfisalba m^ore Bsw&^i^ ia matcria drgcftione pr^ ceiTi^cqprttbeaita^ba !«&« la qp rubea,qu« nebula r ubea fignificat in matcriano- lalem digcftioneprecciriifc. Exquopatctultcrcushac jiubcm maximc apparcre in augmcnto,quia digcltione manifeftadJnoncompIcta. Patcttertiohancmaxime apparcrcmatcriafubtili cxiftentc. Ex hiscoUigitur ca uerificansapho.nam apparente huiuihK>dinebulafigni ficatur lam roatcriam elTcnotabiliter digcitam.fS: acgri tudinem ciTe in augmentojfed notabiliter materia digc .fta in quarta in feptima debet eiTc completa digeftio,<Sc confequenter efft ftatus Sc crifis,<S:: per confequens ter- . jiiinusaegritudine,<Si: maxime cumateria fit ualdcfub tiIis,quod comprchcnditiir pcr nebulam.igitur. Et per idem patctc;^ apparente con trario digeftionis in quarto ut ncbula nigra fignificatur mors in feptima , ut coUigi tur.j.decrifi.alleg.ca. Q_uartonota.NonfoIumhoc Gafv de nebula,fed etiam de hypolUfi Sc al^s digcftionis ii- gnis eft fimilitcr figniff cand um . SecundaconcIufio.Signadfgeftionis fecundum ratio nem eandemhisfup. apparentia in quarto nuntiant cri- fim in fcptimo.Probatur, quia ficut fe habet hypoila- fisautnebulaad fuum fignificata , itaalia fignaadfua fignificata, Primonota.Iilalitteraaliadupliccm po- teft habcre expofitionem . Prima alia,ideft aliac dics i n-- dicatiuatfccudumcandcm^ationemapparetibus incis iignis digeftionis fignificat crifim in critiea radicali ucl in alia critica,non tamen hoc diiFcrcntcr cft ut tangitur in comen.quia ficut tardatur apparitio fignorum digc ftionisjita tardatur digeftionis complcmentum, dc cco tra.apparente enim figno digeftionisin quar to, quia uc }ociter apparcnt uelociter complebitur,undc in fcptima fit.fed fi apparitio fignorumdigeftionis tardarctur ui^ que ad undecimum,cum fignificetper hocmateriama- gis eife digeltioni rebellem , fignificatur tardius f uturS ciTe crifim poft hoc undecrit crifis «n ^i^* 1 7 . ud. I O» expcctanda,ficut teilatur Gaf. in commento. 6c lieet hic inccllcAuspoircc cife ucr us,non tamcn ualct ad mc ^ tem Gaf . Aliter ut commeqto uidetur et alta fecundum rationcm his , ideG: alia figna digcftionis fignificantia his fignisfecundum rationem.fimilitcr funt fignifican tia,ut fputum,cgeftio,fudor,6;:ficde al^s. Vltimono ta. Ad ueritatem apho.requiruntur aliqug conditioncs* Prima ^ non fuperueniat accidcntalitcr impcdimentu, utregiminisinordinatioaautalia egritudo impcdicns operationemuirtutisin materiam hanc aegritudinem facicntcm. S€cunda<jifta aegritudo fit morbus uehe- mensjUt fcb.ultimata , quia fcilicet acddentia fua uehc mentiafint,poiribiIenamquccftaegritudinem remif- ibrum acddcntf um in qua in quarta apparct fignum di geilionis no terminari pcr crifim . Ter tia conditio c^ na contingat m ateriam ad aliquod princQ>alium rcper e, fi- cut in pcftilcnti alibus frcquenter Contingit.His ftanti- bus eritapho.ucrusinquo eft fignum fdlrcetnubes ru*- bea<^fignificatumjideftcrifisJin.7,<Si: conditio 6Cc.C <j appareatin.4«& hoc de aphor. Aphorifmus. 7Z* Quibus urinae !impidae,aut a!bac,malae , ma^ xime fi in frenetids appareant. Q^uibijs urina candida,pcrIuddacmittitur,malo Thc* ^ftjdelirispotilTimum talis eucnit. Q^uibusurtnaEalbae^&peripicuaejmalacjpracfcrtim , i(i in delirantibus appareant. *^*^» Expofitio lacobi. Hicaphor.^.uasJiab.etconclufioues.Secunda eft ibi (Maxime.jiero.) Prima conclufio apho,.cft . Vring limpidae quia clarg autalbae in jcorporibus ggrotatium apparentes funt ma |«p,Probatui fic,huiufmodi ^rin^ ^gnificaiic excrema crudicate Digitized by Google A P H O R* crudttatcm B.uc digcftionis elongatfoncm.igicur con- - cluiioucra.pacetconrequentia.&^aiTuraptumdrcalic-? Halya» teramdcclarabitur. Simiiisrencettacoiligitur.y.theo llaac J.JC3J ca^ j ^yrinc fubftantia.<S^ ab ifaacin fuo dc urinis, Kuct, -2,,ca.urinaaiba.d:.4«coUiget ca.dc fignisfumptis a co loribusuriBarumdum inquicd; urina alba A: ciarafi-^ -■ cut aqua fignificat digeftionis defec1:uni 6c uirtutis nu- ^ critiua debiiitatcm auc oppilatione aut omnia. dC quar Ainia, jQ Alman.cap .dc urinis.vbi inquit. Cum autcm color ; urinaeinsegricudinibusapparccaibusaoncxifiicnccpo- tionc aquc cum iargo ciho praeccdente, ulcimam porcca A ic' ^^^^"^"^^^S^^^^ig^ftioJ^^spriuationcmd^ipfiusfri- ^ . • giditacemj uc primo cafi .fen.z docc.certi a de fignifica- al ^^^"'^"scoiorum urin^.d: ca.de llgnificacionibus fub ?|f"L &anciaeuriBae.EceftuciIisinac'tupracl:ico Ecampiiac P^'^ "' pacet, Primo nota . Pcr ly quibus exponitur aegro^ a"' ^^^"^"^ ^ maxiaic acuccjquam uis de omnibus uerifi S^-^.^ ' cecur,d: per urinasnon folura urinaSjfcd cciam aiiasfu if an P*^^""^^s uaide crudas cgrcdicntes. Secundo nota. V n a ^*^""^^s^*^P^<^<ntciIigicurinas&:fubciIcs<5^ cia- r 7da ^^-P^^ ^^^^^ ueroaquofasquia calcsfunc ficutcil: aqua V in -^^^^^^^ careas^icatj pcr aibasno dcbemus inceliigcrc Jare ^^^^^ "^*'* ^^"«: lac a ut fpcrma^fcd transluccntcs fi uc g £2^ ^P*S"^>^ic«cMamad ucrc aibas poiTcmus ampliarc. *• -TercioHota. Huiufmodiurinf poiTuntpropccr mul- - tas apparcr* caufas. Prima cfi: uehcmcns frigidrtas Iie- patrsi^nataraiiummcmbrorum propccr quam non nt gcaiorccoramixcioparcium humoralium urinam cin- gere auc aliccr ingroiTarc dcbenci um>undc cgrcdicur H pida SC aiba. Sccunda caufa poccft ciTe mulcusaquse po tus,iS^cibi potilTimecrudi Sc indigeftibilis alTumptio. Tcrcia caufa poteft ciTc debiljcas contentiug hcpatis 8C caanaiifumuf mae.Q_uarta,fortJtudo attraAiu? renum iicui;-ia paiSonc diat>ctica coniingic,quia prohibctur rc «cncio aquoiicaciscanco tcmporc ut digcratur. Q^uin- £a,dei34iK2s cam actradiuf ^ expulfi uf cannalium uri 31S .atcractiug propcerca q> non attrahit nifi fubtilc^ cx puiii ug uero non niii fubtiic palTic expellcr e,Iicet actra liac, Sextaj oppiiacio in iienisSC cannalibus uring unde rcc«i€curgroiiumd:non egreditur nifiquodfubcilee. Scpc<ma,f aptus maccng adalia loca uc cerebrum , cor, SC fpirKuaiia,ficucfrcqucncer concingicin f gricudmt- busacucis,<S!:maximepcftiferis. Adpropoficumjlicct ,admixka.iam dictorum ampliart poH^itin propofito cft fermo quadononeft tahs acaufaprimiciua, nccperdia feecem ficc oppiiacionem,hcec in omnibus malii fit,cx- du^stamenhisiigniftcatmatcrig maximam clonga- tionem an atura digeftionis 8c caioris deben tis digcrc- t€ maximam impocentiam ut taies per feucrcnt. Secunda condufio. Huiufmodf uringmaxfmcfunt fuais il^appareatinfrcncticis.Probacur fic. huiufmodl ^urin^ figni£canc piurimum curfum maccricrum ad io- Auice . ^"^ ^^* «i^ apoftcma,auc extremam crudicacem macc Vrif al ^H <5"^ *» egricudincacuta eit pciTima.patetconfcquen jjg^_ tia.a: aiTumpcum drca licceram dedarabicur. Simiiis gnu ma ^«ntencia coiligitur huic.4 .caii .fen .prima.tra. j ,ca. dc iuoi» <:arabito,dum inquit.Etnuilus quidem uifus cft habes apoftcma in partibus ccrebri,cuius urina fucrit aquofa qui cuafcrit.£t.4.colligctalIeg.capitulo.EtpoiTibiIe c «c iic urina albain ggricudmibusacutis, fed cft utpluri inum perdicionis fignum,quia fignificat afccnfum cho Frcne- lerg ad fuperiores parces , dc ibi facicc apoftcma. Et cft iis q^dy utiJis.Ec ampiiacur ad omnes ^grirudinesacutas. No- ^ cata taperfrenefimcarabicumquicft apoftema calidum in hiius^ uelaminc fubciU* Sc grolTo abfquc corporis ipfius <SCc.cc fita dc oranibus alijs f gritudf nibus acucis intelligc. Alic fcniusconclulionisquem uidccurfequi Comencator^ falc^ uring maxime apparcnc in frenec«:is.igttur. Aphorirmus. y^ Quibas hypoaindriafofpenla fimt,& kbm ^ *P PO. 74 gt^nti'a,fti'mbidb!orefoperuea{€at^uentreslMs .:' -i hamedatur,ri no uecofitates er5pant,au[C urinac mulcitudo fijperueniatjin kbnhus uero fiac hf c Q^uibusiliafufpenCi murmuxanc,ii lumhorumdo^ Thc^ loraccclTcriCji^saluiadmodutuhumcclacurjcifi^Eacus cr umpac,auc urin g copia prodeac ^idij m f ebribas. C^uibusiliafufpenfa murmurancia, lumborum do- t- lorc fupcrucnienic.his aluf humeAant>nifi ilacuseru- pac,aut uringmukicudo ^ucniaCjhgcueroifebribus» Exjx>ficio lacobi. Ifteaphor.duashabec conclufiones. Secunda cCtihi (Infebribus.) PrimaconcIufio.O uibufcuHi^ corparibusfunt hy pocundria fufpeniafuBrugientia, lumborum <3olorcfii peruenicntc,ucncer foIuicur,niii ftcprohibens. Proba turfjc.in quibufcunc^caiibuscorpx>ribus abundac ma tcriae humorales ucncoficacibus commixtf adinfcrK>ra declinances.igicur conclufio uera.pacec c6fequcncia.<S^ aiTumpcum arca licccram declarah«car. Primo noca. H ypocudria loca fub coftts iaceralia dicla zb hypos qd! Hypo*. cftfub.d:cundriumquodcfta>fta. Secundb noca.Di cudriii dcurfufpenfaquia ccnfa.rcs.n.fuipcnfaccniauidccura quid liccc aliccr rcperiacur fubcenfa.i . quf ccnfa rcdduncur» aucpropter cxiccacione iicutpcUistympanidum e^C" cacur^auc propccr apoitema, auc pr(ipccr collcctioncm humoralem fiuemukicuctfne humoru,aucpropterhu mores fimul cum uencofitace qualiccr cft in propoiico ucuidcbfcur. Tcrtionota.Exmocuucncofiiacisperin tcftina caufatur fonicusquidamjqui comuniccr didcur rugicus.Sitamen fueric ucncoftca£pura,ficforitusda- rusiSi: acutus propter mocum ucnrolltatis purg uelo' Rugi- ciorcm, 3C ipfam eciaoi in aK>cu uelodus f rangi . Si uero t us. f uerit ucncofitashumoraiibiis humidicacibus comixca gencracur fonicusquidaraucusuclobcufuspropter ue. tolicatesillascardiusmoucri&mmusfrangi in. mocii Adpropoficum perfubrugicncta incclligitur ibno iilo rauco ucl obtufo fonancia, cuius caufa eft humidicas ia Subra dicla. Q_uarco noca. Pcr «blorem lumbi incdligcrc dc giecs» bcmiKdoiorem ex dirctfco carniumittarum mufculoia rum qug caiter lumbt uocaacur.non tamcn iicq^dolor Lul^ illc fit in lumbis yfcd in intcftinisfccundu inuolutiones dolor» camcn inccftinorii ucrfusiubos^n diccoscxiftentiu» pcr quod fignificacur matcriaipiam SC ucntoiicace, 3c pcr flcxuoficatcs intcftinoru adinferioradedinare , 6C <x hoc colligitur caufa ucrificas apho. Q_uinto nota, Ventofit^macericbushumoraliJtsuscomixca iuuacad Vetoil carumcxpulfionemuldsmodis^Primoquiauiasdila- cas cur cat.Sccundo quia cxpulfiuafdmulacTerdp quiamacc irricec jriam cuicomtfcccagicac.C^uarcoquiaranficac.Q^uia expul- to quiaipiauentoficasfadIcimpdhcur,^adimpuifib fionem * «em faahcer redpicimpccuquo rcccpcpfacilc materias propeliic quibusobuiac,ucpatccin tuffi ^bobardcllis puerorii,<Si iic de ai^s. Ex quo paccc <^ ucncoficate per Bobar fc finc maccna cr urapence remouccur una de potiilimis delia pu caufis cxpulHonis.f. ucncoiicas3<5<: ficpoccrit eiTe <^ no eroru» humeccabic uecer,mulca ecia,puocacaurinanoflucti cii u na ciio minuac alia, uc infra apho. ulcio dedarabic» Sccundacodufio.Tahsfufpcnfioa^fubrugicushy- -^ ^" pocundriorCi maximc iiunc in febribus. Probac, quial fcbnbusmaximc abundancmatcrif per fluxu uencris cxpcllibilcs <S: ucncoiabilcs.igicur.pacet cofequccia.<^ aiTumpcii drca litccradedarabic. Primo noca.Per fc. macerialcsclTcintcIligcndaspotiirimc depedaitcs:' Sc cundo nota.Hocmaximc ficri in fc. Primoq uia ia fdarf busmaximc abundaat matcriac pcccantes tam propric ^ cocsdrcanutridua mebra.Scciido qain fcmaxtme £t matcri«u ucntofetio,dcbiIitato calorc naturalt>aut f n crudas Sc in^igcftasopcrantc matcrias. Terdo, qiaa in ipfis maxfliic fi u nt indigcfttones adquasfcquicur ha «orum<S^ucxitoi!catummuldpliauo, EtiimilisXca- laco,s»apho» k jg Digitized by Google Auics, textUnCimm^4:^miilovitimo.3cCccm^qimtt&- sdtvio^t fignis4c<aina£ionis matcrtx ad uias egefttonw Et.d:aljitu4o«Usqtto4cftfubhypocimto^ fnefui|icius&pennuta«orugitt^<ScdoIoris(forii<xc. Etaojpliatur utdjaum cft. Dut>iu arcadia:a.Q,uo- modoucntofipsgrofrapotcftdrecaufarctcnttomsf^- fum 8c caufans cholicam, Sc quoroodo iuiiatad cxpuJ- fionP».wdiftip"«»aprimi. Aphorifmus. 74» . Quibus fpes ad ^iculos apoftema conaerci, cniSab apoftemate,urina grofla A multa^et al b^ Bi(fia,udutmIaboriofis febribus.Et maxi^ meCquartawsquibufciam fndpitfieri/Siuero fa^is ex naribus fluat,ualde celeriter foiuutur. rht. Ouibu§abfccffuraminarticuloscft,^cxijnitab' fcci&urinacraffa,copio(a,alba.(^ualisinfcfanbusla boriofisquartodicnonullisexircincipxt.Scdlifanguis qaoljciwribuseruperit^brcuiadmodumlcuabuntur. 1^0* O uibusfperamrabfceffumfuturumadarticulos^lt b««ababfcclTuvrinamuIta.crairactalbafaaa.(iu3 lisinlaborioris fcbribus quartodtc quibufdani mc^it ficri.Siucroctiamc^naribi^fluxcri$fang;uts,bremaa modumfolutiofif. \, . , ,. BxpofiHoIacobi. Iftcaphor*duashabetconclufiones.Secunda cft ibf ^ p?Sa*conclufio»VrinamuItagroira alba cuenicns «idic.4..fdeft in dic indicante criticamin corponbus igrotantibustalibusaegrttudinibusqualcsfuntf^rcs laloriofxinquibus eft fpcs in articults ficrt apoftafes fru« iftacorW^ap<>j^f "^^P^°*^."'*^'f,^^^ Lrot3ntibu?ficutfebribuslabonofis,inquibuseftfu ^cioaduetusapoftafisinarticulisliberatcosab^fta fiurinagroiraalbamulta.Probatur,quiaper tftaeua- cuatur matcriafaaura apoftafcs.igttur. patct confe- oucntia.ajairumptumdrcalittcramdcclarabtt. Prt- monopa.Spcs,idcftfufpicioadardculos,«S:perarttcu- losomncemuna:orium.apoftafiro entm coUeatonem apoftcmo&m. Sccundonota. Q,uia dicttmultat^per ^iamfignificaturmateriammuItaeuacuart,groiraaj &albamquacatteftanturmatcriebuspea:anttbus,<Si hocpraeccdcnabusfignisdigcftionisinfebribuslabo- riofisjidcft lapfitudini coniunais,ut fupra fi quartaats auibufdadicbus,ideftindicatiuis,p9uodfigntfiatex pulfiocriacaa:ordinata,incipit aainal^s coplebtmr. Sccundaconclufiopatct. Nota hoc tntclligendum materiatnucniscxiftentc5:ftantc fanguints pcccato, auima^criamultum fanguini commtxta. Ideni habec iccundaquarti.capitulodcfignisaifiscumextiiura.fit f 1?: utflis.Et ampliatur ut pa^et. Aphorifmus. 75* Sifatt^tnem:autpusminxerit,renum, aut uctoulcerationemGgnificat, ^^ Siiangufsautpuscfiluitper urittam,*xijlcerattonc ;mprcnum,autttcficxfignificap. Leo, §,*fanguinfm>autpustningat.au5renuni,autueficap *xulccra^aemfignifi«t. E^pofiaolacobf. Condufioapho.cftifta.Midusfangufnisaut fentei udfccundum aUosmidlusfanguiniscum fanic fignifi- cat ulceratiopem ucficae autrcnii.Probatur fic.huiuf- modimiftusfignificat&nguinem uelfanticm ex roif- busuelucficacduci.igiturconclufio uera. tcnctconfe- quentia.3^ alTumptum circa litteram declarabitur . &! Auii:c, roilisf€n'tentiacoUigitur.lg.tertg.tra<ft.fccundocapt^ ^uIpdcul(:(]:a>u${cavmj9*apctu]9fc(im<]o4e.ulc^ busiiefica,5^dcmi(ftufanguints.«S^ aliqiialitcf colligf tur aScrap.quarto fuibrcuiarij capftulo. I4.Eteft utf Sefa§» lisinadupradaco.&ampliaturutpatet. _ Primo nota. Hic per (angiunem intelligendum eue . , fanguincammairam,noautem fanguincm purum. Et Practi notantcr dixit minxerint,ad denotandum hocf rcquen- cus cai| tcrcontigiirc. Sccundonota.Sanguinismicftusucl nai micftus *fi:urapoteftcxmultiscaufiscontingcre,ut.I9.tertio fangui^ alkgaco capitulo. Primo a caufa cxtcriori. ficut cafu Mictus uclpcrculfioneucl potu ueneni iftas uiasexcoriantis,ct fangis potucantaridum<S:fimiIium.<&:dehocnonefthicfer- ca mul mo.Secundoacaufainteriori. Ethuiufmodicaufa po- tiplex» teft cfiie multiplcx. Prima ex fubftantia fanguinis in to to,undc repletis uenis nimis fudat fanguis ad cxtra , aut uenarumaperiuntur oriiicia, autcogitur uirtus , utfc dcgrauetcum aquofitatcper emulgences uenas pkiri- mum anittcrefanguinem.Secundacaufapotefteilc f a guinisfubtiIitas<Sii acuitasquareftimulat uirtuce, auc per uenasrcfudat , uelnon potcit uirtus renum ipfum r^tincre fubtilitatc fua.Tcr tia caufa debilicas contenti- uaeuenarumauthepatisautrenum nonpotetium aquo fitate afanguinefequeftrarcjquia cu aquofitate cmit- titur fanguis , ficuthydropico contingic 3C dylTinceria hepaticam patientibus.C^uartaquandoexpellitur fan- guis cxiticc pcr urinam , licut ettam frequenter per he- morr oidas.Q^uinca caufa poteft eire membri abfci lio> ut man u& ueJ pedis, fed hoc reduci poteft ad prim um . ab fcifo enipede cum in hepate tantudem generetur de farx guincilcutpriuSjnon totum ccdit in nutrimentum , cu. unum mcmbrorum nutriendum deflciatjquia paulatt- ncaggregacur in uenis jdoncc uirtute grauet 8C ftimu- letadfcexpellcndum,quem expcllit quandoque fluxit ucntris,quandoqu^ fluxu fanguinis nariuna, quandof^ pcr uias urinsc,^ aliquando uomicu,& huiufmodi faa guinis micftusquadocg peri odicus cft^ut. J .caii, fen . I ^ . alleg.capitulo,^ illa fcilicct fanguinismicfcura quae^fic caufarclblutionis autdimilTionis exerciti) autabfcilio- nismembriquadoc^habecperiodos.SexcacaufapoceiC cflTe apoftematis apertto uel folutio continuitatis in he- pate uei fplene aut alijsmembris ut canalibus rcnxi uej uefic3e,autlocis medjgsinter rcnes 8c uefica. dsftinguii tur autem haec omnta per manifefta figna coUigcnda lo- cispraeallegacis. <S;:tuibirccurre, Ad propofitum cum diciturinaphor.SanguinemdCc.oportet fupplere hoc non pro ueniente proptcr aliquam aliam caufam de cau- fis iam di<fiis,qu3e pcr propria dinofcuntur . Tertio no ta» Micftus purispotcft proucni reab al^s membris ab in ^^^^ ^^ fi:r uoientis urinae,ut apertf one apoftematis in gibbo he ppyjsc^ patisautindiaphragmatc,utcolIigiturinIocisailegatis quando<$ prouenit a rcnibus,quandoc5 a uefica,quan- ^oqiie acannalibusmcdigsintcr rencs&: ueficam , quia poris uritidibus, SC difttnguuntur haecper manifefta ii ^na.Prima enim caufa comprchenditur cx lacfione he- jpatis uel diaphragmatis» Sccunda ex dolore r en um 8C quiapus ualde commifcetur urinae proptcr longitudine traniitus.&: cft dolor rcmilTuspropter abufionem fen- fusrenii.d: fanics cft tendcns ad rubcdinem,aut genera tur in ucfica .8c cft dolor uchementior 8c fanies f aetet. et egrcdiuntur uelut (quamae quaedam,in u^s autcm me- dijs medio modo.Itcm etia exloco doloris quac nonfunt potiirimc ulceribitsnonantiquisdlC confirmatis potcft cnim adrefaniesabulcetcfn concauitate uirgae exifte Vlcera Ui8c tunclanies fecundum plurimum antecedit urina, ^0, ad, Itrfnaipfacxpellcnte. Q_uarto nota. Per ulceratione intclligit etiam folutioncm continuitatis notabilem ,tn lUs mcmbrts fcquatur ulcus proptcr fuperfluitates ad membraiftacontinue fiucntes. Aphorifinus. 7<^» - .Quibus in urinagrofla , quafi carnium fru^ jQ^^ild Qo)! piii fUQtabis derciubus exeunt. Q^uibus Digitized by Google Vjrma groffa APHOR/ Thcv Q.«'^uscumurmacran&,carunculfex%ufautuc^ Jucicapillamenta excuncjex rentbus ijs cxcernicur. Vco» Q_uibus m uri na craflTa exiftcnte.carunculf parug, «aut ueluti capilli una cxcunc, his a rcntbus cxccrni tur. Exponciolacobf. Conclufioaphor.eftifta. VrfnagrofTa cxiftentc & Cum cacgrediencibusfubftantj^squtbufdam qug func ucluc carnium frufta auc pili , huiufmodi fubftantif dc rcnibusexcunco uci finc {icucfruftacarnium ucl Hcuc pilicumurina grofta cgredicncia cx renibus cxeunt. Probacurfic.huiufmodi maccrig a renibus dccidun- lur- igitur conclufio uera. patet cofcquencia, ^airum ptum circa litteram declarabitur. Similis fcntentia col ligitur quantum ad primam partem. 1 8 .3 .tracft.fecun docapitulodc ulcer£busrenum.&:quantum ad fccun- dam. 1 9.fen trac.fecundo capitulo.20. Eteft utilis. E«, ampliatur ut patet. Primo nota. Per urinam grolTam inpropoiitointeHigendam effe mediocrem , quia non iit grofTa nimis nec nimis fubtilis , fed in fubftantiamc diocfis. Adquidauiem ficintelligcrc oporteat , uidcbi tur incaufa uerificante aphor. Secundo nota. Excun- tium cu m urina qugdam ex toto prgter naturam egrc- diuntur ,qugda uer o naturaIicer.Exempluprimi,ficut lapis. Exemplum fecundi , flcut hypoftafis laudabilis. Borum uero quf ex totog^ncrc prgtcr nacuram egrcdi untur , qugdam funtindicancii prius q^ cuacuentur ali quando defuarccencionequgdammdicancdefui expul ^one.Excmplum primi,licuc fanguis iaudabihs pu- rus ex fcifTura uenae egrediens , autetiam frufta carni- um. Exemplum fccundi , ficut iapis Sc arena,<S: pi- lus 5;:huiufmodi. Etiterum indicantiumdcfua rcten- tione , quaedam fuerunt partes membrorum quaedam non. Exemplum primi, ficutfrull:acamium. Excm- plum fecundi, ficutfapguis, Ad propofitum dc duobus fa^aeftmentioinapho. fcilicetde fruftis carnium 6C pilis. Tertip nota.Perfruftacarnmmintelligendaef- fcquaedam uclutgrana , ut Gar.y.interiorum capitu- lo fccundo partcbus uel fruft ulis carm um fimiiata ad ru bcdinem.ueimodum fubftantiac carnis tendentia quae coiando urinam maxim^tdiftcrnuntur, confequuntur autem ulccra 3c corrofioncs fubftantiae renum humo- re enim ulccrantercnes*^ corrodente aiique particulae carnof^ feparantur 3c adporos uritides fimui cum uri- nis ?xpcliuntur , quae poftea in urina apparcnt. Q^uali terautem fitpoflibileiilasexpcIlicoUige modum.l 4. tcrti).capicuIo de caufa afclitis. 3C dicitur quafi , quia non omninp ucram fcr uantcarnis fimilitudinem , 6c ^ pter corroftonem «^propter longum tranficum 3C lon- gam ipfarum cum urinapermixtionem. funt autcm ad rotunditatem tendcntia,proptcr partcsangularesin tra ^tu rotundari . Q_uarto nota.Huiufmodifrufta cum iintafubftantiarenumdecifadebentefre ad rubedine tendentia , quia ctiam fubftantia renu cft foiida in fub- ftantia,debenteriam cfTcfoIidain fubftatia. Etcx ifto fum dolorc rcnum compraehenfb <&:mordicationc com prchcnditur difFcrentia inter huiufmodifrufta &: fan- guinemcoaguiatumcum urina expulfum . Q_uinto nota.PcrpilostntcIii^enda cffe pora quaedam graciha inlongum protcnfaad fimilitudincmpilotum fimulca urinacmtfragencracatnrcnibuscaiorc forti agcntc ia matcriam uifcofam <S:groffam 3C ipfam cxtcndcnte 3C per loca angufta expcllente j licct GaF. allegato ioco di- cat ctiam in uenisgcnerari , 3c ad hoc adducit iimilitu- dinecQ corporisneruci uel neruo iimilis cxfanguineghi tinofo ucl humorcin ucniscrurisgencrari. <&;modusfa tis cfi: clarus . Et ex his patct primo . materia enim gc- nerationis non cfttcrrcf^ris,quia dilatationcm fiuc ex tcu^Qnm nonrecipercc , fcdpoci us in ar€nula$«iu( U« H I P P O, 7> Fruftu icarnis Vilus lirias pidcm renum conucr tcrctur , ncc cft acrea ucl aquofe iubtiiis i quia luncin uaporcm conucrccrctur. cftcnim macenaccnax fi uc uifcofagroira,quaE: uifcofitatefuirc fiftit refolutioni. Itcm ctiam reflftic tcrrcftrificationi & mcincrationi. Patct fccundo calidum huiufmo^ non cfTcmultum diroinutumjnon tamen itaforteficut a rcng ucl lapidis gcneratiuum . Tertio pacct modusgc ncrattonis.matcria enim uifcofa cxiftcnte, caloragittSC ipfam cxtendit, <X:pcr ioca angufta paulatim ,& pcr par tcm antc partem propcllit , cutus uifa>fitatc partes iuuiccm adherent tenaciccr 3c nco fqjarancur , undc cotinuapropulfionccum cxtenfionecaloris gencratur corpusquoddamfubtilemlongum proienfum fub for- mapili. Patctquarcoc^cciamgencraturin ucnis.cau- fa immediata cft debilitas uirtutis digcftiuf , 3c fitmo- doquocorpusiyudrubeum,dcquo dixit Gaf.allcgato Vrina capiculo. Exquibusulumopatctcaufauerificasapho. naedio- af^arcntc cnim urina mcdiocri quod notantcr dicitur, ^^*s uel quia tenuisuel grolla poffetaliam «iTpofidoncm in me mcdja, bris alijsfignificarcjcum his fignificantur di(fca.<S^ hoc deurinamcdia bene dcclaralxtur in commenco. Ex his omnibus poteft coliigi <j> pilus eft ucl potcft cfiic cau. . , fa morbi uel morb us ucl acadcns. Potcft cnim cffe catt fa morbi quia oppilation^ coarcatio. Itcm txiam mor- bus fn numero unfmcdiate igdcndo. Tcrao accidccs, quia cxiens mutatum . Apborilmus* 77- Quibus in urma pingm exift&e,forfbra mia gunmr,his uefica fcabic Q^uibus cum urina crafla^f urf urca qus<fem cxcunt T^t^ ^ ucfica fcabic aiiccca eft, Q^uibusin urinacraffajfurfurcaquaedamfimulexe Leo^ unjCjhis ucficafcabielaborac. Expoficiolacobi. Condufioaphor.eft ifta.Vrinacxiftcncemediocri, 8t ficy t ^uamis furfurcisapparentibusin urina,uefica fcabit 3 id eft fcalacm patitur . Prot^tur.huiufinodi uri na cxiftente non apparct ahquod aiiud mcmbrum a quopoiTmchuiufhiodifquamf deddi. igicur condufio ucra.patec confequenda.<SC aflumptum ci rca licteram dcdaraiMtur. Idcmhabeturfccundaprimi capitulo dc fignificacionibushypoftafis.7. cheo. ca|MCuIoiiIo.pri- mo purgato-<Sc. 1 9 . ccrcg . capitulo de ^cictit ueficf .tra. fccuudo.Etcil utiiis.EtampIiatur ut pacet.<Si quarto colligct capiculo de fignis hypoftafis. Primo noca.Pa: urinaimpinguem debemusurinam naturalem etmedio crcmintclhgcrcqugpinguis appcllari potcft.ijuod cft «nimbenedigeltumquodammodjpinguc cft propter dcbitam commixtionem hunudi acrei& un<fcuofi cum iicco tcrreo , quia igitur naturalisbenedigefta eft,ideo 6c i^nguis potdt quodammo<3o appcUari . Sccundo no' ta.Per furfureainteiligcnda cflTccorpufculaqugdam la ca 3 quafi fupcrfidalia fquamis furf urcis alTimilata ,auc corciabusfrumenti. Tcrabnota Huiufmodifquama rumcxituscumurina'cxmultiscaufispofrecontingc rc. Primo a caufa primitiua , ficuc potuum excorian- dum ueficam , utcantaridum. Vndc Auicen. fecunda primi.do<fl.tertiaca|MtuIodc fignificationibus hypofia £\%,3c <Kxcrunt quidam cuidam homi ni tribuifrc canta ridcs »S:c.deilIis non eft fermo.Sccundo a caufaintrih- reca&corporaii. Ethfcutex di<ftis aucfcorum coUigi potcftquadruplcxeft.Primamagnainccnfioinfanguf nc 8c hepatc cx qua aliquc paraculg hepatis 5;: fan- guinisaduruntur,<S;:cum urina «xterius expcUun* Tur fub forxna fquamarum , 3c appcllatur hypoffci- fis fquamofa ab Auiccn.2.pWmi allegacocapitulo. Sc «uQckcaufa poteft cfic ^^rcis aduftto intra ucnas exr- laco.s«apho* K ix^ Auicc* Halia. Auer* Vrina ptguis quid" Furfu- rcu gd. Vring fqusmo ff ca. Auicc, Hypo- ftafis ^uamo ia. Digitized by Google P A R T I. ftetts, quarc fit a fabftanda ucttamm fcpaf atiQquarun dani parcium corocaJium fquaniis fimilium. Tcrtta caufa potcil clTc fcabies rcnum cx quaftparaaturarai busqa^dafquams6ur£urca;.Q.uartacaufapotcftcffc fcabisucricg , cxquafquam3equsdamquafifurfurc| albe fcparancur.PoITumusetiam avjdcfealiam.f.f(^ie in poris uritidibus,quae inccr rcnes^ uelicam m?diat. D&cruncautcm hae fquaais abinuf ccm,quia m primo cafu no cft urina nacuralis nec mcdia,fc4 fecii4u pPm t| nuis ignea.Ec iimdir in fccudo.ftatc.n.uehemen|iintc iionc m hcpatc ud ucnisnocum eft urin^ non egrcd| naturalem.lnterciouerocafap?rcipiturdolorauc prif rituscircarencs,ut.l8.tertij.trac.2.cap.d?fcabierc- num .funt cum lignis ulccrum m cxitucius qup4 egrct ditur cum comotionc 8C pruritu m loco renuni&:c. 6C tlludquodegrediturdccaquifitinmcatibuscft pannj culofum ,SC cum hoc funt fquam? ille ad rubedmem te denccs.In quarto cafu percipitur dolor 8C prurituscirca radicem uirg^ Sc mictum album raru cum fgtorc 6C pa rum urinf dc hypoftafiscomixts, 3c deiftain propoii to eft fermo. Ex Quo colligiturcaufa uenhcansapho, iicconditionatuquibusuclutfurfurcscumurinapm' Vcficg aui t niediocri,utComcntacorinc6men.<&:apparente fcabies dolorecircaradicemuirgea<:c. Q^uarto nota.Per fca quid, hicm ucfics intelhgendum circfuperficialem uefic^ ul- ccrationcm propter h umorem falfum uel acutum. Aphorifmus. 7S. Quicunque fanguinem fponte mingunt> his derenibusuenaerupcuram lignificat* Thc. Q_uicunquc fponte fanguincm mingunt , ^'s ucnula r uptam cffc in renibus fignificatur. - Q^uicunque fpontc fanguinem mingunt , his arcni- * bus ucnulam ruptan^ fignificacur. Expofitioiacobi. Coclufio apho.cft ifta.Sanguismiccus fignifiicat uc ne rupturam in renibus.Probatur^quia non apparec ^ babiliter,undc decidi polTit fanguis hicaliunde.igitur. patet confequentia.a: airuroptii drca licteram declara- a„;r- bitur.lde habetur.1 9.tertii.trac.2.cap.20..dc mictu SnTrp fanguims.Etcftutilis.Eiamplutur utpatet. Pnmo •- j nota.Spontc.cxponitur primonaturalitcr.ucinfecudo ^ apho.primgparciculf .Sccundo finc n^anifcftacaufa cx trinfeca , uclaboresfponcanei.Terciorponce,i.fubito, Talicer hic.f.quianon praecefieruncnocabiliafigna uel Sae-u^s accidencia hoc indicancia,uc dolor uel aliud huiuftnodi. m^is Sccundo noca.Sanguincm multipliciter mingi poue^ ^ mul Prinio 3 caufa primitiua , ut fupraapho. 1 8 .declaratfi S»kx cft.Sccundoabintra uel acaufa.corporali.Et hoc itcru ^ multiplicitcr.PrimoabhcpatcucIuenisucIalijsmem- bris extramembra urinaE.Secundo a rcnibus. Tcrtio a ucfica propter apcrtioncm uenarum ueficae ejc ulcera- rionc uel fimili.Primomodo potcftprouenircaut pro- ptcr abundantia fanguinisin toto auc crifim auc memr- brimutilationcm auc debilicace contenuuae dc, difcret^ uc hcpatis ucl uenarum.Ex rcncbus autem aut propter debilitatem contcntiuae uel ucnae apertione , 6c fi apcr^ tione uel fra<rtura uel pcrforatione auefica,patct. Dif fcrunt autem > quonia fi ab hcpatc uel ucnis egreditur aquoilcaci urinaliplurimii cft comixcuspropter longi Saguis .tu4ine cranficus.Ecfraduraucroucnaeinrcnibuscgrc cxies^' dicurpurior&njinuscoaiixcusproptcrbrcuitate tra ^ fi tus. DifFcrt etiam fa<ftu§ ab ulccre corrodentc a facjro propterrupfura,quiaillecil;nigcrau|: uirulcntus aut fordiciei c6mixpus,alcerueronp. Similitcr uero^ifFcrt afaAo proptcr fabtilitatem etus^Oia^fimc ucrp c^ phlo- botomia.f a Aus ctia a pcrforationc difFert a faclo a fra- .(ftura,qufatllcpaulatiinhicfubito, Ex quibus patcc ucritas apho .bcnc intclligcnti talitcr coditionati. Q^ui (unquc fpoQccaXubitofaoguiQcm.f.puiruiiiMriaft noo multum comktum Sc multum mioguftt «Sic . Dc fan- guincautcmaucfi?gc|;rc4icot^3pacccinCi5mento. . Aphorirmus, 79* Quibuicun^ in urims arenofa fubftant iedi> mina^his ueQca aut renes Ixthiafim habent. C^uibus in urina dciSdcnc arcnofa , ^'s calculo ucfi- Thti calaborat, . Q^uibusia urinis arcnoia fubfiftuntahisucfica Iab<j Lco^ ratcalculo.. Expofitiolacobi. Condufioapho.cft ifta. Arcna fubftans in urina cft fignum lapidis rcnum aut ucficse. Probatur fic. arena huiufmodifignificatmatcriam exquagencratur lapis renum ucl ucficae,&cumhoc fignincacagens.f.calore tcrreftrificante.igiturconclufiouera pacetconfequen- tia.^S^aflTumptumcircalitteradeclarabitur. Ideraha- Auice» ^etur.j.can.i 8.tra(ft.2.cap.delapiderenum (S;:. 1 9. trac.prima cap.de Iapideuefic3e.<S:4.breuiari} Sera-- Serap*. pionis capitulo. 1 9 .f.degeneratione lapidis. Ec eft ucilis Arcna apho.Ec ampliacur utpatcc, Primo noca. Per arcnas £ quid/" telligendas elTe fubftancias quafdagranulofas arenc fi- milesquandoq^adalbedinem,quandoqp ad rubeum co- lorcm dcclinanccs» Sccundo nota.Huiufmodi arenofas fubflantiasquandoc^deciderca membris uel ucnis ut hcpate,uel uenis ali)sab inftrumentis urinac, quandoc^ autcm arenibusueluefica. A membrisaute daplicic» Primo ppterlapidofitace inmebris exiftence,ficut.4» inccrioru.ulti.cap .de illo in cuius pulmone lapides ge- ncrabancur,&:ipfc cum tufricxpcUebac 8C no uidccur impolTibile aliquas parciculas ad minima diuifas illoru cciamexpulfasfuilteper urinam. Item. 5. in ceriorum GaF,- capiculo primo auctoricatc quorundam dicicur in in cc- Lapis ftinislapidesgcncracoseirc. Egaauc^ uidilapidemfub genera linguagencracum indomino Nicolaodc fiimaripa.Sc- tur du'^ cundopropcerforcemaduftioncmin fanguinc Sc hu- moribusconcingence,qua aliqua pars incineracur ec ad fubftaciam couercitur arcnofam,ficut in fcbribus adu rentibus frcquenter apparcc.Diflrcrt autcm hascarcno- fa fubftantia ab illa quae a renibus uel uefica deciditur, quiaifta nondcfceditjimmofrcquetcr fupernatat. Pri moquia acalorcIcuigatur.Secundoquiacx longttudi- ne tranfitus ualde condiuifiua cft SC commixta urinx. Tcrtio quia tranficns per loca angufta eftmultum fub tiliata.econtra autcm fe habet dc arcnulis auefica uel a rcnibus dccifisproptcr caufas oppofitas. Ex quo patct Lapi— primo <^ cx arena non defcendentc uel fubilftente figni dis uefi ficatur ipfam alongis partibus prouenirc. Patet fecun ca; et re doquarcdixitfubftant, utperhoc cxcludcrcntur nonnii dif- fubfiftentia. Tertionota.Taminrcnibusq^inuefica feretia contingitlapidemgencrari,<S^conucniunt iixi lapides inter fe (S:differunt.C6ucniunt primoin materia,quia utriufquemateriaefthumorgrofTusuifcofus.conuenf untautem in gcncrante,quia utrobique fortis calor tcr r cftrificans,licet fit in te QusSc fortius drca renes qt cir ca ueficam .DifFerunt autem in magnitudine,quia ma^ ior utplurimumin uefica. Itemin colorc quia genitus in uefica dcclinac ad albedincm uel nigredinem u el co- lorcm cineritium.ccontra autcm in rcnibus. DiiBFcrunt ctiam in duritic 8C afperitatc. durior cnim cft lapis ucfil cse 8c afpcrior qp lapis rcnum ,8C proportionabilitcr dif- fcrunt arcnulae a rcnibus & ucfica proucnicntcs . lapis enimnon cft nifi multitudo arcnoforum corpufculo^ r um adin uiccm congcftor um fi ue conglutinator um . Exquibus potcft colUgi modus gcncrationis lapidis Lapi— rcnum^matcria cnim uifcofa groiTa ad rcnes proucni-* dis ca* tnte , Sc ibi rctcnta , aut proptcr dcbilitatcm cxpul-» iiuae,aut oppilationem cannalium, calor agit in ip^ fam cius fubtilc 8c aquofum confumendo > quarc tcr<* tcftrifiatur haec fnaccrxa donec iitcin^retur^ indu^ rctur» Digitized by Google A P H 0'R. «tur,nbQ rcmancncc aliquo glutinofo humido-has p3f-^ tcs Cic terrcilrilicatas continuante gcncratur quoddam corpusdurum lapidsum quodlapidem nominamus. bi '«nihtcrenimcontingicm uefica. materia entm groiTa ad ucficamcxpulfasquae cftmcmbrum exangue frigi- iduraibilongotcmporcrctinctur,^ cahdo paulatinc rc 'foIucntcfubtilccoaguJacurdonectandem ad fubftatia terrcftrcm lapidcam c6 ucrtatur .<^ Wnc eft q> hic lap» cft maior q^lapis renum,iSi durior 8c ampliorjquia loa gotcmporerctinciuradaIbcdincmdeclinans,quiama- •tcriacft pcnitus afanguine denudata.cconcra ucrofc ha bcc lapis rcnum . Ex quibus ut f undamcnto foluuncur qucsdam probiemaca anoftris doAoribuspoiita. Pri mum.Q^uarc in pucrisuel adoicfccntibushongcncrac lapis rcnum,fed uciicacjccontra in fenibusjcum tamcfi tn re nibus pucrorum caliditas fi t maior 6c potcntior ad tcrrcftrificandu^infcnibus, Sccundum.Q_uarencc in pucllisgcncratur ficlapis,nccin ucficancc i rcnfbus, iicutinpucris. Tcrtium. Q_uarc in pinguibus magia - generaturlapisrenumqpuelicae.cconuerfbucroin roa cris, Exquopatec incclled:us unius di<5ti* Auice. 1 9« tcni^.dC ille cui pl urim um aducnit lapis ueii cae cft cxtc nuatus. Q^uartum, Q_uareminusin iuucnibus ^ m fenibus fitiapisrenum «Si^minus etia ucficae qp pucris. Q_uintum. Q_uarctnhabcntibus ucntrem ftypcicii magis generacur lapis renum q^ habcncibus fluxtbile, Scxtum. Q_uareinhabencibusconcinuearcnofas uri nasnon gcncracur lapis nili raro.<S^li gencrat, gcncra- curdurior. Vitimum. Q_uarcurinaexqua fic fal fi- gnificac corpusprazparatum ad lapidem rcnum, qug om niacoiiigi polTunt. J • 1 8 .cap .5^. 1 9 .ailc.capitulo . Ex quibus etiam infcrtur poiTibilitascius, quod di ccbatur fuprafciliceclapideminintcitinis&lfublingua Sc fub pulmonc generari. Ad prim um enim dicitur q> in puc iis Sc adolcfccntf bus cft uirtus cxpulfiua renum forcis &humorcsfubtilesrcfpecturcnum ,quarc cxpcllun- tur ad ueficam,quia tamen uellca eil: mcmbrum exan- guc debiic 8c frigtdum non potensfuperfluitatcs refol- ucrc>nccfubciliare,<Si in ipiis propcer gulolltatem Sc ia ordinatosmotusfuprarepFonem plurimg talesabundar fuperfluitates. hinceftcjcontingitiilasin uefica con- grcgari,(&; tandem lecundum modum fuprapofitum itt lapidcm conuerti. Econtra uero in fenibus uirtus renii dcbiiis, SC humorcsgroiTi quare non expcliuntur ad uc iicam,fed m renibusad iapidem conuercuntur.Colligic hacciolutio.l 8.tertf).alleg.cap.d:clariusa Scrap. al- Jcg.cap . Ad fecundu dicitur uc ibidem habetur. <j> col lum ucficaein puclliscft breue 3c amplum ualdcjquatc fupcrfluitatcs ucficae pcr illudfacile cflFunduntur.ficaii icm non cftinpueris.in mulieribusautem minusmul- tiplicatur lapis rcnum prcptcr earum frequcntcmmcn- ftruationcm,quahumorescrudi apti conucrci iniapidc cuacuantur. Ad tcrcium dicicur ficuc ad primum.ia pinguibus cnim conftricftis Sc anguftacis uijs rcnum mi nus cxpclluntur maceriaca rcnibus ad ucficam,fcd rctt- ncncur .Econtra ucro in macris. Vndc. 1 8 . tcrcij ailcg. capicuio.<5^ illc cuiaduenic piurimii lapis ucficae cit cx- tcnuacus. Adquarcum paccc.<$ iuucnibusminus fic la pfsq^fenibusproptcr uirtutisfortitudincm 5i; humorcs fubciliorcs. minusctfam ucficae qp pueris propccr ideoh 6C propcer minus maccriasphlegmacicas al^undarc , SC propccrcorumrcgimeclTefecundum plurxmum ordi- nacius. Ad quintum dicitur q) in habencibus uencrcia ftypcicum fupcrfluicatespiurimxpcr feccfTum cuacua dxccnduncad uiasrcnum.idco.Exquoinhac paiTionc paccc cnemacii utilicas. Ad fextum dicicur <j> frqujs ha Jbct urinas conunuas arcnofas mulcum funcjiiae rcmira amplgK,quia majtcriae in lapidcm conucrtibilcsnon rcci ncncur,fedcamcn fl contingac rcHncri ficlapisdurus«Sj magnus utpatct, Ad ultimum dicitur c^pcr illam fi- ^mSfum ia xsmim tiX^ olidicacem ^drccm macccier jl H I P P a. 7^ Th^, Leo. "attratftiuat&:/pfarumincin€ratiua,i<ko. (^uartano- Lith^ ta .Non ciTe in celkcTiu Hippo. <j» fcmpcr fic lithiafis, ul;iji fi». •arcnofafubfiftant icdimina , ftduuicx^quibus pxxtet fbiitum concingit hoc ibi eft lapis, quia.f.actu gencrat ^ u^ «ft f n gencrari, uci difpofitto cit ut generccurlapis in cifdcm -danc etiam alij aiium intclieccum ,fcdifte fuffX- cic^hoc fi perfeucrent arcnoia fcdimina . Aphorifmus. S o. Si fanguinem mingunt, aut trambcs, &: itra guriamliabeCjSs: doior incidit in pecftine, ^iub uetre,&: gitoneon,a'rca ueficadolore fignificaii Sf quis fanguincm mingit,5^ grummos,&: guttattm cmittit urinam, acdolorcad ucntrcm imum , SC pc&i" nemjSciemen ucxatur , morbis circa ucficam laborat. Si fangincm mingant , autgr umos , ucl fhllicidium urinae habeant,<S; dolor mimum inddac ucntremjCtpc Ainem^Sc femcn,circa ucficam labor cft. Expofitiolacoi«. ConcJufioaphor.eftifta.Corporcmfngcntcfangui ncm 3C crumi>os 3C ftranguria haI>entc,<S(: dolorcinci- dentc in pcclinc SC fub ucntrc 3C pcritoncon , hxc om- nia iignificantpaiTionem ucldoIoreclTccfrcaueficam. Probatur fic.huf uimcdi acddcntia confcquun c nocu- mcntum cxiitens Cf rca ucficam .igitur condufio ucra, patcc c6fcquentia.&: aiTumpcu circa littera dcclarabit, Concordia(S:ampiiatioiS:uifIitascoIligitur ut fupra "<S:fnfra.fepama huius apho.4. Primo nota.JPcr fan- guincmintclligeredel^cmus fknguine liquidii fluidu. Pcr trumbos ucro ojagulatii <S: ad forma paruac fan- guifugts. deduoiii. Secundo nota.Stranguria.f .impc- dimcntum inemiiTione urinae , unde ftranguna graecc Jatinc diificultas mingcndi .quadofj n. funiitur pro im- potetiarctinenAjIucfumitur primomodo^ Tertio no ta pcr pcctine partcm a femorc ad umbilicii fub uetrc; Ika funt partcs pcr quas trafcuntpori uritidcs.Pcr pito ncon ueroparte illam quae eftintcr anum 8C tcfticulc» in uiris, licct Simon ianucnfis dicatpcri toncon cile fy- phac,<&: pro illo allegat loanne Scrap -cap .dc hcrmactf ccntcm.c^ huius nois pcritoncon cit cxtcnfus fupcr ucn trcm. (£uartonota.Hicmultacf&fignapofita,quo- jxum aliqua figniiicat nocumetadrcarcncs 3C circaiUa fub ue trc aliqua drca por os uritidcs, dum iUcit in pecti nc.aliqua drca ucfica ut gitoncon.Ex quo infcrt fcntS tiaCoin.i comeMrca. ucfica^ga I uciica ucl circapuca i^^ urinf mftf is. Ex^buscoiligic ca ucitficasapho» AphoriTmus. 81. Si {anguinem,autpusmmg«nt,aut(quamas dd odor grauis Ot, ueilcae ulcerationefignifican: Sf quisfangutnem,autpus,autfquamulasmingit,cc ]_ " cu graueolcnda in urina,cxulccratio ucficae llgnificac. * hc. Stfaeguine,autpusminxcrit,aucfquamulas,&gra i^^o^ titsodor adficuelicae cxukerationcm fignificac. Expoficfo lacjobf . Condufioaphor.cftffta. MiAusfangumis&fanicf SC doior grauis eius quod mfngitur figmficat ueficaer ul ccrationcm . Probatur fic.cx ulceratfonc ucflcae f<K(uii- ^ur haec accidcntia ficut cx caufa.igitur condulio ucra. patet conlcquentia,quia fcmpcr cflectus cft apcus fuam ^ufam dcmoflrarc.patct confequcnti a, SC aflfumptum drcalittcramdcdarabitur. Primonota. Pcr ^nguf- Pus^3 ncmuelpurumfangufncminteliigipoiTcueictiam fa- Cmies sfCf (K^iimixtum, maximc ucro fccundj modi,Sc pcr dupfr 'pm potcft fncdlfgf ianics iiuc laudabilts fiuc uiru- fquanKl lcnta,quae fquama fupra df<fta eft . Sccundo nota. quid Cdorem graucm , id cft grauitcr faftentcm,idcocon tingerc , quia mult§ fupcrfluitatcs concurrunt ad uc ficam,^tbi rctfnencur ulccrc ibi cafteitCjqufaafi Iaco,s,apho» K ii^ Dtu dupfr, Stragic ria qd, Pcctca qd,<&: iliu SC gttonc on* Digitized by Google Virgx puftu- Uru SC apatu prono- iljicus curatt- uufque caooQ* P A R T I. dcbiUscft uirtus ueficae putrefiunt ualde quarp fitgrg-; «is. Tertio nota. Ad ueritatem requiri conditiones ali quasfupra tactas,utq> urina fitnaturaltsper quod com prehenditur hoc cx uenis uel ex alijs membris nonpro- iienire,^; q>fquam3e iinc^lb|,5i: ^appareatdolpr inlg «■sfupratadis» Aphorifmus. S^* Qaibas m uririalj uia puftulse nafcuntur , (a^ nie fedaj^^erupca/oiucio fic morbi* Q^uibusinurinaria fiftula fubercula oriuntur, ijs ftippuratione fa<fta,<S; <eruptione leuatur dolor. .Q_uibusinurinaria fiftula tubercula nafcuntur^his fuppuratione fa<fta,^ eruptione^folucio. Expofitio lacobi ftiper apho. In ifto apho.Hip. intendit oftendci e nobis termina- Stionem paftulas uelapoftematisuenfentisin uirgaintri ifeceper quoddam fignum poft^ per quacdam iigna do- cuiccognofcere uicas nsClcx^Sc riuitiftam coclufione, quia tale apoftema ueniens ad fantem curacur .<S; eft co cluiiogeneralisdeomniapoftemate.quaeconclufiopro- batur fic.quia per aduentum adexituram adquam fcg- tiircuacuatiomaterigjCuratapoftema, utpatet.4.ter- t^: Similis fentetia habetur . 1 9 .3 .capitulo dc difFicuI tateuring. Eteftu£iIisina<ft:upronoftico& curatiuOj quia acftu cognofcimus nnem 8C docemur uenire ad n- hem. Et ampliatur ad omnia apoftemata qug pofTunt fa iiiari.Ethocdicopropterapoftematauentofa 8c dura, Expofitio lacobi fuper Com.GaF. Ob fermonis. In ifto apho.Commen.primo narrac utiUcatem apho . Secundo ampliat ibi(^ V cr um fi diligen jtius.) T>icit in prima.uidetur <$ iftc aphor.fit inutilis, guia eft per fe notus.quia cano gencralis cft q) omne apo jftemapcr faniationem tcrminatur.RcfpondetGaF.cj» daturperillumaphor.aliud intelligi.f, cura accidentis wrinae, q uod cft ftraguria fequcns ad id apoftema quod bppilat uias urinac, quia per folurionem illius apoftema tiscuraturftranguria. Verum fi diligentius. Nunc ampIiat,<5^primo inftat contrafe,quia poiijbile eft talc apoftema tcrminaripeir uiam refolutionis^S!; non ad fa- niemj&ficcurabitursficutfaniatiod: fimiliter ftran- guria curatur.concedit apoftemapoirc terminari, fiuc ad faniem fiue ad refoiutionem. hunc tame modum ter fninationisficutnianifeiborem Hippo.pofuit. Aphorifmiis. $:;» • Vrina multa fecfia nodu,modiajm {ecefliim ngnificac,&: econuerfo: iV^icftionocrtu copiofc f acta , cxiguam fore deic<fcio- ncm figniflcat. Lco. lAidiio novftu pFima fac?b,paf ua figfiatdeiccftione, Expofido lacobi fupcr apho. Inpr gcedenti oftcnditHip.tcrminationem apoftema tisintrinfcci uirga: , nuncin ifto uult compararc urina ad fcccfTum quas fi't tcmporc nodtis. Et uult iftam con- dufioncm.Siurinaniultamingaturdeno<fte,q>tunctc gulariter feceifus dcbet eiTepaucus.^S;: ccontra.lfta ^- batur,qutafi urinacftmulta , fignificaturparum hu- midi tatum rcmafifTe in materia fccaIi,<S:: pcr cofcques f eces exiccatas 3c minoratas.^ {{ feces fint multse figni ficaturparum de humiditatciuiiTcad renesjfS; per £uandi confequeusdiminutefi^eriurinam. Etfimilisfentcntia avcus ponitur. I ^.tertij.capituio demultitudinc urinf .Eteft pr^cti- utilisadfignificandumquandooportetparumad eua- cus, cuandum pcr urinam aut per fecclTum intenderc.Et am pliaturad omneseuacuationcsquaefeinuicem poiTunt diuer terc , ficut fcccfTus 8c urina. Confidcra quod di- ^it no<ftu,eo q> digcdio in qua fitfequeftratio fupcrflui tatunj aiuuatiuo mcliuspcrficitur dc nodcltcnj ^^t 11X11» .inulta,quiafiiion forecmulta rionfuificjemadidtnou^ ftrandum,nec econcra. Expontio lacobi fuper Com . Gai*. Q^uodquidemneceiTarium. CpBQcntatorprimouc rificat apho.fecundo tangit eius utilitatcs.Tcrtic ueri,- iicatillam par tem nocrcu,fecundajbi(Doccbitautem») Tenia ihi( Nocftu autem . ) De prima didt.^ no eil dii bium q> fi Huat humiditas ad ueuas dc tandem ueficam ic;iicctexuentreq>fitminoratioegelt:ianum,^fimili ter fecibus multiplicatis minoratur urina. Docebit au tem . Dicit fccundo .q> dicit hoc adoftendendii quomp ,do medicusutaturdisetaconuenicnterinfiuxu uetris. Nam uentre cxiftente magis foluto qp dcbctminorctur potus<S:dcrmeturmateria ad uciicam, fed ucntre exi- ftentcficciorimaiorcturpotus,<&:quantampoillumiis fiein uenasexeatprohibeatur, Nodu autem SCc, De Hgc^s jertiadicit.q^Hip.dicitnocluiquiatuncefttcmpusdi- no ha- geftionis,<Si debet intdligi ut expofitum eft. Finitparticula quarta. Sequitur quinta. _^ Aphorilmus. ^Pafmus exeIIeboro^,morta!e» Conuulfio aueratrojlctaliseft» Thc, betur 3 [ Gale— no. The, Lco» Q>nuuIfio ex elleborojletalis cft* Expofitio lacobi. - Conclufio apho.eftifta.SpafmusexcIIebora prouei' niens eftmortale.Probatur.huiufmodi fpafmusfignifi cat exiccationem meaibrorum <Si: confumptionem non releuabilem per refumptionem .ergo conclufio uera.pa tet confequentia.6c: afTumptum circa litteram declarabi tur. Similis fententia colligitur a Mefuc in dc confola Mcfuc tionc medicinarum intcntionequarta capitulo. 1 3 .fdH cetultimodum inquit.fadusautemexpurgatione cft fpafmus ficcus,d: eft ille qucm Hip.condenauit morta lem efre.61; propriequando accidirut confi:rmetur.6«^ in fummain fuo deappropriatis.capitulo defpafmo.<&:fe- cunda.3 .capitulo de cura fpafmi . <S:: primo breuiarf) ca- pituIo.iy.Eteft utilis. Etarmpliatur utpatet. Primo Auicew nota.HiC terminusfpafmusfumitur dupIiciter.PnmoSerap, propriequaliter dcfcribitur fecunda tertij.allcg capitu Spaf— lo. Spafmus efi: asrgritudo neruofa quse mouentur lacer mus du tiadprincipiafua, (S^inobedietesfuntin diIatatione,ut pliciter dcclaratumeftfupratertiahuius fupcrillo.Fcbrem in fpafmo.ubideclaratum fuit.In hacdcfcriptione ly ggri ^gri- tudofumipoteftcommuniter adaegritudmem <S:acci- tudo d' dens&c.<S: tunclyquadcnotatdrcunftantiam forma- lis caufs.potcft etiam fumi propric , <&; fic eft argritudo • in mala figura qua immediate impeditur tncmbru 8Cc, Exquopatetfpafmum utficfumipofifeproipfo contra .<fto cfremembri,<S: fic eft cegitudo in figura.' quandoq? pro illo motu malo quo fic contrahitur :,8c{iccCt acci- densqaaliter fumitur quinto dc accidentf. ubi dicitur fpafmum efiemotum malum.fi tamen per fpafmum in telligatur tale extenfionis impedimentum eft aclio Ixfa utpatet.Secundo fumitur fpafmus magis communiter proomniGegritudineneruofa,qua impeditur membrf cxtenfio uel contrac^io^fiuccontrahatur, fiuetenfum maneatmcmbrum,(S:ficextenditfe ufquead thetanu, 8C ficfumit hic,ut fit fenfus fpafmus ucl thetanus <S:c . Sccundonota.PcrcIleborumintclIigendum cfTeom- iicm medicinam exoluendo uehementer cuacuantem . Spaf— Tertiocota.Spafmumduplicem cfTe (cilicct propor- "lusdii tionatum Sc non proportionatum ad matcriam. Et ad- P^'<^' hucproportionatiiefreduplicem.f.rcpletionalem fiue»"^* humidum 8c exinanitione fiueficcum.EttuhocdecIa -^«^fuc rautfupraalleg.cap. Q^uartonota.Exfortioiedicina Q.««> corpori indebi te approximatapo^c omne gen us fpafmt ^^ phaf prouenire,utcolligipoteft a Mefueinfuo dcconfola- "^^cis tionelibroprimo ulti.cap.etaliqualiter fecunda terti;. ^pal^— jalleg.cap.Primocxcapotcltproucnirc fpafmusno^ muscac portionatusadmateriamduplicimodo» Primoponen^ tur. doq? Digitized by Google ixj^ cofpus el!eboropiirgatu«i]«ntefo ki§<m 6€cmtAt, cmus ncrui dc kccrii,qii<a rarefadi propcer euacuacio- Titm Cunc paiTibjlesafc» occurrente frigore tngroffante «nagBum recipiuncnoeumentumjquia autcongelantur autcon<!enrantur <5l:»crtusorigincnj contrahuntur<&: :iiciitfpafmusnonprop3rtionatusadmateria, fi^men - tunc jn neruis fubtilismaccriaiuilTec imbibitaoccurre tef «giditat c jlle fpafmus |K«:uilTet fieri r^letionaiig.Sc cundusmoduscftponendomedtcinam qualitatem ba- 'l>ere uencnofam cerebro 8C laccrtis occurrente , quar^ contrahuntur&:£ugiunt. Poteft etiam effe caufa fpaf^ mi repjecjonalis. Primo moucndo<S:: agitandomateria inultamsquam no euacuatjfedperojrpuscurrerefacit <&: adneruos,quaretn neruospenecrans,<Si ibibitafpaf ^ .tnum caufat repletionale :,<S: hocmaxime <»ntingitfn corporibjs ualde repietis in quibus uisecxpulfionis an gultg iunt^Sc in quorum rembus eft excetfiua humidi ias5&: qui foepefc muico uino fuppeditant. ^\cfue, allc. cap .iSecundo contingit propterea q^ medicina eleuat ua porem grolTum turbidum quiad neruos penetrans fpaf jn um caufa c modo iam dicTso . Poteft etiam facerc 3C cau jTare SC fpaimudeinanicione humiditates naturalcs-cor poris cociiis euacuando m ultum , d: per confequcns uc hemenaafa^ iiccicacis neruorum fujjftancia exiccan- dojquare concrahuntur dc caufatur fpafmus. Ad propo iitum dum dicitur fpafmuni cxclleboro eiTemortalem, per talem fpafmum proportionatum ad matertam 8c dc inanitione intciiigercdebemus 8Cc, de tali.n. potCiTimc weriticacur ipfum eiTe mortalem. Q^uinto nota. Hiic Ipafmum ex inanitione quandoq^ eile uniuerfalem qua <3oq? particularem.In proppfico autem dc untuerfali po tilTimeett: fermo.notum .n.eitfpafmum parcicplarem non neceiTario eiTemortalem ut in digito conunge tem» Sexto noca.HunceiTe duplicem.f.contirmatum ecno confirmacum.ConfirmaciiinceJhgo iliumqui poftre- iaiocionem caufae exiccancis in fuo uigore uidec perma- nere.Econcra autera non coniirmatum^ntelligo. Ad p poiicum deconfirmaco eft fermo.fjgniificac.n.ualdc ma gnam arefacftionem in membris Sc exiccationcm pcef- iiiTe,a qua non poiTet corpus niii in iongo tcmpore relc iiari,quarc cum accidcntia fpafmi funt fortia ualdcpr j- «s dcficit uirtus.Exquo patet fpafmum hunc raorcalem elTc (Si per uiam iigni ut tactum t£t «SsJperuiam jcaufae, iguia in fpafmo uniuerfali concraccis lacertis peccus mo iiencibus impedicur anhelitus,quare fitaddtciQ in ^c^ cacioncm <S^ inflamacionem,immo fecundumpIurimS pr^focaiido interficit. propcerquodfecunda tertg. alle^ cap^cum autem moritur aliquis infpaimocorpore ipfi- us calido,tiic lilud eil ex eis qu^ prgfocando interfidiit, ^nc-^^fuffocandof nterfidt , nifi quialaccrtus anhcU'- tus i^afmatur 8c deitr uicur motus ei us» Aphorifmus» 2^ In «ulnerejfparmus {upenienienSjtnortale» Tlic# Conuulfioauulnere,lctaliscft. •Lcol ConuulfioexuuIncre,IetaIiseft. Expofidolacobf. Conclufioapho.eftifi:a.SpafmusfupcruenfcnsuuInc i-icftmortalfs.Probatur.hufufmodifpafmusfignfficac •weheraensnocumcntuminprfncipalf ud pdncipalibu^ Spafmi ■membriscummulta ufrtutisdebilitate.crgo.pacetcon aAus fequetia.iSiaiTumptumcircalftteraradccIarabfc. Ide prono- ■ fecunda terti) cap . de fpafmo ad finem , dum f nquic. Ec idcan- omnisquidem fpafmusfequcns uulnuseft moralfs. Ep di <S: «ft utihsin a<flu pronoftf co 8c operatiuo utpatcc. Ec iD^andi iampliacur «fec. Primo noca.Li cec uulnuspropriefum ptum contra uulcusdiftfnguacur , exfice uulnerefolu- tf oneconcinuicaci s finc fanic uel pucredine,ulcere uero <contra,inprppofii:otamencap{cur utfetam ulcus pro priedicfcu ^ ad uulnus ^xtendit, uc fit fcnfus in uulne^ 1% ud ulcerc» Sccu&4o iiota» Pcr fpafiaumhi(;poici^(« Gar. H I P P O. 77 fticuttiuttfalefiitioii par ticularcm cKt mttXH^tniumi -patct enim particularem fpafmii ex u olnercnon neceC- farionecutfplurdbuseiTemorcaJcm. Tertionota. Ad uulnusoranegcnusfpafmf narum ti^t fequi .f. propof> tionatii 8c non profKjrtionatu ad materii 3c propordo natum dcinanitione, 8c fimiiiterde replerione. ^xitnq «nim nonproportionatus fequi poteftex uulnere , maxi «nonocumoitocerebro «S:neruorii originibuscomu-^ aiicato,autetiamcecato uulncre uirukntfa inneruofa nicbrareceta,ficutinthetanoetneruipuncfturacontin git.5.£echni,tex 12 1. SimilfterfpafmusrepletionalfS^. apato«ian mebro neruofo uei multum dolente, multa materiafluitadmembrum apatii,qu^ etiam indcadrc Jiqua neruofamebradifpargi potcft, 8C iila replere. po- teft etiam propter uehementiam doloris corpus uche> J -: mencer agicari 8c humores in mocu uehementiiri me po ; ~[ ni^8C confequenter ad neruos fi debiles fuerint fluere et ::::"' jpfosreplere.Simihter eciara fpafm us deinanicione ex" V: uuIncrccaufaripoccit,fi ex uulnere maxima fanguinis- ^: quancicasdeperde£ur,quareetomniamebra fubito arc V- fiant uel exiccentur,<S: fic confcqucntcr fpafmo inanitio '- nis fpafinentur , Adpropofitum Uctt dcomnibus poiTit p apho.uerificari.potiiTimctamenintelligf debetde fpa- "- fmo ad materiam proportf onato S. de repleti one uel dc inanitione* Q_uartonota. Ad ueritatcm apho.requirii tur aliqu^ cdditiones.Primaeft,q)huiufmodi fitin mc bro principali uel neruoib,cuiusnocumcntu fitprincr- palifaciiecomuRicabile. Secundo huiufmodi fpafmus fitperfeuerans A^forcis. ^quidam addantcj) fic cum uircutisproftratione. Exquibus coUigipotcft aphor,- •vcricas. fi .n .cx u ulnere tn pr indp^" uel ner uofo mem- i>ro fiatfpafmusperfcuerans «S^proportionatus ad ma- teriam uniuerfalis fignincatur prindpalis mcbri maxi mum nojcumentum cu apatein ipib uel neruoib tnshro quod eftmortale. vel humiditatesmembrorum nacura jes ciTeuitimaconfumptioneconfufi^cas ctiam eftmor tale.jdeo &c> Vltimo nojca ,m Comcnmtar figou mot tale, quiafecundu plurimu^ipfumlequiturmors. 8C aiiquidxcuntmortaIe,quiaincIinata admortem ifer^, ^tpotesaddere,<5>n6 folu uiafigflfj&deccag^SCc. - AphorifinCis. 5* San^ine muito flumfejip^us lonaG^jaitt CngukuSjmalum. , S%uin^mult§ profufionijCouulfio^aut fingultus Cupcrueniensjm^o cft. Vbifaaguisp!urimusfluxeritfiingiflcus>auti»nuul X/Co* ^o fuper ucni ens^mal um . Expofi.tK> lacobi. Condufio apho.eftifta.^jafinusauifingultusfnna- tus corpori multo fanguinefluente eft fignum malum. Probatur.huiufmodi Ipaimusfignificat uchcmeutem f nanitionem membrorum <S^ ui rtutKdefcvcione .ergo, patet cofequenda.a: aiTumptum drcalictcr^declara- bftur. Simflisfententiac6!Iig{turquartaquarti.tra.2 Auice. cap. 1 6.defluxufanguiius^dusretetioncdu<Rqui£. Spaf— Etfcias^omniscuiacdditeuacuatio<S:propne fangui musma ;nea<&:propriearterfaIisa:fuperfluic (Siacddicd^af- lusqiio muSjCt^malum . SimfTicer fi acddac ci fingultus morca .le.<S: quancum ad fecundii coiligi poceft in fcnce cia. 1 3 . tert^,tra,5.cap.dcfingultu.EtnonoAIma.defpafmo. Alma.- Spafmus ucro qui non repcnte,'fed fuauiter acddit poft Spafint fe.autmultamuentrisfolurionem autmulcii uomitii. canon. autfanguinisfluxum,ma!us eft <S^ uix curabflis. Ec eft ^ofti' uttlisinadupronoftico<S:pracftico.Etampliatadoem cus 8c languinisfluxumfiue artifidalemfiueanatura proue curad« j3ientem,&quccunquecorporain quibus huiufmodi uus» contingum acakJentia ex fanguinis fluxu. Primo no- ta.Sanguinem multtrm fluente pofTc intelligi arterialc SC uenalem,fimiTiter potcftutcrc^ flucrc, Inpropofito 'gpscmikusroq^Iicccm^csdcbilicetur uirtusdeflazs CS ITie. Digitized by Google P A R T I. irtcWali qp uen aK, utqiiar ti, ajlcga . cap . Secuftdo fla- 'ta»Buiuf«iodt fluxum poire eiVe mulcu Sc fu^icuni»fi- cut cu aperttur uenauelartenamagnaapertiQue^^;; no tabtli. PoteftetiamciTepaulaunus ^modicus. hiceic fcrmo de multo in apho.potiirime tRtelligitur il iit repe tinus.afluxueiumfanguinispaulattnej^li.fitmulcus rarocontiiigic corpus adfpafoiu perduci. Terciono,- ta.Admulcum d:repentinum fangumisfluxumprtmo fubfcquiturmagna uirtutisproitracio^propter rauicam fptritus (S^ humtditatis naturaits defecaonem , per quo- • ~ rum prjfentiaconferuatur uita.Subfequi etiam eftap- tus fpafmus cx inanttione.mulco.n.fpu et fanguine eua cuato detidt neruis5t lacercis debica Sc fubitatifica hu IBectatiOiUndcexiccatur fubftantifice extccatione cor /ugante 3 <3C excofequentiiit fpafmusiam dic^cujs. Ex quo pacec quaf addidtc tUam particulam muUo. d^ctc.n.. abfoiute fit fpafmus,quia ex mulco fanguinis fi uxu di- JtinAequodamodocoprehendimus ipfumeiTe fpafmfi dc inanitioue qui eft ualde malusjideo fpecialiter hoc ad 4idit. Et ex hoc fecundo coliigi t caufa ucrificans apho, jq^cum ad primapartem.ex fangutnis.n.mulco fiuxu ar guicur magnautrtutisdebilicas<^fpafmutllum cilede inanitione.pacet.mulcaexnte uircutisdebilicace cufpa /mooQnpoirumusniiiualdcmaluarguete. quare<5i^c» -, . Q_uartonoca.SinguIcumnonciTeaiiud ^maliimo- singui ^mnorisrcomachimer<,uelftomachitotius copofitum *^® ^ *c?:cotractiuo<&:cxtcniiomotu,quarcmou€tur itoma chusad expcUendumre naturg noccnte nocumento p- <cpto . vel ctiam mo uetur natura ad reiiftendum uel ob utandum cauf^ cotrahentios itomachi iine pcrcepto no « -^ fumcnto.VndclingultusuidcturciTclicutfpafmus.cit sad ^^^ fpaftnofus motus. Et colligitur hoc totu.j . cano . «etus ^«u-li-ti^^c.^.cap.dcfingultu.^Sca Scrapioac,4rfui caufa ttcuian) .6(:a Conilantino in uiatico . Cuiusquide cau Auici fapoteiteffemuitiplex.Autenimciiin ftomachog co Scrao * *^unitate hutufmodinocumentum uencriculis eerebrf C6l§* ^^^ ueIamiuibuscius.Autperproprietace.<X:hocquan * do elt caufa repiens uelgrauansjut humiditasnimia im Jbibtta in ore itomachi uel mert. dC contrahitur ii- cut 1 fpafmo replettonait .cxcutitur ilomachos 6c meri, ut expeilac rem tiiam etredeat ad iitum 6;; quanctcacem ' 4ebitam Iiuenaturalem.Q_uando<3^uer,oeit:caufamor dicansuelpungensjut utnu purumacutum aac iimilc. quandoqg uero cxiccaturforciccr, quare contrahttur^St^ . ^prrugatur.yirtute tamcn huiccorrugationi reiiftcn- tc^Si^obuiatc ficmocusiam dictus.Ecde hoc ulcinjo m? ximc tit «n propoiico fermo.facle enim fanguinis eua- ^uacionCjmebraomma priuancur humiditate, <^ma:2^ mc contingit hocaltquando iuxtameri , quarc corruga }3itur&c. £;^quo uidecur apparere cocaapho.uericas. Vltimo notapon folum hgc dc fingultUifed etia de fyn copahabcrcucritaten). Notapccrautem dixitnialuc^ no mortalcquia ii talia no confirmata f uertn t no funt mortalia. velmclius,quia cx alia caufa qp ex tnanitione contingunt) utcaufatmprimcnte iseiione percep^a , Sc tuQc licc^; malm» fi ^ no» tamcn mortale <S(;^, Aphorimus* 4. Spafmos mnatus,&: fingultus poft nimia ina |iitionem,ma!um. . Thc Ex purgatione conuulfio aut fingultusfupcrucni- cns malo cit. L^o^ Ex fuperflua purgatione conuulfio, aut fingultusfu pcrucmcps^malum. Expofitio lacobf . Conilufjoapho. eilifta. Spafmus <5<:fingultus pofi: nimiainanitione cfirinalum.Probatur.huiufmodi acci ^entiajGgnificantuehcmcntcm mebrorura cxiccatio- jttcmSc uirtuus.debtlitatcm. crgo conclufio ucra. patct «pofcgucnfi^^a^ .aifui^pf jam orca littcram dcclarabit* . V* Stmthsfcntentia colIigituc,5^ ampliatio Sc util/tas d' cutin preccdenti apho. Prtmo nota. Per nimia tnani- Inant- aonem inteiiigedu ciTc omn.e fupcrfiuam euacuattonc tio c^Q. iiuc anaturafiueabarteliu.e3quacunq;aiia caufaprp uenerit. Secundo nota. Ex muitain.anittone arguitur uiitucisdebilitasjutcircapr^ccdentemaphor. dtcebac. - <xfpafmoautem<S: finguituarguitur ultima ucl quafi ultimaexiccatiofubftanti.ficamebrorji, fcdftante hac ^tima exicjcatione cum debilitaie uircucisno poteft ar ^uintii malum,ergo<S^c. Terttonota.hocciTemaluoi pcr utam figni 6c caufe,.utfupra<3c:c, Aphorifmus. 5. ■ Si inebriatus aliquis rercnte (ine uoce tiac, fpa/mo innato , moritur , fi non febris acceperic eum,autantehoram fecundumquam crapulae foluunturlocutus fuerit. . Si ebriwsquifquam , ruhtto obmutuerit , conuulfus Thc, ■emoritur,niii praehenfus afel^Jrelu.autcumadeam ue- nerit horam.qua crapula foluitur , facuitaiem rect- piatloquendi. Si ebriusquifptam,repete obmutucrit,couulfusmo Lco» ritur 3 nifi fcbrc corripiatur , suc uhi ad horamperuc cericqua foluunt crapul$,uoce recuperet. Expolitiolacobi. Ifire apho.tres habet conclufiones. Secunda efl tbr(Si non febris. )Tertia tbi( Aut ante horam . ) Primaconclufioaphor.efttfta. Staliquts inebriatus •fiacrepentc fine uoccipfe morietur,innatofpafmo.Pro Ebne- batur.in tali corporeefi: ultimauirtutts cerebrioppref tate qp fio SC neruorum a materia ct corum originis occupatia. fequat: ergo conclufio uera.patet confecjuentia .5:: aiTumptum mors.. circa litter a declarabt tur . Simiiis fen tentia huic colligi E brie- tur.J.problematu.problemateprro.etinpluribusalijs. ta«s ca 5^prim3tertf).ll.trac.5 . cap.de apopFia. Eteftutilis no^no m actupronofiico61: preuiiiuo. pronoftico quidem ut 5*'^^"? ^^ patet.preuiilua uero,quia ^ hunc docemur regere cor- p utii— pora regtmine prgferuatiuo,ne huiufmodi segritudines uus» incidant.Propter quodtertiaprimi. do?. Z .cap. 8.f dc regimine aque et uini.Inquit Aui.frequensquoq; ebric tas eft res malaqu^ hepaiis 3C cercbricdplexione corrCi pit,d«; ncruos dcbiiitat,!&: neruorum acgritudine produ ctt5<S: apoplexia Sc mortem fubicaneam. E c ampltat a.d omnia corpora cuiufcunq? aetatis, fcxus, natur e , 3C re-- , gtonis,mqutbushfCcontingunt. Primonota.Ebrie- Ebrtc- tasuccomunitcrdeicribitur efllgfiocerebrt inopera- tascjd» ttonibus fenfuspropcer uaporcs uini uei fibi proportio- nalis.Etdicttur notancer uel fibipportionalis,quia no Tolum ex uino poceft caufari ebriccas propter uapores ad ccrebrum afeendentes fpiricii animale perturbante^ SC efdem in uentriculis cerebri fe comiicen ces. L^f 10 cc rcbri tn operationibus fenfus Sc motus eit genus uel lo co gencris,fub fcnfu tam interiorcsq^ extenores fenfus .^ coprehendenda.Scdper hocquoddictturpropter uapo- " -" res<Sic.drc alf fiombusab alijscauiis concingenttbus ^ _^ corporibusficuteftflupor,cogclatio,Iicet eciaex ebric tatc talia contingant 3c nafcantur. Et per idem oftendf tur caufa eflfi ciens hanc Igfioncm SC modus , quia uapor uini fpiritui comixtus in uentriculis cerebri Sc organis fcnfumrcddftipfumfpinoperationiianimaltiiineptum ; infirumentiijitautratiofrequentercxtoto remouear, SCuiufit homo ficutbrutum et non difccrncns inter tur pe SC honcftum,propter quod Ifaac tn digtis parti cular- -xtbus inquit.^Ebrictatem lumcn antmg rationalis extin gucrc 3c fic rattonalem beftialitate gcncrare. Alia au tcm dcfcriptiocbrietatts coliigttur primouiatici. ca. dc cbrietatc.Ebriccasefl peruerfio ex fumo indigefto cau fata in fubfiantiam ccrcbrt delato,qui afccndensad cetc brum ipfumoperic,ficucnebuIaopertmcncum folifaae tt&a^ii U2i4c tQ(crj[i:ttium cit mcncis Sc cius fplendtdis tntcntionisj Digitized by Google A P H O^ intcnttonisjundc omoia mebra^ebtlttanturj SCmolUB. "cantur nerui.acfenriiscu wcinoria «tabattcSi^ intdiC' «flus.Ex gutbuspatcc ebrjecace clTe acci4en?> quja.f.ii» potenttanmtrtutts antojaltg a4 debtte operandum pro- ptercaufamtadtdam,<^ fortc^ea: acito corruptauf «Jtmtnuta.Ecdicttur ebrtetas abequodell fine a^brta wenfura. vclabequodeft CKtra.cui CQntradifttngutc ibbrtctas,4iAa afubquod eft cum <5«:briamefura,qua ii CU01 mcnfura . Sccundo nopa notanter dtclu cire r«r bente.cxboc.».denotatur corpus hocapoplexiam inci- dtirccaufatam.f.ex fubita optlationc uentriculorfi cc- rebri,ad qua fcquitur ablatio fenfus 6c motus fiuc octo iitas,qus fupranominabatur apoplexia, utcolligit pri- ma certi).alleg.cap . li .Nam ccrebro debilt cxiftetc<SC corporc replcto matcria multa apta cercbri uentriculos opptlarc,ii fumaturmultu uinittaut Eatcbrietas, ua- poresutntfurfmwadcercbrumafcendentespcrucniunt ad ucntriculog 5f curfus fptritusfenfibiii"s<^motiui fe- cum m ateria? aptas opptlare traiien tes f unt <S^ ad illa ati guita loca Eucre 8C penctrarc fadetcs,quare fit oppjla- ttoucntrtculorucercbri curfu fpiritusfenfibtijs SCaxo ttut,&:c6mumtercaufatur apoplcxta. Tcrtio notav O2 liocconttngentccaufaturuniucrfaiis fpaimuscu u< num ad ncr uos faciltter penetrct.ducit etiam fecumma tcrt asaptasneruos replcre, quare replencur 6C fpafman tur. Jtxquopatetprimohuncfpaimuefrc replexiona lem. Patct fecundohunc ftcundu plurimu elTc uniucr falem.omnibus n.origtntbusneruorum aduenit cau& ipafmi produ Aiua. Ex his patct caufa ucrificans aphor ► Q_ uarto nota.Dtxit moritur,quta coniuccg func dug for ces aegrt cudines.CapopFia quae fecundu plurimu cll: morcalisjd: fpaimus uniuerfaiis. Secunda concluiio.Huic corporifupcrucnicntc febrt jion necciTartomoritur.Probacur. fe. eftcaufa curacir ua huius fpafmt 8C caam apppiexif .ergo cSCc .patct con- fcqaencta.<S: alTumptum ctrca itcceram declarabicur, ec. coiijgitur fuprafecundahuiusapho, 27. <S:tnfraapho, 23. Prtmonota.Intcntio inremotionchuius fpafmi cit materig fpafmu facientis confuptio Sc refojutio.hoa autem facilius Sc habiiius fit per £ebre,ideo 3Cg, Tertiaconclufio. Aduententehoraqua cofueucruj: iblui crap^lg ii hic inebriacusfuerit locutus non neccila riomorietur.Probatur.ipfo tuncloquente fignificatur «ircuce fupra macertam uini«SCmacertasab ipfomotas c6pleccobcinuiiTc,ica ucoppilattone cocam ucntrtculo- rum f am deieuerit.ergo conciufio uera. patet confequc tia SC aitumptum ct rca littera declarabitur . P rimo no Crapu ca. Pcnes aucftor^drt crapulaproprie ab cbrietate.Efl laqiio cni crapula tertta pbieumatil. 1 8 ..pbleumatc.cx uini d: ttert 8c ctbt immoderantia capitis fupercalef a<ft:io,ita ut pul- ab cbri fatio atemponbusmagnaper:ctpiatur,factc5,tumeat<S!: ctatc tnilamctur,<S: oculi quafi jforis prsemineant,&: eit ua- fid&o, poribusmulcisiumcant,ciiapictsdoioremcntctamen non if fa. Q_uid uero Cit ebrietas f upra patmt.Iu propo- lito tamcn non curat. Hippo. pcr crapuiam ebrietatcm inteiiexiiTc; Secfido nota.Hora folutionis ebriecacis ua xiecacem rccipic iicut gcacrationis fecundii uarietatem liint in quatitatc,quaittate,groiTttts,&J fubtilitate .V n dcetiam fccundum uarictatem difpoiitionis corporistn fortitudinc Sc debilitace fui calorfs debcncis digcrere ui lium,a: uaporesrcfolucrc. Ergo itabiti citimatiuame ^ci cxpcrci qui coniidcrataq^titate,qualttatc,utniforti tudinc,5:debiittatccaiorisprobabilitcrarguet ipfosi« quohuiufmodiebrictatis uclcrapuls debetur folutio, ec tlla eil ho ra tn qua crapuls folucntur . Tertio nota* Dicitlocucusfucrit.cxloqucia.n.iignificaturtaorga nacxtcriorumfenfuuqp ctiam tnteriorum cfTe anocur mento ebrtetattsrcuelata, hcet.n. moueretur localitcr 8C non loquerct,adhuc ilarct interiora organa ab ebri^ tatc ciTc ualdc laefa ut patct.ipfo tamen loquciitcfempcr sanonabiliccx ligmfieitur utttutcmiinagitiaduamjquf HIP P O. 78 ptindpiiim dS: fermonfsod cHeimpe^tatsi. Et ex iGx> patetquarc i n prima c<5cluiionedixit iisc uoceiiat, nS a utem dixit fine alio cxtcriori motu poteft <S^ alia alTi- gnari(^ufaliingua.n. ebriorum maxime pecc^<S^tm> pedit fermo.tertiaprobIeumacii.5Z,probieumatc.ii cr go foluitur lingua SC fermo euidms iignum cft utrtutc d^calorcmebrtecatcm uialTe.quare<S::c. Propterquid aute pcccatlIgua<S: fcrmo ebrio^ ni^. j.^blcumatii. Aphorifmus^ 6» Quiojfiqiie cetano apprehenduntiir,in qua^ taor diebus moriuntur» Si uero hos efFugerint, falui fiunt» Q^uia dtftentionc prf henduntur,fntr3 quartudic in /j». , icreunt.Sitn hos cuafcrintjConualcfcunt» Q^uicii.'^ a diftetionc corripiunc,inquatuor didbus L<0« pcf eunt.Si ucro has cfFugerint,fani fiunt. Expoiitiolacobi. Ifi:eaphoriimus.i!uaiBhabcc condufio&es, Secunda <ft ibi( Siuero.) Prima conclu fio apho.cicilla.Q.uicunq^ apprehenr duntur a cecano.i.fortcm patiuntur tctanum , in qua- tuordicbuscomunitcrfuntmorituri. Probatur.tcra,- f ctani nus clt aegricudo acutiiTima. crgo. tcnet. confajucatia, ^g^ quiaqueiibet fal/s ccrminacurin quarta , <SCnonadf^u ^aria» iem,cumnonponacurfaiubris,€rgoadmorte, Primo nota.VtcoIlig.tur&cundacercq.cap.8.dctccano. Tc- tanusdtdcur aegritudoofiiciai» prohibcns uirtute uor luncarie mociuam a concraAionc mSbroru , de quorii apctcudinc cft ur contrahantur propccr nocumcntum ia laccrtis^ ncr uis. L/y aegrtf udo cftgenus, ^quia huiuf modt aegricudo cft mala membri nguratio,ut.f. taiitcir tenfum mancat uccotrahi no poiTit a uirtutc,idco f gri tudo offidalts iiuc organicaxiidtur eoquod aegritudoin £gura efi; morbus organicus ucl oflSdalts. Ec (^citur prohibens uirtutem,quia liccc hoc ^pcdmientum iic x cotomebro uirtutctamen cxntcillaquf prindpalker operacur cotradtone Sc cxtcnfione mcmbrorum, ide» ipia prindpalitcr impcditur,ucl fortc quia a teianoiioa fcmpcr l^ditur autimpcditur con»a(9ao.non .n. rcpu- gnac uirtuti cxtcndcre membr um,cS^ nc»! tentante coa cracctpnc ficri tetanum , ^i^cuncnonimpcdicur aciua- licer contrai^io, fed boK^cicudo ud potcnciaconcra- hcndi.j&xquofcquicur noQquelibecmorbum^u ope racioaem laedere,fedquandoq^£>lamad:iuicacem ud ap dcudincmoperatioms,uca?sdccIaracum cfl. Perhoc Pria— autcmf;^4tctturderacioxicquorumnonefl: uoluncarie ptfmus concrahi ficuc priapifmus Sc fachiriafis qug func prfccr gd, Sc nacurales uirgf ccnfioncs,non.n.didcur aliqua iHarum fachi— difpofidonum nominaritecanuscumnoniniicmebro» ria£s« decui us apcitudine fit uol unjBrie contrahi. Dr c etia ^ hoc ateiioncalierum membrorumquibusnoncopecit uoluncat ia contra<ctio , utos cruiis Sc br^h^ . Per hoc autem q^ fubiungicur pr(^ter nocumentum ctc.di£fcrc a cenfione in mcmbro condngcnce propcer nocumcncii exifcensin iun<9:urK,qug ccnfionon efl^anoianomi- nanda^cii i^on fic pr<^ccrnocuraenciun exiflcns in ncr Teca-j uoueliacercis,fediniun«fturis. Sccundonoca. cctanii numdu in fuas difFercnrias diui<ji, ficuc diuidicur fpafmus. qui- plidc, dam .n . cit propor donacus,dC quid^n non proportiona cusad materiam. Intelligcndo {Mrrnon pr<^rctonatu admaccriam confcquentemntmmatcrif fuperabiinda tiam in mcmbro neruoib ud laccrmfo , ud <jcfe<9:ii m- mium.vtfupradcfpalbio diccbatur.<Sipotcfl hicfcqoi dolorem autfrigusc6gclansfincmatcria,ut fiin.a.me broofRdalis finc mufculi.b.c.ita ut.b. mufcuius uel la ccrtus fic motiuus ad partcm antcriorcm.<Si:,c.ad pof):&- riorcm,<5^ fuperueniat utriq^puncfcura aut cogdado ra donecufushiduomufculi a^qualcmnixumud conatu ^ciant^ucirusor^gtacm co&trahancuratjuncn, rei^ Digitized by Google ,^H^'cjnebmm tcoruoj nonflejdbilcnoa coatirahibtlc ^df^mevht^per irefiftcnc/am -c. non ad poftcriora pcr j-eiiltenciaa? .b.?3^q[ujbus conclude q^ thecanus cii fgri tudo,Ucef li fuojaturpf o talt impotentia concracfttonfs eJTcf accidens, Econtra ucro per proportionatu ad mate riam jncelJigeni^ma > ficut de fpafmo dicebatur. potcft enim fieri de replctione iicut ii matcria lacertor um im- plecjuSLaequaJiter fluet<&;profundccurin omnibus la-- f ertis alicuiw?membri,i|n4e dilatentur acqualiter, qua feoesxqualcmfactantnixumad conprahendum mem brumucrfusdiiferetfam politionisadqualintmociui, c unc.n.maneittt membrum tenfur» ad nuUa diffcren- tiam ponis flextJ^il^.Conlimiiitcr per omnia exinani- tioneficripotcftutpatec intuenti. Adpropoiitumhic irft fermo de chccano ^d materia proport(onaco dC cx pic nicudinc.calis.n.propriecltin criuquarta cerminabi- Te^a" jjg^ Tcrcionota.Huipfmodi chccanum mortaicm ciTe liusmor j jej.^jj, duplfcem^quia quidam cft uniucrfalis > quidam Wits^^* particularis.lnpropolitofcrmocftdc uniucrfali. nocii cnim eiiq» non omnesqui apprehendunc achecano par- ^icularipereunc in quatuor d(ebus,quiacalis fecundum plurimu non eft morcalis. Q^uarco noca.Non clfe in- licncionem Hippo.cjquicunq^ a chccano caliccr apprehc duncur pereanc in quacuor dicbus , ut pacec per auclo- rcs fcd uulc^j quieunq^ pericurc pcrcanc in quacuor dic busjquia a quatuor diebuscirca , quia.f. etiam contin- git ance i pfos mori.qug omm a func intelligenda fecun- dumpiurimuutpatebit. Huiusautcmcaufa fumipo- jcft exhoc.cu.n.huiufmodt tctanusfltmorbus peracu tus,uItimacftpugaauirtutiscontramateriam,<S:econ trajidcooportctuircucemcidlTime uinccrcueifuccum bcre.hocauccm cftprimadic critica a principio aegricu ^inisuddrca.ergo &:c. Sccunda conciufio. Patiences cccanum Sc tcrminum . quacuordicrumeffugiencesjfaluifiunc. Probafur.fgri tudine exiftenccpcraeuca,/! no interficic in cermino pc j-acuti morbi obcincc uircus, 6C morbusfuccumbic ,fed fiunceftica.crgopaccc confequcncia.<&: affumpcu fimi- |itcr,quiafcmper aegricudoperacucainccrfictc autfuc- cumbtt uirtuti in termino peracutiremoto aecidencali impedimenco . Prirno nota. Duplieiter incelligere pof- fumusxgrocanccnj cflFugercquarcam die. Primo abfolu te,quia.f.!n illa non moriat, Sc fic non clTct diclii Hip. ncceifarium.Sccundo inceiligi poceft effugere, quia cu allcuiationeiilumcranfgrcdi. <4;fubhocfenfu fecunda conciufione .procuiic Hippo. Ec caufa eft, quia ficuc ex hoc c^ Ecgrotans cx cccano non moritur in quarta, argui rur morbuni non pcrfeAe uirpuci efle dominance . 1 ca cconcra.exhocq» amorbo ifto no releuac corpus^qano ^erminacur iu quarca,arguicur uircuccm non dominari morbo.copleco domimo rcmanec f rgo pronofticacio dii bia, quia adhuc ftac uircucem fuccumi>ere Sc fifr mor- l5um3tdcocxponcndunjfecundomodo.fi hose^ugeric. .i.cu?nalleuiacidnctranfiuerit. Secvindonoca.Saluifi unc.i.ad fanicaccm moucncur uFdifponuncur Sc ^gritu do r«?ii|»'cur .ycl ialui fivinc.i.ad cancum producic ^gxi tudo q>iif<|icare polTumus tpf^n* elTe falubrem 8c aegro ^uice. tantcmliberandum. Simtlisfcntcntiauirtualiter coII< gi potcft fccunda ccrt^.alicga.capitulo. vbi dicitur cri- Iro tetani crifi fpafmi uelocioren} exiftere, Et eft uci-r iis.Etampliacur utpatcc. AphorifmUs. T* ppilepQxjquibas ante iapmtijte nafcuntur, ttiutatione habent , qtiibus uero poft uigdmu quintum annum.commoriuntur ut plurimum» *^^^' ComitiaJes, quibus antc pubercacem accidunt , mu- tatione rccipiunt,cj.busanno uicefimo. ^ . comoriunt, ^^* Q^uibuscunquicmorbi eomitiales, fiuntantcpu- bertaccm,mutationcm accijauntj^uibufcttHij amf fi" '0&Bfioq\iixip3^<xmm9UW^* ~ - - * • ' Expoficio lacobi. V iftcaphorifmus.duas hah>et condufioncs. Sccunda J «biC Q_ uibufcunqj uero). Pnmaconcluiioapho.cftifta. Epilcpfi^curant ucl funccuraiMlcs in corporibusin quibus nafcuncur ancc iuucncuccm.Probacur conclufio in caitbus corporibus remouentur 8C confumuntur cauff epilepfiae producftif us<S:conferuaciug.ergocondufiouera pacec confequi tia SC alTumptum arguitur, quia taita corpora a fupcr- fluitatibusphi<^matiasdepurar. Primonota.Q^uid Auer» fit eptiepfia etomncscius defcripcionespofic^ ab Auer. Serap , tercio collig.ulamo ca. ec aSerap.primofuibreuiari).. GaF. cap.Z3.<5i:aGaF.4.inceriorum.cap.2.<S^a Gordo-r Gorda^ nioca.deepilcpfia.&abAui primacerc:g.crac. 5.cap, Epifig de epilcpfia cacft^ funt, idco ad liia loca remitto ea , quae ca et de fupra iUo apho.dixi percurrice. Sccundo noca.Hui uf- noiacio modicpilepfia prouenirepoifcquandoc^ a caufaprimi diuerfai tiua,quandoqp ucro a caufacorporali uei per proprium ccrebri nocumentum,&; dicitur cerebraiis, uel per co- municacemabalf^smembriscrafmittencibus uaporem auc uencoficaccm auchumorem.& hjc a mebris crani- miccencibus recipitdenominationcm,utdicatur aliqua fix>machalis aiia myrachia,& ficde ai^s fecundum <^ a dtucrfismebris deuatur uapor aut maceriaad cerebrii pcrucnicns.vidicnanc]^ GaF.cibialem,ut.3 .interioru, cap.B.<S:Aui.alIeg.cap.idemaiTeric.6;::dicic Aui, ibf uidilTe fpacularcm 3c alia huiufmodi , 8c iht percurrite, Adpropoficum in apho. eftfcrmo dc cpilepiia acacor- poraliprouenience 8c pcr proprium ccrebri nocumen-- tum caufaca jquas proprig cercbralis didcur, hsec n.pro pcer mulca debilicaccm mebri, cuiusprincipaiic ucl prt dpalior palTio eft epilepfia cft r cfpecftu aiiquar um dilTi cilioriscuracioniB. Tercionoca. Pcrlyancciuuencu- tem. intclligcredcbaaaus omnemaetace anccccdenccni iuucncucem,uccoIligicurinc6menco,fiu€ calis|tasfit infantia uel pueritia ueladolcfcentia ucl quecunque. dc talibus.n.omnibusuenficaturcondufioapho. Q_uar tonoca.cauftmepilepfix cerebraliseiremulcipiice , u? prima tert^.alle.cap .quia tamenfecundum plurimum. cftphlegmatica.de illa maxime in propofito eft feriuo, Exquocolligiturcaufauerifi'cansapho.eo.n.q>corpo- reabaecacibusancecedenttbusadiuucncucem ccndenc^ mulcum exiccatur eiuscaiiditasd: reddicur-iialdeacuT ta<&: ex(ccatiua,idco cotpusiliudabhumidicacephieg- macica fupple pocilTime accedence iuuentuce depura^u? quarecaufacpilcpfi? iam diccg remouencur, Sc pfr con fequens cunc epilepfia habecmucacionem.i.tunc rectpi$: ^uram. Q_uinconoca.Hoccocumuciupluribusincel-r - > ligcndumeifcuerum. vbi.n.corpus ci(ct uaide dchil^ uel haberec cerebri uircucem ualde defciftiuam , hoc no , oporcerecelTcuerum. Ecincelfs Hippo.eftq>ficeftiu , pluribus, uelquiamcricohuiusmutacionis uei^tacisip :\. > faepilcpfia eft curg f^fccpciua j iicccmerico alceriuspof . ^, . . , ,^ ficcuraimpediri(&:c. ; Secunda conclufio. Homincs quibus exiftencibus» ^5.annorumnafcuncurepiIepfig,fecundum plurimu iliisepilepfgscommoriuncur,quia.f.noncuracur. Pxq bacur.huiufmodiepilepfig fiuica uchcmentiiTima cau faproduclf ,<Si: ca hocnon fuccc<3icraucacio fuarum ca rum remotiua.ergo condufio uera.patec confequencia^ 6c aifumpcum circa litceram declarabicur. Pnmo nor ta.Epilcpilaccrcbrali fnchoacepoft. I y.annum cxduo buspociifime arguitur diffiiculcas auc impoFicas curar • epilepfig.Primum eft forcicudocaufgipfam inducencis, Cii.n. hgc aegricudo fic maxime difproporcionalts hui^ aecacinonconcingitnifi proptcrcaufgipiius uehemen- tiam.Sccundo quia cpifiafitdefe aegricudo chronica» ucrifimiltcer Sc fecund um piurimum procelabicur ufi;^ ad primf feneiluciseuetum,ucl ucrfusiUudin quo cqs pusmfrfgidat hum<5resincrudantur<&; ingrolfanturi qupfiwai^fajgdifficiUccr^rt iQipo0ibilc.fieteius cj^ miQf . ' Digitized by Google A P H O. ratto. Exquopatecuericasrecuttd9a>ticIulion&. Se cund^ notanocanccr dixttplerunc^, quia hoc non eft ne cciTarium .contingic. n. quandoq^ utrtutcm ita fortem circ 6C regime bonu q> aeque Jbcnc curatur, ficut in ccr- to dato puero. tdeo <S<;c . Simiiisfententia huic coUigit prima tertg.trad . 5 .allcg. cap . dum inqutt. Eptlepfia quando<$ acciditadolefcentibus.fi ergo fiunt poft.Z $ . annosproptcr argritudine in cercbro dC propricin fub- ilantia ei us erit comunicans,<&: non feparabitur $C erit finis aAionis curg alleuiatio a prauitate ipfius (S;: tardi- tas paroxifini eius.Bt Hip.qutde dixitc^ epilcplla rcma netcu dsufqucquomoriuntur, utfupraapho. fccunda apho.45 ,Eteft utilis. Etampliatur utfupradidaSic. Aphorifinus. ' S» Qufcanc^ pleuretici fadi in. 14. diebus non purgantur,hi in empyema tranfeunt. yjpjjg^ Q^uibuscoftal^nonrepurganturcntraquartumdc cim um da.tm^x^ tn fuppuradoncm uertuntur . Lco* Q^utcunq^ morbo laterali laborantesin quatuordeci didbus non repurgantur,ht ad fuppurattone uertutur* Expofitiolacobi. Conclufioapho.cftifta.Q^utbufcucg pleurettds.iio purgatis in, 1 4. dic plcurefis tranfitin empyema. Pro batur.tn hutufmodi corporibusmateriafeciens plcure- fimfaaiatur&adpc."coris concauumpcllic. crgo&c. confcquentiatcnctpcrqutdaominiscmpyematis.&af Pleurc fumptumcircalitteramdedarabitur. Idem.lo.tra<fi:. iis caii 4.cap . i .dum inquit. Etquando non mundificatur cu pra<fd- fputo f n pleurcfi,tamen facit coUedionem. 8c fecundo cus. brcuiari) ubi pr gfentem allegat apho . E t cft udlis ta in a<flupronofticoqpoperatiuo utpatet. Etamphaturad -j - omniacorpora cuiufcunc^ setatis regis fexus uel natu^ Ifleurc. yaj. Primonota.PerpIeurefimintelligendumcireapa ^^^' . caliduminaliquolaterum pcAoriscontiogens dicftum ct uii di picurefis apleura uelmeliusapleuron grsece^ quodlati catur, ,jc j^jus importat.eft ergo plcurcticus talc patiensapa. Etdicitur hocapa caltdum,aut quia amateriapcndens . calida naturaliccr ibi coileAa,aut quia 8C fi naturaliter Conctf f j.fgjda cft.fit tame putrcdinc actu caiida. Sccuado no Plcurc tahuiufinodipleurefis.utcolligipotcft prfallegatislo- lisduf, cis,xS:notat,C6ctliatordiffcrcnda.99.cftduplcx.f. uc ra 3C nott uera . Vera cft apa calidum panniculi coftas . ^ pe(S:orisinteriustegentis,quaediciturpleuraueIpan- Auicc, jjiculf puimone &pe<flustnduaspartcsdiuidentis.Col Serap, jigiturhsecdiuifio utta<fcumeft. dccimaterti). all^at. X^^kfue, cap.<5^fecundo breuiari). I I.cap.^S: aMcfuein fuo de appropriatis.cap .depleurefi . Ad propofitum hic eft fcr mo dc ucra. Tcrtio nota. Plcurefis matcriam efTc poi^ fe multipiice, ut I locis haberi poteft prfaUcgatis , quta ^.f.cholcricam phlcgmadcamfanguineam 5i meFtcam. frcquentiusautem cftcholcricaproptercaufam notam confequcnter fangutnea,raro phlcgraadcaS: rarius mc fica.In propofitomaxime eft fermodc plcurefi chofica quamiacile SC facilisterminationis nominant. AJig ue- 10 funt diffidles fi ue diflftdlis tcrminadonis ct tardg .To ta autem cauia eft,quta fi non terminatur pleurefis dif p. fidlis in. 1 4. non conduderetur euidenter ipfam eiTead ?*'"^' cmpyema icrminandam . Q_uarto nota.PIcurcfis m ul lis tcr' t,pi,citerterminatur.C^uandoq^.n.perinfenfibae refo •**^*"*** ludonem. Q^uandoq^ ucro pcr fantadoncm. <^uado<^ uero ad fdtrofim fiuc adduritie,fcd hoc cft ranus. Ter niinata ucro adfantem quandoq? per fputum,quandoc^ pcr fluxum ucntris terminatur,<S: fic de aljgs. Ad propo £cum pcr purgationcm iutcliigtt omne modu termina'- c dontseiuseiiationefenfibiliauttfcnfibili,dutnpIcurc ^X^ fis tcrmf netur,Itcct dc terminattone per fputu tanq| ca !?^ ^ . muniori magis explicet Comentator. Q^idnto nota* timpyi jioipycjjia quandoc^ fumiproomnicoIIcAiocfaniofa> ^'* quaadoi^ ttcro pro coUc<fUoii$ iasiiti tn ^%am CQ&ca^' HIPPO* 79 .uo^ti^ibCDiacd^ifiterpedus&piilmottemiicai; em^ l>yccoshabenceaianid.collc(ftionmi ipe<fi;orecdmu£^ QominamusJVd ^pofitum 8c fi utroq^ modo poilic uc rificari apho.in propofito t«unen pes cmpyma fntelligi-j tur cmpyma fecundo modo diccum cuius uerificado hocmoMJo coprchendicur exiftence .n. plcurefi cholcri- cafacilt,non debet duscerminusdie. 1 4. tranf<:%nderc, 6c hoc utrtute matedg conucQienter dominante fiergo traafcendttjfignificatur uirtutcm maccrig non pofie do minari ucl impcrfc(fte,quarc (anabitur 8c rettnebitur matcria illtus,qua materia tandem locum apatis corro- dHt effiuetfamesj&in medtaftinocoHtgctur &pcr co confcquens&c. Echgceftcaufauertficansapho. Sc^ to nota.Non t^c intelfm Hippou^ftadm pleurcfis tran " ~ fcatad cmpyemain. 1 4.fed uulc<^fignifiartpfam cffc cnpoftcriiadcmpyana tcrminandafiue pcrmutanda* Aphoriftnus* 9* Phtfaifis fit maxime, in aetadbiis, a» iS^ anms, ufque ad.3 ^.annum» Tabcs maxime fit,per setatcs, ab anno dedmoocSa-^ Thsi uojad trjgcfimumquintum. Tabesfiunt maximc,accattbus, a^dmoodauo u% adtrigcfimumquintum. X/ea^- ExpofitK> lacobi. Conclufioapho.Phchifismaxmjccorportbusaduc- Btt a. 1 8 .anno maxtme uf^ ad.3 5 .annum. Prolsatur, boc tempore maxtmeoccurruntcauf^ phtWfim promo ue tes.ergo conclufio uera.patec confcquenda,<^ aiTum pcumctrcalitceramdcclarabitur. ldem.j.<anon.fen. _ . ^ 10 .trac.4 cap.de prgparadsadphchifim.lioc idcm fu- ■^"'^» praterdahuius.comcn.3 1 . Eteft udl^. Ecampli^ur ucpatec. Primonota.Hocnomc phtiiifisfumitur4'^, ^, . . Primo pro qualibet corporisprajtcrnaturalicofumpdo ?~5^''' nefiuc acalido fiue afrigidoproueniat. 8C taliterfumtc "^""* abI^c.2.febdumca.i.a:.H.tert^.trac.i.ca.defi^ pta4.;- gmsaegritudinum cordiS,<SC caliccrnon fumicur hic.Sc "l ^^ cundo procotius praetcrnaturali a>nfumpdonc SCcxio* «"^wic^» cadonc.<^ ficfumpfit Aui.Ioco 3C ca.allegads.5.pro ta cius confumpdonc confcquenccacctdeQdaanmig,^ fic primo ca.fcn.i .ca.deiiis qu^ proueniunc cxacdd€cibus animf .Q_uarco pro codusconfumf^tmc cofo^uencc ul ccracione puImonts,ucl adhucpro ulccre pulm<ai^ , ad , quodfequicurcociusconfumpdo^ailnerfumicurm^ pofico.d«!:dccima.ccrc^.crac.4..ca.de{AiJufi. Secundo pu*i.« noca, Phchifim cx m ulds caufispoiTc condngcre. Q_ua ^^?^" doi^ .n.acdiiccx asgricudincpropda in fubfenda pul- ^^- momscondngencc. vcapaccudueng fraAuranonab ™'^^'" aIiomembrocdmuntcaca<2ufa.Q^uandoq^uer6 onfe P^^* quicur nocumcncum abaI^mcbriscomunicacu,ucca tarrht acud acapicead pulmonc ddccn<knte 8c pulmo ocm ulccrands,auc maceria quacunc^ ajiaacuca auc c&x rofiua ad pulmoncm ab alto mebro cranfmiifa, ficuc in fquinanda<S:pleurcfi fgpe omcmgic. Concingic cdam quandoqi cauia primi dua , uc cxbo malo corrofiuo auc mcdidnapulmoni ucnenofa, uclqwcmarino&c. Ad propoficum hi c podfiimc fermo cft dephchtfi a>nf<^ue ce idcuspulmonis ud conf<^ucnte ueng puimonis rup^ turam .cc non.n.cx cacarrhtsmag^ in ds ficphclitiiscS no magis fiac in cis cacarrlii, Licec prolsaijiliccr Mcip^t fctin ds fierimaxime catarrhosacutos pro|»cr caKita cemc6plexi<»itsinipfis ctiammas^c osncingu; aper^ do uenf fflpuImonc.Prm]opro{»:crmordfnadoneseo]|t f n dbo 8c potu 8C ad:u ucncrcooiiocus edam inordina-« cos falten uigtlias.propter cdam fcruorc et acui cace taai guin^.Adh3nc.n.rupcuram ucn{^pr<»npceeftfubf^uf phchifis.Exquo infercur<^magisperacddcns ^porfc iftifuntadphchifimmagisal^parad j an pcrfecum m ipfis fic uircus&rcior apta nocumedstnduce tibus phskd Gmm^ rcfiftorc^fcd propccr cmiSm iam^^am^' Digitized by Google ~ t<xd6 nota caiifas cor um qu^ di cuntmf m c6mihto^ '(aHcecq»habcntcs crura tortajCollumlongUjd^pcAus tcnuc,funtintcraliospoqiruneparawa4 i?anc aegritu- d»iicm,uidcil3i. Aphorifmtis» lo» Qgicmic^ fquiaantia effugmnt,&: ad pulmo nem €is coauertiturjin diehus feptem moriutur* Si uero hos e&gerintjempyiciHunt. ThCt Q uiangtnam euaferinc,ijs in pulmonem abfceditur ^iricra fepcenos dies inf ercun?.iii tamen hos dies euafc lijicfuppurantur. IfCO» Q^uicunquc ab angina libcrantur , his ad pulmoncm ucrcicur ,<S; m fcptcm diebus pcreunt. Si uero has effu- ^erintjfuppurancur. Expofitio lacobi» Conclufio apho.eftifta. Q_uicun($fugiunt fquinan tiamconucriamin cisad pulmonem pcreuncin.7. die- buSjUt iit fenfus.tn quibufcunqucpcrmutarur fquina^ tia^dpulmone iUimoriuntur&c. Probacurincalibus rcpcriturmorbosacucusciidebihtaccuirtutis.ergoco clufio uera.paccc confequcntia, Sc alTumptum circalit S:9"^ jgj^ani deducctur . Primo nota. Pcr fquinantia intelli- "a od. gjjj^^sapagutrurisuclepiglotis prsfocatiuum.de quo fupraquarcahuius.34.<3^35-^P^o- Secundo noca. Pcr etfugere fquinantiam nou cll intcUigcndum cor pus fquinancicii a fquinantia ad fanitatem tedcre,fed.eftma teriamfquinanti^ alocogucturisadaliumlocii pcrmu- < tari ubialteriusfpccieicaufataegritudine.Si.n.permu- 22 er tetur ad pulmone caufat peripleumonia,ii ad cor fynco ^a P*"* ^ pulfum uel cremore cordis , (i ad neruos fpafmu "^"ad" iiaditoraacumcaufacuomitii^aute ilomachiperturba V^^Ai tionem,at fic dc al^s,ut colligicur nona certq. ca. de fi- Ti"a g«'S prQnofticawonu<5«:c. hic cangitur pcrmutatio ad A ^* puhnoni. TcrtionotanoeircincelfmHippo,ipfosmo Ai^if^. riin.y.diebuspoiTuncn.moriance. j.matcriacxiftecc plurimasSi: uircutcdcbili.Iccm ccia tardius uirtutcfor- ti SC materia minoris qputaus.fed dixit defeptcm , quia comunior ^ frcquentior cCx terminus iitarii fgritudi- num. Q_uartonota.NonciTeintcntione Hipp^.q>cm ncsmoriantur.contingit.n.ipfosltberari,licethgcper- TOutatio non lit laudabilis,fed opor cet fuppleri moiicu- Pmovc «. Q.uinto nota.Hic non fumi cmpyema proprie ficuc du- fup^ ^ ^P^- 9 '^^^ «^ft^ter pro cuiufcunqj matcrif faniatio SLtcr oc>»f^ "^ fit fenfusq> ii ettugiunt hps conucrtitur in em-' P'* pycma.i adfaniationcm ufempyici iiuc.Caufa aucem primi cft>quiapcrmutaca&c. figoificatur uirtuce clTe debile ,unde uerfus principalc m ebr um maceriam pcr- niutauic>quia tamcnhgc materiacolligicur in pulmonc facitaegritudine rortcm uelfadct,licetaegritudinc for- tf cxittence cum debtlicacc uirtucis 3c pcracuta fecundii plurimiiconangicmorsin feptima uelcicra. ideacS;:c. Sccunda pars fimilitcr patct , quiamaceria illa continec in loco ualdc calido . ergo in breui temporc efc apca fania ti «pfis crgo cflfugiencibus .7. diem faniabicur^acetia, ^pcr confequcns SCc. Ec cxhoc pacct caufa probans fc iPi^njda condulionem oiiusoblicus fui.patet eciam iftos fccunclii plurimii ad phthifim permutari fanie corrofi- vainpulmonediurctcnta.idcmcolligitur decima tcr- Ifii . tracta*4.cap.dcpcrfpJcumonia.ad principiii, Et efi: Dubia WtiIis.Etampliatur«&:c. Primudubiii. Perquauiam ■ expcilercturmatcriaagutturcadpulmone. Patetre-^ fponfxo. Secundudubra. Q_uareitacito ,quiatu fep- tem dieb us iiia materia ianiatur,quia co uerticur ad em pycmajubiauce cacarrhino nifi logo teporematura.t, Patci; cau^ quia continetur i n loco calidiori.(S^c . Aphorifmus* U* Quiaphthifimoleftantur fifputu qualecijc^ ptpmintgrauetoetfuper cgrboaes effijfmn,^ capili a capfte deffu unt^mor tate. Q.uitabcinfefi:antur,riquoddefpuunt ^f cxtufri- r^i^^, unt,grauitcr oJctin ignem impolJf um, 5!:vapiili dettu- pntjletalccft. O uitabemoIeftantur,fi fputum quod cxtufTiunt I^«f» graue oiet iniectum carbonibus , 6C capilli a capitc de- iiuuntslccale, Expoficio lacobi. Ifle aphorifmus.duashabet condufiones. Secunda ^ ibi(£cficapilii.) • Prima conclufio eft ifla. Sputu fuper carbones eitur fum grauicer ff cens morcale eft iignum in omnibus , c^ ^ aphchifimoleftancur.Probacurhuiufmodi fpuciifigni £cat uehemence pucrefaclcone ia membris fpincuali- bus.ergoconclufiouera. patecconfequencia. a^aiTum p, . . ptum drca licceram dcciarabitur. Primo noca.Htcfu- ^;* mi phchifim propriepro ulccrc pulmonis cu cocius con- ^f^f^* • fumpcionc. Sccundo noca.Ex fpuco m ulciphciccr ligm ficaripolTecxcolorc, fubftanciamulcicudmc.faporcsS!: p- - ^ odorchiccxodorcfignificat; Etdeclaratuquid<&:qua ^? ,. litcrquohbetiflorum figmficat. Tcrtionoca.Pergra =.^««»'- uicer fgcens incclligic fjtorcm horribile ,non talem qua- lis confurgit cx fola aduftioncfuper carbones , Ud cx rc uehementer putrida. Q^uarto nota nocancer dixtfic fu per carbonescflFufum.fputo.n .infrigidaco quiefcic eua- poraciopucridaab co eleuaca.pofico aucem fuper carbq nes cxdcacur 8C cleuacur,quare cunc m.agis pcrcipicur. - - . . / : Q uinto noca.Non folum ex hoc coprehendi fputum cJTeputridu,fedctianicxproiccT:ioneipfius<5c:receptib - ne in uafe aquc pleno,q» si f undu dto pctierit , fignii ett , _ .- <j> cft putridum*si auce non,non. vt dccima ccjti) .de piz rc 8C fanie.cuius caufa fumicur ex hoc , quta ex pucrcfa Tra.^i ccionccxhalancparcesfubciles rcmanencibus cerrcltri ca.-l-7. busgrauibusquare ubifputuprioaqugnacurahcerfa . - - pernacabat pofteriusfundiipecitpropteripfumphleg- . . « mamuitumdcaereinfecocluderc.d:fimiliteraliafpu ,. ,:- ^ ta non putrida.quod intelligcnda eft perfeueratc figno . vbi.n.nonperfcucretnonhabct.euidentiara paucacni matenaretentainpulmonccatarrhali uclalia cohtin- gens eft ipfam faniari 3c f gcere.ideo <Sic . . , < • Secundaconclufio.CapiHtcfflucnccsacapiteinmoIc ftacis a phthifi funt mortaie fignum. Probatur. huiuC- modi capillorum defluxus iignificat.maxiraa humidf naturalismcmbrorum exiccationem 5; uirtutisdcbif -_ -.- . litatem.crgo.concluliouera. <&:aiTumptum circalitte- CapiHo ramdedarabitur. Primonota, Capilios propccrmul--r.udc-^ tas caufaspolTcdeficere uel defluere. Primo prppter hu fluug morcm corrofiuum exiccantem refoiuentc uei corrodc cauf«» tcm fubftantiam radicis piii , aut etiam refoiuence uapQ rem in ptlum conucrtendu Sc ipfum exterminante . Se- cundoproptermalam complexione iiccam ueicalidanj maccria illa ficca confumencem . Similiter propcer fr^- gidicatem poros conftringente dC prohibencem tranii- tum SCc. Item propter humorem oppilancem fimilif propterJiutrimcntidefectii.AdpropoiuumhicpotiiTi- menon propter particularcm caufam , fedmerito confu ptionisaphthiJiprouententis,dehacenim eftfcrmo. Ex quo coUigitur caufa ucrificansapho.quia fignificat in toto maguam immo ultimata exiccatione prgceiTifTe hocautemftantcphthificftmortalc.tdeo<&:c. Aliaeti- am caufa eft defeclus humi di allfgantis capillos cucim> licecaucemdefectusconfequaturdebilitate uirtutisriv tri ttug in toto cx paucitate fpiritus uitalts , Sc ob hoc dc fcctiun uirtutis hepatis.Et pofTumu^ addere f umos acu tos pcr totiun tn phthifico multiplicatos , 8c cutis humi ditatescs:iccantcs<Si:confumcnces. Similis fencencia q^ tum ad prtmam conclu/ionem fumtcur decima cerci) . ai icg ca.dcpure<S;;fanic.<S^ci^tumadfecundaibide.cap, 4c.iigaisphthif]^$.£(cll;uttlis,£tampliaturutpatet« , Aphorifmu§ Digitized by Google Auice. Scrap. JAcfux Phchi' £scan cus» Thc. A P H O. Aphorifmus» ix; Quibufcun^phchiGdscapflfideflmiiit^diar^ rhoza peruenicnc€,moriuntur. Q^uibus pcr cabcm capilli dcfluunt, ij fupcrucnicn- tcalui ftucfi^ioiiemoriunmr. Q_uibufcu ncj talc laborantifausjcapilli a capitc dc- fiuuQCjhis alui^Huuio ruperuemcntemoriuntur, Expolitiolacobi. Codufio apho.cft ifta. Diarrhaa fupcrucnies phthi ficis aquibusdcfluuntcapiUicft iignum mortale.Patec quia fignificat ultirbata debilitate . ergo codufio uera. patet confequcncta.<Si^ aiTumptum circa lit tera declara bttur. Primonota.Licetdediarrhcea propricfumpta ut.f.diftinguitur contra licnteriam 8c dyflcntcria pof- fet apho.ucrificariqugcft fluxushumoralis Scc* hic th dtarrhoeicxtcndipoteftadomne fluxu fiuefueritciba lisfluehumoraliscum excoriationc uel finc cxcoriatio aedum tamcn uirtutiscontentiugdefcdlumconfequa- $ur. Secundo nota.Huiufmodi fluxu multaspofle cofc qui caufas . In ^pofi to aute fcrmo cft de huiufhiodi flu xuconfequentcdebilitacem uirtutisregitiuae totius.ex phthifi.n.debtlitato calorc cordts in toto dcbilitate caa uirtute naturali hepatis ,debtlitatur tam contcntiuaqp digeftiua uirtus,qu3re fluxusfupcrucnit humoralis uif cibalis. Ex hoc colIigt"t caufa uerificans apho . Ex quo patetquaredtxitfuperuenit .f, cafuipilorii denotac.n, Jiancdiarrhceam uirtutisconfcquicontentius defc<ftu. cuius dcfe<ftus arguitur ex cafu capillorii.cx hoc arguic defe<fc us caltdi .Schu .naturalis in toto,^ per confeques iiirtutiscontentiuf dcfecftus. Tcrtionota. Hoccircfi gn um 3c caufam mort alem , ut colligitur in comcnto , aa .n. mortale fignil pro quanto fignificat quod dictii cft.Eft etiam morcalis caufa,quia cn hoc eft maioris dc bihtatis cum per huiufmodj fliixum humiditate natu- xaleseuacuentur ncc cibusdebtto tepore retineatur ut iiirtusfoucatur cx eo , quare per amplius profternitur. Ideo in comento concluditur non folum exhocmortem abfolutc fignificarifuturam , fed etiam fignificatur ip- (km efle utctnam . Similis fcntentta colhgitur decima tcrtjg.tra<fl.4.cap.de fignisphthifis.^ aferap.Z . brc- uiar g.cap. 2 Z. f.de phthi fi. Eteft utiIisapho.ina<ftu^ noftico utpatctEtampliatur ad oia corpora cuiufcii -^ fexus&c.in quibusfit ciihuiufraodi fignisphthifis.ee Mcfue in fuodc appropriatisxap .dephthifi «Siic . Aphoriimus. I3* Quicunquc Iknguinem rpumofumexpuunt; his ex pulmone cdudio fic. Q^ui fpumantcm fanijuiucm deipuunt , jjs dc pul- inone educttur. ^ Q. uicunquefpumofum fanguine cxpuunc , his e pul monccducciofit. Expofitio lacobf. Conclufio apho.Sanguis fpumofuspcr fputum cgre- dicns egrcdicur expulmonc. Probatur.fanguis cx mcm bro aliquo egrcdicns dcbet proportionari mebro aquo cgrcditur.crgo (5«:c.patct.confequcntia.<5k: alTumptun» cfrcaltttcram declarabitur. Primonota.Q^iwdpcrfpu mam <S::fpumofum corpusfitintelltgendii utafs dccla. ratum cft.^fupraquartahuiusapho.^.Sanguine ci^o fpumofum duplicitcr poirumusintelligcrc.Primo fecu dumparte eius fupcr£dalcm parttbus quibufija acris partibusfanguinisinclufis<5(: ampuUas quafdacaufan- tihuSySc iti fupcrficicm fupcriorcm fanguinc potetibus Sagufs ^^"*^ uidcmus frequcntcr phlobotomia.Secundo poiTu- ibiiofas nausimaginarifanguine fpumofum fecundiitotafub- jdrdu'. ft^tiacius,ita.f.<j»nonfitparteciusnotabiIe r^crirc 'qu^nonficfpumo(a. ^dpropofitui^ fi utro(]^a)odo I incclligipoi&c pociifioiciccundoinodo cft boctQt^igl Thc* HIPPO. Jo dum*. Seeu&diot)Otanoca£er^'dilefle,per^uti,qufa £ ab fUis alio modo cxpcllcrecur ut pcr iK^micum non cf fccfigniiipfumcxpulmonecduci. Tcrcionota, Hoc potiilGimc intcIJ.gcndum fi cum cufTf ^cdiacur afsnd. Q^uarco nota.Expulmonc.f .cx fubftantfapuImOT^ ^a ipugioficaccfua.Sedido expulmone, q3 ex aliquo f pulmonc c6ceco,cc fic ex ucna uel arccna pulinor»». Ad propofitum fcCundu ucrunc]^modum potcft ueti&caLri apho.vc ficfcnfus.pulmonisfubiif^da uclalfqt»> inf^ ftancia pulmonis cotcntofiteduoHo. Si.n. futrh&st^ guis fccundii fc cocii fpumofus, uc non fic i n co rcpcrwc nocalMle quancicace non fpumofam,fignifi^chocegTC di cx fub£baciapuImonis auci nfcnfiJ^libus ucnis g fub ftanciam pulmonis dtf{»crfis udcarum extrcmitacibus co q» ficut fang uisacccckt ad n utri cndu pulmone .i ca ta modofub(i:anti4^<bfponccur (ecundufubftantfi pulmo nisdtfpofi»one,fcdfubftancfapulmoniscftipogtofa.er «^ go&c.Confimiliccrctiamfi^rcdicurex uenaQoa ca ^^"^ ca fpumoficacc ficipumofus. Ex quo paccc magis fpn-' ^P^"*^ mofum elTc ianguinem cgrcdicnce ex ucna pulmonis qp " ^^ altcriusmebri. Vndcpatctcaulauerificansapho. Si- 9fi^* milf s fcnccncia huic coUigicur. J .canon.fm . i o. crac.3 . **"** cap .dc fpuco fanguinis facis ad princi^ii.&.2 .breuia- rg . 2 -f.cap . Et cft aphu^r . vtilis in ad:u of^ratiuo uc pa- ccc. E c ampliacur ad omnia a>rpora in qbus coctng^ Can ^uintsipucii cii coditionibus fam di<ftfs<5^c. Aphorifmus/ 14» Phthifi habito diarrhcca (u^acnietCjmortalc: Tabc detec^ fl ui^i oal ui acccdcns,lecdacft« A tabc habito profl uui ii alui fupcrucnicns, Jetale^ Expofido lacobi. Iftcapho.patct ex apho.13.cum coquodad<&Q>oi mcntatorin commcnto ^c. Aphori/miK» 15. Quicunc^cxplcurcti'dccmpyidfiunt»Cpinv geaturin.40«dicbus3aqiiadicruptiirafeqiae^ icunt Si uero non,itt phthifimtranfcum; Q^ui a cofiali fuppuratur,ii i ntraquai^ragdima dic Tlie^ ' a quo fe^fta cft cruptio repuigentur, leuantur* Al»qui iranfcunt in cabcm . Q^uicunq^exmorboIatcKdifuppurantur^fiaiqua- Leo^ ^aginta ^cbus pui^;antur,adie a quafit riqxioalibera tur.Sf uero non^ad tabcm traBfttmc E^x>ficio lacoSx. Iftcaphori(a2us.duashabetcoiidufiones. Secundae ibi(Siucro.) Prima condufio apho.St fscflf onpyldexi^urecfde purgcntur in.40.diel3usabilla AcquafQccpart^tura talcs (anantur. Probatur, quia in ills perfcd:crcmouct yclcradicaturmaccrialadens«mpy«iia.ei^ocddufio ucra.patcc,con/cqucncia.& aifumptum drca Hcccradc darabicur. Primonoca. In^^poficopoiTcfumicmpyc Einpyc mapropric&comuniccrutfupra. &cundo nota.no- ma du- tantcrdixificcxpIcurccidc.Primoqttcahgc frcqucntcr plicic. eucnit S^facilius. Sccundo quia fi cx pcnphlcumonfa, quod ctiamfrcqucnccr ikk: contmgic ficri non dTcc uci^t daco <j>in.40 . Acbus cuacuarcciu: maceria , al cx pcri- phlcumonia rcmancac ulcus dc noGLbiUs £>{ucio C(ma<- nuicacisinpulmonc. Tcrcio noca.Noncflrc.mcciicione Hippo.folum jin .40 .dicbus poffe fieri liuf ufiooiK pur- gacioncm,icd debec incclligi a40. dieda^ poiTunc er-' goancc.40.<&c canq^ acu^um cerminus aegritudinu quemcualiquatranfiuerita^ricudo material^iecuiV'* dum plurtfnil eilnotaI»Iiccr proli xa . contitigf t tamcn 3C ulcra Sc dcra ali qua cal^ ccrmmari fccundu uaria dffpoficionem ufrcuc^d^matcria>idicadhucpropori^ siis uircututisadmatcriam, utaTsff |:»us &&cqucnter dedantuiac^ Q.uattoii^aooma:^<^uxke£fead Digitized by Google frhc» , f» A a T I. die ruptufe>curn.n.plcur€fis& ernpycmai!ntag^itu> ainc§ 4i^ticz^ ddtmftas debe t habere cnfcs 6C dier u cri ' - iicorum coputaaones. Npn crgo dcbct fieri computa- tio aprincipiopicurefisifcd a principio empyeraatis.hu iusautenjprincipiumfuitindterupcurf . dum.n. ruptii jfuit apa latcrisjreccptafuit «latcria in t^mporc media- iaino .3C f ota caufa cft,guia alia e acftio uirtutis in maic i-ia 8c ^lia pugna.poftqua cflFufa ^ft mat^ria 3Cg, 8c alia poft^p cpllecta crit in peAoris concauOjUnde ^tiam aha ^rit cr ifis,<&: alia confequf nter coputatio, Q^uinto no- ta.Non ciTc intciXm Hippo,(j> fi eu^cuatur cmpyemaas matcria rcmoueretur cmpycma.hoc.n.cfTet inartificia ie dictum quod quilibetnouit , fcd uult q> fanetur xgro iansjquia egrcditurpcriculii cadencJi inphthilim, quog fncurrcrcp fi ultra 40.dics fanies notabiiit i etincbitur. Sccunda coflufio.Huiufmodi cprporibus in.4P . 4fe jjjusnonpurgatis ciriciunturphthifici. Probaturfic.ta ^alibus afanie Ipngo tcmpore retenta ulceratur pui-; pio ergo <S^c .patct confcquentia cx quid nominis phthi fis.ai aflTumptum circalittcram dcciarabitur»^. ?rimo poia.lSon eifcintclfm Hippo.q» uoil^erfaliter il np pur gantur tranfean^ in phth* fim^quia polfec materia illa g inutari ad aliu§ mcmbrum 3c^% caufarc aegritudinem iit ad hcp'ar,guttur,et fic de aIi)s.Sed codufio eft ficgl<? fandafinonpurgenturita utadhuc empyiciman^^nt, iuncpctaiutanjur adphthifimj^S^ fic mfelle^it Hippp, SccundohotautComen.incommento.Sanicsad pul- inonem effufa efficitur cali^a ualdc 6c acuta,quare esic ^atditabefedtpulmonis fubftatiam filongo temporc retineatuT,<&: tande aeuitatc fua ulc^rat pulraonis fub- ftantiara corrodcndo,6<:per confequ?ns phthifim cau- iat.Extftocolligitur caufa uerificasapho.Si.n.no pur getur in,49.diebuscurafignificatur yirtu?e impotcn- ie dfead hanc faniem cxpcliendamjquarc Ipn^o t?mpp rc uiterius retincbicurjd^ cx confcq ucntipulmone ulce rabicuel ilgnificacur uirtutem iam ica cife debilem 8C ^z^^ct^m 8C pulmonem tabefiadii ut materiam hac no fupcrecjquarelongioiri tcmporeretenta caufabit phtiii fimfccuQ4iimo4umiam4lAu. Etfimilisiencetia col ligitur decim.a tertg . tr ac.4 .<Sc: cap . 7 , dc fignis permu. tationispicrurcfis.<xquando non mundi^catur plcurcti Cus poft.40.d1es> tunciam ca<Jitm pcriphfcumonia 6C phthifim.a: fecundo brcuiar^ .2 . cap .f.de pleurcfi ,ubi prgfentcm allcgatapho.Et u?rif;catur aphp. Ec cft uti* lis in a<ftupra Aico 8c pronofi:ico d: opcratiuo ut patet. it ampliatur ad ommia corpora in quibus pleur efis con cingit calitcr ad cmpyema pcrmutari <5^c * Aphorifmus. i<5* Calidum , nocet hoc frequenter utentibus. Camium effeminacionemfadCjneruorumin^ continentiam , menas ftuporem fluxum fan^ guiais,&: defe<Sion?5 rpiritus,quiburdam uero, S^morsfequitur. Calidu detrimenta h|c infcri: gsqui imodicc utiitur, Carnis efFgminationem,ncruorum mcohtinentiaimcn tistorpedinesfanguinisprofufioncmjanimgdefcclione ^uibusabolitio fequitur» j^eo» Calidum, ubi quisfgpius cp utatur , hgcmalaaffert. Carnmm cfF^mmationcm, neruorum inconcincntiam, fpentis iorporcm,profluuiafangumis , animi dc£c<fcio' ucm^haecad quae mors, . Expofitiolacobi. Conclufio apho.cftifta. Calidum nocct co frequcn- ter utcntibus. Probatur .huiufmodi calidu corpus ana tur^i teperic diftrahit.crjgo 8Cc» patet confequcntia 3C Auice. affumptumprobatur, quiacarnium facitetfe ^^mina jGaficu tionemneruorii incontincntiamfiuedebilitate,mcn- «ufcfic^ tisftuporcm6«:c.ergo«S:c. Similisfcntentiacolligitur ^ ^£u£recHa4apriim,iaprimaru!?|Q|^;4Q(»^»P^ dc hts.qug proueniuntex ufu balnci.quodinctpit fic, q bakei dam ornatcioquentiu <&:c.Etcft utiiisin acftu pracfcico can pra 8C operatiuo ut patet , (Si ampliatur ad oia corpora h u- cticus t% i ufmodi bahieo aduali calido nimiii ute tia. Primo no ogatt— ta. Antiquo tcmpore,ut cpUigitur in hbro de regimine m$t' , fani!homincsc6munitcrppft exerciiiumbahjeo aquaeBalaei d^lcismcdiocritcrcalidg.f!faniut?bantur,inquomuI' ^mi toticnsmultg confcquebantur utilitatcg in refolutionc apud a» fupcrfluitatumqu| cx?ratioderelinquuntur 6<:remo> ttquos tionelafiuatiscxercitiumcpfcquentis, ut colligi potcft 8C uc|* terpaprimi.doc.2,2, cap.netamen in huiufmodibal' iitas» nei ufu nimiummoraremur hic pofuit apho- hiicper ca. iidii.n.intellexit acftualc uc balnei. S^cundonota. Ha t ufmo^i calidi ufum noccre ex inconuenienti applicatio nCjquarc cife poccft inconueniens aut ex parce qualica- . tis^putaintcnfionisuclremiifionisaut mor|,autexpar . tc diipofitionis corporis,ut puta fi fit ciljacum repietum auc f ameiicu,aut ex nimia ipfi us frequcntia, ut locis al- iegatis habere poteft,hic autem expreffit foium frequea tia.^ tu dcclara quomodo al^s modis nocct .Tcrrio no- ta . picit hoc relati ue ut fit fenfus . calidii nocct ipfo caFo utentibuSjintelligendo f r equen cer pl us q^ corpori con- ueniat , fc<;undriiudiciu prac^tici medici djfpofitionem forporis^ balnci operationem ipter fe coparatis. yfus .n.uni corpori frequentior c^ oportetnon eifetalieri fre ques,fedf6rtemcdiocrisautrarus,. Q^uarto nota.Hts f ufmp4i calidi ufum crarniumfacercefficminatione , in- teihgendp infrigidacioncm cii remoUitionc 8c laxitatc quadam,qualis in mulicribusrepcritur.hoc.n.frcquen tiusdebitooccurrente,muItumdefpiritu ^Ss: calore na- turaji refoiuitur,quareinfrigidatur corpus, humidita- tc etiamfuanimia per porospcnetrante,carnem remoi h"c,un<Jeremancccaro frigidahumidalaxa. debilitato. cnim calorcnaturaii fuperabundatephlcgmate circaip- fum retineniur humiditatcs fuperfluc ipfam moliificaa tes, i4?o <S:c , Q_uinto nota, r er eandem caufam fade neruor um inconcinentia , quia firmi funt 8c non conci- nencesd: foiidi folidicace requifica ad neruorum opera- tioncs.ipfi? nanqftitahumecmcis 8c remoUicis rclaxan- tur,s3^ funt ftuidi ucl iaxi. Scxto nota. Pcr mcntis ft u Mmtk pore debcmus inteiligere uirtutiscognofcitiu9,aut ctia itupor aliarumuirtutumtnteriorumcognofcitiuarum hebe^ qui4- tu^nemin fuis operationibus>qu^ a^flio potcft cife di- minutaautforcecorrupca,iicetpoifitextendiadoium - jfcnfationum ta interior um q^ cxcerior um operationes, - - hocn.xibre fpirisum mulcum refoluenccanimaiem et uicalemfpiritii eciam infrigidance 8c humcvftancehebe tantur operationes uirtutum cognofcitiuar um tatncri fccarum qp excrifecara,quarc uidetur homo ficut ftupi dusj^iiisftuporpprie fitaegritudo infenfu tactus. 1 1 ♦ , , tcrcg.cap^deftupore. Septirao nota. Fiuxum fangui i^hioiJo nispotiifimfincorporibusadhoc difpofitisfequi.facit tomati^ cnifijacfualicaiiditatefanguinemadfupcriora<&: pue- ^ ^" iias'moueri.rare£icitetiam<S<:ampliatfanguinem in fii nu uel isdimenfionibusquaremagisrepicnturuengrarefactt pe^« *P ctian)(^moliificatoriiicia ucnarumquare difponunr pter ac adapertionem,propterqu.odphlobotomati exmanute teneat^ ncntmanuminaqu^calida. Octauonota. Defection^ manui fpiritusfcquirefolutionem <5<:fanguinis fl.uxum,uic^ ^^^ autemaximcfanguinc<S!:fpiricuconfiftit quareadh.^c «^- morscftaptafubfcqui. d:potcfttntclligiad hgcommX. fciliectnocumentafupranarrata.f.fanguinis flluxum ec fpiritus d^fectionpm.f.quia cuacuatur fanguin^ Qt.q,ui? non rcgnantifr fanguinc defidcnPP>quarc 8cc^ Aphorifmus. 17* jFrigidumuero/pafmos,5(:te£anos, dC nigro re§&:tebriumrigores. Fri<Ja,c6 uujfio cs ,difte tiopSjliuorcSjrigprcs f ebriles The* Frigi4um aucco) cofluulfioncs,diftentioncs,liuores, Lco , Digitized by Google A P H O R^ ExpoiiMoIacobi, CocIufioapho.eftifta.Frigidfi eftcaufansfpafmum ^ retanu 3C rigores febriu 6c alia ut f cbrcs. Probar ur . frig(drieftc3ufapr2etcrnaturalisc6cracftiQnis<S: fimili tcr ccnfionismebri, morcificat fpiricu <3c caufac fubico . . , . »i?alaa3 fenfacione in laccrtofis mebris, crgo caufat fpaf Frigiai ojmj, cetanu «Sic.cofcqucntia tenct. 3C aifumpcu circa *^|^'^^'' litteradeclaraljitur. Similis fcntentia huic coUigitur. ini eitc j j ,primt.doc.2.fumma.2.ca.li.f.decaufismotuum iftus ca jj^jj naturalm. (SC hoc q^tum ad illudquoddicicdefpaf- ^ P^^^moa^rigore.iS^.li.tcrtiJquantuadilludquoddc fpaf ffiQUS» jjjo ^r ict^no.Sc quatu ad id quod dc rigore prima quar i:r.tract,2.c.i .putrcdoaccidit.<&;.8. prob. ^blcumatc primo,8cq^tam ad febre .primaquarti.ca.dc ephimera exfrigorc. £t eft utilisaphor .in adtu pracftico utpatcc. Bcampliacuradomniacorporaquibus frigus indcbite occurric. Primo nota. Aqua f rigida corpori noftro fc- cundu debicu modu oceurens mulca poccft facere iuua jnenca coUigenda.j .primi.doc.2.c.5 .f.dc balncacronc cum aquafrigida. Q^uia camen indebicc occurrcnte ca ^ti tate ^ qualttate qp ecia frequetia ex parte etia difpo iitionis cprporis indebitc occurrens plurimapotcft in- ^ £errcnocumentautta<ftainlittcra>&adhucmulto plu ya , ideo hicfpecialitcr introduxit iftum aphor. cius m debicum occurfum expartc frcquentiae concerncntem* Secundonota. Spaftnu 3c tctanii cx ufu aquae frigidae inioderato^ucnicnteeircpoire primo proportionacii admateria<Si:rcpFonalemateriahumorali replente ut ii propterfrigiditatc rctineant fuperfluitates phlegma ticae in neruisd: cogregent ncruos cotrahe tes dC poros dilacaiues.Similiter tctanii ut fi in mebro retenta mate yia untformitcr aggregcr ut iiat mebrum penitusinflc xibik, eode modo repFonale ut ue tofitate untformiter pcr tota fubftantia me bri,d: eric tetanus uel cugeCsaut deformiter 8c crit fpafmus.Cofimilitcr in non ^portio a^to admatcria cogclando &: co trahendo etiam imifor miter cogelando iict tctanus. 8c hg coia fupra declarata JsJioTor funtplcnc<&: no folii ab aqua, fed abaercfrigido ctalijs «u5. *^^^ -^ iiunc. Tertio no?a Nigrore .i.colore liuidu ad ni Arifto. S^^^i^^ tcndente,dequo in come.plene.&.8. ^bleu- ' matum primo ,^bic . ca ufa patec . Q_ uarco nota . Febre eciam cofequi primo cphimera cxdbftrucfiione poroi^a non euentato calido, quare fupcrinccndit <S^ inflaxnac. Tra.I , fi«^ihter eciaputrida crafpirationcprohibita. primodc <a.3i»* ^^^^^^^^^^^^^^•^'^'^P^^'^^^^^^^' Q_uinto-nota. Eigor* l^igor^sfebriu ut infcbribuspedetibusaiBatcria frigt fcbris. <^^3Q^2e inprindpio paroxifmi delatafupermufculosct Auice*. ^^certos caufat.rigore,ga motuillu cocufiuii,ficutc6-« Arifto» «"g'tin principioquartanae,dequo primaquartf^trac. * 2.ca.de rigore. etia.29. ^blcumatii. ^blcumatc.i o. Aphorifoms. ^S. Fngidu inimicu nertiis,o{Iibus dedhm^cere^ bro fpinali mcdwII^.Carm uero,utiIe5(:amicEf, ^hci Frigida,oiribus,dentibus,neru(s,ccrcbrOjmeduH2^ dorfali, inimica cft .Calida ucro amica cft . S-^eo» Frigidum,inimicum oiTibuSjdcntibus, neruis, cere- brOjfpinalimedullae.Calidum ucro ucilc. Expofitfo lacobi. Iftcaphor.duashabct condufioncs. Secunda cft ibi (Calidumuero.) Primacondufio. Frigidu cft inimicii ncruis oiTibus dcntibus ccrebro& ipinali meduIlae.Probatur.haec.n, oiamebrahntmodicucaiorcminnatii.crgooccurretc frigido multum laeduntur , 8c pcr cofequens 8Cc. paccc Confequentia.& aiTumpcum circa Utteram dcdarabit. Primo nota. Licet de aquafrigida fit fpccialitcr poil tus apho.dc quolibcc tamcn frigido potciiintdligi a<Xii autpotcntiafiucpcrfcfiucperacddes. Secundonota. 5^ocffcncruisqyi*c6pIc2poaaruifri^idacft,u|id?laal« H I P P O, Sx c»rr4impitmodicumcalorecius.fac3c^ia fpfuta cogc lans ipedit fenfatione et motiuaopera«one eius.patcc. Tercionota.Frigidiinocadcntibus. Primo proptcr candem caufam. Secundo quia ualde funtcxcerius op- jx>fiti . u alde etiam nocec fi pri usoccurrcmc ealido fuiaV to frigidum occurrat^Scptima cert^.cap . de coferuatio Auice , iiedentium.Ecpcridempatec<j>ombusoranibuslaccr ' tis&panniculisnocec. Q^uartonota. Nonfolumcerc brofumpcopromeduiIari'fubttancia,fedeciam udaoH ni eiuspropter eafdem cauias qux dicftas funt. Secunda cocl ufio . Calidu omnibus conferc 8c fimilit cftcisamicxi. Probacur. calidiicftai^itacis naturalis iftarumparcium naturalitcr coieruatiuii. ergo coclu- ilo uera.patet con&qucntia.&: aiTumpcu circa licteram ^ j . . - declarabitur. Prinionota. Percaliduminpropofitol Ca^iaa tclligendum cffe quodcunq^calidumoderateoccurres 9^*^' corporictpfatismebris,talcamicu.circ. Secudo noca. Tam cajidu fupcrfiuu ^ frigidii fupcrfi uii nocec corpo ri, iicuc ecofra ta frigidii modcratu o.ccurrens <^ caiidii cofcrt.calidu tanje diciiamicu 8c{rigidu. inimicu , ga ali)sparibus plus laedit frigtdii qp calidii.fi indcceter oc currac etiafub maiori mefiira eopetic caJida^ higida imo ifub aliqua me fura calidii cofortac fulsqua fi frigi-^ dumoccurrerecmortificaret<Scftupcfacer£c. Similcixi fentcntia huic totali colligc prima primi .cap .de cople- xionibus.<&:ibide doc.^.cap.j.^S: fen.4.2.cap><5^ali qualitcr fccuda primi .doc.3 cap .3 .f.dc fignis coplcxio nurn.f.in.^.gencreiignorii.&fcciidatercq.ca.primo, &:fcptima ccrti).2.cap.f.dec6i«ruarionc deriii.<Si: prt matcrcij.cap.de canonibus aegricudinu hq>ads uide^ . , Aphorifinus» ip. QtrxcSc^mfrigidata (untjrecaielaeere cpor^ tet : exceptis qmhuCcanqueOmgjaimm manarc imummeft Q_u3i perf rixerinccafefeciciida fust, cxccpCK his The* quac fanguinem prof undunt. Q^uxcunc^ refrigcrata funt cxcalefeccre oportctjCx Leo» cepcis his quitus fanguis fluit>autftuxuruscft. Expoficio lacobi. Iftc apho. duas habet c5dufioncs.2 .€ iiMfExccptfs.), PMmac6dufio.Q_uaecuc^praetcmacuraliter infrig^ ^ta funt oportet calefaccrc.Probat, ga quccua^ t^ia oportec ad naturale teperamcntii rcduccrc .c^o 8Cc, Primonota.Q_uaecun<^caicfacta praetcrnacuraliccr, putaaegrauelncucra. Sedido«ota-.Recalefac€rc idcft Re^alc £ calcf aAione ad naturale cepcrie rcduccrc,<X: hoc ui« f acere nacuragfcad hocnofuffiiciat^ec hocciicalcfacieccp fe q^^^ udpaccnsfiuca<ftufiuepoceriacaIcincffe<5:usequalis Q^f ' difcrafig,ut alias dedaracii eft. Et fumicur caufa ex hoc a uic^ quia cii cura delseac iicri p cocraria f quatia f gradu ccc. Sccfidac5dufio. Mcmbriiauccorpus aquo futurir c ft fanguinc cmanarc,<S!: fi infrigidatii cft,n5 tfi cxpe* diccalcfaccrc.Probacjg^a g calcfadaone prouocat flu- xus.crgo.patcc cofequetia.sS^airumpcuinccIligeti fu-* perius. Calidii noccc co freque ccr 8cc, Primo noca Sa- guine paracu ciTe fl ucrc cx ucna auc cx arccria uel ucra que. <S:hocud magna ud paruafiuc forcc corpus fiuc delMlcfueric. Seciido noca.£xo<fcauo chcrapeucice a<f £ne ,8c quarta primi cap . i .Q_uado coplicantduas c^ trartae indicationcs dd^emus poriore tnfc^,alccra no ta pcnftusncglc<fta.Mcmbroautciiipraeternacuraliccr in f rigidaco ^ ab co fanguinc cfflncncc uel cm^arc para- toduseconcrari^complicancurfncerion^ vnafumpa amda c6pFonc frtgida quac in^cac dc f ut rcinotionc p caSa.alia afluxu&nguinfsqug indicacct usrphilMrione cum 6rigf disjidco ad potiorcm intcndoQdum . Potior cft autcmfccundumplurimumfanguinisfluxus uc fupra bal»cameft,(dco&^«<S:caufaqutacaiida(&tat. T^ laco.s.api2o* c Digitized by Google C&Uh «13 i>^ GaF. Vkus duplcx Auice, Fndii mulcf' plex* P A R T I. tio »ota«Duplf a'a?|ff c^ffaacnaa, qusedam aBfolute, ^^uacdam i?©fj gbfeiutCjff dpucrcfacicntia. Ad prppo' ^ium<^gitm »pn cir?i3lcfefif nj|um ^ur» cakfactcna- buf ^bfplj?t?,fcdcu«» caut:cri^n.tibu?«SK^fcaram cau- fgptibuSjUt aUqaji»^ conu^nicjutquarjaprimicapiti; |94c cautWp, % f olligitur hf c diftinclio fccupda pri- ini.doc.fe0UJ4^ fuf»ma fccunda capitulo prinjo fci Jiccc iie filcfacientibus. Similisfcntcntia quatum adprima ^n0uiipncm coliigitur tertio techni ccx. 33 • Curatio ixf rp.<S^.4.primi capipulo primo.<S^pluricsalibi.5^ qp- jum adfccundiim quinca tertg.capitulo de fluxu faot^ guicis cajrtum.gtcrt utiJis.Et ampliatur ut patct. Vkmbus frjgt4am mordax,ajtem indiirat, dolorem rine fanie facic,nigrores, rigor^ > fpap Ff igida ujccribuspiordax cft,cutcm obdurac , dolo*- ycm ipfuppurabilcmmoaec, liuorem trahit,rigoresfc- br|I^,pdpi|urupnes5.diftentioncsinuehic, y ker^uSjfrigidum quide inordax,cutcm obdurat, ^olorem tnfuppurabilem facit jliuorcm obducit,rigof e§ fcbrjlcSpConuuUipnc$,Piltcntioncs. Expoiiiiolacobi. lilcaphor.quatuor conHnet condufioncs. Sccunda f fl;tbi(Cutcm indurat. )Tcraa ibi{ Dpiprcm. )Q_uar- tatbi(JNi^rores.) _ Pr ima c6 d uiio apho . cft iiia . Frigidum A . aqua rrigi dacflmordaxuiceribus Probatur. huiufmodi fri^dii adinccriorapcnctratulccratiiociuclmcmbri foluendo Cotinuum folutioncpkiritsnumeri&:inordinati iitus. crgo conclufio uera.patctconfequcntiacxquid nomi- nismordicatiuae medicinoe.ctaiuimpcum declarabitur iiatim . Primo nota. Licet ulcus proprie fumptum di- Itinguacurcocrauulnus^priefumptiisUtquartaquar ri.tract.tertio capiculo primo.hic tamen fumitur large, ut fc tam ad uulnusq^ ad ulcusextcndat, de quolibet.n. ucrificatur ut patebit. Secundo nota.In propoiicofri- gidum iumi polTc proquohbetfrigido intenfo pcnetrati uofubtjli ilue acr iiuc aqua ucl aliudquodcunc^ fucrit. dequoiibctcnim ucrificatapho.licetin propofitopcr fri gidum fpccialiicraquam frjgidam Hip.intcllexerit', uc quarto dc fimplici medicinaexponit GaF.ubipraefcnte ^liegat aphorifmum.Sccundo capituio. Tcrtio nota. Frigidumhuiufmodimaximc ciTc mordax ulceribus, cumloca ulccrata lint facilius ad prpfundum penetrabi lia qp loca cuti coopcrta,ut colligitur a GaF.loco prxal- lcgato cuti rcltftentc pcnctrationi. Exquo patet primp tam acaltdopolTcmordicationcm tieri, ut Gai'. inquic 5^ afrigidp. Patctfccundononfolumuulncratas^ ul f cratas cffc af rigido mordicabiics,fcd ctiam non ulcera tas,raras tamcn 3c pcnctrabiies exiftentes, ut oculi faci f s,imnio non folum rarae fed etiam denfar-utmanus^p- pter multam eiTc intenfioncm Sc fubtilitaccm occurren tisfrigidi,ut,4.dc iimphctmcdicina.3 .capituio.quia ta mcnfaciliusiSf magis caufatur mordicatio aU^s paribus inparteulccrataqpnon,fufficitetiamaliquodfrigidum f aufarc mordicationcm in parte uicerata cp non fuffice - rcf in partc non ulccrata , unde taie eft magis ulcenbus iioci^um & euitandum>quarefpcciahter de ulcerata partedixit in apho . Q_ uaiiter autem fiat mordicatio ta afrigido q^ acalido,uidcbitur in queftiope 3cc. Secundaconclufio frigiduniinduratcutem.Proba*' f ur.frigidum condenfat cutem Sc ctian? infpiiTatucJ coa gclat humidam exiitensin cutc.crgo confcqaentia no- ta.quiatalibuscpndcnratis5^tnfpiiratis lactui magis rc fiftunt uel n?inusccdunc>ctper cofequts Cunt duriora. Primo npta. ^lon folum cutcm /ed cfia quibus frigus pccurrit afngoreindurari.f mebranontamcn pmnia» p|iqu3.c,afri^oicdiiTpIuuQt,ut,4*a3ech€oroxil«<S£»^t ^fi,c.3 dcclaratu e. Secudj nota. Indurstfone qnc^ Ar jflo^ ficri a calido facicnte fabtilc rcfol ui Sc cuaporarc , q ii^ J nd u ra jucroficri aiiccohumidurcfbIuere>qiiq: uero afrigido, tioisc^ Et hoc dupfr.Primo ^ptcr forte cogeiatione uel infpif quo fit fatione humfdiiffxprimcnte,utin luto cucnit cogeiato cai'nj partibus^preiTisaqucistSi^tcrrcisrcmancntibus qfiq^ «ei fic- ucro foiii ipfum humidii iine c^fprtiTipncfortitcr infpif cii uel .fando.Adpropoiitiihisduobusmodis frigidiipotcutc frigidii d:membraquibusobuiatindurarc.£xquopatctucrt- ; tasconcluiionis. Tcrtiacoclufip.Fridii catdolorefanicf gcncratione in uiccribusimpcdiedo.Probatur, frigidu inducit fen- fatione trifle fubito (S^materialic fprimedo 3C calorem debilitando ct cbuliitione ad fanieigencratione requili tamrcmoucndo.ergocociuiio.uera.patet cofcquetia. «5k:alTumptiicclitteradcciarabic. Primonota. Frigi Fridu dumdupfrpoiTccauiaredoIore.primofoiuedo cotinu cat do- um . Seciido organii tad:us pcr frigiditate fubito «S: ma lor e 2« terialitcr trafmutado,<S:potetia utrunqjifiorii cocur rere.In ^pofito aute tangir uterc^ modus.primo dii di- citur mordax.catur.n mordicatio ^pter fofone conti- nui.Secunduscii dicitdoiore facit &c .adde cam in co - meto.f.materia intus (Sic addedo 8c eius trafpiratione ^hiliedo. Secudo nota.Frigidu impedit generatione fanieilaudabilis,qug cofcquit potentia iiuedmum caio risnaturalis fupra matcria faniada,quia no tit niii a.na turauincete,utprimodedri)sfebnu.ca.7.<S:primo ^ ^.'' nofticorii.ult.come.<5<:.j.quard.ubitagunt effictetia Hippp^ fanie.Frigido ergoforti ulceribusoccurete cxtiguit ca lidum<S:c6geIatmateriafaniada<S^imobile reddit <S^ ^hibec fanici laudabilis gcncratione . prohibet ctia gc- ncratione fanici iliaudabilis,quia in illa 8C fi natura fit ui<rta,dominatur tamen putrcdinaliscalor qui cxtingui tur afrigido utdicflum cfl.idco Scc* Q_uartaconciufio.Frigidum caufatnigrores rigorcs febres fpafmos Sc tctanos.Et t cociufio apho.f fridii uc ro fpafmii Sc tctanii <5<:c.Et lu uide ca quae notata funt,' Aphorifmus» 2,l Efl: aijt ubi in tetano fine uulnere luuene benc carnofo,aeftatemedia,aqua£ frid^muka infufio, caloris reuocatione fadt.CaIor uero haec libera!:. Nonnun^ pcr diftentionem iinc ulcercjiuueni bene corpprato,aeii:atcmcdia,frigid|largaperfuiio, reuocat calorem.Calor autcm maiahf c toiiit. Eftaute ubiin diitentionc iineulceratione,iuuene benc carnofo,9fi:atemedia,frigid| aqug multaperf ulio calorem rcuocat.Calor autem hec foluit. Expoiitio lacobt. .ConcIufioapho.Multa infuiioaqug frigid^ in luuc- ncbcnccarnofoaritatcmcdiacct^uumpaticte fine uul nerclibcrac uel curatcecanum uei faltem concingtccu- rare.Probacur.calis aqug infuiio reuocac<&: forcincat caIorcmnacuralem,fe<j[calorc fortificatocuracur ipaf- mus.crgoconclufio uera pacecconfequcnc:a. 3c ailiim pcum circa iicceram dcciarabitur . ponicur in iittera fo- ium anteccdens.f maior Sc minor. Et iimiiis fenccntia colligitur tcrtio compiexionum.cap.5 .<&:.2. tcrtrj.ca. " decura tctani^Ecampliaturnonfolumad tetanum , fcd ctiam adfpafmum <S;:aIiasneruorum aegritu^rnes afi- mili caufa.pcndcntcs V tilitas ucro apho, patetex hoc Primonota.lnapho.cxcplificaridifpofitioncmrcmo licndam SC caufam rcmotionis iiuc remedium Sc condt tionescum quibus dcbet taiis caufa curatiuacorpori ap plicari.Tangitprimupcr iy in tctano. Tangit fecundii cumdicitur, aquginfuiio. Tagiituretiam conditiones quarum qugdam funt ex partc corporisfc tencntcs.f. q^ iiciuuenilc benc carnofum 5c q> fit tctaus finc u ulacre, reliq; funt cxtrifcc§,utq> fit arfias mcdja Sc c^ aqua :f u ^^^'V' falitmfca.totiipatctiapho, Scciido nota.l etan fihoc ^^^^- inicll^i potjiTxxnc matcrtale cc rcpFonc , licct ad alique ^ « i* "? non Leo» Thc. GaF. Auice«. Digitized by Google A P « O R* t liott proEkjrttonatil admatcriara poiretcxtcftdijiit £[ lae . derct fngusacuitatefuaoiatcrtam Scc, Etruajttur hic . tctanusprout adfpafrnumfe cxtcndtt.Etdixitnotanter ' cft auicm^quianonncccflartofcquitur curatto ex taM : agpli catianc, nec nifi in cafu uJbi alia r cmedia non confc rant pcrfcopcratiuacft hoc rcmedium apphcandum. ideo ixit.cftautcm, quia non fircqucnter debcmus talc ; apphcarc remcdtum. Tcrtio noca. Hoc uerum cfre ik intctano uniucrfali q^ parttculart. fccurius tamcncft ..tn tetano particulari <^ in uniucrfah talc rcmedium Q_n fri apphcandum,ut patcrc potcft tntcIhgcnti,immo etiam ^gidaaq ad alias ut tacflum cftpoteft aegritudincs apphcari. Tcta-- <;^uarto nota. Adhoccj huiufmodi aquae inf uiio pof- jnum cu iit iftam curare aegritudinem, rcqutrutur coditioncs ta ^Sf* <^2e. Primo tctanum citeiine uulncre,quonam ulccri- buscftfrigtdummordax. Simihcer quia pars ulccraca cft prgparaca ut ad profundum ciuspcrucniat imprciTio aqucfrigidae,qutaiicadprofundum pcruenicntc pLtta guitur 8C nonuigoraturcalor.cft ctiampars uwhicrata ncccrfario in fuo calorc muhum dcbilitata euanefccntc ., Ipiritu multocx uuincrc.Secunda c6cMtiocorpusdcb« «iie iuueniiein qjjo iltcalor m ul tus in quah (5!:inquaa<' «o,quiaaIias a talifrigido poJfifet cxtingui.Tcrtio <J fi£ Jbcne carnofam.ficnim cft gracilc iicut corporacholerf ca propcer faum calor cm cflfc in quanto modiciuBs^? ca fcoc corpus rart Sc gracilc fadhter poiTct f rigoris acU» «dinccriora penccrarea^ calorem extinguerc. C^uarto 4j> iit in 2eftatcincdta,tunc cnim plus homof^titur frt- gortsiniprciTionemfuperuaiientem iinc nocumcMo, ^re calido corrigcntc.Simihtcr etiam cumin tempore ^ycmis fi« reuocatto abaerefa<fra,fi fuperucniret rcuo cacto ab aquapoffet ciTc caloriscaufans fuiFocationcn^, ^on cnim quaelibet caloris ad intcriora nimia rcuocado calorcmforiaficatjpatct tn principijs paroxifinorum. Q_utncaconditio^iTlaaquafitmulta,quia calorcin c^ <o mukO'exiftentc& proptcr aeftatem adcxteriora cx- Ijanfo non ntfi muItacSi fubito infufa fufficcietipfum r« «ocarc , Exquo patet caufa ucrificans aphor, corporc enim cum condttionibus iam di<flis matcrialem tetanu l>aticncc cxrcplccionefifuperinfundac multaaquafrt- ^da proptcr carnofi catem pcnctrar e non potcft , tamen ;^partcscxtrinfecasqiubusoccurric infpiiTat 6c poros -daudit quarccabr naturalisin quanto multum interius unitur 8C fortificatur 8C matertaefacienti tetanum mc ltusapphcetur,$S::pcr confcqucnsapho.cft ucrus utpro <uIitHip. Exquopatctquaremulicrcsquando<$^^i^nc jcurant uocisrauccdinem circacoUauirorum pannicu- 3um infufum in aqua frigida circunuoluendo. 8c plura iimilia his patercpofTunt «S^c.Dubium cadcnshiac uaj iie^cde cft d<:^ £x didis patcns, Aphorifmas» ^^* . Calidum faniem fadens non m omni uulne^ re,maximumrignum ad cerritudinem,cuten| moUit^attenuatfinedofore, rigorum, tetanoru, &rparmorummitigatorum. Eorumuero quae in capite funt Mmt grauedinem.PIurimum co^ fertollium fracfiuris,magi§uerodenudatts,Ho rum autem maxime in captte uulnera habenti^ bus,&: quaecunque a frigiditate oriutur, aut uu! lierantur:5(: herpetis comedentibus,ano,pudea do,uefica£:&: matrici*Cah'dii quidem , determt^ nanSj&T amicu,frigid3 uero>cotrariu,et occides, Or>&fi Cali^afuppuratortaulccrumomniumeftjfummunn ftcuritatis praBftatindidum,cutem molMccxtenuatdo Iorem,lcntt conuulfioncs,diftcntioncsmitigat Capiti? autcm grauitatcm folutc.OiTibusfrad^ispIurimumpro ^cfi^/cdprapcipuc^fqudc «sucaraa(^fQ(tt{n^in«isuiis H I P P:0;i Zz j^qux ukerahabentcapias,<S;qu«abaIgorcu^ mori untur,ucluIcerantur.Nccnonrcpcntibus,comefis,fcd« gcn itali, utero, ucficaE,opitulatur .Hts calida amicajiSiJ . dccretoria el?, Frtgtdajinimicajatq^ intcrimens, Calidum fuppuratori um non m omni ulcerc,magnti j^^ ^ ad fccurttatera indicium,cutcm molht, cxtcnuat, doJo- rem fcdat,rtgoreSiConuulfiones , 8c ^iftenciones miti" , gat. E t ex hisquae ad caputattinent,et us foluit grauica. tem . PJurimum autem confcrtoflrium ftacfluris , ("ed n u disprsectpuc, corumcjfmaximc qui in capitc ulcera ha- bcnt,<S:qu5Cuncp afngoremoriuntur,ucI uicerantur, 8c rcpentibus comefis,fcdi,pudcndis,utero,ucfic2.His cahdujamiciijiudicansj&frigida ivxmicxi^^dC pcrimes, Expofittolacobt. Iftc aphor. 9 xonttnct conclufiones. Sccunda cft iW (Cum autcm.)Tcrt3aibi( Rigorum.) CLuartaibi( Eo r um . )quintaibi( Plurimum . )fexta ii»( Horum . )fcpt< ma ihii Etquaccunquc.)odauaibi(Erhcrpetis.)iion3 tbt(Ano.) : Prtmaccmcluilo apho. In oianluulncrecahdum »r «cns fanicm ^maximum fi^iimad ccrtitu<toacm id^ cft ad ccrtafalutcm.Probatur.huiuimo<k' fignum oftc 4i£ uf rtutem domiiiantcm dfe matcrtf 8C materiam cf /ebcntgnam.crgocondufioucra.patetconfequcntia. — ^S^afiua^umdrcaktteramdcclarabitur. Similis fen -. *-y tcntiahuic o^hgitur quintode fimph*ciincdicina.capi^ Vulnc «ulo dcmedicinamaturaaua.<SCi€r£taquartt.ibi mcdi-' X . €tnarummaturatiuarum.&fccundaquarti.tract.3.ca pitulo primo.Et cft Mtdi&h^c conduib iaacmpronoftt . ^ co ccoperatiuo,utpatc£. Primo nota, L^ccc in prt^fi " yr . xa p« caiidum aquam IptrituaittcrintcUcxcrit Hip .ad |L^" omnctamcnaaualccalidum ^fiarocalori conformc, ^lf^ -quiafcdicetabcononmultumrcccdensgradualiter cx ^T^ tcni' pt»cft V <5^ fic ctiam per aquam eatom caloiri n<»' ftro tcmfMfatoconformcmaCuius a>nformitas comprc hccditur cx dchcia quam confequitur cs.eii^ infufionc fupramembra.^hocfiuetalkaqua cmbrocando fiuc cuaporandD fiucfub balnci fpcdc corpori ap^oxtmc' g^ tur autmanbro uulncrato. S€cun<k> no^. Pcr ^icm dupfr* sntdhgcndum ci£tCaniem laudal»lcm albam, iciMcxt Ic nem<Si aqualcm.Exqua arguttur potcntia 8c uici»r« caloris fupra matcriam Eucntcm ^t congcftam in uui sicratomembro. Etcxiftocol^ttur cau& uerificars aphor .huiufino<i* cnim calidum tcmpcratum confort» 8c uigorat c^orcm aaturakm , cx quoipfc fit uinccns &domtnansd^ confwjucntcre&fignum cercum 8Cc* Q_uod idco «Kcitur maximum , quia pcr illud osmprc- hcndimi}salia. Et dicitur fignom ^ut^quf a figmficac cuacuationem mcmbri a corruptionc ipafino 8c al^ dt fpoficionibusprauis. Scdcotratftamcondufioncfunt o^hjj ahqua duba. Prinum .Huiufiziodi cahdum no cft mc ijicinadigcftiua ncc maturariua.ajafumptum ^ prioxa partc colligitur .z • can . capitujo quarco. quia mcdidna digcftiua cft illa 3 quaacquirttutcibo digcfto.^SsIq» non fit maturatiuapatet,quiaomnismcdidna maturaciua debct cife ftyptidtaic parttdpans,ut coancatmatcria inmcmbro donecmaturctur.aquaautem calidano cft huiufmodt.undc.z.can.allcg.capitulo.&in ipfa foli- cct mcdidna maturatiua cft uirtus fiypdca contracti- uarcttncnshumoremufquequodigcratur&c. Sccua dumdubium.Sutmatcriamfaniandam effcnimis calt- idam 8c fubalem > quo pofito cx aj^roximauone cahdt xiondtgcrccur fcd potius inilammabitur. fgitur<S^c. Tcrdumdubium» Matcriamiuuifincrc ud ulcerca iurtutc«5^calorcnaturalitnfcnfibih'tcr rcfolut ,eftccr*- dus d^ mclius fignum qp matcriam faniari .. crgo hocno cft ccr tiin m lun , cut us oppofitum innuit Hippo . aiTuta ptum patct,quia figm'ficacpcrfe<f);tus domi mum uirtu tisfupra matcriam. Q_uartum dubium .Inahquo uul ficrcikaicsqiuncuni^unquelaudabtliscfi; £gnum ma^ Digitized by Google lum.ergo^umptum arguxtur, quia m uulflctepufmo pis ut collfguur . 3 .cm .4- tracc.capnuio-de ligms phthi Auice. -ils;<S<; tn^erius.y.huiusaphp.z 5 .mrangutms fputo fa- HiPpo* ciejrputUTOmalum,SiDi<litcrcocfjngenseil: ujrcutem ■.«flepotentem acjmat^riam famandaip^utin empiema- • .,te,nonfan»en€xpdlcnd3m,quopoiitononerttfigntt "certum,quia fequitur mors. Ad hoc dubia pcr ordine fA^iid ..refpondctuj:. Ad prtm um dicitur q^ accipicndo medici na ai%z nam digeftiuam 5:maturaciuam proprie , ut defcribit itiua i'^ iec^ndo ca5.cal»dum iam diaum non elt raedicina digc hiM^ iicc n:;aturaiiua.ut patet ,capiendo tamencom' .iwuniter pro.medicinaquoquo modo calorisconfortati- ^iafc^^robaratiua utdigcrat u.cim3£urcc poteft" mcdict- jia digcltiua ac maturaaua nominari.fecundum iftum crgomodumnegandaeltconfequentia. Adfecundum dicjcur limicando conciuiiones . ubi , fciiicetin.raateria jion rcpenatur djfpoiitio alia fortius indicans no.eile ap proxtmaduni caJidiim,iicut m propoiito-Velpoteit df ci han c aquam calidam tunc co pcrere,quia agcc per iiir' gidam ingroiTandomatcriam illam , quia remiiie Caiir dum aon agic intenii us nili per frjgidicateni. Ad cer ci um df cocedendo q» no efc ccrtiirimii abfoiuce, fed ubt ma?ertce non com pieco^S;: pcrfecco dommio dommatur "uirtus.^ iic cft tn propoiito. Adquartum dtcitur q^i teiicriusHipp-eftmaximumiignamStc.quiafctiiccx ' ■ ■ «Ex parce matcrjajno repugnac q> membriiianecur^Si^c. Jicecexparccalccriusrepugnarepofict , ucii uirtusexr pulfiua ii c defec^ca^aut etiamuicus ixLmembro ^i^iciih aut ipoiTiJtMlis confolidacionis propter raoiii tuiiirs dcc., * -iicutinphthiiQcontfngit.NotatamenhancjDaedicinam jion eirccorf)oriapproximandammultumjcplcronenf mtam matcriam for taiT? attr aheret ,immo cx hoc espc- dii cuacuationem prxccdere. Sccunda concl uiio.Cal£dum mollit ipfam cutim iin€ *' ' doloreattenuando.Probatur.calidumrarefaat cutem ^ maceriam circacutcm eJiquac iine refolutione. crgo .concluiio ucra.patetconfequcntia.&rairurapcum circa GaP» iicceram dcclarabicur. Itera quintode Cita^lici.mtdid- Au(ce, ^aubipriusquantumadprimampartem dCqnzniMm Kaiis. ad fccund:an ibidcm^&i-quarca primi.capitulo de feda- ' tionedoloris.5i:qmntoCominenciscapitulodedolori- J^uS.Eceit utilis.£campiiatur utprgcedcns. Primo no |:a.Non folum cutem,fed ctiam aliasparcesnoitricorpo ris apcas mollificari calidum mollit. de cuci tamen f acic ipccialem mencioncm canquamdeiUocuifreqaentibus pccurnchuiufmodi calidum,utin probacione codufio jiis eit aiiqualiter ta(ft:'um,fua enimaccuali calidicatc ra rcfacic cucem 8C fubniiat,quarc dilacat^oiliquando eci am humiditatesfub cutccongclacas afrigido cuce red- ^icmolliorem,quodeciam adiuuacacftualis humiditas, Cui coniunctum eit hoc adluale calidum . Secundo no^ ^ta.Hoc totum intpJligcudumcirc huiufmodi calido de- |>ito tcmporeoccurretcii cnim nimium occurrerecauc oimisincenfe contingcr^ poilcc oppoiicum , ideo 6Cc. Tertio nojca. Notantcr dicfcum ciTe fjn.e dolore , quia paujatinc 8c membrum afua naturali cc mpcrienon rc- fnouendo. Primum dubium. Q_uiaactualc caltdum Dub "a ^^^ rcfolucndo fubtile cum rcmanentiagroifi.crgo in- - * durando.fortediaturq>ctiamfubuIiacgroifum. Cpn ir3,quiafaciliuspilfubtilercfoluere^ groiTum fubti- Arifto ^^^^'^^^°^ 9^*^ ^li^^t^ ponunc ur iicciora.aiTatis.3 .me ^ ' -chcororum .iccm quia iFrigidu m moUit.ergo calidum in duratjiicut ^cecum ot|a aqua frigida camcsdi/faquje-i aqua ponuntur ad macuranduwi . Secundum dubiunH .^Tale calidum atcrahit multam matcriam .ergo cutem in groiTat.^TumptufH probatur,quia facrJiuscii atrraher ^refoluere. Ad priaium dicjti^r (j> licet sliqufddefub itili xzkH u:ic,de ipfo ztiz. -itcrahit Sc rarefacit- dC- ia.ciUcis <ft fubtiliare qp r cfoiucrc. ecdicit q> clixaca funt h, umidp proprio {iccior3,hti mido tame madcfadiuo hamidiora. ^hoca^incpugnatdi<f«sd€acctO(5<; a<juap3ttt» caufe titf tnim tHudhumiditatc accidentali Scxionhigiditite^ • qiiiafr2gidtcaspociusadoppolixum.i4iclinarct utpatct. - -Adfecundum dicitur <^ non mulcu attrahic matcria» . pono cnimcorpus non eifcaiultum rcpletum ncc m ul- . tumcitcinaccriani paracam.ad£uxum. paceccuncqiw -licer refpondcndom, ... - TertiaconcIuiio.Calidum hoc eft mitigator iiue fc- dator rigorum 6C fpairnorum.Probatur. nuiuibiodica Jidum cit cauiarum iftarum remotiuum. crgo conclu- 4iouera.patecconfcquencia.d;aiiumptumcircaItuera . _ tdeclarabitur. Primo nota. Huiufmodi calidummiti— "• • \ gacoreftrigoris,porosenimaperic&:maceriamngoris. . rcfoluic d: tranfpirarefacic,materiara eciam calefacic cc caioremadexcra,reuocat,qua:omniafecundum piuri- J mura rigoremin toto ucl in parte mitiga.t. Secuado no ica q» etiam rcmouec fpafmum Sc cecanum,immonoii ^ porcionatumexcongeiacioneucpatec. lum a maceria .pungcnte au c nocence quani refoiuic. Icem fpafm um de inaniaonehumcctacdojfedopoftebic cunc ipfum eife -minusactu calidum fedderepiecioncpacec proecedente . , :tamen uniuerfali euacuationc. Priraum dubium. Ex Dubia»: -quo tale confert in rigonbuijquare in princjpijsparoxtC jjiorumnonpraecipiuntauclore^ucitait actu cahdo in j:emotionerigoris. Sccundum dubium-.Q^uia uidecur .augcre fpafmum de inanitionc refoluendo dc de replecio Keactrah?ndo^ Adprimumdiciturinprincipijs ucplu- •rimumaceriaeitmulia,ncergoiiacmulcaagicacio noa ■approximacur,quaraui8 de fe iic rigorisreraociuum,ur pacetde^olcis actu calidisfpineapproximatis,^: ideo iii dcclmatiqnc ubiconfidirausnon multam adeiremaceri^ djcneconcedicur. Adfecundumpatetiimilicer quidrc ipondenduni» - . ^ (^uart^conduiio.Calidumcocfertgrauitaticapir .tis,i-*atetquiadigerit (Siirefoluitmateriam, PrimouQ ;ta. Grauedopoieit intelligiaucgrauedo a maceria gra- uance capucautfenfuumobtufo a uaporofamacertaco 'tenca,<5<:.ucroque modo poceit incclligt. Secundo noca» Vcriquecompeciciimaceria noafuericrauica dC cor- -pus replecum muitum , Sc materioe ad capuc dedtnanr tcs,alias ^nim non competerec, uc pacec inceilige ci. C<> •tra.diiToIuit ctampliatmaccrias^iccm uapores acoto ad caputaccrahit.ideo 3Cc. Patet rcfponiio per hoc^ no compecit materia fluentenec nifi uniiierialibus prece.- :<lentibus euacuationibus. Q_uinta concluiio . iMaxime confcrt olTium fractu- jiis, dc maximc difcoopertts. Probatur ,quia difponit dla ad confolidacionem nacuralem complexioncm coafcrua doydc mollicicm debicara.ergo <Sic .patcc confequentia* ^aiTuraptumdcclarabicur. Nota.cofcrt fracturisof iium 3c raaxime denudacisad dirrcreciam iliarum,qug carnemanenccooperc3e.cuiuscaufaeft;,quiaiilaemaxi- meindigenccalefactione Sc hume<ftatione , funt er.im expoiics excrinfetis alcerancibusmagis,<S^ fpiritus oiTis euaneicic raagisdenudato oiie ^ non dcnudaco. Con- tra.PrimoquiaoiTacompIencurafrigido.Seciidoquia illudimbfbicur. Adprimumdiciturc^ Iicet afrigido indurcntur Sc iiant folida, a calido camen euifcancur» . Adfecundumdiciturq>beneiiccabitur» Sexta concluiio..Maxime confert habcntibus uulnera i'n capice.Probacur>quiaibimicigat dolorem confortac partcm uulneratam 6c prefer uat af rigor is aclione, Septimaconclufio. Confert mortificatis 8c uulncra- tts afrigido.Probatur,quia rcraoucc maiam complcxio pcmd^dolorcmamembrodolente» ^ ' Pctau^ conclufio. Confert herpetis comcdcnttbus. Herpea: 'P3ter>quiaconfumitmaIamm3teriam 3c caliditatem efao—- uiuificatnaturajem.ergo ^c.patetconfcquentia. <Sf af mcntis •fumptumdcdacetur. PrimonotapcncsauAoresrepc cjdecca •riri iita nomina,herpcs eftiomcnus,cacrcna,&; afcachij crena c6 Jos no diSicT ixt cacrena 8c afcachillos, ni fi quia cacr^na afcachil i^i: apa cjummagQa corr upa opciu weiwo>nQn dum tn Io§» fcnfus Digitized by Google A P M O R. i&nfus^ditOjafcaehfUos ucro fic.fed hticpe& eftiomcau» cft apoftemafcrpendod: comedendo membru circa fc tontinuo pcedens.& dccicur ab herpcrcgraece q» (dem «ft quod ferperclaiine,<S: cftiomenus -, iddt uorans aue commcdensquafi uorando uel comedendofcrpes. huic compctithuiufmodicalidum proptercaufamdictam. Contrasquia incdmentodiciturc^nocet uulneribus corrofiuis. Huicdicitur q^ iftud eft ucrumfumpta in- dicationc aqualitatc acfluaii Sc fubftantia, tamcn con- fertfubttliando 3c refoluttoni preparando. Vltima concIufio.Conferc ano pudcndomatrici 8Cc, Probatur^quiaomnibuseftamicu 8C frigus inimicii. ergo SCc. patct confequentia . Sc affumptum patebit. Anuset ^"*«o nota. Anu«pudendum,quia lurile 5^ mulicbrc oudeda mcmbrum Sc matrix funt mcmbra neruofa frigida, cuius ^^^^ hoccalidum tcmperatum cft fibi amicum. Sccun- tfomDle donotaiUapars.Calidumquidemamicum& terminas »oms ^ ^^ fer uanspotcft cxponi . P rimo ut refcratur ad anu £qj^ pudendum (S:c .Secundo ut adomniafupcriusdida, 6C utcrquc inicllctftus potcft ciTc bonus. Aphorifinus. zt* In his uero oportet frigido uti , unde fangms fkiere futurus eft^non fuper loca,fed circa ea.Ec quecunquephkgmones^aut inflammationes in rubeum aut fub (anguineum colorem funt ten^ dentesexrecent£{anguine.Quoniam ueterata denigrat. Et tiiuat erifipilam non uuf neratam, quoniam uulneratam nocetur. JfU»^ Vfusfrigidas ubt fanguis prof unditur, attamcn non qua cffluatjfed iuxta inijcienda eft . Q_uinetiam ubi in flammationesfuntautinflamminaad rubrum crucn^ tumuc tendenria fanguine rccenti. Nam uetejri bus qui- dcm nigrcdinem affert.Ignem etiam facrum non cxul- ceratum iuuatjCxulceratum la:dit. tJt&» In his frigido utcndum unde fluit fanguis, aut fluxu rus eft,non ad ipfa,fed circa ipfa undeiiifluit. Etquscii quc inflammationcsjuclmflammincad rubrum,(Sj: fub cruentum fanguinc rccenti tcnduntjnam ueteribus ni gredincmaffert.Ertfypelasctiamnoulccracum iuuat, nam exulceratum laedit. Expofitiolacobr. IftcajAo. 5 .habetconcIufioncs.Secundaeft ibi(N^ fuper. )tert£a ibi( Et quaecunig. )quarta ibi( (^uonia. ) quinta iiH( Et i uuat crifipilam. ) Prima concluflo aphor . Opor tet uti aqua frigida uel Auice. frig(domhispartibu8,undc,ideftexquibuseft fangut Saguxs nisflAixus.Probatur.per ufum aquaefrigidae prohibcc fluxii fanguinis fluxus «Si^c.crgoconclufio ucra. patct confc ^htbe- quetia.<&:airumptum arguitur, quia aquaf rigida uias ic mul coQftipa£^fanguinemingroirat.igitur<S^c.idcmcolli tis uari gitur quinta.3 .capitulo de fluxu fanguinisnarium. 8C if^ roo quarta.4.trad:.2.capitulodefluxufanguinfs. Primo dis. Hota. Vt colligi poteft qufta tcrti). aileg.capitulo. 8c ali Exicca quaIiter.quarta.4.aileg.cap.FIuxusfanguinis multis uiina modisprohibetur a membro. Primo pcr diuerfloncm tichc— fiuc g recurfum.ficuf fanguinc fluente exnaribus phlo luentf r botomamus cephalicam aut ucntofam fuper rcgioncm |;Iutina hepatisaut fpIenis.Ponimusquandoq^ cum uchemetcr »ia f or ti cxiccatibus 8c ftyptids,qualia funt n ux cupreiri I^dau ter , ftig gallse 3c huiufmodi,quae partem cofoftando 8c co-' Cajitf- ftringendo fanguinemadmembrum ucnircno pcrmit jriUi^U^ tu«t.(^uacdocjjucrocumfortitergIutinantibusut al- bumen oui crudum,ctfarina uolatilis moIcndint.C^ua doquc ucro cucautcrioavrtualijutdcclaratu cft.Q_ua- doc^ potcntiali, ut uitriolum attramcntum 8C alia cau- ftici cfcaramiacientta, Q_uandoq^ ucro cum htf qu» a H I P P O* 8i £ofmaop«ranturfpcdfica,ficutftcrcusafim<Siaquaru thse 8C ccrebra gallinarum comefta. quinca.3 .allc.ca. Sangut O usedam ucroopcranturiUud uchementcr i nfrigidaa ne con do fanguHiem cougdando d:uiasconftipa<3o7Ui:fucais gclatia folatri portulacs fempcruiuae <S^ Jaaucae <S:cmplaftru 8C i nfri de gipTo in aquaf rigida diiToluto 8c aquafrigidaloco ap ^atia plicata. Ad propofitum folum hoc ultim um tftor um «x uehc- - prcflTitHippo. Secundonota.KoncircinccndoneHip. manex <j> uniuerfalitcrin fluxu fanguinis<5;:c.fit utcndii aqua frigida . In m ul tis cnim cafibus non con uenit, ut in natu rali fluxu menftruorum aut hcmorroidaru auc narium critico.Scdhoccftucrum ubifluxiefanguin^talisfuc «t c^ indicct de fui remotionc ut prohibitione,d: fueri c indicatio fumpta a fluxu itafortis ut alias indicationes iiquse dOfcnt ad oppofitum fuperct. Q_uod notancer ad- ditur,quiadaco q> fluxus fanguinis indicarec fe pcr infri gidantiaaucconftip^tia cffe remouendum , partc ta- mcn pcrquam cxiret exiftentc ualdcdebili,utfrigidi i- prcflibncm tolcrare non poffetnon dcbcc ficri cum inf rf gidandbus,fed cumaI^m€dicinis<S:niaximcnonaqua frigida. Tcrtio nota.£xhishocmoA>coliigf caufaoi uerificace a{>lio.fanguinc flucntca fluxu fuam prohibf tioncm indicantc non ftantcaliaindicationc fiquacficc ad oppofitum approximatio aquae frigidac fanguinoa f ngroilaciS: congelac <S: uiam cofiipac.cx hocprohiix- cur fluxus fanguinis.crgo <S:c. Sccundaconclufio apho.Huiufmodiaquafrigida no cft fupra partem applicanda a qua 6nguis cmanaturus cft . pK>batur,quia cx cali appiicatione magna f<^uitur lafio ipfa potente applicari finc laefione tali auccanca.ct go<&:c, Notaiftam conclufioncm cire intdl^cndam dcpartc aqua fluitfanguis pptcr uulnusin cacxiftes» dc ali}s autem no cft penitus ucrum quod dicitur.Et ca tCtqasa. frigidumcft uulneribusmordax&pcr tliapc- nctrans ad profundum,<S;: pcr confequcns mcmbrorum illorum uchcmcntcrIarfiuum.af4>ii<ataucro drcapar- um coBftipat&ingrolTaclanguincmadpartan fluerc dcl5entem,quarcprohii3ccur fluxus cius <S:c. Tcrtia conciufio. Circaqu^cunq^locaquae habcnt inflammati<Micsad rubcum ud fubfanguincum colo rc tcndccte cx rccenti fanguinco^rtet applicarc frigidS* Probatur fic pcr frigtdumhfe ^jplicatum minorarur i flammatioapoftcmac^ , p^ohibccur etiam apofixmatis augmcntum rcpulla matcria fiucncc . crgo ondufio ucra.pacecc6fcqucncia.d: affumpcum dcdaralMcur dr p^^^^^ . caiitccram. Similisfenccnaa coll^cur ccrcia.4.capi- culo dc cura phlcgmonis. Primo noca , PW^moncm. quandoqucfumi proomra'apoftcmatecumquocft in- flammacio uchcmcns. Q^uandaquc ucro folum pro apo ftcmate calid> fanguineo,^: caliccr in propofico fumic. Phl^mo cmmgraECcJacincinccrprccacurinccndium. pt^jgg. Sccundonota.Perphlegmoncmex fanguinc reccntt ^^^ ^r inccUigerc dcl>cmus phlegmoncm in prindpio cxiften- jjj^jgcr-. cem,qiiiaadhuc matcria cftfnfluxu^cuiusfignum, ^a ^q^^.,^ coior fanguinis nonduma calorc naturali fanguinis jgjjjQ<f cftnotabilitcrpcrmucatus.huiccnimcumcompecatre j^^^j^^ pcr cufiio fi ucntis matcriac compedt aqua f rigida auc ^ *" pordonalcfrigidum , quo fangu&in fluxu cxiftcns in-'- groficcur <^ prohibcatur a fluxu,inflammado cdam et ddor qui eft «ufa accraAionisaliqualic lcdetur & acuf tasmaccriaeconfequenccraliqualiccrremoucatur. Ec cx ifto patct ucritas condufionte. Patet«iam qualitcr dtxic.Galorau rubcum darum , aut calem qualis fan- guis omaino nacuraliccr fc habcns , <S:: pcrfubfengui- ncum fanguma33 aKquali^ parum camen a nacurali f ua difpofidoncpcrmucacum. (^ufnconoca,Hic rq>c ririinflammadoncs& inflattoncs.Ec ucraquc littcra ftarc potcft .Sf cnim^atfniladones.f .tumorcs.Si uc- ro infiamm^ones patct. Q_ uarta condufio, Frigus non conuenit phlcgmoni buiCZim^nei^cof^guii^cproccdemibus^Probsuur.s Uco.s*«^^» la ii^ Digitized by Google Phleg' monis qtuor cafu§g bus no c appli candu jFrigidu Erifipi Scdicit ignish PuHa P A R T I. frip^nm huf urmodi fanguisiion repeHicur fed mdufac ^ membrum morMfi*^^tur. crgo condufio ucra. patet j:onfcqucntia.6^alTumpciim colligicur aliqualitcr m lit tcra cum 4icitur.d?nigratur,quae dgnigratio atteftatur ifcliroii Sc morpificationi. primo nota. Pcr inucicrata iiucuftcratasphlcgmonesintelligere debemus phleg- gnoAesquarummatcrianon eftampltusin iluxu au( fliiereparaca/cd iam iiuxa eft in membro confirmata . talibus emm non competit huiufmodx frigidum , ut fta tim deciarabicur. Secundonota.<^licetfumpta indica tionc aqualicacem aterias phlcgmonicompetcrctfrigi- duqiiamdi<ftum.inquatuor tamcij pociifimc calibus non eft ahquo modo ct iam maceria ualde calida €xi£tm tchmoifrigiduapphcadum.Primuscft ubimebrii pa ticnsphiegmoncmfuericemuncfcorium ahcuius princt palis membrijficuc li ininguinc uelfubafceUisnemate ria ad principaic membru rccurrcrec.Secudus ubi ma- teriacalidafucrituenenofamaligna,quianon licet illa ad inccriora repellere,fcd ad exceriora f rahere. Tertius cafus ubi phlegmon in membro caufatum fuerit per ui am criucae cxpuliionis,tunc enim non Iicetad oppofitii icnatcriam attraher e,ne ipfa interius rctrada cauiet rcci diuam radiccpciorem. Q_uartuscafus eft ubi materia fueritiamaffis:amembroinquoeftcollecca& ibi con culcaca,tunccnim ex appofirionefrigidimagisfigitur, &ctiamingroiraturmateria in membro cofequcnter magis corrumpitur exdiuturniori retentione,undedu bitandum eft de nicmbrt corruptionc.Ec ad iftum mo- dum rcducicur prsefens conclufio. Ec patet cx his qu3? dicta funt ueritas coRciuitonis <5^c . Q_uintaconclufio.Huiufmodifrigidumiuuatcrifi- pilam non uuIncratam.Probaturjquia maceriei feruo remrcmouetipfanidigeritSinouaematcriei fiuxii tol lit.crgod^c.patct cofcquetia.cS: aiTumptudeclarabit» Scxtaconclufio. Noniuuaterifipilam uulneratam. Probatur,quiafrigiduhuiufmodipartiuuIneratxap- proximatum eft iliius mordicatiuum <S:calorisfui natu raliscxtincftiuum.crgo&c- Primonota.Erifipilam cf fc apoftcmacholericu excholcra rubeaproucniensqua comunitcr erifipilam facrum ignem nominauit.erifipi lon cnim graccclatinc faccr ignis iic dicftus , quia par ces igni.j,.adigneum ruborem conuercit. Secundo noca. Per erifipilam uulncratam incelligit illam in quacft no labilis^^manifeftafoluqoconcinuitacismcmbritecon tra uero non uulncratam. uulneracse ergo no compecic propccr caufam uccam quiapars cft rarefacta& debili tata intantum <j> per ipfam frigidum ad prof undum faci icnimium penccrat,fic fortemembri naturalem calore cxtingueret mordicationemetiamin primis caufando* partc uero non uulneraca nocabilicer cxiftence cooipccc rec acuicatcm cholcrae aliqualitcr rcpr imcndo eius flu- xum prohibendo,matcriam auulnerationcprohibedo* Exquoetiam colligitur ucritasconclufionis&^c. Se4 circa dida func difl5cultatcs 8c inftantiae qugdam^ pri mo contra primam condufioncm . Primum dubiuni , yd hui ufiijodi frigidu uigorat calor e interi us 8C unit» quia fcilicet calor ab eo non uinci?ur,fcd unicur uel uin- dturcalor afrigorc.Siprimu.ergofortiuscalcfit pars. contra caijoncm fuperiorem quacunc^ infrigidatafimi liter.quia calefacta partc augebicur fluxus.Si uincct c^ loremcdam debilicacpartcm. Confirmacur,quiama- giseft fpiritus ^ fan»uis,fcd fanguincm congclabit, crgo 6c fpiritum afortiori. Secundum dubiiu^ , quiai fcxperimenco patet intra uuIneramedicQS ponerc albu- fncnouicum coni^ri<ftiutspuIucribus.crgonon foluni circa contrafecundam conclufioncm. Tcrjnium dubi- poicontra tertiam.Inphlegmonibus<S<: crifipilis frigi- ^um cxpeilit rnateriam ab exccrionbus ad interiora. c^ goabignobilioribusadnobiliora confequentia tenct. 7 huius commcnto. 1 2 .<S(:c.ettfipilam extra fa<fta<S^c» Itcmquand<?fattgu«nem ^x^ ucnasiam exiftfm«ai potcft frigidum cxpellcre. Q^uartum dubium contrat quincam 8C ultimam foIutionem.Calidum iuuat erifi"' pilam . crgo fngidum obei|:.anteccdenspatet, quia con- ferc hcrpetis comcdentibus ut fupra. Itcm quia c^ni^ crifipilaeft uulncrata,nuUi tamcn compecit frigidum» fcilicet fupra ipfam. afTumptum patet , quia eft apofte-^ ma aquonon abfoluitur continuitadsfolucio. Adpri-- mum didtur.c^frigidum fceundam quidobcinet cc no. fimpliciterfupra cahdum.ipfum enimremittitnotabi- Iiccr,fed non tanto approximapur tcmpore cj) exciguat» 6c fic repcllit,ncc tamcn membrum notabditcr Igdit. ^ Ad confirmationcm conccditur <j aliquam particula fpiricus extinguit > ficut aliquam parciculam fanguinis in uenisillis congelac. Ad fecundum illa non p<>nuncur a<ftufrigida ucl faltcmponinondcbent , nifi aliquidfor tiusindicaret. Adtcrtium<5>amembris anatura fina litcradrecipiendumfupcrfluitacesaliorum dcputacis, quiafciIicecprincipalibusmembrisferuientibus<Si:iiIis fubor dinatis non licet rcpellere , quia mclius cft mcni- bra nonprincipaliaforeoncrataq^ principaiia. ab alijs tamcn licet ubi non fucrit aliqua dc coditionibus tacftis, SC prcceirerit cuacuatio uel diuerfio debita , tunc enim interiora jfacilius uinccrc poterunt paucam materiam di fperfam pcr ca c^ per cxtcriora.quomodo autcm fiat hu iufmodi pcrculTio alias dedarabit ur . Ad quarturo po- teft negari confequcntia,utrunquc cnim potcft confcr- re prim um quidem rcfolucndo, ut in dedinatione altc- rum feruorcmrcmittendo<&^rcpdIe<iout in prindpio» Adconfirmationcmpatetpercrifipilam uulneratam non eiTc in telligendam nifi in qua notabiliter dc manifc ftaapparet ulceratio. Aphorifinus. ^4*, Frigida uelut ntx uel criftaf fus , pecfiori inf> mica 5 miles commouentia , &ngulnem fluere faciencia 5:! catharros. Frigida qualis nix aut glacies , pt<S:ori inimica. funt. Thcf TuiTes mouent,& fanguinem,^: dcftillationem . Frigidaqualisnix,&: glacies,peiflori inimica, tuffcs ^^^» mouent,<S^ f3nguincm,<Si: dcftfllationes. Expofitio lacobi. v i 'Ai Primacondufioapho.eftifia.Frigida udut nix 6c rrigiaf cryftaUusfuntpectori inimica.Probatur.huiufmodi €xccu< frigidacommouenctuires <S: fadunt fluere faniem 6C u*»^"" cumhocfuntcatharri generatiua. patet confequentia. C"»<=^ 3c affumptum ftatim dcducetur. Simflis fententia huic ^^F-- ^olligiturprimo caiifcn.3.do<fl.a,.capituIode regimi- P«^^' n? aiqus Sc uini^Sc hoc quantum ad niuem . 8C3^ Ifaac ^* . ^ indigtisparticularibus.capitulodeniuc.cftutiiisiadu ^"*^^* pra<ftico,utpatcf. Etampliatpradomniaadualiterni 1^.^^%. misfrigidauflpotentialitcr. Primonota.Pcr niuem ^"SJJ^? pofTunju^ intf Iligerc niuem proprie didam ,quae quan- ^^^^^t\ doqucfitcxcongelationeaquaebonap uel uapores eius "'*'^^ finepcrmixtione rei extranef fibi a gencratione com- P^^^"' municatg,aucarefupcrquamcadit.q»ia£damauc? cco p^i-. » tra,(5(:iUaeftmultummala.Primacnimnonnifiad:ua ^f^?^ ^ li frigiditate nocct,co cnim c^ per congclacionem pft ge- ":'^" , nita aquam ufualem in frigiditate excedit, licet non hu ^- • miditate,unde inimicatur neruis pc<flori<S:: omnibusiu tcrioribus. Prpptcrquod Auiccn.allega.capituloquod nj;^ Hii (cx mu€rcfoluiturd:c.ncrui§5cm€mbrisanhelitusno ^'^ cumcntumfacit<SiQmnibi|§iiitcriortbus,nequetoierat P camnifi uchemcntcrfanguineus.cj» fi no ilico nocume tum fac?rct,alicui fecun<ium dicrum loi^gitudincni fa- c^Ya* cict,5^ cum in annis procciTf^rit. Secundonota.Cry- yg^^'^ ftallum quidam p<5fueruntei(rcuitrifpcciem,utScra* Qy.^a| pio i fuo de fimplicibus capiculo de uitrp .Pe quotpirQr , - . cum uitru abco ponatur cali<iaiprimo <Scficciiinfcci| _ ^"^ ^Otlfidoru5aute,^,ccyaiolQtfa,^aryfttfis.Cin.4.p^ ^ -^ m Digitized by Google A P « O R. titt£rylUiI«mexglac/cinaiia3niaxinpiei;i fep€e«tpt|a libusalpibusmultos cogeJatapcr anosgenerari.Etide ialtbro de proprLecatibusrcrum , unde^Si; uehementer frjgidum ibidem ponitur 6c ualccad faciem dealbanda Sc lacamilTum recuperandum.Sed llne amb«gurtatedi Criftal «ftumexponendoHip.percryftailum utantxqui intellt Ii^pric gimus g,l^d£aa quae cum claritace Sc luddicaceiimiiis e casadfe cryftalio, ux. iiclcnfu$. frigida uero ni:^ aucglacies. hoc cie deai crgpinim icacur pectorijquia olTuomm neruofum Sc la banda, c^rtofumjCum fngidahis occurrentia dolorem inducac Jacetre lacercos duros 6c dcnfos reddat SCc. Tertionoca.Caii ct^cra iat cuiTes caufando.malam complexioncm frigidam finc dma» jnaceria fenfaca. Secundo etiam malam compiexioncin -caufando macerialem raaltiplicandj ibi matcriam higi dam ex congeftione d: de fl uxu propcer fimile caufam cacarri^nciafunc. Q_uarco noca <^ eciam indurando pciftus uenas^i^ arceriasindifponuncflexioni Sc cxcen- jfioni aliquali quae requiricur in pecl:oris anjpliacionc 4ar um eciam SC congelacumfaciiiusinfrigidat, (o SCC £x qaibus patec apnor .uencas. Aphorifmus. 2.5» InarricuHsdoiores dC tumores {ineulcera^ tioneS^podagram Sx^fpafmum Si^horum plu^ rima,frigida aqua infufa refrigerat 8C attenuat, dc doloiemfoluit» Scuporemmmedioais do^ loremminuiL .Thc» Tumores ardculorum 8c dolores finc ulccrc acquc ctiam podagricos dolorcs 8C conuulfa aqua frigida lar- ge affufamagna exparcc leuatjfoluit dolorejcxtcnuat. Torpor cnim raediocris dolorcm mitigat. f^eo Tumores articulor um,atquc dolores abfquc ulcerc, 8C podagricosquocg atq^ conuuIfa,horum plurima f ri- gida aqua largc effufa lcazt^SC extenu2r,foiuitc;^ dolo- tem . Nam modicus torpor dolorem foiuic. Expoficiolacobi. Conclufio apho* Aquairigida plurima fubito cfFufa confert foluic 6c refrigeracdoiorem in arcicul^ i. poda- gram 8c fpafmum 8c tumores accenuac. Probacur hec coclufio fic.huiufmodiaquafrigtdamediocrcm caufac ftuporem materiam fluenterapercuric 8c ad arciculos fluere prohibecmaceriam cciam fpafmumfacientcm rc foluic per accidcns.^rgo conclufio uera. patec confeque tia.<&;aiTumpcumdcclarabtcurfi:aum. Idem.22.ter- tij.capitulodccuradolorisinnclurarum. &quarta pri AufCe. mi^^ .ca.f.de fedauonedolons.Et eft apho.lcuisfSi: ud- ■Aquae |is jq accu prattico .Coperatiuo. Ec ampliacur uc pacec. frigidae prifnonoca.PerarticuiosiuncrturasciTeinceliigen-- ipficu^ dasjuc aliasdcclaratum cft. Secundonota.DoIoresqii canon. ^^ confcquuntur foiucam cocinuitatem quandoc^ ma pradi- janicomplexioBe.6;:hocuelfincmateriauelcum ma- cus. tcriacopoficam. Adpropoficuuihicmaximefcrmo eft Polo- 4c doloribus maiam c6 feque cibus coplexione maccria iris ca. i^Qj uel immaccriale calidam pofito q^ fccum confodet iblutio c6 cinuitatis,^^ patet tunc ueritas parcis. Ter- «o nota. Vc Cdmentator in come .per tumorcs apoftc mofosrubicundoscalidos amateriacalidauaidcad arti culos flucnteproucnicntcsjtalibus.n.cofertficut fupra dcphlegmonesS^criiipiia ucdicebaturctmcrito fine ul ccredicitur ut fupra. Q_uarto nota .Non folum poda- gram ,fed eciam alios arciculorii dolo.res.dc podagra ta- men f r cqucn ci^s contingentcs cxplicat in fpafmo #tiam confercaccidencalicer , ucfupra.5i: 4ixit,horu plurima qusenonprouenicncia amatcriafrigidagrotfanec coiic <fca 8C infixa mlbroutfupra 8c fubico ciFafa rcfrigcrat SC attcnuac.f mateiiarcpeilcndp 8C tumore prohtbcn- ^ Sc dolof e fQlaic.Primo aliqualiter ftupcfacicndo.Sc cundo.f.materiac Euxum prohibcndo. Tertfo cda ma- |am copkxfone rcmoucndo.f. caiida. Q_uinto nota. f^oi^fer j^i^iw» f iTciiis^ioeris^qiua uclj«»ca§itupt- £a<S:io*oii eft corpori approximandajncindicmordficc iwfpiritusj ct qjuiamagna aujfert Sc ifta mnmt ^fum* Aphoriimus* 2.^* . i Aqua quae citocaiefic,&: cito infrigkiatia',1^ uiffimaeft. • ■ • Aqua quae cito calcfcit5& cito irig^citjUuiffia&^. ***? * Aqua qug dto calet,<&: cito rcf rigeratur jkaiiTaJaa e. ^^^ Expoiitiolaojbf. Condufioa|Ao.cft iiia.Aquaquae in£rigidatm dt9 &:calcfit cftlcuiiTima.Prol3atur.huiufmodi ^ua eft rariiTima.crgo leuiiTima.cofequendatcncc, quiaquod cft rarius ali)S paribus eft icuius.& aiTumptum arca lic tcram dcclaralsit. Idemfcciidaprimii^tulodeaqua, SC,J .primi capitulo dc rcgiminc aqug w^ uini.ctprimo dcfimplicimcdicina,Etcftudlis.Etamplia£utpatec. Auicc.. Primo noia. Aquapoteft udodus caiefieri SCc,mt c% ^ 2 .c, partcdifpofidonis eius f n primis qualitatibus , aut cx quinto partcmodifubfiantiae.f.raritads&dcnfitadsdus. S* p^ u« cundo nota.Citam congeladonem uel infrigidatioi»m locius aquse confcqui magnam infrigidantisproportioncm ucl calefic calcfadcntisadipfamrefiftentiaminaquaauc paruana xidupSi diftaotiam aquae infrigidandae ud calefadendae a tcrna noadquemcalefactionis uei infrigidationis. Exemplii primijfi.a.aquacaicfiacuelinfrigidetur a proporuonc quadrupia.&.b»aqua apropordone dupla,ali)spar£bus cf tius ad terminum caiefa<ftionis perducctur .a.qp.b. 8c fimilitcrinfrigidationis.hicautemmaiorproportiopo teil ciTc aut ^ptcr paruitatem rei ex parte qualitacis co trarise agend quae eftpauca ucl rcmiiTa auc ex partcpo- tencix agcntis aut utriyfque^ucl ex par te modi fubftaa tiae aquze aliquaii ter calefaAa dtius calefit q^ non algs paribus.&parua^magna^&rara^ dcnfajlicccijocre ducaturahqualitcrinmuldtudincm formae refiftait^ intantumq» pptcr raritatem aqua c^^cta fub _aliqu3 mcnfura uelocius .^dtius frigcfdt ^ aqua frigida , ut Aufce • colligi poteftprimo caii.fcn.2 .do<ft.2 .capitulo.1 6. dc Ariftp. naturis ipfarum .^. 2 .mcthcororu capitulo primo.coa fertdicitadcelcritatem congciaa>nisaquam praccalcfa c^m cfTc;et.24.problcumariiproHcumatc.l3. Tcr do nota. Propter fuucncs. AliudciTedduscalefied S^ ueioduscalcficri.Sicut aliudcft udodus traniircucl at tingcre aliqucm tcrminum Sc aiiud dduSjlicctfrcquca tcr fumantur pro codcm . la propofito tamcn per ddus i teUigetllam qus in brcuioritcmporcal^paribus dud Aquf turadtcrminosifrigidatiom'suclcalefe<fcconis. Q^uar bonitaf tonota.Bonitas5:malitia^fiusaquaecxmuldscom^ uci ma prehcndi potcft . 2 .primi .prseall^.cap .f.de aqua.C £x htia ua fapore,qufade^ ciTcinfifWda.Exclaritate<S^ turbule rie com .tia.Exodorc.ExqualitaribustangilsilitwSjUt ueheme prchea tcr frigida.aut quae eft ficut m€i ud uifcofa mala. Itcm di tur* cxfonoquf uehemcndoremcaufatfonum ciun cadit, algsparibusgrauior eft,ut 24.probieumatii. lcemcs rcflexf onc forci ud debili, ut fi i n aqua uf d«nusimagi- ncm Roi^ram ficut fnfpccologroi!acft.Itcm cxmotu ct quietCjquia motamelior.Itcm cxlocoadqucmjS^aquo mouctur ud motaadoriaitem uclfi^ecrioncm.Simf-r liccr pcr fpadum per quod ut fi fticritlatum ucl iibc^ rum<5i:c. Similitcrcx pondcrequod multipaicitcr fit, Vitimo cx udocf ud tarda calcfacdonc. Et i&vm mo- dumalnsprfccrmiiiGstetigitH4>po.fnpropofitoapho, O uinco nota. Pcr aquam lcuf iTimam duo intdligcrc ^^^. p^umus.Primopondcraiiccr ajhocnon uoluftHfK>. icuiilf- SccundofntcUigcrcpolTumusleuflfimamjquia.fciltcct ^ :. lcuiter aftomacholabitur Sc anatura uindtur, utcx- «^P • tra fcnfiMitcr uel infenfiMitcjr cxpcllatur.ai fic cxpo^ pftCommcntacorin omme to.cxhoc cnmK^dco <alc fitainsparibuscomprshcndfturipfam cflrcIcuiiTimam, ^ psr CQ&i^iuens a caloj-e noftro£adlitQ: uf Qdl:Aesa». laco,s.apha, l^ «f Digitized by Google P J. R T I- Aphorifmiis* ^^* Qutbufcanque bibere defldenum eft, nocfiii uaide fmentibusjfi fupprdorniferintjbonum. If^c. Qjd no^vL bilxrcauefj^jjrjsadojodum fiacnftbu? fi oMorniierintjboao eft. r,c Q-"' nosfiu bibcreappctuntjhis adojodum iia^a- *^*^* Ijusiiri^perdormierincbonuni. jExpoficio lacob*. Conduiio apho.cit iiia.<5_u«bufcunque habcntibus appccitum bibendi cic noclrc bonum cft ctormirp. Proba tur.fomnusfcmoucccaufara huius {icis.crgoconduiio iiera.patccc6fequcotia.5(: aiTuajpcil circalictcramde- 0arabitur . Similis fcn jcncia coiiigitur fccu nda primi. opitulo dc regimtnc aqae^ uini. £t cft u?ilis. Et am- phaturutpatec. Primonota.HuiufmodUicispoccftef fcnaturaiisi^mcndofa.Naturalisquideni confequens «cxiccacionem humidi roridi oris ftoraachi a calido natu f ali.Mcndofa ucro confequens prauam confuetudinem, £cut fr cqucntcr uidcnus aut confequens nimiam crapu iam unde uapores acuti cbuHicntesados ftoraachipro- licnicntes fitiminducuntjuel etiam caliditatc 8c iicdta %t aH <S:potus j ut comcdentf bus cibaria acu ta ucl falfa^ uc acrumina d: huiufmodi. Ad propofjcuni potiiTime X ^tcJIigitur dc fiti proptcr fecundam caufam cotingcntc. Sccundonotacjfupprucnientcfoijinohi uaporcsrcuo cato calorc naturaii refoluuntur 8c confumuntur ^ qua rc caufa fitis toUitur 8C confequcntcr ficis,Ex ^uo patet caufa ucrii^cans apho. Aphorifmus. t, 8. Mnliebriaeducit exaromatibus calefedib» Multoticns uero bC ad aiia utilis eflet, (i non ca-* pitis grauedinem faceret* ^hl^* Mcnfcsducunturfuffitu aromatorumjquaefacpcad ^lios ufus rcdpcrcntur jDificaput tcmptarcnc. Suffitus aromatum , mulicbria ducit faepius ucro 5r ^?^* ^daliautiliselfct>nificapitisfaccrctgrauicatem. Expofitio lacobi. Ifteaphor.duash^bctcondufiones.SecujQda cft ibf (Multoticns.) Codufip apho. C4e£a<ftlo c^ aron^atibus cducit me ftrua. Probatur*huiufmodicale£avftio uiaspcr quasd? bct currcrc uel cBucrc fanguis aperit 8c fanguine fub tfliat d:uirtutcmexpulfi"ao?iocitat. ergo condufio iicra.patctconfequentia.(Scairumptum circa litterani deducctur. Simihsfenccntiaquantumadprimam con dufionispartcm colhgitur.z i .tcryjQ.trac.^.cap. dc rc tcntioriemenftruorum. vbi prgfcnteni allcgatapho.et quatum adfccundapartcm.2 ♦caii.tract.prinio cap .3 , iicrfusfincajt.ibiponituromncarornaticum ciTe fecun dum plurimil capitis doiorum gcncratiuii.Et cft utilis Etanjpliatur utpatct. Prinionota. Permulicbriain- tclligcndascifcfupccfluitatcsquafdam amulieribus cs pulfas pcr loca pudibudaquae fanguis mefcruus ucl me ftruanominantur.funt enimmatcrix fanguincg in mu licrc multiplicatac ultraq§ fit pro nutrimento mulieris ticccirariui^ adfincm confcruationisfpedci.f.procrca- tioniSiSiSCGfcruationisfaetuSsquaeficutdemcnfefnme fan multiplicantur^ita pcriodicc cxpcliunt ur, cum pro ptermoramfiantadgcncratione 8c nutricationcm in« tilcsgratiacuiusfinalitcrmultiplicantur. Exquopa- ictprimoantequalibetmulieris impraegnatione izm^ uel fecundumplurim um accidcrc i pfi us mcnftr ua reti- |Acft-«- ncrisquia aliasmatcria nutricationis (SiTgenerationis dc" ftruan- ficerct, Patetfccundononinqualibctaetateinmulicrc ^e mu- hancfupcrfluitate muUiplicari, ut in principio uel mc- Sicriste diopucritiacudinfantiaecum totusfanguisin ea gcnc- ^^4^^ (usfitproau^caciiu>u«2au|ricftaoaf prppna a^«4|-« Aui?e. MuWc- |jy« q. Arom^ ta quf <| i-iiis,aecietfaniiii fcncAutis proceifus cym tunc mufpf fanguisdefldat.relinquittir ergo q>in afctatibus medi)s 2 quibuspoteftmulierfaecundari,uca. 1 4.ufquc^d.40f. uel.4. 2 . aut raro ad quinquagefimu annum. undenon omnibusidcm menitruationfstermmus,uariatur enin» feciindum uariationes naturaiis complexionis 8C regt- minis.PluriraumautemeiTctdubiumquaecictus mea ftruarifndpcrctanfanguinca uelcholcrica mulier ucl fnclancholica. utrobique cnim funt apparentcs 8C benc pcrfuadcntcsrationcSsfedhaecmatcrfaalibipertraAan- dacftcS^c. Sccundonota.Huiufmodifanguintsrctcn- Mctt-^ tionem fieri m ultiplicicer . Primo naturaiicer ficut in p ftruo-i^ gnante propter fsetus nutrimentum .h cet enim menftr u retetK> us fanguis ualdcputridus usdear , tn eo tamcn funt par nfs c^ tcspuraegcnerarioni<Si:uutricatfonifaetusutilesex qui mult;- bus nutritur 8C gcneratur f f tus in macrice. Simf liter ex plcx» fenesfcutcnaturalitcrretinetur.Q^uandocjautemrcti- netur praetemacuraliccr.Et huiuimodi retentionis cau fa poteft elTemultipIex, ut ex partc ini|:rumenti 8C^ alte rius caufaepretcr naturam Ex parte uirtutisquide_, uc debflitas expulfiuae autfortitudo retentiuae ud utriicp. Expartciniitrumieti,utanguftiaortficg 8C ucnarii etc^ Ex partc autem rci preter naturam alterius , u t apofte- ma opptiatfo frigiditas 65;: uifcofi tas fanguin£s,If cec ual- de frcquentius contingat propter ultimam caufam ma- triceexiftcntemcmbro ncruofo frigido , fanguineetta illofecanduin plurimum crudo phlegmaaco; De hac crgo caufa in propofito potiifimc eft fermo ut fit infd- lectusapho , Muliebria preter nat u ranj r etenta ex «latc riafrigidagroiTa uel uifcofa oppilanteautfanguinis ui- fcofitace <S:c.educit 8Cc. Patec enim c^ non ex omhi alia ca ufa cduceret. Tcrtio nota. Per aromata intcUigcn- das eiremedicinas calidasboniodoris,ur funt cinna»io- mum lignum aloes ct dc al^s f n quibus eit: caiiditas curcjt acuitate,unde<Si:fanguinefubniiant&:poros 8C ucn.a$ apcriunt. Q_u3rto nota.Per caiefactionemiftorum in telligit iftoriim approximationcm talem ut calefiat,fi- uefiacpcrmodum emplaftri fiue fuifumigationfs uel unguenti itd euaporationis uel peiTari) fiue naftalis ud inpotuexhibcantur. inomnibusenim hismodis fit ^ his calefadio. Exquibus patet cauia uer tficans aphQ* Secundacondufio.iV\uItotiensh(5rum aromatum i^ icf^difocifetmultisaljgs.f.muheribusucl morbis utilis ii non grauarcnt caput. Probatur.talis aromaticitas.cfl: conformisprincipaiibus membrisomnibus ipforuin CQ» fortariua.crgo condufio ucra.patct c6fcquentia.(Si: col ligituraiTumptutji.^.dcfimplfci mcdictna. &i(, <; .cap> primo*^inlibrodeuiribuscordis'^.2 1 .tert^. Prt- nionota.Aromatica ,quiamctnbrorum omnium con- fortantia^quiaremotiuamalf difpofitionis ingid^ in mcrabrisprincipaltbus cxiftentis funt multum 8csd- multauttlia. Sccundonota.Iftagrauant caput.Pri?* momultum cuaporando,quia funtfubftantif fubcilis,. Sccundo quf3. fupcr fluc inflammmando 8c matcriasjg-- busobuiatcuaporarefaciendo. Exguopaterprfmoc^ maximc noccnt fcbricntibus. Patet fecundo,quia ma atimecaput rcplctum habcntibus. Patet tertio,quta con uenicntfora funt prccedentc purgati one qp fine pjur.- gatione. Exquo fequitur q» i n aUquo poiTunt caufarc tc f n ^iquo rcmoucrc capitis dolorcm ct plura alia 8Cc^ in hac trasla.dcfidt unus apho^g rcpcrit i al^ duobus Aphorifinus» x^. Mulfcremiiterogerentempurgabis m^dfca Thit mento fi materia turget , quarto menfe §<ad (£/ ptimum urc^.Scd eas minus. A rccctiore autem 6<:audiorccauebfs» Grauidaspurgare turgcntcmatcrfa aquarto fnenfc ir -q tifq^adfcptimum,minusuerohas,R€Ccn«orcsau5ctB. * ^feflCorcguawiopomti, ' ^ qaF. Auicf*, Digitized by Google ^ufce Serap Ais can ^icus» IThc» A? H O. Pefictc c5nicntu Izcohi Cupet apJ>oriTmu.2,9» Aphoriimus. 3^* MuliemtiuterohabentijabaUqua acutara aegritudinum accipi,mortale. MuUcrf grauidcjcapi abaliqnjorJjo acuto ,lctalc efi:, MuUcrem utero gcrcmem , c?piab aliquo worbo acutOjletalceil;. ' Expoutfolacobi. ConcIufioapho.cll:ifta.Mortalc cftmuUcripra^nl ^iabaUquaacutarum aegritudiniiaccipf. Probatjquja huiufraodf acura ggritudo eit uirtutis maximeproftra tiu3d:nutrfmcntf fubrracliua crgo<&:c. patet confe- quentia. <Siairuraptiidc.clarabitur itatimcirca Utceraj: ' idcm . Z l .tcrtij. trac. Z.^cap .de iignis aborfus.d: trac, ' primo.cap.de iignisimprcgnationis.a:. $ .breuiari).c. J4.S. deiorfu. Eteft utilisin actupronoftico. Etam pliatur ut patec. Primo no ta. Per acuta sgritudine de bemushic intelUgcrcomne aegritudine uelocfs tcrmf nationis cu uehementia accidentium fiue fit cum t ebrc auc finefebre utexponit hf c Comen.in comentoiiUus. acutor um morborii . Secundo nota notantcr <iictn ac cipi,ad denotandam huius febris uchcmentta ut afsde- claracum eit . Ter tio noca. Mulieres prg gnantcs uirtu temdebiUorem habercmultono prfgnantibus alijsp* ribus,eft ctiam neceiTariu pro nutrimento fuf <S^iul%ca tatfone fetusm ultum nutrirf .hoc auje opprimit ufrtU' tcm Sc auget morbii fiue aegritudincra , quarc eft mor- taie 3Cc, Exquo colhgft caufa ucri ficans aphorifmii. Primo fi.n.f ueric sgritudo acuta in prf gnantccft no cciTarium proptcrfortem pugnam «S^motum aegritudi- iiis cibii fubtrahf ,iramo 6C ui aegritudi nis modicii acct pfturjquarc f gtuifubtrahfcur multum nutrimentii ,<&: pcr confcqucnsprf paracur ff tusad aborfum uci admor f cm.Secundoquia ualdc laboriofum eiiec uirtuti colc- raremociiforciSfraf aegritudinis Sc grauedineraprf- gnationis.Tcrtio quia ab sgritudine acuta f f cus ualdc profternitur<&:corriipicureius copIexio<S^ nutrimen- tum quo nutrfendii eft corrupitur 8C pauci ficacur . Ec £ fumma uel mf copiofc cibacur ut requiric faecus , 8C tnc lif rcuce debiU^ morbo corr umpetur cibus 8c augmen tabicurmorbus.Si ueronondbabtcur deficiec uircus pif f s 8C morfctur infans.Et hac fcntentia tuigit Auic^ ^ I .tcrtq.trac.primo cap .de fignisimprcgnatiomSjdu inquic,6^ inccrfiacfe.acuca ff tum , ex hoc <$facit poiTj l3cre de malicf a coplcxionis , cii ipfc fic debilis non tole^ ransfllud,^cxhac<^ nutrimcntii eius corrGpitur ex partccoplexfoniseius. &cxhoc<^ciihocmf non nu- gritur debiiicaturfstus,«S; ciihoc^fiiiutritur debilfca tur f pfa SCc. Q_uarconota. Hoc ciTc figuum morcalc, igufafcmpeif ucifecundii pIurimumafFercnsmorce,aut mf is,aut fnfantis,auc utri ufq^ mf is cantii ficut in apo- plcxia <5«:c .f|tus aucem aut utriufcj.patet SCcMctt frc- qucntiusconttngatf|tum mori nonmortuamfc , utpa tctfntclligcntt. C^uaeitfoncsqug ht^taaguncur £*cilcs funtjidcoomitco. Aphorifmus. 30» MuUer in utero habens phlobotomata abor> (Iim fadtjfed magis cuius maior eft fktus, Mulicr prf gnas fangui nc mi iTo cx ucna abortum fa eitiSc magis fi ff cus auclior cft. Mulf cr uccro gcrcnsfangui nc miifo cx ucna «bo?cit> ^ magis fi fgcus fic maior . Expofitiolacobf. Iftc aphorxiiaus duas habct conclufioncs. Sccunda e |bf(Scdmagfs.) Primacondufio apho. Mulfcrprfgnansphloboto- fjiatajibortit. Probacur.mulicrcpr^nanccphloboto^ H I P P O, Bs tidficneceirarfu.crgo conclufio ucra.pat«; confirqucn^ Ma.<&:airun)ptum probatur, quia fubtrahitux fengut» quofgtuseit nucriendus. Secundaconclufio.Mulier cufusfgtus cftmaforcici us 8c frcquentiusabortft,qp cuius fgtus eft minor . PrcK jbatur. cufusfgcuscftm^orm^ori indfgcc quanticatc fanguinisadfgcus conferuationc. ergopernummenci fubcra&onmi ali)?paribusplusl|dicur f|tus,d: pcr confequcns citius moritur 8c caufatur aborfus. iencen- tf a eft nota.<&: totum ancecedens dedarabi:ur circa licte Auf ce» ram. Similisicncenciacolligicur.j.canon.zi.fea.tra. Abor-^ ^ .cap.de aborAi.i&^quarto Almaa. in Camma., cap, de fus cari rcgimineprfgnancis.d^.^.colligec.ca.dcqualicaceeua ,pno.cc cuationis. Eceft utilistaminaclu pronoicico ^ ope- opcrac* raciuo.Ec ampliacur adomnes prfgaaaccs cuiufcuccp uos. nacurg gcacis ud regionis. Primo noca rcpcriri haec no Auerr ^ mina,multcr &:£oemina idem imporcantia, uaria came Mulie- appcllancia.DicfCur nanc^ mulser a moUidc.nacorpo- risccy- ra humidicacc fupcrflua tad:u mollia 8C ni mia aQimi i n inolo'-" firmttacc accgin coftantfamoUiadiccnda.Dicicurauce giaccf^ fcsminae afcemoraquodanciquicusfamedicebacur.cE tnin^^ func partesquibus equf cando ccrgi s equorii adhercmus i I .ecymologiarii.cap . i .eo .n.forcc q>hf parcesi nma JUcre apcrtg func,ab ipfis f oemina dicca cit:. Sccundii ali- quosaucemfcemina afjditacedicic,eo^fgd3s5^fCnor- Mcn— .mes fuperfiuicatesemittitmcnftrualcs.pacec.Sola.n.fx ftruo^ mina cft menftr uale am'mal,cuf us cruoris concad:u firu eScctu» gcsnoa germinanc,acefcuncmuita5moriuncurh.erbae, sxkait* amiccunc arbores fructus , fa-rum rubigo corriipf c,ni- grcfcunc era,<&: il qui canes fnde ederinc f a rabie cffcrfi tur,glucinii a fpalti quodncc ferro nec ai^s diiToluicur, cruorcfpfopollutufpontedfipcrgicur. I i.ccymologia Vtcru» rum.all^.cap . Eft auce ucerusmacrf'x,quiain uccro.s. Grauf- altcra partef^tum potcB: continsrcSCin alccra ca.f. dc- da qd cs xcra ^ fini ftra.habens crgo f n ucero cft prg gnans , fcd pgnac» grauida agrauicacedfcla iic.proprie.n. grauidadfCftur dii fgcus mokgrauacur quodmaxfme eft ulcra ccmpo- rfsimprcgnacionfsmedfii.coKJ ucro ceporcpr^nans« Phlobo f n urcro habens df dcur . Sccun<i> noca . Non ciTc inccn- comta Honem Hippo^^libccmulfercm aborcfrc.immofrequc dupFr» ccr cx phiobocomia 5;:fanguinfs cduccfonc ab aborfu Aucr^ cuftodftur uc.7.collfget.alle.cap.(S!:.i l .tcrc^.trac^ . AufCiC^ capydc a>nferuacfonc f2tus.f€d f ncencf o Hf ppo.cft <3> ^ phlobocomf a fupcrfiua fcmpcr ud fccundura plunmii ^x>rfum fncurf £. Tcrao noca ut . 2 1 .ccrc^ . trac. Cccun do cap.dcconferuacforicffcus&cautdaalx>rfus.<&: fu- praquarcohufus.comentoprfmo.AUfgatfofscusadma trf ce proporcf onacur allf ojacfonf fr U(ftus medf ante Ifga*^ menco quo conncccf cur arborf «S^allfgacur ramo.Ec fi- cucfUomcdfantcfugfc <S:accrahitnurrfmencii cxarj»- rc,fca fgcus exmatrfcc medfantc ucna umbflfcalf quc mr f cf allfgacur 8c cft mc^ancf bus ucne pcr ramos <U- fj^fisucnismrfcfs conglucfnatfs cotilfdombus dfctfs, ipfis.n.mcdfantfbus amatrfccaduena umbfltcalenu- p^fmencum, qufa.f. fanguine mcnfi^ruuii? attrahcndo. Bxquo patec q^ iicucduplf cff cotfngft frucflii cx sxlm r cance perfcccam macuracfoncm fcj^rarf .f.cx fra<ftu« cocflidonf s fr uccum cu arborc connc^^cncfs 8c nutrfme tffubcracftfonCjundc&perfcfrudusiS^cadfcficfimf- Ifccr duplidicrcocingfcfccu ancepcrfc<fcioae autcof^* mctum efus cmftcf ,f.cx oalfdonu fr2Ctura<S:nucrfinc , * tifubtractfonequarcmorfcuriSCpucrcfcfc, undcfnfur- V^^j * gic uf rtus ad cf uscxpulfione . Q_uarto noca.Pcr abor fP* ^> fum f ntcllf gcndum ciTc malum 8c fncacuralcm partuai , *^^ quofaetusantc tonpusn^uralf partuf dcputatum cx- '^** pcllftur ad cxtra ud fi dcbf co tcmporcmortuus , aut m fcnuta mortf s expdlf tur .m ulf crcm crgo abortf re cft par tum tnnaturalan habcrc. Q_uf nto nota.Ex pfalobot» mfafi[tagftatfofn fangufne<S:humorfbus Sc euacuac fangufs^ fubcrahf tur,quf fn nutnmentumff tus^b^ Digitized by Google Serap. ftruoru dcfide ^f u cafi JV\cn-- ftruade iSccre j^c<%u debilitatts^ per nutrimeci ALbtradione in&ft, hinc eft ^inagis aborfunj prouocat phlobotooiia nutri «ncntum fubtrahedo^ agitando uel <:6mouen<i>. %x Qaopatctcaufa ucrificansprima cdduiione apJw. Pa f cc fccundo q> fgtu cxiften tf maiori per phlobotomiam ^cilius prouocapuraborfus^minorialijsparibus^co. ipnim q»rnaiori indigecnutriijiento du usper nutrimcn %i fubtrac^cipncmdeficic uiram fftu 3 <&: pcr eonfequens iit aborfus. Ex guo ulterius patet non folum phloboto pjiam,fcd ctia omnc aliam fanguinis uel humoris eua- cuationem notabiliter fuperfluam aborfum prouoca- ire. Exquopatetulterius^liqualicerop^lito modofe haberephlobotoniiain aisorfus prouocadone 5i:phar'- fnadam .pharmacia enim magis rupendo 3c ujiuusfub ^ahendo,utquartohuius.apho.> .dedaratu eft. econ- tra ucro fehabet phlobotomia. Ex qui bus poteft pro- l>abiiitcr condudi q» quanto fgtus cft calidioris complc- xionis al:^paribus ciuus deficic eius nutrimencu per cu |usfubtrad:ione nioritur.Ex quo patetfententia apho. Aphorifmus, 3^. Miilierj iangumem uomentijm^ftrijis fug^ acni'eiitibus,roIudo fit^ Mulieri fanguiijcm euomentijfi meftrua crumpun t, fplutioaccidit. Mulieri fanguinan cuomentf,menftruis erumpen- ^ibusjfplutio, Expolitiolacoiii» Iftc aphoyifinus clarus efl. Aphorifmus* 33» Mulieri menftruis deficietjibus fangvijineex naribusfluerejbonum eft. Mulicri njcnftr uis deiicientibus fi fanguis e naribus fluxeritjbonoeft. " Menfiruisdpfjciciitibusjfanguiniscx naribus flur fnsbonuni. Expofitio lacphi, Conclufio^pho^cflifta. Sanguinemex ijaribusfiuc recftbonum mulicribus cuius menftrua defecerunc. jprobacur^pcr huiufmodifanguinisfluxum cuacuatur ud muitum minoracur matcria prgternaturalitcr r eccn ta.crgo pacec confequcncia»<SC airumpcu colligicur in co men. Simihsfcnc^ritta collrgiturquintobremari}.^ I . cap .Et eft utilis apho in acftu pradtico 3c operaciuo 6C pronoftico.Ecampiiacur utpacet. Primonota. Men- ftrua deficere naturalitcr autpr|ccr naturam . In propo iito eft fcrmo dc «JcfcAu ipforum prgternaturam. 6c^ defcdlumincclligimusprohibitione cxitusmeftruo^ > cu ipforupr$cernaturalirctcntiQne totali.f. uel partia- ii,quia.f.prohibeantur potalitcr aut parcialicer pgredi, Secundo nota.Non folum ex naribus,fed eciam per hg iporroydasexiftens eft bonum. de hoc ia excmplo dans aliaincclligercfpcdalcm fedtmencfone. Tertionota. Hoc ciTe bonum pcr uiam figui,fjgnificando potenciara uirtutisin cxpdlendo 8cf, Sc cft ctia»ii bonum per ui^ <^iif$,qui3 eft caufa m undificationis cor poris mulieris 21 fuperfluitatibus prauis ualdc,ut hcri habuxftis . 3^ pcpatctapho/ Aphoriimus» 34* Mulicri in ucero habeti,G uenter multu fiaat, pcriculum cft abortieadi Mulicri pr ggnanti ,11 aluus nimium fluxit, pcriculii £adcndi abortum imminct, Mulicri in utcro gercnti,fi aluus plurimix profluat, pcriculum eft ne abortiat- Expofitio lacobi. Iftcapho.edicluS(&: e darus.patetat magisfiafpi- fis &itkta> qfuntiQ,4'p^ti€ul9t^ho»crcd{t^CJDito prlf « Ahorifinus. "3^ MuKeriquaeamatricemoieftaeurjautdiffi" culter geaeranti,fternutatio fupcruenies bonu, Mulieri qua uicia utcri infeftant, aut qug difiicultcr ^^*' parit,fi fternutamentum fuperuenit,bono eft; v Muheri qug uterinis mol cftatur ,aut difficultcr paric Lco^- fuperucnicnsftcrnutatio,bonum. , " Expofitio lacobi. Ifteaphorifmusduashabctconclufioncs, Sccundac ibiCAut.} . ..-V Prima conclufio apho . Ster n utatio fuper ucnicns m u lieriqugmoleftacur amriceeftbona ueliuuatiua.Pro iatur.ftemutatioremouet uFaptaeftremouere caufam moleiiationismrids.crgo conduilo uera.patet confe- qucntia.d: alfumptum cjrca litteranj dedarabit . Pri- Mf icis mo nota. Per mokftationeai muheris araricc , utin jp mokl^^ pofitofumiturutcomcnta.exponitin comento intdlitioqt geredebemus prffocationem mficisqug eft anheli tus modis» impcdimentii pcndcns a mrice propter difpofitione iri ea prgtematuraliter exiftente , ficut menftruorum auc fpermatis pr|ccrnacuralis rccentio uel collcdio materig. putridg ualde auc uencnofs 8Cc- Scciido noca. Pcnes Mricfs au<S:ores repcririiflosterminos.f prgfocatio,fufFocatio pfoca- pr?dpitationjric(s.Eftautem pr^cipitatioprgternatu to etfuf ralisdefccnfasmficis adinferiora. Pracfocatio ucro<S:focatio fuiFocat£o idem important 8C eft prsfocatio impedimf dSprae* tum anhelitus ex rcteniione menftr uorii ucl fpcrmati% cipita- uclfiisiproportionalismatcrig corruptione. modusau- tio, temhuius colligi poteft.2, 1 .fcrtij.ca. i ^.decaufispr|- Auice^ £ocatioms.&:.|5.interiorum.ca.4.a:dicmodutu. Ex Gaf, quo pacet prefocatione mricis non eiTe aegritudine pro priedidam,fcdaccidensquiaeftadiolsfa. Patctfecu do mn cfTe difpofitione mricis,fe4 ab ipfa dependeat. Patec tertio in prf focatione pati ta cerebrum q^ inftr u «lenca anhdituspolTe per colliganda. Tertio nota.In hoc coferrefternutadone, eoq>f ipfa fitforciscomocio mebrorii anhelitus&Smufculoru uentns agitatio.qua re excutitur materia circamrice contenta 8C fumi fpiri tualibu? et ccrebro comunicati.excitatur ctiam uirtus qug ficut fopitaablatofenfu (Ssimotumacba^.Etex hoc patet cauTa uerificans concl ufionera apho. Sccunda codufio.Sternurario fuperucniensmulicri diittcuItcrgencratieftbona.Probatur.huiufmodifter nutatio c^icit partum facilem .ergo 8Cc.pd.tcz confcque tia . 8C airumptum dcclarabic ur cir ca licceram . Prirao ^ noca.Perdi^icuItergeneranteintdligicdifFicuIter pa- '^^T-r tience ,maxtmepropter pigritia 8C impotentia uirtutis ^^^ ^^ pxpulfiug.quodquidem^ucrii cft tadcnaturalipartu^ iicultcjr aborfu.&:hocfiucartificiahter fiue naturalitcr fuper- St'^^^» ueniatfternutaMo. SecudonQta.Stcrnutacione in hoc fimihter conferre,ficut prf focationi ut fupra diximus, fortem circa partes uentrisfaciendo comotionem ad hoc ctiamconferrettuiFiS(S: uomitus5i; clamor Scfimilia, his 8Cc, Exquo patetq^pr^gnanci non e^iCumcin par tuurpropepartiihuiufmodifternutatio^iTetnociuaec aborfijsprouocaciua, ut.3.2 1 . ca. de aborfu. Similis „ • - fencenciahuiccglligitur.2 1 ,terti}.trac.2.cap. deprg- '^"*^^* focatione matr!cis.<5<:^ tractatu fecundo.cap.de tegitni- ne par tus diflfidlis 8C quinta tcrtq . cap . de fternutatio- jie.Et eft utilis.Et amphacur utpatet, ^ Aphorifmus, 5^^ Mulieri menftrua habenti fine colore prp^ prio,6!: non fecundum fe femper fada:purgatfo ne indiger^ fignificat, Si mulicri mcnfes decolor cs, ncc fempcr code ^empo- Thc^; rffproueniuncpurgationcopusefrefignificatur, Mulicri mefes decoIores,nec g ide fcm^ tepus uenic 1^^%^ |€s,purg^'o^e tfi^caii; eiT^^cc^Ci^rtam, Digitized by Google A P H O. Expofitiolacobf. rftcapho«'fmus,duashabec conclufiottcs. Sccunda €ftibt(Etnon.) Prt nja conclufio.Mcnftrua fada fine proprio colorc iigmficanccorpus egcrepurgaMonefiuc euacuaaone. Probatur. figmficancabundarcmateriam purgattonc <aanda.igtt tcncc cofequenaa.et aiiumptii dcdarabit . Secunda concluIio.Menftrua non fecunddfcfacta ft gnificant corpus, cgere cuacuatioae. Probatur fignifi- catmateriam menftruale prfternaiurahter effercten- tam.ergo&c.2 1 .tertg.trac.j.cap. dccura Euxusme fAtn-" ftruorum.fitcftutilis.Etamphatur&c. Pnmonota. iiruico Naturaliscolormenftrui inmuhcrenonculpatc fana, |or na- ut Auice.9 animalium.eft ficut fanguisarictisnouitcr ^euralis. decollati ^ eft colorerubeus clarus adrubedine aliqua- literdcclinansproptcradmixtionemulti fanguinis ar- tcrtalis cum ucnali in mSftruo uclpropter multiphlcg- matis albi comixtioncm cum fan|;uinc etc . Variatur ta. mcnfecundum naturales complexioncs. inphlcgmati- ca.n .magtsjin fanguinea uero minus dcclinatur ad albc dinem . Menftr ua ergo fine colorc proprio cgrcdi,cft illa clTc altcrius colorisqp debcant cifc naturaliter meftrua tnulieris. Secundonoca. Hocfignificarc corpus cgerc purgaaonc,pofico q^ fi fit prgternaturalis extcnuatio in tnulicreaucprgternaturalisdebilitascotcntiuf^quonia fccundu plurtm um uariacur hic color proptcr admix- tionem h umorumcnftruo prf ternaturalitcr comixto- rum,qui indicant dcfui euacuationc.quod tamcn fccun dumplurimu uerumeftintcIIigendusS^ maxime fico tungtcurcum algsfignisrepletionisautdomin^ humo ^tti-' ris. Tertio noca. Menftruanonfacflafecundum fcin- ftrua— tclligendaefienonfacfcadcbitotcmpore. Tempusaute nioniste debit| menftruationiscft triplcx.Primum cft generalc pus dc' coprghendens totum tepus atermino aquoincipit mu hitu3^lic[ merico gcatis ufqucquo dcfintcetiam merito statis JVicn— menftrua emtcterc.quod ficut habuiftis pridie cft a. 1 4. ilrui c-ui;^ad.4^.annum uclplusuelminusfecunduuariatio thiiijo- nemnaturaliscoplcxionis.Aliquodcftmenfuras pcrio ^Q^iS^» dmu intcr prtmam menftr uationem Sc aliam quod fccu dumplurimii cftmenfislunarisfpatium. ideo.n.men- flruum dicitur amenegraEce, quod lacineidera <;^Iuna importat.Tcrtium eft tcmpusadequatemenfuransifto r um mcnftr uorumadualem cfFufioncm.quodm%tmii cft uniusdieimaximiicft.B.mcdiii.^. uei.4«5!:c. Ad propofitum de quoltbet iftorum poteft ciTcfermo , licec potiiTimc dc fecundo 6C tertio» Q^uarto notaXy fem- pcr poteft dupFr conftr ui, Primo non fcmper facftafec^ dum fe dCc. Secundo fcmper facta fecundum fe uc deno tcturnon feruari ufum uel faite raro dcbitumordtne.Et patct caufacum condicionibus. Scd ctrca dida quasda J5iffi— dtfficulcaces infurgunc. Prima cft. Q^ uia fi ex rccencio culcates nc fpermacis caufacur praefocacio , cum in uiris concin- Prima. g^t fpermanonminusrccincri qpinmulicribu§,fcquic * q> in uiris cx rccentionc fpcrmacis dcbcrcc ficri prgfoca- Sccuda tio,cuiusoppoficumuidecurcxperiraencopaccre, Sc- cudadifficulcas eft,Q_uare in alijsanimalibusabhomi- I ne.f.femcilis non mulciplicantur mcnftrua,cum in ipfis nonminusdcbeat (upcrfiucrcmaccria gencrationis 3C ' potilTimcinfrcqucntcrgencrantibus,cuiufmodifunc Tertta caculi<&:gatti&huiufmodi. Tcrtia diflFiculcas. Q,iio potcfl hicf umus tam par uus hgc fcua acddcntia produ- Q uar- ccre, dcturmodus producftionis. Q^uarta diflScukas. ja» Q_uia fecundum hanc uia uidcretur fempcr in prggnan tibus <^ quibufcunc^ menfjrrua rctincntur cauiari prg- focationem.fenipercnim ^cuanturfumipraui^Si^c, Si- njilitcr in coeuntibusa uencreis, cuiusoppoficum cxpc rimur.Ecadhucma^mfinacftu p3rienctbus.agitat.n» 6C comouctur nacnftr uum quarc a|> ipfb dcbcrcnt pra- «i f umi clcuari,<&: jqercbro 8c cordi comunicari. Q_ul Qjuipf> tadifficulc^. Q^uiacuncfpcrmaticacfTec minusmal^ iiacQftrualf , $0 <j co|:rupao ^ ^cii?n,9fior matcrjacft HIP P O. $6 &itb&mvm ^ ^rmascum^fum fitnatur^tcr uctie- nofum,fpcrma auton non,f^ natural^ Scixaigns, hvf^ miditas. Sextadifficultas.Q^uianonuidccur<j>pcrpr^ Sczta* focationcmdidiampoiric aufcrri anhditus utuidccur. Ck>mmcnta.diccrc, quia cuncquglibct pt^iocatio cfTci; mortalis.non.n.potcllanimal rcfpirans uiucrc finc an^ hditu, Scptimadifficultas.Q^uarcobftetriccstcflant ScptfJU «j» matrix aJiquando ad taftum intra portct manu pofil tafentituradfuperforamota,ita ut uixadipfam manus poiTit pcrucnire. Ec quandoc^ rcpcricur ipfa aliquandb ad dcxcrum aliquando ad fimftrum, idco 8Cc, Adpri-. Ad pri-- mam dicicur,c;^fi uircusin uiriscirecdcbilis ficutm mu mam» licribusnon pocens maliti f fpermat^.refiftcrc nccipfam prohibcre aequc bcnc cx fpcrmat^ retentionc cauiarc? in ipfis praefo(:atio,fyncope,cjHlcpfia 3Cc. ficut ui m u- licribus.fcdnoncftita. Adquodoa:urritq» uiri maio-. xi utuntur cxcrdtio 3c laboribus Confumaicibusfu|Kr fiuicaccs,muIier&aucGn odoplurimo, Icemconcinue calor plus rcibluic in uiris,quarc hui ufmodi nccumcn;^ minusincurriitcxii^rmac^recedonc , q^uisaliqiiin- currat.vndc Aui.2 1 .tcrt^.cra. l .ca.dciuuamececoi- tus.Ecqfique uiroaccidicexdinitfiSionccoicusd^abun- Coitus dancia fpcrmacis 3c frigorc ipfius «S^ ccmucrfionc ipfius dcfide ^ ad ucncnofitacem , ucmiccac fpcrmaad cor Sc ccrcbrii cis 8C maium uaporcm ucncnofum,ficucacctdit imulieribus matri- cx coarcacione mrtcis d^c.Ec idcm colligi potcft.6.in- cis coar tcriorum.alle.ca.4.Ettudehocuidenouaturpia,quac tatg no dc hoc rccicac Gaf .ibi in G>dcm<^. quod cciam noiks ex cume ca pcrimcncum confirmacdcauibuspluribusquf ccmpo- GaF. requo adcoicum cxdcantur coitu caicnccsmoriuncur- Ad fc'- Ecuulgaresdicunccasmoriamorc, ficucacopitc^phl cunda iomeng 8Cc. Ad iccundamdidcur <^ ia femcllis aliotLU uci^me animaliura ab homine eciam fupcrfluic mcnftruii,^uia ftr ucnc tamcn homo et m ulicr coparacionc fue molis dfcanimal cf cera maximefanguineum d:plurimum abundans fangui- aiala ne fuperfluo quare ubiin multcitbus apparec fcnfibili- abhoic ter 3;: manifcfte,in ali)sff mcUisoccuIcat <&:in pclos<»r- . n ua a uc f uper fl uicace alias notaMicer expeiiit . , Ad qd*^ cciam confercocium mulieris proptcr quod ctia uide- Qip. % mus uirgin^ muIcocxerdcK> utentcs<^ laborcpauds mcnl^ru^abunckrc.Et colligttur hgc folucio a philofb pho.y.hyflori^umduminquit.Animalificantibuspc- Ca. I^ dicancium purificadon^ quidcm fiunc. non t^sien qua ^ tum mulicrcs ulli aliorum animaIiii.Etprimo dcgcnc' racionc animaliii . in fsemcU^ fic fiuxus dc for&folum <Sii: horii in muhcribus manifcftifirime.plurima.n.cmit tit fcgrc^cione mulicr animaltum.Ec tcrdohyftoria- 0|p.4 r um .maximc nan<^ f^dlarii cft muld fanguinis. idco quc «S: plurima mcnftrua. Ad ccrria fbluic GaF. 7. in- (criorum,qui3matcria ucncnc^afubq^cime ualdepar ua poccft mirabilcs cfS:ifcuspr<Kjuccrc, llcuc cxcmplifi f:acdcucnenofcor{Monis &:araneae.^quia huiufmodi f umus cft ucncnofus.idG> 8c^. Forte autem mirarccur aliquisq^innobisgcneracur uencnudcdararc, hocnon P&. mirandum uc pacec de canc ralMdo. potcft edam de- clarari de pcftilendali infectionc.quarc 3Cc. Ec cu uidc ibiGai^.cerdoinccriorii.y.ca. AdquarcafoluicAuic. 2 1 . ccr cij .allcg. cap . quia in paricncibus coca cxprciTio macricis eft ad infcriora 8C non fupcriora dcdinans. In prggnancibuslicecfrcquencer fuperucnianc malaacd- dcnda ex menftruisraro camcn prgfocancur , quia a uir tutc mirisiS^infantis regulantur,ne ad ucnenoiitatc ^ ducantur.in alijsautcm omnibusrcdnctur cci anofcoi pcr ad ucncnofam qualtcaccm nacurae camhornbilc pcr mucancur . vircus cciam frcqucnccr forcis cxiftcns malos uaporcsrcpcllic&rcfoluic. Adquincadiccndum ^li cccfanguismcnflruusnon pcrmucatus anaturali difpo ficioncmcnftrui ficdcccriorisdifpoficionis fpcrmacc,dii tamcn fperma pucrcfdc dcccriorcm modum putrcfa(5h'o nisacquirit,4$£hoc autcx occultadifpofidoncipfius in ftjiafccaipfvim ad hoc p p^atc^ficu^ mulca bcn^ d^eft§ Digitized by Google Thc. Mricis coiiiga tiaad mamil }as, ^uicc. P A £ TI. ^um putrefcunt uidcmusadualdehoriribilcm difpoii^^ tioncm ^mutari magis ali)s, ui; fanguis lac ciro dC fimi iia,autquiacahdiim <5^humi^um eftmagis mcnftruo iangumiconucnicnsaup propter gcncrale caufamqua fradidf runtquidam , quia corrupuo cft dc concrario in contranum ,idco ex optimo digefto in peiTimix putrela- ifcum.Q^uicquidtame iit cxpcrimencixdiclatqf corpo xa. calida & h umida fadle pucribilia dum putrcfcunc ad pclTimamputrcdmc permutancur. Adfes^capoceft^di- cinon auferri poiTc e:^ cocoanhdicu, nocabih" tepprc fta tc uica,hcecadhocperueniaCjUtnon pcrc^piacurnificx pcrimento Gai'. Sc Aui/locis praeallc.f.decoco 3C daco ?iqua picuo 3cc, Q^uod autcm pcrducicanhelitum ad in feniibihcate , uidec ur magis minoracio nccelTicacis a f u- mo frigidoiam diccoq^inobedientiainftrumenti^uel^c bilitas utrtutis.ideo5^c.Ecibidcmdeclar?c dcrefpiran tibus in hyemc lacicantibus, uide thi in libello cuoglo^ faco . Vltima eciam diificulcatcm refoluit Gai'. pcr lon gum proceiTum alle.ca.5:: Aui.fimilic?r diccns hiic mo tum roacricis elTc cancracuuij Sc fpafmofum. fanguine ,n.multoadmacricef^ucncem «Siretcncomulcii replcc "sc ingroiTacur matricis corpu|entia', quarc<S;; fccundii iongicudinem concrahtcur uclabbreuietur,ucfuprain fpafoio repledonali dcclaracum eft. Si eciam uniformi- ter repicacur coca uniuerfaliter contrahitur, 6C fic uide tur moucri ucrfus furfum . Si ucro replccio f ucric magis tn parcc dexcra>fccundumparceni iiia concrahicur, qua re uidecur declinaread iiniftram auc econucrfo. Ad ar gumcnca principalia. Ad primum cum omnibusfuis co £rmacionibus pacec folucio e^ 4icl;<$. Btili^ilita^aha patfrcpotcftfolutio^ Aphorifmtis/ 37* Mulieri in utero hdbaitifiCuhito mammilfg graciles fianc,abortiC Simulieri uterograui>mammaEfubito cxtcnuatur, aborcusfequicur. Mulicriutcrogercntijiimammg gracilcsrcpcntefl- ant , abortit. Expolitiolacobi. Conclufio apho. Gracilicas mamillarii fubico f^cia £ fnulicreprargnantc fignificat aborfum. Probatur huiu fmodi gracilicas fignificac nucrimenci defe<ftum , crgo condufio ucra.paccc<x>nfcquencia.<X: aiTumpcum drca litceram declarabitur. Idcm.:^ l ,tcrti).crac.2 .cap.ad primum SC fexto intcrioru cap ,4 ad iJnem. Et eft uti- lisapho.Etampliaturutpatcc. Primonoia.Perlyfu- biK> intelUgcrc debcmus ualdc udociter ita ut paruote pore notabilitcr graciles fiant.quod notanter in aphor. ponitur,quia dato q^ paulatinc gradlcs ficrcnt , non ta- men cuidcnter concludcrctur aborfus,ut fi in ,8 . menfe f ncipianc ficri paulatinc gracilcs aut fcptimo probabilic poterit fgtus habcrc fufFicicnsnutrimcntii donec ad te- pu§ naturalis partus perueni^t. Secundo nota . Macri- ds ad mamillas magna clTc colligancia. Primo per ncr- uosquofdam,unde 6C delcccacio hctz drca mammillas cxdcliciofo tacfcumultumcomunicaturmrici utcoUi- gitur.2 1 .tcrti) trac. I .cap.dccurafterilitatis.Colliga tureciam per uenas.attrahunt.n.mamilijfanguinem a mriccper uenasucnismatriciscontinuas, utcoUigicur incomen.<S:.2 1 .certi) ca.degencracionecmbrionis<Si; primaprimi .ca. de membris, vhi ponitur fanguinem inenilrruucemporeimprcgnationisinplurcspartesdiui diquarum aliqua tcndic in nutrimcntum <S:gencratio^ nem ff cus Sc mebrorum»a!iqua uero tranfic ad mamil- Jasper ucnasiamdicflaSiUt ccmpore opporcuno couucr taturin lac ^infantcm nutriac excra ucerum.natuta.n. nulliusprodairione uiuentisintend/t, adcuius confer uationem non fit foliidta ut.^.dc gencratione animali- jim.£a.g . £x quibuspateux diipoficionc jtnatndlaru.» argui ajiqualitcr poiTe difpofitione laatricis Sc^itusim prcgnaatc. Tcrtionota, MamiUa pofcftfierigradlis ^^^^; proptcrmultas caufas fubito.Primo propter fubtracfcia Mamil ncm replcntis mamillas ut in nutridbus euenit. Secun- la poiTe dopropterfanguinis cfFufione amatricequodcotingic: nertgra in cribuscafibuspotiiTime.Primusfi amatricemultus cilemul effundatur fanguiseuacuatur uena matricis , uc in flu-. tipfr oC xuconcingit fuperfluo mcnftxuorii. Sccundo proptcr quo» magaumnocumcntii cxiilensin matrice ut apoftcma ud dolor .Tertio proptcr nutriraentii fgtui in imprcgna tedcficere,quare cogitatur uirtuspartcm retrahcreilla qug ^ ia<fcis gencratione erac necciTaria. Ec hoc ulcimo modomaximcin propofico uerificatur gracilicas cum alia caufa poceft clTc oppilacio ucnar um fanguine fercn- cium ad maoMlIas, fed propcer illam non ficfubico fcd p .^ alias,ut patet dc primis duobtis . Similit tertio , quia cx: nacuraliordinc nacura fanguine ad fgcusnucrimcncu finaliter ordinatum folum atcrahic rcliqucns parces qug adgcneracione ladisflnaliccrordtoancur. illis ucro con fiimptis cogitur attraherc cu aces ad mamillas , Sc quia alius deficic,in par uo tcmpore dccumefdt, £x quo patcc caufa ucrificas apho. Q.uarto nota. Ad ueritate apho. qugdam conditioncs rcqiiir unt ur. Prima q> iffca dccumc fac&ofitperfcu6rans<5<;nocabilis. Secunda conditioc^ sfta detumcfaaio fiac rcfpedu folici. fi . n. fueric refpe- «flu foliti ucriflcat apho.aFsno.vndc. A. ibifup. Q^uae cunq; duarum mamillarii detumcfcii a folitudinc fane». tunc habens eam abortitin illa die. Aphorifinus. 5 S. M ulteri in utero habenti, fi aftera mammilh gradhs fiatjgemCnos habentf 5 aiterum abortiet» Ec fiquidem dextera gradlis fiat mafculii, fi ue^ rofiniftrafo^minam. • Mulierigrauidfgcminis.fialtcramama cxtcnuet, The» altcrumamitcic.Ecfidexcra mama excenuata eftma- rcmjfi finiftrafoeminamamictit. jyiulicriuccrogercncijfialteramamagracilisfiacgc I.xa, * minoshabcnci,alcerumaborcic. Etfiquidemamadcx- $ragradlisnatmare,fi uero finiftrafoeminam. Expoficio lacobi. Ifteaphorifmusduas habccconclufion^. Sccundae &i.(Ecfiquidem.) Prima conciufio. Si altera mamillarum fiacgracilis mulieri prf gnanti cxgemellisipfa abortiet alterum ge- mdlorum.Probacur intali muliere deficicc nucrimen- tum pro altcrogemellorum . ergo Scc. pacec confequca lia,<5^ aiTumptS declarabitur circa litteram . Primo no p^ «^^ ta.PergcmcIIoshabencemincelligcndumeiTc mulicre gnacis? expluribusfgcibusfimul pregnancem cuius caufa po* pi^j.^^ teftciTc uclfupraimpregnatio, uelmulcicudo fperma- g^ajgi^ tis,auc ccllarum diftin(flio,cum diucrfis mocibus degiu i^^ ^^ tionisinmatriceproucniencibusutdeclaracumeft.2 1 . muitfV tcrt^.ca.dcgcnerationc embrionis. Sccundo noca. Sl- pjex • cut mamille diftinifig funt,ica cu diuerfis parcibus ma- ^bor- tricishabcnccoIIiganciam,utdcxtracum dexcra fini-r £^^ ^^ ftracumfiniilra.qufaergofiaecibuspluribus exiftenci' nicIIoB: busadiftin(flisparcibusmacridscarum fecundumplu cano^ rimumfuguntnutrimentum, hinceft<^ tantum altcra noft^jS mamillarumgracilifatflafignificatfolum fecundii plu ^„5 rimuminalterapartcmatrid§dcficerenutrimentUj<5^ * pcrfonfo^uesiblumaltcriusfgtusaborfum. Tcrtiono j ta. iSlon eiTc intellc<flum Hippo.folum unuidf |tu abor tire fed intdlectus cft q? abar^t unum faltcm , quamuis fecundii plurimii ffataborfus aborii ,ppter cas notatas;^, . Secunda <x>ncIufio. O extra mamilla pr f gnan tis gra f dl^ factaabordet mafcuium . Probatur, quia tunc deS dt nucrimencum mafcuU.crgo condufio ucra. patet cq rcqucnda.<S^;aiTumpcum circa lictcram dedarabicur, , % iitimQmW Ir^atus de^ruaj ©aturalitcr calidius eflO? fiaiilro!, Digitized by Google A ?.H O. ' :fintIi:ifo>iuxtarenten«aapho.FGetusmaresqiii«Jemde- xtcfs. fixquoprobabiiicer coiitgtcur caufa uerificans - .apiiorxTrau.cutn cnim marrnUa dcxcrci pcr uenas coUiga . tjamiiabcatcum parccdcxcra macricisjSc iimitra cum iiniflrajdctumciccnce dcxcra iigntncatur parccm dcx- ■tram macncis nucrimcnco pri UAci,Sc pcr confcqucns fa: . .tumindextroconcentumiacereabortirequi.fecundum plurimum eitmafcuius. Sccundo noca.t-ioc totum ef- •fe uerura ut in piunbus.contingtt cnim aliquando inla • - -tere dexcroconctncri fa^minam .fcd tamc ut in pluribus eit ita, uc infra in feptimouidebitur apiio.idco dcc. Co -cordia (S: ucilitas coiiigit ur, ut praeccdccs. ApnoriimLis. 39* Sf mufier qua?,n€quc pregnans,neque gene^ .rauitjlac haber, huius menii rua defecerunt» T^h^» Si mulier,non pregnansjnon puerperashabctlaCjaift -ftrua cius dcfeccr unt. Lco, ' ' $iajulier quoejnequegrauida efc neque pepcritlac ha becjhuic mcnurua defeccr unt. ^xpofltio lacobi. . Conduri apho.elt iita . Muher non ppcgnans 5C quae iion peperit habcns iacjci us menftr uadefecer unt. Pro- • batur.huiufmodimalicrisfanguisperinferxoradcbeiis ' - euacuariadfuperiora diuertitur,ergo.-Conjclujfio ucra. patctcoalequentia.i^airumptum circalitteram decla jabirur. idcm 2 1 .terti;. trac.fecundo ca.primo ctam *'- - yAiaiur ucpatec. PiTaiohora.Nonfolumdeiftamuhe renon prcgaante5ic. ucriffcacur.apho.immo ettamde pregnante 5C qucepepcnt.in calibusemmfecunduplu' rimamdefiCiuncmenfcruajqaia camen hoc clcranuscc eii preter naturanijiilud ucro.fccund;:m nacuramjideo deiiocfpeciaiicer tn propoiuopropcfuicapho. Securi- 'do riota.Incell!gcndw.m eireapho. ubilac huiufmodi llc multa: quantitatis exubcrantisjdi: cum hoc pwfeucrec,. * ubi enira nocnon £trcr,non cpori.erec exiactis gcnera tionciliudconcludi. Tcrtionoca.Hocuerum ene utiu - - pluribus.ubienimcfrecmuIieruardel*anguineacontin geret ex qc%o uei regimirie cancamin ea fupcrabuhdare fanguiniscopiam,utparoeius tchderetV<i maraillas dC. parspcr infcridracfFunderetur j tdeo folumut.in pluri- ius.Contincc ueritatOTi."£xquo colhgifur^caufauert iicans aphor.appareni:e'enim huiuihiodilactisexube- 'ranciafigniacaturrahgumemdebencem aduenas ma- _, tricis eitundt ■BC per"illas expeliiuirlum repere,(^ pcr co ^^^" fequensd<:c. Q_uarto rota. y^en.rtru'orum defcctum itruo^ aiiquando eiTenaturalem.aliquandoprdeternaturam. ~5"'''^"Naturaiemqutafa/cum anacuraad finemperfcab ca ctus 2. jimencum puta confer uationem indiuidui uel ^^zdsi fi- cutinprcgnanteuellaclacepuellaancc atatem fenile. Praeternaturam uero appello contingens a caufa pr|ter naturaliter impedicnte , fjcuteiTet uenarum opptlatio, auc aliquod huiufmodi. Ad propoiitum eft fcrmo de de- fedu fecundo modo ucfit fcnfus menftrua defecerunc fcilicetpreternaturalitcr ^c- Aphorifmus» 4^» Mulieribus quibus ad mamillas (anguis con uertitur,maniam fignificar. ■ Thes Q^ uib us njulieribus fanguis in ubcra colligttur, li^ niam indicat. tco» Q^uibufcunquc multeribus ad tnammas fangux$ .ColIigitur,6urorem figntacac. Expofittolacobi, : Condufxoapho efcilta. Sanguts in mulicribuscoa* ucrfus.t . trafmtirus ad mamilias Sc ixx lac no trafmuta- -tus figntficat mania ctfdcm futuram. Probatur.cx hiL- iufnjodi fangutnc falitcr couerfo figniiicatur multosfu mos caltdos ad caput afccnderc.crgo conciufio uera. par- f€( coarequcacia^qui^ia^aitbusfumis aiuI(i8rccuadmQ H I P P O. 37 4>lurtmun3 iit mania.cS: aiTumptum declarabttur in iic* tera. Idemprimatcrtijtrac.+.ca.deiignismamae. Ec Auicc# ^cfrutiits.EtampItaturutpatct. Primonoca.NonfoIii demamiilisucru eiTCifed dealijsfuperionbus parttbus noflri corporis.fanguinis.n . iluxusad iils.s 8C in iliisrc^ tcncuspoceiceciammaniacaufare. necctiam foliima- niam utrobic^caufarepoteic^fedeiiamaitas argritudt- .n.cs,utphiegmone cauionidem (&:c.quia tamcnfrequea tiuscontingicfanguinc i^upcriiuumlic admamillasniv» ucri iccixzQ de ipfis fpecialicer cxpreiTit , 8c cuta ettadc accidetibusmamillarurt» ec macricisdetcrm-inatu erat. , Secundonpta. Perfanguineconuerti tntclligenduin . efle fanguincm ad mamiilas moueri , quia.f.pcr ucna^ .^natricis dcberet erumpi unde 6C conuertitur qui. con* ucrtidfcttur aloco.f.ad que deberet naturaliccr Piuere, Sc fupplendu eft: i^i^Zxxta fubforma fanguinis permancrc i itautnonconuertacurinlacncciamamiilariifubfran- .. ^ . tiam. Tctttonota.PenesaucloresccmuBiterreperiri Ahena iitostermtnosmania,<^mcIancholia,6^ahcnatfo. Alic t^ 9^% natiocft terminus comunis iinportansomnem cogita- ^>efia tionis corr uptioncm . Mclancholia autem eft corr uptio «5^ ^^* cogitationis cum timore , cuius caufa fecundum pjurir -Qt^» xnum.cftmclancholianaturalismultaautphlcgma dul. cc aduftum aut fanguis. i^lania ucro eft c\xta rixa<S: fu' ". <xorc^ Tine cimore , 8c eius caufa efc cholera naturalis : . ucl adufta ut prima tcrt.9 . primo ca, Ad propofitii li^ej: : . wiania proprie iit qucd dict um cfcjpptcfc tamen excen- . di adTselancholia , 8c hoc fccundu uaria diTpofitionem . . . - , fanguinisafcendcnriscontingit. ii.n.fueric chole/icup . ■aduitus ab ipio ereuantur f umi taks dliiiit manta,fi ucrp . groifus melancholicus fit mclancholia.^ ex hoc colligt •turcaufaue.riGcansapho, .Q_uartonota q>ad uerita- tcm apho.rcquiruncur alique.ccnditiones. Prj|Ba<^.hu iufmodi fanguisiitmultujs=fi.n,fueritmodicus pofTcc uirtusipfum uincereetconfumcre.Secundaconditiocj» huiufmodifanguisiitcaiidusapcusferuere. d:hocqu$ tur^ ad maniapropriedicliam ucl ilcsptus ut ex eo «ele- ueturuaporadutcusmelancholicusquantumadmania tmpropnedta:amfiuemeIanchoha«Si:c. Ex quo fequip tcrtiaconditioijnonfitphlegmaticus aquofus.cx tpfi> cnimpottus£!crctftupor aut .fubeth..Q_uar£a <j> ccre- brum itaiifdebileutnon pofTithosfumos repcilerc a<3 ipfum afcciidentcs vS^c.hic de lacte d(cas quodpofuifti ftf pcr-cap.degcncrationecmbnonis, . Ahoriimus» 4J» Mulierem G uis fcire fi concepit , mdicratum quando dormitura eftda ei bibere, &rriquideni torfioiies habueritcirca ucritrem> coacepit, fiuc ronon,mimme, Si noiTc libucrit an m ulier grauida fit,mulfum et \ii The. tendum dato,cum itura cubitum efc.Poit fl uenter tor qucturgrauidaclt.Sinminusnoncft:. Si uclisnofcerc an conccperitmulier,cum «Jormitu- Leo, ra cii: ei aquam muifam potandam da,<Sf 0alui tormina patictur concepic,li minusnon conccpk, Expofitfolacobi. - Ifleaphortfmusduashabetconclufiones. Secundae ibi( Etfiquidem.) Prtmacocluixo. iS^edicusuoIesfdrcftmuIicr citprg gnans dcbcc ei darc mcllicratum ad bibcndum hora quadormituraeit. Probatur.pcr huiufmodi mclltcra- •tum cxhibitum nullo notabtli nocumcntomulteriilla- to coprehenditur mulicrem eiTeprggnante uei non pr$ gnantcm.crgo conclulio uera.paict confequentia.tS^af fumptum infcqucnfifausdcclarabitur. Sccunda cocIuiio.Exhibito mcliicratomulicri 8c c5 fcqucntibus tortionibusdrca ucntrc,figniiicatur mu- Itercm ciTc prggnantcm ucl concepifTc. Probatur .huiuf iiiodi(«rao&tbusi}giiif[catui: macriccm cdc;cpcioaecoq Digitized by Google P A R T !♦= Itri{5:amfnteftinac5primcr? 5:ucntoi!tatcs tx mcili- crato bibitogeneratas contincrc , Sc confcqucncer tor- Autcc, tioncs cauforc.crg;o cpnclufio ucra.patet conrequentia» jMcUi— <S^^irumptuarcaIittefam dcclarabitur. Etlimiijsfcn craci p tentia colligitur.2 1 .tcrt^.tract. I .ca . dt lignis imprc- gnantt' gnationis 3c iu^icijjscius dum inquit. Sc qaadoc^ cogno busexi fcitur cJifpQlitio inbprcgnationis pcr experimenta.ck bendi quibus ?ft uc in poiu detur de aqua meilis in hora dor- cifipra aiicndi.drag.ij.cumtantopondere aqufpiuuialis per- «fcicus mixi^-ydc uidca^ an puncflibncm fcntiat an non . <3C cau- ad noci faquideminiiioeftretentioinftationisin concauitace i «acon- teitmorii,licctmcdicin^irenturinhis. vSicftcxperime ccpdo" toc^rtum uniuerfaiiterjniiiinconfuctispotarcillud.et nis uFii quinto brcuiarij.fupra.cap.j 5 . ybi pr^fcntcm aliegac Serap. aphoi& uerificat.Eteftutilis.Etampliaturj ut patct, Concc Primo nota.Non foJum in .pceilu impregnatioms ue ptionis xum. ciTe apiipr. fedetia in prindpio^immo potiifime dc cogno-» principio umficatup 6C inteiiigitur quado maius de im fcctid-^ prcgnationeimminetdubium uc uidcbitur, Sccundo iigna aoca. Licet per multa figna qug omnia funt probalpiiia tiaria. poiVfmus probarc fupcr impregnacione ut cx iiorripila Meilt— tionemulicrispoftcoitum fortiatcraAionein uirgaper cracum^cptarctcotionemenftruoruni uomitu abominatione, gd, <5C 6c licdcaiijspoiitisab Aui.6;; Serap .locisailc. In prcv- Hydro pofito tamcn umcu iignum tangit rfippo. fumptii a po n-i ?i dC -tu mciiicratijquod cum debitis conditionibusconijdera Cratii tum probabilcmhabcteuidentiam. Tertionota.Pcr ac Mul mellicratum inteiligcre dcbemus mel ^ aqua (imul co d uel mixtam.Cum enim uis mifccrerad aqugjdi: aqua domt jy\ulfix nante propric dicitur hy4romel. Durb ucro mei domi- ^.cilis natur diatur mciiicratum .crat um cmm gr gce lacinc ui coptb. num ud potus.indc meilicratum uinum.i. potustran- Aiiice. fumptiuccxmclIc<S(:aqua.f,dominantemclie. proprie Serap, ucrodicitmulfaiquiacxmcllev^aquajuelmulfiiapud JUiofc. alios. Adpropofitum per mcilicratum taJc mixtum im- Gaf. propricnieiiicratumdicfliidebemusintcliigere. Q^uar to noca.Licet mei ilt calidum <5«: ficcum in fecundo gra dujutftcundo canon.cap.de mcUc.^SC aSerap.d: aDio fcoridecoliigitur.in ipfo tamen pattcs aquofacrud|,pcr -quas ipfum ell inflatiuii 3c ucntofabilc niii dtcodiu fuf ficicnter fucric.Tcrtio alimentorum. ca. demclle. ideo mellc crudo fumpto iiue aqua mifceatur iiue non,iflat) •licct uento/i tas ab eo generata ilt facilis 3C leuis rcfolu' tionis proptcr ipmmet ad cius rcfolutioncm iuuarc fu^ caiiditacc 6c acuitatc. Q^ uinto noca notatcr diclum cf fcjcu dormitura cil,aut calor intcrius re^ocatus iit po- tcntioradtranfmutanda ipfumuclnc fort^ fubducat, quia fua acuitate eft foIutiuii.Somnus autcm fortcs rett Qct cuacuatioaesjideo ucntofitate ilbim retincbit, quia fortaiie in uigilia p^rua tKiit&s per corpus totum difper gerctur. ycldiatur ut prius, ut cuitctur pcr fomnii no- cumcntum quodlibct mcllicrati , ut non fonat 8c di^iera tur. Sextonota. Tcmporcprggnatifonismatrisiueiic- mcnterconftringiturjitautextrcmitas ftillinon ingrc dcrctur osfj|atr<cis,quare 8c cota corrugatur adintc rio fa.<5icquia fui) eaiacct rectum inteftinum,ideo adintc- rioracorrugata-i.collcAa reclointeftino uelicmcncin hcret,(S^ confcqucnter ipfum compnmit ciusconcaui^ |em atcenuando.ynde uentofitasin inteftincscxiftesno potcftlibcrcpcrconcauitatem inteftini pcnetrare,fcii ddlocii (Ilum per ucniens ad inceftinii aliquo modo uio- jlcntcr cstendit,quare et quidam dolor uei punctio Q. \\t |Corciojbicaufatur,quendcaufarec matrice illudintcfti Ijuni non comprimentc,ircut didtum cft. Exquo patcc priniocaufaucrificansapho.q^tumadomnes conclufip ncs. Patetfecundoquarcmagisdcmellicratoq^dealia potionc mcntioncm fccit , quia.f. eft resfamiliaris gcRC iransuentofitatem leuem non potcns notabilcfaccre no cumentum,qupd no demultis alijs potibus rcperiretur. Poteft etiam .dicijpfum dixiifc mcllicratum dans pcr il- , ;Jji4ipP€ili^cr.c mnmX^ iicut iUud, y Itimo aoaad uc tf tatcm apho.f «^uiri ahquas conditiofics. quaril aliqiiae fumunturex partemellicratf . aliqus cx parte corporis, cui approximandum cft . Ex parte mcllicrati ^ fii facfcii Auice . cx meilc bono uernalicrudo, quia coctum non ucncofa ^lelli-- tur,fed uetofitatescarminatcSj: fitaequcimmixtioaqug crau da 6C meliisjut fua caliditas 8c ficcitas temperetur ab aqua di djf. d:fitutriufcjq^titaas.aii. drag.i^.2 1 .tcrti).allega. ca. Mclli-- ne q^titas nimia Igdcrct aut nimismodica uiceretur.Sub crati co hacenimdofi hoc cxpcrimentum ucrificaucrunt au- ditioea <ftores.£xparteuerotemporis, uthoraqua dormitura ad talla €ft»Ex parte uero corporis,ut non fit uirgo ncc confuc- a% co- ta ncc habcatin inteftinisoppilationesautmaterias ue» cepttois tofabilesautfeccsdiurctentasnecinteftina pinguiane- Mcili— qu^aliquacaufaexprcire.Sitergomuiier raediocrisha cratipo bitud,mi?abiliisdifpofitionibus munda.iftisenim ftau tusqn tibusplenc ucrificatur apho. In fummaego credo q)h>o conc^- numeifctantetcmpusquo fufpicamurdc impregnatio pttonf^ nehoccxpcriri. q»fi tuncnon caufaret,fed.aliquandp £g?*» pofl concurrcntibus.aljgs fignis iudicium cft muitum f^W^ probabile (5«5c. AphonTmas. ^ 42.. Muf icf fiquidem marciilum coccpic , bene co jorataeftjQ uero foeminam,di(coIorata* Mulicr fi marcm gcrit , coloratio cft , fi f oeminai», '^ht^ {kcolor eft* Mulicr fi maycm. con.cepit, bcnc cobrata «ft 3 fi ucro j^^^^ £ceminam,m.aie colorata. £:^pofitio laco!^. Ift^^apI\orif.patct e:^ commento, Aphorilmus, 45. Si muHer prgjgnanci crifipifa fit fn matrice, mortale» Simulttri&pgnaas utc^ignis faccrinfcftat,letalc e. '^**^* §i m ulieris gi;4uidg in utero fit ery fipclas,lctale. LreQ* Expofitiolacobi» ConQlufioaphp.cftifta. Bryfipila (actain matricc mulierispraegnantisjcftmala&mortalefignum. Pro- bacur fic.hui ufmodi eryfipila caufatmorbum ueheme teracutum,tam fstui^m.atrtcimaximum nocumenl- tyim mfercndo.crgo.patet confequentia.d^airumptum declarabitur. Idem.21 .tert^.trac.l .cap.dcfignisim prcgn:^tionis.Et eft utilisapho.E.tampIiatur ut patct, - - . 1 Primopota, Pcr eryfipilamintelligendii.cfrc apofte- Eryii-* ipa choFicupi intra matricem caufatum amultamacc' pila.^<| ria , cholerica putrcfcentc. D{;coautem notanter intra .. i matricem a m ulta materia quia poffet i n partibus ext^- ,r.ioribusmatricis(&: ex pauca caufari matcria, ica ut no ncccifarioeecmortale uirtute fupraiftamatcriaobtine t^, Secundo nota. PoiTe tntelligi hoc effe mortale , au t rcfpecftuf$tusautrnatris,aut utriufq^.<5: Iicet omnibiis modispotiirimc tamcnmortaleeft rcfpccftu fgtuSjCuiiis uirtuseftdebilior <5^ nocumentorii magis receptiua.' Eryfi- Terttonota. Exhuiufmodi eryfipilamultafequunc pilg na cocumcnta a multamatcria putrefcentc.f.&: iatrama' cumet<s tricem. Primo quia febrcm caufat acutam, cunxiit ^§a uaria f! |iehcmcnter calidiim^i^inlQCoc^rdisfatis propinquo ^il^ undcadcorpotcftputridumcmittcfcftimum. Sec^do tr^<r» quiamulicrcm pruritu 6c puncftionc infcftat,cum mar; tcrjafitmordicatiuad: corrofiuafnmembrofatisfcnfi ,ci,i tiuo,quarc impcditfomnum 5^quictcm. Tcrtio , quia matricis ftim ulat expulfiua pungedo f rrctando 8c mor 4icando. C^uarto , quia ad fgtum putridos 8c acutos 8C -amaros fumosmittcns ipfum infidt 8c admortcm <&'%£> nit. Exquopatctcaufaucrificansapho. Patctfccua- . ^o q^ cft mortale per uiam figni 8c caufg . Patet tettio quiaaon itanociuum apoAema eftphlegmo ficut cr^ft- Jpiia^otil tn magna §cicatfi mmi% ^umt difpatiiag» Aphorifinus* Digitized by Google A P H O, AphoriTnius* 44* Quae pf aeter nacuram tmixes cxtftcntes con^ dpturic,abortmnf antcquam groffefcanc* ^he, Q^ug prf ter naturam tcnucs uterum gerunc , abor- tum tadunc doneccraliefcanc. I^co, Q^ufcunc^ prgter naturam tenues cxtftentesutcro gerunCjabortiuncpriufq^craiTcrcanc. Expofitio iacobi. Conclufio apho.elt iTca. Q^ugcun^ cxiftcntes prae- ter naturam ccnuesconcipi uncprius <$ grolTefcat abor tiunt.Probacur ficpriusqp talcsgroiTefcantfgtuiaufer tur nutriajcncum.crgo conclufio uera.patecconfequcn /Lutce. tia.d:aiTumpcumcirca]ictcram dedarabicur. Idecol iAacre-ligitur.i i.cert^.trac.fecundocap deaborfu.adnnem ^inis p dam mqutt.Etdicitur c^ illa 3Cc, Etefi; utilistnaclu^ gnatf u noitico Sc operatiuo ut patec. Pnmo noca. Per prf tcr «an pro nacuramtenucsnon eiTeincelligendasquafcunc^ acau- »ofci"' fa pr^ccrnaturah cxten uatas.notum.n cft non de omni cus Sc bus cahbus ucrificabilem clTc apho.fed inteliigere debc ogati' mus altimace uci quafi ultimatcextcnuatas, itaq^ cum uus. extcnuacionemaiorinocabilircrnonpoiTccfjtusinipfa Mficr permancre.dctalibasnanq^ uerificatur magis aphortf. teruis iiecudo nota.Extenuacione ciTcdupIice.hacdcquadi ufmaci ^Tt uequg quide e rcparabiliSjCtaUaq no e rcparabilis, leta 2^. ^*^iit eit tenuitasinmarafmo uclhcticatertiaefpei,&dc £xteu tahnoeitinppofitofermofeddeprima. Tertio nota. atio i=^. 1^^ parcicula.prius $ groiTefcant.pot dupHci^exponi. Primo pri us qi groiTcfcant.f .prius q^ ad nacurale fuam habicudincm redeant.Secundoprius cp uerfus eam ccn der c incipi ac ,quia . f ance^ incipiac r efumi. P rim us fen fus pociiTime uerus cft, quia crefcece fgtu mulco amplio riindiget numento, dcquonon poceritgenerari ^citas fufKcicnsprofuitentacione matris»^: fjcus coplemen- «o,quarcd:c. Exquopacec<^ fiingroiTccur ecia illud idem concingic quia n licrimentum quod cedere debcc in augm^ntum tgcus actrahicur in mcmbris macris,quarc fubcrahicur f^cui nucrimencum 8C per confequcns 6Cc. Eccxhiscoiligctur uericasapho.quam fcfic Aui.prgal k.cap.dum inquit. d: dicitur ^iliaqug cii uefaemetcr cxtenuaia,cum impinguatur abortit anceq^groiTefcat, quoniam corpusrecipitdccibo adfui recificacione 3C rc ducflione fug uirtucis caliter <j>n6 fupcrfluit embrioni <5^ipfum nutriat,quare dcbilitacur, Aphoriftnus. 4f* Quaccunc^ corpora moderate habentes abor dunt fecundo menfejaut certto , fine omm' occa^ Oone manifefta, his cotylidones mudlagfnibus pkni {ant,SC non poflunt prae grauedine tener? faetum,ied abrumpuntur* The. Mulfcresqui mcdtocriter corpulentf abortum fa- ciuntfecundo menfe,aut tertio , finecaufamanifefta, ^ acctabula uteri plen a mucoris fu nt , tta ne f aetum CQ tincrcpofTintjfedprg fuopondcrcpr gruBipat, elabatur que partus nccciTc eft. I^» Q_"? cun<^me^iocriter corpor? habentes abortt uni: fccundo aut tertio menfe finc occafione manifefta , his acctabula uteri plenamuccoris funt,<S^ nonpplTunt, cx ponderc fgcum continete>fed difirumpuntur. Expoiltto lacobt. Ifteapho.2 .habetcoduiron^.Secuda g tbi(Etno), Prima condufio. Q^ugcuncj mulieres habcntes cor ptis in fua haiH pudinc moder atum fi ne nianifcfta caufa, aborttunt fecundo aut ter tto menfe,habent cotylidones sjaudlagiiiibuspIcnps.Probatur ^pndwfio fitJ.nulIa pj| tct alia principalis caufa aborfus ho<!, iii fi fuperabundii tia mudiagtna tn coty|idopibu§.cr|;o patttcoofcguai* :«ta,& alTtimptuin^cdtt^ttir t H I P P O* 83 Secimdb concluBo» Cotylidonesmixdlapnibas plcnl fion poiTuntfgtum fuagrauttatc fuftjncrc.Probatur.^ hutufmodi m ucilaginum prgfcntam relaxantur &; dc iMliianiurcotylidoneSj&adfracfturamprsparantur.cr go candufio ucra.pacct confequcntia. Sc aiTumptum circalittcramdedaralMtur. Ck»acordia utiii tassSiara' Multcr pliatioifttusapfao.cftutprfcedcnttsapho. Primo no- modera ta.Perfaabcntcs corpus moderatum iniellig«idas elTc ticc«rpo non ulcimo macras uel pingues,fed mcdias uel ad mediu ris quae aicingcnces. Sccundonoca. Percaufararaanifcftamil' Abor^ ludquodaGaf.tangitincomcnto.vtfe.acutajcafus,^ fus ca cuiTtOj&aliacuidenteraborfusprouocattua. Tcriio mamise Jiota. Pcrcotylidonesligamenta qutbusfgtus matrici fta. alligatur. Q^uarconota.Pcrmucilaginesphlcgraatt' CocyM * casfupcrfluitatesin cotyltdonibus iUis6i:c. pcrmatri- doncs ^ cem difperfas. Q_ lunto nota. Huiufinodi mucilagtnes Muciia muitiplicttcraborfusforecaiifam. Primo nutrimcntii goquid faetuifu^rahcndo,quiaoj^ando.Sccunddipfam nu- ^Si:qu.d trimcntum malc difponcn<tofe cdmifcendoci. Tcrtio fit. ltgamcntamoliificando,quarc crcfcentegrauitatcfgius Abor- rumpitur.Q_uarto matricem lubric^do .Q_uinto ucu fus ca» tofitatemmuIupIicanA>,qus cttamadiigamcntoriifra Autcc» <3:uram prfparat,utfupraquarcahuius ,comcntopri- mo dcdaracum eft . Contingit hic aute magisinfecua <fe> aur cercio mcnfc proptcr taJta Ji ^menca nondu for- ttficataelTc , fcd ciTc ad fracturam parata. Ex quo pa- tctfencenciaapho. Etiiancfentcnciam uoluic Aui.2 1 » tertg.crac.2.ca. dcaborfu dum inquit. Etpluriiaum aborfufaAi in menfe fecundo d:tertio fit cx uentofita te <&:humidit3cibus fupcr onRcio uenarii qu^ funtma- trisjquf nominaacur foramina,cx quibus conccxuntur ueng fccundinf .Cum ergo humectancurmollificancur ipfi Sc illudquod ex eis cexitur , quarc fir at)orfus f^tus cxqualibccmorione cx itcncoficaccaucgraucdine. Di- Abor- cicur autera feciido ucl tcrcio mcnfc , quia inprimo me fuscur fc no cft adhuc Itgaca umbihcalis uena aut fccundina co mugis tyli^nibusetc.vtuidcbiturcoIIigtpoiTc.z I .tcrtij^, Cccuch dcgenerationcembrionis. Itemnondumgrauitat. Jtc aut.3. noniadigetmultonutrimento. Itcm cxduditur quar- mefe^ tus (S^ quintus <Sc ali),quia m al^ funt iigamenta for tta, alijs Bat Sc cum hocnon tot phl^mata mulriplicant tunc. Q_ug ftioncsquf hic .tangunturfadlcsfunt. Aphorifinos» 46, Quafcunc^ exiilentes practer naturam craife non conapiunt,his pinguedo os matrids obtii rat^&T prius ^ exteauentur non concipmnL Q^uf prgter tiaturam craffg conctpere ncqucunt, ^s Thc, Htert c» ab omento coprimitur, itai^ impleri donec eg:- tcnuojtur non poiTunc . Q^u?cunq^prftcrnaturamcrafr$,nonconapiunt ^^ uterojhis omentum osuteri comprimtt , Sc priuf<$ cx- tcnuentur non concipiunt. Expoiitio lacobf . Iftcaphorifmus. duashabctcondytfioncs. Sccunda- jcftibi(Etprtufquam.) Primacodunoapho.Q_uibufcunq;muIieribuspr3e ter naturam craffisnonconciptenribuspingucdoobtu- ratos matricis. Probatur. pinguedo prg tcrnaturaliccr gcncrata fiuc mulriplicata cft compreifiua 3c obturati ixaosmatrtris, <St canfG^ucnter conceprionis impedtti- ua.crgo conclufio ucra.patet cofequcnriajd^ afTumpta drcalittcram dcdarabitur. Sccundaconduito. Huiufmodiconctpiunt nonmil priusextetiucntur. Probacur.no prius ^ cxtcnuentur mouctur caufaimpcdicns conccprionem.crgo condufio ucra.patctconfi^ucntfa, SC afTumptu circa littcra dcda rabitur. Ide.2 1 .tcrtg.trac. I .ca.dc ftcrilitatc.Etqua n^ri docp midripJtcatur adc|^ ftiper ztrbum Sc fadt copref- '^r*^^* ^o&dn fuper ^Harma^ tducit ipfuia ctprci£ioncfua* £t Digitized by Google P A R T X. operatio cius^ft: hgcEc cft utilis. Et ampliaeur ut patct. CrafTa Prima iiQta. Per cralTas prgternaturam inteihgeredc pterna bemasulcinjatcpingue^ut Coojen. ic6men.quj£ om- turacrcnjqopr|tcrnaturam craiigcjicuntur ^quia crailg funt ultiatae ^ltraibiitjt&iconiunenftnaturfcurfumjficut uehcmen pinguf;^ ter magnum uli;ramenruran] hominum diccremusprse pinguc tcrna^araliterhomine magniij^ta quaiimoftruofcma "^'^^'^* gnumjhcet aiitcr antiquicxpofucrunc ,quasnon accc- pi;a.t Coraent^ . Sccundo nota . Pcr pingucdjnc non ef- feintclligcnd.umpinguedmcniinniatncccxiftente, cii ficnaebrumuelutneruofura hniufmodi piguedinepri liatum,fcddehco?usinteliigcrepingucdine zirhi adi- Cs m,dcr piai taliter macricenn coprimentis , uc fperma non reci- tricift pit uel receptum non catincat. Tcrtio nota. Per os ma ^ricis duo poiTumus intelligcre.Primo os colli matricis. Sc dc H\o noq eft fermo in propoii to. S.ecundo os ipii us fnacricis.primua? enin^os nonohftr uitur fedbcne fecii ^ura. Q^uartonota.Pingucdinezirbiexiftentemul' ta coprimit matrice quare non poteft fuper fperma de- iMtc corrugari. Sim.iliter etiam remancc os terminatii ad profundun^ obturatum, ita ut fperma frequenter ad iFundummatriasnonperueniac.ideo(&:c. Q^uincono; ta,.iy\ulier extenuataper priuacionc multg pinguedinis prccxtftcntis concipcrc potcrit eo <;^ renjotuTO erit piia, cipale cooc«ptiows impcdimcntun^ . Aphorifmus, ' 47. Sl matrtx in uertebro pofita kccritCmkm^m ceffe eft commotum fieri. Tli€» Siuterustncoxapofitusfuppuraturjlinamcntarcc» piatneccffccfl, ^^**' Stuccrusincoxam uergcns fuppuratur^neceffe cft - linamentuCT fieri . Expoficio lacobi. Conclufioapho.cit ifta.Simatrixin uertebropofita , icccMt fanie,necclTc eft fieri comotum .i.comotionem. Probatur.huiufmodimatridsdifpofitioeftprsternatu jram uchemcnter ftim ulans. ergo conclufio uera. patct » . _ <:anfequentia.^alTumptumcircalitteram declarabic. i\u{Ce. i^^ ,^ I .terti)^.trac.4,ca.de figms apatis calidi ad ii- nem^Et eft ec utilis aphor.Ec ampliac ut patec. Pr imQ nota.JUcctuertcbrumpropric fitos rotundumi,quod ipiUo oiTcquandoq^ ucrticur , hictamen debet intelligi ^-,. _ anchaucficfcnfusjinucrtebro.i.ancha. Secundonota. -^^'.^5 Matricem poni*in uertcbro eft matricem ad ancham ip P^* *° fam dedinare cumquacoUiganciahabec ucpacec in ana y*'^'^^''* tomia. hicautcmdcclinaaoaducrtebrum coprchendi - ^® ^* poteft ex narrationc infirmi 8C obftetricis . Tercft) no- ta. Apace exiftetc in laterc dcxtro uidetur dcdi nar^" ad iiniftrum matrtx,licct grauitas fitin dextto,&econtra Mo. Q_uarto nota.Huiufmodi dcclinatio contingit, uc proptcrmultal^ationcm augmcntum 6C ailit6:icyrkC; apoftcmofam grauitantcm, quarecrahicpartem ucrfus 9ncham lateris apati.vndc 8c frcquenter claudicat mu- lier.In propofitointelligitur proptcr apa. Q_uinto no ta.Pcr fanicm in propofito laudabilcmintelligcredebe musqug quandoq^ euacuatur a matricc ex proprio ma tricis nocumento, uc propter apa exiftens in ea iicuc in cafupropofitoapho.quandor^ ueroquiaabalijs mem- bris madatur ,<??(:; cunc non oportct fieri matricis curatio nem,fed benc fi f uerit proptcr proprium nocumentun^ quod coprehcnditur fi matrix pofitafucritin uertebro, 8C fupple aut affuerint alia figna apoftema uel matrids Uocumenmfigniiicatia. Excjbuspatetucritasapho. Aphorifmus» 48. FaetiTS maris qujdem in des^iSjfoemine aerO' innruftrfsmagis* *Thei Fecus qui marcs funt, partc uteridcxtra continetur, quifopminaema^isiipiftj:^» . ^ . x F^tus^maresquidcm in dextris, ^aminx ucro in fini Lco. ftrismagis. lExpoficioIacobi. Iftc aphorifmus.duashahcc conciufioncs, Secunda c ibi(Fcerainae.) ^ Prima conclufio apho.Faepusmaresmagiscontinenc fiue formantur in dextris. Probatur.magrs proprtio- nacum eftlatusdextrujnmari ^finiftrum.crgo.paccc confequentia. 8C afiTumpcum circa littcra declarabicur. Secunda conciufio. Fceming magis in finiftris ccnti-- FgtusIOH nentur.Probatur fimditer utpreccdens.Probatur etia ^^^ ^""^ - ~ •- jtricezx . Auice* Z I .tertij.trac. i .cap.de fignismafculi.adprincipiu. ec ^*^^^-; quinco brc^iarj^. J 5 .cap .£c eft ucilis. Et ampliatur ut ^"*^f * patec Primo nota . Notanter dixit marcs fgtus in plu ^^^^P » rali,quianQ folum unus5;:c. Secundo noca. Ethm uc quidan?. Dixicnocanter dextris (Si^finiftris m plurali, quia non Colum dextrum matrtcis eft mafculi,fed etiam . mafculorum . Tertio nota notanter dixiJTc magis,quia ^ ^^*^-* nonfempcreftita,lrcetbcne utplurimii. Q_uartono' ^^ ^^'2 ca Caufcdiuerficatis i"ndiuiduoruminfexuabauftori ^"^ ^^ busponuntur duphces. Q^ugdam comunes 6c per fe» Q_u2edam autem particiilar es magis 8C acdde tales. Prf m2e funt difpofidofpermatis <Si: meftrui difpofitio,quae ideo cffc per fe dicuncpr 8C c6munes,quia fineiftis 8cc. ' Calidicas.n.rpermatis eft caiifa mafculi, & ecouerfo uc rofceniinf fecundura uiam.P.Et tu uide.ca. de gene- rationibus emhrionis diflficile tamen efict fcriher e l^iic^ ■ Ex «^uopatctc^ufa ucrifilcans apho.iSC^. Aphoriimus» 49» ^d matrfds pr^cfpitationcs, Ptarmicum ap ponens,apprehendere os &: nares* Sifccundaprocidicjftcrnutatoria appofico nares«S;5 *"*• osapprehendimus, Vcfecunda procidat,fternutatorio appofito,^narcs i^fQ^ ^pprehendito,^ os. Expolitio lacobi, Prima conclufio apho.eft ifta. Ad prf ci pitationes ma tricum .i..,eductionesfecundinarun3,confercappofitio uel approximatio ftern utator^ os 8c nares appr ehencie do,quia.f.ohturando.Probatur.perapproximationem" fternutatori} agicacur 8C remouetur fccundina retenca,' ica ut fit apta excuti.ergo condufio uera patec cofeque tia.^aiTumptumcircahtteram dcclarabitur. Idecot 3igitur.2l.tert^.tract.2.cap.deextra(ftione fccundi' Auice, nae adprincipium.Eteft utilis. Et ampiiacur utpacet. jV^rxx Primonota. Permatricesinpropoficonon dehemus dupfr. incelhgeremacricempropriediclarR , quf eftinftrunrje cum generationisin muliere,fed fecundinam qug eft pa niculusquidam totum icuoluens fgtum magnus ueno- fus 8C arteriofus,de quo aFs facla cll mencio. Ex quo pa tecq?perprfapicacionemraatricis nondehemus intelli Secu^ gerciapfurn ueldefcenfumm.atrici§adinferiora,dcquo nagd. Z I .tcrtQ.fitfpecialecapttuiuraXcddcbemus intellig?-. Prgcipi re p?r pr^cipic^tioncm cdu Aionem 8C per macrices fecij. caco gd dinas , quarum educ^tiodebcc clfc uelox prppter nocu- mcncaqui poccfl afFcrrc rctcntio jideo dixitprgciprta'-- tiones. Exquopatccfcnfusapho.opchalmiciicofertad prfcipicationcsf^cundinarum,(5^ficpofitafuitconcIu< iioapho. Secundo nota. L/icetfternutatio princ^alic Stcrnu raoucat adfuperiora,inftcrnutacionc«me ucinfrade: cationis darabitur fit forcis mocus 8c agicacio ucncris & cor um cfFcctu^ quf in uencrc dantinentur , quarc adipfam fequi poteft fecundinae cxcufTio. Tcrcio noca. Apprchedendo os 8C iiarcs^aer&fumofitatesquiad fuperius educuntur j^ flccfluntuf fecundum partem faltcm ad inferiora,quar.c tuncmatricisficfortior motus,&per eonfequcns 8Cc* £t cciam pcr hoc anheIicusrctcntio,quare tenditur ucn£ dcinde ful^to egredicntc fitmagna comotiQ. Itcm conr f crr,^uis ftcruutatori^m mciiSspenctrat adinterior», quarc Digitized by Google Thc. Leo» Sycia q\iid A P H O. qiiare fortforcm caufac ikcmutmonmi i.Bx quibus pacct ueritas aphortf. Aphorifmus» 50» Muiieris menftrua fi uelis retinerc^fydam maiorem ad mammillas appone^ Si mcnftrua iiilere placeac cucurbiculam grandetji appones ad mammas, Mulicri a uelis menftrua cohibcrc , cucurbiculam (Q^ maximam admammasappone. Expoficioiacobi. Coac?o apho.eft ifta, Maior fycia.i.uencofa cofcrc in recinedoinmulicremenftruale fluxiipactence.uel iic. fi uelisrccineremcnftrua muh'eri,apponere debes ad mamillam eiusfyciamiideft ucncofam maiorcm. Pro- bacur, pcr-huiufmodiucntofam fanguis ad infcriora fluensucrfus fuperioradiuerticur.crgo condufio iic- ra,pacetconfcquentia>quiarecurfusmatcri9ad cotra- riu jpedtc cuacuatione ut certio cechni,d: aiTumptum ^ dcclararcircalram. Ide.2I.tertg.trac.3.ca.4.decu- «CX.-92. ra fluxus mcnftruo^ .dum tncjt,d«indc ponant ucnto Ts minferxori partemaniiil§,(&: ubi incidunc ueng afce J\uice . dcntcs cx macncc ad mamillas 5;: fugan c 6c fM^dx uc n- £ofamagna,ipfa.n.r£cmccfanguine in una hora.Et Ra fis.ix.Aiman.iS!: in fuis diuifionibus cap.de fluxumca I^eft ^ ftruo^.Ec Viacicus idcm uoIuic.Ec eft ucilis. Ec am- dupFf pliatur ucpatcc. Primo no. Pcr menftruanon folum m e ftr ua proprie dicca cfTc in propo fito mttWi^l da,fed «iam fangutne qualiccrcuc^ fuper fluc cx macrice ru- pcncemjfiae ex cafu aui: percuirione fiue alia quacuc^ caufaprocellGerit. Secundonota.Perfyciamincellige Syciaec dum jeiTc ucncofamqu^ ut medfcoaccinec,eft inftrume iiencofa juiumediciconcauumcxcerius applicabile ui uacui.i. quid ue decur uacuum principalicer actractiuum ex corporc fecundum plurimum ad figuram tcndens rocundam. Ec nt quandoij cx cornibus caci applfcatis . Cuius ap- Vecof| plicacionismoduseftmultJplex.Primo cum^candela fu appoue pef corporc plano pofita accenfa, cui fuppoiita uenco- ^ " facxtinguicur,quare contingic aerem iam ab ca calefa «fcum a uentofa inFrigidari,ec lic ftarec fub minoxi qu ticaceloci,quarcncdecur uacuum uencofacarni 5i^cu H r p p o, 89 Mcdiatibus ucnisinccr matrice^f.<S;^mamilIasmcdiaa- jtibusjitautfangiiinetracloadmatrice euacuatur m% mdlf ,^ ccouerfo utfupradcciaratu cft.Cu crgo uen- cofa huiufmodi pofica ad mamiiias fupra uenas lam dt- ctasmediamcsaccrahit fanguincm ad manMllas pat^, quiadiaertitamatricehmoifluxuphibere. crgo 3Cc. Q_uinro no.Hmoi uencofam noneifefaper mamilias apponendasncfurcemoiliaeciusnimiu attrahendo dif ficilis fierc£feparano,autaparetur mamtli»,fed iuxta mamiilaru radices apponenda eft ubi funt iil| ucngmc diaftine de qbus iam diccu eft . Sed dicerxs fi h|c ucn- tofa ita fortiter adher erec uc diftxciiis nercc feparacio %<i flendum eft. Primo fl appofuifti pcrforacam foramca apcri. Ec li iam pofica eft non perforacam frange.Scd ia hoc cftaliqualistimorlaefionis,aut pannos uehemen- tcrcaIidos,ueifpongiamaq uald^ calidae infufam fre- qucntcr fupcrponc, ut rarcfiat acr in ucntofa contea- tus,quarefaciliiis aperictunEx quo concedoq»pofino pannorum callidorum fupra uentofam non fortificat, feddebilicacattractionem aucntofa vi vacui proccde tem.ponicurcame forcc uccucisrara pcrmancat&cra fpire c id quod accrahicur. Sexco noca . Dixit maio- rem,uukcnimq» iiex magnis, quarum con^uicas eft iicucbonxparatidis^ucfcilicccucriun'^ mamiilaru ra- dicismagnamparcemaccingac. abhac cnim fortior <S^ uclocioriicc diueriio^ fi eiTcncduxparuf . Aphorifmiis. 5I* Quaecun<^m utero habent,his condudtoc osmatricis. Q_uae uccru gcrunc^s uulaa fe comprimit. Q^ ug uterogerunt, his uterios comprtmitur. Expoiicio lacobi. Conclb apho.Q_uiburcu(5mulieribus prcgnatibus csmairicis cocludic . Probacur .ad debiccdifponendum fpermavSimateriamgcncracionisin mxizc conccntam opcyr tet matriee corr ugari 3C conftringt fupcr ca.crgo cocYa uera natura. n ,no deficic in ncceiTar^s ficut ncc i Thc. Lco, dVmo, faix^nguitur;qua7e contingic a'erem iam ab ca calefa- cocingencibus fupcrabundac. -5°;^ f3j^^5^:.^>;*j^-f; ^us4-. auma|entofainfrigidari,?cllcftarec^^bminoriqua ^'^^ri^'^'^^'^,^^^^'^^^^^^^^ ■ - - Ide,xxi.tcrcg.prtmocap.adtine.Ettic.J.matrix tn'^"™* difpolitioac coccptionis in fummo coftricbonis , qua -^^ce. for caiTc non ingrcdicur cxttcmicas acus 3C, dilatac prg cepto dei cxcclii 3C cgrcdicur f|tus,&: trac.prio cap .xi* " ' ti applicatur attrahendo,di: fanguis cxit ad rcplcndum. Secundocum ftupa,d;hoccommuniter.Tertio anhc- litumattrahendouenTofaperfGracacxiitentCjdcindcfa — r-- .^ . r , • -- •- ir.r ^— ^-v *i „* rammiceramfiipponcndo.Quartoa-eremintuscxifte dciigmsiptegnatioms.adprtnaptu.Etfuc.cdic ci uc- ^'^, r. -.,.>■ j-._j.r — -)i]caacnto- hcmesorismriciscoftrtccio^itaucno fngrcdiatur ip- tem uehementcrcaiefacicndo,deinde fuppoiita ucnto- fa aquafrigidam appiicando,urparec in limilibusmut- tis. Tcrtionota.Veniofamukis excaufiscorporiap- plicaripoteit.Primocum fcarilicatione. Et huiufmo- ^i appiicatio ficri poteftpropter multas inte tioncs. Pri mo ut apoitcma ucl matcria apoftemacis in profundS cxiftens crahacur ad exceriora,auc a nobili ad igtiobilc membrumjucquartaprimi.z I .cap. de uentofis. Sccfi do appiicantur utalicuius meatuspcrmancat apcrtio,fi cutinfquinantiacolloapplicantur.9. tcrtij.Tcrjcio uc mcmbrum cuifupponunccaicfiac propccr accrattionc fpiricusvSifanguinisadipfum <S: ucncoficaccs rcfoiuaa turiaeoxVcncofgcnimfine firarificacioncmembri ca- lorcm augmcncantjd: ucntolitatem refoluunt,cumfca "riiicationcecontra.4.primi alfcg.cap.decaufis calefa- cicntijbus,(&: credo fecundo dc accidcnti.Quandovjve Vetofa ^^ "^ ^^^^^ fedetur,ut in cholerica. I ^. tcrtij.Quadoc^ duplcx ^^^^ "^ mcmbrum pcrmancat in fuo uigorc,ficut in an GaF, ^^^ iunclura frcquentcr ponuntur. Quandoc^ ut rc- Auicc \ducat,utin inguinis ruprura contingit. Qn^ uc uc- " ' "ncnum ad exteriora trahatur , flcuc iflo cui.applicata: fucrintfanguifuge,utquartaprimicapitulo dc fanguf hvd&l* ^"^'^^' Vltfmo utmateriadiucrtatur <5i:adlocum traha turoppofitiameiusadqucm fluit.(S:potilTimetaliterm tclligiturin,ppofi.to. ^Q_aartono.Vtfuprahabitu eft jnagnam ciTc collis^antiam mamiU^rum ad m«itricem fum £cilus,.&gntobrcuiari).xxxv.c.<Si:osuulug com pacTium finc apcr cionc di^c.primo conclufum ^s^c^: tcr tio uirtutumnaturalium,tcrtiocapi.ubi prcfentcm al- legat apho.<5^ iafra uerfus fincm, cap. cft aucc &' hoc m^irabilcquoddam nacur^ fophifma.f. uiuence quidcm f^cu ccrciifimc undic^ claufum ciTe os macricis,mor- j^Tstjir^ tuoueroconfcftiinapcriricanriiquancu ia exicu «ifs^- ^^^r^ confcrt.Ei cft uaiis in actu pra<ftico utpatct.EcampIia jj^^^^f . tur ad omncspregnantcs. Primonoca. Non folii in ^^ ^-^^ prcgnantibussfed etiam tn hiVqu^difpon untur ad im- ^^ ^^^ pregnationem.Ec-ideodixit Auiccn.^Si nt m difpoii- ^^ tioncpregnationis,matricc cnim attrahentefpermafic ^^^^ rec illud daco q. primo non ficrct conccptio. Sccundo ^^^^^^ nota. Pcr os matrids debcrc inicWlgi intrinfccum Sc ^j^j^^ . non cxtrinfccum , dc quo fupra, quia talc fempcr patct ^.^^ ut portainferni pcr noCrcs atq?dics3:c.Caufaauteni pj.^^ry^ xicrificans aphorif.nota cft. Cbntra,quta potcftcoi^^^g^ rc 8C fupcrimprcgnar i , ut fupra . Itcm qui a cmttac me- jy\acri- ftrua, dC ab acris frigo^c larditur . Dicitur q» pcrr ^-g ^^ manct conftricfcum niiVaducniat noua caufa apcrtio^ duplex nis , ut demon uolcns ingrcdi fnfcmum , ficuc m fa- bula Alibcch . Mcnftrua ucro non aegrcdiuntur ex concauo matricis , (cd cx coHo . acr autcm inf rigtdan- do os cxtrinfccum 8c ucntrcm potcft matricis coa- ^»uia;aalsdcrc» laco.s.apho» M Digitized by Google P AKTh AphortTmss. $%; Mdieri m «tero hafaenti, hc cx mammiHis multiim flueiis,fcam Ggnificat debil^ Si ucro ubera4ttraiiieriar,6nam figmficatfetiim^ * w*^» cillum €iie iigntti<af . At fi ma mm^ iint ii'rm| ac foljV 4^j%un) cife u^lidiorem iigniiifacur. h^f Mulierj u^ero ger?iici,fi lac multum, emammis ei-^ Uuacf^cum imbeciJlem ilgnifet. .Si uerp mamm| fo- M^ f ii?riat,f |tum figniticanF faniofgm. Ig^jppfitio Jacobi, Ift?apho.4ua$ Hef cocfoncs.fecundae ibi(Sf uero.) Pirimia>nclufio.MultumlacfluensexmamilIis prig gnantisfigniiicatfftusdei^licace atcractiue-fignificat jPDta fanguinem ex quo nucritur elTemalu. ergo concfo pejra patet confcquetia.et aiTuptiicircalf am decFabic. S^cun<|a.condufio. Duritiesmamillarum prggnan- ^^^amil^ttsfigrjiSeatf^tum ciTe fanum, Probatur. hoc figntfi- Jai^du^ caf bonifafemnijtrimenticxquonutricurfitus cii nu ricies e crimenfi copia.ergo foncfo ucra. patec confequentia,et inditf u aiTuraptum circalitteram de?larabitur. Idem.2 1 . tei* lJa»um ti^.tradatu primo cap. 1 9-4? fi^nis debilitati§ naci. SC j^nfrafecundo trac.ca.^.defignis^orfus.facis ad prin ffpium.Eteft uttl^.Etampliatur utp^tctfupra intelli genti^ Primo no.notanter diAum eiTe multum :> qui^ |ion cx quolibec pauco licec argui debilicacem «S^C» Sc- cundono-c;^huiufmodtcfFufioIavftfs poccft duplfciter fierf". Pri i?io comprcila mamtUa . Secundo ex fcipfa. noij ComprciTa.iVdpropofitumlicct utrumq^iftorun; figni ficetdebtlitatcm>niagistamen figntficat cfFufio ladis mamtlla non comprelTa. Sed dtceres quare ex mamilla lacfte plena efflutt lac ex fc uelper leuem cxprclTionem, non autem fanguis. Hic dicicur q> fanguis continetur |n uenismamillx non terminatisadpapillas uel forami rapapiJlarum,fed lac continet in fpongtofitatc carnofi jatismamill3c,<5<?iIlgfpongioficatcsucl carnofitates tcr mJnantur ad forami na paJMllarum . Tcrtio no. <^ ex lalifiu^ulaccis fignificanpurduo. Primo debilitas at- I^aAfS tradiu^fgtusinfanguincattrahcndopro fua nijtrica- fluxus tfone. Sccundo fignificatur fluxibilifas Iadis,quia.f. duo im aquofum fluidumjquare c^ aquofuseft fangufs,cx quo portat. jiutrfturfgtus,fdeo5cc.quodtamenfnteUigcndum cft ubf nonforctmuJicr robufta plethorica pjurtmo fan- gutncabundanSihocenimftantcnon neceiTario Hgni" ^caretur debilitasf^tus, (^uarto no . Pcr duri ticm fQ prof)ofito intelligcndum cflc durttf cm fanam non apo- ftemofam uelprgtcmaturalcm,hoccnfm ftancc figni- iicacur bonftas&:copianutrimenti£<^tus, ficut laxftas ^gaificatdcbilitatcm.ideo <S^c. .AphonTmus; 5^: Qaascanqp corriypwrae fijnt faetas,hts ubera grafiHa fiunt,Si a?rp rarfc diira fiantjdolor fit in ubmb^s, aut m uertebris, ^utin genibus, ^utinocufe Stnon corrumpuntur. Tljep» Q^u^abprtuni facfli^rg funtj^s mammf icxtenuan- tur ,"Sed fi denuo ^ar^CcsLfip^ dolor tn mamnjis fati- gabit, aut in coxts aut iii o^uIi?,aut jn gcnibus t Ita^ nonfact?tabortuni, Lwm*. Q^ ug corr upturg funt f ^tus,Iits mamm % jrxtcnuaij- turJ Sf ujpro rurfus ducae fianc ; dolor aut mammas, aut cox^, 3u|:oculos , aut gcnua infeftabit j JSt noa corrumpcnt. Expofitto lacobf . Ifteapho.d^ashabctconcPoncs.2.cftibf(Si ucro.) ^r tma cocl ufio apho .cft ifl^. Omnib us <;orr upturis.t • abortiuum fgtum em.iffuris,ubcra funt gr^djfa. Pro- ^atur ,iji omaibus fpintus ^ faBSui5pli«:inm& i^tUim ' Admatrfccm.crgoconclufio ucra.patet confequefltia, <5fe:afTumptumct"rcaIitceramdeduc€turx Prtmo no- ta. Per corrumpturas debemus tnteJJigere actualicer aborticntesaut exiftentesiu aborcicndo quafi,quia. £. nondtuftabttantequ|aborfumpatiacur,uel ettam ha bences dtfpofitioncm perquam paulacim ad aborfum perducencur. Secundo nota . Non elTe fntellevftum . Hippo.c^ omnibus iftis fiant acftu ubcra gractlia , fcdf uult c^ fiant ante aborfam ucl in aborfu uel falcem na diupofiaborfumftentqufnfequaturgracilitasmamil _^ iarum. Tcrtionota.PergracflemdebemusfntcUfgC' Qt^tlt .reprgternaturalcmautrefpectufan^ gracilitatis,aute dupFr. ctiam refpcc^u gracilitatis prgcedentis, fciii cet anteq^ fier et aborfus,fempcr enim fuperueniente aborfu gra- cilitancurmagis ^ prius. Q, uarto no.Non ciTe in- Abor- tentionem Hippo.q» quemlibec aborfum tanqp fignu ^_"s<^au- prgcedatmamillarum gracilitas.notum entm eft q» ca f^«iultt fupercuflTionctonitruo uencno &;ceteris poirtt,fubttQ plex» aute quafi fubito caufart aborfusjquauis aborfum huc non prgcedat i fta gracilitas, fed in tentio hyppo « eft <^ nonfit aborfus quinipfum prgcedat uel fubfequatur . mamiiIarumgraciIitas,6«:hocftante uitamatrts. cuQi " enim inaborfu uehcmensfiatmotus,&dolor circa pac tes n^atrtcis,ad matricem currit maxima quantitas fpi- ritus<^fanguinis,ficut inalijs doloribus contingit,di natura curric cum fpiritu Sc fangutne ad caufam dolo- ris amouendam maxime.crgo currerct a partibus curt» matrtce colIigantfamhabentibus,qualemembrum efc mamiiIa,Et ex hoc patec caufa ucri ficans apho. 6Cc* Secundaconclufio, fi mamtUe rurfus fiant durc 3C fiatdolorinubenbusautfn i^crtebro aut genibus auc oculisnoncorrumpunrur.probatur. per hoc fignifica- tur nocentes materias a matri ce dt viertf , 8C ad longin- .qua membra expelli. ergo 5i:c.patet confcqucntf a, <S;: af fumptum circa licceram declarabitur. Primo nota per duritieminpropofitointelligendum efTe prgter natu- ralemduritiemconfequentefuperabundanttamateri^ admamilla^fluentem,aliterenimadeam nonfequerec ■ _^ dolor. Secundono.taq>matcriamuItamaIacirca par^ . tes matrtcis extftentc,aut etf a fupcrflua uirtus regitin^ totius maximam hiis de fgtu foJicitudine cufiA>diendo hac materiaadaliamebraexpeUitjUtfgtus non ledat* <S:maximc ad illaqug apta funt iiiperfluitates mricts recipcrCjUtmamtllasfSc: uercebr^ uclanchas ^g caufas di(ftas,undcdolentmamillefuppIecxrite rcplctibne in cis,^ oculi proptcr magna colligantia qua biit cu ma- millismedianttpusneruisperqu^soculis coicatur no- cumcntuuelforteggrepletfone aliquale contrahunc n?rui fUiadquafequttur dolor 5^ in gcnibus ^pter caii (knx fllapropter quain uerccbristExquo patet ca ueriff c^ns apho. Tertio nota non eiTc intclligend um ex inte . tf one iiypO:.<J> apparcnti bus his fignis non fiat aborfus, potctiaefrecji maceria mala eft ita exuberas <^ fimul iftismebrfsS^^macrfcifnferacnocumentum aborfus ^ uocaciuum.Itequiaexaliacaufapot mulier abortire, ;Ut patec,fedintclFs hypo.eft q> ubi appareanc h|cfigria non abortit f d cft no fignificatg fHamulicre ce aborfit _ra,d: fub ho.c fcnfu patet cocFo apho^ Ite qptii ad prima conc?one.xxf.tcrtf).trav.*ratu.fecundacap. dcfignis ab orfus5<Si e Vtilis i n acftu ^nofi?icQ 8C ampliat.ut patct, Aphorifmus» 55. - Qjitbufcunc^ os matricis duram faerit,hfs tieceflSeeftosmatrictimconcIudf. ^ Q_ utbus ut<ri os durum cft , his compreffum id.Thco» ciTencccffc^ft, Q_uibusos j^tcri durunj cftjhis utcri os comprimi pco^ ^ft ii.ecciTarium, . ^ ExpQfi^ioIacobi, -Ii^5 apliorirmus p.atpt^ Aphorifmu? Digitized by Google A P H O, Aphorifmus. 5<^r Qu^cuQi^inuterohabentcs afebribus ao cipiuncur , 6c fortiter calefiunc fine occafione inanifefta,grauant difficulter dC p^riculofeab-' ortiunt periclitantes, Thc, 0,"« ^^^^ gcrences a fcbribus capiuntur , ualdctj^ * cxtenuanturiinccaufamamfefta,hgdifFiculter partfic 'd^cumpericulo,aucaborcumfacientespericlxtantur» Lco» Q^ugcunc^utero gerentcsafebribuscorripiunt,<Si: fortif er calefiut finc occaiione mantfefta, difficulter pa yiunt<St cupericuIo,&:abortu facicntcspcrtditantur. Expofitto lacobi. Coclufioapho.cftifta.qugcuncj prfgnantes accipiun tur a f ebribus SC fortiter calefiunt fine manifefta occa- iione,periculofc 8C difftcultcr gencrant ucl periclitates ~ ■ abortiunt.probatur.quarumcuncjjtaliummatrisSi^ts tuum uxrtutisfunt ualdcdebiles a^proftrate. crgo con dufio uera.pacctcofcquentia.(S:afl:umptum circahc- tcrara dcclarabiturJdem .xxi.tertq .traclatu fecundo. .ca.decaufisaborfus,a: eft utilisapho.inactu pracaco ■ ^Sipronoftico.&ampliatutpatct. Primonotapcrac?! piamfe.inteliigendu afc.uehcmcnteropprtmi.fi cuc fu pra quarto huius.commc .xxxiii).fi a febrc habico&:c, S^perlyfortiter calcfiuntdacur intelligifcbrem eiieve hementisintenfionis.ratione cuiusuirtutem uchemen ter opprimit. Secundo nota per caufammanifefta potif ^me intelligcndam effe caufam primitiua.hac.n .o^ccur i-cnteutexercitio aut calorc folis autabo calefacciuo xieifimili.nonoportetde illisapho.elfeuerum,aa cau fa primiciua fublata,contingensforet illani fc .facile re- «loueri. Tertiono.<j>difficultaspartuscxmultis cau iisprouenit,quarum qu?dam funcprimttiuea: cxtrin fecc.ut for:te frigus,<5^ fic de alijs: Corporaies uero auc tenentfe cxpartc matris, aut fgcus aut fccundine . Ex partcquide^aatrisfuntparuitas raatricisaut pingue- dofuperflua coprimensmufculosautdiiTuctudo pane di,aut apoftemainatricis uel circuftant^s membrx, aut plenitudo intcftinorum aut m ulta debilitas matricis,lt cutantiquis ualde Sc pueiliscontingit, auc longas, auc forcespcrpaffis^gricudincs.Exparte autem t|cus,qa «elnimiSjjnagnusauce habcnscaput nimis grolium, auc quia «lonftr uofus,^uia bina habcns capita,aut ga aon egrcdicns fecundu figuram naturalcm,aut ga mor cuus,aut quia debilis ualde.Ex parte uero fecundinc, «el quiagroffa non fragtbiiis,uel qa nimjs cito frangit; quia priufqp%us cxtcrius.Iabatur,materts humidem £ecundinacontentecuacuatur,&:pofteadefidt una ex caufis partum facilitaiKibus,hf c omniacolligunr.xxi, tertn.traAatu.fecundo ca.dcdiflFicultate partus. &:.\% i>reuiarjn.ca.xxxVf.dcmulieribusqutbus<^thalxseit partus. Ad propofitum hiccoBCurrunt potiflime cau ic difFtcuItatxs.f.debilitas nati, 8C uirtutis matrxcxs . uc ftatimdcclarabitur,3i €odem modo diftinguendu ctt dc periculofitatc partus. Q_uarto nota ut i""^*^» ^^" incnto.taii fe.contingentc 8C non a caufa maaifefta. u- gnificatfntrinfecuslatttaffc<ge xmpregnatioais matc- xiasprauas«&:rctentasqugputr<fcentes caufant hmot fc.ueh6mentcs,quarcmultudcbilxtat infans^St matcr, SC cx cofequentx difficilis& periculofus fit partus. ^1« jmo giclitates uel ^uatii admatre aucfstu-aut uanc^* Aphorifmos* 57 In fluxu muliebri fpafeaus dC anfmi defedio fi fuperuenerit, malum. The. Si profl uuio raulicbri couulfio aut animi defcctiofu^ perucnic, malocft. I^fP» In ftuxu muliebri fiLjCoauulfio 8C animc dcfcdus ad' siiCaerintjUiaimn. HXPP. O. 9» I^ apho ,patct cx tcrtio huius 6cc^ Aphoriiinus. 5S. Menftruis plurimis uenicntibus acciduat ^gritudines.Et non uenientibus , a matrice ac^ cidunt aegritudines. Sx menftrua immoiica fiunc , moxhi acctdunt dC a Thco. non fiunt,morbimatrtcari) accxdunr» SimenftruapIurafiant,acciduntmorbi,<S;;fi nonfi l^o* ant,ex uteromorbi condngunt. Expofitio lacobi* Condufioapho.MenftruispIurxmisueniendbus fi-* wntggritudincs.^bat plurimisucnientibus menitruxs cuacuanturmatcrxgaliqretinede.crgo coclufio ucra. Sccundacdcfo,(^no ucnientibusmeftrufs amatrtcg fiuntsegricudines.^bat.gatuncretinenc materig pra uc m ulte cuacuatione indigcntes.crgo concFo uera. Ide xxi.tcrtij.tra<ftatu tcrtio <2 pr imo,d: cft utilis5^ am^ plxac.ut patct. Primo no.p mcnftruu intclligendum eiie quodfupradedarabac. Sccundono.menftrua j td ligiplurimarefpcctuquatitatismuheri qug meftruac ^portionate,aliter .n.Jio clTct uer us apho, Tertio n^. <^ hmoi mcnftruxs plurimxscauianc fgritudincs^pae diccf ,<&: coitcr e t diccf , extendedo f grxtu<i"ne ad ocm a-em pternaturaad fe cura trahente . Q^uarto no. ex raenftruo^ euonc nimiacaufari polTe morbos coplc* xionalcs ut mala copiexio frigida totxus aut cp s.Sxmi- lttcrcompiexionales,ut.xxi.tcrt^.alieg.ca.quxahydro pifisjiS^fic mala corap.iexiomateriaiis<Ss:etxaimmatc* rialfs igritudo dexnanicioneper fe.exrcplctioc ucro g accidens,uthydropilisquaIil^tfpedes, eode mo mcni<- ftruo]?: fupfl.ua retenuo per fc {»tcit; eiic c% fupcrfluc .plemtttdinisj^caamorbxcx inacitibnc,adipfam ciii fe^ poteft hetica 6C pchifis.Exquopatct uentas aflFo» .Aphorifmus. 59* InanophtegmonepatieteSifmatnce phleg monepatiete ftraguria fiiperuemLEtin renibus habetibusfanieftSguria acddft. Inhepate ae^ rophl^mone patiente (Ingukus (uperaemt. Vtcn aut r ecii intcftim* inflamatf onc^urmf fti nicidx^ Thco. accidit,renibus ctiapuruIentisurinsftiUiddiiifcquic. Re Ao itcftino aut utcri iflamatione patie tc tmn^ ftil ^^ * Ixcidiu accidit,<S: renibus puruletis iirio| acddit iiillxci diu, hepatc aut ifl^atxonepatieti fingultusaducnit* Expofitio laosW. Prfa cocfo apho.e xfta. In: ano paoietf phl^mone 5^ mr ice fupuenit ftraguria^^bac fic.Gorpore in ano u? njriccphFone patietc ucfica coprimit,ita ut cogac cor pus urina frcqntcr guttatxm cmttterc^crgo cocFo^uera patet cofcqucntia,ct aiTumptu drca If am dccFaittt.Ide 1 9 .tert^. trac»i).ca.de dxftillatioc urinf ,3c eft utilxs 8C ampliac ut patet. Prio no.ganii f tcUigere pofrumus i teftinu recftu aut extrcmitate dus dictam fictcrx,drca qua funt mufculi moue tes adff tu cxpuIfione,<S^ dc qli betxftoi5t;5^ificac aplio. z.no^phFone fumx triprf .Prio ;p quolibct apatc. 2°* p quolibet apatc caPo, ut tertia fccudx.3**^fanguinco,hicfumit phl^mon primomo xi oiapacc falte fadentetumoresadque feg pot coprcf flofortis.Exquo;5^ificatapHo. 3°no-ftragurxafumi dupFr.prio p Ipcdimenco cmiltxoius urxn?,ut fupra.4. huius.apho Si *3bus iurinaHviact taFr no fumit hiCy iitComcn.inc6mcn*cxponit. jofumit pfceqnticmif £onc,gaurina guttatim emitdc,xta fumx r i,ppofito,q^ uis ethmoiphl^mo polTxtcarcftraguria priomo di" <5taueficaficuchement coprimcndo, utpcnitus uring cxxtusipcdiatdcfccudo.tfiefermo fccundii intetione Comm.income. ^onophl^monpotciTc i mricguP .^cu ad f undu ui*«^tii ad coUu mricis, ut utroq^ mo pt ^arcftraguiria,q^uisfaciliuscxiftetcfncoUo,5gfild5 fSoridsmttUocftc dcuatiusf udouefice.ut.z i ,j,aL,i, Iaco.$.apho. M i^ Digitized by Google Autce. mon he paiisdu plicic. SiQgul tus cau fa du- plicic. P A R T I. Q^u/nto nota ftranguriacx cauiismultispoirc cotift gerc.pnmo cx caufa c6pr£mcnte,quia non po t urinam cpntingcre.undcneceire eft ipfam guttattm emituie, ficutingrcdit vc{iczo3c ^pter caufam ftimulante con tinuc uirtutem cxpuUiua.quarecogitur quaii cocinuc cxpcilerejficucincxcoriatrone 8C fcabie coangit uciicc ^ardore urincjquandoc^ ueropropter opilatione pro- hibentem exicumltberum. iicut in lapidc cxiftence in collo.autctiafanguine uel humorc coagulato. qnq; uc ropropterdiuturnitatem reccntionis urine.quarereplc wnimium ueiica &:c.quandoq^ueropropcerdebilicate c6 tetiue.quod fcit.quia iineconacuvS;: luolucarie cmic titur.Adpropoiitum. ftantephiegmoneinano uclma- tricejduaefaicemexcaufisftranguriae polTunt concur- rcre.Primoc6preirio ueiicg.itancc.n.apoftematc ilo cis dictis uciicac6priraic. Cogic cciam uircus ne ueiica tumorecotinedo urinadolore iferacloco apaco ipfam urinam cmiccere. Sccuda caufa quia cu. hf c mebra lint ucficjuicinaicantcapatcinaliquocorum c6icanc aut fumijautmatcrigaliqujjuirulencgacutgin colio uefi^ cs>quareftimulacexpulfiuacS:cogtcurfrequentiirimc cxpellerc.Exquopacet ucricasconclullonis. . Sccunda cocfo. Scraguria fuperuenic habetibus fani^ inrebus.Probat.ftancein renibas fanie irritat uirtus -ueficg cxpul U ua.adfrcquentiifimc urinam.expcllenda. ergo patet c6fequcntia.(S!: aiTumptum ftatim dcclara- bitu r.. ,. Concordia iftius colligi t, u c pr^ cedcncis co cJb- nis.Primono.Nonfoiumfanicmrcnumjfed ecia alio- rumembrorumper ueficamtmvSi^rencscxpulfam pof fccaufareftrangurianj,quiacamcniliacaufaeftfrcqn- lcusc6tinges,de ipfa e tpociiTirac fecit Hip. mentione* Secundonota. Cum fanies fitcorrofiua mordicatiua fanica renibus ad ueficam,aut ctiam fumis eius ue- nientibuspungunt,quare ftimulatur quaii continue uirt us expul li ja,<Si per confequens 3Cc. Tertia cdc^o. P acie ci phlcgmone in hepatc fupcruc- ni c finguicus. Probar .cx phlegmone hepatis coprimic i&irricacur uirtusexpulfiuaorisftomachi ad cxpellen dum.crgo coduiio uera.^jraiTumptum probar. Idem I ^.cert^.trac.j ca.2 de figms apatis. Primo nota. Phlegmonem in hepate poiTc circ aut in parte gibbofa, '6C fic ftomacho c6icatur paruum nocumetum, ut. 24, tcrti).alleg.cap:.2 .C^nc^ uero eft in«>ucauo,& de ta- li cftfermo in ^poiito maxime magno cxnte, cum cni hcpar m ultum diftet ab orc ftomaciii nifi magnu f ucric ineoapanonpoteritincoc6preifionem facere iingul- tusprouocaciuamV Secundono.Singuicumcari ^pcer duo . Primo quia coprimic os ft<Miiachi,quarc uirt us na turalisattraliit&extcnditipfum motu uciiemend , ut declaratum fuit.Secundo fibi coicantur fumtmordica- tiuipotcnceshmoifingultuminducerc, Et exifto pri mo patct caufa uerificansapho. Sc conclufionem apho. Patctfecundon5folumfinguItuni,fed etia naufeam cx hoc cari poife. Primum dubium contra prima con c?oncm,quia itcflanorcctoduris fecibuspleno non ca- tur ftranguria,fednon potminuscoprimere tunc ucfijr cani qp exiftentc in co phfone . ergo 3cc. Secundo c6 trsi eadcm.pluscoprimic ueficaafsetu inmatrice q^abapa tcfcdexfaetu no fic ftraguria.ergo &:c.patet cofequeni tia.<5^minor.fedarguitmaior,qamuIto magis tume- fcitma.trixadoem pofitionisdriam. Tcrtiu dubium c6tra fecundacocibncm.exfanie ucficgnon fitftragix ria.ergo necrenum. Q^uartu a^hepatepati^tcphlcg mone fquebenedebetcarifluxus ficut fingultus.fed nonfitfluxus.crgot&Tc. Ad primum pot dici negado maiore,gaiftoftantemuIta replctio ficret , ucl negac rainor,ga uirtus ucfic? tentatipfamapertam t?ncrc Sc coferuarciSi: refiftit iprdTioniquodno eft pg doiorcm in apatc.EtcolIigitfundamentii huiusfoFonis,ficute« j5g dolorem Iaccrtorumpe<ft:Gris,aut uicinimebrf uir- fusnoo dilacatpciftus nec tencac dilacare.2..proaoftic9 r5comcn.>7.Ad fecundiicofifrfndccuel df negan- do cofequcncia cum fgtus cotineat in c6cauo,cuius ad ueiicaparua cft coicas in pgnate,licet benc colii ad ca fit magnapatct et ptcr compiTione alia ciTc cam ftran gurif . Ad tcrtiii pot negari aiis caufac.n.aliqfi ud nc gat c6fcqntia ciiacutior ualdc fit fanicsrcnii. Ad ulti mumdretaliqiicari fluxum.fi autemnonficfrcqucn terficucfinguIcus.hocp6teiregg alterii duo^.Prio ™ ga uircus uiget in parte fugiori magis.Secundo ga ma terie fluxu ciiandg in phlegmone ad hepar attrahunt. Aphorifmus» 5P Mulier C non coceperic,ueI{s aojt^icire G cocf^ piet,coceges ueftimetis fufrumiga deorfum , dC fiquide traGre uideat odor ^ corpus ad os 8C na reSjCOgnofceqin ea no propter fe non generan Si mulier non concipit , «S:: fcire placct an concipe- Thco» rc poiTit , uefte obuolutam fuiFies infra , nam fi odor tranfmitci per osad nares uidcbitur,noneirefua cuji pa fterilem cognofccs. SimuIiernonconcipit,fcireautemuclis ficonceptu Lcom, ra fitjpannis circuntccfcara defubter fuiFias , 8c fi odor uideatur per corpus irc ad nares SCoSj fcito q^ ipfa nonexfeipfa fteriliseft. Expofitio lacobi, Condufioapho.MuIicrnon prggnansucftibusbc- ne circuntecta d^ inferius fuiFumigata percipicns rei ^^p^^. eflrumantis odorem&rfaporem circaoscft fgcunda 6c ^^ ""* generatiua. Probatur . in tali defunt oppilationes 8c Jf^ ^^ fuperabundantif prauarum matericrum qug funt fe- is^udae -cundum plurimum caufg fterilitatis.crgoconclufiouc ^^^^, ra patetc6fequentia.<S£: aiTumptum circalitteram dc' P^^^-^^^ clarabicur. Idem.2l . ccrc^g.crac, primo cap.de fignis^^^^F/P fteriiicacis . <&:. 5 . breuiarij. cap. 1 3 . in principio . ubi ^o^^ic». pr|fens uerificacur apho.&: allegacur .Et eft utilis in actupraclico.EtampIiaturutpatet Scc, . Primo no- ta.Notanterdidium ciTe in apiio. fi non conceperic in utero.fi cnim pr^gnas ciTet propter macricisuehemea ttxn claufuram non pcrcipere tur fumus. Exquo pacec. c^ in mulicre ff cunda hoc poteft eiTe fignum actuale impregnationis. Secundo nota,Ideo contegenda eii . .^ mulierueitimcntisnefumusingrediens per aerem di- '^*-^/"*"^ fperfus ad osd: naresperueniat,unde (&:eonfundacur J^"^ ^^ iudicium,utctiammagis aggregetur &uniatur fu .^"^^ •muspropter quod meiius poiTit penetrarc. Tertio no ""^*"^' ta.Licetpluresfintfterilitatiscaufaetamex parte muL- lieris^ uiridcquibusinfra apho; 63 . d:. 54>habebi- tur, tamencaufa frequentillima ex partc mulieriseft mala complexio frigida Sc huraida, mcrito cuius auc denfeturmatrix(^ uenaeportantes fanguinem a d ma- tricem oppilanturautcircaipfam Sc in toto multipli- canturmateriaefrigidaeaut liuoiidae , aut ipfam etiam matricem lubrificantes,quare non concipit . Fa<fta cr- go fufFumigationc lam dicfta , dC perccpco fumo nari- bus 8c guftu fignifi^catur i n corporc toto mulieris 8C matricideeiTe oppilationes&fupfluitatcs crudas,qua- rcctiaopdmc potcft actrahi mcnilruum admatrice re- quifitum ^gcnerationc.adfuntaute humidg materiae matricemlubrificantes,quarc probabilitcr mulier iu- dicandacftfaecunda. Ex quo patetprimo ueritas apho. Patet fecundo apho.eife ucrii utin pluribus pro quan to,fcilicetfignificatnonadeireoppilationcsiamdi<ftas. Patettcrtio non euidenterfignificatnon adcifc ma- lam complexionemprohibcntem jquarauis Serap. al- I^a.capituIoetiam uerificet . Inquit enim q> fi coni- plexio matricis fucrit uehementer calida refoluit fu- mum d: confurait . fi frigida extinguit(S:oppilat<SCG. Ettu uidc ab eo.Scdquomo<bcu<^ fit,tamen ex multis . al^scaufis poiTec ificri fterilicas io muliere , ut ex par- icprincipalium Digitized by Google A P H O, tcptinapalium autalicuf us tHiumMto apho. non eft Auice, ucrusuniuerfah|:er,<S:tuutde ijI.tercg.aUegxap cja clarc Aui.ibi ioquicur. Q_uarco nota Non foium fuf^ f umigando potdt huiufmodi experimcn? am fieri , fed fupcrponendoalli^m.ut.z l .3 .allega.capi. aut aftro^ logiam. Q_uinto nota. Ad ueritacem apho.oportere m uherem eiic debitae gtatis ad fecundandam- fi enim ef fetpuelia uej fenexnoa uerificabituF apho, AphoriTmus» ^o, Malim inuterohabenti,ripurgationes ex^ eunt impoflibile eft faetum fanum cife. The» Simuherigrauidaemeftruaepurgationescrumpur, fieri non potcft ucfaetus bene ualeat. Simuhcri utero gercnti^purgationcs cantjimpoffibi *-^^' iecftfaetumciTefanum. Expofitiolacobf. Iftc aphorifmus patcc fatis clarc 8c manifeftc. Aphorifmus. 6u Si multen purgationes non exeunt j neqp fe^ bfe,ne($rigore fuperuenientejanxietateS;, ab^ hominationes, 8C defecfliones animi ei accide^ rinr,reputahancinuterohabere. ^ 4T}^^ 3i muHeri mcftru^ purgati oncs non prodeunt , nec * horror,aut £ebris,fuperuenit,<S:faftidia acddunt,gra uidam elTearbitrare. iLco. Simuhcri ceftent j5urgationcs,ncc^ febris, ncc^ ri gor fupcrucniat 5 6C faftidia incidanc , iudicaipfam m utcro haberc.^ Expoficio lacobi. Conclulio apho. Mulicr aqua non cxicrint purgatio ncs paticnsanxictatcsdcfeAiones abomination€s,ncq^ frigorc,nec^ febre fuperueniencc cft pregnans.Proba- JmprC'tur.ftance huiufmodirctentionecum circunftantgs di gnatio' (fkisSC dicendts iigniticatur. huiafmodi retentione a ca siis ii- pr|CcrnaturalinonciTependcnte,<&:pcrcofequensana gna. turali,qu5 no pot eiTc nift coceptio. ergo (Ss^c.patet co- fequetia,&:alTump tu drcalfamdcclarabit. Ide collt git.Z I .J.trac.primo ca.dc lignjsiprcgnacionis. Etcft B-uice* uciIis-<&: ampliat ut patcc. ^ximo no. Per purgatio- ncsintclligcndas cfTc menftr.ua a mulicre ordinate 8c lAulic " naturaliter cf iluerc foIita,quQd notanteraddo, quia ii xiipur' inmulicrc folitacircutmenftrua prgtcrnaturaliccr retf gacio ncrihac uia fuper imprcgnationc eiujs iignificaxc non quid. poiTum. Sccundonota.Meftruautfuprahabitumcjft multiplicitcr rctincri.f.a caufa pr^tcr naturam ut fri- Meftru gorc excrinfeco occurrcntc ucl calorc febrili refoluecc, orii rc-authumoresadaIiascorporispartestrahcndo,<Si: fic dc tentoriialrjs.Q_uandoc]^ueronacurahcer ut propterconccptio ca mul^ticm <S:aiias caufas p<?r fc notas difcernat autprobabiii' tiplex ter hocmodo,quia 11 uidcsmulicrem utbcrtam niic bc potiiTi' cc fanam 8C ordmatiffime dcbitis tcmporibus mcn- snavcrQftruantem,dcinde nulla caufa ggrotatiua occurre tc iii ipfa,uides fubito menftrua recincri cu condicionibus Imprc- dicflis,probabihcerconcIude c^ hoc eit propcer concc- gnatoisptioncm. Tcrtiono.Facfcahuiufmodiretcntioncpro- accntia ptcrconccptionem contingunc accidcntia in apho. ta^ cx mcn:<fta.f.anxietates,quia anhelitus d(fficultas , abomina- ftruispationcsquiacorruptioaut ablacio appetitus 8c aligis- sncn rc- fiones,auf uomitus naufea<5^c.6«: defecftiones.i.Hpoty- JKcntis, 4rnis,quorum omnium caufa eft mcnftrui rctcntio,a quo per.a<ftionem calorisctiam illud comifccntis<S: agi jantismcnftruum cleuatur fumi mali qui ad diaphrag ma <&:fpiritualia pcruenientes caufant anxietatem ad corfyncopimautiipotymiam ad os ftomachi, appeti- tps defcvftioncm , naufcam , abominattoncm Scc. Ex ]his patet primo ueritas apho .fecud um plurimum fi cu ?ili)s fignisimprcgnationisconiungatur tadtus, aFs aw im i?on plenan^habet cuidcnfian).. Patetfecudojiu* H I P P O. $1 i uCnodi acddentia non nccciTarf in omnibiis prcgnaa tibuscontingere.Inquibufdatiicnim dam impr^nan tur non rcpcriturmeitruum prause quahtatis,quia for ^ tc m undiflcatx crant nouiter. Patet ccr tio , quarc in q^ primismagis^ inpofterioribusmenfibuscontingunt n „.Z: huiufmodi acddcntia, ut quarto dc zccidenti. capi. 7. '''" 2- 1 .tcrti) . capituhs alias allcgatis.' Aphorifmus. 6z. Quaecunc^ frigidas dC denfas matrtces habet no codpiunL Et quaecuc^ humidas habet macri ces,no cocipiut5extinguit.n.in eis feme,Et quae cucp ficcas dC magis ardetes no codpiiit idigaia n.nutrimeti corrupit feme.Et qaf cac^ ex utrt^ tq^eriehabetmoderate^hmoinuntgenerantes* Mulieres quf pr jhumidos halscnt utcros codpcrc nc Thco, qucunt.Q^uae etta frigidosfpii£>f<$ hntno condpiunt, f aetus.n .cxtinguit.Nccno ficd 8C admodii calidi, cod pcre no poiTunt,gcnftalc cnim femcncorriipit, ob ino piam aIimenti.Q_ug autem cxutrif^modice tcmpera- tosobtinent utcros,h| ualcntfaecundjtatc. Q^ugcunc^ frigidos 8c fpiflbs utcros habent non coa _ cipiunt. Et quaecunc}; prghumidos uteros habent , non 'concipiunc,cxtinguitur cnim in cis genitura. Ec quac- cunc^ Accosm3gis<S^adurcntcs>namex dcfcccu alime d corrumjM tur femcn . Q^ugcunci? ucro cx utrifc^ me- diocremhabcnt tcmperaturam,h| fgcundg func,. Exjxjficiolacobi. Iftc apho.quatuor babct cocibucs.z . eft ibi{ Ec qiif cun.:^)3.ibi(Ecqugcunc5^.)4.ibi( Etquscunc^). Primaconclufio apho.cft ifta. Q_ugcun$ fgminae habentcs matri<:cs frigidas <S^ dcnfas non condpiunt* Probatur . pcr frigiditatcm Sc dcnfitatcm matrids fpcr ma infrigidatur 8c calor ciuscxt«guitur 8c vcnf an- guftantur ,ita ut non dciatg adff tnm gcncrandii raen- ftruura attrahatur . ci^o concfufio eft ucra.patcc coa feqaentia.(&: aiTumptum drca littcram dedarabitur. Primono.Matriccscfiefrigidas,aut nacuralitcr , aut pr§ternaturalitcr,aut utroc^ modo,aut parum pcr fri- Matr/ x giditatcm a tcmpcramcnto naturah rcccdcndo,aut mul f j.ia£<Ja tum . Ad propofitum hic eft fcrmo dcrccciTu tam natu q.^^nq; rali qp praetcr natiiram,dum tamcn fit multus & cxtre mQ^jjs. malis^Vtrumautcmdittcmpcrantia ifta matricis qua mulicrinaetatciuucntuds autconfiftedaeredditur ftc rihs pofTic clTc naturalis ahas uidcbitur . Sccundo Matrix nota . Pcr matriccs dcnfas intdligcrc poiTumus pri - ^^f^ ^V nio ftriccuram pororum (XSiirifidoriim ucnarum ma ij2ric2LC trids qua prohibccur mcnfiiuum >ad macriccm debi- xnuT££pr tc attrahii ud cfFundi , aut imaginari poiTumus inten* fam frigiditatcm dus , cucus.cft condcnfarc . Sccundo tntelligcrc poiTumusipilTitudtBcmeius auc^orpulen-r ciam^ aut profunditatem cius qua probibetur matri- ds^dsitacoliccao 8C corrugado ftipra fpermaticam: matcriam. in ipfa rcccptam , <S: dc. quolibcc ucrifica- , tur in apho.6i:fecundii huncmodumfaluarctur pof fc matriccmciTc frigidam 8c non dcnfam ,hcct ctiam ^iiiari pofict aliter, ut uidciwtur in commcto. Tcr- donota.Frigida cxiftcnic macrice<&: dcnfamultipl/ci ter impcditur conccptio . Primo quia calorrpermatis cxtinguitur uel faltcm nimium rcmitcitur . Sccundo quia fpcrma non coquitur ucl digencur frigidicacc ma- triciscocfcioni rcfiftcntc.Tertioquia mcnftruum in- fogidatur.Q^ uarto quia inparua quantitatc ad ma- triccm atcrahicur , auc cocalitcr rcfccatur . Q^ uinto quia dcbita colliganda fccundinae ad orificia vena- r um matrids prohibctur proptcr iftarum ucnarum an- guftiam Sc paruitatcm . Ex quibus patet caufa ue rificans conclufionem . Sccuda cdcFo.Et qcuncfs hritmriccshumidas non c5 dpiunCtProbatjquia inialitvus fcmcn .f.fpus in femine Iaco.s,apo. M i^ Digitized by Google PARTI. mclufas cxtjfnguitur.crgocodufio uera.patct cofcque tia.,SC aiTurapm circahtteram dcdarabicur in cdmcn. Matrfx ficutdcfemincfcnjinatointerramuimhumida. Pri didthu mono.Matrtcespolfecirchumtdasaut qualitatiuc, aut midatri fubftannaiiterjautmadefadiuc.Exeplumprimi Sc £c plidu cundipat«.ExepIuterti),ficutiiinmaEricec6tincant matcrisemulcf humidg madefaciences <3C lubrificantcs macricem.Ad propofitii primo <&: ultimo modointelli- gicurjraro tamen inucnitmukahumidtcasquahtaciua in matrice iiue madefadiua uci n un$. Secudo nota. Excefruspoteft clTemagnus uel paruus. hi ,ppoilco cfi inceUigicdcmuhummagno.paruus.n. HcecdtfFicuica- tem gencrct ipregnationis fecundum omne qualtcatej nontiiftcrihcatS,ucincomcnco uidebicur.d:.2 1 .cer- Auice, tij.allc.ca.poicilccia cilcnacurahs^Sw pr^cernacuram. <S;:dequohbethoru eftfermo. Terciono.q>,ppter niul tahabenccsmatrice humidamexceiri^enou cocipiuc. Primoquianimiahumidicasdebilicac contencmam 6C matricelubrificatiquarenopotfpcrma debitecontinc rc.Sccundo quia cxhumiditate mniia fit ninitafutfoca-- riocafinaturahsfpermatis.iicucfurrocat Sc excinguic flamaexhumidicate.Tcrcioquia mcnitruumquod ac trahiturcitnimishumidumjunde incptum eit; debicae conftancigrequillf^ admebrorumgenerationc.Q__uar to quia generan t cotilidoncs debiies,vSi non poteft rierj debitainutfcatiouenariifccundingad oriiicia uenarii matricistahccr humid^ . Ex quibusomnibus jpeditur concepciOjUjipaicre potcit inteiJigenti. Tertia coflcfo. Q_u^cun^:^ habences matricesiiccas magis 8C ardentesnon concipiunc. Probac.inolbus ta.- libuseftindigcnaanutrimeti.crgo concto uera.pacec c6fequentia.&: ailumptum ^bacjquiaex indigetianu tnmenttcorrumpitfemen. Primo no.Notaut diclii effc^ccasmagts.Autadnocadumq» maior rcquiritur lapfus in iicco ^in humido,utimpediac conccptio , <Si hocno credo.Autdixirmagisad dcnotandum huncre ctiTum noneircparuumfedmagnum3<5<:hoc puto ue- rius, Vel forteiy tmgis.cHia aii^s compfonibus replica dum,utqu?cun;;^frigidasd^dcnfashabet matrices ma gis<5^iimilu:er humidasmagisi^debeant. Secudono, q»{icca cxiftentemacricepaucifiLcatur meftruum 6C hu mores quare fpermatirdenciitnutrimencum dictuni im propric n utrimitum quofoucatur dC crigat Sc cx quo m e bra mater iaFr gerurenf. Aiig ctiapoll unt ciTc cauf^ ut iiccitas uenarum matrias.iJimiluer iS: habentes ar- dcntcsconl umuntfubitatia fpcrmaris 3c Cpintu gi^m" tiuii cuancfccrefaciunt,adurunteriafaDguinfim «len- ftruU5quarefitnutrimetiindigeri3><S;:^c6icques-5;;c.- Q uarta conci?o.Q_ufainq; matricumhabcnttepe- rantiaex utrifvj cotrariccatibus oestalesfunt|pnariu9. Probar {ic.aliqfuntgencrariuf et nonaliqdiitepcrat^ lam diCtg. ergo tempcratc^c6fcquentiauidcturnota,<Sj; aiTumptum patet intucnri. Primo nota.Pcr tepcrxem Utriufi^non debcmus in tcliigcrctcmpcricm induabus quaiitatibus contrari)s,dato .n .9 cifcc tecipcr atta ^mc-f dia intcr nimi a caiiditat em 8c nimiam frigidi tatcmo-no tamcn ciTctgeneratiua muhec ^fed polTereife diftempc rantia in contrarietatc aftcra.f.in humido SC ftcco; P« }y crgo utriufq?-debcm'us mteiligere ucrafq? contrarie- tatcs.f intcr ac1;iuasvS: palTiuas.taii.n.temperieftantc jion adcft ex parte mulieris coccptiomsimpcdimentiiv Sccundo no.Per tempcrie non eiTc inteliigendum te- perie iuicitialcm optimam.na ta phiegmaticam c^ fan- guincam q^ cholcricam raamce habcntes concipiunr. Scd pcr tempcrie dcbcmusintclligere dtfpoijcione con ccprioni non rcpugnaiuem quanda magna h^henti^m la ritudincmphlegmaticf matricis Sc ftfr fanguineg-,^ ficdcalfis.Vndcmacricis difpofitio potdiuidt-in duas; partcs,quarum unaeft extrcmafr recedcnsa tempcra-: meto,& cum illa non cft-potetia conceptiua. Alt-cra cft fioQ multum rccedensi^ hancipfc nomiwt tcippcricnj' V. f.quianoneftdiftcmperic^. Et fimilis fentenMa hmc tocalicoliigipoteftterriocan.fen.2.1 .tfac.primocapro i^^^tcts dei1gnisiTcniitacis.<S::.5 .breuiarij aSerap10ne.ca.33 tepcra- ubi pfentemmatcriadifcuut.Eteltucilis cam in aAu te cano pronoftico ^opcrariuo utpatet Sc ampiiatur ut patet. ^noiu I ./■ /C- CUS<S;:o Aphorifmus. 63. ^ .^^^ Similitarin maribas,aut €:nim proptcr ranta tecorporisfpiritusextraferturjUtno incidat fe men,aut propter diimtc humidu no cii&and€t extra,aut propter frigtdu no caiefit ita ut cogre get ad hunc iocu,aut|3g caiiditate ipfum hoc Hu Parimodo uelmaribus euenit.aut n.ob corporis laTheo. xitacc difilar euanefcitqs rpiricusnefemcn genitale cral iriicciporfii',autobipiiTitudtnemhumortoras non dc- cedic,autobfrigtdiiatemfouerinon pati£ur,uc ac-eum coiiigacuriocum aut ob nimra caiorcm nocidc accidic. Sifr aute <5^inmaribus,aut.n.propcer corporfs rari- Leoni. taccfpiricusexcrafercjUtfemennon trafmitrac ad os> ueipropter fpiiTitudinem iuiinor non exic foraSjuei,p-- pcer fngtditate nonconcaieicit, ita ut adnLinccoiiigac iocum uclpropter calidttaccm iioc idem accidit. Expofitio lacobi. Ifte apho .quinv$ habec conciulioncs.fecunda eft ibf (Autcni)tertia ibi( Aut propcer dcnficace)quarca ibi ( Au t p^ fngidu . )qu ita ibi( Aut propccr calidicatem . ) Primaconcibhuiusapho quse non fuit Hipp. eil ifta. Sicur in mulieribuspropcer diitatia fitfterilicas,ica in : maribus Probacur,ficuc nimia frigiditas Sc humidi-- tasimpcdit uircutem conceptiuam in muiicre , ita uirt uirtutem impedic generariuam,<S^ iimtliccr ficcicas SC iicdeaIijs.hoc<X:c.patetconfcquetia5&;aiTumpcumin prgcedenti apho.<S: commentum dedaratum eft . Vcl polTumusdiccre<^dedarataiTumptumin apho.difcur ■ ; . ', rendo per caufas ftcriiitatis in maribus. Secundacocfo.Nimia raricas corporis eft ca ipediri . . .... uagencrationisinmaribusfiueileniitatis.Probatiic, ..... ^ propter raritate nimia fpiritus cxtra euolat Sc non rctj-r Corpo- nccin fpcrmate,quarc cfFicitur fpcrma non proiiticu- ftsrari- crgo cocFo ucra^patct confcqucntiai&; aiTumptii circa» tas-*-da'* Iram dcdarabic. Primo no^Pcr raritatem corporis.in picx> tclligcrc poiTumusprimo corporis humani a quo dect- ditur fpcrma , Sc fub hoc fenfu concluflo iftius apho* prolata e falfa, ut uidcbit in commcn*Secundo g r arita. ■ temcorporisinteiiigipotcftraritascorpulentifeminis . - quia .ffpcrma eft fluidum et aquofum.iita raricas fequi lur humiditatem nimiam.cS!: fub hocfenfu poteit con- clufto fuftincri, Cum enimyCciliccc fpiritus gigniriuus- iltfaciJitcr refolubilislpermatenimisfiuido 6^ tenui> .. ■.. uerraroexiftentefacihter euolabic, delaite autem digc .-: fto^conglobatoretinebitur,(SiadIocumconcepao< - .> -. niscumc6rpulentofeminisimpcliicur,ideo&c. Secii . donota iitaparriculaextraferturutnonincidatfeme- aCommentatore cxponicur q>compoiitori&apho. inte tiofuerit-q>fpiricutrahcntc*^mouentc traheccorpu»- •.-.:-■- icntxi fpermatis ad iocum c6ceptionis,<5j: ideo euolante - - '. fpimu. non incidit femaiXin matriccm, quod quide no - - cfi ucrii,imo potiusccontrariocft,quia fpiritus iciudii. . - — infpermateutineoconfcructetarefolurioncprohibea - ■-- tur,<S^cumhocutfpermarisc6plcmcntufit fibi uelut - '-' uchiculum ad locum coccptionisdefcrcns. Sccundo po * tcft exponi ut non incidat fpcrma.f fpirituofum in ma- triccm,quarcnon eftprolificum.Iicct tfta cxpofitio de tnaitc Commentatoris non cft.crgo SCc. Tcrtiac6cfo.Denfitasnimia ca fterilicatis in mari*- bus.Frobatppdefitare nimia difFtiditfpmatishiiida extralocfi gnatf ois.crgo coclb ucra.patec cofeqntia. , 8c aiTumptu circalf am dedarabic. Prio no. Per den teie itdlig<PQif«dciififate corporisjaa.f fpiiTicudinc pororii Digitized by Google A P H O* poforuin corporfsXaquoipcrmadccfdituf .^ruk Hoc fenfu probacur conclufio a Comencatorc in comento. iiceccnim corpus cflcc ualdc dcnfum,ftarcccamcn uafa ipcrmatica ciTcconucniencerlataadmatcriam gcncra- cfontscfFundcndam.Sccundo ucropotcftincelligi denfi tas uaforum fpermacicorum,(Si: fub hoc fenfu po c con- ccdi concl u fio . uatis cnim fpcrmacicis ftriccis 3C angu- ftis,quodmaximcpropccrfupcriluam iiccicaccm cocin gic,auclicecctiampropter£rigidicacem humidum fpcr maticujquod in iilis dcberet rccipi dc ab eii, efFandi non rccipirncccffunditursfcdpotiuspcrcocum corpus cx- rra uafaillalpargfcur.& hoc incellexic per illud quod dixic excra locum generacionis dffFundicur . Tcrcio pof fumusinceUigercdenficatemfpermacisquarcnon cflec cxccn fibilc dC u eficabilc ficu c rcquiritur in gencracio- ncjfedhaeccxpoftcio nuilaccnus concordat expoftcio- niquam tangic Commentacor.i n apho. Q^uarcaconclufioapho.Propter frigtditatcm nimfa fiuntmares ftcriles.Probat.proptcr nimi3.'frigiditate noncalcfitfperma,itaq>aggrcgctur ad locum hunc.f. gcncrationis.ergo conclufio ucra. patec cofequecia. SC aiTumpc um facis deducecur . Primo no. Proprcr frigi- ditate non calefit fperma, fup. dcbita calcfactione qua digeratur.digeftfonequaexcius corpuleco fpermacica mebragenerenciuxtafententfaGaF. Secudono.Ag gregetur.i.attrahatur.cu enim actraccio fpermacis ad locum conccptionis calido pcrflciac ubi fperma cftfrigf dumnonrecipicimprefTione csilidi accrahcntis uel ag- gregancis uc digcracur 8c conftans fiat dfgeil;^ one 8C co ftancia rcquifita ad mcmbrorum forcificationem,ut de daraciicftfug cap.dc generarione embrionis. Q^uinca concIufio.Nimia calidicas eft caufa fterilica- tis in maribus. Probacur. ^pcer nimiam calidicacem fic hoc f pfum,quod fit propcer nimiam calidicaccm matri- «:is,de quofupra pcrtractatfi citf.ergo coclufio ucra pa- tctcofcqucntia $C afTumpcii circalitteradeclarabic.f.i c6menco,ubi uidequo calidii congregct^Sidifgrcgec. AphonTmus. 6^. Lac darecaputdolentibus,niafiim eftjmalum iiero,^: fcbricttantibus,&: quibufcunc;^ hypoca dr!afii(pen{arugmnt5&: Oticdofls* Malum ue> roquibus felleiTecefTus.&macutis febribus,6^ quibus fanguinis multa egeftio facfia eft^Co nue nic uero phthificis,non ualde febricitatibus , da-* te uero 6C in febribus longis , nullo praedidora fignora preientej bC extra ratione tabefadis. 'The. Lacfebrf ctranci dari, aut caput dolcnci , malum eft, &quibus iliafufpenfamurmuranctSi: f^s'qui ficibun- df funt.Nocec etiam quibus per febres acutas , bilio- fc deicAioncs prodcunc , <5<; quibus fanguimsmultifa <fta detcdio eit . Compctit tabidis, nifiadmodum fc brianc , dandum cciam in febribus longis cufTibun- 4fs> fi mc ullum cx prsedidiis urget, 8c prgter ra- «oncm ggcr abfumitur. |^co# ^^^ ^^^^ caput dolcntibus , malum,malum ucro dC febricitantibus , 8c quibus ilia fufpcnfa murmu- ranc , 8c fiticulofis . Malum autcm 8C quibus in fc- bribus acutis , biliofae funt deicdlioncs , 8c quibus> fanguinismukf ^ deicdio facfta cft . Conueuic autem, 8C tabidis darc , qui non ualde mulcum fcbricitant» 8c in febribuslongis,<S:paruis, finullum exfupradi <flfs fignis afTucric,<Sii: praeter rati oncm confumpas. Expofitio lacobf . Iftc apho . habc; dcccm conclufioncs . fccunda ibi ( Malumucro.)tertf3ibf (Ec quibufcunci^.)quarcatbl (Etficiculofis.)qufntaibi(Malum ucro)fcxtaibi( Et in acutis)fcpcimaibi(Et i g^bus.)octauatbi(C6uenfi:) mmihiiDu^ ucroOdcciiB^ibi(E$ cxwaratione») H I P P O. 9^ Prima conclufio apho. eft i&a . Lac capue dolentc- bus cxhfbicum cft malum . Probatur fic.huiuftaodU cxhibitio lactis auger capitis dolorem.crgo condufio uera.patcc confequcntf a.& aiTumptum patdaii: . Idem cailigttur fecund> ca n .cap.de iactc, v^ Gaf. f dcm cap. delactc.rcrtioaitmcn.d: ^Vcfuc de appropriatis. cap, AufCe, dephthifi. Prfmono.Perlacdetjcmusintclligcrcfu- Gaf. pcrfluumammalis fciiicec fasmcllae album in mamfllis Mcftic cxfanguinegencratu,undC(S;;diacur fanguis bfs co- Lracide <rcusaMcfu<,ubirapracSj:uc nucriacur nouiccr nacus -q» fan- in incroicu fuaenaciuicacis,<Si:; ufqucquGnrmecur<&: cr^ guis his fcatcius uirtus,d: aat fortisadc^gcrendum cibum for coct\i$, tcm 8c foiidum. 1 2 .cerci).d:cu dcclara hanc defcripcto nem . Ec dici tur lac leucor grecc,quod lacinecft aibum, uc Ifido. 1 1 .ecymo.capiculoprimo . Diuidicur aucem iacin crcsfubftanciascomplcxfoncfua adinufce diife- renccs.in parccm .f.aquofam fcrofam,quaiH quidcm ca- lid^ 8C quidam frigidg complexionis alTcrunc: bucyro- famcempcramcncoatcincntcm,licecad calidum dccli- nct &: h umidum .& cafualem f rigidam 8C ficcam qua- uis totum aggregatii frigidum ponatur 8C humidii. 2 . Lacas, cafi.ailc.cap.d: euam aliqualftcr a Mcfueubi fupra. pars 3* propter quod ponit ur coplcxf onc mcdium intcr fangui- Lactis ccm d:phlegma.5 .dciimplicf.diftin.^.ca.fecudopra- diucrfi^ cticg. Sccundo not.Lacmulcipliccm uarictatcm rcd tas ex g pcre,fciliccc.Exp3rteanimaIium,quia alcenus naru- tt qua- r5cflafin!num,camellinum,humanum,ouinura 8cc. druplicf <&:cx partecciam temporis,quia aliud eit receter cmul rcr, fum.Similitcrex partc pr^paracionis pafcuorum , <SJ iicdeal^.Adpropoiitum fermo eft de laccc animaifu quo communiter urimur uthominisaiinf , caprf , ouis <&:c.n6aiiquaextraHca prf parationc prf paraco. Tcr tio noca . Per dare poiTumus intdligerc omncm modii adminiftratfOBis,ur in cfbo,jx>tu,cmbrocationc, 8c iic de ai^s.In propofico autcmputo inccllcctum Hippo. f uifTcin folo potu. ' Q_uartonota.Lacnon compctc- rc dokntibus capuc, maximc dolore materfaii . 8C pcr f dem etiam alias pafTioncs ccrcbri matcrtalcspa^ ticntibus, ut cpikpfiam, ucrtigfncm , fcotomiamjli- cargiam.omnibusenimcxcadcm caufa noccc.Eo.n. ^ lac eft m f umum fadli tcr cranfmutabilc , 8c u^rc grofTum calorc ftomachi delMii cxi ftcntc 8C ftmiofum igneumcalorc ftomacht f or« cxiftcntc nocec doicnti- bus caput furfum ad ccrcbrum cuaporando,fdco noa compccf t r^ulariccr,cum quo tamen flac q> irrcguia- riter<S;fumptaindicaaoncabaIioconucnire poccft, uc cx mukfs di^^is au<ftorum pcrpcndi potcft. Scciida coclufio.Malum cftdarclac fcbridtatibus. Probatur.qiiiafnfcbrfdcatibusfacile cocum corrum- pitur,& f n f umum igncum coniicrtitur . crgo condu- fio ucra. patctconfequentia.qiaa cx hoc fcb. augecur ^ diKmaceria.<5«:aiTumptum drca litteram patciaic. Primonota. Per fcbricntcspotiiTfmcdcbcmus in^ tclligcrc fcbrcmatcriali,<&:mccnfc fclsrfenccs. talibus cnf m potiiTimc nocct,^ matcdam foucndo, 5c febre intcndendo , quamuts in al^ prodcfTc polTic camen m ulcum inccnfius fit notah)ilf tcr nocumcncum , cuius caufa cacca cft,^fdlfcct paiTibflicas 8c corrupcibflitas cius. co entm q) fecundum partcmfadic cuaporac 8C ' f n flamat augct febre co cj> fadle corrumpi r ur 8C putrc fcirrmaccriafcbrfsaugmetat. Scciido no-Hoc cotum f ncelligcndu cfTc rcguFr 8c indcarionc fumpca a fcbrc^ fumpta.n.indfcatiocabaliadffponcfcbri coinucta cS. pctcrcpoteft,ucinphthffi^hcticaa: huiufmodi <5<::c. Tcrcfaconclufio. Malu cftdarclachabcntibushypo^ «rundnaiQflacaa: fubrugf cntia. .pbacur . qui a pcrhoc augccur fafiacfo 8cc. Primonota. Pcr hypocudria fu ^cnfa f ncellfgcnda c^c hypocundrta fnflata,quae ui dcn tur tanqp pcnfa furfum proptcr i nflationan. Pcr r ugie- ttaucrointclligfthabcnda qucndam fontcii obcufum £i£i^^uras^u<Qtoficas cum humidftace commixca» Iaco.s,apo. M iii^ Digitized by Google Gar, Subru guusca Sicicu- lofas quid I^acdu pUcitex Aufce: GaL Eafis. jyiefuc I^avfUi uttltcas ccmcdi fiQat . iit fupfadeacc«dctiti,<S: fupra proQofticofiioi»«omme^ 25 .<S:.4..hufuscointncn. 73 iliius , Q^uibus Jiypocu driafubrugicncia <XC'3C ibi ui4e qux notafti. Sccwdo noca.Huiufinodi fubrugituw fecunduo) pluriniui» a diminuto procedere calido.cxhibito crgola<fte,cum fit naturafrigt^um <5^hun|jduai,in chyojuajfrigidum tt hunjidiini X ucncoiuace conucrtecur, quar^tSiic.fufpco fo uero poccfc eiVc apoftema aut ucncolitas ^C. Q_uarcaconcluiio.iyialueftlacdare fiticulofis. Pro- bacur .quia aug^c ficim co cj> in f umofum ua{x)rem con ucrtttur.crgo conclufio uera.patet confequentia.&^af- fumptumcircajittcrldeclarabitur. Nota. Per fiticti lofosfitJcntcsmuifU dC frequentcr propter domtnium choler^ in eis ej^iccantem 8c fitim inducente jin quibus lacinfamofitatcmconucrticurdJcorrumpitur, Q_^u£'ntaconclufio.Laccft malumhabcntibus fluxus fclicos fiue cholcricos.Probatur,quia augetillos. Prt- mo nota. Per feceiTus cholericos fluxus quibus euacua turhumor cholericusihislacincoucnicns Primo quia fluxumauget.Sccundoquia in cholericutrafmutatur humorcm. Secundonota.Hoc dcbec inceiligi de lactc, in propria difpoficione cxhibico.aliquo entm mo pr^pa ratumcouenirepotcft ficut prepatatum cum calculis. fluuialibus incenfis,aut cu calibe ignito in laiftcpluries cxtin<fk>,ut 2. cano.cS: tcrtioalimsnto.cap.de lacce.^ Rafisallega.Ioco.quiapcrtalem ignicioncm refoluunt. parccs fcrof^ Sc bucyrofg Sc tnflamabiIcs><S;: cocum rc- manensremancc ftypcicum.Ectunotamodum praepa- ratipnis pofitii a Mcfucfuo dc appropriatis.ca.de phthi il.quia uult q> inlavfccpro^ciaturcirciterquintapar- t€mdeaqua pluutali, dctndc cxtinguatur ferrum aut Japidesdonccpartcs aqugconfuraantur.dicit quafrctia fiatlac acctofum. Sextacoclufio aphorifmi pateq. Scptimacodufio.Abundanttbusfluxu fanguinis pcr infcriusjlac eft malum.Probatur ut aiia, Primo no' ta.fluxu fanguinis corpus uchcmenter infrigidatur. corpori auteip talinon compctit Jac. Secundo nota. Hoc'ucr4mciTcdcla«ftc «n propria fubftantia cxhibt- t9,pr^pa ratum tamen conucnire potcft. Octauaconclufio. Laccouenitphthificisnomultufc bricnttbus.laAc cnim aggrcgantur omnesintentioncs, quae hiidc funt i f uraphthtfis.crgo.patet cofequetia.tSC afTunjptu circalittcradcciarabttur. Primo nota. Per phthtficospropricfumptos rteliigedoscfi^jlicct etiaad alios pofiit ampliari. Sccundo nota. In cura phthifis va ultg coplicanc intentiones, ut Mcfuc de appropriatis. df Auic.3. 1 o.cap.dcphthifi. f. abftergendi, nutricndi &humc^andi,taa) f^ftantificc^quaIicatiuc,(S^ con foItdandi,quaeomntainIactc rcpcriuntur. Primo ab- fterfiuauirtus,(S;:Iauatiuaquatum ad fcrofam parte. Sccundohumc<ftatiuaquatum ad eam qualitatcm , Sc fubftanttficequatumad butyrofam parte . Tcrtio con folidatiua Sc ftypticatiua quatuni ad cafeale . Vnde Mc fucpraeallc.cap.laccongrcgat intcntioncstres. Eft enx res dbahsd: diledanimis.Eteft cx rebusqux funt ue- locts co ucrfionis ija. fanguincm ,Eft ?ptm fanguis bis cq ctus.Bft SC poft illud medicina abfterges ulcus utrtut< ferofiiiatis eius SC ipfuti) uirtute cafcitatis cius conglut^' nans.Et tu nota utcxdi<f?i§ fuis coUigitur -B.bonas ^- prietatcs lacftis in phthifico. PrimofacilisealTumptiQ nis.Sccundofacilisdigeftionis.Tertio citae penetratio- nis.SC propric camellinum,cquinum jaiininum, Q^uar tobonaenutricationis.Q_uinto humectatiuum. Scxto cofoJidaauu.Septimolauatiuu.Octauo abfterfiuu SC copFonis tEauuuquarccophendic fubgenerc bonorii faumo]^. Exquibuspapct cauerificansconclufione. . Nona cociufio.Competitfebribuslongis,quia rcmo ttctdifpofitioncnj praeter naturam,maximead fe cu- ram ucrtcntcm . Nota ifte funt febrcs lopgae cum mul tacorporfscxicnuationc<Si:funtren?ifif in qutbus eft n2aiorindica£iohumc<^aQdi&rcfuQ)endi&:c,u(iii f^^ Th^, mcttto dcdaratEim cft,GuIlo iftorum, fcfficct prohibc^ tium forti exiftcnte>(S: crit fortc hecthica. Dedma conclufio patct . Nota. Extra rattoncm qul magisconfumpti funt qp mcritofoliiis cauf^ extenuaar tisdcbcrent confumi quod non contingtt ntli quia cau- fxextenuanti contungitur uirtutis debilitas . his ergo competit lac.quae omniadcbcnt intelligi,pofito <^cor pori non adfitproprietasquaIacfibi.dtfconuentat>ii- cut per piurima reperiuntur corpora dubia qux hic Sanguntur,alias tangentur. Quum ttimores ia minmhns apparent, no n uaide fpermancur^necp inraniunt.His uero noa apparentibus,repentequibus quide retro,ipar< mi,5C tetanifiunt»Quibus uero in priori parce, mania dC dolor lateris acutus,auc emphyma^ aut dyflenteriajQ rubei fiunt tumores. Q_uibustumorcsinuIceribusapparent,9 non maxi mc couelluntur, nci^ infantut.Sed ddetis tumoribus. al^s dcrepente conuuifiones Sc diitentioncs accidunc. Alns ante infania,auc laccris dolor acucus SC uomica, aucdifficulcasintcftinorujfi tumorcsfuntrubicuudt, O uibustumoresinuIceribusapparcnt,nonconueI- Lco^ luntur maxtme,ne^ infaniunt. Verum his cuanefcen-- tibusjderepentequibufdam a tcrgo conuulfiones, Sc df ftentiones liunt.Q^utbufdam ante infania,uel dolor la- reris acucus, uel fuppuratio , uci diflicultas inteftino- rura^fi tumoresfuntrubicundi. Expofitiolacobi. Iftcapho.treshabet condufiones.fecuda cft ibi .( Hct ucro)tertiaibi(Q.utbusucro.) Pf imaconclufio.Q^uibufcunq^ in uulncribus appa- tent t umores ex illis paticntes no n ualdc fpafmatur ucl infaniunt.Probatur. in huiufmodi paaentibus matc- risenon tranfeuntadcerebrura uel ncruos aut nucha. ergo conclufio ucrajpatet confequentia.di: airumpcura Tuor ctrcalitteram dedarabitur. Primonota.Pcf tumpres duplei^ intelligendos ciTe ram apoftcmofos ^ non apoftemo- fos,dumtamcn fitnotabilisquatitatts materia ijocabi- Tuor lem in loco uulnerato tumoreni facicns. Secundo no- uulne- ^a.Huiufmodttumorcs aiiquando cxtenditnc uulnus, ru du* aliquandonon.lnpropofitocfi:fermodenon cxtenden plcx ^busuulnus,cxtcndcntescnimfrequeter poiTuntfpaf- (3af. mumproi»care,ut fupra,^ .huiuscomento. i. colligi potcft.d:.3.tcchni.Nerui u^ro<&: thenatos punclura. Etdixinotantcrapparetjutperhocdcnotaretur ipfos ^ potabtlestpmorescircextrinfccos & non intrtnfecos. ' - Tcrtionota.L-y nonuaide,potej[t duphciter exponi. Primo non ualdc id eit raro' uel non f reque ter . fic entm fgpcutiturHippo.hocterminononvaldc Sc ualde pro |2epe,ut infra.fextohuiusapho.j 3 .ibi acidu r u«3:uan- tcsnonuaidepleuretict fiunt.Secundo non ualdc.i. dc- bilitcr uei non foratcr fiue intenfe fpafmStur .<§;: ucerc^ fenfuspoteit cficbonus.<Ss:utriuf^ cadem cit caufa.: Q^uarto nota 9> tumore apparentc in uulnerp tota uci quifi tota matcria agitata in uuhicrc mouetur ad locii -^ iiulneratuiii,quarc diucrtitur a ncruofis mcmbris ad qux iiu^do caufarct fpalhiii diijcr tititr ^nim a ccrcbro &aprincipalibusmebris intrinfccis,d^ pcr confcqucns nccfpafmum c^ufat nccalienationem.idco Scc, (^uin to nora cai^fam ueritatts condufionis oppofitg uel falfii tatis eius efle. Primo Ci corpus fit multil rcpjetum ha- bensmatcriasualdeagitabtlesquarc SC multa ad uul- nus ct mvilta ad ncruos nucha ufccrebru poteritmouc ri . Scciido fi «u|n us f ucrit ^ ner uofo mebro tiic.n.potc ritfpafmii ^uocarc Tcrtio fi uulnusfucrit a tiioreex |ccatu3tiic.n.materia rcgujrgitatc potcritcarcfpafmii, f ccu<da codufio.Tumoribusuulncrii rctro uclinpar Digitized by Google APHOR^ tepofterfOMf epentc<jelitcfcenul>us fiuHtfpafiaf SC te^ tani . Probatur.feis feuiwowbu? dcliccfccntibus rcpit ma «eriaad ncrwofa membra.crgo concluiio uera.patet co fequentia.dJaiTumptucircalitteram deciarabit. Pri mono.In propoiitoidem elTc tumore rcpente delitefcc re^repenteno apparfirc>c«i repcntcquiefcefe,c5^rcpe tcoccultari.pernoapparentegcrgorcpete incelligitrc- pente fe occultantcs,poft^ apjgiucrunt ucl deiitefcetes. Tumo Secundono.Tumore poife occaltari duplidter, Pri- rum oc naopaalatine Sch^c tumorisoccultatio eii laudabilis fc cultato cundaprm.prouenitenimfecundum pfm cx materig duplex facientiscumofercfolutioneiS^ confumptione qug ga iicpaulacinc pauiatimminuir^conrumitd: occultat j;umor.Secun<Jv> occultaripoteft tumorfubito ctjn bre ui cempore.Et h uius caufa poteft elTe muitiplex coliige da.2 .pronofticorii.Co men . 1 2 .pro parte.Prima pau cicas macerig unde a uirtutefortifubito refoluit.Secu' dafubdiicai eius proptcr ide.Tercia raritasmembri. Q_ uarta caliditas materig. Q_uinta fortitu^o imprelTio Uis macerig refoiuentis. Sexca uehemens corports robix ftio dsforcicudo.idlis.n.aucpluribusharii cauiis occur rencibiis iit fubica.i. uaidc udox rumoris occulcaiio, 6C i^oceitracionabrie<^ucritaticoforme. Vlamo contin gitiierifubitadelitefccnfigmatcriciad intcriora nuiia jiitarum caufarii concurrente,uel faite non propter ali qua uel aliquas iitaru,quia.f.propter motum matcriei adinteriora,<S^decaliin.ppoiitoeilfermo. Tertio no, JVlaceria tumorem exferiorefacientem pofTe ad interio rapermutari.autpropterfubtilitate Sc caliditate eius iicutdumfuriofa.autproptcr uetoiltatcm eiusucl pro pter caufam Jnteriusattrahcnte .d:haccpoteit eife me- dicina ueidolor autinflafioextrinfeca,auc debilitas in trinfeca membri.h^c.n.funt uel ciTc poifunt ijutufmo- idi cauff . Q_uarto no.Pcr rctro utia comcnfo jtangit inteiiigerc debemusdorfumnuchgfatis propinquucxf ftens.adquodmateriafacicnstumorgpcrmucataet ner visimbibitaueiinnucliapotci^caufaretctanuaut fpaf inumpotcnte ciTercpIetionaIe,potente etiam ci![e non proportionatu ad materia.d: tu cx his qug de fpafmo et tctano ta<ftafunt,faciIepoteshocperpendcrc&c. Tcrtiacocluiio apho.cltiila. Q^uibufcuq^ repcnte dc litcfcittumorantcriusinnatusjiiiis fupcrucniat mania -Soloriateris acutusempijyma uel dyirentcria,fiilli tu- morcs r ubci f uerint, Probat fic.qui a cx tali f ubita dc- licefccntia. iigniiicatur motus materi^ ad partcs cerebrf pcAoris aut inteiiinorii.fcd materia caCa cxiiiente mo taadiftalocacaufataccidentia iam dicfta.cr^o conclu- jfio ucra.patet cofcqucntia. ^ aiTumptii orca lijctcram dedarabitur. Primo no.Pcranreriore partcm,ucn- trcmjthoracemjguttur, Sc fade elTc intelligcnda.de ca Uhas cnim uniuerfaiitcr ueriiicatcur apho. Scciido no. Pcrmaniamhicpoireinteiiigiomncm Iciione uirtutii cognitiuarumquarumacftioinpartc anteriori cerebrt perficitur fiuecumfurore fiucnon.Pcr doiorcmaai- tum lateris no folii dolorem intclligcre dcbcmus , fcd ctiam eiuscaufam.f.apoilcma,putapIeureiim.Pcr cm phym.a ucro quod frequcnter fcriptii cft fupra.f coUe- iflionemfaniciinpedorcuel pcdoris medi^ftino. Per <dyfrcntcriaucrononfoliidyircntcria proprig di<ftam quf cft cii cxcoriafioncjfcd cri a magis proprig dyariam fariguinca . 3c hoc fi maf cria delitefcens r ubea fuerit ru borcfanguineo.hjc.n.omniafimul aut aliquod illorii f ubfequi poiTun t dejitcfcentia tam di&z . iV^ateria n . dc litefcehfi^ pcrmutata ad pleura>6«: pleura ad apata fit dolor lateris acutus 8c picurclis. fparfa ucro ad pccco- nsmediaflinum fmpbima.adilomacum ucro 6c intc- ftinadyifcnfcriaucra fimatcria acuta 8c cxcoriattua iFucric ueldyariafaguinea.fi languineano cxcoriatiua. ^d partcsucroccrcbriproucnietecaufaturinfwia fiuc pnania. Ex quibus patet prjmo ucritas cocfonis apho^ ^ccuadopateiQoiifolumdyiTeiueria autaliaacddoi ifaiam dictaad hoc pofTc feqiu>(edtdm uonif ois fm" / guine<»cholericos,ccaiiataliamuIta« Tcrapf«tctn5 ncceiTarioadhancdclitcfcentiifubfcquihgc oia,fcd h^cuel aliquodhorum uci aliqua iftorii. Concordia apho.coliigit ur.4 .quarti . trac.j .ca.primo.Et cft uti- Tumo lisapho.inactu^noftico,utpatct<S;^ operatiuo, ^per «sfubi confeq ucns docem u r materiam modis dictis delitcfcco- lo dcK- temadexteriora trahere,<^ampliaturutpatct. Vlti- tcfcetis mo no.Non tamcn ciTc intcntioncm Hippo.q? deijtcfce canon temateriapoftcriusnoeueniat accideuadicta aiirius, ^nofli (&:contra.poffunt.n.contingerc,quia tamcn dclitefcen cus 8c tc tumorc aiirius faciiius 8c frcquetiusaccidcncia ia di opcratf ctacocfgiit,<S: cc6tra pofterius.ficiftii^culitaph.ctc^ uus, Aphoririnus*5^» Si' iiuineribus malis QC fombusedimtibus, tumornonappareatjinagmjm malum* Si in uulncribus ualidis 8c prauis molcs non apparcc, Thc* magna cft iioxa. Si in uulncribus fortibus , (S!:prau«s, tumor iK>n ap- -^^^ pareatjingcnsmalum. Expofitiolacobf. Iftc apho.tr es habet condufloncs.Sccunda cft i1>i( La ^).Tcrtiaibi(Cruda. ) ^xim^. condufioapho.In uulneribusmalis 8c£Qta.^ busnonapparcrietumorcm cftmagnum malum. Pro- batur.cx hoc figniticatur maceriam malam crafire p-a fiuiiTc ueltranfituraeifeadnobiiiamebra.crgo codu fio ucra patct cofequetia,<S(:aiTumptii dcdarabit ifra. Primo nota. Pcr uuinera mala intdligcnda ciTc fufpc cca.f admortcm.forcia ueroad quae uchemencia confc quunt accidentia 8c infeita, uc dolor for cis 8C fyncopis 8C h uiufmodi, qualiafunc uiilncra quae funt in extremi tatibus m ufculorii fi ue laccrtor um de quibus didt Co mcnta.inpropofitoIoquiHyp{x>-co9»t3lmfuntfufpc- / <fta (S: funt infefta propter fcnfibilitate loci uulncratfi Sccundo m>. Per non apparcntia duof n propofito in*- tclligcrc poiTumus.Primodelitefccntisun.qm.f.rcpcn- tclautat tumor poftqp aj^arucrit.dcquain pracccdenti apho.fecundointclligcrcpoflumusfimpUccm priuacio ncm apparcntiae anteq|.f.non praBCcflfit apparentia. 5C dcquolfl>ctpotcft ucrScari i»ndufio,licct prindpa- lius fecundo modo uideatur condufio fntcllfgen<k . Tcrtio notaq» malo SC forri cxiflcntc uulncrc ut in lo dsiamdi(fiisuehcmcniS<S:fortif2muscaufatur4olorct humorum agitsuao i&comotioct inflatio.fi crgono tu mcfcac uulnus fignificat humorcs hos fi uchemetcr agf tatos ctquafi furiofosfatSbosiadlocum uulncratum non Euere,fed ad aliquod nobiliijimum mcmbrum r^>crc, autper totum corpus ad ncruofa membrafpargi . hoc autem eftpcriculofum iS: m^num malum. idco con- clufio uera. Ex quo patctprimo caufa ucrificans con- dufionemapho. Patctfccundoad ucritatcm oportc- ^ renonpraecifcmagnamcorporiscuacuadonem. Pa- Y|^'nc tct tcrtio merito ixiffe m^is 8C forcibus. fi cnim fucrit ^ \ P^J uulnusdebilc&nonmalum,nonfubfcqucntc tumorc ^'P*^ ^ noncffctmagnii malum. Patcc uitcrius in cafu ciTc *cnjpcr mciiuspartem uulncraiam apoflcmari $ non apari, ^«npc- Exquoultcrius patcc non fempcr in princijMo uul- ^^^ tc ncris repercuffiua 8C apoflcma prohibcnria cilc appro B*^»®- ximanda. falli t cm'm hoc in multis cafibus, ut in cafu ".?^^PJt apho.inemunAortis,ubimatcria flucns fit ucnenofa, ribus fi d^ubffltmaximain totorepletio,<S!:materia fluensad n»«Iitcr» mcmbrum «pfius fit fuffocaaua intcrius, aut fit matc- ria fluens ualdc grof&frigida,^ ficdc al^. Secunda condufio. V ulncra laxa func boca. Pro2>a tur,quia laxitate uulncris i jm di^ rcdditur corpus fe- - cur um a ipafmo 8C al^s prauis acddemibus numeratiis. ergo coodufio uera.patec confe9[uenaa.5f afrumptum Digitized by Google Vuinus P A R T I; decIaralHtur poft, Pr/mo no.Per uulnccaiaxa mtd?- hgCQdacir<illacxquzbasfamcscfiJuitcopfofc>qug ms taphoiicc laxa diir>licuc.n .ucntrem exquo raatcrig fc^ ^lcs plurmi g cf fl uunt laxu dici qi us jita d: u ulncra- ifta laxa func metaphoricc nommanda . Secundo ao. Ifta funcbona.Primo cfiluencelaudabiiifanic,pro quanto iignificac macerianj ad iocum uulncracum flucrc^S:: ihi uiaci a calorc naturali (3c iU digeri. Sccundo eciam ii fa picsiftafuentnonlaudabilisbonum eft refpcctu eius quodeiTctfinihilefilucret^cjuianielius eft hancpra- uani naaccriam cgredi c| rcciheri, Cred j tame perlaxa fnpropolitointcUigcnda eifc illa potiifime cx quibu§ fffluicfai)iesi^ulta(5if laudabilis (S^c. 'jpertiac6cluiic».y ulnera crudamalafunf . Probatur conduiioiicjquiaiaxafuntbona.ideo&^c. Primono ta,Pcy crudaintellige^aciTe illa exquibusnihil cffiuit qugcrud£ctiammecaphorice'nominantur,iicuc ex re Cf uda nihil digcftu egrcdicur ucl fuccoficacis, ut cx po' fnoimraaturQjCxmacurQautemiicjitaipropoiito.uel forte dicuntur cruda pro quanto fignificant materiam |[uentem ad uulnus cr udam ciTe,quam calor non ilc fu pera;>utipfanjpQlTitdigererc, ccontraautcm dnrlaxa ^clmatura.Ali) tamen perlaxa medicioaslaxantes uul nerajquia caIcfacientcs<Si: apcrientesinteliigunt.dicen yesla3^a.i.medicin|iamdi<ftgfuntbon9 in uulneribus iani di»rtismalis<5^fortibus.Etecontraper crudainfri^ gidantia ftyp?:icantia Sc repercuiTiua, qug in prgfatis iiulncribus funt mala,ut deciaratun^ eft. Q^uod 3c li uerun) iitnon tamcn uaditadintelkctum Hip.et Gaf. 1 n comento.Ideo dicedum crudaad intcliectum datum flTemala,pToq^to iigriantcruditatcmmatcric]^ fluen cium ad uulnera&impotcnti^un uirtutisadtpfam digc rcndam.Ecotta uero laxabonafunt. Idcmcolligitur. 4.quarti.trac.3.cap.primo.Eteft utilisinactu practt-r CQ . Et anopliatur ut pr|cedcns. Aphori(mtis» 67* Laxa quidem bona, gruda, mala* Vuinusmoilcetce^cQsbonum ?ft; crudum 3^ reci' tcns malum . Mollcs boni : cr udi ucro mali. Laxa quidcm Sc fluentia uulnera bona funt, cruda ucroduradl^indigcftajmala.Inhisaut uulneribusme ^ dici multum fallunc,ftringentes fluencia, frigida 8c Bc ■"' ca 3c ftypcica medicina . Dolor au cem iic ex locis.ncr uo fis, unde 3C medicina calefectoria eft exhibenda, Aphorifmus» 6S. Pofterioracapitisdplentiajiqi frpnce re<ffe ue> ixaiaa6,iijaat, ^IjP^ Dolcnti par tcm capttis pofteriore frontis ucnam fub- rectam fccuiire,prodeft. 3LCQ, Dolcnti partcm capitis pofteriorem , in frpqcc r^cta ^ena incifa,prodeft . Expofifiolacobi. CondufiQiftiusapho.eftifla. Redtauenafrontis in- cifaiuuatpoftcrioracapitts dolentibus. Prpbatur. per huiufmodiinciflonenjuclapercionemeuacuacurcaufa {doloxis.crgo concluiio ucra patet confequenna. Sc af- funjptumcircaliteranidcclarabicur . Similis fencetia coIiigitur.6.epidittiiarum.primo cap. (Scprunobrcuia ri}. 6". cap.^prima tcrtg. cap. de cura fodgcalidg . ubt adiitteranj inquit.<Si: minutio ucn^qug eftinfronte.r, cofert fod j ipfa nacg eft uena cuius phlobpcomia fecu n dum plurimum ggritudincscapitisextirpat «JS^pportec ^ . • ^tij^hocdplprcattedaturpars.namfifucritlatcrispo Capms ^criorisutfjgqugeft Jlatcr.*s anterioris ininuctur SCc^ poleas ut.4,primi. 20 . C uhi inquit c^ uenaqug eft inter duo fanon jQxptrcjIia phlobotomata cofert grauipaticapitis,^^ p- ppfW prif jaiiqu|cftinpoftcri9riiUius<Sf gr^^icatt pcuJord» ^utce. Vulnc- ruoj 8C apatu canon practi^ fus The. Hfppo» Scrap. Auice ^eft utd^apho.ifi actuopcratiuo utpatct.Etaaplia- tur non fcAum addolore capitis qui cft in poftcriori par ce,fed ctiam ftupori capitis per&ueran ti antiquo Sc do- lori oculorum .-f.primi.prcalle.cap, Primo nota. Pcr poftieriora cafMtis intelligenda ciTc partera capitis illam q u f occiput dicitur dift incta contra fincipuc. Secu a- do no.Per dolorem intelligeredcbemusmateriaie.ini- maccriali cnim non c«5uemt ut poifit per phlobothomia curari licetperaccidcns polfec competere . <$<: hoc ubi mala coplexione calida finemateriaexiftente adlit re- pletio ethumorum difpofitio ad raptum et inflamatio- nem.cuncenimincafuiftoad conferuadum copeteret phlobocomia ut colligitur prima tcrtijtallcg.capiculo. Tertiono.Stante,hocdoIorepoteft hf c phloix^tomia CQpeterCjUtgratiadiueriionisaut euaeuat(onis mate- rioe a locOj^fi: ad prguidendii ne matcria adlocum dolcn tem trahatur,(S!: in quolibet hor um copeterct. Q^uai? cono.Pcr uenamrcctafrontisintelJigcredebcmus uc- jiam quanda magnam tntcr duo fuperciiia tranfeuntem aquaplurimiramificantrami,quoruaIiqui tcndut ad partcmcapitispofteriorcm ,qaida uero ad ocuiosqda ad t|ja,d: fic deal^s.<Si: propcer hochuius ueng phioboK tomia confertdolori in parte pofteriori capitis cxifteti, aut teporii aut cmicranef malf potiiTimefanguineg, 55 oculorum dolori,(5<:obtalmie,d: licdemuItisaIi)s.pro- pterqupdauitprima ig.allc.ca.ipfana<$ cft uena,cu- iusphloljotomia plurimum egritudincs c^pttis cxtir- pat.Exquibus patctcaufa ucrificans apho. Q^uinto no.ad ueritate apho.requiri trescoditiones. Prin>a con ditio,q>materiaaquapedecdoIorficfanguineajautfan guinimulcum admixta.Secunda coditioq>corpusno iit nimis pleccoricum.ii enim fl c foret polTemus hac uc nam phlotjocomando nimiamateriamadlocum lefum attrahere,adquerointellectumfe rettulic Auic.quarta primi capi.ii). de quando Sc qualiter euacuarc oporret, q»intedens(fiuertercnon dcbcca capicisdexcro in iini ftrum diuerterc,nc nouam materia ponatin fluxn ad locum illum <^ intelligitur ubimateria plurimaf uerit. Tcr tia c6di«Q,<j» materiano iit uenenofa.tunc.n.noq eftper contraria fedper partc euacuanda patiencem, Aphorifmus. 6p. Ri'gorcsfnmuIieribusindpi«ntexl5bis ma^ gis a per dorfUm ad caput. Sed in uiris retro magis cp in priori parte corporis uelut cubitorcf, coxariim,ied dC cutem raram declarat pilus* Mulieribus frigora inchoant a Iumbis,<S(: per dorfum adcaputdeueniunt: uirisetiaminpartepoftcriori cor- porisocius^, dc prioreiucrbi gratia cubitorumj aut fe morum;cutisetiamraraeft,quodpilusdecIarac. Rigoresincipiunt mulieribusquidem ex lumbis mz-^ gis: SC per dorfum ad caput : (^dSC uiris parte corporis pofterioremagis qp anteriorc, ueluti fcmorum, cubiti, Scd V&: Gutis rara; indicio autem eit pilus . Expofitio lacobi. Prima conclufip apho.rigorcsin mulieribus fRcipiu% magiscx lumbis afcendentesperdorfum ad caput.pro- batur^mulicrcsfunt uiriscx naturafrigidiores Sc maxi me circapartes iam diAas . crgo Concluiio uera . patec confeq^cntia.cS: aiTumptum ci rca litteram declarabit. Primo nota pcr rigorem hic intelligcndum motum mcmbrorum concuiTiuum,proptcr motum humorum uelocitcr fparforum fupcr mufcuIos<S; lacertos. <&:non folum rigorem , fcd etiam typum (^uamlibet febreni gntcceden tem, ut fr/gus , horripilatio <S£:c. dehis enim omnibus uerus cft apho .ut patebit. Secundo nota <^ conclutiQ apho. potcfi haberc intelledfum duplicem, primo<j»rigoresinmulieribusm2^isincipiunt ex lum bis <$ cx alijs partibus corporis , «S:: hunc fcnfiim non pii ^ ^if? uerun) »c^w cflipj ali| p^jes m cj^trcmf , fint frf uus ex pWobo. tomia uen| frontis oppofl> tg doio-^ ri . Gapitia pars du pliciter» Froatfi! uenajc ctaq» Thco, h^O* Digitized by Google A P H O R^ gtdioresdeniloreslumbis frequcnti us alijs pariBus, cx illis parcibusrigorcs icipiunt.&ccundusintellectus eiTe poteft utper coraplexionem conjparetur mulicres uiris in tali inccptionc rigoris cx lumbisjut fit fenfus>q>ma' gisinmuUcribusincipiuntrigorcsin iumbis Scc. c^ m uiris.<^fubhocfcnfu uidetur conduiio concededa. SC iic uidetur aComcn. in comento. Sc cxponitur magis i.inteniius &:frcquentius. Tcrtio no.<^ ftanteinme- brodebitadifpoiitioncadfcntiendumtrcs uidcntur po tilTtmecaufcimpedfetcsrigorem , ucl remoucntcs aut diminuentcs.prima fortitudo uirtutis mcmbri. feciida caltditas membri.tcrtia raritasmebri.proptcr cnx forri t udinem cxpellitur materia ad pams debiics , propt cr <:aliditatem fubt iliatur calefit 8c refoi uitur >&: no rcd' netur materia,quia non iiccantrigorem ilcutin mcm- Bro uel tn corpore alio aliterfeh3bente,propter rarita- temuerotra(piracmateria.quare<S^c.qu9 caufg fecun dum plurimum in uiris q^ in mulicribus magis reperiii tur &:c Pnmoquiaali)sparjbus habitudo uiri cft cali- dior, fortior>d: rarior,<&:porofior tbtahabitudine mu lieris.Secundoquiaiuxtalumbosautrcnes ucl mufcu losilloscirca renesexiilcnccsdtclos uulg;ariter lumbi uelparumdiit:anter,iituaturmatrix inmuhere que e membr um frigidum in generc membroru cum fic ner- uofa uel ligamentaiis.xxi.tcrt^.ca.primo .in uirisaute iion eil; ita,<&: colligitur hjc caufa a Comcn. li. cprdi- mi.Ii.iij.Etex his patetcaufaueriticasconcluiioncm. Q^uarco^io.hcecicaiitTccundapiurimumcame po- £eftcontinger€,<5£: dcfaico CQtingis, oppoiitum. eo pri- moq>codngitaitqaa muliererxiaiiquo uiroeiiccalidio rcm autmeruoecatisauc metico complexioms.Secun' . ^o etiam qaia concingit materiam ciTe in uiro iicuatam in loco iibi «xcra ucnas cgredienSjd: uirEace non yicta ucifupcrata,inuiro necciTario caufdbic rigorcm in lo- ^o lam dicfto.^ inchoabic in mulUtc auc econtra. Q_uinconota<5>poft^rigQrescirca lubos inclioaue- j:inc,3fc«ndanc poftca ad nuccam 6c tandem capuc 8c cc rebr um . cja hg func par tes co nfequi;«er minus calide dC inoilior€S,40 pailTibzliorcs. ^pter ecia^pinquitate nuc « adiiibos cc rcclitudine nucce ad cerebrii ec caput etc Secundaconciuilo.rigoresinuirismagis tncipiunr re troq^antc,rctro.inqua,quiacircacubitos«Si: caifas ^- Jbatur.<;uiusicani€rioripar.ceeftrarior c^pin pofterio- jri.ergo circailiampartem minusincipiunt rigorcs.con, lcquenciat«nec.<Si;:aiTumpcum probat.quia pars ance- irioreft piloilor.crgoipfacft rarior. Primonocaex dc- ^ uclione con clufi on is alia fteri ccmpar acion e in hac fc- cudacocron«,<S::aliaIprra,tn prima.n.coparabac mu 3icr,aduirumutdebcti^tnhac autem co.mparatur pars pofterioruiriadpartcantcrioremcius,quantum ad rt gorem Secundonota.q» exquo anterior pars cajidior cftfortioris coplcxionis 3c rarior parcc polteriori , po- ccftaliquamateriafparfa ad anceriorem parcc nonciTc fuffictenscaufarcrigorem.qugcamcnpulfa ad pofterio remcaufabic propcercaufam circa pr^cedcntcm cocJu iionem aiTignata. Tertio nota hoc uerum fflTcno fem pcr,fedutinpluribus,iicutpr5ccdfntcconcFoncdemu lierc retpectu uiri declarabatur,falcem quantii ad ulti- mam caufam habetts.n.cafum in dominamargaricado «nini . V .qug omni dic paciebatur in prjncipto paroxtf- mi rigorem fortem 5;: incipiebat circapartes. deinde a4 facicm Scc Wtimo notaper raritatcm cn ^ppoiico ixi" telligere debcmus porpiifatcm.pars.n.antcrior poro- fior eft polteriori.quia cahdior .cuius iignum eft. quia piloiior <&:iicuideturCommcr)tatorcxponere incom mentOjhicpolTent iieriqufdam lcucs rnitanci?. Primo contraprimam concluiioncm. quia aliqutbus maribus aliqmulteres funt cahdiorcs. crgo Scc. Sccundo citius imprimit 8c feciliusmatf ria caltda rigoris caufatiua in partcm calidtorcm q^ frigidiorcm .crgo citiustS: 6ortio- rcn C9ufabit in ca rigqr^mJccm ^a fenfibtlipr ^muji H I P P O. 94 ta feniibilitas eft de cauils jrigoris.ut ptima quarti.ca. derigorc&horripiiatione» lcrrio ftantc Ibla iiccitatc nacurali caufatur pilofitas maior. crgoiftudarguinen tum non tenet.piioilor crgo t2LtiordC caiidior, Ad pri^ tnum patccquiddicendii.Adfecundudicitnegando c<5 fcquenEia.ciuas^ faciiius tprimit<S^c. iicet.n. faciiius iraprimat.raciliustn &^ciausreciptt impreiTionem ad quam feqa;cur eiusrciblatiosSiprohibitio rigoris.no n.quelfbet ip^ciito fuiFtciccaafare ngore.fed hoc eitra ro propcer caufas cactas.Adconnrmationem iifr pacec refpontio.Adcerciumdicic illad ciTc uerum.quiafola ftcacateauccafapratcmperametumnt maior adaftto maceriei qusein piium conucrcitur.uerucamcn ut» pcr cipimusptlospiuresiSigroiTiorcs.sSc^cum.hoc parce no eiTe iicciorera fcd molliore .iicut cft ancerior pars, con- cluderepoiTumusipfamciTc calidiorcm uel rariorcm. ucidicitur utquidam hoc cifcucrum^ut in piuribus. Aphorifmus. 70. A qiiartams faabmnon ualdea (f^afmisap prehendunmr, Si uero apprehendancur prius. ^ fuperueniac quarcana foiuuncur. C^ui a quari:aniscapiunr ^no admodu couulilonibus _, caprac,et ii anj;ca capiebar,qrtana fuj^ucniefi Iifc>crat» "^' Aquartaaiscaptinon admodum conuuliiombus ca- , p:uncur,Si uero priuscapianturjdi^quartanafupcrue- raantiiber.anrur. Expoilcio lacobi. Prima Cv:wiclui"io pacienccsquarcanasno ualdca ipaf mis comprghenduncur.probacur. jnpacicncibus quar- can a non in uenic ca fpafmi caufacfua. crgo c6 cfo ucra ^ pacecconiequetia. A; aiTumpcii circalftceradcciafai^c, Sccunda concluiio.quarcana fuperucniespacienti cu ratfpafmum.probacur.quarranacxiccatucl confamji: matcriam £p<iim\im caufante.crgoconduilo ucra.pa- tct confequcncia.d: aiTumptum circa it^tcram dedara- bitur.Idcmprima.fii).trad:atu fecundoca.4c quarta- napcriodicaadijnejduminquic.Ecquarcana quae fai- ua cit; libcrat ab f gritudinibus maiis mdancolicis . ftcut- epileplia&:mdancoh'a<5i!:in cacft fccuritas a fpafmo. qm humor cft iiccus,(Si fccunda tcrt^.quartana confcrc . adiHudpropterconfccutionc trcmons cius j& pcopccp mu!dtudinemfudorisfui.& cutacddit quartana raro acciditcifpalhius.nafecuruseft abco.&: fcxto cpidi- miarum aji^a.cap.<S^ cft utilis in a»5t:u pra(5ico,<S;: ant pliatur,iit patet. Pximo no.pcr habitos a quartanis irt ~ cclligendoseiTcfortesd: longas quartanas patientcs. Secundo no.os etiam non ualdc , quia raro a fpafmis comphfhendiper fpaimosrcpIccionalcsfpafmQS mcdli- gendoproptcr mulca.primoquiacorporehabicoa quar can3,figniiicatutincodominari humore mdancoifdi, qui quia tcrreftriseft uchcmenter noeicaptus-in Sah^ Iranciancruipcnetrarc.dCconfequenc^ fpafmos catt- fare,quamcatifam c xplicac Aui.primaquarri aiicgaco- ca.dum inqutt,^ in ca eft fecuricas a ipajfiuo, quoniam humor eft ficcus.Sccundo. quia quarcana ci^ corporis «Sihumorisualdc exiccaciua.primopro quanco ic.^Q: quaeeftmorbus^alidus 8C iiccus. ut colligitur.prima hui\js.cdmcn.xyi.<Si.xix.f.humidediccg.fccundoc£ia quia matcria a quapcndci quartana cft humor ualdc iiccu[S.<S(5perconfcqucns exiccatiuusadqua intcntio- ncmfortalTe rcttulic Aui.nam in quarcana cft fusforis malcitudoadquafequiturcorporisexiccatfo.<&: Tg con fcquensncruorumincpatudoad fpafmum rcplcciona- lcm.3tmiliccr quiain fudorceuacuacur humorcs phleg maciciii qui in oorporcfucric,aut f^ccm fubtihancur, . ' * <&:delinquuncuriblum terrcftrcs inepct ad fadcndum'^ fpaiinum,utfupra diAum e .Q^uarta caufa potcft ciTc forcitudoarcmomfcurigorisadque fcquitur fortisco jEnoc»>«r»<^tadoactuolbcum 8c iacertoforum men;i«> Digitized by Google Thc, Veo* Thc. . J»ARTI; bfof um i^ao mat«Hae fi qug laccrtisimbibrtcfufltj aut rcfoluuncur aut cxpeUuncur,uel faitcmfubahantur c£ refolurioni <&: cuacuattoni prseparancur . ideo 6Cc, 8C has duas ultimas cauf^ tecigi f Auic.fecunda. tertg. allc gato cap. cum inquit. Q_uarcana quo^ confert ad illuci propterconfecutfonem tremoris eius<^ propter multi- mdintm fui fudoris . In te|ligenduni eft certto . licet ita iitpcr accidcnstamenpoiTetquartanamuItu imbeciii- tando digeftiuam uirtutcm elfe caufa ut multiplicarec humor frigidus crudusqui poflet eiTe caufa fpafmi.ucru «fttn c^hocelt ualde raro.talis enim fecunda quartan^ non eiretfaiua.de quain propofifononeft fermo.utpa- tetinconcor^iafuperiusalkgata . HicpolTenf fieri le- ues inftaccix.fortes autem generairter tetigit Galie, fupra fecundo huius. aphor.<S: commento.lyij.A fpaf- mo 8C cccano 8c ibi uide 8Cc* Aphorifmus. 7^^ (^ibuscomcircaatedunttirficca &:dura fi^ ne fudore finient uitam. Quibus u^ro rdaxata &: rara cum fudore finient uitam» Q_uorum cutis obtenditur fquallidad: iicca:^ fine fu doremoriuntur.contraquorumcutislaxafoluta^eft, j^obeuntcum fudore. Q_uibus cutes circuntenduncur aridae 8c ficcgjfinc fu doremoriuntur. C^uibusuero laxae &:rsrae cum fu- dorcmoriuntur. Expofifio lacobi. Prima condufio.morituri quibus coria circundanfur dura<&: iiccaeziftentia.finient.i.moricnturiinc fudo- rc.probatur .in talibus deticit fudoralismatcria uel non faltem circacute expellitur.crgo conclufto uera patec. &:a{rumptun:? circa lictcra dcclarabitur. Secunda co- clufio. morituri quibus coria funtrara et laxas finiet.i. rnorientur cum Cadotc. probaci^r. 1 talibuspropelktur i^m materia fudoralis ad cuam . ergo conclufio uera.pa tet cQnfequcntia.<&:airumptum circalitferam declara- Jjitur.SimilisfentcntiacolIigitur fexto epidimiarum al I<ga.loco.<S^.x,continentis. primocap. <S::fecunda. iii^, ca.de fpcciebu^mortisdum inquit . Etquando cuciscft ficca <Si:c.<S; cft utilis <&: ampiiatur utpatet. Primo no ta per coria cutim intelligendam elTc . quae dura 8c tl£3. ^tproptcr uchcmoitcm foiutioncm <S^ exiccationcm. primo quiafi<:citas cft caufe duriciei.fecundo de gencra tione. Sccundo quia per rcfolutionem fortem euacuan %VLY part es fubtilesacreae 8C aqucge .quane remanent ter reftrcs«S;durc<S:afpcre,tendunturautem propcer cu- %h minorationcm 8c corr ugatioricm . paucifi'cato cnim humidofubftantificocutisabbrcuiatur in dimefioni- busfuis.quare rcmanet ualde tcnfg cjrca corpus. Secu douotapcr cutem laxam raram intellrgere debcmuscu tcm quodamodo flufdam 8c mollcm quod prpuenit ex materia humidamulta ad cutjm mota. ficuc expcr/m ur in principib antcq§ fiatfudor in corporibus. Tcrtio no tacjlicct uirtus prope mortem fupcumbac . frequentej: jtamcuincxpeDedo^atcriam ultimumfacic eonatum, a<iquea2 fcquitur ali cuius partis maceri| expulfio* qua yeqnc^prouocaturfudor quando<$ feceiTusiquQcafii prius fit cutis raraiaxa.ex iito patet ueritas aphorifrai, 4ubitajciones qugjcadcrent £\im leucs 8Cq, Aphorf fiiius . 7%i I^erid noEL uaf de (nflati fiunt Q_ui rcgio laborant: ^ non admodum inflanturv Q^uirc^iomarbolaborancno multum uentofi funt. Expofitio lacobi Gond ufio apho .cft ifta . In flati non fiunt yd:erid quo rum yAericia eft exneniacaliditatc cpatis.nimiam cck^. kram multiplicantis quae per tomra difperf^ co|:pus f|L-! aty(H:ericutti.yift€ritiatamen.cxopiiati6ne contingcr rcpoiTcc.Et dixit notanter non ualde. i. raro, quia ali- guando poiTet cSc ficutpatet dc tympanitcquae confecj tur malam complexionem hepatis ^Sic. Fmisquintaeparticujae.lnc/pit fma. Aphorifmus I» N diuturnis iientertjsjfiiperueniens, priusnon exiftens fignum bonum* In longislcuitatibusinceitinorum ructusaccidens fu- peruemeaSiquinonexcititprius, fignumcit bonum . In longis kuitaiibus inteftinorum fi ruw^rus acidus fiatjqui prius non eratjfignum bonum . Expofitiolacobi. Prima coc\\iCxo ifti us apho.eft ifta.Oxyregmia fuper uenienslientergs diuturnis ec prius non exfis eft fignu bonu. P robar,quia oxyr egmia fuperuenies fignjficat lienteriani declinare <&: uircutem tam retenciuam cp di- geftiuam confortari. crgo concluiio uera.patecconfe- quetia 3c aiTumptum circa litceram declarabi cur. Ide Ij.trac.^.ca.deiubricitace ftomachi fiue lenitate du fnqutf.Ecerucftuacioacccofaeltfecudum Hip. fignum bonum, fignificacenim augmentum caliditatisd/minu tx.nam fifueritcaliditas non erit uentofitas nec eru- c1:uatio.<Si.l5.tert^.ca.2.fatisadprincipiu> Et eftuti lisin acflupronolticoctopcratiuo^prGquanto facitmc' dicum fcirecaufam lientcris , Et ampliatur ad omnia i quibus contingit lienceria cum oxyregmia fecundu mo dii inferius diccndu . Primo nota ut f n comcnto coIFr . Licnteria eft uclox exitus cibf uel potus pcr inferiora in cifdem qualitacibus'quibus fumpcafunc, 8c hoc propcer impedimentum in uirtute ftomachi contenciua 8cdi%c ftiua contingens.Exquopatetprimo <5> per diuturnani lienteri am fi t intelligendum .Secundo q> non omnis ext cus cihi uel potus indigefticftlienteria, nifi cum hocpo nacur ipfum ciTe ueloccm <&: in breui tempore faccum, poil:eorumaiTumptioncm,nifietiamhoc ponatur co- tingereuitioftomachi,quiaquando(^ medicina folutt uaiHudidcmfaccrcp'ofret.fe<inoneifet proprie liente- ria.Tertiopatetlicntcriamproprienon ciTe segricudi- «em fedaccidens.eft enim ad;ioI^fa.Etperlienceria in". telligim usacl:umillum cxpulfionis prgter nacura>auc cxicnsmutatum.hcctautem intclligatur per lieteriam res ficprg ternaturalitcr expuIfa.Prequenter tamcn per. lienteriam intclligunc auJtorcs malam compfbnem uel f gritudinem fl:omachi,adquam fcquitur fluxus iam di d:us.Di(5ta.eft autemIienteria,eoq^ cibum tanq; gli^ nca inteftinorfi n ullis obftanti busfaciat proiabi. Q_ uar^ to ctymologiarum.y.ca.cntcro.n.grgce latineintcfti- num .ideo lienteria 8C non lie teria profcratur . Secudo tio.In qualibcthenteriareperitur dupkxacftiolgfa.f re tcntiuacS: expuIfiua&fortaiTeattradiua . PrincipaFr tamen cximpedimentodigcftiugd^retentiuf fi't liente ria,<S^augmentoexpuIfiug,fedhf uirtutes in lienteria uario modo Jgduntur.uer.g.digeilf ua quandocgenl Ig- diturpereirentiam.quando<5percortatcm<&:per colli gantiam. Per ciTcntiam quidcm,quia per diftcmperiem inftf i digeftiuf eiTentialiter defer uientis puta calidita- tis.hae enim diftempcrata,quiaau(fla uel diminuta taFi? utdigeftfoimpcdiatur,dicimusuirtutem digeftiua cf- fcntial'r Igdi.Econuerfo uero quado no eft diftemperan tia in i nftf o primo uirtuti dcfcruience, fed Igdicur pro- pter Igfioncm alterius fibi fnbucnie tis uirtutis dicim us fpiam pcr colligantiamlgdi.ficut fi If fa rctetiua impe*- dircturacftusdigeftiugfiue digeftio obic^flo digcrendo non debito tcmpore rctento Igderetur digeftiua . quan* doq^ autem contingit utrunc^,quia fimul eft diftcmpe-» ries in inftro digeftiug ct retcntiuf .Adpropofitum hic potiiTimceftfcrrnodelieferia, iquaiuirtutc dfgeftiu^ rft eiT^attalifer nocumemaad itellcvtum datu. nifi.n, ita The. Leo, Auice^ Liente rigcafi, ,pnofti cusa: operatf uus. Lientc riaquid Ifido- rus. Lience-' rif acto laefa du piex. Digt£xi uglffio trfpleSf; Digitized by Google .A P H O R. tJcDtC" ita cir€t,non ciTet codufio ucra uc patct» Tcftio nota. ri^ ca LientengmuICfplexpoceiteirecaufa.Prfmomulcaiu- quadru brtdcas 6C humi ditas ftomadhti ct inteftinorii.Secundo pkx, ulcera i n ftomaco uci in in ceftinis uel cxcoriacio . Tcr- tio m ulca frigidicas digeftiua impcdiens ct concen ciuam debilicas&:decalfpociiTimeeftfermo.AIiacauf3poteft cilc nimi a caliditas uel ficci tas co (^ omnis immoderata Oxy- qualicasdei)cicad:ii<Sc:c. Q_iiarconot.Peroxyregmia f egmia itelligere debemus acetofam erudruacionem » Cuius ca quid . poceft eiTemukiplex ut. i J .tra.primo.de fignis difpo- Auice. numftomachifumptisexcruAuatione. Primamulci- Oxy - tudo melancolif cflFufae ad os ftomachi . Seciida phlcgma rcgmise acccofum a capicc ad ftomacii fluens aut eciam in ftoma camul- cogcneratum.Tercianiala cSpIexio calidafaciens cbul tiplex* lirecibum 3C ipfum inacecoficace conuerccns, iicuc la- <3:i <&: muftocontingic. Q^uarcamala coplcxiofrigidax ftomaco indebf ce dtgerens ficuc fruclibus accidic ance- ^ macurefcanc. Haec aute omnia cognofci debent g fi- gnapropria q. 1 3 .tcrc:g colligeda func. Adpropoficum hic eft fer mo de oxy regm ia propcer debilicace digc ftio- nis a mala coplexione frigida proucniencc . prouenicns cnim amelancolia uel phiegmate<S^c,proculdubio non iigaificantbonumfi fuperuenericlienceria. Q_uinco noca . Licec ex oxyregmia fignificecur nocumecum in ^fgeftione,non tamen fignificacur digeltionis ablacio. ideominorl^fiopereamfignificacur qp per lienceriam iimplice amalacoplexionefrigidaprouenience g qua fic per fe ablaciodigeftionis . Si ergo oxyregmia fupuc- niaccS^c.ubiprius calorincanciidebilitatuseracuc nul- Jam facer et uaporis fenfibilis eleuationem 8C nullam ixi cibofacerettranfmutationemjneccibusa uircuce reti- nerecurper ccmpus fenfibiie uel amplecfterecur nunc aucem tranfmucatur cranfmucationediiccnccadaceco- iltacem figiiac calorem intancum uigoratum ciTe ut in maioricempore cibus contfneacur,*^: a calore maiorem jrccipiacmutationemquarecftfignumixjnum prov^co iignifi^catreditummebriad fuam nacurale difponem. ^iftam caufam fencic Aui. I J.cerc i).alle.cap.dum in^ quic.Significat enim augmentum caliditatis diminutf . nam fi non fucrit caliditasno eric uecofitas uei eruclua tio. Sexco noca.Nonfolum elTehanc oxyr^miam fi- gnumlx>num,fedeciamciTebonumper uiam cauf^fal tcm acetoficatem illam .aeccofum cnim corrugat 3C in- fpilTac quare concenciuam uigorac,^ dc digeftione ci- hi conccnciugforcitudoiuuarepoterit. Ettilam fniam A ic' <^o^^*S^*I 5.cercfj.aIIe.c.2.dum Aui.inquic.EcHip.qui AUCCe . ^cmlaudauitinipfoerucftuacioneacetofam^^quoniafi- gnificac calidicacem 3cc.8c fubdic infra. ec qmacccoficas quandocj incidic 8c pr^parac il:omacum Sc facic acqui- xcre retencioneni,<S!:cunclaudabfcur pcr iilud inquan- tum eft fignum ,d: inquacum eft caufa. Propcer ad aiic addicaficfllaparciculapriusnocxiftcnspacebitin co- men. Sed contradiclafuntdifficulcacesquaplurimc. Prima eft.Non uidccur aliquam ciTc diucurnam licn tcriam,quia in lienceria non tranfmucacur cibus nccco ucrcicurtnfubftanciam aliti,fed cum tali difpofitionc non poteft uita longo tepore pcrmancrc. ergo <S^c. Sc- cunda cft. Vidctur <j in cuiuslii>et licnterif pr icipio fal- tem a mala complexionc f rigida prf cedentc dcbeat ap- parerc oxyregmia,quia anteqp acflf o tranfm utans cilsii totaliter auferacur nocabiliccr dcbilicat,ex qua dcbilica tione fubfequfcur cibi acetofatio. crgo 8Cc. Confirmat, quia fignecur menfurafrigidicacispcrq^cxiftcnccm fic batlieceria.fiucoxyregmfaqficquacuorgraduum,<SC iicillacum quapoftficcoxyregmtacrium graduii . Et arguicur.inprfncipiopriusqpltomachus duccretur ad frigiditacem quacuor graduum produAusfuit adfrigt- ditatcm trium graduum.crgofn pricipiopriusfuftoxy rcgmia, TerciadiflFiculcas.Oxyrcgmiacft acciismor- hi .ergo non cft fignum l>onum« Adprimam didt noti ciTc intcUcdiim audoris i n Ifa fic aufcr ri cranfinutat» H I P P O, 9 f tiem dbt cj>nfHtlpeiiitusin fubftactam mvLttidibsLti» £c enf m in cibato no faluarctur uirtus, fcdquia mocbcaai dc cilsotranfmutatur fccundum piurimdtranfitincon- uerfum fubforma ct bi,ideo dtxit adioncm iilam aufer ri. Adiecundam dicicur q^ fi mala complcxio caufans lieceriaminducerecurpauiacim.priusuenirct ^ difpo fi tioncm pcr quam fit oxyr egmia.deinde ultcri us aJtc- racioncprocedenteceiTaietoxyregmia,quia ica dimir nuerecur calor uc nullam eieuarec ucncofitatem.poftc- ri usautcm redirecadoxyregmia fipaulatine malaconi plcxio rcmouerecur.per prius ergo no exiftcncem icelr lexic prius perfeuerantem qug a phicgmate proueniret poteft acetofo uel confimiii . Ad cerciam dtcitut negan- doiilam confequentiam,quianonrepugnatfdcmce ac- cidensmorbt 6^ fignum morbi demonftratiuum, et ta-r mcn fliud eft fignum falucisfucurf pronofticii, utalias deciaraui Addo adhuc unu notabilc q> ad ^j^iiate apho- requiric oxyregmia non pcrfcuerare, fcd poft paruum tcmpusremoucrifucccdente cruccuaaonc calidiori 6C minorisacecoficacis.haccnim fupcrucnicntc fignifica- tur calorem continuc uigorand> 8c mclius digercn<i> procedcrCj^Si tuncftabitaphor. ucritas . A phorirmus» 2* Quibusnares humidae natiiraliter, dC Cemeti humidum, dto infirmantunQuibus uero con^ trariajialubrius, Q_uibus nares h umcnt,aut gcnitura, i^ ualitudinar^ Thc» degunt. Q^uibus econtrario efi^meli us ualcnt . Q_uibusnaresnaturahumidiores,<S:genitura humi- lco. diorjrainus integra fanicatc fruuntur , Q_uibus ucro concraria,faiubrius degunt . Expoficio lacobf . Ifte aphor .dtias habct conclufiones . Sccunda cft tbl (quibusucro). Prima conclufioapho.cft ifia.Habentcsnaturafr na^ Martu res humidas ec femen humidum cico infirmantur. Pro- jjgj^ja ^ batur.in caltbus corporibus abundancmateris ggntu- ^. - ^ ^^ dinum caufatiu^.crgo condufio ucra. patct^nfcqucn ^^^ ^^ tia&alTumptum circalitccram dcclarabitur. ^^ ^^ Sccundacondufio.Haljcntesnaresficcas&femcnfic jj^us^S^ cumfalubrtusfehabcnt.Probat per caufam oppofita. ^^^^^1 Idem primo thco.difpofitionisr<^alis.4. cap. a^qufnta ^ tcrt^.ca.decatarroinfumma&a Mcfucin fuodeap- j^^^^e. propriatis-ca.dccatarroin fumma. Ec cft utilisin acta |v\efue' pronoftico<S:opcratiuo.Etampliaturutpatct_ Primo ^^^ nota.Non folum per narcs uoluit Hip.narcs intdligcrc, ^-^^ j^- fcdetiamaliorumprincipaJiumcmunvftoria S^cttaip- cmnct(y fi us ccrcbri emunaoria alia,ut aures,oculi 8c huiufmo ^-^ di,quiatamcnplurcsfugfluitatesexnarit>us5^mani- ^i^ feftius cxpclluntur, quta e tex illis cuidcnter fignifica- tur humiditas ccrcbri ex qua probabiiiterarguf cur hu- miditastoausjideodenariumhumidicacemagis expli- ^^jgg cacafecicmenrionem. Secundono.Pernarcshumidas ijj^j^ f nccliigendas clTe narcs a quibus muicg defluunc hurai- dicatesper comparacionan ad corpus cemperacum, 8c hoc huiufmodt fupcrfl uicattbus humidis Sc aquoiis po- tilTimc cxiftentibus. Tcrrio nota.In apho.rqjcrit na- turalitcr ad dandum intclligcrc, quia hoc eft ucrum fii corpusinfuadifpofittocnaturalifittalefiue ex gcnera rione fiuc ex temporc hocfuerit.fi cnl corpus ciTct aaix §grum autncutrum exinordinato rcgimic udaltacau ScajcQ fa non ciTct apho^ucrus. Q^uarto nota. Pcr femen hu- hiiidii midumintcUigcndum cifcfcmcn flutdum iScaquofum. q^-^ Ex quo licet fmcdiatc fignctur fupcr coplexioncm tcfti culorum,mcdiatc tamcn ctpro quanto matcria fcminis fccundummcdicorumfcntcntiam a mebris prindpali- busoibus dcciditur,arguitur totius humidits^ud for- tcquiacuidcnriusarguitur humiditas ccrebri,cum plu rimum materig fpcrmatisfccundum intcnrionem Hig* , Digitized by Google PART L dcadituf a cerebro, ut.2o.tmi).ca. 3 . femen enided^ fuma corporeconucnientcrfano dcbet efle copac^tum a^globofumjUtloco praeallc. Q_uinto nota. HacccQr- por^ faciluer aegrotare aegrit udinib us materialtbus,fci- licechumidis.ftantibuscni hisfigms in toto eft copFo humida,quare plurcsintotofuperiiuicaces fupcrabun dantquaefuntmaceriseaegritudmu . Similicer ctiamcx hocarguicurexcerebro piurimam cacarr;iie materiam defcgnderequxpluriroiiaegritudinumpocefteflrc cau- i4,Utqufntatert9all.ca.<5«; Mefue de appropriacis.alic. €3.quia£ucusadilomacu(S(:inccftina naufeam uomi- tum Sc indigcftionem dyariam iienceriam caufanc . ad pcccuspulmonemdi^guctur fquinaciara cuiTim liafma. sd uentriculoscercbriepifam apoplexia, adneruos fpaf mum tecan um cremorem paralifim ftuporem SCc. Ex: quibuspatec ueritas concluiionis apho.ad quod etiam fa atqi per humiditacem ojrpora calia rcdduncur magfs paifibilia. Sexconota.Pcrcorpora concraria modo fe habentia intcUigenda eiTc ojrporaaquibus fupcriluita' tcsnon defluuntqpoifunteiife cgata.(S::intelligcre pof fumus et ficcas nares habentia rcfpectu teperaci, ut cor pora iicca qug minus aegrotant ,pptcr caufam oppofita, Aphoriftnas. 3* Indiutumisdyfrenta-tjs,abfti'aeaa^malam> &:cinnfebre,p€|as» Thct InlogisdifFicultatibusintciynorumsfaftidiofaejine- ^ix,n4aiae funt,<S<: peior cs, ii accidunt cum febre. |^?o< Inlong(sdiflFicuitatibusinteftinorum,incdiaecxfa' ftidiOjDaaium,<S;: cum febre,peius. Expoiitiolacottf. Ifteapho.duashet coclufioncs. Secuda e ibi(Et cu)* Prima concluiio.Abftincnciaeftmalum iignu Ilon gisdyifcnccri)s Probatur.huiufmodi abftinetia e cau- fanmlti defes^cus uirtutis, Sc ciim hoc iigniiicatpraua . clTcdylTenteriara. ergo concluiio uera. Secundacocluiio.Huiufmodtdyircntcria cum febre cftpeiusiignii.Probaturutpriua. Primo nota. Sidyf fenteria fit breuis<&; iiat abiiinentia. i. aboramatio ci- bi,hoc poiettt eiTc proptcr humores malos.1 iicie te&6!;;c» fedpoft^ f uit ionga iigniiicat uel mala ulcera ucl humo restotiuselTccorrupcoscumin tanto temporcpurgati ^. noJifintquarcdeteriusiignumeftinip&longa. Secu- ^"'.*' do nota. Per abitinentiam abominationem intelhgi . nentia Tcrcioco.Eftmalaper uiamfigni<5i:caufa2 utpa.teu8c ^uid , dedaratur primo modo . Q^uarto no. Cu febre a4huc pciusquiaper ipfampiusprollernitur uirtus 8cc* Aphorifmus. 4* Circafiuetta ulcera malas cofaetuditiis,maIii» The» yiceraobglabratajprauafunt* J^eo» yicetn drcuglabra,praua funt. Expofitio lacolx. Iftc aphQrifnius patet ex commeneo • Aphoriftnus ^r. Dolorcs iu Iateribus,8(: pedoribus,et in altfs CQtporis partibus, fi muItumdifFeruntad di> fcerhendum,malum; /rhc. X)olorcs,autpe<3:orfe,autcoftx,autcuiufuis>mcm- |>ri,an multum inf€ft;ent,animaducrtendum eft, fUco? Dolorcs qui funt in lateribus, Sc pe<ftoribus, atquc ali^parttbuSjfimultum diiFcrant, perdifcendum. Expofitiolacobi. ConduSoapho.cftifta.Dolorcsia lateribus pedto- ribus{^aIi)spartibuscorporismultum diflFerentcs an- jtc^cogQofcantur funtmali.Probatur. huiufmodimul fadiiaaoimpcdit curam dolorum hojrum. crgo conclu- dcclarabitur. l^cm feptimo cpidimiar um .Et cfc utilis.- Et ampliacur ut patet . Primo nota hanc Iram reperiri dupIiccm.Vnalitterahabetad cognofcedum . Aliaira habet ad difcernedum . Et fub utroc^ fenfu uera eit co- dufio apho.licct GaF.fecundum primaexpoficione po- uffime uideacur exponerc. Secundo noca . Non folum de dolore apho. cifc uer um ,fed de qualibec difpone pr g- ter nacuram periculofa uel infetta muicum ad fe curam uertente.doiorem tamcn canqp dtfpoilcionem freque tif- fimcoccurrentem &:amuicrspcndencem, quare diifi- cilius eft eiusdiftincfta cognicio .uir cucem euam iu ulcu prQfterncnccmprincipalicerhicincroduxit. Tertio no ta.Perdoloresinlaceribus maxime inceUigendosee do lorescircapleura fiuc panniculum tege^iccm pedtus in- terius in pedoribus maxime quatum ad an teriore par- tem,utinperypIeumonia,&: pcr alias partes inceiligic aliamebracxtrahaec. Q^uartonota.Hocee raalumg uiani figni 8c per uiam caufae. Per uiam quidem caufg> quia huiufmodi doloris ignorantia eft caufa,ut non de- bitc applicentur remedia ipfius doloris remotiua,ec pcr «onfequcns q> doior 3C eius caufa tigacur 8C fiat manfi- uus,(Sitandemcorpusaddeceriorem difpofitionem g-» ducat.hocautemeftmalum.lccmmalum eftctiam mc dico,quia non poteft de termino iftius doJoris cofcqucn terpronoilicari.Secudoeftmaiuraperuiam figni, pro quancofignificatuarietatcm cauff aut caufarii facien- tium ift um dolorem 8c pluralitacem,ut nunc uideatur unius mancriei nuuc alcerius,aut fimul conf ufae caufae piuriumdolorumconcurrcntjUtcaufa pungixiui mor- dicatiuiextenfiui aggrauaciui,& fic dc al^s.hocautem malum eft ucpacet.ergod:c. CL"^'^^^^"^^^* ^^ dolore plurespolTumushaberenotitias. Vnam generalem qua fcimusc^eitfenfatio mala,aut<^ eft fortis aut dcbiiis auticoncinuus aut incerpolatus^^ fecundu hocfaciliter quafifempcrabinfirmicSi^amedicinarracionc etia co- gnQfcicur.SecundopoiTumusdeipfohabcrc noticia fpc cialem,putafecundii fpeciflcara denominacionem cius fumpcamfecudumplurimua fpecifica denominacionc caufg, uc an fit pungitiuus ucl ulcerofus, an cxte fiuus, anaggrauatiuus,<S!:ficdealijs,ancalidusfuerit 8Cq. 8C hocmodo cotingitme<kcu multumdifferre adcognofce du dolore propter caufam in praecedenti notabili tad:a. Ec tucoufidera. Stxto nota.Licetin omnibus maium iit,dcteriu?tamcninunapartcq§inaliautin partc nor biliori ^ in partc minus nobilij^ fic de ali)s. Aphorifinus. 6^ Nephritici 8<: drca uefiam dolores, labor io^ fe (anaatur in fenibus, Vidarcnum,et ueficf , fenioribus difficulter fattanc. KcnUjCt ueficf uitia,in fenioribus difficulc fananr. E^pofitio lacobi. Ifte aphorifmus patct ex commento, Aphorifmus. 7. Dolores&^tumores fecundij uentre exntes, fuperiores quide kuiores, inferiores, fortiores. Dolorcs uentris, fi fufpcnfi funt,lcuiuSjfi non fuipe- fijgrauius infcftant. I^olorcs ucntris fublnncs, Icuf orcs , Q_ui ucro non fublimes, fortiores. Expofitio lacobi. Condufioapho.DoIorcs<S^tumorcsfupficiales cir* caueritrcmexiftcntesfunclcuioresprofundis uel ,pfun <3ioribus. Probatur huiufmodi dolores funt in partibus groflfioribusa principalibus diii:antioribus,qui]bus ec fliclius{K>ifuntremediaapplicari, ergo conclufio uera, -patec confcqucntia. 8c aiTumpcii circa littera decFafaic. ; Primo nota.Non folum dolores, fcd etiam oem aliam ;4ifp9fitt>ocp?pW8at;«i:a toili^endum ciTe. Sccu^q Te.cS, ^5- I^olor I laceri- bus. « Doloris notitia dupkx. Thca. ILeonu Thc^ LeQi Digitized by Google A P H O R* ^a^ot .nota^Per tumarcs omnia. apofteinata cmaCcunc^ m^M^ qaidr n« fuenncintdJrgendafore.&hocal^partbus , Ter Ventcr tio noca.Pcr uencre concautcace mei?ra nacuralxa con- nnentenj. Q_^uarto no. Pcr fupcriores fuperfictaIes,6C per inferiores prpfandos,ut Cometator in conjmenco, C^uinco noca.Hos ciTelcuiores 5ic. Primoquia excc - rioresparces plurim u <gnobiIiores Sccundo quia miuus feniibiles.Tercio quia meiius poITunt n»edicanjina ap- proximari.Q_uartoqaiapartesprofundiorcsfunt cali- diores.quarcexdoloremapoftemate magis inflamman tur -iSc iic magisaugetur nocumcntum, Q_uinto quia aprincipalibusmcmbrisfuncdiftantiorcs<S^C. Exqui b us patet ueritas aphor » Aphonfinus, 8* Hydropicis,quae uulncra in cof pore na(curi/ turjnon facilefanancur» * VJceraaquaeintcrcutcm,qu3emcorporafiunt>no.a facile fanantur. "^^^* Aqua tnter cutem laborancibusjulcera tn corporc fa*f <ft:a,difficulter ianantur . Expofitio lacobi. Concluilo apho.eft ifta. Vulncra in hydropicis noa (aciiiccrfanantur.Probaturjquiainiplis abundat hu- - miditasfuperEuamaiauuInerum prohibes fanatione» , crgo concluiio uera.patet confequentia. 3C alTumptuni circa litteram declarabitur . Idem coUigitur . 1 4.tertiJ. .^- cap.dehydropifi.<S:quartaquarti.trac.3.primocap.5!: ^K^" ampliatur non folum ad hydropicos. Primonota. Per y ^^ hydropicos inteljigendos eife de cuiufcunc^fpecie, potiT P'^j^ iime tamen de afcite 3c hypofarcha. Secundo no, Per V^lnii ""l*^*^^^oesfolutionescontinuitatts Inatas.Cabintrin- V lunus ^^ ^gj cxtrinfeco illatas . Tertio nota . Tarde fanari ^^* * propterdefcAumcalorisnaturalisdebentiscarncm^rc* gcncrare ex debiiitate hepatis,propter ctiam aquoiita* tem nutrimenti propter etia fuper Auitatcs multas con* folidationem impedientes. Aphorifmus» 9^ Latacpuftul^jnonualdeprurigtnofe Cint^ Puftulse Iat3B,non admodum pr uriunt. * Lataepuftulaejnonadmodumpruriunc, Expofitio lacobf. Concluiioapho.cftifta. Lat^ puftulf nott funt mar gni pruritus caufatiuat.Probatur. ipfa^ matcria e mi- nusacuta,i5^ cum hocminusunita. crgo concluiio ue- Auice . ^^ .patet confequentia. Sc aff umptum circa littcram dc Puftu- ducctur. Etidemfeptimaquarti.tra.j.cap.defrabic» laquid. adprincipium.Et efiutilis.EtampIiatur utpatet. Pr| Puftu- "^^ nota. Pcr puftulasbothor iiuc apoftcmata parua i- laru di- tclligcnda, ut uariolg morbilli ucrrucae 3c pori . Secun licrfitas danota.H^puftuIf >ut fecundaprimi.doc, prima capi, dc aegritudinibuscompoiitismultipliciter diftinguuU'- tur.Primo ex parccraatcriae,quia qugdam ex cali da q- d|am cx frigidamateria,quaedafanguincae, quaeda cho- lcric9,qugdam exmixtautmorbillijquaedam cx piilcg inaticadiAae ampullg,qu|da cxmclancolica di<fi:g ucr- rucaEjqufdaex uentoiitate diAg inflationcs.Difeuni; ctiam ex partc figurg dc qua in propoiito cft fermo, qa qugdamacutgcmincntius,quaedam lataenon multun* cminentcs. Tertio nota.MatcriafadcnspuftuIas dunj eftacuta ualdc a uirtutc cxtcrius cxpcllit, proptcr «us fubtilitatem 8c unicur in loco uno, quarx fortcm cauiac prurftum,cxiftentcaute latiori fignificatmateriagrof fiore etfrigidiore,quarc uidecometuapha. lO-ct 1 1> Aphorifinus* lo» Caput dolenti ue! ciraiadolcnti, faaCes, aut . aqua,aut ^guis deguens &aiQdiim aur^ S^ nares/olauntaegrittidincs* HIPPO. 9^ ; Doleticaput <S:uehcm|tcr laJ^rantf ,pus>3utaq^a, Thc, aut ianguis cfFufas pcr narcs aegritudincm tollit . CaputdoIetf,ctcircudoIeti,pus,ucIaqua,ucIfagu» Lco^ €ffluenspernares,autos,autaures morbum foluitw BxpoiitioIaa>bi, Iftcaphoriimuspatctcxcommcnto » Aphorifinus ii. Mefancholicis S^ phrcnetfdSjhaemorrhoi^ des innatx, bonum* Vitgs atrg bilisjctreiiu fi n^fc^ fugucncritjbii crit, Atra bilc ucxatis,d:rcnum paifionibuSahaemorrhoi desfuperuenicntes,bonum . Expoiitiolacobi. Iftcaphoriimuspatetex commcnto. Aphorifinos» f^* Hxmorrhoidbs iaiianrianriquas,G nonuna faerit relic^periailum eft fieri hydropem, aat phthifim^aut maniam ^ A marifcis diutinisfanato,m'ii una fcructur, pcricu- Thco. Jum,uel aqu$ intcrcutcm,uel tabitudimbus imminct. A diuturcis^ato hgmorrhoidibus,ii una no fcrua Lconi ^ turjpcriculu eft aquaintercutcm,uel tabcm aducnirc. Expoiitiolacol». ConcIuiioapho.cftifta.Periculofumeftfanarc hac- - fnorrhoidesanciquas finon unafueric derelxAa. Prpba tur .ex tali fanattone periculum cft corpus cu adcrc i hy dropem autphthifim aut maniam .crgo G>nduiio ucra. patet confequentia.ct aifumptum circa litteram ponic* Idem. 1 5.tertg.capituIodcfignis hf morrhoidarum. ry^Q^ ^tcftutilisinaccupraAico.EtampIiacutpatct. Pri- ut^a- monota.Perhaemorrhoides gquiuoce tria impprtanc. > ^^^^ Q_uando^cnimintelliguntaliquipcr haemorrhpide aaruca uenaaquafdam adanum terminantcs.Q^uandoi? tUa- _ rumapercionemuelapoftematipncm.Q^uanilp^injtcl .^ ligiturproprieauxusfanguinis.^acnimgr$cetetfnc ** * fanguis.<S^ rois fluxus,idc hf morrhoidesfanguinis flu xus,qui cum rcftringitur quandocg caufat apoflcmatf p ncminano. Sccundonota.Pcr hfmorrhotdesianari |.- u^^^ telligidcbcthunc fluxum rcmoucri.quodmultiplicf- rhoidcs ter ficri potcft,maximc autcm cum ora iftarum ucna- *^^.^^* rum rcftringcntibus,a: iicpotiifime intcUigitur hic. quw iSC Tertionota,NotantcrdiAuai ciTeantiquas^ad dcno- quomo tandum q^ matcri^ hui ufmodinaturaliter dedinant cx longac6fuetudinc,itacjnaturafollidtacft pcr hfmor rhoidcsfanguinisfccalesfupcrfluitatcscuacuar.ubi.n. naturanon iicclTctfollicitanon haberctcuidcndatan- tam apho.ifte. Q_uarto no. Vnam rdinqui oportec, uc fanguis non totus qui cxpellcbatur rctineatur, fed falte pars fccalior ctgroifior cxpellatur. Q^uinto nota.Ciz pcr fluxum hgmorrhoidarum cuacuctur fanguis mda .cholicuscxipfarum conftriccionc fequitur huiuimo<ii fanguinis reccncio fecundum plurimum qui fanguisad hcpar rcgurgicans potcft eltc caufa apoftcmatis hepatis duri^S^cxtinctioniscahdihcpatis.Itcm multa mclan- colia fccum admixta fortis ctiamfrigore,ad quodfequi poteft hydropiiis. Itcm flucns . hic fupcrfluus fanguis aducnaspulmomspotcftciTccaufa fraAurg ucng po- tillime in pr gparatis ad hoc ad quod cofcqui pot phthi fis. Ad cercbrii ucro proucnicns poccft ciTc cauia mdaa coIis,cum fanguis hic mdancholicus, aquo prauus ua- por cft dcuatusfpirituf commixtus rcddatipfum fylue ftrem ,quarc Sc m utantur cogitaaoncs a naturali. cur- fu,a: p confcquens 8cc. Ex quibuspatct ucritasapho» quf uidca Mariilio, quta dara funt . Aphorifiniis^ 13: AQnguItuhabfto^fieniutatio fupenieaieQS»' fohntacgrittidmem* Digitized by Google Hic, Sfngiild4i^«flutamecanigucacrit,toUuti!nguIt2. Lco, A $jngultu habitUjftcrnutatio fupc/ucnicns libcrat* Delicit Cpmmentum lacobi, Aphorifiniis. 14. Ab hydrope habif o,{eaindum um^s ixi ucty tre ^qm fluentejolutip fit . Thc» Ab aqua intcycutem dctcntus> fi aqua g ueaas in uen* fremdcHuxerit>morbo foluctur. Lco? Ab aqua in^crcutcm habito, ll agua c uenis in ^eii* tr cm defiuxcrit jlbluitur morbus. PeHcit Commentum lacobi» Aphorifmas. 1 y. A dyarfa habiro diutarna, (pontaneus uami cos (uperuemenSjfoluit^gritudinem ; T^c. Fiuore ali|i diutino dctento, uomitus ipontc fuperuc BicnSjtoUii: iluorcm. L/Co» A JoDgo alui profluuio habito, ipoQtaneus i|omitu§ fup?rucniens,morbumi foluit. pcficitCommcnmm lacobit Aphorifrrius. i<^. A pfeurcttdie habito atque perhipleumonia, dyaria fuperueniehSjnialum. Tnco* Coftah* aut p^lnionia detcnto jfi alui fliior fuperue- 1^'cmaloeft, vconi, ^ morbo Iatcrali,ucl pulmonia habitOj ali^i proflu*- uiumaducnicnsjmalum. pcficic Commentam lacobi» Aphorifinus, ij; In Gculis pa£i€ntem,dyaria acdpi,bonum» TflCOt |:^ippientcm,prchendi alui iluore,bene eft, Xcp» pippicntcmialuiprofluuiocorripijbonuni, JDeficitiacobus, Aphorifinus* is^ VeGcam inciram,aut cerebrum, aut cor, aut diaphragma,aut hepar, aut uentrem, aut renes, Thco ^"^ ■ inteftinoruni aliquod gracilium, mortale» Si ueiica prsecidicur,aut ccrcbrum, autcor, autprg- cordia,autaiiquodcx tcnuionbus inteftinis, auc ucn-. tcr,auticcurjlctalc cft. Velica diicifai, aut cercbro, aut cordc,aut fepta, aug aliquo cx tcnuioribus intcftinis^aut uentriculo, auiic- corc,Iefalceft, Expofitio lacobi, ^ ConcIulioapho^cftifta.Mortalccftuencam clTcin' dfam aut ccrebrum,auc cor,autd£aphragmajautahqa gracilium intcftinorum,autu€ntre,authepar. Proba- tur iic.talcm incifioncm impolTibilc cft fanarc,et ad im polTibilitatem fanacioniseiusfcquicurmors. ergo. cof^ Iv\ebro *3"<=n"'^ ^ airumptum circa littcram declarabuntur ,' m iciCo ^^^^ P^^^^ quarta quarti. 2 .capit.Et cft utilis in actu ru cano pronoftico . Ec ampliacur ad proportionaha membra^ prono- -Pnnjo nota. Non folum ucrificabilem eife cond uiio- fticus, "^*" apho.de membris in apho. nominatis, fed ctiam dc mu3cisalqs,quorum operatio eft neccfTaria adtndiuidui conferuationem a!:uitae, ilcut fplen cyftis feliis pulma VcfiCcE ^Hucha, «Siiicdcmultisalijs.iftacamenhicpercxepla anctfio «Ptroduxic. Sccundonota. Vcficam inciCsLxxi non con- nocofo ^o^idaricondicionibusduabus.Primoq)inciiio £tma*- lidatdu §na^noxabilis.Secundocfc>iitinfubftant!a nerueauc- plici ca, ^^^f <S: rion carnofa,inciixb cnim fada in collo, quia car nofum cft in cxtra^ftionc lapidis f rcqucntifrimc confoli- daturjUtcxperimcntopatcs.Eftautemhocoiirabiicr VI. Primoquiacum iic ncruofum membrum nocumcnta ^ continuc communicat cerebro etnuchf Sc renibus.Se- cundo quiaex ipfa fitfrcquens dolor m ultum uirt utem debiiitans,propt€r fuperfluitates ferofas acutas folutis partibusoccurrcntcs. Tcrtionota.Incifioncminccre^ Ccrebri bro( ut in commento)reperiri dupliccm penetrantem Sc icifio di nonpenetrantcm.Inpropofitoeftfermodc penetrante cic du- uf^aduentriculos.Nonpenecrantemenimcurari con ples» tingitjlicct raro uc Commencacor in comento. Q_uar- to noca .De corde uerum eiTc fi ue iic penecrans fi ue no,^ dum came iitnotabilis propter fenfibilitacem membrt Sc inflammabilitatcm fanguinis &; fpiritus eius.De dia phragmace etiam patet fi noiabilisfueric,propter cnim motum eiusnonrecipic confQhdacionem, iicutde pul- monealiasdicfcueft.Oeinteftinis^racilibus patet pro- pcereaquiaualdcfuntexanguia 8C fubtiha. DegroiTis non fic^dicitur cuni muius fin t cxanguia (S^fubcilia. Vi de tur ctiani habcre aliquid carnofitatis, licct ctiam hoc = , uerum fit dc ipfisfimultu notabilisfueritincifio . Con limilitcr de uentrc,fed dici poiTet 9» fub ucntrc comprc hendipoifuntinteftinagroiTa,quiaf compofitione fu3 6c complexioncmagisftomacho uicinantur . De hepa- teetiam uerum eft fi fueritfolutio i hcpatc magna pcp quammagng 8c isotabijes uenae deperdancur ucl inci- dantur. tantusenim fitfanguinisfluxusquod prius q^ reftauraripoiTit moritur aegrotans, Aphofifmus, 19, Quando incifum fuerft os,aut cartilago, aufc neruus,aut maxillae tenues,autpraeput£um,ne^ que crefcitjnequeconglutfaatur* Cum pcifum os e,aut cartilago, autgcnae particula Thci tcnuisjautprgpuciiijnecaugerijneccdalcfccfepoteft, Cum difciiTum f uerit os, aut cartilago, ucl neruus, Leoi autg€n3eparticulateauis,uelpr2eputium>nequcaugc- ?ur,ncquecoaIefcit, Expoficio lacobi, ConcIui^oapho.Q^uandoincifumfuericos uel carti Jago aut.neruus uelmaxillf tenuesautprgputium,noa crcfcic nec|;congIutinatur. Probacur fic. in tahbuscnz - eft uirtus debihs 6c nutrimentum refiftens tranfmuta- tioni.crgo conclufio uera.patet confcqucntia.di: aiTum ' ptumcircalittcramdcclarabitur. Idcmquartaquarti. Auice» capi.primo.<Si prima primi.cap. demcmbris. 8c plurics alibi^Etcft utilis a^ampliacur, Primo nota. Per inci* Boncm hicincclligcndumcflrefolutionem cotinuitacis, qug cum deperditione notabilis partis, uel ubi folutio - ualdcmagnacftecpenctrans. Secundonota.utquarta Q ux quarticapituloprimo.ingeueremembroru noftricor- mlbra poris reperiuntur cxtrema 8c mcdium in facilitate 8c dif facihus Ijcultate rcilaurationia proportionaliter duritiei 8c moi q difi« liticiipforummembrorum.lnduritie autemcxtrema Jius re* efto$,inmol]icieeftcaro,cS;in mediofunc cartilagincs CtdiUtii txerVLi «S^c.quorum aliquafuncmagis propinqua extre* mon*iolhtiei,d;aIiqua duritiei.(^fecundum hochabc- mus cxtrema (S^ mcdium in facilitatc 8c diflFicultatc re- ftauratibnisconfoIidationisiS: unionis.Q^ugdam enim iacillime titcaro.^Scquardam difficillimc utos,qu:edani mcdio modOiUt alia numerataquorum aliqua pjus acce duntados5i^:3Jiquaminus. Tcrtionota.Caufafacilita tis unionisin mcmbris folutis eft multiplex. Prima mol lities,quarefaciIisiitinuifcatio<S:forcitudocaIoris,qua rc>^ multumnutrimcntum poteft attraherc d: multii tonucrtercSccundacftfacilitasnutrimcnti ucl apcic.ix do adCQiiueri?onemqug©mnfain carnercperiutur. eft enim mollis calida 8c humida 8c nutritur fanguine faci OiTis litcrtr^^nfmutabili^c.Econtraucroos.Ex quibuspa- uniendl tcthcs cfTcdifFiculter unihile.cCtcmni durum.propter difficul quoddiflicilisficinuffcatio cc diiTicilis appiicatio partia ?a§» folut«rij,eiiangue,p3ucic3lorif,yn^modicu fufiicit attrahcr^ Digitized by Google A P H O. ■ artraherc nutnmentu.ecus et nutrimeciim cftgroiTum ierreftre,diffidlc tranfm u£abtic,quare SCc.Bx qutbus patet<^os <5^fpermatfcamebraditficukerumun£nr«Si: os difftcilhmc. 6C ficut mebrum appropinquat naturae olTiSjitadifficilfusumtur. Q_uartono£a.Penescaufas didtas repcriri alias caufas accidentales,ut motus mem bri jut in pulmonc & arterfjs,(&: accidentia fupcrucnie tia utin corde^partium folutarum,cIogatio ut in ner . JAebro uofolutocontingit. Q_uintonota. Inmembrisia di- ^uunio dtisduplicitcrimaginamur fieri uhioncm. Vnomodo ^upfr . pcr uiam primg intcntionis,quia .f . partes reuniatur ta^ U unionequali prius unicae eranr .Secundo modo per uia intentionis fccundg^quia.f.loco deperdit? partis regenc returaliquidquodfuppleat uiccm eius»diuerfgtarae ra tionis ab illa,<5i: ill ud com uniter appcllatur poros fzrcoi Porus dcs.Adpropofitumhicintelligiturprimomodoj^S^hoc ifarcoi- rcfpcAu2etatisprouea:§,ut.i.techni.Etifta fnianiuo ^es gd. liiic Aui.alle.cap. Caufaauterapoteftpaterecxdiais. fT,ll4. fac1:acnimfoIutionenotabtIi,cxquanotab£lisdcpcrdit parsin fpcrmatico mulcum debditatur uirtus cius, nu- rrimcntum eius eftgroirum , & calor cius eft debilis 8C fubftantiadura.igitur Scc. Ex quibus patet ueritas apho.Hic cent multadicedajde cjbus, j .tcchni dicet. Aphorifmus io. Simiientrem fangm's efFandatur praetertta-^ turam jnecefle eft in faniem conuerti ^ljg Si fanguis prxter naturamin uentrcm trasf unditur, fuppuratur necelTc cit. i^co, Si in ucntrem fanguis praetcr naturam cfFunditur, cccciTe cft fuppurari. - DcficitCommcntumlacobU Aphorifmus. 2,r* Mam'acis,hsmorrhoydibus,autaariccbus in natis,maniae folutio fit» Th€, Si uariccs,autmarrfcg,tnfanicnti fupcrucnertnt, in- faniafoluetur. , . f^co, In infanientibus fi uartccs, uel hgmorrhoydes fupcr ucncrintjinfanii folutio. DeticitComentum lacobi; Aphorifmus» 2,2: Qgibufcunc^ dolores a dorfo m cubitos tran (euntjphlebotomia foluit. ^hc, Q_uscun£5 rupta de dorfo ad cubitum defccndunt, fanguinc detracfto foluuncur* 2^co» Q_uscunc5rupta<xdorfoadcubitumdcfceductjUC naefectiofoluit. DcB.dt Comcntum lacobi, Aphorifoius. 2^3* Si timor SC puGIIanimitas multum habeant tempuSjhabentem melancholicum perfidt. ^]^^ . Simceftitia5^mctuslongo tcraporctcnct,atra btlis inuiciocft, ^*o» Sitimorat^maftiaalongoteporchabcntcspcrfe- ucrent,cx eo atra bilis fig nificatur . Deficit Comentum lacobf , Aphorifmus, 24» Inteftinorum (1 incidatur aliquod gradlium, non conglutinatur. Thc» Si quodinteftinum cx tcnuioribus pr^dfum eft,nun quam coalefcit. £^0, Siquod intcftinorum gracilium difcindatur, Eon coalcfcit, • DcScitComeotum lacobi». Thc. Lco. Thc. H I P P O* ^7 Aphorifmus, %$: Eryfipilam extriniecus fa<fiam,itttus conuer^ ti,non bonum^intrinfecusuerOjextrajbonum. Ignem facrum deforis,U€rtt introrfum,non benc eft, f ntcriusjforas, benc eft, Eryiipelasab^xtcrioribus ucrtiad intcriora , no cft bonu,abintcrioribus aute ad extenora,hK>num. Deficit C6mcnturaIacoi«. Aphorifinus, z6* Qdbufom^incaufonecrcmoresfiuntjalfe^ natiofoluit, Q_ui pcr ardores contrcnafcunt, 3^ dcltrium afFcrt folutionem, ♦ Q^uf in fcbribus ardcntibus tremorcs fiunt , deUdo ^^^ foluuntnr. Expofitfolacobi. Codufio.Q^utl>ufcii<5 corporibus in caufonc fit trt morjaiienatiofoluit.i. cftfignumfolutionis trcmorts» Probatur.huiufmodi alienauo cft fignum rcfblutfonts materiffacientfstrcmorem.crgoconduiio ucra.patec conftquetia.ct aiTumptum drcalittcram dcdarabitur. Idcm fecuda tertg .cap.de tremor c in finc , SC prima - . . quard-cap.dccaufone.Etcftuttlis Ecampliaturutpa •^^^^» tct. Primo nota.Q_uid pcr caufonem intcUigi dcbcat* Sccundocota. Tremordcquotnpropofito eftfem» «, caufatur exfubito motu materig acutsc mordfOiciuae V*^f^® uel pungitiug fuper mufculos 3c lacertos, quarc uircus '** ^^" percipiensnocumentum forti concuffioncmouctinaa bra,iicut3pparetinprtndpfo tcrtianf. hufuscrgocaii fa cxcttans eft materia illa talitcr mota.motum ucro fa- dcnscftipfa uirtus.Exquibuspatctq^quantoipia utr- tus cft fortf or 8c matcriacft acutior & magtsimprclTi- ua,tatoaKisparibuscftrigorfortfoi'. Tcrttonota.Pcr alf cnatfone in ^poiito imciUgcndn cflc^mtxtione ra- k*:^^ uonis quat in cafu apho.confcqutt motS maccrf d uapo ^ j tof^choIcricgadcerebru6!:pcrmfxtioneciuscS.ipfria" " ^ " bus,quarc 8cc, Q_uarto nota. Ad ucrt tate apho. pro- babile oportctpr§fupponcrcalicnatione eflclcue.Sf .n. ciTctuaidefortefignificatmagnu nocionetu prtndpa iibus mebrisS^clTctfignfficatfomala. Q_ufnto cota» Trcmor fupcrucnicns caufom iignificat matcriam quf crat intra ucnas cxpclli adcxtra. Si crgo alf enaao fup ucntatfignt fi<at pFima materig e^qsulfiof ta<^ ucnfpcr fcdlc ab hac matcrtamundifican t,quarc fignificac ma tcria ciTc tataq^ necciTarto pars ciuscomunicatur ccrc- bro,fignificatctia ncruos ex trcmorci^cficrisquarc cc fupcrcalef avtio comunica t ccrcbro, cx qua tade fit ali c nario,Sf crgo aUenaao dt lcnis 8C mrtxss fortts pcrma- nct,fignucftbonufignificasc6plcta uenarii munAfi catione 5^macerici cofumpdoae, quarc 8cc, Exquf- biK pacet uericas apho. Hoc uoluit Aui.aliquali^ cocra GaF.2 .terti).allc.ca.dii dixit.Ec Htp.qufde 6i^u Cuf acddit in febrc caufonide trmKJrjtuc fcnfusgmixtiore (yuitcaabipo.GaF.uerono cocefiithucapho. Vcr5 tsml no cft cx eisqu? modu no hiic. Ec prima quarri* ^ alIe.ca.Et Htp-quf de dixic <;^ fi aitcui 2LCcidit i febrc cau fontdc crcmor tuncpermixtiomcncisrcfoluicab cotrc- morcm.Etcft life ucficilIud,quoniaccreb^caIcfit ual dciSicalcfiiitncrui ualdc-Etcftfifc ucfitcaufo<S:pcr- mixrio meris ^8C rcfoluat ab co per trcmore pg expul- fionemacerici adncruos.^S^pcofequcs ficutalioiario fupcrius potcft ce fignum curg ttcmQtis , ita couitra u£ uf dctur udlc Aui.in littcra. Aphori/mus< ^7» Qu£cmi<^ empyfd,aut hYdropidjUnmtor, aut indduntur,his effluentefanie,amaqira muf-' ta 6(:repent^omnmo pereunt. laco.s.sq;)ho* N Digitized by Google Thco. fuCO* Bunu- chus dapff. Capil- loru ca fus cau famul- (fplcs:. Aufce, P A R T I. Q^uffuppuratr^autaquaiotcfcuteni labofantcsjurS tur aut fecantar> omac$ xntereunf ,0 pusaut aqu^ uw^ lierfaeffluxerjt, Q_utcun<$fuppuratf autacjuam intcrcutcm patien* tcs,uruntur3autfecantar,iipwsautaqua uniueriinj ef* fi]i^mh^fnn€smonantur^ Pegdf Coojciifunj lacobi» Aphorfimus» zS; Eimachinonpodag^izantjne^^caluifiimt Spadones a n^que podagra J^ranf > ncque calui c6«' fici untur* BunueW>nc^ podagralaboratj ncc^ calui fiunt* Jxpofitiolacobi. Condufioapho.eftifta.Eunuchinonpodagrijatnc cjue calui iiunt.ProbaF fic» Eunuchis abfunt cauff po- dagrs<5^ caluitiei.crgo conclufio uera.patet confequen tia .<^ alfumptum circa littcram dcclarabit ur . Ide . 2 z tcttij.ca.dcdoloribus iunAuraru.^ipecialttcrquatii ad fecundapariem ab Hippocratc i librp de humana na tura.Sczo. tcrtg. tra. I .c.de nocumcntiscoitus. Sc(e ptima quarti. 2 .cap .Et cft utilis apho, Et ampliatur uc. patct. Primo nota. Per cun uchos intcUigcndos ciTe il- los qui care t tcfticulisjfi ue cx tempore caftrati f ucrin t» ^jiea generationes fpadoncs. Secundo nota.NonciTe. intelic<3:um Hip.eunuchos nullo modo incurrcrc poda- gram/cd cum certis conditionibus,pofito.f q> in cibo ec potu debito utant jcegiminc, ipfis nan^ in Cf bo 8C potu malc re5^is contingcns eft ipfos podagram 8c alios iun- d:urarum dolorestncurrerc. Tcrtio nota.Licet caufae doloris iuc1urarii.<S^ podagraeabaucfloribus plurimg diftinguanturjUt debilitas iuncfturaru innata, Sc fupcr Huitas cibi 8C potus,<S^ maxime uiniinordinataaifum- ptio,<^ fupcruacuitateinordinatuscoitusmotus,!^: fic de alijSjquia tamen temporc Hjp.homincsordinate in ci bo^S^potuutcbaB.tur diitajnecficcopiofc 3;:dditiofc jiiiuebant.In coitu autcm tanqp in r e magis cos allicie te magiscrrabant.hincpotifTimam caufampodagrg in do loreiun(fturarumcoituexiftimauit Hip. propter quod non utcntcs cpitu.illis tcmporibus raro uel nunq^poda- grg ^ iund:urarum doloribus molcftabantur, undc ^ pr$fcntcm protulit aphor . dicens q^ cjmuchi co <j> gcoitu pcnitus uacant non podagri^ant, Ex quo pa- tet primo caufa ucrificans conclufipnem apho. pro pri- mapartc. Patetfecundocjnonfol^mad.eunuchosfecJ etiam ad debite abftinentes cx coitu amphatur aphor . Q_uarto nota.Capillos acapitccaderemultisdc cau^ fis.Primocxcaufis prf tcrnaturamextrinfccte ut adu- ftioignis ud aquaeferuentis. Aut cxcaufaprftcr natu- yam in.trinfeca,ut humor corrofiuusmatcriam pili cor- yodcnsjiictft in alopicia contingit,*^: talis capfllorii defe ^g^ijsnon appeUatur caIuities.Q_uandoi]^autem proue- fiit sb intra a caufa naturali, 8c hgc cauia potcft ee m ul aplex,ut.7.quarti.2.cap. Primacapoteft eiremult^ frigiditas uapore fumofum coftringes $c prohibesge- neratione pilijquare prgcxifte tes cadut 8c nogcncranc noui.muIta,n.friditasporosc6ftringit,undc4>hibetur iiapor penctrare.Sccunda ca eft humiditas nimia etiam porosdaudensjficutininfant^bus 8C uiris cf&minatis d:mulierib|is inquibusno niii pauci pili generantur. Tertia caufa potcft elfcnimia ficcitas quaA> cutis fic tc jftca fcu terrcftriscSidura no recipicns materig pcnctra lMoncm><S:cuhoccft materia cxterminans paudficata enim matcria paucificantur& pili.Q_uartaca pcndens cx bac e nimia clongatiocerebri a craneojquareno huc datur fcd cxf ecatur crancii 8c confequcnter cucis. Alia caufa eft caliditas nimia materia confunies , 8c hoc non opctatur illud nifi perducat corpusad ficdtatem ni- miaoit Aliaaufa cft lumiapojrorumlatiiiu^^^Q^e ug» VI l-ctinetiirmatcffacxquagcneranduscftpilus.Adpropo firumjlicctomnesiftfpolfinteirccaufgspotiirimctame coitum confcquitur fupcrfluu. quia ergoin eunuchis adeft h umiditas piios confcr uans 8c £o ucns 8C fuifiden- ter cuti conglutmas.hinc efttj. eunuchos dixit noncal-; uosfieri.jExquopatet cauerificansapho. ^tiiadalia partem. Primumdubium. Pcrcaftrationecompara- -Uuo» tur corpusadpodagram.ergo alTumptii probatur.quia totum corpus uehemcnter infrigidatura^St: ^ confeques acddentalijer h umcAatur.ergo in ipfo plurima abun- dant phlegmaia3<S: cum hoc etia iun^fturg 8c tom cor- pus debiles funrjideo 8Cc, Confirmatur,quia multipli- cetur in fortc in omni anno in ucr e Iibra una phlegma- tisjquamcalorfortisdebjliter umcat<S^ prohibeatfiue re ad iun<fturas>tunc fi caftrer crefcet humiditas phleg m atica 8c calor debxlitabitur . ergo non poteric prohibc re. Secundudubiu. Caluidebentfierimeritocaftra- rionis,fi primo habuerint capillos paucos propter abun dantiam frigidi<&: humidi.hfs.D.caftratisfuperfluethu midum d: calor deficiet,ideo 8Cq, Ad primu dicrtur cS cedendo q>per caftratione corpusadpodagram prgpara tur>nontam'enficficutper fupcrfluii coitum.Exquo patetq>noncaftratusnon nimioutenscoitu minusprg paraturad podagram ^caftratus. Pro confirmationc prima dicitur q» m ulier carens menftruis minus etia po dagri^ant^fuperfluo utcnscoitu. Pro alia confirma tionc dicitur fimiliter. Ad fecundum dicitur etiam ip- fos caluos quandoq^ fierijquia tamen hoc ualde raro coa tingit propter hanc caufam.f. frigiditatem <&: humidita temjidco non procedit contra did:a. lacobus de Forliuio non cxpofuit fequentcs aphof if- mos huius fextf particulse. Aphorifmus» ^9* Mulier jion podagrizat^ G menftrua non de^ feceruntinea, Mulier podagra no laborat, nifi mcnftrua defeccrft» Thc • , ^ulierpodagranolaborat,nifimeftrua defeccrint,- . Lco. Dcficit Comentum lacobi» Aphorifiniis; 5 o» Paer non podagrtzatanteaphrodiQam. Pucrpodagrano laborat antcq^concubere incipiat^ Thc. Pucr ppdagra no laborat ante ufum uencreorum* Lcq^ Pefidp Comentum lacobi, Aphorifinus. 5 r. Dolores oculoru meri ponb,aut lauaau . auc pyria , aut phlebotomia, aut pharmada (bluit. Dolorcsoculorum foluitautmeri potio jautbalnea /pi^g ftut fomentUjaut uena incifa^aut mcdicamentii cpotii, Doloresoculoriimeripocio5autbalneu,auc ueng fc Lco» (ftioautmedicamentum epotum foluic. Deficit Comentum lacobi. Aphorifmus. 32. Trauliadiarrho^amaximecapfuntur longa Balbimaxime abaluf profufionc longa capiuntur. Thc^ .Balbiabaluiprofluuiomaximccapiuntur. Leo* Deffdt Comentum lacobi. Aphorifmus. 33; Aciduruduantesnon ualdcpleuretici fiunt Q_ui adda ructatjii admodii coftali morbo laborat. rj^hg, <^uf addum cructanc , non ualde morbo latcraJi Lco» corripiufltur. Dcfidt Comcctum lacobi. AphorifmuS)» Digitized by Google Thc^ JLco*: JLeo, Thc, 2^co» The, f.cos ^hc. Lco* "Thc. Thc. A P H O. Aphorifmas 34* Quicunque calui fiunc his uariccs no nafcun tur magn|e.Quibufcurique uero innafcijturj rur fuscapillacifiunt. Q_ui calui funtjfjs uari ccsgrandcs non iiunt. Q^ui" busautem caluis uariccs fupcrucnerint , i)s capilli de- nuofubnafcuntur. Q^uicunquc calui funt,his magnae uariccs non iiunt. Q_ufi3usucrocaIuis uartces magng fuperucaiunta hi rurfus capjllati fiunt. Dciicit Comracntum lacobi. Aphorifmus. 35* Hydropicis tuffis ruperueniens:ma!um»Prae> exiftens uero One malo. , Aqua intercute laboranti, fi tuifis fupcr ucnit malo c Aqua tntcrcute laborantibus^tuffis fugucQies malu. Deficit Comentum lacobi. Aphorifmus. 5^. Dilluriam phlebotomia (bf uit , inddere ue^ ro uenam qu^ intus in talo efi:. DifFicuIf atcm urinac , ucna inafa foluit , incidcndae funtinteriorcs. Diiticultatcm urinse , uena fe<fla iuuat , fecarc ucro interiores, Defidt Comentum lacobi. Aphorifmus. 37. Squinantia habitOjtumorem fieri in gutture, boiiarn,Extra.n.conuerciturmorbus. Ab angina detcnto>fi tumor in coilo extititibono cft Foras.n.morbus dccedit. Abangiaa haHto^ii tumor fiat in colbjbonum.Fo- ras.n.morbusdsducitur, Deficit Comcntam lacobi. Aphorifmus. 38. Quibufcuncp 2LhCcoditi cancri fiunt,non cura ri^melius eil. Curati enim pereunt dtiuSjnoncu ratijmultum tempus pedidunt. • Q_uibus cancri occuki fiunt , cos noa curarijmelius «ft.Q^ui.n.curaaturj cclcrius pcrcuntj qut non curan turjdiucias durant. Cancrosoccultosomncsmelius eit non curarc. Gu- jrati enim cito pcreunt , non curati uero , longtus tem- pusperdurat. Dcficit Comcntum lacobf . Aphorifmus. 39; Spafmus fit aut ex plenitudine,aut cuacuatio ne,ita&:0ngultus* Conuulfio fft uel inanicionc ucl rcplcaoac, codcmq^ modo flngultus. Conuulfio fit 5 ucl cx rcpletionc , uel i nanitionc , tta ucro 3C fingultus. Dciidt Comcntum lacobi, Aphorifmus* 40. Quibufcijc^doforfit drcahypocundri3,line phlegmone/ebris his fiiperueni&.fbluit dolore Q_uorum ilia,dolorcs fatigant finc iaflSmatfonc ijs fcbris fupcr uenicns-/oIuit dolorcm . Q^uibus dolor circa ilium fit abfq^ inflammatfonc his febris fuper ucnicns,morbum foluit. Defictt Comcnturalacobj, Aphorifmus* 4^* Quibufcunc^ fanics fadain corporenoa m H I P P O. 98 nifeflaturjhis propter fpiffitudine fanid aut !od groffitiemjnon manifdiatur. Q^ uibusfuppuratii quid in G>rfK>rc abditum non ia Thci; notefdtjid^ptcr crafTitudtne ucl puris uel loci dditcfcic Q_uibufcunquc fuppuratio in corporc cxiflcnsnon Lco* znotefcit,his ob crairitudine puns,autIoci, n inotefcit, ' Dcfiat Comcntum la.cobi* Aphorifmus. 42. Ideriiqs Ghcpar durum,fiat malum, Arquatisiecurefficidurumjmaleeii;. Thc iVbrbo rcgio lalx>rantibus,fi fiat hq>ar durti>maiii. ^^ • Defidt Comcntum lacobf'. Aphorifmus. 43; Quicunc^fplenerid i dyflenteria apiuntur, fais fuperuem'ente!onga dyuenteria,hydrops na iciturjaut lienteria^&pereunt. Oenofis qui a difficultatc i ntcflinoru capiunt , ii ca Thc^. f pfa difFicuItas ionga cft,aqua«itcrcutcm fuperucnicc, aut leuitas int c£t:inoru,atq; i «intcrimcntur. Q_uicun(^licnofiadiff<cultateinteftinorucapiiitur Lco- his fuperuenie telogaditficultatcintcfttnoru , aquainc cute ^aut leuitas inteflinorii aducnit, 8c moriuntur» DeficitComentum laojbi. Aphorifmus. 44. Quibufcunqueexfbanguria ifeos innafdtur hi in feptem diebus pereuntjfi non febrc fuperuc niente,malcum vnaafluxerit. Q^uibusperitillicidiumurinaefupcrucncnt twlua" —^ liis intra fepti mum diem moriuntur,m"fi fcbrcfui^uc ^"^* ai cntc,urina effluat fatis. Q^iiibusexftillicidourinacilcf^fapcrucncriCjiafc'- ' - ptcm dicbus pcreunt,nifi f cbrc fupcrucmcatc,fatis uri- ^^" nafluxcrit. DcficitComcntumlacobi. Aphorifmus. 45. Vulneraquaecunque ^mua fuermc, ud lon^ gius tcmpus habeant,os ncccO^ ^cmitd^dCd^ ^triccs ficri concauas* la ulccribusannuis,autetiam ^'ucumiortbus,os d^- fccndcrcjcicatf iccfcj cffid C3uas,ncccifc cft. Vlccra qugcu^ annua funt aut ctiam diuturniora, os abfccdcrc cft neccfiariii,&dcatric^ cauas fieri. Dcficit Comcntum lacobi. Aphorifinus. 4<^. Quicunquegibbi ex afthmatc fiunt,aut tufH ante iuuentam percunt. Q^ui curuati cx hancIationc,aut tuiS,cffiduntur,aa tcpubcrtatcm intcrcunt. Q_uigibbi cxafthmatc,aut tufTi fiunt,antcpubcrta tan moriuntur. DcfidtComcncumlacobi. I^» Aphorifmus. 47. Quibufcuncp phlebotomia , aut pharmada confertjhos uercphlebotomare, aut pharmada darcconuenic Q^uflcuandifanguinefunc,autmcdfcamcntopuiga di,^ ucrno teporc , ucl cultello foluendacft ucna, ud mcdicamcntum adhibcndum. Q^uibufcuq^ ucng fedio,uc! purgatio , cfi mcdicaiS 10 cottClUt,h(^uerc purgare,ucl ucna inddcroportcc, Dcfidc Cdmeatum lacobf» Iaco.s,apho. N ^ Thc* Digitized by Google t/CO» Thc; I>co, Thc, I>co, The. Lcg, P A R T I. AphonTm«5* 4^ S plcnetids (tjperucntens dyflcnteri^,bonS^ Licnofis , ^fificultas jnteftiaprurn fupcruenfcns , Iboxaoeft» J^icnoiis 5 difficultas mtcftino^ fupcr ucn£es>bonu^= GeBcit Coiiicntuni lacobi» Aphorjfmus» 49: Quibufcunc^ tumores podagrici fiunt m qua dragmta dieba$ defcruefccntes reOdenc ♦ Podagricimorbi^inflammatioae fedata ^intra ^ua- dragefimum diem defiftunt. Q_uibufcunc3^ morbipodagricifluntjhi fcdata in qua 4ragmta dicbus inflaairaatione finiunc. pcficit Cpmmcntimi lacoHt Apborifcms» 50^ Qtiibulcuncp cerebrum iurfum cocutf tur , nc cefleeft febre,6C fellis uomitum fuperuenire. Q_utbus cercbrum prgcifum cft, i^sfebrem p SchUi^ uomitum fuper uenire neceiTe eft» Q_^uibufcunq^ prgciditur cerebru, his ncccfie febre , ^ biiis uomitum fuper uem"re» peficit Comcntum lacobi/ Aphorifinus^ ^U CJuibu(cun<| fanis dolores repentc fiunt in ca pite,etcotinuouneuocefiunt»etftert5t,pereatia fepte diebuSjfi non eos accipiat febriSf Q_uibus bcnc ualentf bus dolores fubito accidunt ca- picis,ftatim^ obm utefcunr, 8c ftertunt, intra fcptimu diem pereuntjnifi febrisprehendat, Q^uicunc^ fani dolorc capitis repcntc capiutur Sc fta tim muti fiunt,<S;:ftcrwnt,in feptem dicbuspcrcuntjni ii fcbrisapprchenderit. peffcit Comcntum lacobf ♦ ApbonTmus» ^z: Intcndere oportet SC indidu oculorS in fom^ nis.Sienim quid albf appareatcomiffis palpo bris^nonex diarrho2aexiftente,aut pharmatia? potione,ma!um fignum&T mortale ualde* Oculorum fufpcAionespcrfomnum obfcruarc opor tct.Nam fiquid candidg partisinfpicitur, palpcbrisnon undiq^fibi commilTis,nccaIui fluoraut medicamcnti potioin caufaeft, prauum hoc fignum Ictaiequc ad' modum eftt Pportct uero 8c confiderarc oculorum xn dormien- «busfufpeAioncs. Namfi quidalbum commiiRspal- pebrisfubinipicf tur , neque exaluiprofluuio , aut me- dicamenti potione iftud cpntingat , malum ci| fignum ^letalcualde. pefidt Comcntum Iaa)bi, ^phorifinus* 55^ Ddlpienti^ cumrifu quidemfedas fecurfo resjmokftafuoro cum triftitia» Pcliria qug cum rifu afcac^untjtutiora funt $ q fcrio Defipicntiae que funt rifu fiuntafccurioresjquf ucro ^uw ftudio,per^"cuIofiorcs. Dcficit Cdmentum lacobf : AphoriTmus 54. In acutis pafllonibus cam febrc, I«<S«ola fc fpiriamalumt Thc, Lco, Thc, VI Ift affetibus acutis gui affligatit cum fcbri fufpiria lu Thc» (Tcuofa mala funt» Inacutispaifioiubusqugcumfcfarcfunt» Iu<fluofa Lco» fuipiriamalum, Defidt Gdmentum lacobi, /^phorifinus* 55» Podagrica dC maniaca , uere&T autiino mo.^ Uentur ut in pluribus. Podagricimorbijucrc^autumno magna expar- temouentur, DoIorcspodragici,ucrc5<Si:autuno magna cxpar- tcmouentnr. Dcficit Comentum lacobi, Aphorifmus. 5<^» In melanchohds xgritudinibus , periculofk cruptiones,autapopfiam,autepiIepGa,autfpaf' mum:aut cedtatem,aut maniam Ggnificant. Atribilarijsmorbisjin periculahgcdecumbitur , ftu porcm corporis,aut conuulfionem, aut f urorcm aut cae citatemindicant» Inmorbis melancholicis , adhf c periculofi decubi- I^o» tus,ftuporem corporisjucl conuulfioncm, uelfurorcm U?I caecitatem fignificant, Deficit Comcntum lacobf , Aphorifmus, 57. ApopIetidjmaximefiunt«etatibusa,4o,an> nisufquead<^o. Stupores attoniti^potiifimum cueniunt aquadragc Thc. fimo adfexageiimum annum* Apoplexise aute fiuntjmaximc a quadragefimo an- JLco , - no ufquc ad fexagefim um , peficitComentum lacobi, Apborifmus* 5 8. Si omentum cruperit:necefle eft putrefieri. Siomentumdecidat,putrcfcatncccireeft. rj-j^^ 3i omentum excidatjneceiTario putrcfcit^ j^^q^ Pefi'cit Coment um lacobi, Aphorifmus. ^p, Quibufcuncpa fciatica moleftatis uertebrum refiiit foras S^ rurfus inddat in locum fuum , his mudlagiacs fa^laefunt* Q^uibus a coxcndice infcfiatis coxa reccdit 3C redir, Thc« igs mucores ca in partegignuntur. Q^uibufcu^ a coxedicum dolorc moleftatis excidit Lco, coxa,5^rurfusinddit,hismucorcsfupcrwcniunt» Deficit CQmentumlacobf. Aphorifmus. ^o* Quibufcijc^ a faatica molefiatis ucrtebrii rcQ Ift foraSjhis tabefcitcrus ,&:daudicat, fi n urant Q_ufbus acoxcndicc infeftatis diutf na^rccciTcrit co- The. xsL.^s crus contabcfcit,^: daudi cat^nifi pcruratur, Q_uib^fcunque a coxedicum dolorc molcfiatis diu- ^^* tumo , cxcidit coxa , his crus tabcfcit dc daudicant , B. pon urantur. DcffcitComcntum lacobi. Explicit fcxta particula aphotHipp.cum cxpofitionc lacobi inquofdam eorum» Q_uianon repcritur cxpofitio laco. de Forliuio fup fcptima particula aphorifmorum Hippo . ideo loco cius poncmus expofitionem iViarfilij dc fanAa Sophia fuper ^em f<^t(inapartteulat Aphorifmus Digitized by Google I^co» Jntccio 7.paru aphor» Hippo. Eatus. Bxtre- fno:^fri no ^np fticus. Aucr* Extra- xnftacu friditas dupfr» A P H O. Aphortfmus. r» Nacutis morbi's,frigiditas extremi^ tatum,malum* In morbfs, acutis,fr/guspartwm cxtrc- marumjmaloeft. Inmorbis acutisfnguspartm extremaru, malum, Expofitio iViarfilij fuper Apho. IntcntioHip. inpraefcnti particula.y.sSCuItitrae re- pctere qu^da in p habitis polita capitul^> 6C addcrc alia m uita jquae oia nos docent pnofticari m morbis Sc mor bo^ accidentibus. Specialis tamen mtentio Hip.inhoc I .aphor cft per quoddam accns praeter naturam doccrc nos pronofticari in morbis acutis 3C fupra mortcm f utix ram.Et uult conclufionemifta.Frigiditasextrcmitatii cft malum fignumm morbisacutis.Cdclufioprobatur iic.illudcftmaluquodiignificatapamagnum in uifcc ribus, fedfrigiditascxtremitatiiiigniflcat apamagnii in uifceribus ergo maior nota. minor patebit pcr come tum .Conclufio tn httcraponitur fic frigiditascxtrcmi tatu. fup.apparensin morbis acutis cil malii.f.fignum. Primo adinceliccfcumapho.eftnotadaapho.cdcordia quse colligitur . 4 .apho .apho.48 . In non deficientibus febribus.Et.3.,pnofticorii comi. lo.3c. 4.rcgiminis acu£orum.£;dracnto. 1 5 .colhgitur ctia. 1 5.continencis cap . I xColiigit ulcimo fecudaquarti.ca.de fignis cx par teextremicatuminprincipio. Secundociinotanda utt litas.cft enim prgfens apho. vtilis quantum ad acfliipro nofticum,ut notandiim eil;. Tertio notandacitamplia tiodiccndoq>prgfcnsapho. cd tinct ueritatem in utroq^ fcxu.maxime tamen in fcxu uiriii , in quominus utdcc extf ema frigida eiTe in morbfs acuris.Continet ctia uc- ritatcm in qualibet coplexione 3C maxime in calida , in qua etiaminus uidetur cxtrcma in morh>o acuto cfrcfri da.Continctcciam ucritatcmin qualibetf tatCjmaxirnc tamcn in setatc f uuentutis^in quaexcrema minusproba biiitcrdeberent eflefrigidainmorbo acuto. Q_uarto aiotanda cft conuenicntia 8c difFerencia praefentts apho. ad apho.48 -qtiartf particule.Nam primo conucniunc in figno,quia frigiditateextrcmicatii.Conuenfuntctt am in fentcntia fignificaci , quia intcllfgitur mortale m utroc^. Conueniuntetiam in eo in quo fignificacur gc- ncraliter.quia utrobic^ figmficacinmorbisacut^.Dif^ fcrunt aute , quia iilud in quo fignificatur eftraagisfpe cificum ibide dicendoin non deficientibusfebribus.lte iignum eit magisdcarticuiatum magis ibidemdrcendo cxtrema cfTe frigida,interiora ucro ardcrc 6C fitirc ho- mine.Ice fignificatumagis fpecificii ibide dicedomor taiCjubi hic ponit malu.Ca tamen repctitionis prcfcn- tis apho. eiTc potuic, quia qug utilia fun t repcterc no du bitauic Hip.apho.^.co.d-y .infineilliusapho. E^acdar caput doIetibus.Cii e tin uno locomateria uaand poffk difcutijVn uccduenicnc difcutiac no e incd ucnicns«3e yepeter pFies. Namultoties cribrat hd unS modiii fabu li,ut inu«iiat una margarita. Auer .4. coJF.coirr e t di" (ftafnla in hacparti.cd.iy.illiusapiio. Sn forttdolorc Q uinto nota . Nd foiii in morbis acutis f r iditas extrc niitatu^c.fedinfortiaccntc5i:dolorcdiceatc.Hip.ia apho. 2 7 . In doiorc forti circa uetre , (^uia tii fortc ac- <ides ucrtesadfecuramorbusappcllat. id permorboa acutos accfisinteliigerepotuit. Sextonotadii. Frigidi -tas extremitacu apparerc potin principio acuwrii mor borii Sc apparcre pdc in ^pccffu.Si apparcat in prindpio cft peius mundificado,ut dicetur fecundiiq^ patec 2 .4. ubi pafita eft concordia. 5i: ca eft, quia denotat morb3 ftatim a principio clTc ita maiignii ut ifridcnc cxtrema. Si apparcat iiiproccfTu nd eft tantii maluro , pro quato nd denotatur tanta maiitia 8c morbi acui tas. Scptimo -notandu <j> talis frigiditas non cft folafrigiditas priuati- tfaxojo frigiditaspofitiua^cum tradus comprehendaic HI P P O. ^^ «xtfcmaefTc (ngida refpcw^u tcmpcramcnti pofi^eris; Octauo notandum Frigiditascxtranwatu cft du|»lcx Extrc- qugdam quae perappdncm panorum cttorcmou^ur» mitatii quaedam qu| non.Iiicmaximc intdligitur dc frigiciEta-' fricitas tc qug perfeuerat Sc non cradicacur,ut fumir . z .quarti dupFr * alleg.ca.cahuiustangec, Nononotandu. Pcrcsarc- Auice» aMtatcshai>cmusinteliigcrepartcscxccriores longiaq^ Extrc- afoncc caloris Sc cordc 8C uifceribus qualia funtcnumc xmtas fataincdrae. lO.ajtandum. Exparcccxtrcaaicacum ^^daqc poirumujsfignificarcmulapfr.Primo exqualitacc prf- nr^odj s ma mu»ta. utfrigidicacc cxtrcmitacii . Scciido cx quatt tacc fcciida^ut calorc aiutaco ctc.Tcrtio poiTumus fignt ficarc cx ficu pr |tcr namrajUt fpafmo 8cc. feu cx mottt prccer naturaqualis cftmocusfpafmofus,ucl diminutio nc feu abiauonc motus .Ice cx cafu fcu corruptionc cx- trcmitatu.Hf ccollccta funt.z.quarti.allc.cap .quauis autcm omnibusiftis modis figniScctur , unii cii Sc pri" mum modu cxprclTic Hipp. 1 1 .notandu «^iioc fignii detvct dici mortaIc,ut patct apiio.48 . quartg paraculaE^* denotandomordficatione ^quafi ultimaca multttudi nem calidi apoftcmatisin uifccribus<&:c. Expofitio iViarfili) fupcr cdmcn.GaP. Inmorbis diuturnis. Caf .cdmcntandopraefentcm apho.fic praecedic.Na primo prg mitatin quibusmor^ bis apho.non inceiligatur .Secundo in quomoriK) intcltt gatur cxpUca.udo malii quod fignificat hoc fignii . Tcr- tio cxponic hoc uocabuium acuas.Q_uarco ucrtficat^ darificacapho. DeprimadiacliCjq^fridiQscxtrcmi- taciiucauriiinariiiplancarupcdu&manuiindcftual ^' dc pcriculofa in mulieriiHis fiue dccrcpicis paticndbus fnori>os idgos d; maxime finc fcbrc. Dc fccunda didt ^ f rigiditas cxcr emitam non cft modicii giculoia 1 tmx bo acuto,imo mortaiis d^molcfiiiTima , cii cius ca finc ^ apacamagr^^Scfortioracxfitiain utfccnbus. Dcccc- ciadicicHip.dixiiTcalibt morbii gacutii cffcficut fc- bre cafiffim a Sc cd tinua. Dcquarta didt &c, qtfi h$c febrisiiclincapacenon cftrdnai«lc cxcranainfrigida rt ifmolcedi dcbet ^i^ciTcca&lTimgcxtranitatcsfup, j^ pccr nimia ca.fitzte f ebris 3C Idgc mag^ fi apa fic m ui^ iccribusfup.maior ficcincefiocaloris.Intcrioraaiitfup plccalcfiut,ga di uifccra Sc fupplcintcrtorafugac ficiu: uetofafenguine totius cor^is^fc , oportet h|c uif^cra ce caTiilima 3c cxtrcma BcimmtiSc paucificata f agttf ncciTcfri^iTima3.pptcr quoru cxtrcmorii calidicacon ita paticnt^ fupplc nuUa piic fuftincrc coq>crimcnca ta -p. «. .j tacftarfurarcrumcDcefa^. DubicaturJ Vtrum fri<M ^ tas cxtrcmoru fic morGlis. Et finc argunae cis dicendu ^^^^^^ qific.Inmorboacuco proptcrcas ailtgnacas &mo^fi- ^^^^"^ catas,utefttact:iijquauKfridicascxtrcmo]§£ apparesin ^^^^ diccritica,uc inngorccauibne fitbona ggintaicione \S^ nacurg ad pugna concra matcriam morbi, dc quo r^orc °*>^^* didturquarcaaphorifxnoJ^ apho.58. acai^onchabico rigorcfupcrucnicntc folutiofic. Primonocandii drca cdmcntum q> fdgidicas extrcmic^rii in morbochronico potcft ciTcnwrtalis concingcns feu contingerc poteas^ pccr dcfeccu caloris ^ fuifocaaone , ipfa tii ad mcntcm GaF.nd e giculofa ncc ex fc mortalc fignum , cum noa fit ualdc irrationalc ^ptcr matcria frigida morbi chro nid infridari cxtrcma. Sccundo iwtandu q> uifccraapo ftcmata trahiic iicuc ue tofa^ga ficut ue cofa trahit a caU dojfic ctia trahut h^c pg ucheme te caliA'tace>qpuis et trahanc ^g uchcmcntiam doloris, undc haecattra(fUo 2 cdtranatura 5^ uchemcnter nodua naturg &c. Aphorifinus. %*. In ofle a^oEantijCaro limda^malatn In oiTc3egrotantc,caro liucnsjmalo cft. In oiTc qegrotantcjcaro liuida,malum cft» EspofitfoMarfilgfuper^ho. i Piisapho.continuatad pccdcnte hocmodo. Poftqp ^Hip4 p<^deti aph.docait fignificarjg ftridiate extreiw' laco.s.apho. N i^ Tlie. Digitized by Google OiTcs putrcfa «ftione i dtcana» Oitis \ aegrota tisbo— »u indi f3n(ia< l^ruerc , quid. ec Ituedo a: liui- dus co- jaisca. Iviueda eatum m morb/s^acutis, n uqc docec proaoihcari m mat 2>ooirispcriiuida(ion^mcarms.£t: uulchanc concluiio »cm q^ caro liuida cft mal u %num in morbo olTis. Co duilo probatur ilc.iUud eft malum Bg^^i^ quod iignt iicat; pcirimaai 'pufrffavff ionem oiriSjfed liuiditas carnis eft huiuimodi.crgo ^c.illud eciam eft malum quod fi- gnificatcongel3tioncm<&r caloris naturalis extinctio- xiem. fedJiuiditascaroiscft huiufmodi. igicurmaiorcg notae funct&J minorcsiu comcnto a>lligunpur. Conclii ll0ialicccrafic{>onicur. caroliuida cftquod malumin oi& aegrotancc Primo ad incelfm apho.cft nocanda co cordiaquae habetur infcnceatiaquartaquarci. tra<fiacij quarco.cap.dc figoiscorruptionisoiTis,ibi (Ec cumdi- fcoopcricris eam , ) Sccundo cffc nocanda ucilitas<^c .eft cnim utilisad"debite Afccrncndum anpars iitputrida uchementcrueluoa. Tertionotanda ei^ampliatiodi- ccndoprjroo q^ noa folum in olfcapho.continct ueritace &4iu quolibec fpermatico mebro circundatu camcjga tamen os contingit maxime forc carne circundatii. ideo pcr«:olorcmcarnis maximc cxplicuic iignificatione in oiTc aegrotancc.inoifecciam omni contincc apho, veri- tatcm. Q^uarto nocandum ad aropliacionc q> non folii tnfgrocantc olTc caroliuidamalutn cit/cdctiamecon- tra m f grotancc carnc os li uidum malum . In primo ta- mcauc aotiori Hip.pofuicaphor. plus.n. nocificacur os pcr carncm ^ cconcra,cum caro circundcc osmagisfuf- bi^AafcnJjbus. (^uinfo notandum . Apho.cocinec ue ricatem in oifc f grptante qualicunc^ morbo > quiafolu- tionc contin uitatis aut mala ft>mpIcxionc. Scxto nota dum.SupermalamputrefaclioncmolTisfignificarepof fumuspcr multa,ut paccc per Aui.loco allcgato. Primo pcr colorem ucIocoprgfenti.Sccundopcr faetorcm.cum cnim f ftor iigniiicet putrcfactioncm , ut aiicgatur pri- mo|»onofticorum.cap,vlamo.nimius fgtor carnisni- miam iignificatputrefacflioncm^in oiTc crgo f grotantc carnis fstor nimius mal us cit.Tcrcio iignincat ur g mol licUm <5^duritiem. fi.n. impoiito carnis ftilo aut tcnta f n carne nimiarcpcriacur mollicies,ut ftilus liberg pcr- tranfcatper carnem nimia putrcfadionedenocatama- lum comprchcndimus.ex cali uero n^iollkie coprehendi mushocmodopucrcfacftioncm, quiapcr putrefacftione diifoluuncur parces carms. vnde per cxcraccionem hu- midiaccncroad drcunferenciam diifoluicur concinui- tas carnis 3c apparcc caro in fupcrficic humida. Ice ctia cx moUidc apparence circa os coprehcndimus putrcfa- <flioncm panmculi coopericntisos<Si: in fupcrficie ofCisy u% ccdat aliqualiter os.Itcm eciam cx afpericace oiTis co prcljcndimus malam 5^ uehcmcncem f uiiTepucrefacfcio npn qus cxafperauerit & corrofcric oiTis fuperficiem. Iccniin piresgrocancemalum ilgaificarc poifumuscx: |!iminuca uci ^lata fenfacionc carms circunftancis,qua ^blacione uel diminucionc coprchendicur pucrefadio- nm caliccr proccifiifc utabftulericfcu remiferic fcnfa- ^ionc^? . Et pcr oppolitum bonum in olTc aegrocancis ii- gnificar,e poiTumus primo per calorcm camis, ii liuidus eft notansprgfcntiam fpf ricus 6c caloris nacuralis mul- ti.Iccm ctiam per dcbicaro cenacicacem carms , debicam eciam oifis rciiftcnciam Sc carnis circunftancis fcnfatio nem.Adpropolicummagis uenicndo uno folo modo ut f ft di<ftum,quia colojrecarnis cirpunftancisoiTi f grocan %i iignificare docuit. Scpcimo nota, Q^uauis propric li ucre fitrigcrCjCamcnliucdofumfcur pluricspro colorc cinericio ccndencc in nigrumqual/s eft plurifscolor al- buminisouialiqualiccr ais^gnp fcu fumo dcfumaciqui color liuidus caufacurpermortificacioncm calofis. pcr liuidum coloreni inccl|igf ndo uiride 3C pigrum qui pnj pes uc dicecur mordificationeiii denotanc calojris. Q^st VLQ nocandum . Liuedo carnis caufawpocefi: ab intpinf?- po^q^iapropcer forruptionemoiris^autctiam proptci? proprium defc<ftum caloris carnis. Porcft cciam aufart a|> ^mfeco , ^uiaprimoa yccoloiraai^ t^m msu^. VII ^recomuodente^utibi morciH^catofangiuQe «Sc^fpiritii color caufetur liuidus aut uiridis aut uiolaccus. Ad pro- poiitum maxime hic loquitur H<pp>deiiuedinecaufaa ab extrinfeco Sc fequcnte oiTis putrcfadtione quam co fequi taliter coprchcndcrcpoterimiK coprchcnfo prfino <j> os ggrotabit $ caro apparcac fana, qpuis cciam liucdo carnis ab incrinfeco 6C proprio carnis dcfecflu prouenies iicmaIad;magisfouensolTisggritudinem. Nononota d um . Talis liuor carnis mal us cft pcr uiam figni Sc pcr uiamcaufg.Primopcruiamfigniiignificans quoddi- EflEc- Aum eft 3c in comcnco ponicur. Ac etiam per uiam cau cfius fi« fae,quia caro fic liuida fouet corr uptfonem oiTis,iicut ef ?is cag" feAus confimilis caufae fuam refouctcaufam , ucignis fuacaoi lignem^c. rcfouec Expofitio Mariili) fuper co . GaF. Non .n.Galenus in comento prgfenti folum ucriHcat apho. E t dicic fic<j> fpccialis color , quia liuedo non indi- cacparuumpericulum ia f gricudinc oiTis, quia fignifi- cacpeffimamputredmem.f.olTis 3c congclationcm car iiis circiidancis os 3C excincfcionem caliditatis naturalis, Aphorflmas* 3» lauomitixfinguttas^dCocalimhcLmzhxm* A uomitu, iingulcus 3c oculorum rubor , malo eft» Thcof AuomicujfingulcuSj^S^oculorumrubor malum» X^co* Expofitio Mariilij fupcr apho. Prgfensapho.ad fccundum concinuacur fic.Poftqua Hippo.docuic pronofttcari 3c fignificare i n morbo oiTis per liuiditatem carniSjnuncdocet pronofticari in uomc tu feu fignificare, Et uuItHippo. conclufio nem iftam* finguItus5;:ocuIirubeifuntmaIuminuomitu.CondijE iioprobaturfic.illa funtmalafeu malumquaefignifi- cat apoftema eiTein cerebro uel in ftomacho.fcd fingul- tus <S: oculi r ubei SCc.RgmRccint SCc. crgo maior nota eft.patetminor in comento. Goncluiio in littera ponit. Singultus&oculirubeifuntiljp. quid maluminuo- mtcum. PrimoadintelFmprffentisapho. eftnotanda concordia. 1 3 .tert^.tradatu. 5 .ca. de fingultu. in fine in parre primaan libro apho-dicitur. Secundo^ftnota da utilitas.cft cnim utiIisprgf?n§aphQr.ad iignificanda etcomprchendcndum apoftemaeiTein fiomacho autce rebro. Tcrcio nocanda eft ampliacio dicendo aphor .ve rificari in ucroqs fexu,S:: in omni complexionc cc gtate» Q^uarco exprghabicismemorandum uomicum eifc mocum jquo ftomachus cxpellic rcm in ipfo exiftencem. Subucrfio ueto cft motus quo ftomach us nititur cxpef lere 3c noncxpellit.Naufca uero el^ appetitus 3c inclina tio ad hosmotusftomachi exequcndos, Q_uinto nota dum.Singultum efTemotumilomachi cotracftiuum fa (ftum multiscauiisutquintohuius, ideoeft ficutfpaf- oius.fjcuteniminfpafmonon proporcionaco admatert am fic concractio propcer f ugam are nocencc 5c conacii pluriesad ipfam ab^cicndam ficconanceftomachorcm nociuam cxpcllere aucfugience rcm nociuam cocrahic ftomachuSiS: fingulcum facic. Scxconocandum. Sicuc in uomitufinguicuscftmaIus,icafnfinguItu uomicus cfti)onus.pcr uomicum cnim expulfamaceriaccffacfitt guIcusucpaccc.perAuiccn.lQcoallcgato. Septimono tandum.Rubedo oculoru aliquado caufatur a ca excr? fcca,utpropterfplcndorem nimiumaut pcrcuiTionem uel fimilcjdc quo ruborc no intelligitur in prgfcnci. Ca tur aliquando acaufa fn crinfcca,(S!: hoc iicl propcer pro- priumnocumcncum oculorum uclpropcer nocumen* tum eis acercbroautftomachocdmunicatum.exiftcn- te em"m calido apoftematc in ftomacho aut cerebro caW- di eleuanturiiaporesadoculosoculorum fanguincmin flammatcs,unde r ube<b oculorum caufacur,de quoVii boreprgcifcin^dlisiturinprffccti^Sunccrgoiftamala Diaitized bv BxpoHm Singu! tus caij cophc fiuus. Singul Cusa<^» Google A P H O, Expoiitio Mariilg fupef C5mefi.Gai*. Q_ualis pairio. GaF.comencando apho.duo facit.Pri fnocomentat hancparce,fingulcu&.Secundothanc par tenisoculi rubec.Oe prima dicit iinguitum eile Itoma* cho,iicutfpafraum;ieruo prouemencc ab humonbus nociuisaliqaandonocencibus toti itomacho ah'quad> Soli ori iloraachii^S^ ideo fuperuenience uoraitu neccf- fe eft ftacim quiefcere iingulcum,<&: ii non quicfcit,ita- amiignificacur apoftema eiie in f undamento neruoj^> quiain ccrcbro uei ftomacho.De fecundo dicic ruix>re oculorii iigniiicareutriiq?-f. apoftema ccrehri ac ecia ftomachi 6Cc, Notandum (^licec multis ex caaiis dC multorum compafTrone mebrorum iinguitus acciderc poiTic utpacecalIeg.loco>dearticuiacur canicn ad iigni- ^Scandamquodpofitueftincome.perrLiboreoculo^. naper remanenciam {ingultusfoiiciqaiefccrepcr uomi t um coprehendic caufam elTc fixam ^ccper rubore ocu loiSi coprehendicur caufam elTe ffxam icerebro uFj ito machocum ali^s iimitationibus apoftcmacum cerebri Sc iromachi poiicis ia locis particularxbus» Aphorffmus^ 4» In fudorerigor,maIum, Thc, Korror afadorCjnonbonoeft, T g^ ■ Afudcrehorrorjnonbonum. ExpoiicioMarillijfuperApho. _ Pr^fcnsapho.iicconcinuacurad prgcedetem pofti^ Hipp.in projceden ti apho.tecic quod cft diftumjniic do cec ilgniiicare in fudore per faperue cum auc ngoris ap parentiaai.Ec uuit Hip.conciuiioncm iftam . Rigor ap- parcnsinfudorceftmaius. ConcJuilo probatur iic. il- ludeitmaium quod ilgntiicac naturamciTc territa in copiendo criiiai^fed rigor apparens in fudore iignificat naturam CiTe terruam , ergo maior nota cit.pacebit per liafis. commentum minor,conci uiio lic in iittera ponic , Ri- Auice._^goriuppie appatcijs. in fudorecit: quid malum. Pri- Sudorismo adiuteiieccum apho.elt; notanda concordiaj quf fa can. ii- micur. I y.cocincntis.Z.cap.de fudore. habec-iecunda gnifica quarricapi.de.lignisfumptisexfudore, Sccudo citno tiuus. tanda utiiicas adrecte fignificandam in critico fudore. IKigor Tertio eit notanda ampliacio dicendoipfum uerifica- multi- riin utroq^ fexu.6<: in Oiaetate <&:cdpIexione. Q_aar- jpiicitcr to notandum <^ hic loquicur de fadore crizico, Q_uin- tonotandum.Kigoraiiquandofumicurpro frigore ca firquencerecrac^rionenj caioris propter Iparilonem cho- leric^ macerff fupra membra i^enfibilia cum qua co tra ccione eft motus membrorum concuiTmus/umicur ali, quando pro quocfiq; frigore aac typo.quo fecundomo- do fumicur in propoiico. Sexco nocadumq» caiis rigor cft malus per uiam llgni.iigniiicat.n.natura ciTc ipote tem ad complenda crtilm 6c fucciibcntcmmaterif mor hi:t6c ideo cu tentet facer c criiim per fudorem gdj^cna nocumentu materias terretur 3c retrahic calorem. Expoiitio Mariilij.fuper Com, GaF. Q^uod. ludicatoria. GaFiCommcntacurapho.iic-di- ccnsi-iip.dixiiTcalibiq^accidcntia crifis facientia cri- Hm fanc lignum malg crifisautmoraSjquianatura ter fcturin iuscomprghendendis.fugiendocrgo morbum rigor «^ufaturmaiusin fiidore» Aphorilmus. 5» In manfa dyffinteria, aut hydropSj aut ex> taOsjbonum. Thc, ^^3 infania difficultas intcftinorum , aut aqua imtt cutcm,auc mentisalicnatiojbonocit:. E-eo* A furorc difficultas inccftinorumjucl aqua tntcrcii «cmjuel mcncis alienatiojbonum. Expoficio Mariiiijfuper Apho. Apho.prgfens ad prgcedcntem continuathoc modo. Poftq^Hip.inprxcedentiapho.fcdt quod eftdiv^lum, auc docct fignificar€ in inaiua>Et uult codufiose tfta. H I P P O» 100 Cyirinteriaauthydropsautintefiomaftfg cft bofluo». Cocfo ^bac ficillud eft bonum quod iigii^ cura ma- niae5feddyfrintcria^c*efthmdt,ergomaior,e no.mf Auice. nor patebit . c6 cfo iic in If a poniturjdyirintcria aut hy Maniac dropsaucinccnliomaniaeeftquidbonuinmania. Pri canon mo ad inceifm apho.cft notanda c6cordia,quf habetur figfia- quancuadparccmprimaprimacert^ ca.de mania c^tm tiuus. ad fccunda partem de intenfjone pdt intelligi. 5 .huius c6men.6- Secundocftnotandautilitasdicendoapho- rifmii cfTe utile in iignando 3C oftendedo mania faluti- Hy - fcra. Tcr«o eft notandaampliatio dicendoapho.ueri- drops £cariin utrocjg fexu 3c in 0! g tacc SC c6pIexione,n6 fo quid^, Iii in mania,imo 3c in alijs cercbri pafTionibus» Q_uar to ex p habicis memorandu quid fic mania aut dyiTmcc ria_Per hydrope aute inzelligit Hip. non folii ucr a hy dropem,fed que cunq? tumorem ucncris, dato <j non ;p ueniac propter hepacis palTionem . Incclligit eciam 5 hy drope tumorcm cruriii uel pcdu. Q_umto notandum q> hydrops au t dyiTinceria d^c.quia iigmficat diuerfio- ne matcrif a ccrebro ad ifcriora mebra <S:c.idco ffit qd^ bonuminmania. Scxtonotandum utcuitec dubiii q^: ^ uis tntenfio morbi de fc ii t mala, camcn uchcmes in- tenfiomorbi cu conftantia uirtutis maxime poft figna digeftioniseftbonaproquato figniflcat natura no eiTc tcrrita Sc pigra,imo acuta excitata 3c conante contra matcriamorbi.di^io hoceftbonum figfians falute <»%• ta manig,quia nacuta no fuftinetmorbum magnii tgc l^gOjUt coifrquinto huius comen.y,3c non fijlum in^' tcnfio talisinmaniaeftbona^imo etiain naorbis alj^, Expofitio iMarfili) fupcr comme.GaF. Difttcultatcmquide. Gaf^comcntandoapho.duofa dt. Primoc6mencatapho,pcer hacparte extafis.2.fl lam parcem ucriticac 3c c6mcnt3tur. Dc prima dicit dylTinteriam 8c hydropem poflc fignarc falutcm ma- nig fignificacdo res nociuas mutan a capite ad infcrius.; Ced difficile a longe a ueritate u r extafim figfiare falute mani9,cum fit rationabilius ipfkm oftederc augmcntii ^fanitatcm. Defccandadicit,q^ipfeintcIIigitpcxta fimcontinuitate<S^manigfortitudincm.namdicitfevi ^. diiTcqucnda maniofum habutfTcinprimis^a^ania, ^^^'* quf pofteaaugmcntatafuitcafalutis.a: redicns Gaf. ^"'*'" adfe,quiafblusfpeculans iueftigauit forcicudine mo- tusmaterigmanig fuiiTc cam falutts ficut in acutemor" bis acciiaforriafuperucnicntiafuntcauiabongcrifis. ApHorifinus. 6^ Tn aegritudinediutumajafaftinentia, 8C egc^ ftiones cfaolerica,maIura» In morbo diuano 5 «ncdia ^3C dcic<Saoncs fincc- Thc. rc,malofunc. Inmorbo dtuturno 3 fafti<i*ipi dbi, s5^ deicctioncs Leo. finccrg malum. ' - Expofido Marfili) fupcr Apho. Prffcnsapho.c6tinuat fic ad prfccdcnte. Poftqua Hippo.in prgcedenti apho.fecitquod cil Actum nunc docct pronoiticari in morlx> chronico.Ec uulc Hip.con cFoneifta.prc^ratioappcticus 3c cholcricg cgeftioncs mala funtinmorbochronico.Conciufioprobatur fic» illa funtmala quae fignificant ddbilitatcm appeatiuae . : uirtutis 3c inilammationem fub^ntificg humidita-' «s mcmbrorum . fcd proftracio appcti tus 3c cholcri-^ cgcgcftiontefunthuiufmodi.ci^o^S^c. maior cft nopa* patebit minor in notandis.Condufio fic inlraponi tur.i proftratioappctitus 3c cholerica: ^cffaones funt ma- ie in f gritudinc chronica 3Cc. Primo ad intcllc<9:ui» apho.notadacftc6cordm,qug h^ct quatiim ad illud quodponi cdcabiiancntia fccunda quarti trac.prio ta* <k fignis fumptiscx appetitu <S;;fici,5^fpcdaIttf nlonga ^lTintcria ftxto apho . apho, j . Scciido n ota^ utiU^ iiOSt €ft,&,pi}s aphoriCmus atilis qptu ad iigfiafidumia laco.s.apho. N ii^ Digitized by Google flsocbo ditotdoQ. Tcrdo notada e0c mpUsith iitc^ donofolu ufrfficarf apho.i aiorbo uno chronti^aimo in 01 ctiam <n utro^ fexu f n omnf «etate et copicxf one. Q uarto notandun) 9»profi:ratfo appetftiua f n morix» chronfcocii:miiItummala,cumenim morbus chrom- cus cgcat propter fu^i longf tudi ncm fuftentatf one utr-' tutfs^ iltproftratfo ufrtutfs amor cft 4c mortc , undc . fnmorbochronfcocumfolcatfntedf appcatus propter Appctf j:cfolution?m aut prgfentfamhumorumfrfgfdorum m tusad, ftomacho,fiprofternaturappetftus cft malum fignu, pcrappetftum fntcUfgendofamcm prgfcnte,ficut pro- ftratfoaj^tftusadpotUjfcunonfitfrc cft malu fignii f n fcb.acuta notans debilf tatem appetf tf ug ufrtutts , ur -. patctfccundaquartf. Q_ufntonotandum^per cholc j|^^™ rf cas cgcftfones fntcUigit egcftfones de cholera rubea «jiolcr^ ud nigrautrfdf ucleruginoia,utpatetper Gaf. in com ca qufd |jjento.<5^crcdo<^hgdcbeatcffcun(fluofg qug cgones ^uis nonapparcaf lortcmcrito materi g morbi chroni Cfj^pptcrtamcnnimia putrefectione caliditatis prgter naturaapparcnthg cgcftioncs<S? apparer unAuofitag proppcrinflammatas fubftantialcs humiditatcs, Expofitio Marfilij fupcr Comcn.GaF. Faftidfum, GaF.comcntandochdumapho.duofa' dt.Primocxponfthanc parte,abftmentf a 8Cc, Sccfido hancpartcmjCgeftion^choIcricg. Dcprimadidt fo- Ism abftinentiameffemalam in morbo chronico cum euadendbus.f .cum extra per morbu chromcu ^cede- tibusfitfolitumfntendiappetitumproptcr caufam df- ccam qug abfti ncntia pcior cft fi confcquantur cholcri- cg egeftioncs. DcfecundadicitHippo.intdlexifirecho Icrfcasegcftionesillas qu^ funtdc gcncrc cholcrg ru- bcg ufridis uel eruginofg fignificantes fubftantificam humiditatem iocenfam a calore febris» Aphorifinus» % BxmuItapotatioe,rigor fijTdcGpietia, mala* "'*'• Exmultapotionc,rfgor,3utddirium,maloeft» Lconi, ExmuItapotationc,rigor,<S:dcfipientiajmaIum,. Expofitio Marfili) fupcr apho, Condufio apho.cft ffta.Rfgor& defipicntia puc- Qientcsexmultapotationcuimfuntmali.Condufio ^ batur ficilla funt malaqug figmficant fufibcatione ca- lori s naturalis Sc uehcmentem cercbri lgfionem,fed ri- gor cft huiufmodi ct dcfipicntia ex multa potatioc SCc^ crgo maior eft nota.minor ftatim patebit. Pri mo ad inteUe£rtumapho*fftnotandaconcordia,qug habgt in fpntcntia in generali.£<j> cx multo mno firigidg ueniut pairiones.fccundo de acd^entf ^morbo cap.i i}. fccuda Potato ibi (Caufa frigidimorbi. ) Secundo cft notanda utili riis SCc ta§, coprchcnditurcnim pcr hunc apho.^ potatio 3c brieta- cbri etas cft mala. Tcrtio notatur ampliatio dicendo %is ca - aphorifmum uerificari in utro(j fcxu omm' |t:^c 8C co- no pra plexione. Q^uartonotandum»otantcrcircdictii mul cticus. ta,quiafipotatfofitpauca polfct rigor proueniife utl propter difiblutfoijem cholericarum matcrierum a ui- R^or Qo,ucI proptcr acuitatem uini 6c poteQtiam,fi aute po quid. t^tfo fitmultaprobabilc cft^ propter fuifocatione ca- lorisproueniat naturalis. Q_uinto notandum.Pcr defipicdgorcmintdligit quacunc^ cxtremorum uehemente «a a^. infrigidatfoncm, qu^uis cnf uinu fitpotcntia caliduni, non quantu tamen fu6Fiden ter 8c mult^ quatitaris cxi fiens fufibcando calidum materialc 8c prohibendo dus difpofitioncm<Si:tranfitum admcmbra hunc rigorem caufat. Sexto notandum. Pcr defipicntiam intdligii; corruptfone opcrationuintcriorufn^qu^corruptio ^ qugdacbrietas,qu9 etiam corruptioperftucrat, Expofitf o Marfili^ fupcr Com . GaF. f ^ Q^uodquidcm. GaF. comentando apho. duo fedt^ Primo cdmcntatur hancpartcm,cxmuItapopittoQC et dcfipi cntia . Secundo hanc parte , r^orem . Dc prim«| ^cit auJli«ir$^ub(umHfpp,fnccUex(irepftBUiItl|o^ Vli tztknmmvHtvm ufnumbibf ttfm,a<f quatsrpotatfone fequitur defipicntia repleto capite ianguinc 8C uento^ taribuscalfd^'s,idcocorpus ad tadum inucuitur calidii fup.hoc cft fccundum plurimum , rcpletur aute capm fanguine proptcrcalidftatcmcapit^auino£a(^^:am tra-i herc ad fc fanguincm,aut rcplctur caput fenguine pro- pter cxtenfioncm 8c rarcfecSaoncm iknguinfs a calida facflam. Dcfecunda didt rigorcm laro conringerc iu' uaiibus,fcdfcnibusfic,quorum calidi tas eft cogdata, quia fupplc rcmifiarcfped:u calf ditatis i uucnum 8c cft ejfUnctz^Sc ficfupcrata nimio uino fup.apparentcr^o. rc,ficutfolct Eamma ignis multis hgnis appofios cx- tingui,d: luccma m ulto oleo appofito» Aphorifinlis. 8* Ex apoftcmatis intus ruptura,diflbIutio uo^ mitiis,& dcfedioanimife A uomice r uptionc intcma re^utio > aut uomirio, Thco^ aut anime defcctio accidit* A tubcrculf intus ruptione,cxoIurio > uomitio, aut ^*^^ ammidefcdiofit. Expofirio Marfilg fuperapho. Nunc Hipp.ponitqu^dam figna figmficantia ruptu ram apoftemaris ftomachi . £t uult condufionem ifta^ Vomitus 8C defccftus uirtutis fcquuntur ruptura apo- . —^ ftcmatisftomachiintus.Condufioprobatur fic.illa fe quuntur 8cc.qu$ fiunt conantc fitomacho expdlerc no duammateria>feditacft<5^ ifta cotingunt ftomacho». crgomaiornota.minorpatebit* PrfmoadintdlectiJi apho.eft notanda concordia,quae habetur quaniu ad partcmprimam.n.tertg.trac.4.cap.primo de apofte maribuscalidisftomachi,quantuuero ad fecunda ha- beturfecundaprimidoct.cap«uIri. de caufis dcbilitaris dfc.ibicxfummacarumdi^.colligitur etfa ^^^^^^*^ AmcS 1 4.Contf nentis cap.tertio* Secundo eft notanda utili- g^gg * tasjcftenimutilisad debitc coprchendcndum apoftc-g. ' ma ftomachi intrinfccusfore ruptum . Tertio notada e ^^J^g" ampliario ampliando comunftate apho .utric^ fexui om ^ ^^^- tu f uti 8c coplcxioni, Q_uarto notandum. Apoftcma 2^/^ potcfteffcto ccrebro&membrisfpiritualibuspulmo'-^ ^ ne plcuradiaphragmate 8c corde 8cc, Poteft etia cfi^e ^^* in natur^ibus feu nutritiuis,ut in ftomacho hepate 8C intcftinis . Poteft ctiam ciTc in mebris gencr atiuis . Hip- po.tame foliusapoftcmaris|i:omachi fccft mcntionem, uttangiturincomento. (^uinto notandu. Pcr tale apoftcma intdligit qualccu^ apoftema maxfme tame fenguincum apoftemailomachf,ad cuiusruptura pro- pter maiorem ipirituum cuanefccntiammaior fcquitur mrtutis defecftus . Scxtonotandum. Aphorifmus co» tinct ucritatem^fiuc hgc ruptura iit fecfca a natura fi ue per partem . Septimo notandu notantcr cite dicftum in tus,quf'aquauisadrupturaintcriorcm ucl exteriorem fequatur dcfcAus uirtutis,ad exteriorcm tamcn no fe- . quitur uomitusnccciTario^ut dfcctur. Octauonotan- dumnotantcr fequitur uomitus,quf a tranfeunce mate- riaapoftematis ad concauitatem ftomachi irritat fto- machusadcxpellendum &:caufat uomitum , maxime apoftematccxiftcntcucrfus os fbmachi,quia exiften tc uerfuspartem inferiorc fequct fcccifus&non nccef fario uomitus. Nono notadum c^ ctia fequit defedus ufrturis,co qf eo rupto tali apate euancfcunt multi fpi- ritus 8c refoluuntur 8C maximc fi apa cft magnum, Dedmonotandum.Signorum figniffcantium ruptu Apatt» ramapoftematisftucapoftematumintrinfccam quse- ficTQ^, dam funt communia,ut dcfcctus uirtutis fcu dcbilitasj ° diucrfitas in pulfu 8c plura cnumcrata fecunda primi* capitiilode figcis apoftematum . Ad propofitum tetigit Hippo.unum fign^mfatis proprium ut uomitum , 8c imum comune qui a debilitatcm uirtutis, comune eft ^imomni euacuationidebilitarc uirtute,quinta apho n£ttiQ^ conKn. 5 7,1 afiusu mulicbrid^c* E^pofitfQ Digitized by Google A P H O R* Expofitf o MarfiliJ Aiper co. Gaf* Tuberculum. Gaf.comentan4oapho. ptoce^tHCi Pnmo exponit hac parte .cxapoftematis itus r uptura. Secundoexponithancpartem.dc£ed:fo autem. Deprt ma dicf c hoc di&um Hip»importare fix>machum,^a uo' f3Utusrequiturrupturamapoftemaasfi:omachi,redrup turam apoftematis ped:oris uel pfonis non fequiti uomi tusfedtuiris& aliquando fuifocatio^rupturam etiam apo&emat^ inteftinorum fequitur egejR:io faniei . De fecunda£acitquoddi<fi:um cftdfcensjomnem rupturam defecflioanimicomitaturexeuntc calore naturali ficut moitrauitalibi Ga. &c. Aphorifinus» ^; Iti fanguinis fluxu deCpientia aut (pafmus, malum; *^^* A fanguinis profufionc mcntis commoao aut con - ^uulfiomalocfi:. ^^» A^fluuiofanguiSjdefipientiajaccouuIfiojmalum» Expofitio Marfil^ fupcr apho. Pracfensapho.continuaturad praecedcntcmhoc mo, Poftq^ Hip.fccitquod df dlum cftjnunc docct fignifica^ rc in fluxu fanguinis ^ quaedam accidcntia.Et uult co- clufioncm iftam.Dcfipicntiaautfpafhius apparcns i fla 3CU fanguiniscft malum fignum. Conclufioprobat fic» illudcftmalum fignumquod fignificat dcfcAum uir- tutisjdefipietiaautfpafmusaj^aresin fluxu fanguinis r^ huiufmodi. ergo 3cc. maior nota cft . minor patcbit jcum dcfipicntia aut fpafmusfignificct difturbatione uir iSutisftomachi.coclufio ficinlra ponitur. dcfipietia aut .^ ipafinusfup.apparcnstn fluxu fanguiniscft malu fup. ||,uice » ^^jjyn, ^ ^^ intcilc(fcum apho.primo cft notanda con- cordia^qusehabeturadprimaparte dc defipicntia quar . tsquarti.tracft.fccundo cap.dcfluxufanguinis 8C rctcn jf "'^^l^neeius.in fine.ibi(Et fciasq^omms.^Q^uantu adfe*- iangm ^yLndam parte defpafmo habcturfecunda.3 .ca.de fpaf- *^^^^mo.&:quintaaphor. aphor.j.SanguincmuIto fluentc noitl " fpa(inusinnatus6<:c. Secundo cft notanda uttlitas . cft ^* cnim utilis aphor.ad pronofticandu in fluxu fanguinis, iitcfteufdens. Tcrtiocftnotandaampliaao d£cedo<5 a{^o.contf net ucritatem in omni fcxu f tate 6C comple^ xioncvcofitinct ctf a ueritatem in oranieuacuatione fiue ianguinis fiue humoris fiue alteriuspcrquacuncg parte fiat jquia tame ad fanguis exitum ,ut humoris maximc ;^rituofi,quocdam caliditas naturale^ rcfouetur ma-' gaacorporidcbilitasconfcquitur,idcoin fluxu fangui-- mispntemprotulitapho. Q_uartonotandum etiam ad Dcfi-' 2mplf ationcm apho.^ho.intclligi dc fluxufanguinis fs picntf a ^ ^ quacun^caufa interiori uel cxtcriori . Q_uito no ^^jjj^ ^ xandum . Per dcfipi entiam intelligcrcpofiumus non fo- P^« " lum unum defcdtum uirtutisiudicatiuseintcriorisjimo ■ sblationem corruptioncm ucl diminutioncm opcratio- Sium,ac ctiam cuiufcunq^ uirtutisinterioris defcftum* Sexto notandum. Spafin us de quo intclligtt in pr g fcnti cftfpafinus defnanitioncjutcolligipotcftquinto apho» comcnto tcrtio. Septimo notandum.Haec nota difiun- ^onis.aut.intclligenda cft copuIaHuc,maximc utdc- notctur maximum malum in fluxufanguinis<Si mors. 0(flauo notandumq^ defipientiacft mSo fignumnota do defcAu uirtutis . Spafm us et cft malu fignum ct ca.- primo malum fignumnimiam inanitioncm dcnotando» ^alaetcaula,quiamotusptcrnaturammebro]^ ncr- «oforum,4S: caufii uchcmetis Isfionisctdcbilitatis<S^c» Expofitio ^^rfilf) fupcr commcntum GaP. Iftc apho.ctc. GaF.comentando apho. proccdit fic» Primo cxponfthancpartcm.dcfipientia,i5(:: ucrificat.Sc cundohancpartcm.aut^afmusv Dcprima didthunc 9iphor.nobis largiri magnam auAoritate, ct fic fup.cfic Italdeutilem.namalienatioquaefup.intelligiturpcrdc' %imaarc^mturfaaatttoiicin}ficui;aat€d(idc^%r;d€ HIPPOw lol tretnore macuu 3c pcdum procakntc gg ^fcdumot* us uirtutis proptcr qu a e^dcm ratione, quiainaniti&- nem difturbantur motus ccrcbri.i.opcraaoncs ccrcbri, &fup.caufanturaliena£foncs<S::dcfipicntiae. Sccundo dicitq^idcodcfijMcntianon cft forttsin fignificandoma Ium,fediund:afpaiaJocftincurabiIis,&fcqucnsflu3rii fanguiniscftmalafolacxiftcns^iuncfcalpafmo ucro cft pdor. DiatuIamo^fpafmusfi>lusdcinaniaon€ma- lus eftd:morialis,qui fup.fequitur fluxum fanguinis» fed alicnatio iine fpafmo non cft tantum pcriculoia» Aphorifinus^ lo, Inileo,uomitus,0ngu!tus^lpaimus,8i^ ddu pient£a,malum* A uoluulojuomitusjfingultusjmcntis incitatio, aut Thc# conuuIfio,malo eft* Abiko,uomitus,fingultus,dcfipfenta>uc! conuuU Leo. fiosmalum. Expofitio Marfilg fupcr apho. Hippo.nuncdocetfignincarciniliaca paffioncg ap- par entiam quor undam acddentf u.Et uult Hip.conclu- fioncm iftam . Singultus uomitus ijjafmus dcfipicntia malifuntapparcntesiniliaca paflionc . Condufio pro- bat ur fic. Ilia funt mala in iliaca palfionc qug fignf ficac tliacam palTionem ultimam 3c uehementem dcfecfcum uirtutis,fed uomitusfinguitus<S:c.func huiufinodi. cr- go d:c.maior cft nota.ftiaam minor jatebic. Primo ad fntcllectumapho.cftnotanda ojncordia, quae habetur» 1 5. tcrt^ . trac.4. capit.de ilcos.drca fincm .Inquit Hip. cumaccidcritin colica<&:c. Sccundo eftnocanda utili- tas.eft enim utilis prsefensapho. ad comprehendendum iliacapaflSoncmmortale' Tertio cft notanda ainplia- Ucfcaii tio diccndo apho.non folum ucrificari in pafifonciiiaca, pj-oiio- jmo<&:icolicaproptercofimilcm caufemci qua ponic f^cus. prouerifieandoapho. Q^uartonotandum.Pcrpaflio- xieood nc.-n fliacam habcmusintelligcrc pafifonem intcflinoj^s gracilium qux cft oppilatio autapoftcma,auc uehcmes j^^ f -^ dolcr. Q^uintonotandumfumitur.l^.tcrtg.alicgJo^ qoistu co.MuItaefuncfpcciesiliacgpaiSonis. Vnain qua fta:- ^cs.* cus egreditur pcroscseterispeior notand» uehemcntif-% fimam oppilacioncm infcrioram 3c defcccum uchanen tiirimum,in qua nihfl dcfi:»idit infcrius, ct dc qua i co- mcnti prindpio loquitur GaF.Q^uaetoi cft inc|ua e fu dorif tidus totius corpor&%ti<isfumiis cc uaportbus to- ticdicantcs.Itcm tcrdafnquaanhelituscftf£tidus.lte quartainquacru<ftuadocftfgtida. Icemquintain qua egrcditur ucntofitasfgddapcrinfociusultradcbirii. Ad prc^fitummaximcloquiturdcprima. Sextonotan- dum.Vomicus confequitur hacpaflioncm ultanatam, dum ftercus adfupcdora dirigitur .undc irr^atur ftcwna chusadexpellcndum uomcndo .<&:fe>cplurics uidi. Co fequitur ctiam fingultus nimium fi»macho compadm tein inteft:in»gradlfbus.Ic^conf<^uiturcd^n aliqa -fpafinus.f.nonproportionatusad materiam gg nimiu «fclorem intcftinorum 5!:pun<ftionc.Ouf^t etia dcfi- picnd*B «Simanif coicato ccrdbroiKJCumaito mc<iantc ncruocoll^:antcccrcbrumfl»macho&cc6tr3. Vlti- mo nQtandum c^ i&a. appellantur maia,quiamortalia Q. gittficanda ultimam ihacam paiSbnem &c. Expofido Marfilg fuper comcfuGaF. In flc^ Galenus comencando apho« tria fadt * Priaio exponithancparccmUlcon.Sccundo uerificat aphorif* T«rdo tangitcaufamdidaipartcpfima. Dc prifda di citfnifl:a{^fbncfliacaiuW dcfccndcrc infcrius,quod ai^roprictur hufcpaffioni. Dcfecunda facit quc^i di <%um A"ccns.<5^ uomitus non fcmpcr apparct m hac paC:. fionc,&d padentc ucnientcad mortcm, cuius augmen- tata{:^ionccuomitur ftcrcus,ctaIiquando fpafinus ue ziic rn hacpafiii one,ac edammaniae proptcr ncruum ^ ligaatemftcmiachttia^ccrcbroinr Dcmmdl^:^ Digitized by Google PARTL tcftinamouerxadexpellendu egeftfoiiem cwanp^tinn^ •tur^qua expellere per infcrt us nequcunria proptcr con^ cluiianemfeuuehemence dauiione uie rup.infenons anguittofemouencur ec non nacuraiicer adfupcrtora pel Pui3Ja»4endonociua. Dubjcacur.Vcriiinqualibetiliaca paf^ |;one coniunjjancurifta. Refpondecur q) fecundd plu- |-inm Jingulcus<Si uomitusconiunguncurpropter ma-r ximam 3C propinquiirima coliigancia ftomachr ec incC' feinorum. delipicncia ucro&: fpafmusno icacontingut feu fequuncur fecundumplurimu. Dubi:aiur.Q_uar re uomicus ueniac folu corporiad mortc ueuienti . Re- fpondeo q> uomicus fic confcquendo fir nocumenco exi- iiencctanco in intcilinis^ut ta^r coiccr ftomacho, ut ilo machusirritecadexpeliendii uomedoac iiinfe ^priii hercc^ocumecum,ueI ctmiiTo ftercore ad ftomachu, Aphorifmus* lu In pkuretideperypleumoma, malam» Coftaii,pulmonia,malo cft» l^eonit A morbo laEcrah^jinflammario pulmonis malum . Theo» Expoiltio iMariilijfuperapho. Nunc docet Hip.in pleurell iigniRcare pcr pcryplcu inonia.pieurefimfuperueniente.EcuuicHip.c6ciaiio- nera hanc. Perypieumoniafuperucniens plcureli c ma la.ConcIulioprobaturilc.Iiiudeitmaliiinpleureliq^ fignificatniateriapleurcfisciretantajucnon iolum, ta- ciatpieareiimjfedaliapaiTionemdefc uehenicnter ma- la.fcdpcrypleumoniaiupcrueniensplcureii cfc humf- modi,ergo &:c.njaior eic nota.minor pacec in comenco. Primo ad inteliectii apho.cft notanda concordiaj quaj habeturdecimatertg .tra<fta.4.,cap. de pieurefi. in nne. tbi ( Ec quando intcrticit. ) Scciido cit notada utilicas. jPIeure^ Eit enim utiiispra^fcns aphorifmus adpronofricandii dc fiscano biteiapicureiimorteucncura. Tertionotaturamplia prono' £io diceado ucniicari apho.in utroq^ fexu ^cate omni SC wcus. copiexionenaturaii. Q^uartonotanduq^difticlapleu leii in uera&:non uera utcftplurieshabuii.d: iiapho, cn utrac;^ contineat ucritatem,inteliigatur tameaiin uc rapleureii. Q_uintonotandii.Nonfolii in pleurefi uc rxiicanduseit apho.imo &in alijspecftorum uehementi iauspafiioibus ptop.ter caufam probante apho. ut dictii p, eit. iexconocandii.PeryplcumoniapraECcdcre ppteft i leare pieur.efim>poteit etta inchoari fecii «^fcqui.Si primo p liS ucru cedatdicendu eitiaperypieumoniamalaeiTcpieurelim P^*"^ ^ propter caufam coniimjlc caufg apho.tameninpleureii quar pe pci^jj.ptrypIeunionia qj econtra,cii coicari matertam a ryp^cLi- pieuraadpulmonemcolcricafecundumplurimuiit ual ?JJoni a ^g Qj^ ^, j^j propter puimonis propinquitac e ad cor 6c col ^'*^^ ligantia>fcdadperypieumoniafequipIcureilm pqn efb ^contra itamaIum,cumatcriaperypieumonix iic phlegmatica fecundiipIuiimum,vS^coicatapIeuraeacordemagisre- njouetur.Poteft ectam ia.choarecumpIeureIi,etquauis -iitmalajnon elt tamen appropriata in iignificando in plcurciipropter matcrias harum paffionii non haberc adinuicem dcpcndencias ncc pairiones. Poieft etiafequi -plcurciimadieufumdivtii inprobationeapho.de qua I- telligicur in praefenti. VJcimo notandii caic peryplcu- momaeiremalaper uiamii^ni.&per uiacaufx .primo per uiam iignijuccjfthabitumin.probatione aphior.eit etiam maia per uiam caufar,quia tft caufa proftrationis }3izxiius.dc iic e caufa utmagnaplcurciis Iit ilanabiiis» Expoiitio iViariili) fuper co. Gaf . lapluribusetc. Gai'.c6metandoapho.prqccditiic. Prirao rangit fcripturas apho>diucrficatem . Secundo co mcn tacu r apho . JQc prima dicit^ ipfe in ucnit " in pl uri- bus fic.In pleurcii peryplcumonia.nce fequix ifta. pars. -malu3& i« credic Hipp. intendiiTe pofl plcur-eiim fcqu« pcrypleumoaia fup.celTantc pleurefi , Dc ftcup^a tacic -quod «ft dt Auni.Ec primo exponit hancparte . In plcu- rciiparypkumoiiia^Sccimdouerifigathancparif , T^ VII ^ tio oflendit itcrS econtira.Si pcr ypicumofttafcquat pleu refis. DcprimadicitHip.innuiiTcpatfione ex alia paf lione uenicntejutfup.pcripleumonia expkurcfi priori pcrmanenccquf pafTio ucniens non eft parua ncc fadu- bris,d: idco fiHip.non iungcret. hancparte . malii, ex neceiTitate tamcn mala eft hsecpaiTf o. De fecunda dicte q? fi augmentatur materia pieurefis& dilatetur I coftis <Si:dciiuat,ipfanecclTarioflucnsadpuImonefacietpcry pleuinoniadJpIeurcfim. Dct€rtiadicitq>non necclTa rioadpcrypicumoniam fequitur pleurcfis,quia fi pc- ripleumonia parua eft dc falubris eius matcnam emit-' titcum taiTi&fcreatu uirtus^fcd li magna fit Sc mot^ taiisante furFocatur infirmus ^ faciat pleurefim 6C con iucgaturpleurcfi pcrypleumonia. Aphorifmus. i2» Inperypl€umonia,phrenefis,ma!u:m» , A pulmoniajdclirium, malo cft. Thc. Apulmonis inilammationc piircnitisjmalum. J^ep^ Expofitio Marfili^ fuper apho. Prsfensapho.adpraecedencc ficcontfnuatur.Poft^ Hip^inprgccdentiapho-docuitiignificare pcr perypleu moniainpleuretide, nunc docet in pcrypleumonia fi- gnincarcperphrencfim.EtuuItiitaconclufionc.Phrc nefVs apparcns in perypleumonia ipfam fignificat eiiv. pelTfmam.ergo.maiorcilnota minoretiaeftnota ueri iicando apho.conclufio ponitur in littera ut eft habitii., Primoadintellevftum apho.notanda concordiaqu^W beturdecimatcrti^.tracta.^.capitulo de perypleumo- ma .ad principiii £uis.ihi( Et quandocj pcrm utat SCc.} Sccundo eit notanda utilitas.cft enim utilis apho. ad rc ctefigniiicandu<S^^nofticandri inpcrypIeu.monia,(&: j, ipfam peiTimam oitendendum . Tcrtio cft notanda am ^^^Y^ pliatio- Et pricao cois dicendo apho.m utrovj fexu ueri- P^.^"'"'* ficari in otnni cctate d: coplcxione. Sccundo ponit ur am ^^^ P^^" pliacio fpecialior diccndo apho. nonfolum uenficari per ^[P^ ^* phrenciTm fmo SCpcr corruptioescerebri, Q_ uarto ex ^^ -^^^ «am habitismemorandii peryplcumoniaprouenientem ^^"^^^ ab acutis humoribus Sc cholericis fore ualde malam, ut f^ ^^*"*^ colligitur decima terti) utpofita eft concordia caufaf uit "^^^"'" aiTignatafupercomcntoprsehabitOs&^ctiam memorev ""^^* nunc.Eit enim pefTimaproptcr nimiii inccndiu confc- cuturuadcholcricitatem d:acuitatcm humoruacutoj^' 6C propter corxosioncm aptaconfcquf ad humores acu«-" o, tos^ chokricos.VItimonotandu q»licetper phreneffW r I^^^ poiTimusintelligcrephrcnefimproucnientemab humo ^\^*^"' ribus calidis 3C maxime cholericis, tii intclligere pofTu- ^*^^* mus non ueram phrenefim aut quacun^ mcntisaliena- tionem a uaporibus lcu acutis humoribus factam ma- lum pcr uiam figni^quia fignificanten-i periplcumoniam cx cholerias humonbus malam,quia ctiam debilitatem .d:profterncntem uircutem. 'i Expoficiq Marfil^ fuper comen. GaP. ^ Q_uandoacalido. GaF.comencandoapho.non facit aijud nifi q, oftendic quomodoperypleumoniam fequa- tur phrenefis diccns,q) fi iiacpcrypleumonia de humori busacutisafccndecncceiTarioadcercbrii uapor nimius propter quem confrciecurphrencfis, Aphoriimus. ^3* In caumatibus fortibus, fparmus,aut teta^ nus,ma!am* . .Per f iius.u.eh.emecies conuulfio.aut difte tfo maIo.€» Theo^ Ab ^ftibusfortibus, conuulfro, aut diftcntfo, malii . Lco^ Expofitiq MarfiIf)fupcrapho. ^Prsefcnsapho.adprarccdentemficcontfnuat. Poft- :fl^Hip.fnpraecedenlx apho. fecic quod cft dictum, nunc docct fignf ficare l fortibus uulneribus pcr fpafmum aut tcca£ium,£t uulc coaclufioxiem iftam«fpafmus au t tet^r Digitized by Google /lufce* Vulnc tuioid utnczn cuiuus Vulnus icortcmf Incefio multip? appci-* A P H O R< eusapparciisin forctbus uulnerfbiis cH: malum. Coda iioprobacur. flludcj^fQalumquoci uulnusfigniiicater fcmortalejfc^fpafmus aut tctanus in fortibus uulneri- bus C0: huiurmodi.niaior ci^ nota.minor patebit in co' mento. Coclufio ponitur in litccra, Primo a«l intdFm apho, notctur concor^ia quae habctur q^tum adpartcm primam dc fpafmofccunda tcrtij . cap . dcfpafmo. ad fi^ 2iem.ibi(Etomnisquidcmfpafmus<&:c.)Q^uintahuiui apho.fccundo.In uulnerefpafmus&:c, Q^uantum ue- ro ad fccudam partcoi habctur fccunda tcrtij.cap . dc te tano.ibi(Etomnisautcm cu^e^.) Sccundo cftnotanda uaiitas. cftenim utihsprffens apho. adrcd:c in forti- bus uulncfibus fignificandum. Tcrtionotanda cft am phatio diccndo apho . ucrifjcari in utro<^ fcxu omni aeta te 3c coplcxioncjdicendo etiam ipfum non folum uerifi cabilem inforti uulnerc , fcdinquaciiq^ cuacnationead quara tetanus confcquatur aut fpafinus. Q_uarto nota dum.VuInusdicipotcftfortcmuItiphcitcr: Vnomodo rationedignitatis lgf| a<ftionis, quia iit faAum utlaedat uircutemdignioremfeu pcrfctftiorcm u? uulnus fa<ftii in mcmbro feniitiuo caeteris paribus , q^ fecftum in noo feniitiuomembroproptcr uirtutem fenfitiuam forcna turali dignioxcm * Secudo uulnusappellatur fortc ratio ric uirtutisdifpenfantisnoftrumcorpusqualiseft uirtu§ cordis.namuulnusadquodfequiturcafushuiusuirtu- tis quf eft fyncopis didt ur hoc modo fortis.Tcrtio uuj- nusappellatur forte rationc^prig eircntii, quia ali)s pa ribus dilficilius ad cura,dum,quia maius ucl quiafub U gura difficiliori faclum ad cura ut uulnus circulare cg- teris paribus for tius r cccilineo dicitur eire. Q^uomodo- ' cunq? fumacur uulnus fortCsdiimodo Sc ipfum tetanus autfpafmuscofcquatujrcontinetapho.ueritate. Q.ui tonotandum.Nofoiumapho.verificariinuuIncreflm plicijimmo etiam in uulncre 6C ulcere copofitOsdumo- do fpafmus confequatur Sc tetanus, Scxto notanduni» Ipafmusauttecanus poteftmultipliciter confcqui fortc vulnus. Vno modoproptcr euacuatione 3c corporisi na iiitionem.dequo.^.apho.SecundumprotuIitapho.Po terit eciaimaginarifpafmus confcquide repletionc. Pri EQO fi forte uulnusobturctur Sc fubito oppiletur ut tra feuntibus«jaterijs adlocaneruofafpafiMus auttctanus confequatur.Poteft etiam caufari fpafmus non propor- tionatusadmateriampropter uehementiam dolorisin forti uulncre caufati.Adpropofitum Sc&dt omnifpa- fmo poffit uerificariapho.admente tamen Gaf. in co- inento in fpafnio intelligendus eft dcinanicrone. Septi- monocandum.Huncfpafmum elTcmalum per uiam fi- gni SC cauff ut fatis eft euides notando uulnus tfCe mor tale 5 aquotamen cuacuetur utinde morsfcquatur^ac ctiampcruiamcauf|Cum fpafmus^S^ tctanus habean^ fummedebilitare uirtutcm maxime comunicati toti. Sc non folum funt abfolute maluni fignuni> immo mor tale uc colf r quinta apho.2 .apho.all^ato, Expofitio Marfilg fupcr commentum Ga?. Multicxpofitorcs. GaP.cdmentandoapho.duofe-» cit. Primoponit fcripturae diucrfitatemapudmultos. Secundo eor um opinioncs approbat. In prima didt in pluribuslibris huncaphQ.effe talem> fpafmusaut teta- Busfcquentcsmaximainccnfioncm cfbquodmalu. qui apho.funttaliter plurimum coniunvxifup.ficut iaceclic tera.folustamen Marinuslo<?ommif incenfionis m'mi5 appofuitmotumjdicenshocconfirmariexapho.fequen tf,quia tumor fpafmus^;: tctanus fequunt maximauul ncra.adnimiu crgomoturajgaad nimia dcftru<fcione partiii . fpafmus cofequec 3c tctanus > cutii diccre ice fio ne .fit dicerc coi us,qa fub inccnfionc coprehendcre pof fumus omnem incenfioncm prxccr natur a.vndc fi uul nus ualdc inccndatur auc maioretur dicem us hoc ciTe in irenfionem uulneris.& ficdcmotibusdicedum^^al^s» cft crgo ncccffe hoc exiite ut fpafmus aut tctanus conf? qvmut plurtmosfficcfioAcmpatientcs» ai^ autcmi&tf Thc^ Lco» H I P P O, tor Aifitpeirmccnfioncm fcb.alg acrcm^al^aateM chiriif^ giamcumignc.omnia cnimhaecuteftta<ftum poffuiit dici f nccnfioncs. In fccunda facit quod cft didum di- ccns omnes hos diccrc ucrum , qufa fpafiaus Sc tctanus confcquentcshasrcsquiafnccnfioncm SCc, coprchca- duntur efre pclTimi.fi cciam cofcguantur uulncra, quf a cognofcuntur clfc de ficcitatc aut inanitionc. (^ ^^" tempcriculofusfit fpafmusdcinanitioncfadicic ijaf. Aphorirmus. 14* In pcrcuffionem capitc ftupor ^aut dSpica^ lia,ma!iim«. Incapitisiciujftupor^autmetfecomoctojmalocft. Jn capitisi<flu,obftupefceta, &:dcfipietia, malum, Bxpofiao Marfil^ fupcr apho. Poftqp Hipp.in pr§cedentiapho.fcdtquodcftdi(ftu, jiuncdocetpronofticari pcr ftuporcm Sc defipiaitiam f n percuiTionc capicis.Et uultc6cIufioneifi:am.Scupor aut defipientia in pcrcufiibnc capitis cft quod malii.Co clufioprobatur fic.llludcftmalumfnpercuifionc capi cisquodpcrcufiionemnoiatccrcbrocomumcatam,fcdl ftupor <S:dclipienaain capias pcrcufljfonc apparentcs funt huiuftaodi.ergo <&:c.maior eftncfa.minorpatcc^ i:o mentum .Conclufio uc cft diAum in littcra pomtur . Adintellcciumapho.primo eftnotandac6cor<i'aquf Amc&* habeturquinta.4.tra.3.cap . de fracturacranci adpria cipium .ibi (Cum crgo Sc^.) Sccimdo notetur utiHcas per prapfcntis apho. intcntionaa colligcnda. Tertio no cetur ampliaciogeneralis ucdicaturapho. vcritatem cS Cincre in utrocp fexu ascatc Sc omni compIcxione.Sccun dopoteftfpecialiter ampliari dicendo «^nonlblumno'* cumcnta ciTcntig cerebri comunicata funtquodmalii. immo ctf am nocumenta aliorum prindpalium cffentjgs comunicata. Q^uartonotandum.percufiiocapiaspo . , teftclTemultipIex. Q^uaedamenim eftfinemanifcfi^ Capms folutione confinuitatis.ficuc concuiTiOjadquam camcn Ecuiiio fequicur conquafiacio xficutcciam poceftefic comocto *^P."' cerebri confcquens cocius corporis comorioncm. Q,u^ puacar dam auccm cft cum manifcfta jfblucionc concinuicatis^^^"^ mulc^licicer diuerfifi<sca, qiua aliquando tnfola cucc, aliquando in craneo, aliquando in paniculis , aliquando pertingens eficnciam ccrcbri. Adpropoficum hic incd- ligic de concufltone , auc criam mamfefta folurionc coa tinutcatisc6muw*cataccrcbro» Q^utntonotadum.L/i . , ccc ftuporpropriefumpcus,uci^eifecunda cerc^ . cap. Aince. de ipfo ftupore. fic morbus offidalislades euccire in fen Stupor futaAualcnocumentum condiftind:um congdationi, "uprr» hictamcn fumiturc6munirer,ucperipfum intdliga- mus congelarionem,acetiam ucrum ftuporcm intdligc rcpoffumus. Sc^jtonotandum.Stuporemqued^iieifc ^^j^^» uniuerfalem,que5am minus uniuerialem,quedam ue- ^^puac ro particularcmpenitus Sc detcrminatum comumcato primo toriobnocumcncum cerebric6mum*cacum effca riae»Secundus uero ftupor mebris infra fadcm comuni cacus confequi poteft nuchg nocumencum udaliquatii dorfi fpon^Iium. Concingcrc ueropoteft ccrrius ^ptcr detcrminaci mcmbri appropriacum nocumentum per cf fcnciamauccolhgantiam.In propofito intcUigiturfi^i;- porprimomodofumpcus. Scpamonocadum.Licctdc 33^0 • fipicntia proprie fumpta importec cogicarionis corru- ^^^ pcioncm condiiHn<ftam ablationi cogitationis qu^ ^ olidccr peUaturfi»liditas,hictamefumicurc6mumccr adqua *^ "*^ cuncj cogicationisl|fioncm prgtcr nacuram.cutn cnim faperepcrfcAioncmcotalcm importctcogitacion^ deSi perecftpcr quacun^ cogicationum If fioncm pr§ta- na turam. OAauonotandum. Scuporem cfiequidmaI5 pcr uiam figni 3c cauff fignificando uehwncns cerd>ri nocumoitum uteft di<ftum,cftedamaucdefipicnaa c3l mala utftuporcnodebicecoprehcndancur obicAacaa gibiUajdcfi^efiria uero &6 dd>iteor<^ancu]: opcrariQ Digitized by Google PAR T !• jb4»utiftti£iimmfeitorum cogccatiua fubdfdinatttefibi «ircutesinfcrtorcstS^ motiuambcalitcr dCconRmdcs, If facrgo cc^itati ua Igduntur operationes uir tutum in- fcriorum.d^ hocmalum abfolute aut maium,quia mor talc fecundum <j ftupor uniuerf^isj aut dciipientia ue- Jicmras quiaamentia. Expoiitio iV^arfiifJ fuper comentGaF. Deiipientia 8Cc, Gaf.comentando apho.primo jfw- citquorundam uocabulorumexpofitionem, Secundo uerificataphorifmum. Inprimadicic oportcre intelli- gipcr hocc^cftdcfipicntiainfirmumnon loquiautdi- ccrcfccundum<:^oportet. pcrftujsorcm uerononloqui i|ifirmumnecfecercaliquid,fcdilaretantuapcrtisocu lis iicut timentesfaciunt. In fecunda diciccj hi patien- ees fupplc ftuporcm aut deiipientiam iine dubio in cerc bropatiunturin quodicimushaberi uirtutem corpo- ris r^f tiuam,oportet ergo inulligi iluporc <S^deifpicn tia cxiiientibus fupple percuirionem cerebri circntif co jnunicatam eiTe,5f fine dubiohaec communicatioeil: quidmalum* Aphorifmus. x 5* In (angLifnfs Cpixto ianiei (putam,ma!am» ^hco» AfanguinisfputOjpurisfputumjmalum. X^eo» A fanguinis fpatD,puris fputum jmalum. Expoiicio Mariili) fupcr Apho. Praefens apho.ad prxccdcntcm continuatur iic. Poil quam Hippo.in prgccdcntiapho.fecit quod eil dfccum, nunc docct iigniiicare in fputo fanguinis per fputt fani- ci apparcntiam.Et uult concluiionem hanc. Sputum fa nici apparcns poitfputum fanguinis cit quid malum. Concluiio probatur lic illud eit quid malum quod iigni ficat phthiiini. fcd fputum faniei poitfputum fangui- nis iigniiicatphthiiim.crgo. maior eil nota.patebit mi nor.ConcIuiio ponitur in lictcra. Primo ad intellectu Aphor .nocetur concordia qug habctur. I J .tract.3 .ca. 3Phthi- dcfputofanguinisifinc. Secudonoteturutilitasapho. £s can. ^^ ^^*™ utili s ad coprehendendum phthiiim fecundum cophe- <J»^PP^^ic. Tcrtionotetur generalreampliatiouteit iiuus. plnricsdicftum. Q^uartonotandum.Pcrfputumfan- Sputii i?"inisinteUigit fputuni fanguinis ucnientis a pe<fcore fanguis aucpujn^oncj cuius iignadifticfta funt tacta iilo aphor» quid. quartiapho.Sanguisquidemfurfum. Q^uinto notan- Sputu ^""J^Sputum fanfci intclligipoteft aduenireinfputofa faniei g"^nrs duplicitcr . Vno modo cj> iimul cxpuacur femcs ct fputofa ^^"S"fs. Secundoaducnirepoteftin fputo fangms poft cruis ac ^P"^^ffD§"»nfs. Q_uomodocunc^exponaturparsco 2dere fi^^tueritatcm. Sextonotandum.Apho.continetue- ^upff • ^"^^"'* fp^fo petfeucrantc 8c in multa .quantitatc appa " ' rcnte.quamuisenimquodcuncgfaniafputumiitmaiii tamcniieftinquantitatcmulta ctpcrfcucranspeiuscft dcnotanA> uchcmcntiorem putrefecaoncm. Scpttmo notandum. Talc fputum cii malum per uiam iigni. fc- qucndo cnim fputum fanguinis iignificado putrefacftio ncm ulcus iigniiicatin pulmone Sc phthiiim,<S:ideono jantcr cft <i"ct:um fcquendo fputum fanguinis, quia ru- pto apatc,ii ctia poft epidimi aapparcat fpucum faniei, tamen denotabit hanc malitiam neceiTario. Expoiitio iMariil^ fuper co . GaF. Q^uodomnis. GaF. cdmcntandoAphor.duofecir. Primo cxponithancpartem.infanguinis fputo.oftcnde do quid intclligat pcr hanc litteram Hip . Secundo uerifi cat apho. Dicit primoc^ Hip.notauitfupra ex haclittc ra in fanguinis fputo (S^c.paiiioncm nafccnte ex alia paf lione qaia fup.fputum fanici fequcns fputum fanguinis dequo Praxagoras fecit librum non mimmam. Iliicit fccundo ucrificans aphor .quod non acj quodcunquc fpu tum fanguf nis fequitur faniei fputum.nifi fanguinc cxi Itcntc peirimo 3C fupplcdeplcxione » ad quod fanguis 'fy«f BW fecjviifijr fciiipcr to(«' fputum, l^iicpatct w^ r^asapho.^a ^cfputu ilgnificac ulcus ce 1 pulmoe^i Aphorifmus» 16. ra(anieiiputophchi(is d:f!uxas malufn, ubl uero faf iua teneturjmorf untur. Apurisfputotabes<S:iiuor cunquefaliua fubftidt, moriuntur. Thc^ . Apurisfputophthiiis,(S: iiuxus,cum uero fputum ^co* retineturjmoriuntur. Expofitio Marfil^fupcrapho. Prgfcnsapho.iiccontinuaturad prf cedentem, Poft quam Hippo.inprgccdenti apho.fecitquod cftdiAum, nuncoftcnditqufdamaccidcntiaqug confcquunturad fputum fanicijtangjt ctiam quodam in phthiii raortale frg.ium.Et continet duaspartcs.Primo tangfc acciden- tta qug confequuntur.Secundo tangit iignum mortalc» Secundaibi( Vbi uerofaliua tenetur.) Inprima uulc concluiionem hanc.Cafus capiibr um 6^ iluxus uentris <5<;phthiiisiiuntinfputofaniei. ConcJuiioprobat iic* Ibi fiunt prgdicfta ubi iiunt ca uff pr^dicior um . fed in fputo fanici fiunt caufg prgdicftorii.crgo.maior cft no- ta.patcbit minor. Conclufio poniturin apho.deinde cii diiciu InfccundauuItiftamconcIuiioncm.Rcteto fpu 1:0 phthiiicimoriuntur.ConcIuiio probatur iic. Illt mo riu ntur recento fputo qui fuflFocantur 8Cc, fcd phthiiict retetafaliuafufFocantur.crgo. maior cftnota.minorta gitur in comento.CocIuiiojx>nitur modo dictoin apha rifmo. Primoadintellccftumapho.notctur concordia qu§ habetur decima terti) .tracflatu quarto. cap . de ft-- gnrs phthiiis. Secundo notatur utilitas pcr apho. in- te tionem coprchcndendam . Tcrtio notctur etiam am pliatio generalis. Q^uarto notandum cj> per iputum fa niti intelligct Hipp. fputum faniei fequcns fputum fan- guinis ex uulnere pulmonis,non cnim in omnifputo fa- niei fit phthiiis <S:c.nam in iputo fequete empyema no continguntiftaneceiTario. Q_uintonota. c^^continet aphp.veritatem talifaniei fpuco perfeuerante,contincc ctiam ueritatem quantum ad unam partcm phthf fi per feuerante. Sexto prf tcrmitteda Hipp. intelligere per Phthu phthiiim confumptionem totius corporis ulcus pulmo- fis gd» nis confequcntcm,& mcrico.pulmonc cnim iic Igfo cor di iigicur nocumcncujCuius confumptionc 8C exiccztio nc confumitur totum corpus. Septimonotandum.Per fluxum Hipp. inteiligit cafum capiiIorum,ac ctiam iiu xum ucntrischolericum ut tangiiurjphthiii.n.pcrfcuc rantc Sc ultimata cxiften te pr imo in mcmbris cxtrcmis deiicitnutrimentum ,& ideo in cute ctf am ut iic dicam dcficitpabulum capillorum . cum crgo dctineatur in po roiitatibuspcrhumiditatcsquaiicolligantesjconfum- ptis his h umiditatf b as8c latiiicatis poris confequitur ca fuscapillorumjacctiam incuruatio unguium.Confequg turctiam fluxus cholericus.i.humoralis.primo dcbilita tailomachi<S:intefttnorum contentiua uirtutCjac ecia calidftatcprgternaturam choIericantc,ut ii dicam ege- ftiones^fluxum. Ocflauonotandum.Perfaliuanon Saliua fntclligtt Hip. tantum uera faliua in ore repertam , fed quid^ matcriam catarralem aut faniofam morc faliug ore ex-^ pellibilcm.quando ergo talis faliua tcnetur muriuntur pcr uiam fuffocationis hacfaniofamateria fuifocantc 8c cxtinguente calidum. Expiiiitio i^iarfil^fupcr comme.GaF. Q_uaproprie. Prsefcnscomcntumdiuiditur ndu as partes . Primo ponitquorundam uocabulorum cx- pofitioncm.Secundo vrcriiicatapho.Primain duas.Prf moexponit illampartem. phthiiis exponendo caufani aliqualem. Sccundoexponitillampartcmfluxus. Dc ; prima dicitfc intelligere p phthiiim totiuscorporis con Phtht^»! fumptioncm cum leui febre cxiftcntem propter uulne-r fisgd* rapulmonis. Dcfecundadicitperfluxumintelligita> fumcapiUorumuelfluxumuentris cholericum. Am- fearfl» NiHicfecicquodeftdidum» Etprimo wcrificai apho. Digitized by Google A P H O R. apho. quantum adpartcm prfmani» Sccundotjuantum adfecunda.Primodicithgcduofolucione uentns 6Cc3. fum capillorum aducnirc ipiis phthtfids propter iiccita fhthi'- tem 8c uirtutis defed:um . Dicit ultimo Hipp.notauiffc ^corii perhancpartcmubifaliuaretinecurd:c» quomodomo inodus^ rianturphthiiid, namipilstufficntibus<S^fpuentibus imoredi femperconfumuntur.deficientc uerotuffi(S^fputoma terialtcrius pcrmanentc^claufis uijs anhciitus fuffa catimoriuntur, AphonTmus» 17«. In phlegmone hepatf s fingu!tus,malum; Thc# X^eo» Phlcg- jnonc multf- pliciter Singul- tus cur fnalusl hepatis jinflama «onc. Ab iecoris inflamatione iingukusjmalo eft • Inhcpatisinflamationciingultussmalum. Expofitio Mariil^ fuper Apho, Praefens apho. iic contmuatur ad praeccdcntcm . Supc pcrius Hippo.tetigitqugdam nocumenta ucl paffioncs iiclalj^spaffionibus contingentcs,nunc tangit nocume tum expaffibnehepatis contingens , 8c uult in apoite- matehcpatisper iingultum intendendo hancconclulio nem . Singultus eit quidem malum in phlcgmone hepa tis.ConcIufio probatur ixc.illud eft malum in phlcgmo nehepatisquod iignificat phlegmoncm ciTcmagnu SC calidiilcmum.fed iingultus apparens in phlcgmonc hepa tis cit huiufmodi.crgo.maior cil nota.minor fumitur % comento.ConcIuiio ucro in apho . ponitur. Pro intcl- lciftuapho.primonotetur concordiainrclligenda. 1 4.3 tertio.cap . de iignis apatum hcpatisad finem. Sccun- do notetur utilitasper apho.intcntionem habcndam, Tertio notetur ampliacio generalis uteft di(ftum. Q_uarto notadii. Licet phlegmonmultipiicemhabe at iignificationem, quia aliquando importat omne apa tnflamatum^aliquando apacaliduper effentiam quale- cunq? iitaaliquando ueroapafactum exfanguine foioi hictamen ampiiari poteftapho.ad apoilema hepatis a qualicunf^ materiaproucniat^ipfum camcn dcarciculat in comcnto.Gaf.admagnum dc chokricum apoflema hepacis. Q_uincofupponendumheparadfuam conca- uicatcm flomacho plus coilfgari, parua tamen pcr fubti lem neruum intra ilomachum 8c hepar exiitentc colli- gantia.hepar uero quantumad partem gibbofamplus eifcfpiricualibuscoliigatumrationc panniculoruai he- patis<&:c.^ideo adapoftema gibbofitaas hcpateplus infpirituaiibus nocumenta confcquuntur uc tuffes dif- ficultatesanheIitum,utnotacur. 1 4.tertg poiicaeft con cordia.ad pofcema ucroconcauipiuscoiifcquunt itO'^ machi nocumenta. Ex itix» patec «J» il iingulr us confe«» quaturadapoilema gibbi heparis peiuscit qgii confc- quatur ad apoitcma c6caui,quiaad hoc utadapoftema gibbi confequacur fingulturrcquitur apoilema cffema f us>auc ctiam peius. confequicur ecia itngultus ad cpi§ apoflema fecundum GaF.in comcnto. cu cnim apofte- raafitmagnum<&:cahdiffimu cholcrica adduodcnum inteitinum emittendomateriamcum afcenderit ad os ftomachi pungcndo lingultum caufat. Ex iftopatct uc dicebacur fingulcum effe maiii,primo in uiafigni^quia fignificac calidiffim um <S:magnii apa^pro quanto uero finguitus proilernit uirtute g uiacaufae didt ce malus, Expoii tio Mar fili) fupcr Comcn. GaF, Dixi Sccs. Gaf .comencando apho, duofedt, prirao huiusapho. adquofdam prghabicosponir coucnicncia. fccodo uerificatapho» In prima dicit hos omnca apho» fup.narrantcspaiTionesexaiijspaffionibuscontingcn- tcs fcinuice fequijquia nunciant paffioncs<S:accidentia nafcentes ex aiia paffionc^S:: fequenccs feu comunican' tcsillasacutas paflVones iicut fingulcus fcqucns apofte- ina hcptis. In fecunda dictt Q^ non ad qualccumj apo- ftema hepis,fcdad itamagnum <S^calidiffimu utosfto machi 8c partcs fuperiorcs patiantur ,nam ftomachus cc hepar iicct colligantur pcr ncjcuu> tamcnXccundii Ht|U H I P P O, 103 ia fccundo epidiraiar umahic ncruuscft fubtiliffimus>ct ideonon pacitur ftomachus iinguitum propter hcpar nifi apoftema fit magnum 8C peffimum . nam tale facit jrubcam choicram tranfeuntcm primo ad intcftinum . duodcnum qu» traafiens ados itomaciii pungcndo fa- «cfingultum* Aphorifmus» 18* In uigilia (pafmus aut deOpfentfajmalum. Abinfoniaconuuifio autmentiscomotio raaloeft, Theo. In uigiliajConu ul/Io ucl defipicntia^malum . j^^^^ Expofitid Marfilijfuperapho. Poftqg Hippo.in pr|cedchtiapiio.fecitquodeft dictu,, nuncdocecfignificarcin uigiliapcrfpafmum autdefipi cnciam.yuicHip.concIufionemhanc.fpafmusautdcfi- picntiaapparens eftquidmalum. Conclufio probatur fic.lllud eft quid malumquodfigniiicac uehcmentem cxiccationcm ct uirtutisdcbilicacem,fcd fpafmus auc dc fipiencia cfg^uiufmodi.crgo. maior eftnota.minorfu- mitur cx cdmento. Conclufio ( uceft diccum) in httcra pontcurx Primo adincellevftum apho.notetur concor- dia qus hai>etur in continentc cap .dc fomno 8C uigilia. ^fjg. 8C einfinecoBtincncis.habeturctiaquantumadparte /^^j^i, fccundam.fecundaprimi.docz.cap.dehisqugprouc- jiiuntafomno.ibi(Cumautem fincmuicc.) Sccundo nocetur ucijicas.cftenim utilrs pr$fensapho.adrev5;c^ nofticandum in uigilia fuperfluentis. Tertio notetur amphatio gcncralis uc cft dictum.notetur eciam fpccm- Yigt!dc liorampiiatiodicendbcj. nonfolumin uigihaiita funt fuper- mala,immo etiam in fomno,in uigiiia came peiorafunt ^y^ixis cxiccattonem confcquendd «S;^ inanicioncm. Q_uarto canpro notandumhfcraaximemalafunc fcquendo uigiham fu jjofti— periiuentem cum fignificccurmaximedeMitas uirtu^ ^^^ tis8Ccxiccmo, Q^uinconocandura.Talisfpafmusma xime incelligitur de inanitione pro quanto fequitur ui- gtliam fuperfluentem uc t(t^ctum , c^uisnon ficG>ii- ucnicns ficri in uigilia fpafm um de replcrionc , dcfijMcn tia eciam caufatuf propcer nimiam cxiccationcm 8c dc^ Dcfipf bilitaterauirtutisucfumatur dcfipientia prodiminu^ -^^ ^^j tioncautabiatione cogicationis. cumcnira cogitatiua uirtusraulcacgcatquahatatcfpirituural^ditur liis dc- ficicntibus. Scxtb notandum . Hgcaccidcntia ulrima- tafuntmortalianocand>cciafrreparal>ile exiccationc dC dcbiiitate^fiHit eria hfcmala pcr uiam {i%ni8C caf . Expofirio jVkrfiiij fupcr commcntum Gaf, Q_uidam 8Cq\ GaF. in comcnto triafecit.Primo no bisquadam fp^mimcmoracdiitinccione, Sccundouc rificacapho. Tcrriocangitq^damlitterg diucrfitatcmw Dicitprimofcdixiffcomne ipafmucfTcdcreplctionc . 6<:inanitionc. Dicicfccuncto uigiharacum inanitionc effepciorem* Alialittcra haisctinanirioncm cum mg.i" lia cxiccct,&: idco fpafmus cum uigiha 8C inanirione cft peffimus.Ecdicic ulcerius hanc uigiliara cxiccanA> cffc caufaraalienandfracncis. Didctcrrioinquibufdamli brts non norainari dcfipienriam/edhalseriapho.fic. In uigaiafpafbiuseftmalum.DidtautemGaF.fcarbitra- ri fup.nonwnaridcfipicnria criamHip.inuentc hicpcio ra accidcnria morbosfcqucntia» Aphorifinus* l^* In oflis dcQudationeerynpi!%maIi»m Ab offis cxurionCjfaccr ignis malo cft. In offfi cxurione,cry fipdas,malum« Expofirio iVkrfil^ fuper apho* Poftqp Hippo.in prg ccdenri apho. f cdt quoddivlum cft.nuncdocct fignificarcinoffisdifcoopcrturapcr cry fipilam.EtuultHippo.condufioncm tftam. Eryfiptla aK>arens in offe difcoopcrto cft mala. Condufio proba tur ficIUud cfl: malum quo4 fignfficat uchcmcntcm pa irda<f^^cm^prQhih«$€92:^lf^rioncm<5lf ofiO^ fim|i Thc^ Digitized by Google PA RT I^ 0OBe».f«d cry fipfla eft huiufmodf .vcrgo.maior cfi: ii»j- iatf»iilor paccbic.Condufio ponitur in liucra uc eft di- , Amcf » ^um. Primoad intdle^ftum apho.noc«ur concordia fichabccur cerEiaquara.trac.prtmo.cap.de eryfipila i(Efquandoacciditefyiipila <S:c.) Sccimdo notc- tur ptilitasper aphor.inteniionem comprchcndenda. T^ffip notetur ampliatiogcneralts, uteft pluriesdi- <fcum. Nopctur ctiam fpccialis dicendo q> non folum in difcQopcrturaoffis ucrificatur apho. fed eciam ncrui 8C alior um fpermatJCorum,quia tamen olTa erant ad con- folidand.um incptior a>ideo dc ipfis potius Hippo..protu lit apho . Q^uat fo notand um . Non folum in difcooper luraoiiiscryfipila eftquidmalumjfcd cciam in oifccoo Eryfipf pcrto utapparcbit. Q_.uinto notandum. Eryiipila po- lik diip''» teft fumi dupfr.Primo proprtc pro apoftemacc cholcri- co . Secudo pro apoftcmatc corrofi uo ut ampliando per «ryfipilam quodcunq^corrofiuum intcIHgamus a^Qfte p}a,(S^quiaprobabilecftpIus choleram cHc corrofiua, idco dtdum cft eryfipila. Sexto notandum.Hoc cft ma lum>qui3 pcifimum ut tangitur m comenco, eo q> deno tatur peirimaputrefacnoex qao eft corrofiuo. dcnotat ^ciam cx hocimpoiTibihtasfanationis 8c coafolidationis ^Qrrodcnce materia prohibente dcbica nutricatione » Expofitio Marfilij fupercomen.Ga?. HocinJoco. Gaf.incommcntoprimoexponichanc partemjmalum.Secundo tangtt^dam ampliationem. DfcitprimoopQrtcre intelligi pcr hoc dicftum malu pelTimum. Dicitfccundononinfoladenudacioneoiri- um raro 4iel fempcr apparere omne circundans carnera . ... faciendo eryfipilam pciTimumeiTc<Si; moIcftiiTimum. Vig<"| Dubitatur quomodo uigihae exiccanc. Omittedo uer quae no ^^ p^\htxu dicendum ^ uigiki no exiccant tanqua ages cxtccac pa0tiuediftind:uacalidonacurali5;:c. feduigili^exic cant hoc eft calidum naturale autaliud calidii uigdando exiccathumidum.Primoquia in uigilia, cft calidum na turalc diiperfum fupra tocum . Icem uircucibus acl:uali- ter operacibus peramplius uerib calido fpiricuofo fupra humidum. Vkerius notandum circa. 1 4. cdmentum omnem fpafmum ad mentem GaP. maccrialem elTe de inanitione uel de repletione. ff>afmus ergo non propor- «ionatus ad materiam non eft de replctione uel inanitio nc quamuisquodamodo ad i^jafmum de inanitioncredu |:ifei.li|,ytcolli£iturquiutoapho,cdmca£oprimo. Aphorifmus. zo» In eryflpila piitrc^p am: ranies,ma!iitti* Thc, Ab ignc facro putredo aut fuppuratiojmalo cft. jLco» AberyfipcIatCjputr€do,autfuppuratio. Expofitio Marfilij fuper Apho. Poftq^ Hippo . in praeccdepti Aphcu fecit quod eft di- dcum,n unc docct in cryfipiia fignificarc per putredin is aut faniei prgfentiam. Et uulc Hipp, conclufionem hac, Putrcdoautfanie^apparensin eryfipilaeftquidmalii» Conclufioprobatur fic Illudcftquidmalum quod eft nialum pcr uiam figni dc caufg ^ ftd putrcdo aut fanics .^fthuiufqiodi.crgo. maior eft noca.minor patcbic Co dufioinlictcraponitur. Primoadintellecflumaphor. notcturconcordiaqug coprchcndi poteftpcr prgdicla dc cryfipila,?crciaquarci. trac;primo ca. de eryfipila. Auice* Secundouotetur utilitas.eft.n.vtilispra^fcnsapho. ad Eryfipi <^opr«iicndcndunjmaIaraeryfipiIam. Tertio natctur Igcaqo gcnwalisampliatioutfupradiccndo. Q, uarto notan- co ^he ^^^ ^^^ ^^^^ cry fipiiam propric pro apoftcnja:c facfto iiuus. ^^cchplera. •Q_uintonotandumchoIcran:) apoftcman- temeflccorrofiuam fuifubtiiitatc facilitcr refolubile. Sexto notandum Hippo. inceiligcrc per putredine ma 1* utrc- lam putrcdjncm qug non eft cum uicraria caliditatis lia filomaia £iira!is,immocumoppofico. pcrfaniem uero intelligfc quidjcc Hip.fanie inquacft uicftoria caiiditati^ naturalis^ma &afts?s ^umio (^ul wngit Gaf .5 »dc fimphamf<3icma> Scpft VII ( mo fiotaiidum hafic putrrediiiem eiremalam per uiam figni <&:caufae.Primo per uiam figni fignificando impo tentiam uirtucisadre&luendum matcriamqufcomu'- niter folita eft rcfoluiper calidum naturale. Eft etia ma la per uiam caufg.nam calis corrodit membrum quod c GaF* ualde malum 3 &; «dco uolebac Gaf.in comcnto non fc^ putredmem (Si;fanicm,nifi apoftcmaficpeirmiumjquia de maceriacholcrica non pocenccrcfolui)immo famance & corrodcnccmcmbrum, Expoficio Marfili) fupcr co . Gaf. CJarumeft. Gaf.in comenco nonfacicaliudnifi q^ uerificacapho.dicenshfcaccidcnaaucpucrcdincmecfa niem ficriquandoapoftcmaquodefteryfipiiacft pelTi- nium. Proparcenotandum putredinem ^faniemmc rito appellari acddcncia,quia func exeuncia mucaca prg cer nacuramjd: ideoacddcncia uc colligicur cercio dc ac cidcncitSi^morbo.cap.^. Notandum fccundoq> apo- ftema appcllacur pefffmum quando eft cum corr upcio- ne*5Ccorrofionemembri<S:curf difFiciIis>quiaergo ery fipila cum qua cft pucrcdo aue fanies eft cum corrofionc 6c corruptioncmcmbri , cft eciam ob hoc curgdifficilii m Cjideo talcna dicim us elTc pcfllimam ♦ Aphorifmus» zu In litargicotremormalum. D eficic apho.iftc a Thco.<S^ Lcon, Expoficio Marfil^fupcrapho, Poftq^ Hippo.in prgccdenti aphor . fcdtquod cft ^^ <ftum,nuncdocetpercremorcm fignificarc inlitargia. EtuuItHippo. concluflonem hanc, Trcmorcftmalus tnhtargia. Condufioprobaturfic. Illudcftmalumin litargiaquod fignificat matcria litargiae effcmultam 6C malam,fedtrcmorefthuiufmo4". crgo.maiorcft nota. patebicin comento minor» conclufioponicur in aphor. Prirao adintellc^flumapho^notetur concordiajquf ha beturprimatcrtj^.cap.dcfignislitargiae. Secundoeft notanda utihtaspcr apho.intecionem colligcnda. Tcr 00 notetur ampliatio dicftamultotiens. Q_uarto me- morandum licargiam clTcapoftcmaphlcgmaticum po- fteriorispartiscercbriphlegmatc apoftcmantc mcacus feu uias ccrcbrijiioh auccm paniculos fuagrofficic , ncc cciam fubftaciamccrcbrimcduHarem uiiaxficacisphlcg macis 8c fubftanciae ccrcbri 8c uocatur licargia ab obli- uione]qug fequitur adcalc apoftcmajUt colligitur prima terti).cap.dclitargia. Q^uintomcmorandum tremore ciTemorbumofi^icialem eucnicHtem propter dcfcdum oiotiug uirtutis amotulaccrtorum fccundum continui tatemcomparis grauicati compariin fua motionc in^ tromittcntcmotionem uoluntaria. Hfcnotificatiofu- mitur fecunda tcrcf^.cap .dc crcmore.iQ prin. Et primo dicitur morbusofitdalis,quiatn fitu fumcndo fitum ,|> loco.Sumitur tamcnaliquando tremor pro accidcntc p ter nacuramjquia cft a<ftio laefa. mebrum cnim tremes mouetur qualitcr moucri non dcbctjquia trcmor ut ta- <ftum cft,&:dicitur in commcntOjCaufatur per quadam paritatem fcu aequipocetiam uirtutisadgrauitacemme bri.conancccnimgrauicace moucridcorfui» d:uircu- tefurfummoucturmcmbrum motucompofico cxmo tu furfum 8c dcorfum . Scxto notandum trcmorem co fequi litargiam propter matcriam licargig forc multam forcciiamfluxibilcm dt^inconftantcm uccurratadon- gines ncruorum <S;:grauificandomcmbrum aut debili- tata uirtutetrctaat tacmbtum* Scptimo notandum. tremorcm efrcdupliccm fdlicct uniucrfalcm 8c particu larcm. Caufatur uniuerfaliscommunicato nocumcnto totinudiaE& omnibusoriginibus ncruorum motiuo^. r um . Particularis autcm caufatur a par ciculari ner uo^ jraociuorum nocumcnco. In pr opofico maximc incclligi The. AuKe» Litar- gia a<3» Trc- mor cft morbus offidaf Trc— mor duplcs # artleir^norc uniucriali. Digitized by Aphor ifm«§ Google f^laxus fanguis in uul- iausca- tio pro cus* Pulfus fortfs quid. Hfmor jroagia Auicc A P H O R. AphoriTinus. 22* Infortipulfuia uulneribus, hemorrhoagia, tnaium* AfortiuIcerupulfu/anguinis^fufiOjmalo eft. Aforti in ulccribus pulfu,^fluuiu.faguinis>malu» Expofitio Marfili) fuper Apho. PoftqpHip.inpr|Ccdenti apho.fecitquod eft diAu, nuncdocetin fortipulfuuulncriiper fluxum fanguinis ilgnificarc.Et uuItHip.concIufionem hanc,Flux.usfan giiinis apparensinforti pulfu uulnerum bonuseft.Con clufio probatur fic. lUud eftbonum inforti pulfu uulnc rumperquodremoueturhicpulfus<&; lefio.fedpcr flu xum fanguinis remouctur hicpulfusin uulneribus. er- go&c.maioreftnota patebitminor.coclufloin littera tangitur uteftdidum. Primo ad intellcc1:um prgfcn- tis apho.notetur concordia colligenda per iuuamentum fluxusfanguiniscx Auice. quartatertf). Secundono- tetur utilitas eft.n. prgfens aphorifmus. uciiisadprono fticadum,utefttadum, Tcrtionoteturampliatio gc nerahsdicendo apho.in utrocj^ uerificarifexu alia repo nendautcfttaclum. Q^uarto notadum q^perforteni pulfumintelligerepoiTumus primofortem pulfatione arteriaruminuuineribus contingentempropter calidt tatem ebollicntis fanguinis. Q^uinto notandum Hip» hic intelligere non folum uulnera,fed etiam ulcera. Sc xto notadum , Hippo. intclJigere per hgmorroagi a flu xum fangumis immoderatus cft malus. Septimo nota dumhanc hgmrroagiam efTc bonam per uiamfigniec caufg.Peruiamfignilignificando potentia uirtutisad cxpeikndum . Per uiam cauff cum fit caufa per quam cuacuatur materia mala . Expofitio Marfili) fuper comme.Gaf. In ulceribus. GaF.comencando apho> procedit fic, Primo prgmittit modum quogeneratur pulfusin uul- neribus.Secundouerificat apho. Inprimadicit pulfu. in uulneribus eife ex pelfimis apoftcmatibus ^pter car nescircundates 8C arterias uix motas 8c cu dolore. Cu Cfgodilataturmembrum facitmagnum doloreex fua percufrione.arteriaautemexiftenteindebitanaturabc ne dilatatur fine impedimento. fed cum nafcitur cal idii apoftemainmembroftri<rtura(S:dolorfaduntfenfatio nemnoduam abhominibus uocatapulfusquicritpul fus augmcntatus. Infccunda dicitfc monftrauilTe in librodeuirtutibusnaturaltbus uirtutem expulfiuam cxpellere nociua per egeftionem fudorem 8c fluxum C% guinistn dic criticaquam cum iuuct naturalis a<ftio mu taturmaximepulfus «Si: cogitur rcs expcllerc noctuas, SC idco fcquitur fluxus fanguints» Aphorifinus* %^ Jti dolore diuturno circa uentre fanies, malu» A ucntris dolore diutinojfuppurattOjraalo eft. A uentrisdolorediuturnojfuppuratiojmalum cft, Expofitio Marfilij fuper Apho. Poftq^ Hippo.in prf cedenti Apho. fecitquod cft <K- ^um .nuc docet.figniflcare in dolore diuturno circa ue trempcrfuperucntumfanici.EtuUltHippo.hanc con clufioncm.Saniesapparenscircaucntrem in dolorcdiir turno eft quid malum. Conclufio poteft licdeduct. lU lud eft quid malum quod fignificat apoftcmationcm fto machiet uehementem putrefact:toncm,fedfaniesefthu ' lufmodi.ergo. maior cft nota.patcbitminor. Conclu- fio ut cft di<fcu in httcra ponitur . Ad intellcAu apho» primo notetur concordiaqug colltgitur. 1 3 .tcrt^. trac, ji.x,i. de fignis apoftcmatum ftomacht. Sccundo notc tur utilitas pcr apho.inte tioncm coUigcnda. Tcrcio no tctur ampliatio generalis dicenda utprius.Nocccur ctt^ Ipccialiorampliatiodicendononfolum ucrificart apho. ifi dobrc drca ueccrem exiftence, fcd eciam drca par(€ H I P P O, 104. aliam, quta tamen apoftema uentris dc quo intdl^itur in prffcnti erat ualde periculofum,ideo t n ipfo pr^fentc protuittapho. Q^uartonotandum.Dolorquidamdict ^^^^ lur parui lemports cum non iigntficctfixtonem&ma- dupir, teri^ permanentiam non Ggnificabit apoft^macionem» Doiorautem multitcmporisilgntficac apoftcmatione iignificandofixiDncmmatcrtf autcftcaufa apoftcma- scionisattrahendomateriaapoftemante adfe. Q^uin- j^^^^ to nocandum .Hip. intelligcrc per ucntrem ftomachum e ttoma fccundum <j> fumpfit ucncrcm Gaf. 2 .techni tUa partc, chus. V entris cognitiones. 3tc^hoc modo fumatur uentcr pa Gaf ► mpcrAui.ybipofijtaeftconcordia. SextonoGndum Tale fanicm cflemalam peruiamfignt utcftnotum S. ^mflcatcmapoftemationem <^a>llcd:ionem quf eft dt£ ficilis curae in ftomachocoprchenditur autem hicfam- cs per fi gna oppropriaca pofica .iiecttna tertia cert^ . vbi ^ictum eft.concordia. Expofitto Marfilg fupcrCom. GaE. Siuefrtgus. Gaf.comen^andoapho^nonaltudfectc nifi cj) ponic caufam dolor^ ^uJrurnt primo. Secundo ia fcrt quomodo ad takmdojorjcm diuturcii fcquitur ajx> ftematio. Inprimadicithiicdolorfmdiururnum elrc cx f rigiditate uel diucrfa ftomachi complexione fcu a groffa uentofiiat e ucl ex rc acuta pungencc. In fecuii-" da didc c^nulio «>rii remanenrequia frtgiditacc SCc, ta firmusperfecfcceuadcc.hisaucem mutatts neceirarioia apoftema uela^Jlcctionemnfcellario fequtcur fanies^ Primo ctrca comentum notandu dolor diuturnus cau fart poteft afri^idicate cii materta 8c fincmateria.^ba biliuscamcn afrtgidiiateciimateria concinue alceran- r^^QV- cede nouo. Secundonocandum. Percoplexio.nemdi- a^^^^q^ uerfamftcmachttntelligttGaP. copkxtoncm calidaj» ^^^^i^ ac frigidam qu? appeilatur mala complexiodiuerfa, cii ^ iusaliquid eftproducrum <&:aliqutd diuerfum pr<^- cendumsiicccaliquando GaF.fumacmaiamc6plcxio^ ncmdiuerfam pro mala complexionc aggr^ata cx ma Its Sc conprar^s coplexionibus , m c^"da<5^ irij^id^ SCc*. vt rangit GaF. fecundo de accidentt d^^morbo. Tercto jQ^q, 5 notandum.Amateriaacutapungcntepoccft cciamiS^u ^* fari dolor diuturnus tpfaflucncecocmuc. Q^uarco no tandum.HgcnominarcpcrirtapoftcmacoUciftiodubcl Jaci,i5^ fimilia.Colle<fcto aucem poccft imporcarc adu- QjUc- nacioncm matcrise inloco fiucapoftcmetfiuenon,unde ^^^ habens faniem in ii?c<Saftmo pccror^ did poceft haberc ^ - ^^ collecfcionem ^uisnonhabcatapoftema.Apoftema uc ^yi^i ro tmportat macenam collccftam denoando ibi efTc crt- ^^ plicisnacur|IsEfioncmexquacoufurgtcunus morbus. gj^*^^^ dubellatiuerotmporcatapoftcmadenocando faiuem& ^^ diffK>ficioncm ad rupcuram. Exicura aucquafi ab exc- undodicftatmporcacedam apoll:cma indtnacum exi- (Ufd^rupcurae. Aphoriffnus* 2.4. Incolerico feceflu dyflentma,malum. A dciccctonc flnccra diflScultastntcfttnorii , malo e » Thc, A detcd:ionc finccra ^fficulcas inccfttnoriijmalum» Lco* Expoficio Marfil^fupcr Apho. Poftq^ tiippo .fedc quod cft did um 5 nijc <i>cec fignt ^carc in fluxu cholerico pcr dyflinccriam.Ec uulc Htp» Condufioncm iftam.Dyfrtnceriaapparestn fluxu cho Jericoeftojala. Condufioprobacur fic. Illudcftmala quodfigniffcaccxcoriarionem uehementcm apurao» terta prouccicnce .fcd dyfltcceria prouenies i fluxu clx> lertco cft hutufmodt. crgo 8Cc. maior eft noca. pac^c mtnor.CondufiotnltctcrapNonicur. Prtmoad tntdlc- R^cz^ <*cumapho.iiotctur<:oncordiaqu3E ^Uigicur fcxcadcct inaterc^.cap.defluxuucncrisomniuisimod^rum. Se cundocoprchcndcndatur utilita$ pcr apho.habitam tn tcncionem, TcrMoponacurampliaciogcneralKut pri Wh Q.uarto]}ocaadum*Hipp4Qtdiiga:ep£i:feceflriiia Digitized by Google PARTI. Secef— cholericu fccciTuiH dc pura chokrtca rubca aut ft/gra. fuscha per d/ircntertam incelhg/mts duxum cum exconatro- lericus nc inteitinorum. Vlwmo notandum dyircnteriam ef- c^d 8C femalara>quiaexqaohumorpuruscildenotaturuchc dyiTca mens dom mium dc malitia humoris comprchenfa pcr teria. dyirenteriamfupcrucmentcm. Expoiitio ^Wfil^ fupcr Comcn.GaP» Egonis Deicdioncs. GaF.pr|mitticcaufamdyiTenteris'di' pure ru ccns egeftionem puram rubeam aut nig ram corr umpc begaut rcinteftina&in*dcficridyjTcnteriam<S!:c. Noca circa nigre i commcntum<^cgcftiopurarubcaaucn«gradicrcurcf- diaLtio, femaiafignificandoabfolutum dominium caiiditatis, Hjppo.' utetiamde uomttu tangitur fecundo pronofticorum» commcn.38 ♦tUius partis.Laudabilis eft u«»i3icus. Aphorirnms» 2,5» !n offis fradura dcCpientfa, (i m uacmim acceperic Thc, AboiTis praedfione ftupor 3C delirium incidit , Ci par icra inancm prghendac. Lco, Inofrisprxcifioncdcfipicntiajfiinuacuumapprae- henderic. Expoficio Marfilijfuper Apho. Poft<^ Hippo.in prf cedenti Apho.fecitquod dictum cft,nuncitcrumdocet figmficarein fracfturacraneig dcfipientii apparentiam. EtuuIc.Hip.coclufione hac. Defipientia apparens in frad:ura oiTis mala eft fi acccpe ritinuacuura» Conclufioprobaturfic.IIIa defiptcntia cftraalaque figniffcat fracfturam olTispropinquarepa niculisccrebri. fed defipientia accipiensinuacuum eft huiufmodi.ergo 8cc. maior cft nota.minor fumicur ex commcnto. (S>ncIufio ponitur in littcra. Primo ad in tellcctum apho. notetur concordia apho. quf habetur, uc cft habita concordia apho .14. Secundo notetur uci litas per apho . incen tioaem coliigcnda. Tercio notetur anipiiaciogeneralishabendamutprius. Q_uarto noca dum quod iicet apho.poiTit intelligi in fractura alterius oiTis.hictamen folum incellexit craneum uc patec per Garan commento. Q_uintonocandum Hippo. incciii gcrepcrdefipfcnciamquodcftdi<ftumfupra. Sexcono , . tandumly iiftarcpocius caufatiueq^ condicionaiicer. uc fit littere fenfus fi proquia in uacuum accepcrit ut fit fenfus cb ad fracl: uram cranei fe prope pellicuias perfun dan cem fequitur defipientia^^S^ cunc eric fenfus apho . in offisfravfturadefipienciaeftqaid malum fiproquiaac cepericin uacuum ,quiafract;uraacceperic 8c£ueritzd parccm uacuam, uc caliccr fic fracfcum craneumq» fint rupcf pelliculse cerebre uel ialtem multum prgfig . Vi tiraonocandura hoceiTcmalura,quia raorcale fccunda pluriraura cum denotet ucheraes ccrebrinocumetura.» Exjx>ficio Marfili) fuper coramcncum GaF. OiTcqucd. GaF.coracncando.Apho.duofacit.Pri- mo pr|raiccitapho.vcrificacionera 3c expofitfonem.Sc cundorcprehcndicquedam exponencem apho. Inpri *na dicic Hippo.hic incelligereper os fo] um crancum ca picisnonintendencem abfolute omnemfrafturam,fed «ntrinfccus perforan^an ufq? ad uacuitatcm circun dan tem c€rcbrura,qua fic exiftencc fit defipientia paffionc .propinquante duabus pelliculis 8c clTencise cerebri. In fccunda hcit quod e ft did:u m df ccns,fe ncfcirc q uid coc gcrit iV\arinura detruncare dicftum Hippo. cum diccns ^ in oiTis fra<S:ura tacuit defipien tiam, deinde ficinchoa- ucrfrapho.iequ€ntem,Siin uacuumaccepcritinphar- raadcpotionc fpafmus mortalisEcdixicHipJntelliger _ a fpafmum de inanitionc,<S: idco dixic, fi in uacuum acce pcric, 8c bcne , quia fpafraus dc inanicione raorcalis , 8c ideodixicfpafraum eflfc raortalcradc pocionc pharma- <it.ErrauK:ergofaIfificaa<foapho.priraucundefipien tia fequatur folura fracl:uramoiTis,fiuc tamcnfraAura JUiscapttcftucmmcml»^ aJi)siicfli© 4ecipitnifipcr- Thcw vii: tingeatiC pcrculTf onc ufqj ad pelliculas ccrebri. Circa apho.nocandumipfum difFcrre a. 1 4 . pro quancoirapli cac caufamjquara defipiencia dicitur eiTe mala , quia de nocacfracf uram ccrebro 8c peliiculis communicacara, quiaacccpericinuacuura uel non inconuenicns idcm repeccrepluries,quiamuicocies cribrac liomo unu raa dfumfabuli ucinucniatmargaricam. Nocandura circa commencum ^nun^ caufacur defipiencia niii qualiccr cunq^ nocuraencura ccrcbro conjraunicecun cum dcfipf cnciafic icefioopcracionum incrinfccarum fenficiuarir nonfequicar camcn dciipiencia fracfturara craneiimmc diacefeuftaciranifi percjgeric percuiTio ad panniculos ccrcbri,quarapercuiTionem percigificnon cftaliud q^ pannicuIosciTe incifos auc fakem ucljcmencer percuffos uel extencosfeu copreiTos,^^: ideo ccrebrocomunicaco nocumento confequicur defipicncia. AphonTmus^ i^* In pharmaciaepotione ipaimus mortalis* Conuulllocxmcdicamentipotionclctaliscft» Exmedicaraenci potionc conuulfioiecaliscft, Expoliitio Marfii^fupcf apho. Poftcf Hipp.in prgccdentiapho.fecit quodeft ^ctii, nunc docet fignificarc pcr fpafm um fequcntcra potura mcdicinj diccns. Spafraus fcqucns potionem pharma- ci2e,mort3iiseft, Conciufio probat fic. Ille fpafmus cft mortalis qui eft dc inanitionc. fed fpafmus fcques 8Cc^ cfthuiufraodiergo&c.raaiorcftnota.rainorp^tebic» Conclufio ponicur in aphorifmo. Prirao ad intcllc- aum apho.notetur concordiaqu? habeturingcncrali, quintc apho.quarto*^: fecunda tertij . cap . de fpafrao . Sccundo notecur ucilicas per apho. inccntionera coUi* gcnda. Tcrcionoccturampliatiogcncralis. Q_uarto pjj-j.^^ notandumHippo.intelligerc per pharmaciam medici- ^^^^^ nam cuacuantem per feceifum etiam uomicumiica po- . , nicmcoraen.Gaf. Q_uinconocandumq»fpafmus con ^ * . tingerepoteft ancc euacuacionem pharmaci, propter ip fius malitiam 8c uenenofitatem aucpropccr agitatione materierura humoraliumdequibusfpafmusnonintei- ligiturinprgfenti.Potcftctiaracocingcrefpafrauspoft g cuacuacioncra pbarmaciae,qu3e fi no fit confirmacus uc ^^^ " uulc Mefucpoteft rccigccuram. confirmatus uerodc "J"^ ^^ quo incelligit in prsefenci nocificacus fupramorcalis cft., pi^x, Expoficio Marfilf) fuper c6. Gaf. Medicamenc(. Gaf.coracncando apho.duo facit.Pri mo exponit hancparcera pharraadac.Sccundo ucrtficac apho. Dicit primoHippo. abfoluceponcncerapharraa dara incelligerc earaqug cuacuatfolucndo ucncrcmaut prouocandouomicum. Dicicfccundo nuUura dubica- re rcfoluentcra dicta noitra corpore fortitcr purgato per pharraaciam fpafmum inde fecutura morcale eife SC pciTiraura, AphonTmus, iy» In doloreforti circauentrem,frigiditas extre^ mi'tatum,maium. In uentris dolore forti, algor partium cxtremarura, Thc, malo eft. Infortidoloreucntris,partiumcxtrcmarura frigi^ Leo^ ditas,malura. Expofitio Marfil^ fupcr Apho. Poft^ Hippo.in prsecedcntiapho. fecitquod eft di- ctura,nuncdocet fignificarc in fortidolorc pcr frigidita tera cxtreraorum.Et uuIthancconcIufioncra.Frigidi- tas extreraitaturacft quidraaluOT in fortidolorc uetris. Condulio probatur fic.Iilud cftmalura inforti dolorc vcntris,quod Ci^iB.czt apotlema ucntris aut aliara uc- hcracntcm laefioncra.fedfrigiditas extrcmitatura appa resiQforcidblorc eft huiuiraodi.ergo 8Cc, maior eft no^ V ta rainor Digitized by Google A P H O. .£a.mmorpatcbit,conclufioutefi;df(fcHm in littcra po- ^ftur* Primoad intelicctumapho.notctur apho.con- xordiaque coUigatur fententialiter . r 3 .tertg.ca.dc do- loribus ftomachi. Secundo notctur utilitas per apho. intcntionem colhgenda. Tcrti o nocctur ampliado ge- neralisutprius . Notcturctiam fpecialior ampliattodi- cendo<^ non folum inforti ^oiore ucntrts ucritatem co tinct apho .fed etiam in dolore alcerius partis interioris, Polot Q^uarto notandii . Per fortem dolorcm intclligit riip, fortis ualde intcnfum fui intenlione uirtutem ualdc proftcr- £^d» centem.per uentrem autem intclligit quod cft dictum fupra.pcr frigiditatem uero extremitatum inteUigacur ut eft di cflum fuper apho . prirao huius. Exponatur etia fual um ut cii: dic1:um ihidcm , Expofitio Mariil^ fug comcn.GaF. Fisquidem. Gaf.prgfcatem commcntando aphor. proccdit iic.Prirao tangit caufas frigiditatis extrcmita- jum.Secundodubiofatisfacit. Dicicprimofrigiditate cxtremitatum fequi magnum apoftcma uifcerum quae f rigidicas conttngit aliquadopropter nimium defcAum animi uel proptcr maieriam frigidam fufFocantcm cali- dum naturale,'.^: etiam aliquando apparct anguftia fto jmachi conftringcns naturam jidcft calidttatem nacura- icm fup.trahcndoab cxtrcmitatibus ad locum doloris. portat cnim fecum fanguincm a tota cutecoE|SDris& muitum ualde ab cxtrcmitatibus mantbus 8C pcdibus. 3Dicic fecundo quod dictum eft hic,cft caufa finguloru, quiaFrigidicas extremitatam confequitur ad pradicta iicutinmultislocisdixitidembis rcpetendo umuerfa' litcrjncc mirandum cum polTit de una re multa excutc rcinunoloco.Notatergo iingulain fingulis locis fup. repetendo idem . Hic tertio ponicur commcntum par- uumquoddubiumcftan fuertc G^^^SCdidtc^ per ca- Jcmfrigiditatem cxtrcmitatum itgnincatur forte apo- flema intcrior um ut pc^ftoris uel itomachi ad guod ca ' liditasrcuocatur&^ apoftema fup.cura tali frigidicate cftpcffimum. Circahuncaphorif.non dubitaturjquia omnia quf tanguntur hicpendcnt amatcriaprimi apho xifmi huius feptimse, Aphorifmus* ' 2.8; Iti utero habeti tenefmus fugtrenieSjabortit* The» Sf mulicri uterum gerenti tentiaaccidcrit , abortum patietur .. Lco» jy^ulicri utcro gcrcnti 3 fi tcntio fupcrucncrit > facic aborfum. Expofitio Marfili) fupcr apho . Poft^ Hipp.in prehabico apho.feci t quod cft dicftu, jiuncdocctpronofticari in prcgnanteaborfum per tc- nefm umapparcntem.EtuulcHipp.concIufioncmhac. tenefm us fupcrucnicnsprggnanti facic abortirc prggna tem.Conclufio probatur fic.Iilud facic aborcirc prf gna tcm propcer quod comprimicur ualde maxime Sc com- mouccur. fed tcncfmon cft huiufmodi. ergo <Si:c,maior aioca cft.minorpatcbit.conclufioponiturinliccera uc cft didtum. Primo ad incclle^Tcum apho.nocccur cocor diaquf habctur.2 1 .tertij.trac. fccundo. cap.dc caufis aborfus SC quintaapho.aphor.48 . Sccundo nocec uci- licas per apho.incencioncm colligcnda. Tcrcio nocccur ampiiacio dicendo aphor .in mulicrecuiufcunq^ complc xionis ucrincari poiTc maximc came in cxili ct molc ma tricis. Q_uarto notandum . Aphor . continet ucritatcm in quocuncg tcmporcimpregnatiois,maxime tamcn ia primis ct ultimis mcnfibus.In primisautcm proptcr cxi litatemligamcntorumfoetus. Inultimis ucro proptcr Tcnef' nimiamaggrauationemfcetus. Q^uinto notandumq^ ttiusad poniturtcnefraus,<S^pertcncfmu habcmusintclligcrc appetitum ad expcllcndum fine proportionata expulfio mcappctitusquitencfmus dicitur paifio intefUni rcctf, quiaproptcr punctionesrcctiinteftint contingitifteap pecitus ad frcquentcr ^fccilandumjquamuis Gaf»quia«* H I P P Oi tos to fauias comento allegato ci'cat tcncfmolieirc paffiooc colon cxponenteThadeojideii: culon^quia eft paiTio rc ctiinceiiinijcuius extremitas terminatur ad culum, 8C idco dicitur bufiisculi.Etiiqucraturhicquid fittcncf- mus aut aegritudo 8cc . poifumus diccrc q> cft accidcns prg tcr naturam,quia appetitus ad cxpellcndum mtefus feguens actioncm laefamjquia puncti oDcm 8c mordica- tionem inteftini. Scxto notandum .PeT tenefmum ha- bemus inteiligcrc tcnefinum perfeucranrem 8C m^nu 8c confimiliccr omnem caulkm matricis uchemcjatcr a>mmociuara . Expofitio iMarfilijfupcrcomcn. Ga?. Circa inteftinum. GaF.comcntandoaphor.duO fe- dt. Primo cxponit hanc partcmtencfmus. Sccundo taii git uentatem apho.Primainduas. Primo defcribittc- ijcfmon racione ioci.(Secundo cius exponitmultiplicita tcmimpIici£c.)fecundaibi(Eftautcmucrbum.) Didt _, ^ primo tencfin um ciTe paiTioncm rectf inteftini proptcr * ^^^ cgeftion e fang uinisi>pter hoc intcftinum u ulncratum . *^^ ^ £>idt fecundo hoc nomcn tcncfinus ciTc aequiuocum P""- 8c poficum hic abufiuc 8C appropriatur cxprciTioni ud huic.f.paiTloni recciinteftini. Eft aucem nomen expref fionisjquia fxpc quis furgit ad afcdiam 8C cxpriraic.<Si ideo fgpcfatigatur cocum corpus&^maximematrix ^- pccr colhgancia 3C coniunccioncm fui cum inccftino. Dizit icttio non ciTc mirandum,fi abortiat muiicr ^- pter tenefmoncra cum aborciac a mocu leuiori. No- tandum circa comcucum cencfmonem aiiquando im- porcare paiTionem rccci inccitini jquia ulccracionem tl- lius inceftini, quf comprehcndftur pcr fanguinca cgc- ftioncm cx uulneribus inceftinorii contingcn£e,s&: idco cft noraen cquiuocu^quia aliquando iportac appccicum ad frequenccr expcllenda . 8C ideo dicere tcnefraonem hancpalTione ciTc abufiuu cii:,cum proprie importct il lum appecicum ad frcquencer espcllendam. Aphorifintts* 2.^* Qaibufainc^ os au£ cardulago indfom fac^ ritin corpore,nonaugetun Q_uodcunig os auc carchdago prf dditur in corporc, The.- noQ increfcic . Q_uando os,auc carchiiago aut neruusabfcinditur in l^^* corporCjnon augetur . Expofitio Marfil^ fupcr apho. Poft«^ Hip.fccitquodeftdictum.nunc pmittit quf - da mcmbra foluca non poiTc coniungi ucre Et uuic Hip po.conclufionem hanc.ln quocunq; corporc incifa f ue- ric carthilago auc osucre pon osncinuabicur . Conclu- iioprobacurfic.lllaincifanonucrc conctnuancur quac func fpcrmacica pauci calorisnacuralis 8c durs fubfian tif .fed os d: carchtlagofunc huiufmodi.crgo <&:c,maiqr nocacft.patcbicminor.codufioinliccra ponicur uccft diccum.PrimoadmccIicccum apho.nocccur concordia, Amce» qug habccur quarcaquarci.cap.primo. <Sc fexcaaphor^ 1 9 . aphor . Seciido nocccur ucilicasper apho.intetioni coiligeda. Tcrcion^jteturampliatiogcncralisut prfus ac ctiam fpcdalis diccndo <^ non folum in oiTe ^ ^'^^} lagine continet ueritatcm aphorifmus,fcd etiam inal^s -- fpcrmacicis,quiatamcnin iftispausconcinet ucritatcm, idcodeipfisfadtprccife mentioncm. Q_uarconocan- du . Apho.continerc ucritatem de omnt carchilaginc 8C oflTe , tndfionccamen cxiftencenotabilt,5i: maximc ta cumpcrditioncpartis. Vltimo notandum.Goniuctto Osnm feu unio cft duplcx . Q^uf dam fecundum utam prim^ ccio fcti 1 ntcntionis quf non eft uera unto,fcd cft qu|di coniua unio t(k ctio pcr porumVarcoidcm drcflligantcm . Dc uera coa- duplec* iuncctonc <S: unione loquitur apho, Expofiao Marftlijfupcr coaien.GaP, Et htcaphor. GaP.comcntandoaphor.nonaltudfe dtaifi^«acscufai:fc acommcntattocc <Kdi apl|Q.#- Iaco.s,apho» O Digitized by Google PARTI* ffeshuflcaphor.contmcrM'nilJoaphoi*.Q_uafido£itt!^ f ncifuni fuericosauc caruiago auc neruus uel maxtlJae tcniics ucl prepucf um non crefcunc nec conglutinancur. No biccrgoexped/crepcterccxpo/ittonein ciim ^cc^- pofit^s (bz. AphoriTnms. 30» Si 2ih albp pblegmate habito diarrho^a fo^ perueamtfortiSjfoluitafgrimdinem. ThcQ» Apituf ta alba detcnto fi ^ui flaor fupcrucncm uc- hemens,fgritu4incnj tollic. i;^Q* Q."* ^^ picuica detinetur , R fortis ucntris fliixus fuper uencrica morbo Ifbcratur. Expofitio Marfil^ fuper apho. Poftq^ Hippo.inprsfcnti apho.fedt quodcft di<^if, cunc tangit quandam caufem curatiua hydro|^fis hy- pofarchae.EtuulcconcIufionemhanc.Fortisfluxus hu moralis fupcr ucniens hypofarcho fol uic hypofarcha, qa remouec eiuscaufai^,fcd iiuxus uencris cft huiufmodi. crgo d^c.maior eft noca.minor pacebit. concJufio poni- tur in litcera. Primo adintellcd:um apho nocetur con cordiaquaehabecurdccimaquarta tertij^. tradlatu quar to .ca .dc caufis hypofarchg , ibi( Et fluxus quidem SCc, ) habetur fecundo. quarto breuiarq.ca. ^.dc hydropifi, jbi(Etproptcrifta Hippo.) Sccundo notctur utilitas per apho.intcntionem colligenda. Ter tio notetur am- pliatiogencralisutcftdidtum. Q_uartonotadum Hip po.pcr phlcgma album intclligerchydropifim cthypo- PhEaal farcham quae eft cum fanguinc ^uofo 8c phlegmacico }yn ide &albototiuscolorecorporis.d:idcoappcllaturalbum q^hy- phlegmaquiaabalbophlcgmaccpcndetd^fibiincolo- ^roptfis rcaffimtlatur. Q_uintonotandumnotatcrdi<fiunieifc Cthypo fortiadiarrhoeajquiacum materia hypofarchg mulca ^cha» proporcionacam cuacuacioncm opor tuit ciTe multam, Sextonotandumhancdiarrhceam foluentem fgricu- dinem effc cum conftantia uirtutis 8c non propccr dchi lit^tem contentiuseuirtutis,quia fluxus ucntris concin genspropter dcbtlitatcm uirtucisin hydropifi eft mor- talis.Adquam intcntfocem loquttur Auiccn.decima- quartatcrt^, tract.quarto.cap.de hydropifi adfinem. pxquocuitatur contradidio adfenfum didipn inccr Auic, loco di<flo dC Hippoi. Expofiao iViarfili) fupcr comcn. GaF. Confucuerc. GaF.comentandoaphor.procedic fic. Primo cxponit hanc partcm . aibo phlegmate. Secundo pftcnditcaufamquaredixeritalbu, Dicit primo Hip po.«SCom.nesmedicos confucuiiTe uocare phlegma^Ibii unam fpcdem hydropifis noftro tcmpore uocatam hy- pofarcham . r^icit fecundo Hippo .dixiiTc phl?gma al- i>um,quia phlegma aliquando cft limdum aliorum hu- morum comixtionibus.omne tanicn phkgma naturali tcr cftsLJbum.dicendo tamcn album fuum confirmauit nacuralcm colore ficut in libro dc concateii atione dixit fpondilcs dorfi non q^ alibi fint ^iii dorfo confumcndo #)rfum ut comprchcndatctiam coUum fup.<5<: fic dixit lv>cgratiamaioriscxprelTionis. Vltimo tangit ueritate apho.dicitcrgoq»pcr fortcm diarrhoe«un fupcrucnien- tem curaturhgcfgritudo. Aphorifaias* 31. Qiribufcunqp fpumofe ^gcftiones m diar^ rhoea,hisacapitephIegmad^Suit, ^ti Q^uibuspcr aJui fluorcm dei^dioncsfpumantjijs pi tuicaacapicedcfluic. t^, . Q_uibus in aluiprofluu^s excrcme ra (pmo^ fucb lus e;^ capitcpituita dc fluit. Expofitio jyiarfil^ fupcr apho.' Poftq|ttop.mpccdcntiapho.fccitquoi€ft diaum llim9#>cpiijgQificarf ipjir qtteadam moduia eg^eaa VII fupra flimrm pMegmaris acapitc.Et uutt H^po. con* cIufioncmiftam.Q^uibufcunq^corporibus fluuntlpi* «lofae egeftiones,hii, defl uit phlegma a cgpite.CocIufio probaturfic.Hisfluitphicgmaacapitcin quibusphlc- gma fluens cft matcria egeltionii fpumofaru.fed in ha- bentibus egcftion^ fpumofas phiegma fluens eft h uiuf- modi.crgQ(S:c.maiornotacft.patebft minor uerifican doapho.conclufioponiturinliccerajuteitdicflum. Pri R^WI, mo ad intcU? Aum apho. nocecur concordia coUigenda, ly.contincntis.cap.j.decgeftionc. Secundo notetur utilifascolligendaper apho.intencionem. Tertionotc tur ampliatio generalis ipfam ponendo ut pluries dicflii cli:. Q.uarto nocandum. Pcr fpumofas cgeftiones in^ tellfgicegcftioncshabentesfpumam albam.quia habca tes fpuma cicrinam plus acceftantur chofg . habent etia Egcfti fpumafatistenaccmphlegmaciplusatteftante. Q_uin fpumc to notandumjapho.uerificarimaxime fuppofito <j»ad- f^ g4« fitcatarrhusquo comprehendimus rcplctionem cere- bri <&: defluxum a cerebro (S;c. ExpofitioM^rfilijfuperco. GaF. _ ; Hocindiftincflc. GaF.comentando apho.duo facitw Primoponit ueram apho.commentacionem. Secundo quandam falfam opinionem • Prima in duas» Primo can^ gic necciTitatem commentandi apho. Secudo cxcquitur xntentumiDeprimadicicq>nifi hicdictus apho.cxpla- netur 8c determinetur non inceUigecur,quia aliquando h umores CQtnmixti uencoficati cum fpumofa egeftionc defcendunc a capite ad ftomachu aliquando func in incc ftinisftomacho. Nuncfacicquodeftdiccum dicenSj^Si: concinet partes duas. Primo ponit quodda.Seciido tan- git cas uentofitatishasexemplo confirmando. Depri- ma dicit^ fiue fup.humores fint in fto uel in intcftinis; aut cercbro habec una cam propria ec una non propria* Propria ca eft,quiagroifa uentoiitaceforce mouetcil- Jos h umoresjilli humores phlegmatici diuidiitur in par tes diuerfas.&fup.hgccaufaappeliatur propria,quia-g» appropriatosphlegmaticQshumoresftomacho cerebrq» autinteftiniscaufatur iftafpumofaegeftio. Nuncfacic quod dictum cft diceps,uentofitatem moueri per fuan^ turam ac per caliditatem nimiam,quod eft manifeftuni in his qug apponuntur igni 3c coquuntur per igne.qui^ ipfafpumofaucur propter nimiam caliditacem ignis ma 2qmemateriacxiftcnteuifcofa,ficut uidemus in tcmpc ftatc maris uentis ad feinuicem coIIidentibus,6^fupp» fpumofantibus aquam fua agicatione^S^ commotionc i Niicfacit quod cildictum .Et poiiet &iiidi pars in mul- taspartes^fedgratia breuitatisdepartetota dicit ficq^ opinantes egeftione fpumofam eit^ propter defcenfun^ phlcgmatis fpumofi a pulmone ad ftomachum j dici? Galenus fe nefcirequomodo inteiligant in catarrho,6i quaredefcenfusacapiteadpulmonemnon cxit fpumq fusnififit defubftantiapuImonisi& iialiquando exic ipumofus 8c in plcurcfi Sc perhfpIcumonia,hoc eft per cahditatem temporepalfionis.fi ctiama capitcadcan- nales pulmonis defcendat primo 8c poftea a cannalibu? tranfeat adftomachum 8C inteftina nulla uidetur ui^ tranfitusnifi primaper cordis uentriculum defcenden- te matcria ad uenam uocata concauam ue| ad gib^u hc paus-.Secunda uero uia cft in interiora eius,dcinde in uc . nasquae dtulfim ramificancyr a porta^^Si: circundanc f nteftina, ud dfiCccn^iit h |c a uentriculis cordis in maxi- mam uenamjdcmde tranfit ad uenas ab hepate diuifinn procedens.Sicrgocftquomodo rcmanet talequod ex- pcUiturfpumofum mixtun;» fanguiciper tamlongam uiammanans. Aphorifmus» ^z^ Quibufcun^ in febribus fn urinis crlmnoiV ^cs hypoftafes&mt^ longam apgritudinem (^ ^nlficanc* Digitized by Google A P H o; . Thc. " Q_uibusfebric«anabusunnaercdimentupf|^cfefa tingrefcrt craffiorfs,longa fore xgritudme iignificat. I^r Quibufcunc^fcbricicantibus^inurfnisfiuntfcdi- : mma.uclutifarina craifior, longam aegrftudinem tp- rc fignificat. ExpofitfoMarfiiijfupcrapho. , Prefcnsapho.ficcontinuatur adprgccdcntcm. Supe MusHfp.fcatquodcfi:diaum,nucdocetfigntforc lo gitudincm egritudinu pcr quafdam hypoftafcs.Ut uulc condufioncm ifi:a. duibufcunq^ corporibus fn fcbrf- busapparcnt hypoftafcs cri mnofdes fignf ficatf n urinis longam cgritudine.Conclufioprobat fic.Inillis longa iignificatur cgri tudo f n quibus groffa fignatur^raatc- ri a/cd habe teshypoftafcs cri mnoides funt hui ufiaiodf . cr<^o&c.maior cft nota.mtnor patcbi t. Coclulio ut elt df Aum in If a poni tur . Primopro intcUcAu apho^no - tctur concordia.qug habccur .2 .contf ncntts.cap . I . be cundo notctur utilitaspcr apho.intentf onem coIUgeda. Tertionotcturampliatfogcncrahsut mukotfcns ha- bitu cfl;. Q uarto notandu Hip.inteUigere pcr hypolta fcscrimnoides hypofi^afcshabcntesfruftraqu^da licat C0:grofirafarfnafrumcntf,utpatccper Gaf.in cometo. Q uintonotandum^diAum Hip.conti net u?ricatcm «tTtu£ccxiftcnteforti,qufa uircutc exfftcnte debili5i materia cxift^ntc debiii cita mors confcquicur . ExpofitioiViarfilgfuper comcn.Gar. * Ethicfermo. PrgfcnscGmcntumdiuiditur in trcs tartcs.Primo aphor.cxpcri mento confirmat. Sccundo * Hip.aucfloritatibus.Tcrtioinfertquoddacorrclarium. Dicit primoucrum cfTc 6C cxpcrientia probatum q^ apparcntibus crf mnoidibus urinf qu$ funt ficut groiia farinafrumcntimortalccft,difup.morbus cti^ deno tatur longusconftate uf rtutc,cum denotet groffa mate xfajpcr quod fupplcmcntu patet ueritas apho. N unc ta^ cf t quod cft dicflum.Et diuidic in quatuor partes fecun- dumnumeruquatuor auiftoritatuaddudarum. Di- Cft prfmo.rtf p.dfxfflcfn ^nofticisq. apparcntibus hy- poftafibus crcmnoidtbus morbis fefttnis fcftinat antc «sorbum ^longatum potius^ prolongecmors.Si ucro «lorbt fintfalubrcsprologant,quiacrudiiTimf, tdeft dc jnatcriacrudiirimatardaaddigerendu.ergoSi^c. picfc fecundoHfpp.fubfntulfffcfncpiicpfiamultos fnfirmos inquorummorbisapparuit talisurfna,<S(:quofda cito mortuosj^quofdaloi^o temporcpoft fupplc cftc mor tuos aut faluos . Dicic ter tio <^ Hf p -in prima partfcula cpidcmff poftnotfttaqualftatum trt um teporum mor- bt dixit hoc ^ infirmus nominc Silen us rccitauf t fuam pafffonem.EtdfxftHfp.talemmfnxflTc multaurtnam SC cito 3C groffam quae appar uf t mota SC conturbata SC quafi crt mnofdeshabcntcs albcdincm. a: habuic f nnr- muscxtrcmafrigfdajmortuustandefnundccfma. Di Cf t quarto in tcrtt a partfcula cpidf mtae cu fncf pcre t hanc pafTfoncm narrarc dixf t Hip.f nfirmo proicaro fn foUicf- ^ dia,fdcftmalerca:oucnfturfnadfucrfafnparabus5ifi niul habcntes rcsminfmasfufpcnfas (S: fup.non ftatesin f undo quf eratquafi cri mnofdcs,cui aenic crtfis i n.40. Didt quinto^cxiftisf ntcllfgitur morituros ctto mo « Sc euatotcs non fanari nifi longo tepore poft,omncs crgo hf in quibus apparct talis urina ud dto moriuntur udfanantur locgo tcmporc poft. ; Aphorifmas; 3^ Quibirfcaijcholcricehypofhresfigtjfopcntjs ijcro tcnucs,aaita aegrimdine figtiificant; Thc, Q^utbusfcdimciibiIiofum,dcfupcrtcnuccft,acutu fignt ficat morbum . l-€Or Q_uibusautcmbfWafedfmiiiafupratcnuia,acuiu iii9rbv»8 figmficant. HIPPC^ 106 Expoiitio Marfilgfuperaphd; Poft^ Hip.in pcedenti apho.fedtquod eft dt ctum, nunc per quafda hypoftafcs<S^ quandam di fpofitioncm «arum-docctfigmficarcfupraacuitatcmmorbf.Etuuk Hippo. hanc condufionan. Q^ufbufcuno^ corportbu» fiunt cholcricf hypofl:afcs his <k3iocatur morbus acu- tus.Condufioprobatur fic.IUisc<»T>oribus dcnotatur morbusacutusin qufbus dciwtatur cholerica matcria qua: cft materiamorbi .fcd in habcntibus cholcricas hy* poftafeshoccknotat.crgo<SCc.mai&r eft nota,qufama -• tcrtacholcricafecftmorbumacutum.patebitautemmi ^^ iaor,conclufioucropom'turfnapho. Primo ad intdlc- AufCe. <3:um apho.notetur concordia fecundaprirai cap.dc fi- gniflcatfonibusfumptisabhypoftafi. Sccundo notc- turutiktascoliigendapcrapho.intedoncm. Tcrtiono *jyP' tcturampiiatiogencral^utprfusdidumcft. Q^uarto i^»s notcturHippo.tntelhgercpcrhypoft3fes cholcncas hy chortca pof^fcs cftrinitasautrubcasclaras atteftantes choierae. q^a. Q_uintoiiotandumq>hxclftcra. fupcrius tenucsdu- phciterpoteft jtcliigf. Vnomodoq>haeclitcra fuperius tenucs tatclligatur dc hypoftafibus fenufba£.Alio mo- do q» intelligatur hypofiafcs cffc cholericas 3C fubftaa- tiam urin^ eite teniicm. Q_iiomodocun<^ mtelligatur ucritatemconnnetapho.namcxtalitenuitate dcnota- tur pfentiahumorum fubtflium 8C non grofforum,^ iicbreuitasmorbi. Sexto notandum,<^pcr morbum ^^' acutumhabcmus inidfigcrcmorbumdtae tcrmiiiado' ousacu nis fiuctamenficucrcacumsjquacumdffflcultatcac- tus^d. ddcntfum iiue Qpn. fixpofitioMarfifg fugcomcn.GaT. BiHsquidcm. Gar.CQmmcncandoaphor.duo facit: Primopontt ueram comentationcm.Sccundo quorun- dam falfam cxpoficioncm.Prima in tres. Primo tangit caufamuerifiLcantem.Sccundoponithanc partcm.cha- lcrics.Tcrdoc^cpoiuthaccpartcmjtcnues. Didtpri^ mo quantoplus cholcra dominatur tanco magis morbi dfi>notatur acumen.Nuncfadtquodcft df<ftum dfccns fc dfxtffc in locis mulcis cu ablblute dicacur cholera in- teliigtrubcam.namaiuiqui confucucrunrcum udint fncelligerc cholcram nigram autalioshumoresdctcrmi uare hoc pcr colorcs & proprias qualicateslhumorunj, N uncfadcquod eft dictum dicens ten ues ^ Hij^.di- ccns urtnas tenues intcilcxit fubcilcs5i: aquofas. nan iicconfueuitintclligercHippo. Nuncfedtquodcft di <ftumdicensaliosopinariHtppo.diccrcfalfum,cum urr na fubtilfs figntficct cruditatcm SC tarditatcm morbi diccntcmGaf.fenunqpmdfffe unnam habentcm hy- poftafim cholcricam Sc aquofam . E t idco qutdam expo- nunt fuocrius non locum fedtcmpus.ac fi dicat Hippo. Sf hypoftafis aut fi urina fuperius quia tcmporc fupc- rioriautantcriorifucrit tcnuisa:c.5£:poftcadomfne- ^ , turchoIcra,3cumcnmorbidcnotac. loannicuius 5:c. loam* Nuncponiturcomracntacfo loannicuh diccnds Hip- pocintdligcrc per urinam tcnucm fupcri us forma uri nscnam pofftbilc cft urinam cffc ten ucm ct fubtacm fu pcrius SC hypoftafim cffcgraucm groilam 6C crudam* hocconfirmatauctoricas Htpp.^cc. Aphortimus» 34* QuibdTcunc^ urinx diftant^ fiunt,his in cor porc turbatiofit fortis» Q^utbusurinadificciacft,^pcrturbatfo uchcmcns Thc, in corporc cft. Q_uibufcunc^ urinx dt fcantes funtshis turbado for- L^^ dsincorporc fit. Expofitio Marfilg fuper apho. Poftqi Hippoc.in pracccdcntiapho.facitquod cft ^^ Ctum^iiuncdocctfignificarcSi^afiicari fupra forte laco.s.apho. O 9 Digitized by Google Vrina diftans qutd. Turba tio for- turbationem hixmoruinfncorporcpei* ^ua&dadiftafi<^ tiam urinarmn.Et uult iftam condufioncm.Q^uihui^ cunq^ corporibus fiun t uri nae clifi:antes,hfs fit in corpor re turbatio fortts.ConcIuflo probat flc.In his fit turba tio fortfsinquibusdenotatdfuerramateria contraqua naturanon pugnat. fed in habentibus urinas diftantes denotaturdfuerramatena&c.ergomaioreftno.minor patcbit.ConcIuflo ut efl di Aum ponitur in littcra. Pri mo pro intellcdu apho.notetur concordia,quf habetur fecunda primi cap .de figQfs fumptis cx. fubftatia urin|, £ bene i nfpidat fcntenci a. Secundo notetur utilf tas col ligendapcrapho.intentfonem. Tertionotetur amplia tf o generalis dicenda ut prius. Q^uarto notandu Hipp, intelligereperurinasdiftantesurinas abinuicem diiFc^ rentesfccundufubtilitatemdlfgrof&ticmin fuis par ti' bus. Q^uinto notandum Hippo.intelligcre pcr fortcm turbationem fortem agftationem humorum confcquen tem pugnam naturaecontra humorem. Expoiido Marfil^ fu^ comen. GaF. Siuerbum. GaF.cxponendo hoc uerbum. diftates. ueri ficat apho.diccns^ fi intelligamus iftantes fup.Io co difFercntcsfortificabitur aphorifmus,quf a nullus eft locusin urinauacuus, fed G. pcr diflantcs intclligamua habcntesdiucrfaspartesjbcnc didum efi; turbationcra in corporefieriforccmjquianaturauincentcd^ domina te fit urina gqualis inomm*bus partibus. repugnantc uc ro caufamorbo pars in qua pualuit natura non afTimila tur partiinquapotmorbus.Si ucroplurimg partesfi^ gmficantes praeualitudinem morbi apparcant maiorcs crunt figm£cationesdifturbatiom's» Aphorifeius» 55: Quibufcutic^iaurimsampullae fupcmatant ncphrcticafigmficantS^logaaegritudinefore. Q_uibus.urina buUat, ijsforc morbum renalcm , dC longum ugnincat* Q_uibusin unnisbuH$ fubiiflunt,morbum rcnale, ^JJongum fignificant. ExpofftioMarfil^Tuperapho. Apho.ficcontinuaturad pccdentem.Su^ius Hipp. fedt quodefldid:um,nuncdocetperquodda apparcns jx urfnalongamrcnum fignificare paiTioncm. Et uult Hfp.fftam concIufione.Ampullg fupcrnatantcs urinis iignfflcantlongarenumpafrfonem . Conclufio probat iicJIIa fignificat longam rcnum pafTfoncm qug uento- litatem fignificantgrofram <&:groframmatcria.fcdam ,^ P^^lSfunthufufmodf.ergoetc.maioreftnota.minorpa Aucce. tebit.ConcIufiotangiturinlittcrautcftdiAum. Pri- mopro fntdlccflu apho.notetur concordia^que habctur fecundaprimi.cap.defigntscxfpuma.infinc. Sccun- do cotctur utflitascolligcndaper apho.intcntione. Ter tio notecur ampltatio gcneralis ut prius. Q_uarto no*- tandum .Per ampuUasqu? funtfadcntcs fpumam 8c ali quando non facif ics figni fjcare pofTumus rati onc qua- tttatfsratfonecaIoris& rationetemporis dif&hitionis, Prfmorationcqptitatisfccunduq^funt magnscuel par us.Paruacmm ampunamaiorem fjgnificat grofritiem SC uifcoiitatem.fignificatenimmatcriam uentofamim potcntforem adampullandu &fortitermatcriam fublc- uandum.EcotraeftdiccndumdcampuUamagna.Ratio aieucrocoIorfsfignfficatur,ga ampuUa aibafigmficat watcriam phlegmaticamagis,cftrina uero plus attefta- tur cholerac.ldcm ronc difToIutionis, qui a quanto am- pulla wrdius difIbIuitur,tanto maior uentofitas 6c grof litfesdenotatur.FrangiturautcmampuIIa aut proptcr grauf tatcm matcrig aut etiam ^ptcr ucntofitate dcfc«n dcntem dc ingrofrat^m aut afcendentem 3c frangcntcm jmpuUam. Ad propofitu applicando per aiipullas intel JfgamusparuasampuIIasalbas. Q^uintonotandaHo- tat«:cttedi<3:utti fupcrna»r«.noiiquiaderQqean^^ Theo, l^co. Ampul laduplt citer* VII Ig tbu f!t fi^cffe uring,fcd ^acvan eft ad dcttotan<!a ; ; fcparationemampullg a fubflantiaurinf ut denotctur sunpulla dccidi a parte fatis propinqua cx quo dcnote- turpafliorcnum. Scxtonotandum.Pairionephrctica N0ti dcndtatapoteftciremala complexio frigida pcndens a tt*ca p« matcriafrigfda. Scptimonotandum.Dcnotaturlonga fio* fgritudo uirtute conftante,quia dcnotat matcria grof* fa £rigida,ut cft tacflum «&:c. Expofiao -Marfili; fupcr comen.<3af . Bullffiunt. Prgfcnscomentumdiufditurinpartcs duas. Primo ponic ucram comentationcm. Sec5d> quo runda cxpone.Prima 1 duas. Primo notificatnobisam puIIasronematerig.Sccundo tangitaphor. ueritatem* Prtmodicit cj>ampullgfunt ex humiditate cu grbfla 'uentofitatcmaximehumiditatc cxiftente uifcofa. Di" dt fccudo,ideo confequit frigidum morbum in rebus, qadefrigidamateriainquaadunat uetofitas grofra,cc ita fignaturlogitudomorbi, quia ois morbusfrfgidus difitdltusdigerit. Dicit tcrtio^ali) opinant urina aci| tam fuaacuitateapcririoMficiaarteriarii renumtS^ idc partc fpirf tus excunte per eam fit ampulia, Aphorifinus* 3^. Quibufcunc^pinguis hypoftaGs dC conglo;; bata,hts ncphrcticani,6(: acutam scgritudinem fOreflgnificatur* Q^uibus fedimenpingue congcftumc^ cft , ijs renalc The» uiaumacutum fignificatur. ^ Q^uibus infidenspingucac fimul totum, his rcnufn Leo. uitium acutura fignificatur. Expofitfo Marfilfj fupcrapho. Prgfcnsapho.ficcontinuaturad pcedcntem. Supc- rius Hip.fecit quod dictii eft,n unc nobis per quodda fi- gnum notificatbrcuem renum pairioncm«S:acuta. Et uult ifta concFonem . Pinguis hypoftafis 8C globofa fi- gnificatacutapafrionem rcnii. Conclufio^batur fic: quod /Igfiat uchemente caliditatem rcnum,figiiatd«:c» fed hypoftafisgIobofa5j:pinguis cft hmoi.igit.maior propo pro tanto eft nota,qufanatura non fuflinet tcm pore longo forte morbum,ut patet quinto huius come* ^.Q_uicunq^ atctano di^c.minor patcbit.ConcIufio pa niturinlrautcftdi<rcum,ncphr€ticum.i,rcnum. Pri Auxce; mo pro intelleclu apho.cft notanda concordia, qug ha- bctur feciida primi.cap.de fignis fumptis ex hypoftafi» Sccundo notct utilitaspcr apho.intentfone colligeda. Tertionoteturampliatiogencralis. Q_uarto notadu. Hypo- Per pingucm hypoftafim Hipp.intcllfgcre un<ftuofam ^afis pi admodumolcf. Q^uintonotandiij^cum hypoftafis guisc^c fumatur aliquando propri e pro hypoftafi ftante in fun- Hypo- do&c.utpatctper fuadcriuationcm,aIiquadoucrocd f^fis muniter importando hypoffcafimimproprie fumpta 6c tripYti ftantcm in fupremo quae appellatur nephelis ucl ncbu- ^cphc Iz^Sc ftantcm in mcdio qug appellatur encorfma,hic fu l^. miturhypoftafis comuniter. Sextonotandii.GIobo- Encori fum ut fumitur cx co mcnto potcft fumi pro glomcrato «»a. fiueadunatoin partibus,ffcdicimusgIobumamulieri-. Globo- busfilocumuIatum.Secundpaliquid drglobofum ut fum cito factum utparscito confequaturpartem ac tt parti dupFr. accumuktur. Q^iiocun<^ pars exponatur cft uera. na Globii fipaffio cftinrenibuscumfintpropinquiufjs urfuf ci to cuacuatur ^apparet talis hypofl:afis,fimiIiter appa- retmagisglobofa&feparataab urina cum ucniat a par tcpropinqua. Septimonotandii.Acgrftudo acutaqug figriificatcftmala coplcxio calidapcRdens amateriaca lida,cuius cft difroluerc ucnto fitatem rerum 6c cotinci apho.ucritatcm ubf pcrfeucrct hfc hypoftafis. Ojfta- uo nbtandiimjhanchypoftafim apparcrc aliquando ad " " * modum notaiitfstabfs,alfquando ueroadfnodum ocu-* fowonamguttarumgrofrarum oIci& hoc fecunduoj groifiticm ^ tcnUitatem pingue^ois,^ Digitized by Google A P H O. Expofitto Marfilfj fupcr Comcn . GaF. Siucalui* Comcntumprgfcnsdiuiditurmduaspar- • tes.Primocomcntacurapho.Sccundotangicquandam fcripturaediucrfitatcm.Primain duas. Primo cxponit iftampartcm.pinguis.Secundoiftam partem. globofa. Dicit primo<j cgcftio ucl urina pinguis qncunc|? appa rct fignificat diffoludonem no raagis camcn in renibus ^ toto corporc. non crgo pcr talem pingucdmcm figm- ficatur folusmorbus rcnu fcd potius djlTolutto pinguc- diaisf n toco fup.indifFcrenter,qus pinguedodilloluf tuc per caiid«»cem igncam hoc eft ualdeinccnfam, qug dif- folutfo potcftdupFr fnceUigi,quiapoteft eflepaffioin re m*busueltoto,uclnondcnotatfpedalis paiTio,fed acui taspaffionis . Aliccr tamen a quibufdam expoiitoribus cxponit apho.quiloco ncplirefispofueruntfrcnefiscu talis difibiutto non fignificet abfolute phtencfim hcet ii gnfficccnimfamincenfioncm.naeft fignum umucrfaJc omniumfcbrium difrolucntiu corpus. Diac lecundo GloBa ch hoc quod eftglobofum inteUigi po c adunatum uei lu fu gd, bitoapparcns.namillafuntglobataquaEfuntfunctaut 8C glo- cumulus.namproprteglobuseftdumfi{umtiiocumu- bus, latur a muli cribus, globacum ergo contrari um eit dc- ftanti,<Siftaexpofucrun€expoficorcs antiquiorcs ufc^ adnoftriitempus.Dicic ucro Gaf.fc per glc^ofum m- telligcrc citoapparcns fignificans propricdiilolutfonem pinguedinisrcnum,qufapingucdoconfumptatn toto non uenitfulMtoad uri nam,fmmopaulatfne uadesprf- mo ad mcmbra propinqui ora illis,5^ f ta de membro m fncmbrum ufqucquo ueniat ad rencs,fed pingucdo dtf- foiuta a renibus ucnit fubito «S^adunata, ut cxpcrimcn tatcftantur. Dicic ultimoGaf.hunc aphoriftnucniri diaerfiimfiilibrfs.Q_uidam enim habent fic,Q_uibuf- cnc^ uenit i nfcri us pfngucdo hypoftaiis. Alg habenc. fu perius qufbus aiTencio quf aomais pingucdo foicc caca- re fupcrius 3C non dcfccndcrc, AphcriTflius, 37* Qaiburcaa^nephredcis extfcentibus, prediV aafignaacddant, &: doloresacudcircamufai^ los fpinales fiunc/fquidem drca cxtrinfecos lo> ^ cos fuerint,apoftema futurum excepta extrinfe^ cus.Si uero dolores magis drca interiores locos, apoftema futurS expeda magis intus. Thc O uibus i gicur ui do renaii dcccncfs,pr^dicta acd dut * figiS,eos,doiorcscfrca mufculos fpinaeiaaganc ,quf ix lociscxccrioribusacciduncabfcciTusquoc^fucuroseo- dcm cxpcaato.Scd fifnterioribus magfs lai>oracur,m- tusquocjforeexpcda. Leo, Q uf bus autem morbo rcnali Iaborantibus,prsdf<aa acddunc figna,dolorefc^ circafpinae mufcuios fiunt, fi- quidcra circa loca cxteri ora fianc abfcelTus quoc^ cxcc- ri us f ucuros expcAa- Si uero dolorcs magis ci rca ioca itc «orafiantjCtiaabCcclTusexpeaafucurosintcrfus. Expofidolacobi. Prefcnsapho.ficcontinuat adpr|Ccdetcm.Supenus Hi ppo.fecit quod cft dia:ii,nunc docet fignificarc fupra apatc rcnum . Ec diuidit in duas. Pri mo docct figm fica- xe fupraapoftemate parti um quorunda. cxtcriorum dr ca rcnes exiftentiii.Sccundo magK cxiftcntium intri n- t fccus.fecundaibf.(Siuerodolores<S:c.) In primauui^ ifta conclufione . Dolores acuti apparcntes drca mufcu loscxtcriores fpfnf fignificantin pati cntibusin rcnibus apoftema cxtrinfccus cfic ucnturu. Coclufio probatur t fic lilud fignificat apoftema 5(:c.quod fignificacmatc- xianribf coliigi 8C adunari.SC iftf doloresfunt huf ufino df .«rgo 5^c.maior cft nota.minor patcbit.Condufio ta If tterapontcur ut eft notum. In partcfecunda uultfftt condufionem.Ddorcsacutf apparcntcscfrcamufculos fetttnfccos figiMficantapoftcmaaiQfinfccus forc4i«utt-_ H I P l> O^ I07 rutn .Codufio probatur quia illud fi|«iflcat apoftcma fbf ucnturum,quodfignificatmatcrtaibidcmcoiiigt(Si adunari.fed4oloractuscfthuiufmodt.crgo&:ci»ato/ cftnota. PrimoprofnteUcauaplio,noteturaplio^con AuiCe*- cordia,qus habeturfccundaprtmitn fen tenda.cap.de caufisapoftcmatiLfbf . (Q_uemdolor.) Sccundo notc tur'utilitas(5^ampiiatiogcncralisfccundi5 modos pha- bitos. Tertionotan.Hippo.fnteilfgcrc pcr figna prsdi dra , figna pofita i n phabttis apho* fignifican-tia paSio^ nes renum,quorum cumqu§dam fignfficcnti.^orbim» calidum ,qugda frigidum,qu|dam groflam matoria ctc» non funt inteiiigenda apparcre fimul, fed fuccdS u'«. oc mufculfs uero dicam poft. Expofitio Marfiilg fujgcomen.Ga?- Inprforibus, Prgfens comcntum diuidfturinpar- tcs tres. Pri mo ponit copararionem hutus ad phabttos. Sccundo pont c quandam mufculorum noriaam. Tertio tangft aliqualcmdefectum H^. fiucct us gcncralcm SC non fpalem fignificationem . Dicitprimo Hfpp.f n duo bus pcedencibus apho .monftrauiife quomodo cofnprc- hendantur paiTi ones renum.hic autcm oftendi t rcnibus diupatiencibusfignis prgdictis ^arcntibusper <fcio- res mufculorii fpondiiium RgniRczrc apoftema ucncu- rum. Dicitfecundo^ horum mufculoru unus cft fub- Mufcu cucaneuscircundansambolaccratocfusdorfi.Alter uc- i^s du- ronon eft excenfusincuspcr cocum dorfum, fed folii pcr piex» fnferforesfpondilcs,quorummufcuiorura quicuncg pa tiacurexpeccacurapoftcma. Didccercio Hip.non mo ftrauiiie fi apoftema fit ucnturum in rcnibus ud laccr- tis,uel utrif<5.Experimetumautemcftcndit hocc^aj^ ftema po left ciTc in folf s iaccr cis ud reni bus,quo cxiften teaiiquandotendic fup.apoftcmaud dolorad tntcrio- ra j& aiiquando ad cxceriora. Aphorifmus* 5S* Quicunc^ fanguineuomtititjGquldem Gnefe bnbus/aIu£are,G uero ex febre^periutiofum^Cii ratur uero ftyptids dC infngidantibus* Vomitf o fanguf n£s fine fcbri,faiutar£s eft,cum febri Thc. malo eft.Curandum accrbis Sc ref rigerantibus. Q^uicuncgcuomuntfanguinemjfifincfcbrcqutde, Lc^, falutare,fl uero cum febrc^maium. Curare ucro accr- biSj^S^ rcfrigcranribus. Expoficiojyiarfilgfuper apho. ' Prffensapho.flc continuacad pcedenccm.Superius Hip.fecicquod eft dictum,nunc cagic uomicum fanguf nisfalubrem<Sia»if «^fum.Etduofecit. Primo tangic falubre fanguinis uomicum .Sccundo pnidofum .fccua da ibt.( Si ucro cxfcbre. ) Primai duas Primo fadc q<f df ccu eft.Sccundo cagic unum canonem in curadicri uo micus attcndendum .fccunda ibicCurac uero- ) Primo uultconcronem ifta. Vomcre fanguine fine febrcfalu- tarc eftoibus uometibusfangutne . Codufio probacur fic.Iiludeft faiutarc quod fignificat corporis m unditica tioncm,fcduomcrefangumcm finc febrceft hmot.er- go ^cmaior nota cft . minor patcbit . codufio in ira po- nitur ut eft diaii . Sccundo f adt quod eft dictu di cens nos curare huc uomitii pcr ft^ptica 8C inf rigidaaa.Tcr riofedtquodeft dictu.Et uuittftaconcrone . Si uomi- tusfangutnisfitcxfebrecftmortalis.Godulio.phatur fic.llle uomituscft mortalisg fignatojagnji apa apcr- tu antc maturitate aut corrofione Sc ftoi fiitulacione, fcd uomitus fanguinis cx feb.eft hmoi. igitur Scc.mZ" tor cft nota.minor patebic.ConcFo ut dictu cft t n Ira po nitur. Primoprointellcctuapho.notadacitcocordia, Aufce. quc habetur. 1 3 . terc^.tract. 5 .cap.dc uomitu langui- nisiW.CEtomnisuomicus fanguims.) Sccundo notc- tur utilftas pcr apho.intentioncm coUigcndam. Tcrcto notct amplf ario gencralis ut dictii cft multories. Q^uac IQHQjjmdmHjUtfufnit «x c6mcnto<J uomitus fangut- laco.s.apho. O ig Digitized by Google tus faa ^umifs dupfr. tusfan- gufnts icanon curaM' uus* Leo- Au(ce* P A R T I. ^isfigaifotcxpulfione fanguisamerfaat ftomaeho/ Q^uinto notandun? cj) tal/ s uomitus d/c(tur fal utarfs, ^uiaaptusclTcfalui^riSjI/cecaliquadopoirjt ciTc inalu^ m fuperflucns.Eftaut/^Iutar/s,quia^h'quado generac nioiium de fanguincjpropter cimia comcftioncin 3cp<^ tum.aliquado mcmbrum mutilatii clj . idco ubi hepar jncmbrumnutricndo fanguinen» tranfmittebatj niicip fum trannijittic ad ftomachum , aut ctia hcmorrhoidcs rctcntae funt fiue ilu^us haemorpidalcssaut etia in mu- licrcmenftruafunt rctcnta^cSi: tuncctia rcgurgitantc fanguincadftomachumcaufacuomitus fanguinis, cui cumnoncoiungaturfcb.fcdalkuiatio cofequeter hoc eftfalutarc,quiatamcncontingescftaliqn hunc uomi tum clTc fupcrilucnce, ideo cxprciTit Hip.canoncm cu- ratiuum .quia approximentur ftyptica dc infr igidancia cxccriusfactcndoinuncltoneacetiam intcrius cxhibe dopocum,qu3efr£gidaftypticantiaac ftyptica infrigi- dancia colligancur. J J .tcrt^. tract.alleg.cap.de cura uq micus fanguinis. Q_uando ucro cxfeb.ftc mortalis, di? camin fuodubio. Expoiitio Marfilij fuper Comcn.GaF.^ Q^u? uomimus. Prgfens comqitum diuidic intrcf partes.Primopr|mittitaquapartc ueniatfanguis pcr iiomitum cxpulfus.Sccudo q^orun.daexpofitorum rc- imouet comcntationem.Tertio tangit apho.uenlicacio jicm. Dicit primo uonjcntes fanguine iine dubio emic terc fanguine ameri aut ft»macho.nam fanguis ucnies apulmonc ct fuis canalibusnon appellatur uomitus/ed fputuracumtuirf* Didt fccundoq>quidam expoiito- resopinaturHipantendcrc fanguine excuintema pul- oionc et fuis canalibus quor um intdleiflus falfus cft^qa fanguis exiens apulmonccumfputoSi^c.iinc febrc ndn cft falubris,liccc hanc paiTioncm fputi fanguiniselonga tam nccio fcquatur febris.dicensergoHip.uomitum,it gniiicauitccrtamrerapuifam aftomachoautraeri cu- fuseftnomen.f.uomicus. Dicit tertioq>quomodo tn" teJhgatur hunc uomitum fanguinis ei^c falubrejucl no coprehenditur exqualitatibusiniirmi,ii febructtt aut non.nanon fcbricntc ipfo locus in quo csit fanguts non habec ap a fed ucng funtapcrcg iinc apoftematc , uel uul nuscft quodcitofanabitpcrftipcica. fcd & uomitusfit cum febre 3c magno apoftcmacc^cSi: pcr confcquens cric hpcincurabik aut mortalcfupplecito» Aphorifmiis; 39* Catarri in fupcr lori uentrejiafamem cqmac timnir in uigwm diebiis* Deitillationcs in ucntrcm fuper^ron , fuppurantut intradicsuiginti. Diftillationcs i n ucntrcm fupcriorcm , fuppurantur intra uigintf dies. Expofitio JViarfiljg fupcr Apho, Prgfcnsapho.ficcontinuaturadpcedcntcm.Sujifus Hip.fcdt quodcftdi(ftum,nunc tangittcrminumtra fmutacionis catarrhorum in faniem in peclorc. Et uulc iftaconcIuiione.Catarrhf in uetrcfupcriorf,qufa in pc ^orein fanicm conucrtuntur tn.2o.<£"cbus. Conclufio fic arguitur.llla tranfmutatio ficin uiginci diebus qug tcnct medium intcr acuta tranfmutattoiicai 8c chroni- cam.fcd tranfmutatio catarrhorum in ianieni tcnct mc diumintcracutam tranfinutatione & chronicam. er- go &:c.mafor utprobabilis patct,quia dics uigefima cit dicscrfacatcncns mcdiumintcr quadragefima <S^ ter- fninumacutorummorboru.patebicin notado minor. ConcIufiofnlittcraponituruteftdi(ftum. Primo pro intcllcctu apho.notctur cocordia, qu? habctur. i o. ter ti) trac.4,depuredi: fanicin prin.tbi(Exquibus currie fanies 6Cc, ) Sccundo notctur utilitas pcr aphor . intcn- tioncm colligeda. Tcrtionoteturgencralis ampliatio, ut diAum cft, dfccndo tfi apho.uerificari potiifimu in falidis&robuftisjaatura,^ uirismdicco teporcatar vn fllium rattiafcpotentibus. QuartdHOtadfticatarrhuoj Cata fnultipFr fumi, Coitcr enirn pro omni defl uxu dc partc rhus < adpartcm,ut patctfecundaprimi.cap ,de morbiscora--. tripft politis.Sccundofumitur catarrhusprodcfluxuhiunidf tatum a ccrebro adquacuja^partem i ndiiFercntcr , 6c i ft o modo catarrhus diuiditur inbranc^um «Ss: coripm Sc ucrum catarrhii,<S:; branchusproprie fumptus fit ca tarrho dccurrcnteadfauccs,corica ueroadnares. Ter-, Vcnti tiofumiturcatarrhusprodcfluxuhumiditatuad par- ^uplc; tcs pcifcorales a ccrcbro dciiucntiu 5;: fi c fumitur hf c ca tarrhus. Q_uintonotandum,ujntrediufdipiucntre ifuperiorcm dC infcriore . Per infcrior e intelligendo uerv trem co te tf uum nutrime to]^,qui ficuaiicer ^ uizigno Hlicacis infcrior e , Ec p.er uetrcm fuppriore fpiricua- liumcontenciuiiquiappcliac fuperior racione ficus<SS nobilicacis. Sexco notandum,per faniem Hip.incelligc rcmaximc faniem bon 2.8C laudabiiem . Septimo notan dum,quia dicitur coucrtuntur.i. tranfmutatur fiuc ha benttranfmutacii ciic.uelconuercuncur in fanicm.i.fa niaci uel faniancur,uc expcllancur in uiginci dicbus,cx- pulfioncm df camus elTe crccica in . 2o,dic. Q<ftauo no- tandum .Cum cacarrhi finc de maccria phlcgmatica fc- Cundam plurimii dc felongo temporcdigeruntur.con- tcnci camcn in loco calido quia peccor e,non cx coco fa- ciunclongummorbum.feddigeftione fuam cardanttc porc medio 3c expulfione in die cricica,quia uigefima. ■ Nononocandumq>did:umHip.concinecucricace ie- cundum plurimii,quia non cft incoucnicns ,ppter mul tam quantitatcm catarrhi<S!: ufrcutis debilicacera hanc faniacioncmtardariperampiius. Decimonotandii na elTc intentionemHip.q)omnescacarrhiiftomodo ter- mineturcuminfcniibiiiterabijcf pofluntuel moalio, fed uult cacarrhos crantm utabiles fn faniem hoc tcrm i- no tranfraucari,utdiccum cir. Expofirio Mariili) fuper Comen. Gaf . Ventrera fuperiore. Coramencum pfcns diuidicur in duas.Primo exponic partem ifta. uencrem fupcrio- rem.Secundouerificacapho. Dicicprjmo Hip.fntelli- gerc per uentrcm fupcriprem concauicacem peccoris cir cundancempulmonem. Dic<c fecundo fi cacarrhi dcfce danc a capice ad canalcs pulmonis,primo pacicur 3c fe- Gar* quicurfanicsindie.2o.<S:non.2 1 .namalibiinuencum eft uigefimadiera fecundu Hip.ciTecricicam 8c non ui- gefimamprimam,ficuc oftendic GaF.iu lib.cricicoru» Aphorifmus* 40* Si fanguinem&: trumbos mingat,&: ftran^ guriam habet,6ddoIor mdditin peritoneon, dC fobuentrem&rpedincmjea quac circa ueGcam funtaegrotare fignificant» Sf quf s fanguinem mingic 8c griimos^atc^ uri ng ftil- Iicidioaffligicur,5£;doIore fgraorum ucncrfsimipecti- nifq^ infcftac,morbii circa uefica eiTcfignificacur. Siquis fanguinem minxeric,6i;^grummos,<S^ ftillici- dio uringlaborec,(S: dolor incideric in f^mur,ecimum, uentrcm pcctinenK^ , quae circa yeficam,mak fchabc- re fignificatur* Expofitio Mar fili) f uper apho . Brgfcnsapho.habitus eft in quarto huius <S: cxpo fi- tus.ct hiccxplicabit fola cocluijo fincnotabiiibus.uulc crgoHip.iftaconcIulionem.Sialiquis mingat fangui- ncm 8C trumbos<S:c.fignificatur ucficam ggrotare.Co clufio ficpcrfuadet.IUi tunc fignifi'catur uefica aegro- tarcquandp coprchenditur ue/icam dolere ct matcriani in ueficam contentameiTc<S::ulcera.Se^qnaliquis mia gftfanicm «Si: trombos ^Ss^c.talia denotatur .crgo Sccmi ior cft nota 6«:fupcrius patuit minor.CQcIufioponituc in li ttcra ut cft diccum <S^c. Expofitio Mariiljg fupcr co . Gaf. Ifi omnibus» Px^fais cdmcntii mhil aliud faci 1 14^ quia Thc^ Lcop Digitized by Google The» tco» atepcra Q_ufn- «ilr- <3aF. Appo^ plecti- A P H O. qufadicit huncaphd .Tupcrius cxpIanarr<S; in multisli- brisnon habcri dtccns lic.q>tfteapho.nonmuenuur in muIashb.cxpofuustneftpcrGaf.^.huiusapho.gO* dum dicitur.il fanguinemmmgunt><S: trumbos, Aphorifmus. 41- Si Imgua intemperata repentefiat,aut apo^ pleticum aliquid corporis,uel melancholicum huiufmodi efficit Silingua fubito incontincnsfacla cft, aut pars aliqua ^orporis ftupore danguit, uicium hoc cffe acrae bihs certum cft. Silinguarepcnteincontinensfiat,aut aiiqua parscor poris ftuporc elanguit,talc cft mclancholicum. Expofitio Marfilgfupcr apho. Prcfensapho.fic continuat ad prfccde tcm .Superfus Hipicatouod diAu eft,nuncdocct fignificarc fup paf fionemmclanchoiicapcrqusdamrigna.Etuultiftaco clurionem.Silinguafiatfubitointcmpcrataautaliquid corporisappoplccticutalccorpuseftmclacholicu.Pro- batur fic.lllud corpus cft mclancholicu in quo apparec accrdent{a.crgoa:c.maiorcftnota.mfnorpatebic.C>on durioutdiaumcftinlfaponitur. Primo promteilc cftuapho.nocctur cocordia coiligcnda prtmo brcuiarr|. cap 22 fbiCSigniacationcsucroharu.) Sccundonote tur utihtas SC ampliatio gcncralis.ut prf us. Tcrn o ^ tctur linguacffc intempcraiacft linguam cile ^gram <5^ fmpotcntcraadproduccndas operationcs^pnas,a:ma ximclocutionupcrquamhomo maximc ftP^L^f^ijr ab aliis animalibus, dicenteQ.umtfIfano ^^/"^™! oratoria Ethcrdcdcusilieparensprfncepf($rerum ta- bricato/^mundfnullomagishoxcm feparauct acaetc- «squsequide funtmortaliaanimalfbus,c]^facuI atcdf. S4 ucro?grumappcUccintemperatu,colifgftur primod^accideti,C^morbo.ca. I .adprfncipfu. Quaf tono^andunotantcreffediaumrepentc ad denotandu intenfione maiitif morbi ad quam rcpentc con^^^i^^ fntemperics. (Tuintonotandu. Per appopiccCf cu in- tclli2itllludtnquofenfusauferc<^raotus. bcxtonota duScc fignanon ad^quace fignificant pafffone me- SSL.Icftnotum?cumhocacadere poirf.af^^^ riaphlegmatica,tnh|ccofcarfpoiTunccSi:fcquf adpa^^ iioncmmclancholica.namexiftaegraufapoftcmatefn cercbroetcxiftcntcibiraultamateriamclancnolfcaper congelatione fitlinguaintcmperata,acetfa ahquod cor pusappopicaicufaAaoppfiacionepcrtaicmmaterfam, lc etiam proptcr nimiam frigiditatem materf s ngc con- fequuncur,ud etiam multa cxiftentcmaterta m<^ancho licaproptcrtumorelinguabaibutft5^fntemperatcope mur.Icemetiaiiftatafpirftuumretraa:fo,ucmcmbxa quedara faltcm extrcma fenfu priuentur d: motu. ExpofitioMarfilnfuEComcn.Gar. _ Incontinentcm. Comcntuprsfcnsdiuidtturfn tr^. Primo cxponitiftam parte.i ntempcramentu.Sccundo ifta. appoplcdicu . Tertio ifta partcm . rcpente, Utat primolingu^intcmperamentucfrccufniinguanopo tcft revftumformarc fcrmone fccudum dcbftum ud cu totam uf rtutcm loqucndi amiferi t,ut fc moucrc no poi- fit. Didtfccundofcintdligcreper aiiqufd appopieat- cumflIudinquoabIatusdtfcnfus&motus.i3fCftta- fncn fc nefcirc,quarcper haec accidcntiadf cat fequf mc- iancholia,cum alibi monftraucrit acddcntta pailionts fnclancholics.fnnuIloaiitlocomonftrauftifta,ncc^- qufsantiquoru. Dictt tcrtiopcrrcpcntcintcndcrciitp po.moleftiamproptcrgr^ucapoftema,a:nondctaaii f cmoueri fntcmpcramentum compiexioms<%c. Aphorifmus. 4^ Si fupcr purgato fenioriimgijltas fopenic^ 4uat,non boaum*_ .. . , Hippo. loa Si natu maioribus pcr purgationcs fingoltus fupct- Thcw ueriitjrion bono cft, Si feni oribusfupra modum purgans , iingultus fu- Lco; pcrucncritinon bonum. Expofitfo Marfilg fupcrapho. Apho.prsfcns cotinuatur ad pccdciit«sftc.SupeHus Hip. fecit quod dictum cft,nunc <tocet iigniftcarc g Im guitum in corpore purgato fcniori apparcntc. Et uult iftam condufione .Singuitusfupcrucnfcnspurgasa no cft bonus.Codufio probat fic lUe fingultusnon cftbo nusqai^nfcquitur uchcmcnte exiccatf oncm cum ma gna debiiftatc ufrturis,fed tali s fingultus cft huf ufmo- di.crgo 8Cc. maior cft notajninor patcbit. Codufio m iraponttur,ut dicturacft. Primoprointeliectuapho, notetur concordiaqug colligiturquf nto huf"us apho.4.* ^. Spafmus&finguItus<&:c.habctur<5^inMcfucdcconfo ^ '^^^^ iatfone mcdicinarii fntcntionequartt. cap.7. Seamdo notetur ucilttasctampliatio gcncralfsutprius. Tcrao notandu,notantcr ciredictum fupcr purgato ad dcnota dum hunc fingulcii proptcr nimiam purgationem pro- ucnirc<S:fnanittone fiucfiactampcrartcm,fiue pcrna curam ftimulata<^fynthomaticeq>erantcm.nafn fin- gultus pot prcucnirc purgationcm muitis cx caufis, dc quo non inteiifgitur hic. Q^uarto notadum , notantcr ciTe dictum fcnfort intciligcndo primum fcnem qui<ttci tur feBiorrcfpcctniuucnis.ud tntdligedo dccrcpftum qui appdIaturucrcfcnfor,namfingultusin talicorpo- re ^tatiuc dcbi liori didtur cffc pdor. Q_uinto notan- as talcm Ci ngulcu cffc malum pcr uiam figni^ga morta icm fignificando ultimatainanttf one,ut cft tactum, Expofitio iViarfii^ fug comcn.Gaf ; Communis. Comcntumprgfcnsdiuiditurin duas. Primo amplificatapho.Scciido u^rificat t pfum quo ad hancpartcm.fcnfor. Primodidt fpafmum acilngul- tum uni uerfalc cfle malos ubi cunq^ f uperfluat cuacua- tio pcrfccciTum aut uomitum. Dick fccundo<^ pro- ptcr dcfcctum gcatis illaudabilfs dtin fcniozibus,fd- licct fingultus. Aphorifmtis. 45* Si febris tion a colera tiabcatur^aqiia multa caMaiafijfaiacapitejfolatipfit febris. Si fcbris ortum non ex bile trahit,caiids copi a capitf Thc. affufatoiiit febrem. SifcbrisnoncxbfIchabcat,muIta aquacalida capiti ^^- iupcrinfufa^folurio fitfebrts. ExpofitioMarfiIi)fuperaplio. ^ - Praefens apho. fic continuacur ad prcccdentcm . bu- pcrius Hippo.fccit quoddiccumcft,nunc ponit quod- 4am rcmedium in cura fcb.non humoralis. Et uuit i fta condufioncm. Aqua muitum calidainfufa capiti foluf- tur feb. non humoralis*Condufio probatur fic.t Ilo lol ^^^ " uitur febtis non humoralis,pcr quod rcmouctur calidt- tasprgtcrnaturam,fcd hoccftperaquam calidam . cr- gO(S^.maior nota.minorpatcbit.Conciuiiout dictum ' cft i n littcra ponitur. Primo pro intdlcctu apho . rio- ' tetur cocordia,qu3e habctur primaquarti.de curacphf mcrarum & cura hcacarum.<Si:fumaur cciam. 1 7.C0 ancntis. Seciido notccur urilitas 5^amplf acfo ut prtu^. TcrtfonoteturHippo.intdligcre pcrcholeram que- cunc^ humorem ficut ctiam fccundo hutus aphor . i $ . qi^^^ ubifauccsfgrotant. Q^uartonotandumipfumtntdlir ^^^^ gcre pcr aquam calidam aquam dulccm calidaip actu li - ^^ ^^ cctfrigidam potenti3,cuf us non eft intenderc , (cd rc- ^^ inittere feb.quf notanter dcbct cfTe multa ut poifit rc- ^ *^ .moucrcfcb. Q^uinto tiotandum per caput Htppo. ^Jljj^ intclligerc criam alias partes corporis pcr prindpalc .dansintdligcrcctiamalias partes corporis. Scxtono- . tandahscfnfufiopotcftficriper modumembrocgud bv4altT<;u^alccr(usapproximattomsaqu| adpartes. Digitized by Google Ex hoc fcrmonc, Cdmcntu prg fcns diWditin duag partcs.PrimopoBipucfamspho.coincntatfpncm.Sccii do quorundafnfal^pi c^poneoj.Prfmain duas. PninQ prcmtttit fcb.guiJbuscompepiFJQfiifioaqusecalxdg. Sc- cundo ia quibus non copcrit, Dicitprimo Hippo. in- nucrcnobignon oemfcb.fieride cholcra.omnis tamcii nonhd:9. achojcracuratpermultam aquainfufam ca- pici.Etilfr didix cft dc cpilcpfia dc quoda uocato Mcii torc quilibcratuscft afcbribusmfufamultaaquacapi- a,quiafcb.dccaliditate folis uclfrigiditatc &dc laborc «cl oi^ilationc pororu conftridionc pororiz aqua cali- da inf ufa confcrt intcndcndo pcr cam cxhalatione calo- jrisfcbriJte«S^dii|bJutionc.Dicit fccundo^fi fit apoftc ma cum fcb.non conferi;, ii etiam fit putrcdo humorfi, niii primo nocentcs humores euacue tur .5 1 didt ^ apo ftemata quae fumcum fcb.cofucucrunt antiqui uocarc plcurefim perypjeumoniapairionem hcpatica & fplcnc ticam,<S:: feb.confequetem ifta appellat acddentalcra et , non fubftantiaje .Dicit ultcrius ^ dicentes alique febri xe non habente apoftema intelligut iftum febrirc pro- ptcr cam extcriore didam. Etfifcbriat caufa intcriori cllcproptcr putredine humorum intra uafa, Dicit ultc rius q^ eft una f ebris nommata Hepialon in qua fentiua-^ rurcalor^Scfrigusincodcmloco. Itemeftalia di^a ly- pyria 6C lipodis & clodis Sc typhodis.Fcbris ucro Jtmo* dis fecit corpus interius calidiiifimu Sc cxtcriu? fr igidif- fimum eft cum nimia humiditatc.Limodisper Galcnu nominatur pcftjlcntialis.Eftetia aliafcbriscaufon qua? dicta. cft inccnfipt Nullus tn antiquor um nominauit fc- brem pcrhipjeumonica ud hcpaticam.Hip.tfi hic intcn dit dcfcbribus ilneapoftcmatc. Nimcfadtquod cft di a:um dicens in multi? libris inucniri ubi habemusaqua fudor,acfi dicatur (5i;c.& iicexponcntesintciliguntef- fluerc fudore non a fojocapite, imp atoto corporcjdi- cenfesH/p.intclJigereper membru prindpalc totu cor pusjfcd dixit Gar.il hocciTcc ueru fcbre acholcra pro- cedcntemnon iuuaretfudor>fed uidcmusmultasfebres cholcraecurari cum fut^>ribus.ergo priorum poncntiu f,aguamuIfainfii{amtentiomultom?Iior» Aphorifnms 44» MtiIienitra%4extrashabens,non fit^ Thco» Muherambidextra,nequaf effidtur^ Lc^^ MuJicrambidextranonfit. JExpofitio Mariili) fuper apho. Apho,pr^fcns continuatur fic ad prgccdente , Supc-* riusHipp.facitquod didum eft^nunc innuit quandan? df laminter fcxum mafculinuetfoemininu.Et uultifta conclufione . Mulier non fitambidcxtra.CocIufio pro- baturfic.lUiusfcxusanimal nonfit ambidcxtruquod fexualiter eft naturedebilis/edmulicr fcxualiccr cftna turae debilis.ergo acc.maior eft nota , quia ambidextrii fupponit uirtutismotiuf potentia.minor propofitio col ligiturcxcomcnto.ConcIufioin If a tangitur ut dicfcii cft. Pnmoprointcllcduapho.noteturconcordiasq^ licet littcralitcr non ponatur,fumitur tii caufa apho . s ? apho-J7,muIicri in utcrohabcntijd^.^ i .mulicr fi co^- jccpitmafculii Scc^ Sccudonotetur utilitas. coprehcn idimuscnimcxhoc dcbilitatem uirtutumulierum,ex Quo if comprchendcndu cft non ita fortes pharmacias, dC.aliafortiapolTc mulieribus cxhibcri. Tertionote- JU;:gmpliatiogcneraIis,diccndohoccomuniterin fcxu piuJiebr^ cotincr c ucritate,licet et fi non fit uifa mulicr ^mbidcxtranonfitimpoJTibilealiqua unam talcmcxi ftcrcjficut dato q> uir fexualitcr fit m ulicre calidior,no icft inconucnicnstii aliqucm frigidiore exiftcrc , d: ali- .QHe mulicrc inmoitbusforc mulicbriore, ficut ucfticn xjcst^ tcs dc calciantcs mulicrcs. Q^uarto notandu q> manus ^mp dcxtra ideo dextra appcllatur quafi comoda Sc apta a<i pj:9^»(«d^o£:Qac8m9uas naQudprmcip^ur «rdl« VII patur cum pl us uigoris r equirat ad has opcratioccs pro* duccndasjideohancpartedocetcomunitcr eiTc u<goro fiorcm . Similiter ii anJbaemanus fint dextrae comprc- Jicndet manwum commodicas 8c forticudo. cu crgo mu Jicr fexualiterfitdebilis,iiteti.am multae humiditatis, jideo ambidextra non fit, Expofitio Mgrfili) fupcr Cpmen .<5aP. Ambidexter um. Comentum pfens diuidic in duas» Primo cxponit apho.Secudo japgic opiniones exponea tium. Dicicprimomultosmafculosambabusmani- busoperari ac & dexcras finCjfuo tii tempore non audi- uicmuliercmhocfaccrcpropcerdefc^ura fuas nacurg* mafculi ucro hoc piic forticudinc neruoru Sc lacerco- r ura.mulieribus uero pars dexcraeft cempcracg forcicu d(nis,quia fup.no ualdeforcisnecex toto debiliSjadhuc ^oc raodo cemperacior cft finiftra.Ec dicicHip.aiitrma ye debereinccndf ideftfortificaridexcras mulieriifda- uar um acdpiendo plus cihi uc conforcencur,quia in ca- ligenccdexcrg nacuraliterfunt debiles. Niicfadt quod diiftum eft. E c duo facit fecundu numerum duarii expo fitionum . Primo dicic alios loco ambarii dexcrarum haberedexcra uuIuf,dicencesHippo.mccndcre mulie- ?:es non fgcundarc in parcc dexcra,& idco fup. non fi'unc .ambidexcrajadffcundadum. Dicicfecundo- Ali} uero ab Hip.difcordan i 8c male diccn tes eu intelliger e her- maphrodicos ,qui habcncmuliebyia 8c uirilia, fcd mu- lieresnon fiunchermaphrodicg,(5<: ficfup.non fiunt am J3idcxtrg,uthabeantinftrumentautriuf($* Aphoriftnus, ^.^; Quicun^ cmpyid uruntur , aut f nciduntur, fiquidem fanf es pura fluxer it dC alba, euadunt fl Wero qcnuienta 5^ma!e olenSjpereunt* Q_ui,fuppurati aduruntur ii puseffluit purum 8C Thc» candidum^euaduntjfi cr iientumjd: ficukntumjd: f^- ?idum,peremif. ^ Q_uicun^ fuppurati uf untur,iic1 fccaneur,fi pus pu ^^^* rura fluxcrif,(&:a]bura,euadunt3fiuero fubcruetnm, ^f|culentum,ac fgtidum,pcreunt. ExpofitioMarfilijfup^rapho. . Prgfensapho.ficcocinuaturad prfcedentcm.Supc- riusHippo.fecitquodeftdictum.nunc perqualitatem fanicidocctfignificareinempyicis.Etduofacit fecun- dum numeruduarum fignifi'cationfi.fecunda ibi(Si uc ro cgnulenta). Primo uult i9^zm conciufione .Omnes cmpyiciufti<^ inccficum alba<&:pura fanie euaduntl Conclufio probatur fic.ilii empyici euadunt m quibus uirtus eft fortis fupra materiam, fed cmpyici cum fanic alba funt hui ufmodi. ergo.maior eft nota.<S: minor pa- tcbit. ConcJufio in litcera ponitur u t dictxitn eft . Se- cundouult iftamconduiioncm.SifaniesfueritccnuIen ca<S^ fgtensempyid pcreunt. Conclufio probatur Cic^ Tunc pereunt empyici quando putrcfacTrjo eft fortis potens fupra uirtutem,fanicexiftente cenuIcnta<S:c» contingit hoe . igitur 8Cc. maior nota. minor patebit » Conclufio habctur in littera ut dicftum eft . Primo adintellectum aphor ,noceturconcordia,qughabetur, I o.tertfj.tract. ^ , cap.de empyimatc.ibi ( Deinde con- Auice* fideretur.) Sccundo notetur utiIitasd:ampliatio ut Empy* prius. Tcrtionotanducmpyimapoteftdupliciter fu- ma du-* mi. Primo communiter pro omni uulncre 3c apoftc- pJicitcr, matcfaniatofiue pro fanic quacuncj^ in quocunq? Iocq coUedla.Sccundo fumiturpropricprofanie collc^a in mediaftinopcctoris,quiain concauitate pectoris inter pulmoncm 8c coftas cxiftcnte . Q^uomodo fumatur ia propofitopatctpcrGalcnumincomento. Q_uartona tandum ,qu6daIiquando tanta cft abundancia faniei» qtufrcus eirct impQtens adhanc faniem cxpellcndam, 8C idco* aIiquando'uritur& incidic ini coilas , uc poiTic aaaAarc£uu'es» Q.ui&to,'tiotat)dum pcr ianiem puraai Hippo» Digitized by Google A P H O R. Saptcs Htppo.intclligf t fanicm debitc permfxtam tn partibus, pviraa<i «uinonpcrmtfccturaquofitasexquapuritate digercn- «s uirtutis potentia dcnotatur <S^ uigor , alba etiam dc notat potcntiam radicalium fi ue fpermacicorum mem'- brorumjUtfaniem fibiainmilentin colore uc colligitur primopronofticorum.Comento ulcimo. Euadunc cr- goiftifuppofito<5» cmpycmanon fit confecutum ulcus pulmonis,fedfitgcnitum ex catarrho defluxo aut cx $anief plcurcfi 3Cc* Scxto nota cen ulenta fanics <S^ mala olciis jcgnule cum fgtorc fignifxcat uchemcntcm putrctacl:ioncm . f ae «gctma torcnimiiguificatputrcfadioncm. primopronoftico- lcolcn- rumcomcntoallegat. coloruero cgni nigrinotatctia tis iudi aduftionem 6c pcffimam putrefadioncm , dc ideo taics i:ium» «mpyicipereunt6<:c. Expofitio Marfili; fupcr Com. GaP- Suppurationcs.Prasfcns comcntum diuiditur m du- as. Piimo cxponit iftam partcm . cmpyici.Sccundo dicit apho .ciTe uerum 3C non dubium . Dicit primo Hippo, ^mpyc mtcndcrcpercmpycma omniauulnera 3C apoftemata ma ^d, jn utantia fuam collcclionem in fanicm,tamcn Hip. ma ximcintcllexft collectionem intcr pccftus <&:pulmonenj cxiftentempropter quodempycma antiquifempcrfo- lent incidcre, ut cijciatur fanics. Sccundo dicit non cifc dubium albam fanieni cfTc laudabilem , fxtcntcm autc Sc caenukntam ciTcpcifimam» Aphorffmirs, 4^» Quicunc^ in hepate propter iatiiem iinintiir, n quidem fanies pura fliixerit dC alba, cuadunt, In tunica eni'm illius fames e, fi uero udat amur cafluxerftjpereunt. The» Q^uorum iecur fuppuratum aduritur , fi pus effluit: purum Sc candtdum,cuadunt5 ijscnimpus conclufum in mcmbrana eft , fed fi qualis am urca cfi: tale cf Eu«, tntercuntt 3C*€0» Q_uorum hepar fuppuratum aduritur,fi pus purum cf ftuxerit5«&: albu^cuaduntjin tunica.n,his pos co tinc turafi uero quahs amurca fiuat,pereunt» Expofitio Marfili) fupcr apho. Apho.prgfens fic Q>ntinuatur adprgcedentem. Supc rit^ Hippo.fccit quod cft dictum , nuncdocet pronofti- caripcrdifpofitionem fanieifupra faJutemaut morte» Etduofacit.Primodocetpronofticarifalutem»Secun- dodocetpronofticari mortem. S€cundaibi(Si uerouc- lut.) PrimouuItiftaroconcIufionem.Q.u§cunc^ur3 tur propcer fanicm in hepatc contcntam nucntem pur^ Sc albam euadiit.Cocluiio probat ftc. IHi cuadiit 6cc, quorum fanics continctur in panniculo hcpatis digcft^ ^ auirtutcfuperata/cdquicuncgurunturfunt huiufV modi.crgo 6cc*msdor cft nota.minor patcbit. Conclu* fioutcft di<ftumpontturinlittcra.Dciftaratioc Hip» duo f^cit.Primo ponit conclufioneminlittcra.Sccundo tangitminorcm.Sccundaibi(In tunicacnimiilius.) In primapartcponitconclufionem uteftdicftum. Sccun- do ponitminorcm ut eft habitum , Sccundo uult a>n- clvL fionem hanc . Q_utcun(]^ ufuntur tn hcpatc propter fanicm,qu$ cft iicut amurca pcrcunt. Condufio proba turfic.IIIipcreuntinquibushcpaas fubftantia corru- pta cftjfed in iftis proptcr faniem &c .hcpatis fubfiantia corruptacft. crgo^c. maior cft nota. minor patcbit- Conclufio ut cft di<ft um in littera ponitur . Primo ac^ f ntcllecftum apho.notctur concordia coUigcnda* 1 4. tcr tn.cap .dc dubdlati.ibi (Etfanies 3Cc*) Sccundo notc tur utilitas 8c ampliatio generalis ut prius. Tcrtio no- tandum aliquos urt circa dextram par tcm 8C hcpatis r€ gionem propter nimictatcm fanici contcntg in hcpatc, Q^uartonotandumpcrfanicmpuram&albam Hip. intclligcrc quod cft dicftum in apho.prgkAo, Q_uintQ notandum proptcr albedincm comprchendimus fanicm cira hepaas paamculumfoK contcfiCiuii » cam aljbc^o H l P P O. lo^ attcftatiir mcmbro fpcnnatico ut pmtdculoitz qua al- bedinc 6c fanici puritate , ut in hcpatis contcntapanni- culononfigmficamusabfolutc falutannifi comprchc £0 digcftionem cffe perfccftam 8C uirtutcm cfTc potcnte ^ . Scxtonotandumfanicsudutamurcacftfanicscgnule bantet ta ff tens quodam r uborc participansjquibus comprche "'*"'= dimushcpatiscorruptioncm.cum ucroadhepatisGjrru ^^^" ptionem tantamorsfequatur omnino jidcoiftf percuc, ^a ^a» Expofiiio Marfil^ fupcr com .GaF, Ipfccaufam. Comcn» prgfensdiuiditurinduaspar les.Primo comcntatur partem primam .Sccundo fcca- dam. De prima dicit Galcnus nobis monftrarc.quan- do pcrcunt infirmi 6c qualitcr cuadunt i n hepatc famc habent^.nam fanic cxiftcntcinpanniculo hcpatisfana hcpatiscxiftentes fubftantia<5«: fincmaculacuadunt. . Bicit de fecunda^fubftantia hcpatis cxiftcntc corrii ptancccffario moriunturaCuiusmorcisfignum dcditm tcUtgi per pciCmam famcm , udut amurca cxiftxntcai ^ cxiftentem in hcpatisfubiiantia 6Cc^ Aphorifmus* 47* Oculorumdolores,menpotfo S^lauaaam dC phlebotomia ibluit» In oculorum (poloribus fangmncm dctrahc , cum pri /j^j^g^ usuinumpcr potionem exhibucriSj<Siexcalidaaqua multadilueris» DoIoresocuIorum,poft mcripodoncm j5i aquae cali 1^» de balneumjucnaefcdiionc curato. Expofitio iViarfilijfuperapho. Aphorifmus ifte patct cx aphorifmo.3 1 .fextg parti- culae. Du tamen dicatur 6c pro auc^nam teftc Galeno aliter non cfTct dicendus f uiiTc Hippscratis . Aphorifmus. 4S-: Hydropicusfituffimhabeat,di(peraftis fit; Q_ui aqua inter cutem laborat, H a tuffi tenctur, dc- Thc, fpcrandus cft. Aqua intcrcutcm laboracs , fi a tufli habeatur > dc- l^coi iperatusei^. ExpofitioMarfilgfupcrapho. ^ • Aphorifmusiftcpatct cx aphoriimo. 3 5 . fcxtf parti cul| cum cius cxpofitionc. Aphorifmus. 49. Stran^in'aetdyfl&riam,umipotioph!d30to mia (biuitjlnddere uero uenam qos ino^ in ta^ lo dkpQmmt Stimcidium,5::diflKcuItatcm urinf ,potio uini ,5: dc {ractto fanguinistoUit.Cultdlamintcrioribus adigc. Vrin§ ftilIiadium,<S;:mingendi ditficultate uimpo- pOi6c uenf fcctio foIuit,lncidcre aute interiores. Expofitio Mariilijfuperapho. Prgfcns apho . fic continuatur ad prf ccdcntcm . Supe . rius Hippo.fecitquod dictum cfi:, nunc tangit qu^dam rcmcdia ftrangurig <5^dyflruris,Et uult ifi:am conclnfio ccm.Potatiouini& phcbotomiafacta dcintcriori uc- na dauiculs curatfiranguriam 6c dyiTuriam.Condii- £oprobaturfic.Illacurant ftranguriam 6C dyiTuria, qug rcmoue t caufam ftrangurif iac ctiam dyfiurig 5 fed potadouin<<5i:phlcbotomiafunf hufufmodi. ei^o<S:c. maiorcftnotapcrcomunempropofifioncmiquiamor . bf a^accidcntiapcndentcsa caufispcr fuarnm ca«fara remoaoncm ab^gciuntur. minor patcbit. Condufio m littcraponitur utdiaiicft. Primop intdlcctu af>ho. notctur concordia coI%cnda.fcxta aphorifmorfi ajAo. B6*6c<t 1 9.tertn.tra.*.cap.dccuya4tflFicultatis «««$• " Sceund6notccutilitasa:ampli^o gcncraltsutprft^* Stragu- Thc, Lco. TertionotandumjUtfumitur cscomento Hippo.ln- i;cIlig«cp«cftri»gaii^u«iM«a «wffioaan urtofd;* Digitized by Google gfiftatiift'c6htifng€fotcm proptcracuita^lirfnae iriaV tantfsad uelociffiaiam cxpulfioiianacctiamfrcquca- tem ut nondcntur uci!cc inducig ad aggregandum un - nam m quantitatc notafaili, f mmo cotinucguttacfm cx '■ pcllatur,aucconangcntcrpropt€rdcfeq:umufrtuttsco iDyffu tentf ug uciicg.Dyirur/a ucro cftca durtt ct anguftiofc tia* csipcllitur urina. I tem nota (^ potatio uinf aliquando compctic in his palTiombus <S^ aliquando non. Si cnim a frigido iftc contigerint paiTioncs non exfftcntc maccria "uinum potcns conucnit calefadcndo&ab^dendofri- gus. Sictiamcontigcritaliquacarumpropter apofte- ma de fanguinc grolTo oppilans a>rporc cxifte tc plctho rico ucl plcno con ucnit phlebotomia mi ^ucndo pictho- Vf ni riam 8c prohibcndo dcfluxum matcrif pcr confequcns potatf o ad ueficam apoftcmatam , inquo cafu non conucnit ufV qncofc fium ,cuiuscftagitarc matcriasiS; easjTubtiliarcd: in rat ftra fluxuponercaduciicampaticntcmjfedcorporcnocxi- gurif ct ftcnccplcno conucnit uinum fubciliando fanguine grof dyiTu- fum apoftemantem ^opflantem ucficafn.vinum aute ris>qn in his cafibus conucnicnadcbet clTc quapatatis multae, ueroii. utcffc<flumproducatc6ucnfcntem ad partcmualdcdi Jftantcmqualis cft ucfica.dcbctcaam eiTealiquali^aquf pcrraixtum,ut pcr aquam rcci piens in f^bftantiafubti ittatcm pius ualcatpenccrarc.Sictiaai G^tigcrit paiTio prpptcr groiTam ue tofitatcm juinum ctf am propric cor pore non exiftcnteplcthoricoconucnirccgroifam fubti . - liando 3c reC>luendo ucntofitatem . Itcm notandum c^ Pnle^ phlcbotomia dc partc intcriori talijquiafaAacft dc ue- tomadi jia nominata iaphenahabcntc afpedum ad matricem ct can»afa yeflcanijtdco cuacuandoabill^partibus confcrt,corpo phcJJ^ re tamen cxiftente plcno prgccdat phlcbotomia de baii Sc a ba-^ca fiue iiena com uni,per quam remouptur rcpletio to lilicaur tjusj^^deriuaturmatcria^prohibctur afluxuadpar- €o«. tcmueficg. Expofitio Marfilf) fupcr coin.GaF. *" Qoiid urinc. Prgfens comcntum di^iditur in duas partcs.InprimanotiScatnobisftranguriam & dyifu- fiam.Sccundo uerificat apho. Primo difit ciTc ftragu- ri am urina guttatim dC iiclodtcr cxeuntCjCiTc ucro dyf iliriam urina duritcr 3c anguftiofe cxpunte , 8C uc- iica non complentc fuam adionem qug cft expul - ffo fine m^no labore . Stranguria ucro caufatur ucl ipropter acuitacem uringautpropter dcfcAum contcu- tiug ueficgjdeficic autsm fup. ucfica ab f xpclledo etc. vddeliciatauteius contcntiuaaut proptcr apoftema, .autproptcruulnusjaut propter compladonem intcr- pretatam Sc malam,autproptcrgroilam uentofitatemw Yolatamcndyffuriacaufatur cxdefcdcu uirtuti s ctiam ii non fit apoftcma, Didt fecundo utramq: iftaru paf- ilon um a frigiditatc proccdcnte per uinum potatum iu uariintendcndo multam quantitatcm uriniparum mi- xti quod uinum iuuat apoftcma de fanguinc groifo op- -ptlans corporc no cxiftcntc plcthorico ucl pleno, cui plc thorico ucl plcno copcti tphlcbotomia. Hoc aute diccii incidcrcintus cxpofitum cftfupcrius fup.apho.5. com ' mcn. j 6.ibi:, ubi phlebotomia dixit folucrc dyiruria. Aphorifiniis» 50* Sqmttantehabitostumor &rrobor in pcdore fijpcra€niensbona/oras.n» coucmt acgrimdo* Thc^^ Ab angina dctcnto,fi tumor aut r ubcdo pccflor is fu- peruchit,l3onocft, Leo» • Ai>;anginahabito,tumof,,'<S:ruborin pedtorcfuper ttcnicnsjboniijcxtra cnim uertitur morbus. Bxpofitio Marfili) fupcr Apho . Ift€apho.patctcxapJ»r»i7.fcxtgparticuIf, Aphorifmus. ^j^ Quicunc^iphacclonin ccrebropatiimtur, in -L tr&usdfebusp€rajnt»SiacrobosdFagcrmtfe/ • Mmnu ■ Q.ii&usccf€brum fideratum eft , intra tcrtf um df- emmoriuntur. Qi fiabhisdicbus cuafcrint, faaitatt rciiatuuntur. <^uibus ccrebrum fphacclatum . idcft corruptum cft, in tribus dicbus pcr cunt. Si ucro hos euaferi nt , fa- nifiunt, Expofitio Marfilf) fuper Apho. PraEfcnsapho.ficcontinuaturadpraeccdentem. Su- pcriusHippo.fccitquoddid:um eft,nuncdocct prono- fticari falutcm uel mortcm pcr quadam cercbri paiTio- nem.Et duo facit. Primo docetprouofticarf mortem .Sc cundofaIutcm,Secundaibi(Siuerohos.) Pwmo uulc conclufioncm iitam .Omnes pacientes fphacclon fcu pa thirion fn tribusdicbus percunt. Probatur fic.IUi pcrc unc in trfbus diebus g paciuntur.pailione uchemetcm fed paaenccs fphacclon func huiufmodi. crgo. maiorcft iiota,quia uchemens morbus eft peracutae terminatio- nis.patebitminorpernotitiamfphacelon. Coclufio ut didrum eft inlitteraponitur fic Hip.diccatc. Sccundo fecitquoddfdumcil.EtuuItiftam conclufionem. Si paticntesijshacclonnonmoriancur intribus dtcbusfal- uaripoiTunc. Probaturfic. IUifaluari poiTuncinqui- bus uircusnon cx toto opprimitur a morbo , fed fupra morbum pocerit in uaiefcerc,fed patiente fphacelon no mortui in cribus diebus funt hut ufmodi.ergo 6Cc. mi" nor patebit. Conclufio ucdf<ftum eftin littera ponicur* Primo pro in.tcllcc1:u apho.notctur concordiacolligen- da.4.regiminisacucorum.tcx.conicn.25.SecundocoI ligitur prima tcrtij.trac.j cap.de phlcgmonc accidcn- teipfifubftartciaeccrebri. ihi (Eteft fecun^um pluri- mum.)Auteciam colhgicur codem crac.cap. de eryfi- pila. ibi ( Ec piurimum eius pernecat f:n, J . ) Secundo tioccturutiIicas<S;ampliatibgencraif3Ui pnns. Ter- tionotandiiq»h3Ecnorarcperintarii: patcc pcrcome. fphacclon 8C gagrgna Chiphronia uero eft pailfo aquo cunc^ membro indiirerenter ,in quo amulca maceria ca ■lidicasnacuraifs confundicur &: morcificacur.SphaccIo juero propric cft confufio cerebri.confufio in quam ca- lidicacis nacuralis ccrebri quse non eft aliud ^ qugdam oppreiTioc!?;: fuffocatiocalidi «S^morcificacio per uiam -fufFocarionis mulcaexiftentc fanguincaautqualicunii]^ alia opprimcntecalidutn hocmodo. Exiftopatet fpha £eIonpoireconiungi apoplcxiae,Iicettamcnpenes noti- aas diftinguantur,aIiquando tamen abufiue fphacc- lonimporcatconfufionem inquacunc^parte contincti tem . Item notandum fphacclon ei^e fortem paifioncm ccrebri muItif^iciter.^Et primo ratione dignitatis Isefse aclioniSjCumlaEdataclioncm dignam ut cerebri,ratio- nc etiam uirtutisdifpcnfancis noftrum corpus cumlse- datmembriprincipalisprincfpatuni, 3c cum per calem confufionemlgdaturcciam uirtuscordiscfteciam ma- ,gnapaiffbracionepropria;eifcncig cumproucniat talis .pallio amultamateria laedente fortiter . Item notandu Hippo.pcr tresdicsnoa uelle quinpoifit mori ance ud poftjfcd quia dics tcrciuseft dies morborum perpcracu torum,ideo &c. Icem notandum q> H iiti ciFugiat dic •tcrtium,quianon fignificatur tantaoppreiTio uirtutis,, iicetiitimoripoilfntjpoiTunt tame fahiari fecunducQ tingcntia prgualeriae uircutis fupra materia morbi SCc, : ^ ExpoficfoMarfiIi)fupercom.GaF. Sphacelarc, Prgfens conKntum diuidicur induas partes. Primo tangit nominarionem Sc fignificacione • huiusnominisfphaccJon.Secundo tagit ueritace apho. ;propccrbrcuf taccm non diuidendo. Dc primadicic Cic hancpaiTionemnominarimulcoticshocmodo in libro iHippo.de diicatcnatione membrorujintendcns pcr ipfa folam cercbri confufioncm fubinferens. fi tresdiescfFut .gcric.nam fi harc paiTio non eft aliud qp cpnfufio cocius ccrcbri uclmcmbrim quohabctur harcpaifio impoiTi- fbilecfthanc confirmatam in ccrcbro lanarf. Abufiuc .frgopQniturhocnpmcnjquififup.^prieimportat^iac paiIj[oiicm Thc. I-eo» Ga?, Aufce. Sphace lon gd; Gagras nafqu«<3 MorBa rugpe racuto<« rii ter- minusv: Digitized by Google i aPHOR. . ; 7 p^^iQnem ^ottSrmatam 3c ctftam-, a qaz ftoft ciiaAlt ia firmus.Si ucro inccpiat<&:nondum fit perfcciafup^cua dercpoiTunt , ficut gangrgna uQcatur a grgdsm quo ' mortificatur caro , quf nafcitur exmagno apoftcmate; fenfumauferentc <&: motum nigrcfaciente colorcm U5 carnis mortu2e,qug ineipiens nondum copleta curatur, quod defphacelonccrebri pariformiter debet imcUigiy quam paifionem nominatam gangrf nam in aliquo me- bro contingentem mcdici uocauerunt fphacelon , ideo Herodotus dixit de coxa Cambyfis Cambyfespaffus €fi:iphacclonincoxa<S^fup. fphaeclon folet dici ciTci» ccrebro. Pcfecundafacitquodcftdidlum^dicesquod caufacitgmortiseffcmagnitudomprbi^quia fphacelon €ft nobilitas mebri,fed fi infirmus progrediatur utg a4 quatuor dicsct non moriatur in tribus diebus prioribas T poffibiiccft praeualcrc uirtute «Sino moriinfirmam» Aphorifinas. 5^^ Stcrnutatiofita capite,exccrebro cal&do, S^hume&toqaodeflmcapiteuaciio* Aere de fcendentein illud uacaum, dChdentc fonitum, «juoniam exitus eftei peranguftum^ Thc» Sternutamcntum fit cx capite,ccrcbro calefactojaut humefa<ftaparte inani capitis. Aer cnimibi contentus crumpit,<S^ cum ftrepitu quodam quoniam pcr ang^' ftacxitusdatur» f^* Stcrnutamentum fit ex capite calefacflo ccrcbro, aut humecfcato co quod in capite mani. Aer enim intus con- tentus cxtra erumpit. Sonat autemquoniam per an^u^ ftum ipfi eft cxitus. Expofitio Marfill) fupcr Apho. Praefcns apho.fic continuatur adprgcedentem^Supc jrtusHippo.fccitquodcft dictum ,nunctangitmodum £a(flionis ftcrnutatioms. Etdiuiditur in duas. Primofa cit quodeft dijSrum.Sccundoprf mictitin fternutationc ' iiccitatis&:fonitus caufam tangit. Sccundaibi (EtfaCi cntc fotrttum.) Primo uultiftam conclufionem*Stcr- aautatio fit acapite calefaAo cergbro Sc humeccata ^a- cuitate cercbrt «S^acreillam uacuitatem ingredtentcm. Conclufioprobatur fic.IIlius mebri 8C modo illo cau- - fatur ftcrhutatio,quod membru maximc apparec mo- «criinfternutationCjSiiiquomodopofito fic fternuta- «io.fed in ftcmutatione apparec caput potilTime moueri liocctiammodopofiioiititernutatfoiS:?. maioreftno ta.minorpatebit.Conclufioponiturinlittcraucefttaf- ^um. Secundofacitquodeft di^um.Et uultiftam co dufionem.Stcrnutatio fit aerc facf ente fonitum . Proba tur,quia iilud fit aere faciciite fonitum , quod fic multo aere exeuntcper locuni ftiridium 3c fubito, fed fternu- tatio cft huiufmodi.crgo 8Cc* maior cfl nota. 8c minor patcbit .Conclufio ponitur in littcra ut diiftii cft. Prf mo pro intcUciftu apho. notetur concordia quae colligi- turin fentcntia.^ .tcrc^.trac.2 . cap.dc ftemutationc, Sccundo notetur utilitas.eft.n,yalis ad notificanduni nobisqucndamniodum fternutationis cxhocinopc- rationc infcrcndum,quia fcita caufa ft^rnutattonis co- prehendimus rcmcdia cerebro forc applicanda. Tertio notctur generalis ampliatio, ut prius' multotiens did:u Stcrnu *ft* C^uartonotandumc^ftemutatioqaiafecundura tatiogd ^"* -^^^ all^to cft motus proprius cerebri ad cxpcl- lcndum humorem autaliam matcriamadiutorio aeris attra<fti pcf narcs Sc os.Primo poni tur motus proprius Cap .4 ccrcbrf ,licct edam mebra alia ut pc<5loraiia, immo qua Sternu ^ totum corpus moucaturin fterautationc. Etiam cx tatiois ^^^ ^icat maior motus t uffi.quinto dc accidenti 8c mor CttufTis bo*quiatamcnprincipalitcrmotum S^concufTym ctia iocus^ mariifcftc cft ccrebrum &notabiKtcr, qiMacciam cffict ptiiisT Pnsiftummotumimmcdiatc cftuirtusccrcbnt cxpulfi lia,idco hunc motum ccrcbro appropriamus <Kccndo ^ fum cfTc ca:&brQ,SsaciufI{a^piiImoiuiiri>ac€C|» Ausc^ H I P P C, llo allega.ca, crgb Et acapite tanqp ab dFidcfitc pwnd pali* Dicitur ultcriusad cxpcUedum humorcm autmatcria aliam cxquo comprshcnditur caufa incitationis , qaac aliquando efthumorfuaacuitatepungcns «Scmcitasad cxpellendum.Aliquandoctiam uentoiitas confimiliter incitatiua.Itemdicituradiutorfoacris.acrcnim fubito fomotus eft caufa cduclionis ucntofitat^ aut humoris.- Ex di(ftis patet utrii fternutatio fit res naturalis SCc^ Nam diccndum cpaccides prf tcr naturam, coq> eft mo tuscorruptusadquem afftcicndumconcurritres prae- ter naturam incitans. Concurrit ctiam ut efncicns prin cipale uirtus. «jautcm fitmotusprgter naturampatct pcrGaF.quintodeacddenti. xrbiftcrnucationcm didt malofupponimotui. Itemnotandum,quodlicetpro- ^ - > pter multas caufas pofTit accidcr ftemutatio , fpecialem *^^P '* tamen modum exprcffitHippo.fternutaaonis , quia 6a <ftg a uentofitatc in cercbro , 8C idco cerebr um oportec uirtualiterciT? calefaclum 8c potens fupra materiam humoralcm utipfaxn tranfhiutct in uentolitatem jSCc ^ctum caiefacto cerebro. Et e t dictum hume<ftato ua cuo,pcr uacuum intcUigendo uacuitatem ucntriculoJ^ cerebri aut fubftanciam mcduUarcm ccrebrf . Et nocan ter debuit tfta humiditas ibi contineri , ut uentofata in loco amplo pofTit fubito expcUi, quarc autcm difccndat aer ad illam uacuitatem dictum eft, quod ctiam dixit fo nitu fatis eft notum . Expofitio Marfilgfupcrcom.GaP. Talcs fcrmones. Gar.comcntando aphor. proccdit fic.Primocnimtangithuicapho.duplicempofredariin tcilectum. Sccundo rcmouct opinione quoriidam. Tcr tiq uerificatprincipaliter iftam partem,fonitu. In pri- ma dicit talem fermoncm qualis eft prgfentis apho.intcl ligi duciausmodis.f.yniucrfalitcr autparticularic . uni ycrfaiitcriicdicendoq>omnisfternucatio cft a ccrcbro calcfadp 8c huG-jecTiato uacuo capms. particularitcr uc ro ut folum dicatur uel /nteUigatur de quadam ftemu- tatione,quodintcllfgere ucrum eft,quianon omnfsftcr nutario eft a cercbro calcfacfco.nam £lo panno aut feftjx caimpofitanaribusftemutatur,uentoiitatc eaam afce dentecum tuiTi alfquando fit ftcrnutatio proucnientc ucntofitatc ad foramina narxum . Dc fecunda dicit q^ dc cipiunt ur opt nantes caufam fternutationis clTe folii ac- rcmexcute acapite,quiauidemusmamfefteacre cxeii te apulmonc ftrfngi pcAus.etlicfuppIepoteric clTc alja caufa fternucatiouis.Hoc autem diccum Hippo. dc acrc ccrtificatijr,quianaturacongrcgac multum acrem ut faciatfternutatione.neceiTe eftergoutfntelligatur hic ftcrnutatio quia conat natura expcllcre groiTam inflaii uam uentofitatem acapitc.Ncc totum dictumabHip. f uit ncccfTarium dicere fuperHuitatc iila humeccata ua i:uitatecapicis,mfi fup . ad bonum intcllcccum rcduca- tur,quia fihumiditasabundetin capitenonfict fternu- tatio,nifipriusdiiToIuatur inuentum. nam manifcftc uidemusmultos homincs non ftcrnutarc 3 effluentibus tamenanaribusmuicishumoribus,nifi humores forec acuti,uel aliquodacutumnaribusimponacur.Jbtidco dt co q» ficucper tuiTim purgantur naturaliter canalespul inonis,ficftcrnutadomudificat foramina narfum^ quo rum qugdam laca funt ad os uadetia,qugdam &ricza. ua dentia ad ccrcbrum . vadcntia ad osm undmcat ucntofi tatcafccndcntcabinfertoribus,fcd uadetfa aidccrcbrp munditicat a ccrcbro uetofitatc dcfccndcntc. Et fdeo ta ucftiganti bcne patcbit pcr ftcrnutatfonem alUuiart ca putjcum humiditasccrcbrt dilToIuitur in ucntofitatcoi quam poft nacura cxpellit,qu£ humidf tas non diflbluic nifi per caliditatem naturalem cxatacam fup- fupra ha miditatc qi^f humiditas adunatur proptcr dcfcAuni caliditatis.jpcr locum ucro capitis uacuum habcm us in* tcUigcrc ucntriculos ccrcbri aut uacuicatcm drcuntege tcm ccrcbrum nam poffibilc cft indc acrem cxirc 8c pc W^m^ fubfta&tiam ccrcbri, utprimo taogac htunidia Digitized by Google Thc. Hepa- tisdo" lor du plex. Febrfs quoca ratdo Icre ue tofunj. T 1?ARTX^ tem illa,acmdc uehiat adnares. Dc.j .i'dtHlp.di<:cf I fonitum ficri in ftcrnutatioe propter maluia acrcm fubi to cxeuntcm.q> fic faccrc fonitum commuttc cft acri un dccunc^ prouenicntiaut c:2^cunti 6Cc» Aphorifinus* 53» QuiaiiK^ circa hcpar dolent , his febris {bper iieniensibluit aegritudfnem* Q^ui dolorc iccoris admodum coflidantur,i^ fcbris fuperuenicns lollitdolorem. Q_ uicun<5 hepar dr cudolcnt> his fcbris fupcr ucnies foluitdolorem. Escpofitio Marfil^fupcraphoi Pr^fens apho.fic continu atur adpraecedentem.Supc f ius tlippo. fecit quod dicfcum cft jnunc tangit quoddam rcmediumfpeciahsdoionshcpatis.EtuultiftamConclu iionem . Fcbris fupcrucnicnsdolcntibus circahcpar cu- ratdolorcm. Probatur. illud curat dolorcm hcpatisc^ remouct caufam doloris>fcdfeb.fupcrueuicns<SiJc..rc^ mouet caufam doloris. ergo. confequcns cftnota. mi- nor patebit.Condufioponitur in littera ut eftdictum, Prirao prointclIe<fcu apho.notctur concordtaquf ha- betur. 1 4.tcrc]^,trac.2 .ca.vltimodc dolorc hepatis fa- tis ad principium . Sccundo notetur utilitas aphor. per apho.intcntioncmcolligcnda. Tcrtio notctur amplia- tio geheralis primo ut prius.notctur ctiam fpecialis am- pliaciodiccndononfolumindoioredrca hcpar exiftcff tc hoc conucnire rcmcdium,immo cxiftcnte circa par- tem aliam . Q_uarto notandum notantcr ciTc dictu cir- ca hepar ad dcnotandum cj> dolor non potcft effein fub- ftanaa hepatisjfcd in panniculofufpcndcntc aut circii- tcgentehepar. Hepar ucro non fentit nifi hoc modout afferttAui.!4.tcrtg.cap.i. Q_uintonotandum dolo ran hepacis alrquando ciTe aggrauatiuum , aliquando exteniiuum d/dtur dolor aggrauatiuus, quiamembrii dolens iiuc mediantc memfaro pcrcipitur quaii rcs pon- derans ct grauificans.talisdolor proucnitfccundum plu rimum amateria humoraligrauiiicante dcquononin tcilfgitur in prf fenti.Alitcr autcm cft dolor extcniiuus xnquopcrcipiturquafihcpatis cxtcniio 5i: non deorfii grauitatio quae cxteniio proucnit proptcr ue toiitatcm Jlantem (S^cxtcndentcm, dequodolorc cxtenfiuointdi ligitur hic. Scxto notadum Hippo. incclligcrc per fcb. alia calida refolutiua ucntolitatum,dequibus habccur fuo loco. Septimo notandiim fcb.curarc dolorcm ucn- tofum corporcno exiftcntc uaJdc rqsIctOjquia tiicplus generaret uentofi tatis ipfa fc.^ diiToiilcrct , <Si; fic code modofaccrent carminantia ucntofitaccm,immo in hoc cafu primo cuacuandii cft regularitcr operandj. Exjx>iitio Marfili) fupcr Com. Gaf- y crbum . Praefcns comcntum diuiditur in quatuor Primo cxponit iftam partem .fupcrucwcns.Sccando di ftinguitdedolorchcpatis eligcndo dolorcminquo con «cnit feb.Tcrtio tangitquendam alium dolorcm hcpa- tisjfignumtamcn inucndo diftinctiuum. Q_uartoin- £crtucritatcmapho. Bidtprimoq>dicedo fupcruenies monftratdolorcm hepacis fupcrucnirc non febrienti. JDidt fecundo nunc GaF.<j hicdolor exiftens in hepa- tcmaior ucl eft cx apoftcriiatc magno cahdo aut cx grof fa ucntofitatc inilatiua. fcd fecundum Hippo.no eft cx calidoapoftcmatCjquiacumipfo oportet accidcrefcb. critcrgocxgroiTa ucntofitate inflatiua^ I>idt cercio GaF. (^aliquando cftexoppiiacionedoIor,fcdparuus quiamagtsgrauat ^ dolcatfup.acutc, 6c hoc fup.pro- ptcr materiam oppilando grauantcm. Vltimo didt GaF.q» dolor magnus finc fcbrc crit cxgrofTa uentofita tc,cui fcbrisfupcrucnicnsfineditbioeritcurafua, AphoriTtnus, 54; Qiiibulcunquecomienit (angumem auferre cxuemXhosoportct phlebotomarein ucre^ Q^uibiisfefigiKticm dcttahiprodeft, ifsiiefodcifa-ii The^ he&duscft* Q^uibus a ucnis fanguineoi mittcrc confcrt, his ucrc L«>; «cnam oportct fccarc. Expofitio Marfil^ fupcr apho. Iftc apho.expofitus f uit in.i^.part.apho.47. Aphorifmus 55. Quibufcunc^ mter phrenes &ruentrem phle^ gma concIuditur,8(: dolorem prseftat, no habes- exitum ia neutrum uentrium , his fecundum uenas in ueficam conuerfo phlegmate, folutio fitmorbf. Q_uibusintcrucntriculum <S:ucn3spituftaconfy--: The^ tuta infertdolorcm , utpote quse ad akerutrum ucn- trcmcxitucareat , ^spituitapcr ucnasinucficamdc- Japfa, morbusleuatur. Q^uibus intcr ucntriculum , <&: feptum pituita rc- ^*<*» pofita cft , <S:doIorera afFcrt , non h^Dcns cxitum, ncq^ ad alfcrii ucntrem,hispcr ucnasad ucflcam pituita ucr ' fa,foIuitur morbus. Expofitio MarfiliJ fupcr apho . Prafens apho.continuatur ad pr^eccdcntcm fic fupc- rius Hippo .fecicquod dictum cft , nunc tangit qucndS modum folutionis doloris prouenicntis aphlcgmate ext . > ftenrcinterdiaphragm3<S: ftomachum. Ecuultiftam conclufionem. Q_uibufcunq?c!auditur phiegma intcr diaphragmasSiftomachum non traafeundo ad peJlus aut ftomachum faciendo dolorem his a ucnis tranfcun- tephlegraatein ueiicam fitfoIutiomorbi.Condufio ^ baturfic.llludquoreraoucturcaufa<^c.foIuitsEgrit«, dinem ,fed tal jter con uerfo phlegmate r emouctur cau- fa 8Cc. ergo . maior eft noca .minor patcbit . Coduiio uc, cft dictu ia lictcra poaicar . Primo ad intelleccii apho»! AutCc» notctur concordia colligcnda. 1 4.tertij.tract,4. dc cau. fis afcytispoft comraunes caufas in fine. ibi (Inquit, Hippo.) Secundo notetur utilitas colligcnda ctiam pcr, apho .intcntionem . Ter tio notctur gencralis amphatio , utprius. Q_uarconotandumHip.intcIligcrc per phrC;Phrc nadiaphragma phrcnans nutritiua <S:ipfa feparans a ijcs* fpiritualibus.perucntrcmucro ftomachum intclligit» in quo autem loco contincatur hoc phlegma dicctur in dubio. C^uintonotadum<j>hoc phlegmaanaturaprf mo fubtiliatur 3c diuiditur.grofrum crgo cxiftcnscc ui fcofum candcm fi cx nacura paracum per uias nobis oc- cultaspropcllituradueficam &:c. Expofitio Marfili) fuper com . GaF. Hon abfq^ ratiQnc. Comcntum prg fens diuiditur sn duaspartcs.Primo cangicopinionem cuiufdam circa iftumapho.Sccundouerificando tangicqug comenca- tio apho.fit tcncnda. Didtprimo ^&rinum dubitairc drca apho.sS: habuifTccaufam dubitandi , quiaphlcg- manon fokt ucnirc ad ifta loca.f media inter phrenes ct uen trem .fi autcm ucniat ill uc dcfccndit cito ad olTa in-' feriora pcctinis.Dubitauit ctiam Marinus quia phleg- ma fua grofTitic ucnaspcnetrarc non potcft iicutaquo- fahumtditashydropicorum pcnctrat ucnas 6c exies uc nas cxpellitur pcr urinam .Dicit aute GaF. fe dicerc ad- hucremancredubium uolcndo intclligerc ficmarinus, quomodo phlegma pofritpcnetrarc, quia fi debeat traa firead rcnes 3C inde currcrcper ucnas , hoc eft falfum cum peritoneon fit longe ucrfus fup. q^ dcbet deriuari matcria . Didt fecundo. eft ergo bonum talitcr incelli- gcrc,ficutalx) cxponuDtprgtcrmarinum, utintelligac fpadum inter rcncs<Si; pcritoneon ccrtificando prius ta mcndictumHippo. fortinaturgnihilpofrc rcpugnarc in cxpcllcndis rcbus dato <^ maccria fitgrofTa 8c uig ftri ci;g)qvua m^cmus <j|maceria apoftemaciscxpcllitur si g^ '■ ' bufdam Digitized by Google Hcpar icplerf aqua mTcipfr Ometu A P H O R. bufdamlocfetfanfcundooira. non cft cr go f tt^itiJbilc phlegma poffedeforare ucnas 8c cxpeUi pcr urmamjnc^ ccffarfotamcnprscedcntc fubtnjatfoncmatcrig ut pof fit flucrcjficut ctiam naturaparat fanicm adunatam in tcr pcctus 5^ pulmonem» Aphorifams» ^6i, Quibufcanquc hq>ar aqua imptetom in omj t3 cniperitjhis ucnter aqua tmplet ^ 8^ moriunt» Q_uibus iccur aqug replctu in omcntu crupcrit » ijs ucnccr aqua implctur^at^ ita cmoriuntur* Q^uibus hcpar aqua plcnum tn omcntu erupcrit,his uencer aqua repIetur,(S^ moriuncur . Expofitio Mariil^fupcrapho, Apho.prgfcns ad prgccdcntcm continuatur hocmo- do*SupcrfusHippo.fccitquodefl:did:um,nuncdocctfl gnificare in hcpatc ipleto aquafacfta eruptione. Et uulc iftamconcIufioncm.Q,uibufcunq^ hepar eftimplccum aquad^crumpataquainuacuicatcm ucntrishts implcc ucnccr aqua d^ moriuntur.QjncIufio probacur fic. lUi ij?oriiwicur ia quibus ualde rumpiturpanniculushcpa- |is«&: fuccumbituirtus.fcd habcntcs hcpar aquaimple- tum^^c.funthuiufmodi.crgo&c.maioreftnoca.mi- norpatebit. Conclufioinlitterapomtur utcft diAum» Primo pro intcUcAu apho.notccur concordia colligcn da. 1 4.cercf).trac.4.cap,decaufishypofarchg.poftco-: munesibiHyp.inquit. Secundonotetur utilitas(5;; am pltatf o gcucralis utprius. Tcrtio notandum hepar im- pleri aqua rcpletis uenis cxiftcntibusin fubftancia eius aquoficace rcplccaiauc cciam replccur aquoficace conce taincerfubftanciam (S^panniculum cir cuncegenccm he par^uc ucficechcpar de qua replctionc intcUigic hic.Rc plctur autcm hcpar multis ex caufis. Primo proptcr op- pilationem ob quam aquofitas tranfitura ad renes in he patc rctinccur^aut proptcr debilitatem hcpatis in expel- icndo 8C fcgr^an^ aquofitatem,aut proptcr dcbilicace hcpacisin digcrcndojucpropccrhanc debilicaccm mul- tam mulciplicec aquoficaccm,quocun(^ hepar aqua im- pleatur cx his caufisapho.continct ucritacem.Inccr uc- ro caetera mcmbra hcpar poccft implcri aqua canqp me- brum humorumfecciuum.&aquoficatis. Q^uarcoho tandumq»ffta eruptioaqu§ incclligiturcum fradura notabilipannicuh" hcpatis propcer nimiam acuicacem et cxccnfioncmproucnfcntem abaquoficacc.Pcromentu ucro hicmusinteUfgerc cooperimentum,quiafyphac erumpat in omcntum.f . cum cauitatem fyphacj autecf am pcr omentu habcmus intcUigerc^irbii iuxtaaphoi 5 S .fexti.Si omcntum crupcrit 8Cc. Q^uinto ncscandii <j> pcr ucncrem habemus inceUigere ftomachum fiue co cauicatcm f nferiorcm . Scxto notandum q^ tfti moriu - tur,quia panniculus hcpatis cft ualdc ruptus 8C quia aquofitaccm fupponfturrctincriqus calidum foffocan domortificat. Expofitfo Marfil^ fupcr com . Ga?. Aptiffimum^ Comentum prf fcns diuiditur tn tres partes.Primoprfmittft^quarc aqua plustranfcat ad hepar implt cite.Sccundo cxponft ifl:am partem. veter» Tcrtiooftcndit utrum apho.contincat ucritatcm. Pri modidtaquam ucficarum pluscito tranfirc adhcpar 8c maximc ad pcUiculas drcundantcs hcpar qp ad mon- bra alia fup.proptcr prfncipatumhcpatisrelpciftu factio nishumorum^quarc uidcmusin animalibus qu^ comc dunturhcpar itaaquacircundantum,fcd fi fllf uc^ca: aliquandorumpancurcurrct aqua tnfpadum pannicu- lorumcxtcnforum fupra ucntrcm tnquo folct fcmpcr aqua hydropicorum adunari quia iftf plni culf funt qua iSfoIidinufq^pcrforatf conrincntcs folum flomachum colonfup.d: aliatntcftf na &fplcne . Dfdtfecundo cii iUc Hfp. vcntrcm implerf aquanon fntdlfgftintcriorcs f^cuIasfiucpafinfcidoSjfedftomachuaipoctusiQ quo H I PFO, III aduBantur cibus 8c potus.Itcm didtH^^. fntcn&'ffe fpaduuni n uentrc iriferiori .fiam multoci es didmus ue trcm f ntclligcndo locum iU am ,ficut diccn A> habcre ali quan magnufh ucntrcm , <&fcemf nam habercm^nii faecii . T>icit cercio q>oportct i nucftigari fi fempcr ucl raro maioratur <S:c .quta uidcmus hydropicosalfquan- do euadere 8c haberc aquam in uentrc fkd hiuniifacas eo r um cuacuatqr bibendo me^cinas cuacuatiuas 8C pro- uocatiuas urinf 8c cataphlafman<i> cum mcdicinis rcfo lutf uis,quia apponendo aquam in qua coctae funtme<K- -f cinae cum fubftantia medicinarum ncceffaria , fed fup* in cafu apho.detincturaquoficas &eft rupcura panpi- culf hcpatis. Aphorifinus» $7^ AfycCjOfdtationcSjrigorcs , umi^moifiira^ tcbibitumfoiuita^tudtnem» Pandf culacf onemjobfcicadoneshorrore juinum par pari ingeft um , coUic g gritudinem . Alyce , anxitudo , ofcicatio , horror , uinum asquale aequaii potum ,{bluf t acgri tudinem . ExpoCcfo Marfili) fuper Apho. Apho.prgfens concinuacur hoc modo. Supcri us Hip» £tcit quod df cfcum eft, nunctangit quaedam f uuamen- ta uinicempcraci.Ec uulcifl:am ojnclufionem. Vinum moderatcbibicum curatalyccsofdtaciones &rigores, Condufioprobacur ficIUud curat alyces 8Cc, quod rc mouec caufasjfcd uinum temperatc bilstum cft huiuf- modf <^c .maior noca, minor patcbic» Condufio ut eft dicftum in licccraponitur . Priino pro intcUcAu apho. nocecur concordia qug habctur terdaprimi.cap .de aly cibus.in fiiic.tH( Vinum ucro ad mcdf um tca^cracii. ) Secundo tangttur. l o.tcrt^.trac. I .cap.de a^ritudi- nibus ftomachi. drca finem.tbi( Et hut ufinodi quf daa lac.) Tcrcionotetuttlif^<5^ampIiado giiarucprius. ^Y^^ Q^uartonocandumHippo.pcralyccsincelligere mo^ Sa- tumqiiendam 8c elcuattoncmbrachiorum qu^Mci pof ^^.atcu Xuntquodamodo alg,qui motxis appcUatur. 5 .deacdde ^osd d.cap . 5 .pandiculado ram in fano «5 m infirmoauc £an< git Comentator .8C hoci n infirmo propcer noduum hu morcm cxiftcntem in ore ftx>machf a quo ad mufculos . . alarum pluries f umoficas eleuacur 8c appellacur in uul Oicf ^- gariftendaruola.Ofcicacioueronon cftaliudqpmocus tfoga. oris contcncamatcriahumidaaucfumoficacecirca par- tespulmonis contcnta , & candcm deriuat a mufculis maxillarum . ofcitatur crgo ut talis maceria cxpcUa- tur.Rigor autcm hic incelhgitur non a caufa extcrio _ ri,tmmopodusacaufainterion\qaiaabhumorc pun- ^^^^''^ gente dclato fupra fcnfibilemcmbrum . CjLuinto nota ^^^ ' dumq^peruinumraodcratuminteni^ituinum fquali ^atus^a tcr pcrmixturo ex aquadi: uino cquahter.i .q: propordb nabiliter,ut tam propordonabilitcr q>aqua (ahtiiict ui num , nc nimis calefactactam cciam propor donabilf tcr ut obcundac aqua uinum fupponciidum cciam uinum cffemenfuracum inquanticaccquodinteUigacur uino- fum aromadcum 8c fubcilc. Sexconocandum ccia ui- numconucnircquibufdacondfcionibusprarfuppoficis» ,^ Primoq^nonficcorpusualdcpleniioquiauinumco- ^ mouendo humorcs (Si diffolucndoplusnocerec <^ con- fcrrccSccundo q> iftc non fiabeat cercbru ualde dcbilc 5Sncruos,nam uinu uaporando tunc plus noccrei.Ter do e t fupponcdu <;^ talis fi t incptus fpafino.fi cntm cffet aptusjuinum etiamquiafadlcacetofatur inncruis pa- raret ad fpafm um.Itcm fupponcndo talc corpus noti fit nehcmcnter paratum fcb.vinum .n.calcfadcndo difpo ncrct ad fcb.Ht s condidonibus obfer uacis uinum refol- uendo ue tofitates d^humorcsTcmouct ca qu| in apho, ponuntur. Expofirio Marfil^ fupcr com .GaF. Solcecophazi$s» Pr£fexis commentum diuiditur in Digitized by Google PARTI. tf cs. Pjrtruo ex{»dnte hgc mmina. alyccs ofcjtatiofles ri^ gores.Sccufido cxpontc/iiam parccm. vmuniajodera- te.Tcr«ocauram ucr*?at(s apho. Prima ra trcs* Primo JDocificac alyccs.Sccundoofdtationcs. Tertiorfgorcnj. Primo dfcit alyccs eire i n fanis grauati s prffenti dtfpoil lioneiiuc fitu cum mucencfedcatfli onibusin acftioncs concingunt eciam infirmis non potecibus tacereln uno iicu,fed de iltu in fitum pcrmutantibus propter quof- damhumorcsnociuosinorcftomachi contcntos ^in- clufospciiiculis cius 8c non contcntosin fpatiofitatc fi- uc largttate fcomachi. Dicit fccundo ofcitatfonem pro- uenirc cum matcria fichumida 6i:famofa ucntofitas in puAmoniscontcntanatura.Dcccrtio.rigor ucro caufat «nalfs hu moralibus currentibus fup.cutim.de quo rigo rc interio r i intelligicur Sc non dc cxtcriori. Dici t quar to principalitcr uinum propinquum ui no purohorum accidenciumfaccrc fanicatcm,cuiuscdmixtionis men- furam tangicdiccnsmcnfurate,quiaintendens tantum debcreelTe uiniquantumaquce fup. proportionabiliccr utnocumetumuini tempcretur<5i: rcmiccacurfbrcis ui tii caliditas.Dicit ultimo uinum fup.faccrchanccuram tcmperatum cotum calefadcndocorpusctmcmbraper forando 3c tempcrando humores fup. per fuam calidica tem 8c humidicatcm tempcratas 8c excitando calore na turalem fua caliditate tcmperata dC fua coiiucriionc ad f ubftan tiam ipuqiolam ♦ Aphorifinus. 5 8* Hic deficit unus aphor.qui cn ali^'s tradu «ionibus rcpcritur. Q_uibus tubcrcula in urinario meatu oriunt,^s fup puratione fa<fta j<S: crupcionCjkuatur dolor . Q_uibus tn urf nario mcatu tubcrcula fiunt, his fup^ puratione facca,& cruptionc,foluitur dolor, Aphori/mas* 5p, Qaibafcac^ cerehram mota fiicrit ab ahqua a(fHone,necefleficri flneuoceftatim; Q_uoru cerebrum cocufTum aliqua cx caufa eft , cos dc repcn tc obm utcfcerc nccefTc cfl, Qiiibus ccrebrum aliqua cx caufa concufTum fucrtt necciie cft ftatim m utos ficri . Expof/tio Marfilij fuper Apho^ Praefcnsapho.adpraeccdcntcm continuaturhocmor do.Poflqp Hippo.fupenusfecitquod diftum cft , nunc docccpronofticarifiue fignificarepercercbri comotio ncmpriuationemfenfus6i:motus.EtuuItiflamconclu fion em . NecclTe cfl illos ficri flatim fi nc uoce , quibuf- cuncg ccrcbrum fucric co motum ab aliqua adtione qitg coclufio ficprobatur.f. Illosneccfre cft flatim ficri finc uocc <S:c .in quibus prohibctur dclacioipiricuum fen fi.- bilium 6c moriuorum , fcd in comotis fecundfi cercbru prohibctur 3Cc, ergo«inaior eft nota. minor patcbit. 8c condufio utdicflum cftin licccra ponicur. Primo pro intcHcAu apho.notctur concordiaquac colligitur prima tcrtij . ^ .ca.dc fignis apoplexiae in fcntcnci a. Secundo notctur utilitas 8c ampliatio ut prius. Tcrtio nocanduc ^- - Hippo.intclligcreper ccrcbrum totum aggregacum cx b^ ga. mcdullariccrcbri fubftaatia panniculari diAa coopc- «cntc fubflantia mcduUarem. Q_uarto notandum in- tclligiprincipalitcr hanc comotioncm localcm qus dicf poteft concuiTio fiuc coquafTatio licct ab alfjs caufis po f fct proucnirc, intclligitur tamen tm3cime caufa primiti uaconquaflkntcfiueccrcbrumconcutientc. Ouinto notandum notatcr ffcri ablationcm fcnfus 3c motus. na impcdita uirtucc ccrcbri impedit impulfio fpiritus fen- ubilis 8C motiui,impcdt tur ctiam dcpcndentia fpiritua exiftcntium in mcmbriscerebro 8C fpiritibus cius aqul buspcndcntfpiritusmembrorum llcut fpkndor folisa folcprwiointcriontm cap.ulttoio. Thc; Lco. Thc. Leo» Aufce» Ccrc- VII. . ^ BxpoHtioMarfiltJfupcrcdra.Ga?. ^ Etiaminhoc Apho. Commentum praefcnsd/uiditur in quatuor. Primo exponit i ftamparcem .finc uoc^.Sc- <;undo tangic caufara huius.Tcrcio praemittic cui aetati plus nocct haeccercbriconqiTacio. Q_uarcotagicaIiqu? lcmapho. vcricaccm. Didc primo Hfppo. confueailTc tnccliigcrcpcr liac uocc abiationcm fenfus 8c totius mo tusuoluntar^, utpacetin apoplcccicis. Dicit fccundo ^huius ablationis caufjc func mukcc quamuis folum maioremtetijjcricHLfppo.iicutcft cafusalocoalto quo ccrcbrummaximeturi3atur,aceriamneruiquibuscon iuiiguntur fpondiles SCmcdallz fpondiIium,quja motu cxiftcncc forci rumpuntur ncrui Iicuc monftrauic in ii- bro de anathomia . Dicit tcr tio hoc neceirc maxime fc nioribusuirtutceorumanimacacxiftente dcfeda. Di citquartoquofcjamneruorum excuntium acercbro re Jaxari in tali forti conquallationejcS: i deo f n nrmus eSFi- cicurflncfenfucSj^mota totiuscorporisufquequo uir- tus animata expergefada ad fe regrcdiatur , fed r upto cc rcbro ucl aliqua fui parte uel pcllicula infirmus moricc» Aphorifmus. do. Corpbribus humidas carnes habentibus, femem adhtbere conuenft , fames enfm defio catcorpora; Corporibus humiditas habe tibus carncs,fames afFc- rcndaeft,fames enim corpora ficcac. ^ Corporibuscarneshabentibushumidasfamcm ad- hibcre conuenic,fames enim corpora iiccac. Expofltio Mariilg fuper Apho. A^pho . prcefens ad pra:ccde n cem contin uat ur hoc mo- do.SuperiusHippo.fecicquodeft dicfcum , nunctangic quoddam remcdium atcendendum incorporibus huml dis.Ec uulciftam concluuonem.Conuenicadhibcrefa- mem corporibus habentibus humsdascarnes. Cqnclu- ijoprobaturfic.lllisconucnicadhibcrcfamcmquinic lioran cur pcr famem,fed corpora h umidas habcntia car nes meliorantur per fame .ergo &:c.maior cft nota.mif norpatet,quiafamesdc{iccat corpora. Cuius rationia*- Hippo.tangitprimo conclulionem utdiAum cft, Secii doprobationem minoris.Secundaibi (Faraes.n.dcfic^ cat. )ConcIu{io 8c minor in littera ponuntur ut dic?:um cft. Primo adintellc5:um apho.noteturconcordiaqug habetur tertiaprimi.cap.dcregiminc eiusquod come- ditixrSc bibitur.<S: habetur fecundo 8c quinto, Conti- ncntfs.cap .primo. Secundo notetur utilitas 8C ampiia tio uc prius. Tertio notandum Hippo. intelligere pcr corporahabcntiacarne&humidascorpora humida fccii dum naturam uel humida artificialiter. Q_uarto nota dum Hippo.inEcIligerc per f ameno abftincntiam cibi ct potus fiuc adfit appetitus fiuc non . Qjuinto notandu hancabftincntiam talitcr proporcionari uc non deftrua tur uircus nimi um. Sexco nocandum famcm uc cangir tur in coraento per accidens exiccare,quia facfla abfti nc tiacalidumfuprahumidam inualcfccn^n^aiorera facit humidi confumptionem. Expofitf o Marfili) fupcr com . Ga F. Q^ uod omnia. Comentum prgfens diuidrtur in du-!- ;as parccs. Primo parjic comencum apho. Secundo di<fti§ imponendo finem huncclTc finalem cxplicatapho. Prl*^ in tres. Primo prgmittit per fe exf ccans corpora. Secun-r do tangtc modum cxiccationfsfamis. Tercio quiadc dif fplutionefeceracmencionemipfamdefcribic etus expli cando caufas.Primodicic nulli foredubium omnem mc ^icin^m cxiccatiuam fanaciuam elTc morborum humi dorumquiaconcrariaconfueuerunt curari contr^rris. Dicrt fccundo famcm pcr accidens deficcarc , quia fi cor pusdififoiuacur fecundum fuam confuctudfncqi,cumrc foluta non rcftaurcntur pcr cibumjion afTuraptum fieti corpusficcus.prinjorcfoluccur parshfudjior, quiafup^, conucrtctuy Sihcuc ce§id. The* Lco. AufCe« Rafis. Cor^- pusha- bescar neshiii das gd, Famca quid. Fame cxicca rcdu-« plici^ Digitized by Google A P H O R* conucrtetur m imum non cxi&mtczUa^^^tauone^ nj ix cum humorf s corporis fadi uapor cs egredwntur pcr JDiflo- poros.Di cit tercro dilTol utio caufatur propter caufas du Jutio-- asjacrc cxteriori<S^caIiditatcintcriori , 3c idco aniraa- nis ca lia hycme accubantia ccrrae quaii dormicntia nuUa qua ^i^cs: iicaliditatcmintrinfccushabcnciaucl cxtrinfccus non ^ dilToIuunturji&^iiifccundumaliquiddiffoluanturshoc cflminimum.&ideo quaedam noncgenccibo,qugdam ucro minimo cgcnt cibo. Didt ulrimo c^ completis om- nibusapho.ipfcinuenicduosalios inmultislibris cxpo £t(» apauds antiquorum ,quidam tamcn expofucrunt quafi obliti prioris expofitionis. tamen dicit GaF. fc cos cxpofuiiTc in quar ca par ticula &^ cor um ucrba f unc ca- dem hic <S:ibi,nifi quia prius non eft fcriptum degluti- fcnonpoilic. Primus apho.i ta habct fdlicct. Si a febre habf to tumore non exifteate m col^ lo {ijfibcatio repente innafdturjUt degl«£ire non poiEtjmortale* Secundustamen inuenitur. Si a febre habito torqueatur coliumjUt degfu tirenon poflit 6£rtran{gIutiendo anguftietar Q^ ne tumore manifefte,mortaIe» Iftiduo apho.paucis ucrbis mutatis rcpcriuntur in quartaparticulaquorum primus cft.j4.illiusparcicu 1%.8C fccundus iftoru cft .3 5 . ciufdem quarcg particu- ||.vide ibi eos cum corudi^ expofitiombus. Aphorifinus* 6h Vhi in toto corpore mutationcs , SC corpus refrigeratur^S^: rurfus calefit , aut colorem aliutn cx alio commutatjlongitudo morbi Qgnificat* Hicetia apho.e^pofitus eft in.4. comctario eifdc & ireucrbis quibus nunc fcribitur. Aphorifmus. ^2* Sudoremulto frigido,caIido (uperfluete opor tct mitti humiditatem^a corporibus fortibus, fu^ periusjdebiiibus uerOjinferius* ^"^* Sudoris copia calidijaut frigidijairiduc flucntis, huo tcm dcducijrobuftofuprajdcbili mfra, fignificacur. f^co^ Sudor multus , calidus , ucl frigidus , femper fiucns, humorem abduci , robuilo quidcm fupra , debiii uero infra,fignificac. E:^pofitio Marfilg fupcr apho. Iftcapho.fccundum Gaf. non eft Hippo. fed abal^ «ft hic appofitus.cum nanq^ rcprehcnfionc dictt ciTe di- gnum. in cius tamen principio aiTimilatur aphorif.42 . quartg par ticul| . vidc ihi( NonnuUi addunc hic q uadra gcfimumccrcium quadragcfimumq[uarpum d^quadra gcfimumquintuapho.qu^cfparcicula?. Febresquaecuncp non deficientes tertia die^ (untfortiores,8Cpericuiofx. Quaecunc^uerofic defecerint,fignifiatquonianonpericulofe» Thco» Fcbrcs qugcunq^ non intcrmitcenccs, ccrcio dic uehc fncnaorcsredduntur,magispericulof$cxiftunc. Scdii quouismodo intffmittunts fccuricace incifc fig^nific^p^ LcoxuV Fcbrcs qugcunq^ non intcrmi ttentcs,tcrcia dic forcio rcsfiunc5pcricuIofg.Q,uocun<5 aute modo intcrmifc- rint,figm'ficantq^Qoafuncpcnculof|» Qgibus feb.iongx,his puftul^ diUCurna^ zm marticuiisdoloresfiuacic» ITheoi: O uibus eubercula^utmaa autf &arttcu^ dolorcs csficBrcdccmnbuat» H I P P O, 112 Q_u&urcunq;fcbrcsloiig§>hisiidtu3M^C{]^t^aa Leom* grticulos dolorcs dccumbunc» Quibufcuncp ex febribus,aut puftufediirtinr iiaE, autinarticuiis doiores &eriiUy iuamplio^ ribus cibis utunt un Q_uosfebresdiutinghabcnt,^sinarticuIosafefcedic Thc^ fi labor SLcddit. Q_uibus autcm in articulos abfcedicur £ labor ex fcbre accidic,i| dbo pleniore ucuntur. (^uibufcun($tubcrcuIadiuana5autinarticulo^<i> I/CO# lor es ^ex febre dccumbunc,hi cibo plcn^re ucuncur * Aphoriitnus, ^5. C1I5US quem acdpiunt febridtantes , fenis dt «irtuSjinfirmis uero morbus* Si cibum fcbricitanti dcs>ut uircs &no, ficmorbum The, acgro dederis» Si quis dham fcbricitantf dedcric,ut&no robur , fic t^i laboranti morbus. Expoficio Marfil^fupcr apho. Dicit QaP.hunc aphorifmu c& longiqua ab inten- tionc fiip.idco aliquem alium infer uii&hunc apho. Aphoriimus* 64^ Quae per ueficam e^emannr in^Jicere opor> tet fi taiia qualia i^nis excemuntur , quae igitur minime.SimiIia (unt iifejiiaec mort>ofiora. Quac uero (unt fanis fimiiia.hacc minime morboia,. Hicapho.apudGaF.rcpcricurquaquamindc gnus Hippocratc .cxiftimecur. Aphorifmus ^5* Prxmifl^ alf quibus exeuntibus non motis,0 quafi rafura intellini fupaiiatauerit,parua, par uus eft morbuSjfi muita,mu!tus,horu uero mul^ ta neceflaria eftuentris folutio. Siuero umter non mundificabimr , fed potius iufcuia dabun-* tur,quantomagisdabic tantomagis plus pe^ lorabitur. Q^uorum in <fcicct:ionibus,fi fiarc finas, nccmouo Thc» asjdefidencquafiftrigmenca, fipaucafuntparum mor hi contradcum cft,fi muIcajmuItu.Healuum purgaf- feconducitjC^ fi,aIuo non purgat3dabisforbitiones,no ccbis,^ quo plus dcdcris,com^is nocebis. Ecquibusdciectioncs^fi fiarcp£rmifcris,&non mo Lco; ucns, ueluci ftrigmencafubfiftunc,^ fi pauca,paucus eft morbus,<&: fi muIta,muItus.His confcrc aluipuiga tiojquod fi,3luo non purgata,dcdcris,forbitioncs , qui to plures dederis,tanto magis nocebis. Expofitio MariU^fuperapho. GaP.m ultas ponir diucrforu ad hunc apho.cxpofitio nesjtandei^ condudendo iftum apho.no cifcHippocra risjfcdaliqucm fophifta ucrbofumhuncconftruxiife, didt fc non putarc hunc apho. cifeobfcurum ucl difici lcmjfed falfum <3^ nuUius m<Mnenti. £xpliatl.ibcr Scptimus,^: vltimus Aphori fmorum Hip.fccundu andqua Q>nfta rinf Africani cranslaaonem. Aphorifmifequcntesiblanodo inali|sduau' bus tKidu<5b[onibus repera» Quifiipra etfdem fere ucrbis cxpofiti funt; Excrcatfonesfnftbribus iionlntcrpcIIatis,liui<fcc, ThcoJ Digitized by Google I^eo* The. Lco; Thc. tco. The. Leo. The. 3Leo. PA R T !• ^ excemttuf jbenccft.Et quod tum per uetMaii tum per ucficam,^!: quacuncj fcccdcns.aliquid fubliftit no pur gatum,«i>alo eft. Excrcationes in febri bus non intcrmtttcti bus,If ui- d3e,fanguinc3e,biIiofae><S; faE«dae,omnes malg.Cu uc- ro bcncexcernuncur,bonum eft, <&^per ucntrcm, dCg ucficam , Sc uhi sliqaid feccdens fteterct non purga- tum,malum. Corpus effliccre fluidum oportebft,quacunc^ cuacu andum cenfueris.St fupra,firmari aiuumjfi infra/olui neceflfc eft. Corpora oportet ubf qurs purgare uoluerit,flufda fa cerc.Et fi fupra,nftcrealuu,fi ueroinfra^ humedarc. Somnus,aut inforania,iI altcru,trumj ulcra debitum fiat,morbusacddet. Honrnu s,uigcliae, utra.^ modu cxcedentia, morbus. In febribusno intcrpellatis, ii extcriora frigcnt,in tcriora ur un t,fi fcbris habec,5^ fi tiunt, letale cft. In febribus non intcrmitte tibus,fi extcriora frige t> inceriora ur untur 3c febris habeat letale. In febre noninterpcllaca,fiIabrii.autocuIus, autfu perdlium,autn3fus,peruertitur;fi uifus, fiauditusdc /ecer j c > xgro iam debili,quicquid ex his accidit , mors in propinquoeft. In fcbre non intermictcnte,fi Iabrum,aut nafus, aut ocul us,aut fupcrcilium , pcrucrdtur , fi non uideat , H non audiat, Sc iamdcbilisflt,quicquid horum £ucrit, mors propc eft. VII* A pi tuita caadi^>aqua tnter cutem accidit. Apituita alba,aqua intercutcmfuperuenit. A fluorc alui jdifficultas intcftinorum . Ab aluiprofluuiojdifRcuItas tnteftinorum , A difficultate inteftinoru,Icuitas intcftinoj^z zcddiu Adifficultatcinteftinorumleuitas inteftinorum fu- perucnit. A fiderationc^abfceirus ofilfs* A corruptione,abfceirusofii*s. A fanguis uomitione , tabes, ^puris purgatio fu- pra,A tabcfluAio dc caoite. A flud:fone,profufio aluf . A prof ufione aiui,aftri(ftio purgacionis fupcrioris. Ab aftrid:ione,mors. A fanguinis uomitu,tabes.^ puris purgat/o fupra. In tabe,flucftio excapicc.Influcftione, alui profiuuiQ. In alui profluuio,adftri(ftio purgaciQnisfuperioris. In adftridione,mors. Q_ualifcunq^,autp r uefica,autper aluum,autper carne ,excrccio fit,quacunq; omnino corpusexcedic,na ruram,fi para excedic, paruaeftfgricudo,fimuItum> magaa,fiadmodumn?uItum lecaliseft, Q_ ualia f uerint ucficae, aut alui excrementa , Sc ex carntbuSjcS;: ficubialibi anacura corpusexieric , fi pa- rum,paucus eftmorbas^ fimultum , mpltus, fi yaldc multum,iccaleeft. The^ I-cot The Lco^ Thco X^COQl The( Lco. Thcc Lcott Thci Lcow Digitized by VnOOQlC Q_VAESTIONES PARTI. I. ^CIariffimi philofbphijpraftantiffimic^ medi^ d lacobi Foriiuicnfis quaeftiones c5 fiipple mentoquaeftioniJ Marfilrj ubiddx^ dt Iacobas,FeIiciter incipttJnf* Quaeftio. i. Aphor. h TRVM VITA HQ minisGjc brjcuis. Argui- fur mulriphdtcr q^ non. Primoquia homo intcr csetcra uiucntia maxime abundac princtp:^s uitse:;. ergo 8cc, c6 fcquentia cft nota,d: antcccdcas colli- gitur in Ubro delongitu- '^afciw^ *^\/ V ^* dine <Si: breuttate uitas . Ariii» ^|!>V>j^ V ^^^j^ Item in joto Jibr. de hy- ^ss^^sss^ssss^ss^iS^A jftjori^ ammaliu non cx - Aialia plicatur aliquod animal quod fit longioris uif^i^ horao longio- <S:ekphas<^ ceruus,iicutdiciturinfabuliffMcdeg.ui- ris uitg* uaciscj cerui .fed philofophus no mulrum airerit de "lilo. Secundo arguit iic. complcxio hominis coparationc aiiorum animali u efl: teperatilTima.crgo 5::c.patet Hcon fequentiajquiacumperfecfiriori teperamento multo<SC longioritgcdcbctformain materiac6feruari.<Si coili- T.c.ul* gitalTumptu.pnmocompFonu.etprimaprimi.cap.de Auicc, comproaibusmcmbroru. Tertioarguttur principaFr Sefi. au<fior*cate Senccf in libro dc breuitate uitf. ubi dicic^ Valc. Juir4:uofe uiucre uoleci cempusanguftii noneiTc.Et Va lcrius libro . 2 . cap .de fencAutc . deiongeuitate mirada Raiis. fcribit.Et Raf. 4.Almanf. uk.cap .ponit hac fcienciam «iTcbreuem rcfpc<ftu uitae ii fecundum femicas dCcmo ncsaucflorum incedcre uolucrir. Virgi. Adoppofitumpntn^jcftHip.ialra.Et Virgilius. I o» Ouid. aEncidos.Stacfiiacufq^dicscS^c.EtOuidiusnono meta- Scac. morphofeos. Omnia^ebcnc nobispaululumc^morari. Bcin eodcm aliI?fXabituroccultc^c.Et craggdiarum primo.Prope|;at£urfu. Vicacitaco,uolucri<$ dicRota prgcipitis uertitur anni. Et Raf. ubi fupra.tiuius enim dxftring ^titas uitghois menfur a multii cxcedic.quod non folii in hac uerii etljfcd in olbus ali)s dodtrinis. In qugftione iftaprimo prgmictendafunt preambu- laqu^dam.Secuudo conclufioncs de quf fito. Q^uantumadprimiifuncqugdamnotaada. Primo Vitaho fciendumeftiT^cumuitafumptafiiie proacftuprimoii zninis uefccundo denominanda fit brcuis uel longa in copara jjuplcx. ttonc adalccrumrelpediu multoru poteft denommari longaucIbrcuis.Primo rcfpeAuuitae aliorii aialium. Sccundo rcfpc<ftu illor um qug fcmpitcr na funtjuc co&- Jum <3c elcmcnta,aut refpcAu aliorum Ip.ngcug duratio nis ut Cuncmariamont€s<S;:c. Tcrtiorcfpectu' temporis requifitiadmedicinae fciam capefccjjdam.Confimiliter lAedici pot Aci ars ionga uel brcuisj uc patec incuenci. Secun- 11$ fcia do fciendii eft fciam medidng duphcicer acquiri poiTc, pot acsi fcilicct per uijuentione 3c pcr do<fcrina. Per inucndone li dupli muitien^iricf hancfcientiam mulcisadiucor^s perfici (Ciccr. crcdiderunCjUtiniibrohgrcfum fcribicur a Gaf.f.rcuc Gaf, lacione,forcuna,&: fimilitudinc ucl cxemplo . Reucla- lioncquide dupliciccr.f.demonum inuocatione>uc phl lofoph iK in quibufdaproblcmatibus fuis a Gonciliatore allcgatis ccftatur . Ineft enim demonibus plus^ huma* nae infirmitaci rerum naturaltii clara cognitio , partim f ubtilillimi fenfus acumine, parcim ecia longcutlTim^ iiicg cxpcricncia.undcgrf dquaii dcmones.f .pcricos ui lildo» jrosfucurorum pfcios ueceres appellanc, uc.^.ccymoF, Perficicur ctia reuelatio fomnio uel uifione,ut de fple^ hukc* ^eticolcgitur.z.caii. cap.de urina. Fortuna ctiainuca :ttoniquado<3^ aliquid addit,ut tcrtiaquarti fanaci funt 4>Iures aljcpra fortaftc intcrfidcadi intcnttonc <S^CtCa|, AP H O, HI P P O. IIj decura Ieprs.Similitud> ctia<&:exanp!umiionm0d{- cum in ucntioni huiusards dr attuIiiTc.fertur oiim en€ matisargumentil abHip.nol:»^ traK3itiilorc,& tsuent- jumilliusciconif exemplii qug roftro aquamaris im- pleto ct ano fuppoj(ito,fuperabundante chimum per fc^ ceiTumeiecit.PutantctiamDiofcoride ferpcntem latc bras ueris temporc cgrctkentan, herbaq; feni culi ocu- '■ losf ricantem confbrtatiJ<5^ afpexiiTc , SC ex hoc miUoL^ t^mfgniculi in<x:uioriip3iTionibus «^ouiiTe.Q^ua- liter autemperdodrina fa'cntia mcdidnaeacquiratur ootum cft. Tertio fdcndum j^per doArinam duph d- ter contingit fc(cntiam medici n^acquirf .Primo habfta pcrfccla 6C exquifitanotitf a fcientsar um illf dcferuicB- tium.Jikcundofinctaliacquifitanotitia. . ^ Q_ uantum ad fecundum funt hac cosdufi^a w, J^rima conclufio. Vitaliommiscoparata uitg aiior» animalium non eft iuxtacomunemmocium loquendi breuisdcnominan4a.Profftacoclufionefaciuntjrfura argumentaanccoppofituadducfta. Sccunda cocluiio. Vita hominis coparara multarum rerum pcrdurationi eftbrcuis.Pro iitactiaconcl.uiioneftmt plurcsauccorf tates adduclg poft oppofitum.inanifeftii cft enim q> c6. paratione duratiois monttum ilum«iUj5^Q*arium^rc rum aeternarum ipiaeft uaidc brcuis. Iftamfiirapfit Sc Scac, neca. ^.cpiitoiarum .cpiftola. 7 .dum inquit, P unclum eft quo uiuimus^Ss: adhucpunifto minus.Et i n deconip lationeadHcIbiammatre.Omniahumana brcuia acc|f aridafunt<Scinfinicf teporisnuliam partcm occupatis. pt Dantes. Tuttc lc cofcnoftre hanno lor morte.Sico- Dant» me uoimachelati inalcuna.Gheduramolto^c lc uitc Ibn corte. Tcrtia conclufio. Tanpus mcnfurans no- ftrae uitac pcrduratione brcue cft refpedtu temports rc- qutfitiadfaentiSmcdicinae pcr inucntionem acqutrm dam.Iitam uoiuit Hippoc ,in htcra. Et Raf.ubi fupra. Si enim uelles aggregarcrcuelationcs fbmnia 8c exem- pia ftares in finico tempore ad difccndii . Q_uarta om- cjufio. Vitahominis no cftbrcufsrcfpccfiu tcmponsrc qutiiti ad hanc fcicntiam per doctrinam acquirendam^ Iftam uoluit Raf.cap.aiieg.adfincm. Et arguiturra- tiom fic,quia aliquis in breui tcmporc poteft addifcere, quod a miilc in pluribus miilc annorum fuit inucc- tum . ergo&c. patet confcquentia cum anceccdentc. Q_uincacodufio.PaucishominiI>uscft uita longarc fpcccutcmporisrequificiad aa^uircndu fcicutiam me- didnae cum intcgra notitia fciendarum ei deferuien- tium . Ilta cod ufio dcciaratur ab Ifidoro fexto etymo- ^*^^ * logiarum. cap.uitimo . Ibi uide quia pulchrumeil; a<J laudem mcdicinae . AdargumentapacctibluciofnceHigencf. Sed camcn adprimunj cumxJicicurq>homoabundatmaximc prin dpi)suicac,.idcftoperationibus uitac proporaonalibus. fed camen non perdurationis, ut eft prindpium pcrdur rattonis raontium ud ftuuiorum. Q^ufftio. ^. Aphor. xj, V T R V M aiiquis uomitusfit denominandus na- turalis. Ad partem negatfuam arguttur m uldpliciter . ' Primo.Q_uihbetuomitusfitab agecc cxcrinicco ucl contrario paiTo. igitur <S:c. patct confcquentia Sc colii- \ gtcuraiTumpcum.i3.tert^.craccacu.>.cap.8.quodc§: - ^ de uomicu . Sccundo. iMocu uomicus mouecurgrauc furfum pu ca f undus ftomachi.igicur SCc. Terdo. ^io tus dcglucionis incft ftomachonacuraliccr- igicur uomt tusincfteiuiolenter.cofcquentiaexprimocoelieft ma T.co. nifefta.cui enim mobili incft mocus cacuralicer, eidem 1 4. iibio{^fitusineftpra:tcrnacuram.quarc<Si:c. Q^uar to. Vomicus cft mocus uel difpo ficio ex coco gencre prg ter nacuram eo qubd nuUi indf uiduo poteft nacuraiitcr inciTc.igitur 3cc, Q^uinto.Simile eft de uomitu Sc ftcx aiutationc . fcd nulia fterautatiocft nili praeter nacu- iram3Utquincodeacddentf.cap,priinO}<S^ alfqualtter Gaf. ^uiwatcrtjj.tgitur&c. ^ Auicc. Iaco»s,apho» F Digitized by Google IVlotuu huano- rum di Gar. Vomi- tus qd. &:un. Natura }e qua- drupfr Appeti tus cani nus efi; natura ' C^VAESTIONf^ Adoppoiitum eft Hip.t n apho.pfitt.Iftperttirbatw^^ «ibusuentrtsd:uomtcii?usquffpontefiunt<S;:c.l£e ^a £t ab.intra.ItequiacuiJfbct€nrinaturali naturalceft fuu OQnirariii a fe r.cpeJlcre,igic <& motus quo ^ fccoa trariu cxpellit eft iiaJis.fed uomituseft hmoi.igit Scc. In qone primo ponenda funt notabilia . Secundo con dufiones. Priii)o pxnittmdn q> motusqui iiun t in cor porehumano,quidam fiuntab aniina tm mediantibus fuisinftrumcptis iiuc auirtutc,quidam amorbo fiue a caufamorbi £in>qu<dain ab utrocg.Exemplum primt ut anhchtus^ motuscord^.E^empIu fecundi,ut icAiga tio.ExeiPfiplum tcr|ci),ut trcmor prout eft accns uirtutis motiu§ .CoUigitur hgc Aftindio quinto de acciitiVcap* K Noca tamenq> iftorummotuuqui £unta nacura, quidam fiunt ab ea nulia caufa ptcrnaturali concurren tc naturam incitante at anhcktus>quidam uero a caufa pf (gter naturam incitatcad motum , ut ftcr nutatio tuf-* j5s*^c. Secundo pmittendum quid per uomitii intcUi- geredcbcmusex declaratione tcrtia tcrti;.trac. ^ .ca. 8 . dc uomitu. Et ex Jioc paternon ficri uomitum nifi natu ra inatata arc prgter naturam in ftomacho conte ta uel qualitcrcucj ftomachu alitcr ahcratc ptcrnaturaliter. Tertip notaduroc]^ naturalcapud auciores medicing &:pmlofophi? ualde cquiuocedicituriQ^uandocj; enini fumitproutdiitinguitcontra animakiiue cognofciti- pum uclfequcnscognitione.Q^uandoc^cotra artificia ie.Q^uandoq^contrauiolentu.Q_iic^ contra pternatu rale. inteiligendo pcr motum5&: difponcm prgternatu ralemiuxtacocm ufum<&: medicorum fnlam omncm difppnem udmotum a caufa difconuenienti proueniea tem,uelctia auirtutecaaliquaprgternaturali cum ea ptcrnattiralitcrconcurretciicutfpafmi difponem dici mus elTe pter naturam , fifr 8c fternutationem Scc cui" contra diftinguit naturaleacceptixpro eo quod anatura ucl uirtute prougnit nulla ca cum ca concurrentc pter- naturah. Prima concfo.Capicndo naturale primo mq do uomitus np eft naturalis opciratio. Patet, ga cft ope- ratiofequensappreheniipne.igit<&:c. Secunda coclu* iio.Captfendonaturale^ut cildiftinAii^ntra artific7a lc aliquis uomitus dcbet dici nalis, Patet,quia aligs fit a natura non cocurrente auxflio artis.igi c ct<;. Tcr tia c5 clufio.Capiendonaturalc^ut diftinguitcontra uiolen tum qiibetuomituseftadio naturalis ftomachi.iba- tur.Primo,'quia^uenitaprindpio itrinfeco ftomachi primi.igic <&:c.Ite talismotusfit a formaftomachi fuis natttralibusiniirume tk mediantibus. Item cutlibct cn- ti naturali ineilmptus quo fuum repellit contrari ii. igi- cur 5^c.Itcm quia ?ft naturalc graui cxtra fuum locum fituato Scc. Ite natiiralitcr aqua ab intra alterat 8c ex- pdlit caliditatem Cihi contrariam etc. Plura alia add ud poiTunt. Exiftofcquic<5^cuiuslibetmembri qudibct aJtioabintrapueniens cftnaturalis. Seqtur fecundo app^itiicaninumcircaAioncm naturalem. Scquitur tcrtiodolorcm ciTcaAfone naturalem.Et inffnitaquaii aliafcquuntur exhis. Q^uartaconcFo! Capiendonatu talcjut dtftinguit contra pternaturalc ad fenfum medi co^ nullus uojnitus cft naturalis. Probat,quia niiUus talisfitanatura non concurrcnte ca pternaturali^ igi- tur ^c.patctconfequentia & aiis fifr .Exquo fcquitur quelibct uomitum ei& ptcr natura,quia ad qucmhbct ttlena canduoi concttrrit ca ptcrnaturafr imprimcns. Adargumentaantc oppofitii riidctur. Ad primum conccditconfequetiaadintdlccftu quartf cocFonis. fed adintel!cAiiterHgconcfonisnegat,quia no cft motus uioletus. Adfccundu n<^tur confequetia<S:dr <^mo tusnaturf ^qno eft ala fcdfolum natura,eft inclinatus naturafr tih ad unam driam p6nis,fed motus naturf ^ cft afanon cftIimitatus,<Si;fichic motus afcenfus fundi ll(»xtach( eft naturalis huic inquantu animatus eij. Ad tertiu ncgatur confequcntia.naatatapnt moucrimotf I>uscontrar^s,Aaiitcr€arofurfunidc(ttfum,W£upoifs P A R T I, I* ^lirefurfum ^ infiacrc. Adquar^u^ocedic conf5:qs| |tia ad itdlccftiiquartg co.^|:fonis. Ad ^ntii concedittj^ no cft naturaJis utidiftinguic contra pter naturam, fc^ bcne cft natuf^SjUt contra u/olcntii diftinguitur. Q_uaeiiio, i^. Aphb. i). VlRVM poffiialefithumoreuelhumorcmno- ftri corporispeccarefoliiinquali. Adparte acgatiuam arguitur multipf r. P^tmo fic.quilibcf h umor peccans ;fnqualipeccatinquanto.igit<S:c.confcque»tia eft no- ta. Sc alTumptum probat,quia cjlibet humor peccas ia qualinocetfuiquantitatc.pfatct,quia plus nocetqpnocc ret fi circt minoris qptitatis.igit SCf- patet confequentia .<S:airumptum. Sccundo quodlibet fuperflues naturg incmbro^ peccat in quanto,fed quilibet Jiumor pcccas fn qualijfaltem intenfiuc,fu^fluitnatur§ membrorii, fgitur<Si:c.patetcofe^uentia,(5^ alTumptii arguit,quia nonfupcrfluitaliquidnifir<5ncqptitatisnimiae.Sifr ii ftantemalitiaqualitatisfquahminoraret humpr , mi- noraret pcccatum,fed nori qualitatis. i gitur quadtaas. 6C pcr cofequens <^c.patct cofequcntia cuni ante. Ter tio quiaciiorcfpicit quantitate peccantem . igit cui xJc-- betureiio,iIludhabet qltitatei^ peccante.fed f\iilibtt humori pcc^inti in qualidcbetur mo, igitur &$:.patee confcqucntia cii aiite. Q^uarto purgatio de qua jp^tur Hip.hic in apho.dcbct circfufFicicns.igitur r^fpijat^ti Itatem fuifidente euacuanda.fcdpisquantitas euacuan ,da cft peccans.igitur <S;c .confcquentia cii anteccdcnte. Ad opppfitum uidetur Comcnta.jn prin.comcntf . In lila qoneponamprimo quseda ijotabilia. Sccundo .concIufionesinfcra.Tcrtip refpondcboad argumcnta. P rimo fcicndum eii c^ ad permanentia fani tatis noftrt jcorporis recjritur tcfnpcramcntii humprutn jHon folum ronc qualicatii,fed e t rone fug ^titatis. Is^on cnina^olii pportec humorcsnofitri corpoirishabercqualitatesnatu rg membrorii noftri porppris p6uenicntcs,f?dcum hoc requiritur fuasquatitatesnon eircnimisexccdcntcsnec diminutasnimis.idcoficut fignanda pftmenfura dcbf" ta fiue temperamentii j^ebitum in qualitatibus humo- rum,aqua fi receiTerint humor^ dicuntur peccantcsiu quali<5^diftepcrati,ita fignandaeftelirum debita men fura fi ue teperamcntii in quatif ate, aqua fi reccifcrinc ^icunturpeccantesinquanto. Exquo patetprimoq^ poiTibilc eft humor<^ noftri corporis non ciTe exccde tcs ncc dim inu tos ronc fuar um qualitatum ,et tamen iplbs fore excedentcsjudd/minutosrone fuarum quantita- tum,ut R in fortc naturalitcrdifpofito dcbcat ?ile pd- ie una libra cholerg duor um graduii caliditatis,(S: in eo ciTent du| libr? duotum graduii caliditatis. Sccundo patct q> poiTibile eft h umores noftri cor^is non ciTc ex^ cedentes ncc diminutos ronc fuse quatitatis , qui tamexi ronefuarumqualitatum cruntcxccdcntes ud diminu tf,ut fi in for.debcateireunalibracholcraEduoriigra ^u um caliditatis,<5^ f n co for ct una libra cholerae trium graduumcaliditatis. SimilitcrpatethumorcspoiTc fc- cundu utrunq^ ab utroq^ tempcramcnto rcccdere,quia f.exccdetcs ucldiminutos in teperamaito rationcquan . titatis 6c fimilitcr qualitatis . prim ii uocatur pcccatum fn quanto.fccundii in quali.d: tcrtiii m utrocj;. Si eoim tn primocafu non circtexceifusquantitatis,d: fi in fe- cudo nullus foret in humoribus qualitatis excciTus, nul lumforct in humoribuspcccatum. Prima conclufio. PoiTibilc efthumorcsnoftri cprporis peccarein quan- tod:non in quali.Patet,quiapoiruntrcccdcre atempc rametitoratione quatitatfs,non rcccdendo ab co r^oc qualf tatis.igitur ^c.patet confequetia.cS:; aifumptum fifr ex djc^tisfupra. Secunda concrfo . Poifibile eft hiio rcsnri corporis pecparc inquali <&: non pcccarc in quaa to. Patet li fr ut pccdens. Ex ifta conduiionefcquitur q>cuacuatioquf 4ebctur humoripeccantt inquali got non debetur fibi rationc fu^ quaBtftatls,fed ratipne fug qttalicatis^aquancucuQc^f oret m corporccpiatims li^ fnorum Digitized by Google v" A PH O. i %hof um modccajadhuc illi humorf pccc^tt f a qualr ddsc tur euacuatfo.Sifi: quia calihumon non copctitcuacua (fO)tHii ratf 6c qua eft uirtuti mcm|>roru difconucnicSj icd hocnon cftnifi ratfoncfu5qualitatis>quiaquamd- '4oforctabearcmotama]aquahtas,tam cito forct uirtu ti mcmbrorii conucnicns.fgitur &c. Exquo fcquitur '<$ humoribusnoftrf corporis,ncc i n qwalinecin quanto ■pcccantibus ftatim fupcrucnicntc pcccato quahtatisfu- pcruenitpcccatuminquanto naturali , quia ^cicoali- ■qua pars tllor um cft fadta pcccans in quali , tam cito cft quantf tasminor humorum laudabilium q^ cflc debet fc <undum naturam .igitur. Tcrtia conclufio. Hippo.in 2- .aphor .folum loquitur dc pcccato humor um in quali , Patct cx modo fuo loqucndi» Ad argumcnta principalia refpondct, Ad primu di- citur negando alTuraptu ad intcllcAum datum . Ad,pba tioncm dtcitur ncgando fUam fccunda confequcntiajfci Jicetquilibcthumor <5<:c.fuaquantitatcnocet. fgit&c. •licctcnim nocerctfuaquantitatCjnontamcn cftquantf tas fccundum fc difproportionatauirtuti ucl naturg me brorumjquodtamenrearitur* Adfccundumdr nega doaiTumptu.^adprobationcmfimilttcr ncget antcce dcns.pot cnim humor fuperfiucrc ratio c fug qualirads. • Ad aliam confirmatione dicitur ncgando antcccdcns, quiacgterisparibusnonpotcft minorariquantftas hu- mor am quin minorct pcccatum in quali.Iiccc cnim no minorctur malaqualitas humoru mtcnfiuc,minoratur «amen cxtenfiuc.igic 3Cc. Ad tcrtiu dicitur q^ licct cua cuatio refpiciat quantu pcccans,non lame nccciTario rc ipicit flludpcccansratcone fuse quantitatis. Adquartu argumcntudidturq^lfcct omntsquancitas euacuanda fit peccans,tamcn omnis talis cft peccans ratiocic quanti tatis.& fic eft finis huius quf ftionis. In rcfpondcndo ad qoncm tactus eft comunis modus rcfpondendiadquffitum,nuncauttangecur alterpro- l>abiIismodus rcfpondcndi ad quf ftioncm in quo primo ^ ■poncnturdiftin<ftioncs,fecundoconcIufioncs. Prima Q^uan 4jft,n^io^ jq upjcx cft quatum feu quaatitas .f.gencra- £u. liuc i^g ^^ fpecialis in humorc pcccatc. Intelligendo pcr quan ^"^^ titatem generale omnem difponem,qua humor pecc^ ax au- denominatfuperfluusfiuefitproptergroffitieuclfub- ^ * «flftatcm eius ucl uifcoficatem nimia. Pcr fpeciale qua denominaturau(fbus ueldtminutus ultraucl dtrame- ^ . dfocrcmquantitateilliushumorisnaturae conucnien- ^.".^, tis.CQffmiliierinhumoreinquali peccante duplexeft impeditiuus naturg mordfcatiuus ucl ftim ulatiuus, omnisigitur difpo pcr quam humor naturf rcdditur nociuus ucl difconuenies «ft qualitas gcncralfs.& fic qptitas crit quahtas ad tftii - fc nfum . Q^ualitas fpecialis cft quando pcr aliq ua fpccifi cam qnali tate rcddicur humor nociuus, ut quia nimis calidus.ucl propterfrigiditatem naturg nociuam ucU- proportionatam. Vcl cft fpalisquadcnoounatur calidus «cl frfgidus , uelaliafpccifica denominationcdc gcncrc quahtacis. Tcrtia difti n<ftio fequens cx p ccdcnti. hu- inorem peccante i n quanto non peccarc in qualt poifu- musintclhgcrcjuclqualigcncrali ucl fpcciali. Prima cocIufio.Omnishumor pcccans in quanto gcncralijig^a fiuor 'fuperfluuspcccatinqualigcncralf,quianoduusct cco peccasi^^^^^'^2*^f'S^^"*^*^^' taliscftnoduusdSi: fugifluus. ^to 6C Secundacoclufio,Q_uiIibcthumor pcccans fn quato jnon in ^eciali,quia aucftus ud diminutus pcccatin quanto gc quali d< ^^^^i->^^i^ fupcrfluus,<5<: quali gcncrali,quianociuus. «t du- ^^^^' "^ pccdens. Tcrtia conclufio.Omnis humor pcc p]lglf ^ cans in qualf fpcciali pcccat in quali 8c in quantogcncra Ii.Patet,quia quilibet taliscft fupfluus&: noduus , ga dctur humor nimis calidus tunc cft fupcrfluus.crgo pcc ^cansinquantogcneralf .<5^ fi cftfupcrfluustuQCcftno- I;«iuas.ffii:urp^cca(tnqi»^ gtQcraliV Q^uarta^ciii^ H I l^ P O* 114. j^o.Non quflfbct hutnor pcccans f nqualf ipccfalf pcccac fnquantoipalf,ncccc(»itra.Patct,ganonquiifbcchu- . , mordifteperatuseftaui^us uddiminutusrcfpcctu me dfocris qptitatis (S;:mcnfurf tlli us humoris.ncc ccontra. patct iniell^e«. Q^uinta concfo probabif r pontt . Stat aliquemhumorepcccarc fnquatogcncralf,& in qualt gcncrali,qui tn non pcccat f n quanto fpait ncc in quali iisakatcmperamcatograduafrrcccdcntc. Patctdc fan guinc ad gradii tcmperamenti du<fto pcr cholcr a putrf- damfccumixta- Vlama^odufio.L/icctitafictn fftc humor pcccat in quali fpaU tcmpcramcnto . f difpropor- tionato merico fug compfoais.patct i n tclligcnti. Q^ufftio. U^. Aphor. tg, V 1 R V ^\ in corporfTjus athlctarii rcpletis nutri- mentofuaqualicacelaudabflipoirit nacuralis app>ctitu3 ad dbum infurgcrc. Ad parte acgati uam arguit mul- tipfr. Primo.In his corfKMribus nunc^inaniuntur me- . bra.igf tur in tahbus nunqp caufat famcs naturalis. Af- fumpcu arguitur jquia fcmpcr fn tali^bus Gsrporibus ue ngrcplctgfuncnacuralifanguiEC&laudabiif .(S::pacct i:oBfequcncia,quiafamcsnaturaIis nccfo pfiipponit uc narum inanicf one ,ut quarto de accidenti allcg* cap. 7» : Sccudo . n unqu a in his corporibus attraWt hcpar a fto machomediantibusmcfcraids, coqp«i talibusfcmpcr cftinhepatecopialaudahMilis&nguinis.aKascmm noa clTcnthf c corpora repleta fanguinc folo quanto pcccan- tc,cuiusoppofitiifupponiturfnqonc.igitur<S:c. Tcf tio.in talibus mcmbra grauantur fupcrf luo nutrimcn- to,quiapcccatfn quanto.f gicur uirtus mcmbroru na- turalis fuperfluum illud mtitur cxpcUcrc . fcd non fi- mul iilud nititur extrahere ctcxpcllcre.crgo donec ftat fupcrfiua muIticudojUf rcus nacuralis mcmbrorum non niticur a uenis atcrahcre^&pcrconfcqucnsncc fam^ taufatur nacuraiis» Q_uarco . fcquerccur <j> in corpo- .^, rc mediocris habicudf nis naturafr fc habetc fcmpcr chi lo exftomachoad hepar actracfto i nfurgcrccfemes. Ar- guit confcqucncia,quiacuncmulcomagis inantcf funt ucn^ Sc hcpar in cor^c mcdtocris habicudinis qp in cor porcf a did:opl€chorico.fedfn ahquo cgc in cotpore plc thonco accrahunc uwig ab hepace 8c hepar a ftd mcdian tfbusmeferaidsiiqoeftucra.fgicur<&ic. Q_uincoprf fcntia multitudinis humoris crudi apticoucrci in fangui ncm ct nutrirc corpus eft cadeftru<ftionis appccitus,ig< xur afortiori prgfcnciamultitudinis fangumis iaudabj ^ . Jis.AiTumptiicolligfcur.^.dcaccidcnd. all^.cap.yct ^ .\ I^.ccrcg.ca.dccaufisdcftruAion^ appctitus, ul^cxe j^^f^' plaritcrindudtur urfus(Sicririus<&: plurima animalia uS-^- a cibis abitincnda in hycmc teporc cxtcnfo quonia oc- ^. -^^9 cupaturnacurafnrc<ftificandoillud,quodcftia corpo- ^ ^^' ribus corum cx humoribus crudis,ct digcrcndo ipfum, r^ ^^^ d:admfniftradoloa> dusquod diiTolutt. Proifco ui- ^^ deturintedoGaf.j.uirtutumnacuraliu.l^.ca.Etno *^^*' cfuricndidemiiquandocgaxumalfa>piacfcf,quf tn hc patc ca eft.meIiorcmai.<^ paratiore habens ucntcr cfca ncqs indigcc eam qug cxti-orfum. Vndc, 1 3 . ccrtij.alleg, ca.£t ad ultimum ncceiritasdbi cft,ut fupplcat loeum dus,quodrcfoIuitur.Cumigiturnoncft refolutio auc cft rcfolutio paif ua no cil nccius cibus cxtit nfccus . Oppofitu coliigit prima apho apho.-^ comcn.J . Mulducrofuntmodircipondcndiadhancqoncm. j^pp^j| Primusqucmcomuniccrfcquuntur Patauiprfmtt j^J^^j^ tttcjuacdam. Primo prg&ittit q>appcritus gcncralitcr ^p^^g* cft indinatf o appctcnris in aj^>ctiialc,quia eft duplcx.f. t^Jdu- ammalis<S!:naturaIis,utfupradedaratum cfi:. Sccu^ j^ pmitrit ad famcm nat uralcm qainq^ mot us coacurrcrc jp^^^ dcquibusin.2.tcchaiqugftionc.45,fntcraoprsmfllo natura primae rcfponfionis ad qusftionem uf fum cft . Q_ uorQ |^ ^^ primusponcbatur ciTc mcmbrorii fnanitf o. fccuncfo «« ^ __ ronaturalcdcfidcriumquo fangutta ucnis attrahft ab " ^ hq>atc.Tcrttuseftfudfo ucnarum aftc»nadio, Q_uar ^"^* luieftfcarusftamachi humidi fn^mncmj^ipimm^ I%co.$pho, P ^ Digitized by Google <J.VAESTIONE§ <5_uintuscfi:animatudefidcfium ,g|iiicil: omftfum ffrf ^ niSjquoX.ftomachusdbunjpeacabcxtrajUthanctri-' Aw^ti ftcnj fcnfatione amoucat,<S; liaec eft famcs. TcrtK> pr^ tus afaF mittijrprgtcr appctttum uaturale rcpcriri appctitu ani^ nie<fo- jmal^nj mcndofum qu^' £t a rc ptcr naturam Sciit aj^- Cus fiuc f itus caninus,& uoJupjupfus,quiconfcquitur frcquca caninus tcr .upluptatem in dbo <5<:!fn potu,ficutpatcrc^cu^c in Arift, bibulis patauis. Q^uartQpmitcit<;^licctnaturamcn- GaF» ^cm non habcat,quia tamcn in fuis acflionibus ricgulac Haly. ^intcUigcntfanpn errantc. i z.mcta. i g.con.idco in- Cap, I .conucnicnsrcfpuii 3f attrahf t conucnicns q^uis utjum ab altcronpn difccrnat ut.^.rcgiminis acutorii. 8cHi ly^co.z 5 .fccundi tcchni trac.tcfticuloru. Hisprgmif- iis infcrt ijas ^nclufioncs. Prima condufio . ProiJabi litcr fuf|incri potnunqu^huiufmodi corpora naturali imo uQluptuofp appctitu app^tcrc. Q^ .n.non appctant . appetitu liaturali,patctp pluraadduif^antcoppofitu^ Rppm (^ tamcnappctantdocetfxpcrimcntu,cumigiturnon tusmen appctantappetitunaturali,uttadum cft ncc mcndofo dofi orf gu< tit a rc ptcr naturam,fcquitur ipfa appctcrcappcti- go. tu uoluptuofo.picunt ultcriushuncmodum fcquetcs» q^ niii iftis talitcr appctcnpbus cxhibcrctur abus af- iiigercntur Sc ^crcnt cacochymi,muItum agitatis ct cS «"o??s hunioribus. Sccunda conclufio .CoiJormitcr lot quendo dictis auctorum tcncndu cft in iftis corporibus uP "J?y W ^ nacurale appctitum infurgcrc. Modusaute iathlc- abhfsponiturmultiplcx. Primus,quiacumh2ccor- tts q pa pprafuntmuItumcaIida,fitincorum mcmbris magna cto fiat j fcfoJ utio 6c pcr confcquens inaniuntur,cxquo infurgic naturalis appcti tus attrahcndi nutrimcntu ad porofica- |cs fnanitas,&pcr confcqucnsaucnistrahcrctur nucri mcntum adporofitates mcmbroru,a!: fic dcinccps d o- ncc in mefcraicisfiac aliquainanitio,quarc fugunt ab •^ P5?ftomachi,<S^confeqacntcrfitucrc appctitus. Hic modus contra fcbabetdffftculcatcm non paruam,^ada jQccin uenis cft fupcrfiua fanguinisplcni cudo uirtutcm aggrauansnatur^Icm ucnarum,licctillius plcnitudini^ fiacali^ua minoracio,non tamcn ucnf ab hcpatc attra"^ hcnc,fimflitcr ncchcpar attrahcndo uidcturin meferai cfsaliquam feccrc minorationcm 1 grauat cnim uirtus hcpatis fanguinc nimio,non f gitiir appetit nouum fan- guincm attraherc, fcdpotiusqucm habec cxpcUcrc. Et pcrilludapparct.q.ftantcplcnttudfnciamdf<fla no dc- bcc chiluspcr mcferaicas attrahi uf rtutc hcpatis.uirtus cnimnacuralishepacispociusappccicfcfupcrfluo dcgra uarc. Sccundus modus cft q> in pdicftis corporibus uc- ruscaufetur appcticus,qufa licct ficincisprffcncia mul ti nucrimenti,talc camcn quia fupcrfluu non rcgulatur a uirtut|,fcd ?^trancat,propter quod mcmbra ipfum rc fpuunt 8c inclinant ut mdius atcrahant. Hic fccudus modus non «ninorcm halsec (liflScultate prgccdcnce .fup ponicur emm mqugfito hgccorpora cffc rcplctanutri- mrato laudabili folo,fcilf cct quanto pcccantc cuius op- IK>fitumhfcfupponit. Tcrtiusmodusfuftincndicon- duiioncm corQ cft «^mcmbra rcfpuunt hoc nutri mcn- tum.iiiquantopeccanstanqpdifconucniens.idcoipfum ^terantaltcratfpncpparanteipfumad cxpulfionequa fithocnutrimcntum.cmbrisfnconucnicns,qucmadmq- dum uirtusnaturalis offfspropriu nutrimcntum attpa- hit,fupcrf| uitatcm tame cxpcUit altcrando ipf^ni alte- aratfonc pparantc ad cxpulfioncm. hoc crgo nutrimcn- tum talitcr altcratum non amplius conucnf t nutricac^. m mcmbrorii proptcr quod mcqibracoguncur nouum ^pcccrcnutrimcntum a^fic aij|cnfs attrahuntctucnc ab hcpatc 6c hcpar a ft6 m^dianttbus mcferaicis '8Cc. Hic modus rcfpondcndi iiccc uidcacur bcnc coloracus, plurestamcnr6cipitinftatias.Prima.quiainqoncfupr gnfturhaeccorporacffcrcplcta nutrimcnto laudabili, oi pcr confcqji^s apto nutrirc mcmbra. Itcm talf tcr al tcrant mraibrafanguf ne nouitcr attradu a ucnis quali m «twabantf exiftentcmantequaaiadiiscfitt iQuii P AR TI. V |«sadfiutricadum,fed primixaltcrabantaItcratloncpr| parante ad cxpulfipnem .igitur 8c fecundu«probac ma- ior,qui3 agcns utrobiq? eft id?m,& palTum fimile,<^ fi nisidcm,cumali)sparibus igitur<5i:c.Itcm in fynoca fincputrcdinc nujlus fanguis debprec nutrire membra, quiapiusgrauat utrcutem mcmbrojru 8C Rhi difconuc- nit q^fanguisfoloquanto peccansin plcthoricis.igitip- fumplusrcfoluit uirtusmembroru 8c alterac alteratto- nc pparante a<J cxpulfione . Itcm femper ip talibus cor- poribusdebcrctficri fanguinis cxpujfio <loncc toUercc fupcrflua p]ciii^udo,quiia iam fanguis pr^paratus cft ad cxpulfioncm,6i;: itirtus expulfiua in f alibuscorporibus cft fortis tcntans ^incen<3cns illum fanguinem f xpcllc- teAgii 8cc.Et pfa alia inducipoitcnt contra rnodu iftii. Algrcfpondcntadqugijtum pr|mittentesqu3edam, Primo pr gmittunt <j> una 3c non par ua de cau fis ref r i- Arato gerg calorisnofirrinaturalis.eftnutrimcntum ab extra aducniens,ut coUigi poteft ex libro dc morte 6!^: uita,<S: cxlibrodcrcfpiratione.ubidici^ur plantas<S: animalia cxanguiafuiFiciens habcrc caloris refrigerium a nutri- incnto<SJcontincnte,propter quod ieiun^ tolcratia uf<^ adccrtumtcmpusaliquando f^?aIoreminilammat uc JTanguisquantuncun^ Iaudabiii§ uertaturad naturam fdiolcrgjcocrgo*^ alimcntiiquodin pirincipiocontrariii fftalito,ut.2.dcanfma,refrigeratcalorem uelfalte fu- pcrinccnfionicaloris refiil:it,fdeo fubtracwuo 8C nutri- fncnti ab cxtra ucnientis defedus eft caufa inflamma- ^ioms caloris naturalis. Secundo prsmtttunt c^ fanguis inflammatus rc<iu<fi:us uerfus naturam cholcrg non cft conucniensnutricationimembrorum. Tcrtio prgmic tunt^uirtusnaturalismcmbroru naturalitcr fangui- ficmineptiinutricationi refpuit, ^ laudabilem qugrit guo membra reftauret. Ex his cplligit modus,quo ianj dicfia corpora femem naturalem incurruntieocnim^ funt ueheme tcr caIi<3^plurimo indigcnt refrigerio, ideo nona<3uenientccii5oabcxtra refrrgerante inflamatui: c^or , 8c faQgjijisquantucun^ laudajailis fuerit uerfus naturamcholerf ducitur,<Si:per cpnfcqucns fitineptus cutricacioni mcmbtoru,^ iic uirtusnaturalis mebro- r um hunc ianguinem refpuic,un<3e cogicur a ucnis aliii fanguinem laudabile quf rcre <5<: ucn« ab hepate <S: he- par aflomachomediantibusmeferaicis, unde prgdicflis corporibusnaturalisinfurgitappetitus. In fummaei: go cx diStis eorum colligitur primo <^ ftantc plcnitudi- nc fanguinis non peccantis in quali non poteftin pdi<3:is corporibus (nfurgerc naturahs appetitus. Sccundo q? fi caufatur in cis naturalis appetitus, hoc non tft nifi guiafanguiniipforuni fupcruenitpcccatuminquali fc f undil modum iam didum . Ex quibus infcr uiit cano nem in regimine talium corporii per cibum , ipfis offc- rcnduscft cibusjnc pdi<ftaincurrant npcumcnta,fcd itx guan titatc paucus ut mmuat plenit udo, ucl faltcm non Qgf . augcatur.VijdcGaF.4.dercgf.fani.amplioradarchis ' qui cuacuatipnein<3igentcertecontrarium,rurfus ucro ncquaql nutrire anxiuni \8C cholcrf gcncratf uu, 8c no ciuum iiomacho,<5«: uirtutis deftru<:tiuu , <&: cacochy- tsxii^ augmentatiuii. lile tanicn modus rcfp<3n<3endi n5 paruas "rc<3'pit inflantias. Pri ma quia nunqua hsec cor pora ucrum incurrwit appetitu,ni ii notabili '8c fenfata prfcedentccaicfactione.confcqucnscft contra cxpcri- mcntii.arguftur confequenti a.quia npn caufatur in cis uerusappetitus>m*fi tanta pr|ccireritfupcrincen§o fpi- ritus<S;: fangursquafaBguis'rcd<!atur in<3ccens ad nu- triendum mcmbra.Patccautcmcaicm fuperinceniionc ncccifariocirc fenfibilcm 8c manifeftam.maif tia.n. hu tnoris qua fit incptusad nutriendii membracfl: malitia intcnfi gradus^ut.2 .apho.come .17. Itcm talia corp(> racircntciban<3aantcquamincurrcrentappcatii,quiai ' prius fun t hgc corpora ciba<la $ fanguis 8c humorcs in- flamentur inflamationc quaindccetesfiac mebrorura «utacatioiii,§diioniacurrunt haBCCoipora femcmnA| prius Digitized by Google A P H O. pritss fahguinc «S: humoribus inflammaos. prtiis ig^"tur func cjbanda haeccorporaquam appcticum (ncurranc. Item mulcopiusinfiammaturhumor ScCs^ngaisqutli-' bccinepWmerantcquam in tahbus corporibus quando famcmnaturaleincurrunt.fed^pter inEamationem ex cphimeraacquifitafangumi &:huraoribus nodcfinunc humorcs cffc conucnieccs nucricattoni mcmbrorum. igi tur Scc Ite quia qugftio qufrit.an ftantepcccato humo risinfoloquanto polTit naturahsappctitusinfurgcrc.Et hicmodusponichumorcspriusfieriqualita^epcccates. Ilthlcta i4co aFr,pbabih'ter rcfpondetur ad qonem pmiiTts qu<- yiicor- bufdam. Primopraitccndumq>taIiacorporaathlecaru poi^ co (dc quibuseft rcrmo)funt corpora caiida 3C |iumidaniiil lilcxio» cum habcntia dc calorc in quanto, ppter qii^od cft in cis humidimcmbrali&refolutto multu uclox. becundo prg mittcnduintalibuscorporibus rcftauratione nutrimcn talis humidi uclociore 6C maiorem cfTc c^ Rt fubftatificf mcmbroru rcfolutio aut nutrimencalis in fubftantificum conuerfio.aFs cnim in talibus non crcfccrctcontinuc plc- nitudojnccproptcr hocpcriculu fuffocationisincurrcret aut crcpaturg ucnarii.Ec tota caufa cft,quia iicct in tali- feuscorporibus fit calidum rcfolutiuu multumiCum hoc tamcn in ipiis cft humidti multum rcfolutione rctardas, jiontamcn ipcdiens fcd potius promoucnsmultiplicatio- 3icm nutrimentalis humidi . Tcrtio fupponit ex fupra df <5lisq>fccundii uariasnaturalcs habitudincscorporiihc^ pat ^ucng uariasfibiWmitantnaturali&fanguinis mcn- iurasjcitr a quas corpor c naturalitcr fc habe tc,cum mino. aratur fanguis inhepate ucl ucnis naturaliter ueng promo uentur ad trahcndu ab hepatc,5c hepar a ftomacho me- ^'anttbus mcfcraicis.non.n.apparet ronabile q> tantam cxpcdcncinanitione 3C minorationcm fanguinis hepar Sc ucng fanguinci ficut melancholici antcq^am promo- ucanturadattrahcndu,immo probabilc apparet multo isiaiorcm ciTc copiam fanguinis in hepate 8c uenis fangui sci natutalitcr appetentisquam in hcpate 8C ucnis melaa cholici quatunciicj naturalitcr rcfccti. Q_ i^arto pmitte dumpcrcorporarepleta nutrimento laudabili fiue ple- thoricaintclligendaefreilla inquibus cft plenitudoma- ior quam in corporc mcdiocris habitudinis&:c. Prima I conclufio. Stantc pienitudine uenarum 3c hepatisfangui Ets laudabilis in talibus corporibus cxccdente menfuram laaturaie in cifdcm non pot in cisnaturalisappcticus in- llirgerc.Patct pcr plura argumeta adducflaante oppofi- tum.Statc cnim plcnitudinc taiua, ucng nonattrahut ab fccpatcncc hepar a flomacho mcdiantibus mcfcraicis ctc» Sccunda condufio . Stantc plenitudine fangui nis lauda- bilis hcpatis ec uenarum rcfpecftu mcdiocris habitudinis, poteftinpdicfliscorporibusucrus «Si^natur^is appetitus infurgerc.Patct,quiaflantc plenitudincfan^uinistSi^c.rc fpc<ftu mediocris habitudinK,ftat ucnarum f nanitio ct f a gumis minoratio citra mcnfura naturalcm fanguis natu xaliter oompctcnte ucnis 3C hepati temporc quo non £a- mcfcunt.igitur tunc ueng naturalitcr promoucnt utab hcpate attrahant 3c hcpar aftomacho mediantibus mcfc raicis.Sifr in hmoi corporibu&cft rcfbiutio humidi fuls- ilantifici mcmbroru ucbx,quarc cogunc a ucnis freque tcr 3c uclocitcr fanguincm attrahcrc. Pono igicur q^ tunc iir in ucnis quantitas iftaianguinis quam ucnae fibi natu ralitcr limitant.Et patecq» fi citra iftam fiat fanguis dimt nutio.&ficucngabhcpatctrahcnt^S^c. Cotra.talia cor porano cgcretcuacuatioc.cotra H4>p.I .apho.apho.3., diccnte .Horum igitur caufa bonam habici^dine folucre confcrc&c.Argutt confcqucntia, quia ncccflGttas huius cuonis noninfurgitnifi timorcfufFocationis autcrcpatu t^ ucnarum.fednon iinincthic timor,co c^ noncaufatur appctitusin ipfisiufiinanitisucnis,<5£; minorato fanguie citraquantitatc,quamcorpusin ^fponenonfiamclica 6. l^ naturafr limi tat.igitur 3cc, Tcrtia condufioponitur proifto.Licethuiufmodicorpora modoiamdtcxo natu^ jralon appedtaiaciurraac cs dbdtiotte^tamcQ pcriculuixi Plctho ricucor pus^<3. Hippo. HXP P O.^ Itf fuffix^tioK ittcidtit auiaepaturac ucimum.Pai*C,qitt* in taIil>usrcftauratio humidi nucrwietalismulto maiot eft quam rcfblutio fubiiantifid aut a>nucrfio Qutr^tcn talis in fubftantificii, ut fupra {x>fitum eft 3c dedu^um<i igitur per affumpttone cibi ct dus conucrfione in fangut ncm fit o^ntinucadciitto ctusin plcnitudtnc,& per confe qucns di^c. Excmpli gra.fit naturalis quantitas fanguinis fndifponcnonfamclicataJisItbris corporis iibra una,&^ minorcc h|c quantitas pcr acfboncm mcmbrorii pcr un- cias quattuor,^ fit in fortc plethortco fanguis boni libra una 6C uncig duse.Tunc fupcrucntcnte attractione mcni i>foruminorabitur hfcplcnitudo pcr undasquatuor.er go minorabi t dtra quantitatcm Iibrg.i.<S^ pcr ojnfcques attrahcnt ucng ab hepatc 3c confcquetcrhcpar afi^ma-* cho&c.Q^uiatamcnmaioreft rcfumptio nutrimcnoi- l^s h umidi ^ ci us conucrfio 3C attractio ad membra, cx- hiijitocibogcnerabiitur plurequ^quatuor undg &ii guinis. Pono igitur q> gencrcncur quincj.Etpatct^ ubf primocratplcnitucb.I4.unciarii6actacibacionc cx faa guinis regcncrationc cr unt in corporc fanguis uncig .15» 8c fic dcinccps. Corpus crgo incurrct fufFocationis pericu lum auc crcpaturg uenarum* Exquofojuitur primo<^ cpdiu ftabit hoc corpus fub plcnitudic exccdente libra.i * non incurrct appetitum naturalem. Patet fccundo q^ hgc corpora linc cibo ftarc non pofTunt^nc inflamanshumo- ribus hgc plenitudo conuertat in cacochymiam .3c S. ci^ barcntur cadercnt in plcnitudtncm , idco neceiTe cft mi- norattonem facerc,utrurfus nucrimcnti prindpium ac- dpiat corpus,utdtdt Hippoc. Ad argumcnta prindpalia reipondcc, Ad primum . ne gatur airumptum faitem ck f nanitionc intdligcndo potca tc pronwucrc atcrac^ionem ucnarum ab hepate, ut patct cxdid:is.Etconfcqucncerdiccndumcftq»licetin his cor ponbus fint fcmpcr ucnf plcng laudabili fanguinc rcfpc- ^u corporismcdiocris habicudinis,non tame plcng funt - ad fenfum fupert us expofitum , Et per idcm patct rcfpo- fio ad fccundum. Ad tertium argumcntum dr,^^ no fcoi pcr in talibuseftfuperfluamcmbrorumplcnicudo ,utpa tcte^ diccis. Ad quartum caam patcc.non cnim uniucr falitcr maior inanicio ucnarum maiorcm promoucc attra ctionem ab hepatc nifi cum ali)s paribus. Ad quintum conccditur .cj> prgfentiamalti fanguinis iaudabiits rcfpc- cftu naturalismultitudinis cft caufa deftruccionisaf^eti- tusjfcd hocnon repugnat dicSis. Q^uaefao. V. Aphcr. U^, V 1" R V M in aliquo morbo chronico compctat di$-^ tagrofTa. Arguirmultiplicitercjnon. Primo pcr diae- tam grolTam impeditur pugna uirtutisconcra materiam fednunquam licctimpcdirctalcm pugnam. igtr nunqua licctutidigtagrolTa.c^ntequcntia nota.<SC aiTumptacfc dc fc nocum. Sccundo in quoltfc>ct morbo debct minora riquandtasnutrimcnti,idcoinnuilocft ingrofianda di^ ta,c6fcqucntia 3c alTumpcfi patcnt,quia in quolil>ctmor bocftuirtusdebiiis>quarcmultum nucrimcncum cxhi- bttum non fuffidt immutarc. idco <&:c. ' Tertio.in ftat u morbi oportct uti tenui iltma c^aeta.crgo <Si:c.c6fequcntia. tcnet 3c alTumptu probatur,quia tunc eft natura maxi- mc occupata. Q_uarco in cura afcy tis ofKjrtct uti tcnuiffi madiaeta.igit d:c.c6fcqu<3itia d:aiTumpta patet gAui ^ in caii.3.l4.fcn.ca.dccuraafcytts.ubiprgdpiccfbimi Auice. noratio quantu cft polTibilc. Q_uinto.oporcet uti in acu dsdiseta tcnui.fedquadoq; utimur in chronicisininus de dbo quam in acutis>utin ftatu quartang minuscg in fta- tutcrriang. Vltimo.inquartanaoportcturitcnuidigta, utAuic.prima quarricap.de quartana. Auice. Oppofitum patet pcr ca qux dicfta funt circa tllum.4. aphor.Tcnues&ccrtaediaetae. Primonotaprofoiurio- ne<^dixtam quadcbctur inchrontdspoflfumuscopar? Digta rc, autad illam,quae dcbctur fanis eifdcm,aut ad dige»s ct rcgi- qug dcbentur in al^s morbtsputaacuas<S: pcracutis. Sip me du- caadottota^ diftacft duplcx ficutr^pwien^fdlicct i^ plcx, Iaco.Stapho, P ij§ Digitized by Google Q_VAESTI0NES qug difcurrit peromncatemporaumucrfaltaoiorBf j^S^ part!cularis,quf rcfptcitparriculare tcmpus, puta tem- • pus unt us paroxtfmi . Tertfo nota <^ quando compara- mus digtamiqu? debetur m chronids refpe<flu ei us,quae dcbe t m ali)s mor Jbis dietandis diccndo c;^ ipfa elt groflVora dcbct f ntcllfgi cgtens pawbus. Q_uarto nota ^quia cau faminorationiscibieitfortitudo pugng uirtutis contra jnatcrfam>ideo ftante pugnaminor i,minor eft neceiTitas fubtra(3;iots.ergo Sec. Prima cx>nclufio. Coparando dig tarajqug debetur in morbo ad iHam, quae debet temporc fanf tatisjin iilo copetit groffa digta. Patet co-feque tia per argumentu fecudum fupcri usaddu*5ru antc oppofituin. , Sccundaconclufio.Coparandodiftasquae dejbenturin morbis adinui cem in chronicis copetit digca grolTa rcfpc-- <ftu alf oru,patet.Primo,quia tuncnon cft pugua cata ufV tutfscotramatcriamorbf ficutfnal^s.Sccundo, quiacu nullaalfa dfaeta.pofletufrtus confcruari ufc|! ad ftatum. Tertia conclufio.Liceti ta fit,tam.en quadocj^ partfcula risdi^tain morbochronicopotelTe tenuis. Patetde illa, quac debetur f n ftatu paroxifmi quartang . Q_uarta con clufio. No femper f n morbo chronico copctit digta^qua-* IftergroiTa.PatetjquiagrofTior competitin principiocp ia ftatu.competitenim in ftatu tenufiTfma diasta rcfpc- <ftualtorum temjx>rum . Ad argumenta prf ndpali a refpondet per ordinem . Adi prfmumdicuurq^licetpergrofiTam difta ali quaUtcr rc- mittat pugnafaltem hora Cfbationisjnontamcnfmpcdf c, £tultcriusdr<^fftampugnam aliquando licct remittc- rc, ut ex tllo fequatur aliquod aliud i uuamcntii mai us,pu tacuftodiauirtutisufq? adftatum. Adfccundu dicitur, q>fllud argumcntu probat <j «n nullo morbo cft di jta f n- groffanda refpcccu di^t% conucnientis tcmporc fani tatis. Et hoc benc conceditur . Ad tertiu di cttur q^ in ftatu uni ucrfalf oportctuti di<^ta tenuifTimarefpecfiualforum te- porum,fed hoc no eft contra df<fla, Ad quartum dici tur q> tn cura afcyris debet atten uari di gta quatum pofTibilc cftf uxcatcnorem ufrtutis. IpfatamedebctcflTcgrofTa rc fpe(flu distg con uenicntis in acutis morbis. Ad qui ntii concediturq>fn aliquo temporcpartf culari alicuiuschro ni cf f gritudinis datur dtgca magis tcnuis qp i n ahquo da- toccrtoteni;x>rcaegritudinisacutg,fcdhocnon rcpugnar dfci:isAufcenn§. Adultimumdfdtur ficutadqufncum. Ec fic f uf t mens A uicenng . Q^u^ftio. Vf. Aphor. v. V T R V M ia regf min c corpori s per di §tam dech na- rcadiSgcasfubtfles fit detcriusquam adgrofias declfn^- yc. ArguitmulttpFr<5>non. Primoinalf^busfgritudi ntbus reguFr operando opor tet dcclinare ad fubriies di g- tas<S(:nonadgroiras crgo5ic.Aflumptumpatct.fn mor bis cnfmacutis<5<: pcr acutis oportetuti tcnm 3C tenufiTi- madif ta. Secundo feciliustokrat uirtus debflis. <3f gtam tenucm ^ groiTam . fed in omni f gri tudine ui rtus cft dc- bflis.igfturinqualibetfgricudfne facili us eft ucrci ad ce- n ucs. fcd qcF cft ui rcuti facflius cft eide mclius» crgo 3cc^ confequcnria nota,<Si:airumptum probatur,^a quod cx- hfbetindfftatcnuf cxcedtcur auirtutc,undcufrtus opti me rcgulat illud,fed quod exhibet in groiTa excedic uir- tuccm .crgo Scc, Tcr cio.nocumentu fcquens ten ucro di 9 tam cftnocumentu pcr acciis , <&: nocumentum fequcns dff tam grolTam cft pcr fc.f«Jplus nocct quod pcr fe noccc quamquod pcracciis.crgo^Si^c.confequentia cenec<S^af- fumpcum probat jqufanocumcnciifcquensad groftam eft proucni Cfjs a concrario.f.n ucri mcnco refifi:cntc calo- ri.fednocumcfitufcquenscx fubcili diaecacft per accns abipfomctcalorcrcfolucnteproprfu humidum. Ite no cumcntum agroiTa prouenfcns cft poficiuil,ec atenuf eft folum prf uatiuum,fed plusnocctilludquod nocct pofiti- ue,quamflludquod nocet priuaciuefolum. igicur <§;:<:, Q_uartopcrdffcam tenucm rcfoluitur <5i:confumftma «crf a morbi,<Si: per groiTam augctur . fed m clf us cftmatc tiam motbidiiaiiiui q| augcri,crgo <SiCtCoafG^ PAKTU I. t3[,Sc aflTumptum pof ui t GaF. i n c6men. f IKtts apho ^Tt^ nues(5<:cercf difCf .ubipofufciniirmfs uirtutem nd d&; augendam. Q^uinco pcccata dimin utionts diftf dCm" groiTationisfunt-fqualia ergo quf ftio falfa. patet confe^ quentia 3c aiTumptii probatur . Primo quia defe<flus <SC- abundantiaadeafdcmducuntdifFerentias tertio technf. Confirmatur quta maximum nocument^im ftquens-cx attcnuationediftf cft prfcife fquale maximo pcccato, quod fequitur cxfngroiratione cfus. fgitur non eft dcte- riusdcclinarcadtenuemquam adgrolTam dif tam.confc. quentiapatet d: aiTumptum probatur,quia ciFeclus func f qualiter malf .peiTimus enim cflfectus fequens^ fubtiiiatto ncmeftmorsper ufam refoiutionis,<Sifequensingjoiia- rioncm eftmors per utam fuffocationis , fed iCti cifeAus funtfqualitcrmalijutpatet. Item ulrimate tenuisdif ta cft corporiconucnientior quam digca ultimategroiia.er . go S^^c.aiTumptum probatur,quia aiicui corport conue- nit dif ta ultimate tcnuis,puta tenuiiTima.nuihaute com. perit ultimate groiTa . ergo 3Cc . Sexto dif ta tenuis 3C grolTa poiTuntxquali tcr rcccdere a temperata fiue couc nicnri dif ta,fedpf nessequalitatem talisrccciTus attcndi- curfqualicasmalicif.crgoa^c. lcemAuic.cum ignoras f grftudinem fubtilia regimcn. In oppofitum func uerba Hippo.exprciTc tn aphor. f , Om nc enim malum quodcunq^ fic magnum matus fit in tcnuibus^c. Infftaqonepremittcndafuntqufdam in.ppofitone-" ceiTaria.Scciido refpondebitadquf fitum,- Primo nota, j^^^^ ut tacftii fuit circa apho. 5 . Dif ca poc dici fubtilior dupFr* JTj* ^^ Primofn coparationcad aliam dif ta.f.fanorum <S: f gro ^ r rum.Secundo in comparatione adidquod copetit uf rtuti ^^ uc fiuircuricompeceretdiaetagroiTa<5^ exhiberetur tc- P ^* nuis,d: fic intellfgitur in titulo huius qonis. Efl ergo fen fus q6nis,utrum deciinare ad fubtiliores dif tas q^ conuc- niat uirtutf fitdeteriusqpdeclinare ad groiTioresq^ eide ufrtuti conueniat. Secundonotaq»inordfnando diaetas quadoc^ fumitur indicatio a uirtute 3c quandoqj a mor- bo,quia aliter f ndicat ufrtus<&: alitcr morbus.f.materfa- lis,dequoeftadpfensfermo. Tertionotacj>regimenfi- ued(ftaeftduplex.Q_ufdaeftuFis,<Si:qufdamparticu- Iaris.Q_uid fit utracj dfiflum eft prius. Prima coclufio. Abfolute in aliquibus corporfbus meliuseft fubtiliare^^ irjgroiTare diasta. Patetjga in aliqbuscoucnit dif ta fubti lfs<S!: nogroiTa,ut in fgritudfnibus acutis.crgo<S£:c. Sc cunda coaclulio.Ecotra abfolute in aliquibus melius eft ingroiTare difta q^ fubriliare.Patet conclufio,qufa in ali quibus comp>etit di f ta groiTa, ut in quartanis . fcd ifte con clufiones non ^ccdunt ad fenfum qonisfuperius datum.. Tertiaconclufio, Sumendo indicatione a morbo decli- nare ad diaeta fubttlcm eft melius . Patet,ga cum morbus indicet dc fui remotfonc,<S: per dif ta groilam fiat additf o in f pfum,^ prohibeat cius remotio,fcquf tur <S£:c. Q_uar ta conclufio.Scgtur q^fumendoindicatione a uirtute nS quamcftdiftafubtilfanda.Pacet,quia pcr nutrimetum uirtusconfcruatur,utafsdixftumcft. Q_utnta coclufio principalis eft. Oeclinare ad dif tas fubtiliorcs ^ compc- tat ufrtuti eftdeterius qp declinarcad groilf ores^ eidem c6 ucniat cf tcris paribus. Hasc concFopbatur m ultipFr* Primo.quiadeclinarcadfubtiiiorcsc^uirtuti coueniat ducitcorpifsadinan(tfone,<X: dedinarcad groiTiorcs du- cit corpus ad rcpIetioncm,i^d cf teris partbus deterior eft inanitioqprcpletio.crgo <S!:c.c6fequentia nota.iS: aiTum- ptum deciaratii fuit iiiperius in illo. J .apho. In cxcrcitan ribusadfummii. Itcmperdiacta fubtilioremdeperdunc. imediatepartes fubftatiaIesmembrorii,<S!:caIor natura- IisrcfoIuic,fedpcrgroiTiorcmfoIumimmedfategrauatur uirtus nutrimcnto nimio,fed deterius cft partes fubftan - tialcs membrorii immediatedeperdi^ uirtutegrauari a rc accidentali.crgo Scc I tem fadli us rcmouctur lapfus» qui acquixtt ur pcr ingroifatfoncm df aetse caeteris paribus quamquijac^^ritmrpcrfubttiiarioQcmittroiq^c^l^ete re ducibili» Digitized by Google '^actiili .crgo 5i:c.<xjnfcque tta nota.et aiTuptS patcti^a pcr folam euacuationcm cor ngitur lapfus pcr rcpjccio- ncm fcdlapfusperinanitfone rcficiturpcr fola reitau-- ratione dcpcrdici qugdifiFicillimacft.^apcr multastraf mutationcsoportcctranfmutafc nutrimcntum amcc^ Sfcftaurcntur ^rcgcncrentur fpiritus.cito autem cua- cuatu^ f cplctio pcr phlcbotomia.fed notu cft q? fi cf tc- rafunt pai-iafacilius 8C dtius fit^uacuatio qp rcftaura- tto.«rgo <S^c .Et intcUigo hanc conduiioae untvcrfalic fiuccompar^nturdiaetae uniucrfalcs ad ufcs iiuc pticu lares ad gticuIarcs,<S: ta in corporibusfanis qp aegris.Ex fifta conclulioncfcquuncur corrolaria qugda. Primu f! pcr fubtiltaaone diaetae 8c 5 ingroflacione cius for- ecs,a^platoducaturad!apfus.f.graduaIcsa:qualcs,pIa topcringroirationea^fortesper fubtiliactone , perre^ ctionalicer plus remouetur acoucnienti dtascafortis, q^ pla.riC3etcraiintgiaiuirtucc.Q_uod patct qaadxqua iiter Isedcndum requiritur mMor ingroiTacio <$ fubctUa cio. Sccundo fequit q? plus dtftac a con ucnicnti grof- fadigtaperducesadmortcmfccundumq^tum, (^ digta f ubtilis jxrduccns ad morte, Tcrtio fequitur q^ po fita scqualitatc fortitudinis infor.<Scpla.5:q>aequalt£er con «inuc fubcilictur diaetain for .ficuciiigroiTabitur in pla. ^coatinuatishisufq;admortcm,citius morietur for. ^pla.quiafemg labctlapfu deceriori ad uita.crgo 6Cc. Q_uartofcquitur<$for. <S: pla.exiftentjbus fubeode gradu fanitatis 6;: pcccantibus ucrtf^ sequalrtcr ^cum ad^citatem ink diaetato uno puca for.fubciliando dist-r xam 3C platonem ingroiTando, citius Set-aeger for . qua pla.quiadeterioriapfufubxquaiigfada citius facicien £bilemlf{ioncm operationu. Q^umto fequiturq» tn cafu for.d^ pia. habent uirtuce sequalicer forte ommno -^ occurretcauf^ aequales prscife incerre una faciesiaa nicionem ia for . ^: alia repktione in pla. 3C canaen mo- 3rietfor.6^ pla. non.Patec ,quia cguts 1^9 finc infe_gqua lcs magis tamen cPc noaua caufa occurrensfortt c^ pla- soni.Piuraaliapoiiuntcondudt. ^ . -j- Ad argumcata principaita refpondet. Ad primu di- citur<5^illudargumencunon proccdit concra decermi- tiatainqusftione,quiainnuii!a tftarum aegritudinu .p «unc fulKiiiatur di^ta plus c^ compecac uircuci,uerura- meniiinaliquatiiaru contingeric fubciiiari dif ca plus ^ uirtuti eiTctcoucnicns,iliafubciIiatio forcc deterior ^ ingroiTatio c^cerisparibus. Ad feccmdum dicitur.c^ licct uirtus dcbtiis factli us tolcrct nucrimcntu cshtbitu in diaeta fubcili q^ groiTa, quia illud facilius cr anfmutat, tamcn difficilius tolcratnocumentum fequcns exatcc - Huacionediaecaeqpcxfgrofractoncc^cerisparibus. Ad terciumconccditurquando.^nocumcncu per acctdens inmalicianocamentiipcrfecxccderc. Ad conlirmacio xicmdicitur^nocumentufcqucns cxdiaeta fubttliori, liccc fitpcr accidcnsjcft tamcn pofitiuu, ut patct intcllc gcnti. Adquartumdicitq>licct per diaetaeaccenuacio- nem maiore q| uirtuticompccacmatcriamorbi rcfolua tur,camcn gum hoc ctia uirtus refoluitur 3C inftr ume «um eius 3C partcs fubftantialcsmebroru, idco dicitur prominori iliiusargumcnd ^vhi Cftcra funt paria rac Jius cft matcr ia morbi minui q^ augcri .vbi aute caetc- »anonfuncparia,hocnonoportcc. Adquintiididtur iiegando&iTumptum,ubc cgtcra funtparia.Et adaucto yitatcm^quia dcfcAus (S^abundintia 3Cc. Dicendu cit ch hoc cft ucrii ad cafdcm difFcrcntias fccundum gcaus, no tu ad gqualeslapfus uFmaIicias,q|uiaIiccc cadiminu tio qp ingroiTatio ducant ad aegricudine , non tamcn ad cqualcs ggritudincspcrducunt. Adconiirmatione di- citur ncgando confcqucntia,quialicct poflGfnc fubtilia- tio 3C ingroiTatio duccrc adaeque malos lapfus , hoc tii facercnonpoiTunccumfucrincin menfuris gqualibus, %it patct cx didis.fgitur 3Cc, Ad ali a confirmatione di citur ^digta ultimat€ tcnuisnon eft conucnicntior cor j?P«ftfiaoncoou«iitudmiausiiociuaqpdi|ta ultjma HI P P O» .^ II^ te groffa corpori tamcn,cm c6 ucnit hocno repv^nac. ' «rgo 3cc. Adfextii dicitur q>hcct poncrctur q> #tita- ci ue rcccderct diae|a tcnuis a conuaiiaiti praecifeJcut grolTa , <j>adhuc tcnuisforcc fccundii graJu malitig a conucnicntimagisdiftaos. Adultima confirnationc diatur,q>adcognofccndu ggritudine mclius cftrc«- inee eiTc fubnlius in cura putridaru.liccttamcn no m uircucimcli us niii pcr accidcns pro qpto segritu^nc ca- gnfcaperfubtiliationeregiminismchus curabis. Vcl dicunt q? licec Aui .prgcipiatfubciliari r^imen, non a mcnmagis^competacuircuti. . • . Q_uxftio. v^. Aphor. Vf. V T K. V iM Ifl morbis pcrpcracucis di^ ta ulamatc ccnuis fic magis conucni ans ali)s di^tis. Et arguit mul tiphciter cj» non. PriMo,qaia r^ularxter operando no debec ficri ultima^uacuatfo.srgoncc ulcima dista. ifta confequentia tcnct 3C aiTumptam dcclaratum eit m d- loapho.Incxercitanribus. Sccji<l>inhufufinodi nK>r bis uircus eft ddjilior qp in algs.crgaegct maiortconfor tationcfedhocnon fic,niii pcrcxhfittcione aliquak nu trimefici.igitur &c. Ter cio.mc!ius cfttnfra fubfiftc req^exquificiiTimccuarc,crgomciiuseftinfra^carc q^ exquificiiTime.confcqucntia uidcr ciTc nota . o^aisa pcum eft Aui.4.primi.cap.3. CLuarto.indiuerfiste- poribusmorbieit aliter5: dfuerfimodc^ordinada ^5 ca.qutaeft aiitcrordmadadsf tainpri ncip/o, ^i^aHtcr m augmeto,<Si aiitcr in ftata . fcd in ftatu debec ciTc di g ta cenuiiifma , crgo in prindpio 3C augmcnto non dc-- beteiTedigtaccnuiiuma. Q_uin£o di^tatcnuiiTimaii cxcedtt morbu gpcr acutii. igi t no fuificic i pf ii remo- re.cofequentianotacit.antcccckns pacetde fe. AdoppoficueftHip.inapho.f€Cudiifntrodu5:ione £.- . Comentacorishic. Notaquodlicccnihildarc di^cte * .^ nuiiTtmadigta^tamcnnihildadopoiTumusmagis 3Cmt "*"^ nusfubttliaredi^ta.qiuamhildadoindic nacuralima- ™** gts attcnuam us di^t a qp foiii nihil dado in arcindalt ^c Sc nihil dando in toto tgcmorbi cft digta magis cenuis ^ nihil folii imcdiateiliius cpis* Sccuhdo noca q^ If cet in reguiaricurano coueniat ulcima euacuacio , tamca benc^poccftcompecere ultimaas tenuitat^ difCf , quia hac poceft uirtustolcrarc.iiccc.n.g digcaccnue cihiidc £ur,uircuscii non uicimeminuitur.cii uero ulumeina nicar non poceft uircus colerarc.ai: hoc in perpcjracucis* Prima condufio . In pcrpcracutis copecit digta ccnuif fima . Probacur,q uia ihi func cauff fufitcicnces, ut diS' ta iit ten uiiiima,puta £ortispugna,&: propinquitas fta cus. Ecdebechsc condufio intclHgi itance forcicudinc uirtucis modo iam dicco. Sccundacondufio.licctfcaliE illa dietadebecdid magis cenuis in ftacu <j in principio uciaugmentox Pacet condufio dc fe,quiaper tUam ma- gis extenuacur fgcr in ftacu qj in principio ucl augme- £o.ergoa:c.patecconfequentia<Si: aiTumptu fimiiitcr. Contra,quia in prindpio erat tcnufiTima. fgity r ^c* Dicendum q>crat tcnuiiiima qgtum adid,quod admi niftracur uei fubtrahitur per ipfam distam,i"ed non qg- tiiadadionequf incorporefequiturperdigcam. ^ Adargumenca principaliarefpondetur. Adprimu didcurconcedcndo aiTurapcum 5^negando confequea tiam.<S: hic ioqucndo dc di§ca cmuiiTima c^cum ad il- ' ludquodpcrdi^cara fubcrahicur.Sicamen incelligacur dediecaulcimaquancu adeflrcccumquo ex eadeoecics| f Uud confcqucns,bcne conccdicur q^ non eft corpus ulct fnaccfnanicndum. Ad fccundum diatur n^anito coa fcquentiam,quiabcnc ualercc ubi cgtera elTcntparia. Ad tcrtium didtur ^illudargumencuprobac corpu* tion ciTc ulcimcinanicndum.fednon igcimc fnamcur^ diecamtenuiiTimamin perpcracuto morbo. Ad quar tum didtur.q» iilud antcccdens non cft concedcndum, nifi in hisin qui bus in prindpio non copctt"t cenuiiimia dieta. Adquintumdidtur.^^di^tatcnuiiTfmanoncii «atafcd ttircuscft flla,Totum patetiatdligeticrgo ^o^ laco.s.apho, P m Digitized by Google Q^VAESTIONES Q.ueftio vi^. Aphor.vt. VTRVM xnaliqutbusmorbfscopctacdfctatcnuir firaa, ArguitmuIciplrcucrq>non.^Pritnofic,tnquo* libet morbo reficicQdas cft f ger plus q^ ccmpQrc fanica- tis.fgitur <S:c.conrcque«a tcncc <5<: airumpcu probatur, qutainquolibetmorboeft uirtusd^biUor Sc rcfolutio nsaior q^ tgc fanitacis.igit in quolibct morbo cft maior neccifitas rcftauracionis . co fcque tia ccnctj ^a rcfofo 3C . rcftauratiodcbentadinuice^portionari. Sccundo.in morbisperperacutisno Ci5pct<c tcnuiifimadicta.igit in nuUis.confcqucntta tcnet 8c aiTumptiiprobatjquia acc< dentiacontingcatiammorbisperperacutis func uirtu- tcmmaxime proftcrnentia. Accidentibus aute uirtute proftcrnenccbustlicodaduseft cibus. Itcm naturano f uftinct rq5cn tinas m utationcs. igitur 3cc» Tcrtio plus rcfoluitur uirtus araorbopcrpcracuto ^ achronico.cr gomaior£cfcaio<S: confortatio uirtutts requiritur ia peracuco q^ in chronico jcc hoc non B.t nifi pcr nutrimen tum.tgftur 6Cc, (^uarco per cshibitione nucrimentt in raorbispcracucis uirtuscfFicitur poteutior ad rcfifte dum morbo^Sc ad pugnandii contraipfum.crgo fumcti ,do indicatione amorbo debccexhibcri nutrimentum. confcqucntia noca (Sc afTumptu patec, ga g n ucrimenta m ulcfplican t fanguis 6C fpus,quf funt inftrumcntx uir- tutisinaAionccontramorbu. Q_uintoperdigtam te- 3R uiifima non cuftodicur uircus.igitur ipfa no dcbct uti mcdicus.confqucntia tcnct^eo q>fiima intentio medici dcbet clTe in uir cutis cuftodia^ut Auic.quarta primi.d: Gaf.^.tcrape, Ite quia in tcnuibus diccis pcccac ?gra tantcSiUt in apho. s .diccbatur . Item dicta tcnuiflim^ uocct fants,ut in c6racn»crgo f grts confcquetta colligi tur.2.regmMnisacutorum.2o.c6mcn.Q_u9nocentfa- nis noce t aegris. Oppofttum patec pcr ca quf di Aa funt circaaphor.6* Primonota.prorcfponiioncadqugftio- Bcm ^n6 rqjugnat aliqua opcratfoncm medici eilefn- £rmo pcr accidcns iuuatiu a,qug tame pcr fc cft nata noi ccrc <Si;cc6ucrfo.Excmpliiprimi ut euacuatiofanguxs Jaudabilispcr phl5miam pcr fc cft nocf ua. pcr accidens qiic^ eft multum fuuattuajproquantoqricp ad tale cua £uacionem fcquitur cijo humoris corrupti 6c uenenoJi,^ auc diuertitur raateriaalocoqui apatur. Ecideo quan- tucunq^ talis euacuatio per fe noccat in cafu tii cft adht bcnda.Exemplu fecundi,exhibi£io nutrimeuti boni 3c laudabilisperfenatacftprodeiTc.fncafu tamen pcracct dens cft nata obeiTe, ubi pcr i Uam opcratio naturse f mpc dirccur magis ncceiTaria. Sccundo nota ut circa apho- rifmii taclum cftjquidam funt morbi f n quibus necci^ ^ fartaeft magnapugna 3C fortis conatus uirtutis contra snorbii proptcr prauicatem matcrig faciencis morbum, utfunt peracuti morbi.<Si: quidam non, ucchronict in qufbusmodicum ftonulat uircus amateria» Tcrtio no taq>j»rnutrimcntiicxhilMtnm tcmporefortis pugna: mtnoratacftiouirtutis tn matcria morbipropter duo. Prtmoqufanutrimcntiirefiftitutrtud infpfum agett propter contrartctate .Sccundo quia fpt rt tus 3c calor na turalisquo utrcus prtus utcbatur folum t n dtgcftioe ma tcriaemorbi occupatur circa igoncm nutrimcntt exht btti,& cx confcque tt debilftatur res illa qua rciiibc uir Ind/ca tusmorbo,utpatct. C^uartonota<^inpcracutisquan tio du- ^^ «ft ulttma ut rtutts proftratto,<S<: qiicg ftat uirtutis plicttcr conftantta. C^uintonotac^altafumitindicattoamor boquantii addictationcm tniirmt,&:al<a a uirtute , ga 3C iltstndicattoncsfuntcontrarig. Vfrcuscnim indicas de fut confcruatfonc 5!:cufi:odta qug fit pcr nutrimcn- tum indicat dc cibi cxhtbitionc. Morbus ucro t ndicans dc fut rcmottonctndicatdcfortf pugna uirtutis contra inatcrta.<S^ pcr confcqucns uirtutenon ciTc drca aliud occupanda et fic t ndicat dc cibt fubtradtbnc. Scxto no ta^qric^indtcatfo fumpta a utrtutc cft forttor ,qii^ ec6tra,ct quadoq^ funt fllae tndtcationcs mcdig ct gqua-- ics» £xquopatetq»aduei2fcfii;c ucra dcdinationCjmiU PARTI. I. tamrcmfttct tndfcatfofumpta amorbocii tam fit ul*- ctamatcria,<Si pcr cofcqucns tunc cft dicta t ngroilan- da. Primaconclufio. Statc uirt^tts ulcfimpftrationc innullaggritudinc debemus utidicta tcnutifima . Pa- tctcodufiopcrQaf.dicentem.Accidentibus uirtutan profterncn tibus f ii co cibus cxhibcndus cft 3Cc* Sccun dacoclufio.lnperacutismorbis ftanteuirtutfs confta tiaparii uelnihil dc nutrtmcnto ci^ exhibendii. Patct, quia per talcm cxhibitione impedi t acftio ut rtutis,(S!: aii gcturmalitia morbi.crgocS^c. Tcrtiaconclufio.in ali quaasgritudinc,quiainperpcracuta competitdieta te- n uiiTima. Patct conclufio cx dtcftis . Alitcr poiTunt formari concFoncs. Prima coclufioj Nun<5 uirtutcnonconftaccfedproftrata per uia refo- lucioniscoucnic uciccnuiirimadicta. Otcoauce nocan tcr per uiam reiblutionisjquia ii per uia aggrauationis cifecutrtusmultii debi]ita3a,aliter diccndum forct^^a fic fortiusind/cat uirtus p eius proftratione qp morbus qualifcuc5.facrit.crgo<S:c* Secunda concFo. Vfrcutc conftate quanto morbus cft acutior 3c molcftior tancp cft uirtus ciho minus occupada,Probac,quta tato opor tctuirtutcm fortiuspugnare contramorbum,<Si:g con fcquenstantocainusdiuertt<S^impediri.crgo5;:c. Ter tia c6clufio.In aliqua fgritudineacuta ucl peracuta co ftate uirtutcojnucntenscft ggrotante tenuttTimcdieta rc.ProbatficconcIufio.quacomorbuscftmoleftior ta to magis tenuitcr § grotante cibarcconucnit.crgo mor bomoleftiijfmocxfftcncceft tcnuiiftmc dietandii. fed acutiiTimusefthutufmodt.crgo^iJc. _ Adargumcntaprincipahariidecur. Adprimum dr ncgando aiTa"mptii.f.<}>in quolibct morbo plus reficien dum cft ^c. Et ad ,pbacionem,quia in quolibet morbo cft uirtusdcbtlior etcdrncgadQ confequentia.Etciiar guiturquia reftauratio proportionacfolutioni ,dicitur ^n6oportct,&maximeubieftneceiTariamagis acftto uirtutiscontramateria,^rcramptiQ,ficut quadocj cft in peracutcs. Ad fccundii dicitur concedeodo cj> qfi<^ in peracucis non coperit dieta ten ailTma. ubi enim fu- pcrueniant in peracutis accidenda uirtutem profternen tiahocnoncoauenit. Adconfirmatione cum dr.nani non fuftinec.dicjtur (p tier um eft quando ad. illas fequic aIiquodnocumentiimaiusfuuanjento.(S;nonita eftin cafuifto.ubi concedit<^ aliquod fegcur nocumetum, fedtiifuuamentumeil:maius. Adtertiumdr negando ^ confequcntia. Hlud tri argumentii beneconcluderet i| Morbi forenccaetera paria ficutnon eft,quiamorbus acutusci ^^^tus touenitadftatii,chronicus autetarde. Adquartii df ^upfr* negando aifumptii . f c^^ per exhibicione ctbi uirtus cffi- citur potentior ^ foret fi no exhiberetur ad refiftendii 3c ad pugnandii conera morbii. Et caufa eft mulciplex, Prima,qutaltcec c6plecanucricacionefit uirtus fortior c^ eiTct fi no eiTetnutricatio tn cum hocmorbus eft for ttor c^ eflet fi non fuiiTetexhibitus cibus,eo c}> toto iilo t^equodigeftuseft Cfbus multumimpeditafuic actio uirtucis contra matcri a.Seciido qa per cxhi bitionem ci bi tpc,quo f ucri nt accidentia fortia, uir tus occupata a fortfpugnactbiim.alc tranfmutatt^admalamateriam c6 ucrtit.undc magnaparscius tenditin cam aficem uel coni uncta mcwbi.ideo 3Cc^ Ad qntum di^ q^ licec per fe non uidcac uirtuscuftociriper tcnue dictam,per acciis tamen cuftodit.pro quato per dicta tenuem uirtus inte dit circa digQncm 3c refofoncm matertf mocbt adqu|. fc^tur uirtutis rclcuatto.fdco 3cc. Q^ugftio. ix. Aphor. yi. V T R V i^ iacutifTmis morbisc6pctf t dicta tenuif fima. Arguitmultipfrcjynon. Prfmo,ganoncompc tf t in fyncopalibus 6c pcftile tialibus, Sccundo,qufa t n taltbus uirtusmultumproftcrnitur. Tcrtfo,nunqp eil: delinquenda uirtusproptcr morbiiTcd ipfa totalitcr rc linquitur pcr diecam tcnuiiTimam^crgo nunquam con^- pcEic dicta tcnui ffima» , ! Digitized by Google Cap»9 Cap.li MorBt dupFr. JVlorbf materi alesdu Mor.te pora di ftiguut A P H O R. AdoppofitumeftHrppo.inlittcra. Mota<^iti fdsri, busacatiirimcsquaiidoc^nopercfpitur uirtutis confta tiautinfebribuspeftilenttalibus.quando^^iic. Etpo-^ nc duasconclufionesquae funt pofitg in quaeftioncqua- dam.f.vtrummaliquibusmorbfs competat diaetatc- nuilTima. Ad argumenta patet folutio. C^uaefirio. x. Aphor. vi;. V T R V M in ftatu morbi labores 3c accidetia ulti- mcntur. Etarguiturmultiplicitercj>non. I>rimo>ga contingenseftinftatufebrisalicuiusaccidentia forc rc milTiora c^ z aliqua data ccrta hora principg eiufdem. er go 6i:c .patet cofequentia 6«;airumptum arguitur,quia in dcchnatione paroxifmi ftatus ter tiang funt acciden- tia remilTiora qp f uerint in ftatu paroxifmi principg uel augmcntijUtpatct.ergo 8Cc» Confirmatur, quia ojn- tingit ggrum inprincipio uel augmento uniucrfah" ud particulasimori»ergoprotunc ultimantur accidentia, (S^noninftatu.ergo&c.patet confcqucntiad; aiTum- ptum iroUigitur tertio de criii. «S^primaquarti.cap. de horafebrium ubi adlitcerainquit.Et timor eft a prin- ctpio ufq; ad ftatura . Secundo ad prindpale . in ft:acu febris epachmafticg aut parachmafticf aut etiam honio teng accidentia non ultimantur .ergo 6Cc. patet confe- quentia Sc afTumptum arguitur , quia epachmaftica continue proccdit augendo parachmaitica minoraa-!- do . Homotcna continue uniformiccr afiiigit . igi^ tur 8Cc. patet confcquentia. Tertio principalitcr. in ftatu maceria eftminoris quantitatis Sc malitiae fal«- tcm raorbo exiftente faiubri c^ in principioJgitar 8Cc. aiTumptum arguicur,quia u£i^ tunc continue inipfa ^ ceditrefolutio 8C digeftio.ergo d:c.patet confequencia cum antcccdente.item quia materia uidctur in princi- pio uirtutem fortius opprimere cum ut multum maio- ris ^ti tatis.ergOiS^C. Q_uartopcr totum ftatura con- tinueaccidentiamaiorantur.ideoin ftatunon ultimaa tur .patet confequentia 8C aifumptum arguitur fic.ufi^ ad ftatum proceiTit uirtuscontinuedebilitando SCmot busproceiTit maiorando.ergo in ftatu maior cft propor tiomorbi^raaterif aduircucem ^aliquando fuerit. ^per confequcns fortius fufFicic tunc morbus imprimc re 8C accidencia maiorar^.ergo SCc. toca confequentia pa tet.Item necinprimamedietateukimancur ne^inii- cunda.ergo <S:c.confequentia ecalTumptumdeducitur prius. Q^uintoinftatupleureiisnon ultimanturacci- dentia,fed continuo renuttuntur .igitur^c. patetcon fequentia<&: aiTumptum colligicur , quia in ftatu pleu- reiiscil: copia fputi , <S^ tunc minorantur accidentia , ut Auice.dccimatcrti}.tra<fi:.4.cap.quinto.quodeftdc ii gnis horarum pleureiis <S:c. Ad oppofi tu eft GaF.in cdmento feptimi apho .primg particulae. Vbi ergofecundum acumen. Refpondendoadquaeiiione,primo prsmittam quaf dam diftones 8c notabilia. Secundo pona concluiiones adqueiitum refponiiuas. Primadiitxcftio^Morborum quidam funt maicrialcs.<S::quidam JmateriaJes.quid iit uterc^ iitorura patet. <Si: de utroc^ iftorum erit fermo in propoiitolicetprincipaliter de matcrialibus morbis. Secundadiftinvflio.Morboru materialiii adhuc func quidamfaIubres,quidammortalcs,<S::dcutrifq^ crit in fcrmo in propoiito. Tcrtia diftinAio principalis.Cum quilibet morbus falubris habcatquatuor tepora, 8c iic fupponatiir pronunc,huiufmo<i* tamentempora quan- do^^diftinguiitmedicipcncsaAione uirtutisin mate- ria,<5<:quando^ccontrapcnesadione materiaein uir- tute fiuecontrauirtutcm<Si:mcmbra. Q_uae diftoco fucuit poni fub his ucrbis ab antiquis.Huiufmodi tcm- pora quando(n^ diftinguutur pcncs digcftaoncm qu^ cft a<ftio uirtutisin matcriaj^Siquandoi^penes acddcntia quf fequutur acftione materix 8C morbimebra. Exe plum primi.Tunc dicimus ciTc prindpium quando ma teria eft occultcdigcfla.Tunc augmcntu quandodigc H I P P O* 117 ftfo f nmatcrfatiotabilitermaioratur.Tuac ftatiia qua do ipfam cftcopietc digcfta. vndc tunc apparent iigna complctae digcftionis,ita cp non uidctur fcnfibilc maia- rari in eo digcftio. Nota tamcn q> non cft imaginanda <|»ftatusfittcmpusinquo cci&t uirtus,autquo ntHl agic in matcriam de digcftionc, fcd iic uidctur digcftior ftare,quia non notabiliter maioratur , Scd contra, tuc cft maior cpnatus uirtutis,ut digcftioncm faciat. 8c cu hocmateria eftmagisdifpoiita,utdigcratur. igitur tuc maior cft<&: uelodor digeftiomateriae.igitur il in aug- mento f uitfeniibihs 8C tunc confequcnua nota , 8C ais5 ptum patet. Pro iiio negetur confequentia q> fi prima digeftfofuitfeniibilis,(Si:illaqu9 in ftatu. Tunc dicic clTededinatioquando matcria cxtradudtur uel a natu ra expdif cur . Exemplum fcciidi . Tunc dicim us pria cipiumquandoaccidcnriautoperationum Isiiones fiic remiiTa.Tunc augmentum quando notabilicermaiora tur .Tuncftatus quando ultimantur <S^ ftant in eodcm. quare ftatusdicitur aftando. Tuncdedinatio quando huiufraodiacddentianotabilftcr rcmittuntur. Conii militcrinraortalidiitinguipoiTunc huiufmodi terapo- ra uel pencs impreiTioncmquara recipiunt uircus et me bramateriamDrbi,<S!:hoceft penes accidentia ucl pc- ncs praiutatem ipiius materiae aajuificam per accione . fcilicet calidi pr^ ter nacura in ea.quae duo tempora licec in morcaii plurimum coinddant non tamen neceiTario. Q_uartadiftinctio.Accidcnaainmorbismaterialibus contingentiafuncduplida.qugdara uifoliusmorbiqug . dam autem non uifoiius morbi,fedetiam ui naturaeip- fam materiamorbiagitantis&: cxpdleretentate. Exe plumpriraificutfuntaccidentia confequcntia imprei:. fionera quara fadt materia in mebrafua praua qualica te.Excmpium iecundi.vcin criii contingit,quia uirtu- tc tentante maccriam cxpeilcrc, 5iipfam ^itante cau- fanturfyncopisifpotymieiiuecafus uirtucum dolorcs capicis <S; huiuiinodi. Hf cdiftindio confueuit poni ta licer. Accidentium 8Cc, qugdam funt propria morbo quaedam comunia.quaeideo comunia dicuctur quia ta uirtusqp materia comunicac in caufando accidenaa iiia ut ariditas iinguf prcpter malos tumos,<S;^ doior capitis Ht ui morbi.fedilli motusin crifi ut uomitus Euxus u€ crisjCorcio ucncris nunc a uircute 3c ctia a materia,ideo fiia funt communta.iS;^ de his omnibus eitin qu^itione fermo. Q_uintadiicfn<fcio.Accidentia foiius macerise actionem confequencia func duplida. qugdam infequii tur impreilioncm amateria fuamalitia uelmalaquaii- tate proucnientera.quaedam uero confequuncur aggra uacf onem uel opprcifione uircutis grauitatem uel mul tituiiinem uelgroilitiem materi| confcqucntcm. Exe- plumprimf,iicuteit?ftuatiouigiliaruminftantfa(Sic. Exemplumfecundi, ficutfu^catio caloris fubmcrfio ^pulfusprofundatio. 8c de omnibus hisin qufftione potcrtt ciic f€rmo,*S: hoc tam in temporibus unf ucrfa- Jibusi^inparticularibus, ucintcliigenri j»tet. Sexca diftin<fcio.Morborum materialfum falubrium quida funt ieruantesmateria ad unica critf ca cxpulfionem ec quidam non.fcd adpluspercqstibilcscxpuifioncs. Exe pluraprimijficut cft caufon 8C fynocha (Ss: fic deal^s. Exemplu fccundi,ficut cft plcurefis 3C fr equenter cm- pycma ^coUcdiio fanici in pcccorc 8C pluries tuiTes et iic de aiijs. Potcft autcm hec <iiucr fitas concingerc ta ex partc matcrig ^ cx parte lociin quo conciuecur ma- tcrfa,^ cciam ex uirturis habicudincadmatcriam. Ex parcc quide materi$,ut £i materta eft tantaeacuicaos uc prius^totapoiTit flucre uel congrcgari , cogatur uir-^ tus fpfam expellerc uei partem dus:<S: infurgat concra,' iicuc in picurefi. f propter fortem dolore, ad quod coad iuuat fubtilf tas ipfi us macerig ct etiam fadlitas digcftio m*scius.vndcuclodcer<S:cicoaliquapartc digcfta ip^ fa cft obedicns cxpulfioni . ccontra autcm fi matcria €lTctgroiTapauc|molcfiationis& c^df digefi:«>nis.E|g Dcdia tiogd. Morbf moraf tempo- ra du- plcx. Morbi aceides dupfx» Acciis matc- n% zcti one cS feques dupfr^ Mor- busna- turaffa iubris dupfr. Digitized by Google Q,VAESTIONES partcetiamlodjirt Ci manbrum m quo tpfa co*tmetat iit rarumlaxumjperquod facilitcrtranfpiret raatcria, «contrafi dcnfum , ut h concukata cft matcria multa in cra uenas.Similiter etiam cxpartc fortitudmis^i debtli taaonisuirtutisjproptcrquodquando^ poteft cxpeHe reai ateria m cxtra ucnas , <3C quando% non poteft expd fcrc fcd totam dimittit colligi quaada debilis eft » fcd no dum ipfa eftfortis. Prima coclufio , in cuiuslibet mor bi immatcrialis faiuhrisftatu accidentia ultimant.Pro batur jquiaaiiquando ultimantur.non autem nifi tnfta cu->utpatctdifcurrendo.ergo d:c .patet confequcntiacc alfumptum fimiliter. Itcm quodlibctaccidenspcrali-- quod tempus continux acutum iniine illius temports f ntenfius cft qpa^uando ante.fed ufc^ ad ftatum augen tur continuc ilJa accidcntia. igiturin ftatufunt maiora ^ aliquando ante«& funt ctiam ma/ora quam aliquanr do poft crunt eoq> continuepoft hociemittuntur. cr< go <&:c.patct confcjuentiacum antccedente. Sccunda conclufio.utplurimum in ftatu digeftionismorborum falubrium materialium referuatium materiam ad una cxpulftoncm accidentia ultimantur.Patetjquia ut pluL- y:imum tunc aduenit crifiSxCrgo ^c .patet confequentia Sc aftumpcum fjmiliter inteiligenti- Et hanc conclufio nem puto uoluilTe Gaf.inlittera.Dico autcmnotanter m plurimu,prop:er illud quod fupra in quxftione ofte fum eftjfedc^non fempcrin ?rin funt accidentia fortio ra. Patct pnmojubi matcria clongatur acorde, cui pri uscrat propinqua.Secundo ubi ingroiTata cft materia per digeftionem. Exconciufione prsccdcnti fequitur ^inhuiufmodi aegnftudinibusutin pluribus tempora diftinctapenes accidentia&penes materig digeftione -coincidunt.patctfausintcliigcnti. Tertia condullo.Ii cet ita fi tjftat^amen in aliqua parte prindpg accidentia forc feuioraq^ in aliquapartcftatus. Patet, quiain de- : clinationeparoxifmi ftatus accidentia funt rcmiiliora quam in ftatu paroxifmiprincipi) uni ucrfahs ut arguc ba t in primo argumen to. Venltamcn comparaus confi iniiibus temporibusinter fcjfemper funt accidentia fta- t us ftuiora. Q_uarta condufio.in ftatu digcftionis ma terig non ultimantur accidcntia in morbis non reftau- rantibusiSic.probaturjquiatuncremittunr, utin plea refi.Exquocondudoq» principiumquoad digeftione <n plcurcfi.includitinfetempus prinapij augmenti SC ftatus accidentium.Ex quo ultra fcquitur dcclinatione forealijs terapofibusmulto longiorem. Q^uinta con- dufio.licet ita fit in cuiuflibet tamcn morbi ftatu acci- dentiumaccidentia uItimantur,patetexquidnominis ftatusaccidentium. Sextaconclufio. accidentia conf*; quentia aggrauationcm uirtutisnonnccciraric ultima tur in ftatu quo ad dige&ionan utl in ftatu accidentiii confequentiumimpreifioncm amatcriafuamala quali tatcprouenietem.Patet,quiatalia inprincipfo uluma '^ur.ergo&c.patctconfcqucntia<&; zffumptum intelli genti .Licctimaginabilc fitoppofitum. Imagicando ^ contffiucplus&piusdeantccedcnte caufa fiat coniun- ^ufq^adftatumjutiamimaginatuscs. Nota tamcn q^ tunc cum ultimantur ifla acddentia eft ftatus iftorii accid«itium, Scptimac6dufio.Iicct ut plurimii infta tuindigeftionismaterig morbi mortalis ultimentur ac ddentiajcontingcnscft tamen oppofitum contingerc. Patctjquia contingens cft uirtutem ciTc ita debilem, ut prauitatcm in fuoftatu contingcntcm cxpedare no pof £tiUt fuo locomelius eft dcclaratum.ergo dcc. patet eo fcqucntia cum an tcccdentc. Adargumentaprincipaliaperordinem rcfpondetur. Adprimum conccditur anteccdcns.& ncgatur cofeque tia,quiafftc6paratioaccidenaum temporum dikimi^ Uum in fimiUbus 6cc. Ad confirmationcm conccdttur ^poteftmori in prindp» prauitatis matcriae. mori- Mm t^aen ta ftatuaccidcntium. Adfecundum dicitur ^aoacaufrai» ^ homottaa ficiitttpi^rpts, U^pto^ ptetBrcut«tein fuorum temporum noslatet i?atui dc cpachtnafticadicitur (jcilitabfcuis <jnon pcrcipitur quandofuitilatus.tamenfuitftatusinquo ulamaban- tur. Ad tertium dicitur , q» non ett neceiiarium <$ fic minons ^a tatis. SC hoc de coniuncca. Aliter dicituri licet fit minoris qgtitacis pl us funt parata membra pati 3C plusmateria iaiprimit.Sc licet iirdigefla quo ad ex- pulfioncm tameneft deprauata. Ad confirmationcni dicitux q> eruntremiitiora in ftatu digeftionis ^ in pri dpio accidentium . Ad quartum dicitur negando maio rem.immo inftatu itatus ultimantur (&: non in declina tioncftatus. Adprobationem. licetuirtusprocciTeric debilitando matcriam,tamcn procclTitmeUus difpo ncn dojquiaprgparauitipfaai ad expulfione.vndc uirtuscf fidtur pofteafortis fuper ipfam. Ad quintii patet folu tioperquartam conclufionemquam uideas. Q^uaeftio. xi. Aphor. vi^* VTRVM In cuiufcunc^ morbi ftatu competat --. dixtatcnuiirima. Arguiturmultiplidtercjnon. Pri "* mopoftprincipium in phlegmatica cft diseta continuo ingroiTaudajUt Auice . prima quarti. traA.^ .cap . ^ 8 . Aui'^| quodcftdephlcgmaticaquotidiana. Secnndohgcdix ta non competit in ftatu morbi mortalis. Tertio in ita . tu plcurefis.f.quanda abundat fputumnon copetitdig ta tenuiiTimajUt Auice . I o.tertg.cap .2 .traA.quinti , Q_ uar to in quib ufdam morbis ftatus cft i ta prolixus jq^itano tolerarettenuiiTimam diftam. Q^uinto quia quandp(^ in ftacu uirtus eft nimis debilis. Oppofitum uult Aphor.8 . Prima conciufio. ftantc uirtutedebiliin ftatu non competit digta tenuiilima. . Sccunda condufio.in ftatu prolixo nimis puta moria chronici no compctit digca ten uiiTima. Ter tia concl u fio.in ftatu morbiperacutiquo ad accidcntia ilante for titudineuirtutiscompetitdifta tenuiiTima. Q_uarta rcoclufio.inftatu morbi non referuantis, qui eft ftatus accidentiumcompetitdistatenuiilima. Q_uintacon-^ •clufio.in ftatu ciufdem ^tum ad digeftionem matcrix •iionconuenitdisetatenuiiTiraa. Vltimacondafio.fem per in ftatu accidenriuin fiue morbus fit chronicus fiuc acutus competit di^ ta fubtilior ^in aBijs temporibus .ciufdemmorbiftante uirtute. Ad argumenta patet folutio, Q_uxftio. x^. Aphor. ix. . V T K V M In conucnicnter disetando fit neccila rium indicationcm fumere a uirtute. Arguitur multi ' plicitcr ^ no. Primo . nec cft neceflfarium propter f ub tiliarcjnec proptcr ingrofTarc diaetam .igitur SCc, patet confcquentia.<S:aiTumptum arguitur.Primoq» nopro pter fubtiliare, quia per qplibec fubtiliationem uirtus debilitatur,necpropter ingroiTare,quiaper ingroiTa- tionem morbusaugctur d: uirtusgrauatur. fed ncc cq "uenit uirtutem debilitari , nec morbum augeri, nec uirtutem grauari.igitur &c.patetconfequentia. 3c af- fumptum intelligenti fatis notum ell. Seeundo aliqua doauirtutenuIiafumiturindicatio.igitur&:c.aiIum- ptijpatetjubidebectenuilTimadiseta. Tertio in ephi mera3 uirtuteparua uelnullafumitur indicatio,ut.8. terap. ScdpoiTibile eft aliquam fcbrcm putridam debi- liorcm ciTealiquacphimeradata.igitur vS^c.patet con- fequcntia&:alTumptum fimiliter. Ad oppofitum eft Hippo.cS^ GaEin c6mento.9 . Primo in quf ftione uideWtur dedaratio iftorum ter tninor um indicatio a uirtutc,indicatio a morbo, Sc fic deaifjsindicatiofortisjindicatiodebilis (S:c.Secundo rc fpondebituradqus^tum. Primo notandum q> per in dicationcm in propofi to intelligere debem us iudicium in mente medid gcneratum cx notitia alicuius circun- ftantix circa corpus ggrotgntis confideratg uel cognitg s propterquodmedicusficucltaliteriudicatefrcoperan '■'■^ diim.:^.g. dicimiis puero indicatione fump« ab setate d^eirtc:^i^moll^,^QiaQiex|iotfti^huius pm^ cularis Digitized by Google pcaa Cfi Virtus contin gitdebi iitarf duplex fimilif mor'- bus* Virtus contin- gitdebi litari dupFr, Oilariscircafeftawtia^qu? cft in faoc coFj»f c / n pucrrtia ^^^ quiatBoIk corpascftiudico&aufpitio huicdebcri hu njtdavlnc^catioigitur fuoiptaa uirtutenon eft nifi iudf cium uci affenfusquidam in me tc mcdici generatus ex notitia modi fe habedi uf rtutfs,quo iudicat uel an^entit: medicus fic uel talitcr operandum .Cofimiliter per om niade indicatione fumpta amorbo §tate<S::c. dicedum cft. Perindicationem autem forte intelligcre debcmus iudicium iam dfcfcum quo afTentitmcdicus fic uel talic multum foreoperandum. Econtraautemperdebilem. Sccundo principaliter prsem/ttendum eft uirtutcm du plicitcr conringerc debili tari. Primo pcr coparationem fuiipiius in primo tempore, Secundo per comparatio- ncm ad morl^um eodem modo fordficari. Confimili- terperomniadicedum eftdemorbo. Tcrtio prgmitte dum eft<^ licctuirtus fcmper indicet fe elTc conferuan- dam cum fit resnaturalis,<&: morbus fc auferenda,cuai iitresprfternaturam,nontamcnfemper aequaliter in dicat uirtus fui conferuationem 6C morbus fuiablatio- ncm.lpfe enim fortioriexiftenfeminus indicat3i:debf Iioriplus,<&:econtramorbus. Exqucpatetc^ficutindi cationes morbi 6C uir tutis fibrjnuiccm oppo nuntur,ita ^oppofitomodofortiter&dcbiliterindicant. quanto enim uirtuseftforrior,cantoindicatio fumptaabea dc bihor eft cetcris paribus , Sc econtra fortior. 3C quanto morbus eft maior,tanto indicatio fumptaabco cft for- tior,<Sc cco tra debilior . Q_ uarto principalitcr prf mit lendumeftc^contingitutrtutem duplidter debilitarf, fcilicetper refolutionem <3<:aggrauationcm. &:quando que fortius indicatdebilitasaggrauationis qprcfolutio- iiis, «Siquandoq^ econtra. Vndcquandoq^ afTcntimus uirtutemaliquamdebiiitariper refolutionem ut toUac debilitasaggrauationisjficutinmorbo multg rcpletio nis.Q,uandoa? autem econtra fadmus,ut uirtute mul- tum debiii ingroflamus, ut toUatur refolutio , iicec au- geamus morbum 3c uirtutem aliqualttcr grauemus. Primaconclufioomnisdi^tacircacorpus ggrotas de bitcordinataindicatione fumpta auirtute mediatcael immediate fiue fubtilietur fiueingroiTetur cftordinan da. Probatur fic.in qualibet f gritudine talitcr ordtna- rcdebemus di^tam fiuefubtiliemusfiueingrofrcmus, q>uirtus remaneatcx capotentforfupra morbum qua prius uel ^ ciTet fineilia.patet.igitur 3Cc, confcquetia &aiTumptumcoiiigiturinc6men.9. vt.n. uirtuscu- ftodiatur 3c non morbus 8Cc.Ex ifta conciufionc fcqui turq)tam tenuiiTima q^groiTadiaetaexhibeturindica- tionc fumpta a uirtutc. Patecfatis ex conclufioncintcl- ligentix Secunda concIufio.I.>f cct ita fit,non tame quae Itbctindicatioin ordinandadiaetafumiturmcdiate auir tutc . Patecquia aiiqua immediatc fumitur a morIx>,uc in uirtute forti in peracutaaegritudinc indicatur elTcda dam tcn ufiTimam digtamjqui a indicatur morbo maxi mcrcfiftendum&opponendum, idcoimcdfatc fumf- tur indicatio amorbo,mcdiatc tame auirtutc^quiano taicm ordinamus digta,niii utuirtus rcddatur fortior fupra morbum. Tcrtiaconclufio. Aliquando fumitur indicatio deordinandadiacta afoia uircuris difpofirione ^non morbo.Patct in ucra dcdinationc,ubf uirtusrc manetmultum refoluta<Scin fanitatc^S: ucra conualc- fcentia 3Cc. Q^uarca condufio. Li cccica fitfanpcr ta men fncorporcaegrotancisfordinando difcam fumitur indicario a utrtutcin comparationc admorbum. Patec faris ex prgccdcnttbus. Q_uinta conciufio.Lfcctgom ncmfubtfliationcmdi|tsfiat uirtus abfolute dcbiifor qpprius in morbis tamcn falubribus ipfa dcWte ordina ta fit uf rtus rcfpccftu morbi propor tionabi litcr forttor q^ pri us. Patctquia in morbo falubrf cftproportfo ma- ioris inaequaiitatis uircutis ad matcwam morbf .pcr di^ tam ucro tcnuiiTimam non plus rcfbluitur ud debilicac abfolute ufrtus^morbus.crgorcmanccmaiorpropor ttaimiliterqufamelfusmorboapplicatiaftrumeiita* HIFPO, IlS Sccandacondufio.Licctpericgmi!atto«a»tnchro- tiicomorboabfolutc plus augcacur raorbus q^ per attc nuacfoncm. non tamcn in comparationc ad unmt^m plus maioratur , fcdpottus minorantur. ifta (atis pa-! tcncincelligentf. Ad argumcnca j»cct folutf o* Q_uaeftio xi^. Aphor. tx. VTRVM IndigcandooporccacfumercindfcatfO ncm ab his duobus.f.a morbo 3c uf rcute. Argui t mul tiplicitcr q> non . Primo.indicatio fumpta a uirtutcfuf ficft.crgo d:c .cofttjucntia nota ct antcccdespatct,quia aut uf rtus cft fortis,<5^ fic diaeca cft actenuanda. vd uir tus cft debilis ,<S: kc ingroflanda. Sccundo nota opor^ tcc fumcrc indicationcm a uirtute proptcr ingrofTare nec propter fubtiliarc diaetam .igitur nullo modo. Non, proptcr fubriiiarc, quia uirtus dcbilitatur propccrfub- tiliarc.Nec pj> fr^roflarc , quia augetur morbus .f<^ ncc uirtuse dcbilicada,ncc morbus augedus^crgo ctc. AdoppofitumeftAphor. NotauteftdiAufnquac ftionc q» uirtus potcft dict fortifiicart aut dcHIf tari du* plicitcr,aut in compararioncad morbum,autabfbIute. Eodem modo diftingucndo dc morbo.f.<^potcft auge- Vtrtus riautdiminuti duplidtcr Prima conclufio. In ordina ^q^ f^r do df xtam non debem us confidcrarc ut rtutem abiblu- aficari teautmorbumabfolute.Pacccquiatuncfcmpcr debe aut dc- remus uti dtf ta groffa aut tcnut irima,quia'fumcndo t n bilitari dicationcm a uirtutc ipfa debcc cfTc grofla.fed a morlK> ^^pfr^ oportctfubcrahcrcmaximc. Sccundaconduilo. Saa per oporccc ufrtuccna c6 fidcrarein copar^onc admor bum .Ex quo fcquicur c^ opor tcc fftas duas indf cacfone habcrc. Tcrcia condufio. Q^uamuisper ccnue ud te- nuiffimam diaetam ordinatam uirtusfiat abfblucc dcbt lfor,icoparacfoe tiiadmorbu eflFfcitforccor. Q^uar ta codufio. Q_ uzuis g digtam groi&m debitcexhtbita fiat morbus abfolutc mator q^ iicrct cum taiui , m co- parationc tamcn ad ui rtutcm fit dcMior» Adargumenta patec fdutio, Qji^&io. siiri. Aphor. x. V 1' R V M iEgrotantcs i n fiatu ud parum ante ftacum fintmagis tcnutter di^candt ^tn prindpia ud augmcnto notabilitcr prfccdcntc 3C in principio finc grolTius reficiendi qp uerfus itatum . Ecargui cur mul- tfplfdccr<j>non. Primofic.tnprindpiouirtuscftma- gis intcta digcftiont &.occupata q^ in ftatu.igitur <&:c. afTumptum arguitur,quiatuncmatcria forttus rciifti c digcftiont .crgo oportcc forti us opcrari naturam ad dt- gercndum f|^am.<^ pcr confequcns «S::c . Sccundo i fta t u segritudinis immatcrialis c& aegrotans inagis rcfidc dus.igi cur ^iic.alTumpcum probatur,quf a tunc nulla c caufaaquafumaturindicaaodc fubtili digtacum non fitin ca matcrt a drcaquam dfrigcndac^rtc:«:uirtutc occupari ,tunc camcn cxfice caufa forciccr ioMcaMKoh^ lationcm dbi 3c cft.f. vircutis rcfoiuti o maior igf t <&:c . Tcr rio ftantc i n pr indj^o morbi rcploi onc fufiFoGui'- ua ucl ui rturis uaide oK>refi[fuamorbo chronic» cxiitc conucni t a prindpio uri di aeca m^is ccn ui quam in fta tuuclucrfusftacum.fgfcur<5i:c. pacct confcquenria<Si alTumptum fntcliigcnri . Et coili gitur dc mcntc Auice . prima quarri .tra,2 .ca.dc cura phlcgmariac. vW|>rius ftibtiliatrcgfme<&:poftingrofTacipfum.<S^cap.dccu- raquartanae.<Sicap.dccurafangufncac. Q^uarto ate - porc nuUa fumitiurindfcatio df aetae ordfnandae.igit etc. patctconfcqucntfaa:afTiimptumcolligitur.3.<S:.5.dc _ ingcntofa. Q^uintoad prindpalc arguitur auc^orita C^.ult. ribus. Pritno Auf . I O tcrcf .traA.^. cap. dc plcurcfi. quando cft copiafpuriXquando eft in ftac u oportet in grofiare diactam . Ec fccundo rcgtminis acutorum qua-r Cz.^6 do cft plus digcftionisipfi Yuntmagf s rcfidcndi . 3C dc Ca,^^ hoc fatK patcc ad fincm . Itcm. 1 1 . tacrapeu . i n procelTu fcbrium compcric uinum. Et in, 1 2 . i n proccfTu docec cxhi^iere c«u:nc5 tefttculorum galiorii dCc, Sexto^ua Digitized by Google f;;i Q^VAESTIONES' ggritudmc a prindpfo incogmta conucJiicfis cftfubti- liatioregtminis.igt t&c .patet confcqucntia&: afsuptu colIigiturprimaquarti.cap.decibatfOJic fcbricitantfu. Aufce . & cap .dc cura putridar um in generali . Itcm in para- chmaftica cconcraproccdicur » Ad oppoiitum eft Hippo.primo apho.aphor. I o , Et Auice* GaF.incomento.illiusapho. Q^uibuscrgo continuis. EtAuic.l .canon.fcn.quartaprimo.cap» Etprima,4. cap.de cibationcfcbricitantium. _ In iftaqugftionc primoprsmittcndafuntqufdam.p ambuIa.Sccundo cft rcfpondcndum adqugfitum. Pri mo prgmittcndum eft in quaeftionc efTe principale fcr- moncm de morbis matcrialibus.de talibus.n. loquitu^ Hippo .in apho.<5<: non de immatcrialibus. Secundo p mittcndum effcq» aliquando mcdtco cognitus cft ftatus f gritudims diftindae ab ali)s teporibus,fic <j> habct con f cAuram cartf ucritati proj^quam dc diftantia ct pro pinquitatcftatus,5Cquandoc^non. Exemplumprimi» iicut frcqucntcr in terciana . Excmplum fecuadi .fi- Cibatio cutinphlegmaticafrequcntcraducnit. Tcrtioprfmit triplex tcndum iuxtamcntcm aucflorum tripliccm clTc cibatio nem .quasdam eft rcgularis fiue ele Aiua .qugdam cft ir regularis fiuc coada. 6c quaedam tcntaciua. IntcUigo autcm pcr rcgularem fllam quam fpontc fccundum ca- nones cligitmcdicus nullaforti indicationeipfum pro- mouentead oppofitum 5 ficut uirtutc cxiftcntcforti 5C morbo acuco <j tcnuis exhibeatur dif ta. Econtra aute appcllo coadtamquam fpontecligitmedicus aegrotanti aliquod nocumcntum notabilc inf crendo ut maius eui- tet,<S; cxiftentc aliqua forti i ndicationc ad oppofituum mcdicumpromoucntc,ficutq^inftatu fgritudimspc- racutcexhibcaturdigta groffa diccmusciTc cibationc coadiam.adhanc.n.fequitur notabile nocumentum ut inflammatio,(S: augmcntatfomorbi,utmaius pericu- lum.f.cafus uirtutis cuitctur,&eftforrisindicacio ad oppoiitum.f.peracuitasmorbi.EccolIigicurhicmodus loquendi exphilofopho.j .cthi.tradt.de uoluntario.ca, de operacionibus mixtis cx uoIuntario><S;: inuoluntario ut patet deproi)acntcmcrces in mari.illc aclus.n. dicic partim uolunturius Sc partim inuoluntarius.Per digta autem tcntatiuam intclligo diaetam corpori aegrotaniis cxhibitam,utmorbu s aut difpofitio morbi innotefcat , ficuteiin cuius ftiomacho cibus acetofatur docet GaF. primointcrforumcai4.cxhfbcrc mel Scdhos ineptos acetofari ad cognofcendum an cx difpofitione ftomachi ud ciloi proucniat acetofatio iam dicta. Q_uarto prin dpalitcr praemittcndum titulum quaeftionis intelUgi pofte tam i aegricudinibus matcrialibus maccriam refer uantfbusq^ non referuantibus.<Sc cam de ftatu «Ss: priu- cipio accidentiu qp quo ad digcftione materiac. Q^uantumadfccundum primo uidebiturdemate- rialibus rcfcruantibus. Sccundo denon rcfcruantibus maccria habcntibus ftatii rcmotum,aut non multu ^ pinquum,dequibus f n qufftionc eftfcrmo. Q_uantumfgituradprimam partcmhuius fccundi prindpalisfinthgconclufiones, Primaconclufio. la morbisrcfcruantibus matcriam ad unicam expulfio- ncm criticam dcbitam tcmporu morbi cognitione ftau tc,debetmcdicusinprincf{Mo uti diaetagroiTiori ^uir- fus ucro ftatum ipfam attcnuandoproccdere rcgularit Q^^ diaetando.H^c condufio uidctur dc me tc Hip* in apho . Auice. * ^'^ GaF.in c6mcn.(5t: Auice.in lods allcgatis.Et pcr fuadctratione.qafieut pugna uirtutis cftfortior &c. " ' ita uirtus min us cft diucrtcnda Sc dho occupanda. fcd in ggritudinibus iam diSUs ficut plus ad fiatum procc- ditur fic eft pugna uirtutis con tra matcriam fortior. igi ^- tur&c.patetconfcqucntiacumantcccdentc. Exiftofe quitur <^ femper indicatione fumpta a ufrtutc conftan- te&morboincomparationeadfiatum debemus uer- fusftatumprocedercfubtiliand). Sccunda conclufio. lic?iiafitmcafu,taincacoadc&irrfgulariterdi|t^ Arifto, Gan PA R T I, 1* do couucfitcns cft in fiatu morbi groffi us qp antc ftatu* Dictg fgrotantcmcibare.HgccondufiopacccinmuItiscafi- groflg bus.Primus eft ubi cimeacur uircucis cafus, 3C colligic neccffa^ incomen.Secunduscafuseft ubificcorpusparatiiare- rif ca — : facftioni uel exiccacioni propccr quod cimeacur cafus in fus tri- : hecicam,qucm cafum colligere poteris prtma quarti.ca plicir» . pit.de cibatione febricitatium cum pluribus alijs . Ter tiuscafuseftubiinprincipioeiret mulca ^cicasmace- ri2,propcer quod eirec maior fufpicatio de fuflfocationc fubita ^ dc cafu uirtucis auc augmcnK» morbi, fi grof- fadigca taliccr daretur ufq? ad proceiTum ftatus. Ec ge- ncralitcr ubi cunc^ f ueric aliqua caufa forcius iadicans de attenuando q^ indicec diilantia ftacus ingroifacione : dietf. Tcrcia condufiocfthec. C^ ctiam in cafu dc digta tencatiualicec in principio morbi diuturni magis q^ in ftacu digcam actenuaie. Patec ubi medicus igno- retegritudinemjtunc eaim. licct attenuando aliquod fc quaturnocuraentum,ma{uscamenfequicuriuuamen- << tum.quiaperfubtiliationcm manifcftabicurmagnapu gna uirtutis contra matcriam dc econuerlb , unde mani fcftiora fiunc morbi propria accidentia 3c ex confcqucn tt innotefcit morbus medico ,quaremelius cotra ipfum proccdcrcpoterit medicus. Hanc conclufionem uoluit Auice .loco alleg.dum inquicEt cum ignoraueris cgri AuicS^ tudincm tuncfubtiliarcgime . Q^uarta coclufio quap fequitur cx ifta condufionetertia. Vbi ftatusdiftantia aut morbi confiftentia f uerit medico ignota licitu cft mcdico uerfus fiiatum di^cam magts ^ in principio in- groiTaudoprocedere.Patecincaufuubimedicusinpri , cipiocredideritftatumfuturumefrcin.y.uelin.i l.^ pteraccidentiuminceniionem &ordfnauic disetam in" v prindpio ac ii in die cali itacus adaeniirec. deinde prop^ macericinobedienciaai^aut uirtucispigritiam percipit ftacum eiTemulcodtftaciorem, quia.f. tardius hsecma teria mouebicur in cafu iftojicec poftea per tempusdiae: tam ingroiTando procedsre.hoc aucem frequenter con- tingit.vhi maceriafaciesfebrem fucritmultum diffor- mis 6c contingat prius fubtikm poftea autem groiTarti moueriad pucredinem. Q_uancuni ad fecundam partcm huius fecuadi prin-, cipalisfuntnotataaccondufioncs. Primo notandum, q>inmorbisnon referuantibus<^c.temporaquo addi- gcftionera macerif 6c quo ad accidentia contra fein ui-» ce diftincla no coincidiit,ut dedaracii fuit in pleurefi. cuiusprincipiii digonis icludit pricipiu augmecii fl:atii <Si;.gtemdecIinacionisaccidenaii. Seciidonocandiie,q» in calibus ut in pleurcfi poiTumus coparare quantii ad «iaetam eisdebicam.Primoprincipiumdigeftionis fia- tuidfgeftionismaterig. Sccundo principium acciden- tiumfiratui accidcntium .Tertioprincipiumaccidcn- tium.ftatuidigeftionis. Q_uartoprincipium digeftio- nisftacuiaccidencfum.Etiuxtahocfequuncuriftgco- dufiones. PrimaconcIufio.Rcgulariccrdifcando,qa f.fumpta indicationc a morbo 6c uircuce forci in rFonc adftatumin principio , aquoaddigeftionem materig dcbet eiTc digta magis tcn uis 6c ia libt u gr olTior . Pro- baturquiainprincipioftatmultomaior rcplctio cum fguitatc acddentium,fn ftatu uero econtra, ut paccc ex di<ftis,igitur<S;;c.patct confequentia cum antecedcnte. , Sccundacondufio.Comparandoprincipium accidcu tiumftatuiaccidcntium,ubi ftacustantum fuerit di- ftans(^necelTanufitintcmporibushisgraduaredigta« fubtilior digta in ftatu competit,in pri ncipiouero grof fior. Pacec quia fortfpr cft pugna in ftacu &rnaior acci denciumfguftas.igitur<&:c. Tertiacondufio.Inprin, cipioaccidcntium compctit diaecafubcilior q^in ftacu digefiaonis. Probacur,quia tunc uirtus eft magis occu pata 6c cft timor dc augmcnto morbf .fed in flratu dige- ftfonis non cft ita cum fit quafi in ultimo dedinationi^ accidcntiumigicur<S!:c. Q_uartaconclufio. compar^ dopriQcipiuo) digcf^onis ftgtui ^a^i^fiuvm in aliqu^ paru Digitized by Google A P H O R* psuete «itjsgfoffroriS^ «n aliqua f guc gro/Ta uel fubtflis dcbctur digta. Pat«,qufa princip^um digcftionis inclu dit princfpium augnacntum 8c fta|:uni accidcnti um.fcd in principio accidentiumdct>ctur|;rofrior q^ in ifto toto principio <5^ in ftatu ita fubtilis,uf patet.igtt <S;^c . Adargument?pr.iadpaliarefpondctur. Ad primu dicitur negaftdoaflfumptum • E t dicitur ultcrius <}> licct matcriain principio plus rcfiftat>minus tamcn in mem bra cius malifiam impri«?ii>quare nonjtantum promo- ^gfltu , uctur uirtusjcontramateriam. igctur<5i:.c. Ad fccun- dinispa dumdidturhiceflrefcrmoncm dcmatcrialibus.Q^uid jrachraa autem dc immatcrialibus fit ^icedum patcbit afs. Ad ^c^ fta tcrtium pcr unam concluiioncm fupcrius pofitam pa- ws ^^ tct qualitcr fit rcfpondcniium. Eodem modo ad quar- iitmcdi tmjj guiritum ^fcxtum. de cpachmaftica ucro diccrc co igno poffum primo c^ cft aegritudo. cuius ftatus cft medico f^** non cognitus,proptcr breuitatcm . vndc fi cognofcercc aliterciretproccdS.dum.Vclalitcracmcliusdicitur^co ccdoad quod deducit argumcntum, 8C quod quaeftio tntcllcAa.cftdcmorbis habcntibus ftatumrcmotum iiotabiliter,quaIitcr no e perauchmaftica.Etiniftisno ^cadit graduatto dists.igitur SCc^ iQ^ucEftio- XV. Aphor. x. VTRVM Inmorbishabcntibusftatumrcmo- tumfitinprindpiodanda di|tagroffior,inftatu uero fubtiiior. Arguiturmulriplicitcr^ijon. Primoin^ ccffu eft utrtus continuc dcbtlior cp in prineipio. .crgo i diget continue rcftaurationcijiaiori .confequentia uid? tur tcnere, quiafccundum fortitudincm uel dcbilitate wirtutis fumitur indicatio^nfubtiliando ueltngrouaii- do diaEtam.d^affumptum patetdc fc. Secundo in prin cipioeftuirtusmagisintcntadigeftioniq^in al^ .t^m- poribus.igitur ipfa cftnjinus impedienda.confequenaa patct cx diAis.6^antcccdenspatet,quiaplusin princi- piorefiftit digcftioni materia q^ in proceiTu.igitur plup occupatur uirtus in digeftione. Tertio in ftatu pleur? iis cft ingroiTanda digtarefpeobu principg.ergo 8Cf* co fequcntiatcnet(S:antecedenspatet.Primo quia acddc tiafuntrcmiiriora,cum uirtus fitiam proparte degra- iiatajquia pars materiae euacuara eft cum fit dc morbis nonrcfcruantibu^.igitur&c.Icem hocidem ponitur» primo rcgiminis acutor um.in rex.co ,z^.8c Auice .3. Tra.^, fcn.io. Q,uartoin ftatu .morbiimmaterialis noeft iCap ♦* ♦ fubtilianda diaeta rerpccftu princip^ .igitur 8Cc. confc- qucntia nota.d: altumptii probatur^guia in ftatu mor bi immatcrialis f ft uirtus plurimum refoluta,^^ no cil: intcnta digcftioni,proptcr quod fit cibus minorandus, igitur pro tunc cft digta ingroifanda r cfpecSu princip^. confequcntia tcnct de fc. Q_uinto in ftatu quiefcit uir- tusnaturajis.fgitur pro tunc poteft dbum .mclius im- mutatcc^ in principio aflumptum dedi;Au.mcft fupra, , ., cumtuncfitdigcftiocomplcta. Itcm^n dolorecapitis Hwce i prima tcrt^ docct Auice • a prmdpio fu]baliare digtam . Et prima quarti cap . de cura pvitridaru in gcncraii . Cu ignoras aegritudincm tunc fubtilia rcgimcn. Ad oppofitum cft aphorifm us dccim u?. In ifU quaeftionc crun|:quatuor articulf .In primo p mittcntur qu|dam difti^iiones 8C fupppfitiones. In fe- cundo uidebitur qualitcr fitordinandadiactai nmorbis immatcrialibus in groiTitic 8c fubtiliarc.ln tcrrio uidc bitur qualitcr ^tordinanda di|ta in inorbis matcriali- i>usnonfcruauQtibusmatcriamadunicapi criricam cx pulfionem . In quarto qualitcr i n rcfcruantibus.iS: totii hoc fumendo indicarionem a temporibus mor bi fimul cum uirtuce. Q^uantun? ad primum ponentur diftin Aioncs fup- I pofirioncs&condufiones. Prima diilindio» quidam cftmorbusmaterialis,<SCquidam immatcrialis, utriiq^ patct. Secundadiftindiio.quidam cftfcruans matcria adunicamcxpulfioncmj&quidam non. Tcrtiadifti ^Or Duplidtcrpoteftdidaliqua dixjt» grofitoral^ tt I P P o. 119 Vclquiacibuscxhibitusin una cibatjoiic excedic ct- Jbum altcrius abationis cgtcris paribus. V cl quiain te porsq^Q pcr unam digtam fit unica abatio pcr ^ia di» fsm ^unf plurcsdbauoncs quae omncs fimul fumptac jplusreftaurant ^ illa folaquantuncunc^ illafola fit ma lorqpaliquaiJlarnm. Exemplafarispatcnt. Q_uara diftindio.Jnquacftionc poiTumusciWJparareprindpf- ium accidenti^fi^atui acdderium,autprindpiu adio nis uirtutis in matpriam ftatui zdihnis uirtutisin matc riam,aut principiumaccidcntium ftatui digcftionis&: jccontra.Et ficdiftingu.cndumcftdcalQS teporibusccc» Q^ufnpidiftin(rtio.Q_uaedacftr^ulariscura,d:quac jdamirrcguIarisa:omnHiocoa<aa. Prima fuppofitio. ^^ jQ_uihbetmorbusnaturaIisi3efcin.dfacdc dbifubtra- o«pI« xftfon.c.Patct,quiain(4[at4cfui rcmotioncquf fit pcr matcriaercfoJutionem.cr^ojSi^c- JSccunda fuf^firio. fcmpcr jiirtus indicatdc cibioblarione.Patccquia tn- idicat de fui coferuarionc qu-g fi pcr rcftaurarioncm a ci jbo. Tcrria £i}ppo&pio. Q^uanto uircuscftfortbr tan- po potcftmaiorcm quanritafcm djbi perfccle immuta- XCC5tcrisparibus.<5k:*co|Tai5uatocftdcbilior. Q,uar ^ fuppo{itio.Q_uanto morbus matqrialiscft maior cg ^crisparibus,taptoindicatdcfubtflioridis£a.Ethpf:in ;:e]ligtturinmorbtstam pcracurisqjnon pjcracuri^.Ex quo fcauicur !^ in quolibet morbo matcriali funt duf in .dicatioACS(^pofice,quarum unafumitur auirtute.aji3 uero fumitur amorbo. Q_uantumadfccundumfintiftfcondufioncs. Pri macondufio. In prindpio.morbiimmatcrialis groflfor diaeta compettt ^ in augmento ud fiatu ucl dccliiiatio- ne pro unica cibatione. Probatur codufio fic.quia tiic uirtuseftforrior qp inaliquoaliorum tempor um.igic ia una djbarione m^orem quanritatem dbi fuSidat im mutare.confequcnria 8C aifumptum de fcnota func» Et debet ifla condufio inceUi^i ficgtera fint paria. .Eecunda condufio . Cbmperit plurics afierrc dbum in ftatu augmcnto 8c dcdinarionc morjWmimaterialis quam fn prindpio ", Patec ,' quiatunc uircusco quod 4cbflisflaultu rcfpc<ftu prindp^ <^ct naftaurarionc inul ja.fcd hoc non {x>tcft ficri per multum c^dtztetn ctbi fi- mul cxhibttam,cum uirtus debtjts non fit fuffidensim m utare.igitur S^c .conCequentia nota eft, 8c antccedes patet dc fc . Tcrtia conclufio .Totalis ^ricas dhi exhi- btriin dic.naturalidcbeteirc maiorin augmento fi^tu ^dcdiflatione<^inprincipiomorbi i.mmaterialts. Pa tet,quia tunc uirtus cft debilior igitur tunc indigct rc- ftauraj;iopcmaiori.fed hoc nonfitnifi prsebendo quan- ritatan diurnam nutrinepri maiorcm qu$ no potcft in unica uicc ofFcrri . ideo 8cc» Q_uantumadtcrriumfinch|condufion«. Prima conclufioxComparando principium acddcnrium ftatui acddcncium in morbis maccrialibu? non riifcruanri- bus <S(:c,groirior disca compcric in prindpio c^ in aug- mcnco uelftacu,Probacur,quiacuncuirtuscft forrior igicur quancum ad unicam dl^rionem maiorcm quan ticacemnutrimcnti potmc «nmutare,& cum hoc e uir tusminusoccupatadigcfiaoni &pugnae concra mate- riam morbi,^ in procciTu crir igi tur non egct taca fub tra<3:ionedbi<^ta inproceifu. c<fiifequcncia ^^totum aiTumptu patenj:. 3ci:unda condufio. In ctTdem mor- bis comparan^ prindptfumacflionts uirturisfiuc digc ftaonisiiaatcrif adaugmcntum uel ilatum digeftioais materif,isagi§tcnuisdiscacompericfn principio <^in augmcnco ucl ftaca.Paccc,quiain pr incipfo,quo ad^- geflaoncm induduncur cria ccmpora quo ad acddenria fdlicecprindpium augmecum 8c flacus,ucpacec 1 plcu jrcfi.fcdcompcric cuncdif ca m^s ccnuis q^poft , quia fubfcq^ituracddenriumdcdinatio.igicur 8C$* confc- qucncia cft noca 8c tocum aiTumptum l«cec. T^rcta ficMidufio.Scquf cur^ comparand» prindpiVoi ac#3cn limaftatttf <Ugdi;ioius disa ma^is ttauis ^ooapedc m Digitized by Google q.VAESTI^N^S ■prindpiiiSc in ftatu ^ m aagmeco groflibf.Pj-obafeuf , quia tuuc utrtus eft magts occupata.<Si: cft timor dc aug tne to morbi .fcd in ftatu digeftionis non eft:, ita*cum fit quafi in ultimo declinationis accidentium. quarc SCc, Q^uarta conclufio.In cifdem comparado principium digeftronisftatuiaccidetinm , in aliqua partcprincipg compcdt digta magis groila q^ in ftatu ucl augme to ac cidentium dC tn aliqua aequc fubtilis. Patct, quia prind pium digeftfonis in calibusincludit in fc principiu aug mcntum SC ftatum aeddcntium & ficfequitur condu- fio utpatct.Ethgcomniadcbcnt imclligiincurarcgu- lari,non autcm tcntauua uclco^da. Q^uantum ad quartum arciculum £fnt h^condufio ~ tics. Primaconclufto.Inmorbismatcrialibusrcfcrua tibusmatcrf am ad unicam cxpulftonem 6C non habcn- tibusftatummultum prolixum competitin prmcipio iJigtagroiriorabfoIutc^inaugmetouclftatu.Probac pro utprobatg funt prf ccdcnccs 6Cc» Sccunda condu- llo.In habentibus ftatum uaidc prolisum j utquarta- iia&^c.qu^Iibctcibatioftatusuelaugmcnti dcbet e£fe fiiinor qp cibatio principg . Patct , quia tuc cft uirtus dc l>ilior q^ in principio,<&: magis occupatur drca digeftio 3ncm.igitur <&;c. TcrtiacocIufio.Totafummacibiex liibedi in dic naturaliinftatu talium morborum debct €li"c maioris qptitatis qp tota fumma cxhibendi in princi pio in sequali tcmpore.Patecquiatunc cft uirtusdebi- lior 3c refolutio maior Sc ftatus ualdc prolixus. igitur vcrifimilc cft <5> tunciint cibationes magis frcquentcs ^inminoriquantitatc cxhibcndae, Q_uarta condu"- iio.In morbis pcrperacutisnon ^ft aliquis talis ordo ob- Tcruadus.Patct^qain aliquibusapricipioufcjsad ftatu <3ebemusuti^^tatcnuiirima,crgo<S^c. Nifi ucllcmua ^icerctenuiirimamcircmagis tcnucmin augmcntoSf ilatu ^ in principio, ut fupra alias diccbatur. Et nota <j»h|comniadcbcntintcIhgiin cura regulari non autc ifoacla ttcl tcntatiua.In his enim oppoiitum contingic, Ec de his non intcllcxitapho. Adargumcntaprindpaliarefjjondctur. Adprimum ^dturncgandoconfcquentiam.licct.n.fituirtus conti nue debilior , itidigct tamen ut minus diucrtatur a pu> gna 3c hoc in ftatu accidcntium 6c augmento . Ad fe- <:undumdicitur ncgan<3oantecedcns. <5^adprobatioBc iimilitcr didtur negando antccedcusjquia adhuc in ip- fa non cft ita praua matcria ficut in procelTujquarc licct ^ t magna quantitas in principio,non cft tamcn in prin ^if«ofic irritaosuirtutcm. Adtcrtium <ifcitur q>iliud €ft ucrum,fcd illc non cft ftatus accidentium,fc4cft ita tusquoaddigcftioncm raaterig,quia lam prgceftlic fta- lusaccidentium .Et fic proccdunt au<florcs Auiccn. Sc GaF. Adquartum patct quid fit<3iccndum cxdi<ftisin quf ftione in.3 .arti . Ad quintum dicitur q» in ftatu qe ifcit uircusnaturaIisadigcrcn<i>.<5<:hocin ftatu quo ad digciyoncm. Adultimasduasdiciturcjrpropofitiocft iicra dc cura tcntati ua . Vbi tamcn aegritudo eiTcc co«- gnita Botitia fpedaIi,non dcbct ficfubtiliari > quia uir- icus debilitarctur. Q^uaeftio. xvi. Aphor. xi. yiRVM Liccatmcdicoexhibercdbuminpa- ^oxifmo. AdpartanafRrmatiuam arguitur multipli ptter. Primo,licctinpaxifmisfefubintrantibus,utpa jpet. SfcudohoccompetitinfyncopaJibus. Tcrtio.hoc compccit in pa r oxifmo fcque tc maxim um r<fol utK>ne , puta euacuatione fanguinisproptcr qua uirtusfitmul- cuoidel^Iicata. Q_uarto|nfcbrccondufacompctit d hm6c in continija. fed quglibct pars conrin uc cseteris |>aribuseft dctcrior quam intarpolata, igitur compc- cit in intcrpolata. " PppofitumpQnitapho.il. Primonota nocumeta Cm^ ^«S ftquuntur cx dbationc in paroxifmo qug no fcquc ^u|4qc *«*^tutfifxhibcreturdbushoraquietis. Secundono- ^»^^^^4&im^inptQpQUts>Sa^^ak(i&6ccok<^tai4 PART I. li Tcfdfotiotaq^quidam funtparoxifmi i nter quos ndti eaditqui^m^ia.i^ pcr priuationcm caufg coniuncS:^, utfunt fc fubintrantes,qu!damoppofitomodo fc ha^ bcnt. Primacondufio.ReguIariteropcrando in parb xifmo intcr quem <S^fequcntem cadit quics no cftcibus exhibcndus.Patet,quia cxifto fcquuntur nocumcnta, fuperiustacfta. Secundaconclufio.Incuracoa<flaIicct Patct ut uirtutc no confencietc,autcu no cft quics mc dia>aut ^gg obuiare ahcui malo acdde ti ficut fyncopf» Ad argumenta patet folutio. Q useftio xvi). Aphor. xjL VI R V M Deterius fit ggrotantem in principio parosafmicibarcqpinaliquoalio teraporc. Arguitur multiplicitcr q^ non . Primo quia in principio paroxif- mi calor naturalis eft uigorofior,qiua magis unitus cft <&: uirtus unita fortior eft feipfa difpfa tS::c .d: ^a nondtt fibi aducnit rcfoIutio>ficut 1 itatu ec augmeto AgiiSCc^ Sccundo in principio uniuerfali cSuenicntius eii ciba requam in aliquo alio tcmporc.igitur <S^c.aiTumptum fupra habitum cft,<S!: confequentiauidctur tcncre,cum cadem uideatur habitudo principi) particularcs ad fta- tum particularem, 6c uniuerfalisad uniuerfalem. igi*' tur <S^c- Confirmatur.ponendo for .fcbrire febrc cho- lerica durabili prgcifc pcr tcmpus unius paroxifmi. «SC in codem adfalutem tcrminabili ficc^ principium uni-* ucrfale fit in prindpio paroxifmi augmcntumin augoie to.Sciic deinceps.Et arguitur tunc.minus mala hora d bandi fortcm in cafuifto eft tempusprincipi) uniuerfa-^ lisjfalccm comparationeaugmenti<&:ftatus-fcd eadem cfthoraprincip^ uniuerfahs(Si:particuIaris.igiturd:c. Tcrtioinftatueftuirtuscontramateriammagis oc- cupata,fiunt ctiam accidentia prauiora crgo protiic e uirtusminuscibooccupanda.tenecconfequentiacxfu-. pradid:is.<S^ airumpxum jjacetjquia tuc caJor prfter na; turam eft intenfior <S;: fortiusin membra imprimes, Ec conigituridemderaentcAuicquartoprima.cap.de ct _ ,, bationcfcbricitantium.adnnera. Q_ uarca per cibum AufC< exhibitum in prin cipio augentur accidentia princip^, SCper cibum cxhibitumin ftatuaugentur accideciafta tus.feddeteriora funtacddentiaftacusquam principij» igitur <S;:c. Q^uinco deterius eft aegrotantem Cibare ini augmcnto.igitur &rc,airumptum arguitur>quiaaug- mentum comunicatquo ad eius accidentia cumprinci J . - pio & ftacu, ut coUigitur quarro prima.c.ck fignis hora *^^*l^ rum febrium.igitur exhibito cibo in augmento augen tur accidentia ftatus <S:princip^.f€ddeteriu£cft accide tia prindpi) Sc ilatus a ugcri q^ principi) tantu igit <S:c, • Adoppofitiicftaucftoritas.GaJf.primoregimrsacu-r /-^ f . torum comcn.45 . £t arguitur rationc,quia nocume *^^^* tumprinap^ communicatur omnibus alijs tcmpori"*' bus,plura ctiam fcquuntur talianocumcntajUt dcclara bicurinfra.fgitur<S;:c. . In qugftionc crunt duoartic uli. In pri mo rciponde- ' " ' bitur ad quf ficum.In fccundo uidebicur.cuius tcmpQ- ris paroxifmi fint acdckncia detcriora. Q^uantum a4 primum c^gamprimo communem modumrcfponden diadqusficum.Secundo tangam qucncJamalium mo- dumprobabilem rcfpondendi, Primo prgmitto hane fuppofitioncm.Inprindpio paroxifmi calorad iteriora retrahitur fubduditur Sc a materia fuffocatur. Etia augmenco cxpacSicur,<S:: fupra materiam manifefle fub tili£er<3^conuercicur,licet non fit totuscxpanfus. Et in ftatu paroxifmi cocalitcr ad exttacxpanfus eftfimulca uaporibus materiae pucrcfcencK. In declinacione uero uapores func rcfoluti,d: calor ucrfus nacuralem cempe riemduclus.ExquofequicurprimodiTpoficionem prl dpij cifecancrariamcifpaficioncmftatus. Sccundo fc-^ quiturdifpofitioncmaugmcnci quodammodo clTc pce parcidpacioncm mcdiam intcr difpofitioncm ftatus <S<; jdifpofitioni prindpi) .patctfacis intcHigcn ti. Sccixdo pi im«|;o iftain fiq^p3tt«o^««l »Tanpoj:? dedinatibni&paf XQii£m Digitized by Google A P H O R. busprincipi^. Patet, qutatn pr,iiidpfo calor eftinterius jCul)mcrfus& putridi u4ppr.cs pUiriipf in dcclinationc Pafosx aicrocxhalarunttotalitcr.iquarcd^c. TcrtioprgiMit- fctti acd ito. Accidcnda paroxifoii £orc duplicia , quaedam copfc» des d u- ,<qucntia uirtutis opprcflriQnem Sc aggrauattonem a ma plcx. tcria.6^quf dam confcqucntia ipfius refolutK>nem con fcqucntcm iniprciripnen>,quam facip caliditasprg tcr na turam in mcmbris. Prima condufio. Acddcntia conff qucntia refolutioncm uirtuii^d^CyfuntinftatudctCf* 3riora.PatetjqufatunccaIorprgternaturaeft intcnfior ^ magis refolutiuus . igitur &c . patct confequcncia ^ afTumptun^iintelligenti dCc, Sccpnda coclufio. Ac cidcntia confcqijffntia opprelTionem uirtutis fortiora iunt in principio. Patctcum materia fitanaplior groiTi-^ orfrigidior&:c. Tertiam conclufioncm ponuht qui- dam probaj3ilitcr^AbfoIutcde.tcriora funt caeteris parr- Isus accidcntia p.rincipfj ^ acci^entia ftatus. Perfuadc- «ur Rc, Pcius cft uir tutem ut in pluribus fic opprimi.igi turd:c.Itcmaccidendaprincipf)(5<: dcclinationis fiint cxtremaliter oppofita. fed acctdentia dcclinationis funt omnibusacddentibus oranium aliorum temporum rc- iniJ[riora.igitur<S;accidcndaprincipi) funtdcteriora 8C pelTima . I tcm ut plurim upi patct aegrotan tcm magis in pdncipio ^ in ftatu infcftari Sc pcr turbart.Itcm ;p ifto cxpreifc utdctur mens Gaf. primo regirainisacutorum comen.allcg. Exiftacondufionefequitur<jinalicu- ius raorbip.riucipio uniuerfali accidcntia funt detcrio- ra<^infta.tu.uniucrfaltacct4eatium «iufdcm ut infc- hxc terminabilipcr unuparoxifmu.Ncc hoc e incouc- 3iiens dc acddentibus confequentibus opprciTioncm fi- iic aggraua.tion€m,non autcm imprcifionem caloris>ut alias taclum .«ft. Q^uarta condu fio fcquitur . Poft fia- tum detcrior horacii augmentumd: ultimo declinaiip hoc patec &tis. S<d arguttur q> llatus no fit detcrior hp xaaugmcnico,quta fi fic fequeretur <$fiet:^et tranijcus de «xtremp adcxcrcmuni finc medio.confequens cfl falfii 6s:argu.i.tur confequcntia.Ponendo.a.cile tnfians tcr- minatiuumprincipguerfusaugmentum. Et quaeritur utrum tunc fit deterior hora q^ ftatus uel mtnus praua» iiprimumhabcturpropoiitum.fi fecundum 8c tmmc- diateance hoccratprauior ftatu,quia eratprincipium, igitur 8Cc. lc e in tcr gradu malitiae pri cipi) 8C gradii ma litfg ftatus mediat malitia augmenti.quarc maiorcit maittia augmend malitiailatus<&:minor malitiaprin <ipg. fed non potelt fieri faltus 8Cc. tgit 8Cc, Proifto oporcccdicf udno totu pracipiii circdeccriusftatu, qa f.pars dustcrminata ad augmcntum. vel oportetdiccrc fion totiiaugmentumeiTe minus malum i^tu , quia.f. pars dusaliqua ad pri ndpi um terminata eft dcterior. Egp autcm ad quailioncm alitcr refpondcrc confu c- wf . Prf>no praeinittcndo<}»£natcriapcccans febrcm pa roxf fmalem faciens cft aliquando .multae groiTidci 8c q^ dtatis <Si: pauc j inftammabilitatis.^!: quando^ ccontra fc habetj^^uiawultuin fnflammabiliscfb<S:M)tilis ual dciSCnon quatitatis.inultae,utmaterfa ualdeacuta. Sc cundpprxnmtcndumq» uirtutisopprcirio confcquitur in uldtu.^ncm (St^groiri dem ipfi us matcri ae opprimen- ds&grauantis.udfufFocantis.rcfoiudo uero maximc confcquiturintcnfionccaliditatisproeter naturam ipfi- Xismtuxtix refolucnds.Etiuxta.hocinfcrpaliquas con- duilopcs. Prima condufio. PolTibtlc eft acddcnda prindp^ forcabfol utc dcteriora accidejttbus iiatus. Pro baturjqufapoiTibilccft materfam talisefic difpofido- n^,4icfpfa fitmagfsnoduaaggrauando&:opprfmcndo ,<3^rcfoluendo ut matcria antcccdentc multa 8c groiTa 4e difiidlf inflamniabfli, ut phlegm adcf f rigus ualdc lac i&tin pri ndpi o,& in ftacu parum .in quo cafu magistf- mctur aegrocandsperdidp mpri ndptp qpin ftata. Sc* cunda cpnclufip.^cquitur iq^ppiTibilc cft ccrpntra.f.ac- 5:ukodaftacusforf ^&4uixdeccfiora acd<&Qtlbi^prfl| H I P P O, lio cf pgjPrpbatur.poiTibflc clt matcdam oppdiaaidp par uum pplTc npcuflj.«itum i nfcrrc.quf tamcnimpriiBcn- jdp ppftcafuacalidiit.atcintcnfa multum rcfpjfiii &prp- flxrnit utrtutcm.igitur &c.pata cpnfcqucntiafs cafu, ^n quomatcria fit f urioia. in pri ncipio . n. parun» oppri mi£<5<:c.vtpatct.fnftatumultum rcfpluic.fnquo cafu jtimpr cft4q?crdicipnc in ftatu & frcqucntcr pportcfCX Jhibcrc cijsjum. Ex his fcquitur primp q^ pplTibilecft 3C ^dcndaprincipj5.(S:ilatusciufde.m parpxifmi aegritudi ^is forc pr^dfc ae.quc mala. Patct ,quia poiTunt ciTc de^ tcriorai nprincipipiS: ccpntra.fgitur pplTunt efiTe equa iitcrmalaabfolute. Scquitur fccundo ^ poiTibilc di .inprindpio uniucrfali aliciuus aegritudtnis accidentia ^bibiute forefaeuiora 8C pciorzc^in itatu , 8C adhuc mi n us m^a,<Si adhuc gqualitcr inaia,ut fupra dedaratum jcft. Proau<^ritatcucro. .GaF. uolcntis uniucrfalftcr prindpi) accidcntia ciTc dcterforajdfcedujnillud cfic uc rumutfrcqucntcr.tamcncondngitoppofitum.multo- jticns.n.maceria non cftf urioia, 3C illa tunc oppri mcn- do in prindpio Igdit 8Cc. Pro argum ento ucfpdiccntc jq> dedinado opponit ur prindpio . di dtur <p non quo ad pmnia,fedfolum quoadmatcrfg mujdtudincm SCpau citatem,nonautem quo adaccidcndum prauitatcm pci .cipiocxtremaiiter ppponi|:ur- Q^ uacu.m ad £ecuii.dii Accna articulumfuntpracjaaittcndaqugdam, jPrimo praemic aptafc- to. Accidcntia apta fequi cibadoncm fac5:.am in paroxif- Sf ^*^^ momaximccomunia&principaliafuntquatupr. Pri dpncin mum cft addidp in fuffocadoncm 8c fubmcrfionem ca- paroxii loristnintcrioribus&uirtutisaggrauatip^icm.Sccun mo* dum cft prolongado paroxifiai .Tcrdum cftm uldplica tio fupcrfluitatum . Q_uartum jcft augmcntum infiam- madonis.Dc qutbusQlbusplcne.circa litcrajtangcbac Secundo pr<Mnitto.Plurics «5t£rcqucndus<ktc«orafi> ,re acctdcnda prindp^ qp flatus ud augincnd..E,cljoc in primp.articulpdcdaratum.cft. Prttnacondufip.Pra ptcr aiiquod acddcns ifxuner^em /conti ngenscft dctcri usciTc cibari in augmcnto uci ftatu ^ in prin^io pa- roxiimi.Patctfat^incafu quo inaugmcncp ud fiatu fupcrucniatprindpium aitcrius paroxiimi , npcum cffc xnim .q> tuncdcterius ciTet in augmcnto ud jftatu dba- rc ^ f n prindpip. Secunda ^condufio.y irjtuccf orti 8C paroxifmo falubri 8c dedu Ao nocumcnto nouitcr fu- pcruenientcalibabalio quod natum cft Tcqia t«nporc unius fimplicis paroxiimidctcrius cft in prindpio ^in augmento u.cl ftatu f grotantan cibar.an.Pxobatur fic tunc plura 8C maiora nocumcnta icquuntur dl^done faccam in prindpio.igitur 8Cc. aiTumpcum arguttur. Priaip.quiafitmagnaaddiciofnfuffi>cadoncmcu d- busiicnaturalitcrcaiorisfufFocatiuus. <Si:ca^>riamcft in fuffocari.non autem.eft cibustaaptusaugarjeinflam piationcmexhibitusinftatu,ficutinprini^o cftap»- tus auger c fufiocat«>ncm,cum dbus natur?4[.tcr refifti c inflainmadoni.&maximequia poiluotcxhdscrc cii^ |tal^naturg,utrefiiibant inflammadoni. nuliusauccm naturaiiterrefifticfufFocadoni.tgi.tur&c. S^riido. ga tuncmagisaugmcntanturomnia paroxifini tcmpora. nam pcr cxhibttum dbum in ilatu non potcft maiora- ri pri ndpium ncc augmencum,quia prsccrita funt t am fcd iblum ftatus Sc dedinadp . Pcr cxhibit um autcm in prindpiooniniatcxnppramaiorancur,utpatetdifcurrc dp. Primo . n . augctur principium . quia fubm erfio fic maior,tdeo longioriccn^rc iikabiF calor remtiTius.Sc- cundoaugctur augmcntuin.quia palorc exiftentc oppf fo a dbo 8C a matcria diffi cilius erit uirtuti calore ctma ximc uaporcsad cxtra mitter<,f deo tardius mitcec. Tcr tio augctur ftatus,quia longiori tcmporc pcrdurabunt tlliua{x>res ancc^ notabilitcr diminui incipiant quia icalc6a<fti funt uaporcs dbi caliditatc praeter naturam la giori tcinppre in f ua inccnfipnc cpnfcruabi tur calidicas ipr|ter naturam,ct cpnfequcntcraugccur dcclinadp sja jcardius rcfolucntur uaporesmuld 8cc* Tcrdo ad pcta Digitized by Google Q^VAESTIONES €t5a!em conduiioncm,quia fequiturad abatfcihemm principiomaxfmafupcrHuitatum multtpltcatto cruda- yum.caiorc.n.amatcnamultumobfciro nuUatcnus po ^rtt ctbum immutarc. C^uartofcquitur inaammatio «ho.n.non dgefto fupcr ucnicntc ftatu cbulhct ipfe 5C «aflammabitur,<&:confcqucDtcr «>rpus inflammabit. 'omniacrgoacddcntia mala confcquuntur abationcm principi). igitur&c. Tcrtiacondufio. Communitcr ponitur 9 poft principt um dctcrior hora cft ftatus.hanc pcrfuadcnt audoritatcs GalWhi fupra diccntis de natu ra dbi ciTc in ftatu 3C in prindpio noccre nocumetoma gno,&non factt deaugmento menaonem. O uarta coaclufio probabihtcr ponttur.Poteft conclufio oppo- iita tencri.f.q> plus nocetin augmcnto. Probatur . Pri- mo plus futfocat.SecundopIusaugctparoxifmuStTcr- tioplusinflammat,quiactbusoccurritftatui magis di^ ipolTtusinflammari,quiain augmcnto cft praeparatus calcficri.vndeaducntcntcftatu quodamodo adurctur, uelfaltcmficcircpoteft. Q^uarto,quia plus multiplicac fupcrfluttatcs. Quinta <5c vltima condufio. Ponitur qjconucnientiusefttndcdinationcdbarc c^in aliquo alio teporcmorbijhcct conucnicns magis fitin hora gc ds ipm cibarc,ut coUigitur in lods pr§allcgatis a GaF. Adargumcntaprincipalia refpondetur. Adprimu dicttnrq>nonqu?hbct unio rcdditipfum uigoroficrc, immo altqua refoluit, ut in princtpio paroxifmi tcrtia- nf,propter calorcm uniriindudturmagnafitis. negat f gitur confeque tia. Ad fecundumdidtur <^ no cft: uni ucrfalicer ucrumilludalTumptum 6Cc. nifi ubi coinci- danttempusuniuerfalc&particulare. Adtcrtiumdi- citur ncgando antecedcns immoin prindpio uirtus cft magis oppreiTa,quiaminushabctdbmintum fupra ma teriam . Ad quartum dicitur q^ non proccdit. Sc negat minor.Et fi clTet ueraoportct addcrc,in principioaugc turacctdcntiaprincipi) d:nonaiiorumtemporum. fcd hoc eft falfum. Adquintum negatur antecedcns.<S: ne gatur confcquentia,quianonfolumaugentur accidcn- daprxdpi)<5«:ftatus,fcdcdaoiaalia. Gai*. nondixit dc augmeto,quia comunitcrdiuiditipfuminduas mcdie tatcs. quarc primadicit fapcrcdcnaturapricipij.f. finis prindp4, <Si alia mcdictate fapcrc de principio ftatus, d uaeftio- xvi^. Aphor, xij. V TR V M Q_uilibetmorbusfalubris adfalubre tcrminandushabcatquatuortempora. Arguiturmul- dplidterq^no. Primo.poflibtlecftaliqucm morbum tnfuo ftatupcr£e<rtccirccuratum.igitur <Sic. patct con fcquaitia ^aiTumptum arguitur poncndo fanguincpi fi^sercalefaAum in fortc Sc lcuiter putrcfccntem per di gcftionem ad bcnignum rcduci. 3c fcquitur <^in ftatu <rit rco\uAus adbenignum.crgo tunc non factet f ebre , 3Cp£c cocifcqucnspoftftatum huncnon fequitur dccli- natio . Sccctndo ftat aliqucm morbum inchoare in fta- tu ciufdcm.ig/tur talis non habcbit principium. Sc per confcqucns <&:c ^aifumptum arguitur dc morbo inchoa tc amatcriadigctva. TcrtiopoiTibilccftfynocamcu- rari inprincipio.igiti,ir «Src.antcccdens patet,fi fiat in fy Bocha iu pricipio phldxotooiia ufc^ ad fyncopi. Q, uar tofignaur.a.cphimcra,c'uiusprincipij caliditas fit.b. augmcnti.c.a: ftatus.d.Et arguttur fic.poiTibilc e poft acquifitioncm.b. nonacquiri*<r.vd.d.fednon acquifi- to.c. vel.d.n6 habct.a.quatuor tcmpora.igitqr <S;:c . pa tctconfcqucmia. &afTumptum , q.uiaacquifi to^b. po- itcftoccurrcrccaulapotcntiorin cxtilngucndo ^calefa <5lumciTcfpiritumincaic£acicndo.crgo Scc» Q^uinto pcr caufam contrariam morbo occurrcntc^m poicft mor hi tcmpus fubduplarf .crgo pcr duplam totalixcr a jifcrri confcqucntia uidctur tencrc,quia Ci aliquanta £auia ali quantulum aufcrt dc morbo^jdupla uel inaliaproportio nemaior dcbct poiTc tantiidcm auferre.quo pofito in cC £c fequitur q^ iftc morbus nedum non qu^tupr, fed nul" lumpoft^cwpushabfbit» - .. . ^ . PARTI. 1» *' Adoppofimm cft GaF.in come. I i.EtqmaiUg fgfi tudincs nonoftcndcrcntmorborura confiftcntias. nec forct quilibet digtandus in r elatione ad ftatum . £c Auf. primocanon.fen.fccunda. cap, y.f.dchoris aegritudi- num.Etprimaquarti. cap.^.Et GaF.inlil^I^dequa tuor temporibus morbi.cap .vlrimo. Refpondendo ad hanc quccftioncm . primo poaam alf quasdiftincft:ioncs<SinotabiIia. Sccundo condufioncs. ' Primadifto.Morborumquidamfuntmatcriaks.quf damimmatcrialesqug deciarataeft fuperius. Secuda^ difto. Inmorbis materiahbus quaedam funt •ccn^ra uniucrfalia,quaedam particularta. Tertia diftindiio." Tepora uniuerialia poiTuntcotrafcinuicemdtftingui uel penes digcftioncm ud aAioncm naturg, uel pencs ac cidentia.Pcncsdigcftionem ud aclionem <ieclaraturai cft prius. Pencs acddc n tia, ut t unc Ci t princi pium quan do acddentia funt remiiTa Sc quafi untformia , ut mip--' fis non notaHlis comprghcndatur uarietas <&:c . A^gme tum quandonotabilitcr magnificantur.Starus quanda^ ultimantur undcAui.vbifupra. Horaaugmcnti cftin qua apparct «Ss^c . vidc tu ihi. Q_uarto prgmtttend um . q> materia factens febrem quandoq; putrcfcit gradu in-* tcnfo non corrigibtli , quandoqj ucro gradu rcmiiTio 8C corrtgibili redua"bili ad bcnignum fimplicitcr . CoUtgic hgc diftincftio fccunda aphor. illo aphor.f. Vbicucj? ci- bus<^c.c6mcn.l7.adfine.Ettudcdarata ca. (Q_uin ta diftincf£io..^gritudo quandoq^ incipit a matcria cru- da morbi,quando^ digcfta. Prima cdclufio. L-icct im propric raorboimmatcriahquatuor tcmpora attrrbua turjpoiTtbilc tamcn e£t fic improprie aliqucm non ha* bcrcquatuor tempora.Primaparspatct,quiaineo non eft aAio uirtutis in matcriam nec materis in uirtutem. Scd impropric hoc modo habct. Vt tunc fit prindpium quando ueil:igiura uel effcftusi n membris amorbo de rcliccus eft paruus. Augmentum qnando eftnotabilis» Statusquandomaximus.Etproiunc patetcjno potcfi: habcrequatuor tempora<S^c.Notatamcn ephtmcram poflehabcrc quatuor tepora. Secunda conclufio, Noa quilibet particularis paroxifmus falubrisad falute tcr-« minandus nccciTario habet quatuor tcmpora. Dico au-» temnotantcr adfalute terminandus, quiapofftbile e 1 prindpiomateriam ad cxtra per fluxum ue tris, ud urt nam totalitcr expclli.fed G. fic crit,non habcbit ftatum, ncc augmentum.igitur <S:c. Tertia conclufio.Noqut libet morbus falubrismatcriahshabctquatuor tempo-^ rapencsadtonemnaturgin materiam contra fdnuice diftincSa.Haeccondufiodcclaraturinduplidcafu.Pri mus cafuseft ubi morbus incipiat amateria digcfta.Se .cunduscafuseft ubiincipiatmorbus amateria rcduci-^ bili ad benignum qu^ in ftatu pcrfecflc fit bcnigna, tiic, enim deficict dcclinatio dt ftincfla pcncs acfcioncm natu- racinmatcriam.Notatamenqxlicctitafit , contingcns tameo in utro<$ cafu ciTe quatuor tcmpora difi^incfta pc ncs accidcntia.iS^: dcclara tu hoc. Ali) deducunt conclu-» fioncm,ponendo cum ftatu falubri coniungatur aegri- tudo mortalis , ut apopFta uel alia. Corrolarium pri- mum.Noncuilibet morbo habenti ftatum <S: declina- tionempcncs digeitioncm correfpondetprincipium uel augmcntura pcnes digcitionem difttncftam. Patec intel Jigenti. Corrolarium fecundum. Noncuicuncg mor- bo corrcfpondet prindpium,augmcntum 8c ftat us di-^ gcitionisjcorrcfpondctdcdinatio penes ickm diftinCta <S:pluraaIia. Q_uartaconcIufio.Vtin pluribusmor- hi tam materiales qpimmatcrialesfalubrcsrcgimintna turae dcrelicftihabcntquatuor tempora.Et ideo talitei^ au<ftores dtltinxerunt temporain morbis falubribus. •.Quintaconclufio. Non nec^iTario quilibct morbus falubri$ad falutcm tcrminandushabec uelhabcbitqua tuor tfmporauniucrfalia pcncsacddentiacontra fcin-* uiccm4iftincfla,Pat^t,dc fynocha in pri ncipio curata.- ^ tnuIiaglM ppiTwJf ?^d^«\ Pi^injuia corrolarium; PoiTiWlc Gar,- Aui<^ Morbo riimatc rialifitc pusduc Matc- riafac^ cns fe— brepiE trcfdt dupFr.' Agri- tudoic^ pitama. teriadii plicitec Morbl materia lis li hil tisquat tuor te pora ca fus du- plcx. Digitized by Google A P H O. JPoffibilccftbeticficioaiedtd morbum falubrii flcc ad llacum ncc ad augmcntum,fed ad dechnatioaem imme dfatc poft principium deuenire. Pacet,per phlebotomia cnim adminillratam in principio principf) fynochg ^' hibctur fcnflbiiis maioracio accidentium fynoch$,<S(; eo rum ukimatiopoft fcniibilem maioracipne . igicur per phlebotomiam prohibctur augme tum 6C ftacus quo ad accident(a.confcqucntiacftnoca.<S^ affumptum dedu- xftum cft. Corr olariam fccunda. Licet medico prolon- '' ' garc morbum in cafu,fcilicet dc mortali falubrcm tacie (do.Et infinicaalia quafi fcquuncur cx his. Corrolariu tcrtium. PaucforapolTunccirc tcmpora falubrium q^ mortalium. Vcl fic minor potcft cflfc maximusnumc' jrustcmporiifalubriumquam mortaliura.VcI fic.non tampaucorum tcmporum poteft ciTe totalis confiftcn- tiamorcalium ficutfalubrium.PateCjquia oraniiimor taliumncccflfario funccria tcmpora. f. principium au- gracntum,<5^ ftatus.fed falubrium non funt ncceiTario plura ^ duo. Corrolarium quarcu.figna di<fta fuper confiftcntias SccSant folum uc in pluribus ucra. Sex- taconclufio.Adcxcitandum mcntcsaudienau. Poffi' fcilc^clixgrotante mori ui f gritudinis tantum (alubris ectim mortalis. Vel fic.polTibile cft fortcm mori fgri- tudinc aliquaquf cft falubris ctiam ui illius aegritudi- nis,nullacaufaaccidcntaIifupcruenietc.nccforte prius antcdeclinationcm cxaetatedcficiencc. Etad declaran<- ggricu ^umpmittendumperacgritudinem mortalemnon m-r do "^^^ tclhgi illam quae interficiet,nccfalubrem iliam qua fana salisgd. jjiicur^fedmeritoproportionismaterig ad ui?tutem,uel ^faiu- ccontra fanabitur ucl occideci Deinde ponam duas ter- bxis^ tianas,quar um cuiushl>et accidentia polTit uirtus colcra xc 3C mafcriam d/gerere,non tamen ambas fimul.<Si:po H«primam poftponerc 8C fecudam anticipare doncc co pIiccnt,d<:fequiturconclufio.Vnde fiet aegritudo mor tahsincompiicationc,6^faocmerito proportionis ma- l«riae ad uirtuteni Scc^ Adargumcntadr auclorcsinteIIigcre,ucinpFibiis, Q^uaeftio. xix. Aphor. xg. V T R V M f gritudincs uniucrfaliter declarent pa roxifmos<5^ confiftentias. Et arguitur mulcipliciter q^ jDon. Primo,quiafebris phlegmacica non declarac ordi »cm rcdicus paroxifmor uoj phlcgmaticg .igitur Si^c.af- fiimptum colhgitur prima quarci crac, 2, .cap .dc fignis phlcgmacic^ in qua occulcatur frigus Sc manifeftac ca- lorubiinquitf^^propccrgrofTicicm 8c paruicaccm ma- tcrif hic fdbris pler uuq^ conucrcicur ad cerciana 3t quar tanam .«^quandoijpaucitascft ex caufislongadonis pe riodid^ hocnonexcrahicipfam ad hocc^non fitphle- Auice, gn^atica^ Secundofebrismclacolicanon declaracredi- tus.igiturnccdcclaratparoxifmos.igicur ctc.afiumptu cojjigitur primaquarti. cap. de fcxtana 8C quintana. ^ Tcrtio ggritudincs comprehenfg non declaranc confi- ftcntias.igitur d:c.patct afiLumptu,quia contingitquar - tanam brcuiorcm ciTc phI^?i>atica,<S^ phlcgmatica tcr- tiana. Q_uarto paroxifini dcclarant ggritudmcs.igitur f gritudincs non dcclarantparoxifmos,quia aFs idem ef- fet notiussS: (gnotius. Q^uinto multae f gritudincsnon Jiabcnt paroxifmos.^itur 8Cc , Ad oppofitum cft Hippo.in apho.6!i: GaF.in CQmcn, 1 1 . Primo notaq^licet quilibct humor alius a fangui- nchabeatdctcrminatam pcriodum. primaquarti. cap. AttlC^» defcbribusapoftematum.talistamcn periodicatio non ineft fibi nifi cii ccrtis circunftant^s,puta cum tali mo do fubftantig & quantitate tanta dC tali habitudine ip- iiusaduirtutcm,<Stcconucrfo . licct cnim phlcgmafic quantitatis mult^,ilcq»merito fuaequatitatis poiict om ni dicpcriodicarc quandocj tamen ftat <5^de tcrtio in tcr tium putrcfcat,(5^ tamcn non cft tcrtf ana fcd oportct ha bcrc alias circuftantias. Ex quo patet phlegmatica pofTe 43e quarto inquattu><$^ de tcrtio in tertium periodicarc. jpeccanti^itttr <|ui («rctaQa uclguartaaaai iudiai^c cs H X P P O. lit par oxifmo ,ut prima quarti .cap . I ^. de difpofitioe ftK compofitaru . Ex quo patet m ulto ccrtiora ciTc figna k pulfu<&:urina. SccundonotafcbreseiTedu|^iccs.f.ma Fcbrig* tcrialcs ct immatcriales. Tcrtio nota.fgritudines quaf eft du^ damhabcreparoxifmos (S^quafdam non. Primacon- plcx. . clufio.In ^ritudinibusnonhabcntibusparoxifmos, Egritu licct a^gritudonon declarct paroxifmos,pocefttamcn do du- confiftcntias dcdarare . Prima pars patct . &fecunda plcx. perfuadetur difcurrcndo . Sccunda condufio . Licet omnes fgritudincs habcntcs paroxifmos<SC confiftcn- tias deciarent paroxifmos 8C confiftentias , non tamcn dedarant quo ad omnia qux debet medicus dc paro- xifmo cognofccrc. Nam dedarant nocitia conf ufa 8C gc »cralf , fcd non fpcciali , idco oportct alias circunftan- tiasfcirc.Patct,quiafalccm quoadfijrtitudincm <Si;dc- bilitatcmaccidcntium.fdto cnimt^cft tcrtiana fdcs^^^ critfortium acddentium.fi phlegmaticanon critita^fm prciTiuorum acddcnttu. Tcrtia condufio.No fcmpcr Sgritudincs dcdarant paroxifmos 8c confiftcntias noti- tia fpedali.<S:propria,licct notitiagcncrali. Adargumencaprindpaliarefpondctur. Adprimu.- L/icet non declarec quo ad rcdditum,tame ad hocquod fit uel erit fg uorum accidentium ud remiiTorum 3Cc, Aliaargumentafoluuntur pcr conclufionespofitaSjUt patct intelligcnti . Q_ugftio. XX. Aphor. xg. V T R V M anticipatio paroxifmoru fignificcc au- gmentum morbi SC poftpoficio dcclinacionem. Ar- guicurmu|cipIidccr<^non. Pnmococinucufcgadfta tii proccdunt paroxifmi ancidpando,non tamcn cft co tinuc augmcncii.igitur «S^c.confcqucntiacftnota 3c aT fumpciiprobatur,quia conxinue uirtus a matcria ma- gis <S:magis incitacurcoiq^matcria conttnuc m^is^S: magismalignatur.igiturd^c* Itcm continue plus 8C plusdcmaceriamoucturad putrcdinem . igitur conti" tiuc cicius 8C cicius aducnic prindpium paroxifmi ,<Si per confcqucnsproccdft paroxifmus ancidpando. con- fcqucncia cft nota cum antcccdente . Sccundo aliquae f unt febrcs quae continuc proccdunt ancidpando,& ta- mcn no condnue iilg func in augmencoigitur Scc.coa* fequenMa cft nota 3C minor . 3C maior patct dc febri-' bus cpachmafticis tnfcrpolatis in qutbus ciriusmouc- tur adpucrcdincm maccrja groiTa SCpoAea. fahdlw^ Tcrciodancurfebrcsquarum paroxifmi cotinucpro- ccdunt poftponendo . igicur 3cc . confcquencia nota 8C antcccdens uidetur poifibilcdc cpachmafticisinterpo- latis in quibus continuc dtius mouctnr ad pucrcdincia fubciliusjdeinde groiTius. Oppo ficum huius habccur ex di<ftis drca illam parr tcm in commentoduodcdmo.Ecdrcuituumadinui- ccm i ncrcmenta . Circahuius quacftionis ^darationem crunt nota^ ta 8c condufiones. Primo nota quod matcria putrc- fcens faciens febrem , quandoqp fKsnitur homogcnea , quando<^ ethcrogcnca in fuis partibus. Sccundo no- ta quodpoiTunt ciTcmultaecauiae antidpationisparo- xifmorum.Prima cftaccidcncalis<Si: extrinfcca,utinor dinacio diftae uelrcgiminte .Sccunda caufa poteftciTc difpofitio in matcria rcperta difTormi in fuis partibus proptcr quod una pars nata cft drius 8C alia tardius mo ucri. Tcrtia caufa potcftciTc difpofi t«> maior matcriet adputrcfieritemporcuniusparoxifmf magisquam tcm porcaltcrius.Q^uartacaufa poteftciTc conatus fortior uirtutiscontramatcriamadipfamexpellcnda ^tra uc nas. O uf nta caufa maior fcn fibilitas mcmbroru, Ter «o nota c^ tresoppofitas his tribuspoiTumus imaginari forc caufas potlpofitf o is paroxifmorum . Prima cft difc- formitas matcrix in fois partibus proptcr qupd pars fcqucns tardius cft nacamoucri ad putrcdinem in para- xifmo fcqucnti qu am fucrit pr|cedcns pars in paroxif- lao ant«C€<kfll€ ^c.Sccunda caufepot€ft c^^ <ifpQfittf Iaco«s.apho* Q, Digitized by Google Q^ViESTIONES mmormatcngquantumcunq^fucrft utdhtmis adpu^ trcficri in fcquenti quam m prgccdcnti. Q|_uarto nota Atitici- ^duplcxcftantidpatio.qusdamcftanticipatio abfolu patiodtt ta SC qugdam refpc<fiiua,qug dicitur anticipatio antici- plex» pationis. Primacondufio.Anticipatioparoxifmorum acaufa accidcntali cuenicns non fignificat augmcntum 2egritudihfs.Patct,quia potcftinomni tcmporcmorbi f ndifFcraitcr eucnirc. Sccundacondufio.Nccanticii» tio paroxifinorii propter difFormitatcm matcrif infuis partibus cucnicns fignificat augmcntum morbi. Patct, quia»Iiseucnitinprincipio ucl cuenire potcft* Noca (amcn q^ m tftis quar um paroxi fmi continuc procedut anncf pando hocmo^ ab ordine paroxifmocum diftfn' gucmus abinuiccm quacuor tcmpor a uniucrfalia. Tuc cftprincipiumquando matcriaapparet cruda&:|^o^ ^&ai proccdunt aequalitcr in ant(cipando, quta.f.quan cum fccundus paroxifmus antic^at primum, per tancii tcrrius fecundu ud]infenfibilitcr plus. Tunc uerocffet augmetum quando fcnfibilitcr plus antidparct tcrtius fccundum^ fecundusprimu,&ficdeinceps.Tunc ue roftatusquandomateria apparct digcfta&rparoxifmi fqualitcr fcfe anticiparcnt. Tunc ucroeiTet dcdinatio quandocontinuominus<5^minusfcfe antidparcnt pa- roxifmi. £t hoc eft dicerc q> antidpatio no abfoluta fed ancicipacioancicipationisfignificataugmentum. Ita q^ prmcipium morbi eft quando illa antidpatio cft rcmif-' fa.Augmentumquando proceditfenfibiliccraugedo an tidpauo.Statusquando ultimaturancidpatio* Dcdina tio quando fcnfibilitcr minoratur . Noca tamcn q> hoc non cft uFr ucrum nifi fu{^fitaproportionaIi dififot'- fnitatemateria paroxifmoruni, tca <}> quantum fccunda matcriafacicns paroxtfmum de fe eft habilior ad putre iicriq^ maccriafacicnsprimumjtanto fit habilior matc ria facicns tercium q^ materia ^cicns fecundum, 6C fic dcinccps.Vbiauccm maccrianon foret fic regularitcr diiFormiSj/ecudumhancantidpationem non pofTcmus rcd:c diflingucre tempora uniuerfalia morbt abinuice, fed tunc ftudcrcmus ca df ftingucre pencs dfgcftioncm ud indigcfhonem matcrig. Tertia conclufio . Stantc matcria homogenca infuispartibus anticipatio paro- xiimorumpoteftefrefignumaugmenti morbi. Patct, H mo- ^"*^^ft^^*"**f^"^homogcncamodotamdidofific "° ^ antidpatio noniitnifiquiaud uircus magis conatjauc ^*atc- *5^'^ plusdematcriamouctur tucad putrcdincm quam "^ "^ prius,undcdtiusflamulatuirtusexpellercipfam cxtra ^ ^ ' ucnasqppriusftimulabatur,&hocuideturfoIuminau gmento contingcrc. Et nota q^ per materiam efle homo geneam non intdligo homogcneitatem proprie di<flam , fed quoad fenfum.difFormitasenim t nfenfibilis matcrif non.facit fcnfibilem antidpationem,ut {^et.Ex quo fe quitur <g^fignum fumptum cxanticipationcparoxifino rumnon cftdc fefolum fufiidensadfignandum fuper augmcntum fgritudinis. Q^uarta concluiio.PoftpO- iitio faroxifinoru euenieus proptcr diflFormitatcm ma- tcriaeinfuispartfbus,nonnecefrario fignificat ucra dc^ dinatfonem.Patct3quia talispotcft contingere in prin- cipioaugmento 6c ftatu. Nota tamcncjlicct ita fit,in fcbribustamen continue pccdcntibuspof^nendo di' ftingucrepoffumusquatuor tempora uniucrfalia.Tiic dicamus citc prindpiii quando materia eft cruda 8c pa- roxifmided^antfqualitcrud infcnfibiliter ingquali- tcr.Tunc augmcntii quando dedinatio fcnfibiliter mi- xioratur,fiue quado paroxifmi fenfibilitcr minus pofi> ponunt .Tunc cft fi:atus quando dcdinatio ftat gquali- ter io omnibus paroxifmis,eft tamen minor quam unqp 8C cum matcrid digcftionc.Tunc ucro dedinatto quan do fenfibiliteraugctpoftpofitioparoxifmoruni, 6c hu- 'f ufmodi caufafumiturpcr oj^fitii anticipatidis, utpa tetiatelligcna.Nota tamenut fupra^hocnon cfTetuc rufimateriaforctirrcguIaritcrdifFormis. Q^uinta c6 'dufio,Statematcri|aQafaifil^cthcrogcQcitatepoft' PARTI» li pofiti o par oxffinof um fignificat dccKnatf on«n .Patet, quiafignii cfl,aut<;^minorquantitasmatcri5 moucc^ aut<3^ matcria tardius acquirit gradu malitig fuffidcn^ tem uirtutcm ftimuIarc,«9^hoc uidetur dcdinatio» Ad argumcnta patetfolutio pcr codufiones 6cc^ Q^ufftio. xxi. Aphor. x^. V T R V M fignamortis pofSnt apparcrctn prmd pio uniucrfali morbi matcrialis puta fcbris aut fimilis, Etarguiturmultiplidterquodfic. Primo.audoricatc Gaf. tcrtiodccrifiubiuult^inquolibct tcmporcuttf Vfar. uerfalimorbicontingat moripriterqpin dedinationc» Similitcr in comento ifia us aphor. Paroxifmos uero 6C confiftcntias.idcminnuitur. Sccundoin prindpiopar ticuIari,«S: fimiliter in augmcnto contingit f gruni mo ri.igitur in uniuerfali.confequcntia uidctur nota,licut cnim uidetur fc habereprindpium particularead aliatc poraparticuIaria,itaprincipiu uniucrfaleadalia tcmpo ra uniucrfaIia.<S: antecedens fatis patet.fedquandocu^ contingit fgrum mori,tiicpofruntapparcre figna mor tis.tgitur 6Cc. Tcrtio tata poccft cfTc morbimalitia in prindpiopcrpcracutg ficut in ftatu chronicg, 6c adhuc maior . fcd contingtt ggrum mori in ftatu chronicc. igl^ tur6^c.confequewanota.<S^affumptum fatispatet cfTc pofTibile. Q^uarto. tanta poteft efle proportio malitiae princip^ alicuius morbimortalis ad uirtutcm ggrotaii- tis in principio,quanta eft ftacus morbi mortalis ad uir tutcm ggrotantis alterius in ftatu.fcd in ftatu illius mor talis amalitiamorbimoritur aeger.igitur etiam inprm- dpio morbi mortalis a malitia morbf morietur fgcr .t gi turd:c.cofcqucntiauidcturcffcnota.5i:afrumptupro- batur.Signcturcnim.a.morbusmalitiae cuiusin ftatif ad uf rtutem fortis fit proportio dupla.5^ fit.b.morbusw cuius malitiaprincip^ fitfubduplaad maIitiam.a,mor biin ftatu.<5i:fitiampIato ggrotans.b.morbo in princi pio. uirtus cui us fitfubdupla ad uirtutem for. Et fiat ar gumentii tacftum.qualis cftproportio.a.ad utrtute for» talis cft proportio.b.ad uirtutem platonfs.fcd.a.adfor- tisuirtutemtantaeft proportio<$>fortem intcrficit ud fufFicit intcrffcerc.igitur.b.fufFicit intcrficere platone . 6C tamen.b.eft in principio.igitur &c.tota confcqucn-» tja uidetur cffc nota cum antecedente&c. Ad oppofitum uidctur communisfchola. Refpondcndo ad hanc quf ftf onem fic procedam. Pri IJ^Qxho moprgmittamnotabiliaqufdam.Sccundocodufioncs ,5 ^^ dc qugfito. Primo fcicndum eft q^ ficut in morbisfalu diftfgui bribustemporamorborii diftinguuntur pcncsduo,fd dupft» licet penes acddcntia 6c pcncs digcftionem,ita in mor- bis mortalibus tempora diftinguuntur pcncs acdden- tia^pencsindigeftionemueldifpofitionemfiucpraui tatcm materiei acquifitam per adtoncm caloris praetcr naturamin eam.Vtdicamus tunceffe prindpium quo ad accidentia,quando acddentia funt remifTa. Augmen tum quando notabilitcr intcnduntur. Status uero cum ultimantur,quia pcrfcsftg obtinet ui rtus a morbo.Tiic ucrodicimusefreprincipium fgritudinis,quo addiQjo fitionem 6c prauitatem matert ei quandp prauitas eft^t quanca inmatcria. Augmentucumnoiabilicer auget» Et ftatus quando materig prauitas ultimatur,quia.f,ac quirit ultimam prauitate 6c rebellionem contra uirtu- tem . Secundo fciendumcjquandoc|j matcria fadens iViate- febremintcrfidcfuamalitia,quandoc^uero fui multi- ria fa- tudinepcr uiam fufFocationis.haecdiftindiohabcturde desie menteAutccn.quarto.prima.cap.dcfignishorarumfc brc tn brium . Prima condufio . Polfibile eft in principio terfidt uniucrfali febris materialismoriaegrum pcruiamfuf- dupfr» focationis fadtae a multitudine maceriae. Ifta condu» fiofatis patct de fe . Ex qua fequitur quodpofTuntia prtndpio apparcre fignamortisper uiam fufFocattonis* poteft cnim in prindpio apparcre curfusmatcrici ad fpj rit ualia cum conflrtdioncanhditus 6c prohibita cucn tatfoQCjUtratfspacettfgic^ Sccimda condufio prta c^alis Digitized by Google dpalis. Talitermoricnslfctt nonmoriatiir in ftatu fc> hrh.moritattzmtnin&uadC proptcr ftatum altcrius ^rftudmis,quiafdlicct oppilationisud fuflFocationis. J>atct.lftacnfm talis fuflfocaao habct quatuor tcmpora iicftialubrfa,^^ triaii cft mortalfs G.catSc fcbrts . Vt *unc fic principium quando matcria incipit fluerc 3C fuflFocarc.fit tunc fit augmcntum quando cucntatio no tabilitcr «mpcditur .Et tunc ftatusquando totalitcr im- pcditur/cdcunc moritur aegcr.igitur 8Cc. Tcrtia con dufioprincipaIiscft.Poffibilecft ggrummoriin prin- apio diftincSo j^ncs difpofitioncm raatcrici . Probat, quia polTibilc cft in principio aegritudinis uirtutcm cfTc intantum debilcm q^ tolcrarc non potcrit acdde tia pro - ucnicncia a matcriaquantumcun<$ ficrcmiffemalitiac. igitur <&:c. patct cofequentia.d^ aflfumptum fatis notum «ft f ntcUigcnti. Q_uarta conclufio. Non eft poiribilc aegrum mori in principio quo accidentia,^ hoc ui acci- dcntiuilliusmorbi.haecconclufioprobac. quadocun.-]^ aegcr moritur ui accidcntiam morbi tunc ultimantur ac Cfdenciamorbi.fedquandocunq^ ultimantur accidetia^ tunc eft ftatus accidcntium.igitur <S;:c.confcqucntia eft notz.dc alTumpium probatur,quia tunc ultimum cffcr- <3:um &:maximuminducuntquem fufficmnt tnduce- TC.fgitur 8Cc. Item quandocunq^ uirtus pcrfecfcc fuc- cumbitd:obcinctabaccidenttbus>tuncaccidcntia funt in ftatu,fed ita cft cum aducnitmors ui accide tium . igi turd:c.confcqucntianota.<S:totum affumptum utdc- turfatisnotum, Itcmtaliaaccidetiafuntmaxima cau fa laefionisacftionumjquianonfunt aliud nccalia quam acflionumlgfioncs.fcdquandocuncj^aducnitmors ui ac cidcntf um , tunc laefiones acftionum funt maxime igi- tur&c. Ex iftaconclufionc infcro contra comuncm fcholamjq^non fcmpcr in morbis mortalibus coincidut tcmporadjftincfla penes maccriae prauicatcm cc penes ac cidentfa confcqucntiaa^ftionum maccriae. Q_uinca co clufio cft haec.L-icct fit ita in priacipio camcn raorbi uni aucrfali polTunc apparcrc figna morcis. Patec, quia po- tcft apparcre uircucisdebilitas cum materi ae prauicacc. cuius ftacum prauitatis non potcft cxpccflare uirtus, fcd prius dcficiet . Ad argumcnta principalia refpodetur. Ad primum dicf tur quod GaF.uoiuit aegru mori in principio diftin ^opcncsprauitatemmaccriae.fednon cftcimorin prin «pio accidcntium. Adfccundumdicicar negandocon- fcqucntiam .Ncc fic fe habec principium parcicularc ad alia temporaparcicularta , ficuc principium uniucrfalc accidcntiu ad alia tempora uniucrfalia . Ad cercium df- Cftur concededo tantam malitiam efie in principto per- fpcracutacficutinftatuchronicg.fcd noncrit partcascx parcc uircucis . £t fi ponacur uttohic^ forc uirtutem aequalcm uclaequcdebflem,diciturqu6d hoc cftrepu- gnans,qufa tunc non crit principium propri c fed ftatus. Ad quartum Sc ultimum didtur n^ando aiTumptu. £t ad cafum dtdtur quod i pfc non cft admictcndus.Ex ipfo cnim fequitur quod tam for .qu am plato crit in fta tu igritudinis.igitur 8Cc. Q^uaeftio. xx^. Aphor. xg. VTRV M in principfouniucrfalfalfcuiusmorbf poffint apparere figna.copletf digcftionis aut ctia com- plctaeindigeftionis. Arguitur multiplicitcrquod fic. Prf mo . poiff bilc eft §gr um malitia morbi i n priucipio uniucrfaU f gritudinis morf,utpacctex pr^ccdcnti.igf tur poffibilc cft i n prindpio apparcrc figna maliti^ mor bf intcrficicntis.fcd ifta funt iigna complecg indigcftto- nis.igitur&c.confcquentianotacS^ aiTumptum fimili" tcr quo ad pri mam ci us partcm .fcd quo ad fccundam ar ^uitur . Primo quia figna oftcndcntia ultimam prauita tcmfuntfignacompIctaefndigeftionis,cum non poi^c «ffc prauitas maior matcrig quam intcrfidcntcs .*gf- «ur dcctota, conicquenda cft nota cwa antcccdcnte, £ c H I P P O* tiz conffrmaturjquia poiTt Mc cft materlam pratittateiild matc contincrf in loco diftanti a corde tantum<;^ ncc potcritad cor cuaporarcncc fcbrcm faccrc, ut patct dc matcria canccrofa m digf to pcdis contcnta.ponatur igi" turquoditaficsS^quodabaliquacaufapermucccurhgc xnaccria ad locum cordi propinquum,ita ut fufficateua porarc ad cor 8c f cbrem f accrc,& fequit ur quod i n pria dpio huiusfebris apparebuntfignacomplctg indigc- ftionis,quia Ccilicet maxim^ prauicacis. Secundo pcr fi «nilc argumencum deduci poteft quod quadoq^ in prin cipio morbi apparcbunt , ucl apparere poifunt {ignz complctg digcftionis . Ponatur enim quod in locoia- tis a corde diftantc fiat apoftcma cuius putredo non cuaporec ad cor nec febrem faci at , 8C quod fit iem ma- teriahuiusapoftematispropc ftatumdigeftionis ,8i q» ab aliquacaufa pcrmuteturmatcriaapoftemattsad lo- cum cordtpropinquum,autcaufaquf euaporacioncm prohtbufciamfit remoca,fcaut cuaporct maccna hgc ad cor 8C febrein faciac . Ec fcquitur con clufio , quia in principio febris fequentts erit matcria huius febris com piet^ drgefta.fedquandocunc^ itaerfc,cuncpoteruntap parere figna complctg digeflionis.igitur 8Cc. confequcn cia notz.8C aiTumptum ex cafu patct efic poiTibile . Sed forteproiftodicereturc^quancumciic^hfc materia po nacureifedfgefta,qutacamenciusdigeflio crit citradf gcftionem perfecTcam qu| cft a calore nacurali , idco ab illa diftabtc per lattcudine ,per cut us acquifitioncm fict trium cemporum uartecas,fdlicetprindpr)augmetf 8C ftacus . Contra quia in prindpio huic materig acquirc- t ur aliqua laticudo digeiitf onfs,qu|gracia ai^umenci fic a..8c arguicur fic.In prtncif>ioacqutrccur lacicudo d^c ftionis.a.huicmacerif . fcdprgcifc pcr.a.diftrahat hgc maceria a perfecta digeftioc.ergoinprincipio huic ma terigacquirecurpcrfecflacJtgcftio. h|c conftqucncia no ta cii.8c cocum alTumpcum paccc effe poiftbiic.igit 8Cc^ Tercioponacurquodhgcmaccriaantequam fcbre fa dat forecfummedigeftapropcercauiam tamcn impc- dienccm cius criucam cuacuactone non f ucric cuacua- ta,fedadiocacordipropfnqua ficcJirccca. Ecfiat argijt- mentumuc prius. Q_uarco in prindpio cphimct^SC hccicgfebrisfKiffuncapparcrc figna perfeccf digeftio- nis.igicur cSic.patccconfequcncia.fSij: affumpcu. eit Aui- cen.quarco prima. cap -6 . ubi diitinguic febres epht mc- ras a putridis . Ecarguicur racione,quia quancfocuni^ omncs h umores in corporc cxtftences func digeiH, tunc poffunc apparcre iigna digeftionis,fcd hoc cft in ephimc ra 8C hecica,cum ibi non fic pcccacum in humoribus-igi tur 8cc. Q_utnco in prtndpto particulari ftacus uniuer falispofiuncapparere iignadigeftionis.igtcur^^in de- dinactone parciculari untuerfalis principi),quia mulco magiscft dtfpofita materia in quiece particulari uniucr falisprtncip^quaminprincipioparcfculari itacus uni- ; ucrfalis.igicur <&:c.pacet confequcncia fatts cum antccc ' dcncc. Sexcoiquta in principto parciculari poceft ap- parcrc urina ntgra 8c uiriciis qus func figaa pcrfeccg indigeftionis.igicur <Si;c* Ad oppofic um uidecur cifc Gaf. in commcnto illius I ;i*apho.Paroxtfmosuero. Rcfpondcncio ad iftam qug ftioncm prtmo pmtttam Mor- notabiliaqufdam. Secundoquaidam. condufioncs po- bus ma nam dc qugfito. Primo cftfdendum cj>morbus c&. du teri alts plcx,quidam matcrialis,quidam immatcrtalts , quid iit duplcx quil^eciUorumfacispacet. Sccundofciedum<^ac3huc MorlM «nacerialtum quidam funt pcndentesa matcrfanocentc malisfi prauaciusdifponcquaIicaciua.Q_ufdaucrofuntpaide gnu co tcsamaterfanoccnccnopcrqualtcaceprauainmaterfa plct$ df cxntefcdgquantitatemtnimafincputrcdinc. Tcrtto gon^ fdcndumquodinprfndj^omorbf matcrialis apparere appet figna complets dtgcftionis poiTum us duplidccr imaj^' dupfr» aari » Vd quod calia figna appareanc ut folius zdUoms Xaco^.apho» Q^ jg Digitized by Google c^vmsTroNES' fedaein prindpio <liiusmorbi,itaqaod Ageftioe illius principi} adio iutxk cocalis caufa. Vel q» non folius prin cipi) uiappareant,fedetiani uiaUeriusquodantccon- currebac. Simiiiter per omnia diftingucre pofTumus dc fignis^indigeitionis completg/ciJiccc^ ipfa apparerc in principio imaginari poffum us. Vel ui acftionis folius ca lidi prgcernacaramin principio conti ngentis . Vci noti fo! um propccr hoc/edecia propcer aclionan aliam alias ad hoc concurrcntem . Prima cocIufio.PoiTibilc^ft in principio morbi immaterialis apparcrc figna compictae digcftionis.Hanc conclufione deducitquartu argumcn tumantcoppoiitu. Secunda conclufio.Poffiljilccft in principio uniucrfali § gritudinis m^erialis non pcnden- tis a qualitate matcri 5 , fed ab cius quanticate apparerc fi gna completacdigcftionis. Patetjquia in principio fyno- chf fineputredmeomniailiafatispatcnt. Tcrtiacoclu fioprincipalis.Inprincipiouniuerfalc fcbrisputridg ap parere non polTunt figna perfcAcdigcftionis, cuius to- talis caufa eiFiciens ficactio contingensin principio.Pa" tecjquiaacftioprincipi) inmaceriacft acflio infenfibilis <Si occal ta.fed nocura eft q> n u nqp adio occulta 5^ imma nifeila eft tocalis caufamanifeftx Sc completae d(gcftio- nis. igitur d^c.paccc ccnfequcntia. Sc afTumptum fimi- liter .£t connrmatur , quia maior eft tranfmutatio qua tranfm utat uirtus matcria ic augmento quam in princi pio ggritudims/ednoneftpoiribilein augmentouiuel iiirtucea<ftionisfoliusaugmentt apparere fignacomplc t?digeftionis.igi£ur(&:c.cotac6fcquenriacft nota cum antecedcnce.Etficucargutumeftdefeb.putrida, ita ar gui potcft de f gritudine quacun<^ fimili ac apoflematc ^ huiufmodi. Q_uarta conclufio prindpalis. In prin- cipio uniucrfali feb.putridf poiTunc apparcrc figna pifc cftg digeftion/s matcriae facientis febre ,cuius ad:io prin cipij uon fuerictotalisfed partialiscauf^. haecconclufio uidecur dcduci poiTe per terrium principalefuperiusad- du Aii,qufa poiTib:Je cft materianj collecia in loco a cor de ic tantu diftante,q> no fatfidt euaporare ad cor ^ff^^ digeftioncquafi compkta digcftam,(S: abaliqua caufa iiueprimiciua fiuecorporalimoueri adlocum propin- quilcordi intantum q> cuaporet ad cor 3C feb. ^aciat.cu ius tamen digciiionis complcmcntii acquiracur in prin- cipio,quiaquantumcun£]^modicafuerit latitudo digc- ftionisquf huicmatcrigponaturacquiriinprindpiojg minox^m poteft illa maccr ia a compleca digeftionc difta rc.igitur 3Cc. Exifta condufioe fequitur primo q> pof fibileeftinprincipiouniucrfali morbicrifim falubrcm aduenirc,^ hoc fi per crifim intclligas euacuacionem, non autcm motum uelocem.Pacec,quiaquandocunq^ haec materia f ucrit digefta perfcifce tiic pofcrit crifis fic ri.fedficcftin prindpiountuerfali.igitur ^c. Scqui- tur lecundo aliquem morbum hsberc ftatum quo a4 di geftionemmatcrici,quitamcn nunqphabuit digeftio- nis prmcipium uel augmentu,Pacet,quia quandocunq^ huiufmodifeb.putridf dcfignatf critmatcriafummc di gcfta, critftatusdigcftionis marerici . fed iam ita cft, idco ^cquae tamen nunquahabuit digeftionis princf- pium udaugmcnrii patct,quxanunquam fuicfcb.quan dofuitprincipium ud augmcncudigcftionis huius ma tcriei.V<runtamcn conccdcndu cft<^cuiufcun<]^ digc ftioniscft flatusulliusaliquando f uitprincipiii,d: Bmi litcr augmentu fakcm in loco alio ab ifto . Sequit ur ter tio contracomuncm fcholam q»non in omnibus morbis rcferuantibus matcriaad unicam expulfioncm falubri bus coiocidunt tempora quo ad accidentia 3c quo ad di^ gcftioncmmatcri? . Patct oc diAis, C^uinta condufib principalig. Impoffibilc cft in principio uniuerfaii f ebris pucridf apparcre figna complctf digeftionis cuius adio foliusprindpi^fuitcaufacfFcdiuatotalis. Probatur fi- militcr ficut argucbatur in tcrtia conclufionc, Scxta i^dufioprmdpalis.PofTibilecftiQ priadpio imiucr- P A R T I» I; faliappafCfc fignacomplctgindigeftionis, cuiastamea caufatotalisnonfuitadioprindp^.hfc condufio pro- batur pcrfecundii prindpalc fupcrius adduAum. Po- teftetiamdcducipcr fimiicficut deduccbatquarta coa dufio principalis. Sed contra hanc conclufione argui- tur quia apparcntibus huiufmodi fignis complet^ indi- gcflionis,ncc cft prindpium quo ad matcriei indigcftio- ncm,necquoadaccidentia.igitur tunc nullomodocffc principium,&: pcr confequcns eft condufio falfa. confc qucntianota.<5<:afrumptuprobatur.non enim tunc cffc principiumindigcftioniSjCum tuncfitmatcria fumme indigcfta.nccquoadaccidentia,quiatuncfgerrnoritur uimalitismatcricifadentis morbu.fednomoric gger ui cualitig matcrigfacientismorbum,nifi in ftatuacci- dencium ut tenebatur tn quf ftioncpcedenci. igitur.pa tctconfcquetia.S^aiTumptumfimiliterex ditflis. Sed ad hoc didcur q? hgc figna apparcnt in prindpio accide-»" rium 8c didcur q>non ftacim moritur f ger,cum hgc ma tcria facit fcbrem ,quia non ftatim ultimatur imprcfTio, quam debet hgcmateria facerein mebra. Vcruntamcn conccdcndum cft q> hoc principiii crit ualde breuc,q uia cito ucnict augmcntum 8c ftatus acddenrium . Et fi ar guitur contrahoc, quia GaF. in commento 3c gencra- liter omncsaucflorcsponuntin principiomatcriam fo- re occultc digeftum , aut digcri , dc in augmcnto mani- f cftius 8cc. Diccndum quod aucftorcs id in telligunt dc morbis indpienribusamatcriacruda.quf indiifercn- terfc habetadhocut digeraturuel indigeftionera ac- quirat. Etquia illudeft utpIurimumcontingens<Siop- pofitumraro,idcoillampropofitionem proferant tan- quam uniuerfaliter ueram, Adargumcntaprincipaliarcfpodetur. Ad primum negatur cofequentia.&: dicicur q> non omnia figna ofte dentia malitiammorbiincerfi^ciencisfunc figna perfcdlg ct ulcimatg putredmis uel indigeftiois, ut patuit in qu£- ftione prgccdenri. Ad fecundii ccrtium 8c quartum fa- m pat^t ex dictis in qa|ftionc. Ad quintum dicitur <^ min u§ difpofica cft raateria ad digeftionem in quicte uel paroxifmo prindpi^quam in principio paroxifmi ftatus uniucrfalis,(X:hpcfaItemuerumcft comparando cau^ fam antcccd«ntcm ad caufam antecedentem.5i: fortc ali- ter fed non dico pronunc. Ad fextum conccditur to- tumadquoddcdudturcSi^quod fuitargutum.fed iliud non erit ui a<ftionis principi) tanquam tocalis caufae, 8C |ioc dequaeflionc &c. Q^ufftio. ^ii). Aphor, xi;. VTRVM crifisquaelibctfiatinftacumorbi. Ar ^uicur m ulciplicicer 9» non, Primo.pofribiIe cft crifira complccam falubrcm aducnire in principio. igicur <&:c» patec confequentia.iS^ afTumptum probatur j fupponcn doc^aliquamateriaintrauelexcrauenasin locis acor- deualdc diftanribusputrcfcac ita ut non cuaporet ad C0V.8C ipfa coinplcte uel quafi completedigcfi:a pellatur ucrfus cor,propt€r quodfaciet fcb. Et patct totum argu mcntum cx dicftis. Sccundo pofTibilc cft crifim morta lem in prindpio ficri,igit^c.patct coiifequcntia(5<; aC- fumptum probatur,ponedo fimilcm cafum de matcria priuationisfumme putrefccntcin Jocisdiftantibus, ita ut priusfcbrcm no faciat.deinde fubito pellatur ad cor» 8c arguiturutfupraquandoq^matcriafaciens febre eft fummedeprauata,^ nullo modo digcftamoritur $ger> fed hoc cfi in principio huius fgritudinis. igitur . pa- tetconfequcnria<^3fl*umptum fimilitcr. Tmiaprin cipaliterfic.quandocun^aeger fubito pcrmutatur ad mortcm uelaltcratur,tuncpotcftficricrifis.fed hoccft AuicU in principio,ut habetur ab Amccn.quarto primatcap^ dc fignis horar um fcbrium ,poncntc, f^q^ matcria quao doq; in principio fui multitudinc intcrfidt.igitur 8cc» QLuartocadcmpotcftcfTcproportiomalitic ftatusali ^us motbi moiralisad uirtutcm , gualis cft propor'^ tfoma^il Digitized by Google ,(^Vi£STIO.NES tio malitiae prmctpi) adutrmtcm mprtnciptofed prf> ma tnterfidt.tgitur «S;: fecunda patet corequc/icia.ct afr fumptum dcducatur uc fupra tn aliaqugftionc dedupe- Jbatur . Itcm.quia tanta ucl maior potcft ciTc malida inorbipcrpcracutiinprincipioficutchronici m ftatu, fcd tnnc interficit.igitur iS^c. Q^uinto crifis falte pcr- fc<fla adfaiutcm nonaducmt Ktliindcclinatione. igi" tur <&:c.Patetconfcqucntia 8c allumptum fimilttcr,ga non aduenic akeratio adfalutem nifiin declinatione.fi- njiliter ncc uirtusperfecle fug morbo obtinctntfi tuc GaT, , Pro ifto ctia uidctur aucloriias GaF.in tcrtio de crifi ^ cap. o. ubi ponitcjin quoltbct temporc morbi poteft scgcr mori praetcrquam in declinationc 3C idem com- mento iUius. 1 2 .aphor.falicec paroxifmos 8c confiftea .^ tias.uidctur tnnucrc&c. Crilis Adoppofitumcft Auiccn.quarto.fecunda. Prfmo ^P^^^'' notaq»duplcx€ftcrtfis>fcilicet completa <S^non comple ", ta fiue diminuta . Dc completacft fermo in propofico, coplcta q^^^ ^^^ eftdubiumcrifim impcrfecftam fiuc diminu- duplex jg^ aduentre polTe ia quolibet temporc uniuerfali mor hi. Secundonotaetiam c^complccacrifiseftduplcx.f* quzedam ad falutem,&: quaedam ad morcem. Ideo in iftaqugftionccruntduo articuli.In primo ui -- debiturdemortali.lnfccundodefaiubri. .^^" ■ QLuantum ad primum articulu er unt notata 8c con - ria mor clufiones. Primofciendumc^matcria facicnsmortaie *'„*"°'^ morbampotcftsegrotantcmdupiiciter interflccre.f.ui gaf^gro fy2Emalittx,<S:uifua:multitudtnis.Exemplum pnmi, satefn- Qt^ejjcjiofa materianonmukae quantitatis.Exemplu gernctt fg^^jj^f^ut phlegmatica materiamuka non multum ma auprr, jjgjj^ Secundofcicndum^ficutinmorbisfalubribus difti nguunturcempora peiics duo,fcilic€tpenesacctdai tia5<5^penes matcriei d/geftione.Ita etiam in mortali- bus penes materici difpofitionem , f.prauitat€mcius,<S^ pcnes accidetia ab ca prouententia diil:ingui poiTunc te pora. Tcrtioprsmittendumin morbo^utgratiacxem pli in febrein qua intcrficit materia fufFocando duplice imaginamur morbuai.f.fuiFocattoncm 8c febrem .Et Gl cut inf eb. imaginamur tempor a diftincta,ica 8C in fuf- focationc. Prima conclufio. PoiTibile eft crifim cona- plctam mortalcmaducnirc in principio febris. Probac, quia poiTibilc cft in principt o fcbris matcriam ciTe mul- tam<S:fufFocatiuam.igicur<&:c.patct confequentia 8C aiTumptum fatis patct. Pro ifta condufionc cft Auicen. «3 loco allcg .<S!C quarto iccunda. cap .primo 8C fccundo. Auicc » Secunda coaclufio . Licct talitcr raoricns moriatur in principto fcb.moritur tame in ftatu segritudinis cxqua moricur,quia fcilicetin ftatu fufFocationis . Imagtnari enim poiTumusprincipiu fufFocationisficutin aliaqug- ftioncdiccbatur . Tertia conclulio. PoiCbile cft in prtn cipio uel au^ento xgritudinis materialis.ubi materia uifuae malitise interfi'ctt,crifim completa aducnirc mor talcm . Patet,quia ft:at uirtutem ciTc ita dcbilcm <^ f um- mum gradum malitigcxpcdarcnonpoifit. igitur 8cc, patct confcqucntfa<5<; alTumptii fimtliter, poncndo for- tcm 8C platonem aegrotarc cadem §gritudincmortaU,cc q^ uirtus fit in uno fortior <5^ in alio debtlior^ut patet in- tclligenti. Q^uartaconclufio.L/icct talttcr moriesmo riatur ante ftacum quo ad matcriei difpofitione , non ta «lenmoritur ante,fedin ftatuquoadacddcntia.Proba turjUt fupra tn aita qu^flaoncprobabatur . Ex his om- nibusfequiturq^omniscrifismortalis aducnitin ftatu quoad acddentta,<5^q> non cft poiTfbilcc^^in alio tcmpo Crtfis rcaducniatcrifismortalis.EthocdcprfmoarticuIo. qdr upli Q^uantum ad fccunda articulum cr unt notata 3C co citer, dufioncs. Primopmittendumutalibinotabatur.hac ■Mor- crifim fumi quadruplicitcr .f.pro commotioneantcccdc hus ma tcproeuacuationc, proalterationcad falutem ,8C pro lisfaiu- aggrcgatoexhis. Sccundo pmittcndum c;^ morborum bris du inaterialiii falubrium,quidam funt indpicntcs amacc- P^t* -ria cruda,quidam amatcrta alias d^cfta,l(cct hoc iit ra A P H Q, H I P P O 123 i:b.cxcthpla fatispatcnt. Tcrtbprfmittcndumliufitf modi morbisdiftinguf tcmporaquadoq^ pcnea.digcfttt> ami q uandocj; pcncs acddentia, omnia patcnc. ; Pxima ,. ■'. '^_ \~l condufio.PoiTfbtk cftcrifim fumptamproconunotfQ- i'- .-T/.I* oc uel euacuauon c aducnirc in prindpio quo ad acddoi .tii.4> tia. Patet per unum argumentu tadlumftipra ubi forec compictcdigcfta., Sccundacondufio.l4ccttfa fit>iUa tame crifis «iducnit m ftatuquo add^cftionem. Patct. : Tcrtiacondufio. laomnibusmorbis falubribus^c» adu;cnit crifis.primo modo fumptain ffcatu, Pacct, quia tunc digeritur.ud digeita eft maccria, Q^uartaconclu; fio Jn talibus cri flsfccundo modo fumpta aducntt par- tim inliatu<S^partimiadcclinarionc.Patct,qufainfla tu ivicii^xx. cuacuari maceria , 8c ultimacur cuacuatio tn dcdinationcj&hoceft tamquo ad digcftioncm qpquo ad accidentia . Q^uinta condufio . Scmpcr crifis fum<- pta pro alterati onc aducmr in dcdinationc. Vlci ma co clufio.Totum aggregatum cxhis fiipartim in ftatu 8C partim i n dedinatione . Adatgumcntapatct folutioinufia quiftionc, quam habre fupra . Q^uaeiiio. •s.^i^, Apho. xig. V T R V M primi fencsfadUimc tdcrcnt iduni 3. Arguit multipliciccr <j non. Primo a«a:oriatc Aui ccn.quarto priim.cap .dc dbadoac fcbridtantiu ubi ^ dt <^ fen^ debiles 8C t nf anccsf unc cx hisqui no poiTunt tolcrarc ieiunium. Sccundooqm^apluslaedicurieacx ce confumptfonehumidi<S;:cx cahdi rcfoluttone^ iuuc- nis puer ucl confifteHS,fed ad quamkbet idun^ tokran tiam fcquitur humidi cofumpti o 8c cali<^ rclblutio. igl turplus laeditur fcncxex tolcranaa fdun:g quam iutic- nis.igitur 8Cc.8c pcr confequcns diffiiciIf4istoIcrat idii- nium«confequenaaeftnota.<&:aflrumpttt patct cumm lenc iittam cakdiquamhiunidi moifura mii^ quam Sfiiuucne. Terrio ftantc gquali t»Icrantiaidtmjg *s &' cc 8c iuucne , tanta ^i^ maior fi!t ixL fiac rdblucb ficut in iiiucne,udquaminf uucncigitur «SiJc.aiTumptfi ar- guicur,quiacontinue a prihdjMo uitatuk^ fimcccutaa proceiTit huimdi cofumptto calid> in eadem ferupome fura ufq^ ad prindpium fcncctutfc.igitt^ felton in pri a dpio fencctucis magisminoratum dft humidumquam cakdum.fed paiTio magis 8C uelod us mmorato ^ ^a^ minoretur crefcit proport«> agentis adpaiXiim. i^ ctc. Q^uartoquanto uirtuscft dcbiltor canco indigct ma- fort rcftaurattbnc.fedin fcnfliuscfcutttus mulm <Wm- lior qpin iuuenc.fgi«urindtgenc reftauradonc maiori, Sc per confequens «hjFidliusabilmenc ud colcrantidu- uium.conf^^ucnaatcnct^rainorcftnota. pacet ucro maior cum a uircuteprindpaktcr ftcundum dtts dciM- licatcm<^foratudincmfumacur i ndicatao dc diwuido. Q_uinto anocumento fequcnteiciungtolcranda ^- ficiliusrdeuantur fencsquamalij.igitur dtffidlius to- lerantieiunium.patet a>nfequcntia.<S(: aiTumptum,qa uirtus rcfumptiua in ipfis cft ddaikor .ipt ur <S:c. Scx- to fecflius incurrunt famen foies al^s.igicur 8cc. patet confequcntfa<&: aflfumptu probatur,quta itomachusfc numcftfrigidusfecundumnaturam.aliorum ucro ca- Iidus.fcdftomachus frigtdusdrius tncurrit appcdtum quam calidus . igitur 8cc . confequcnria 8c xxxaiat pa- tcnt. 8c minor arguiturauccoritatc Gaf.fccundo tcch- ni .in tcx.4.in tractatu dc ucntrc.in illa partc. Frigidus ucronatura ucntcr. Ad oppofitum cft Hippoc, in aphor. 1 3« prim? par- ttculae.Scncsfacillimeforuntidunium.EtGar.incom GaP. mcntodufdem. Rcfpondendo adhancqdncm,primoponamnotabi- Idung iiaqugdam. fccundo ponamojndufioncs rcfponfiuas. nocu ' Primofdcndum cftq^Qocumcnta pottiTimc fequenda mentu* exfdun^ toieradafunttaxa^ poiTunctn aliqulbuscor pottbuseffcquatuorfdlfccttrtftida fcqucns exfamc, hwmdf refolado>membroru ixumorii ^adhuc fpiium Iaco*s,apho» ' Q_ ig Digitized by Google t" ^ ^VAESTIONES " tn^mmztiorSc cx confequcntt fpintaumfcfoIua(»,& accrai^a humorum prauorumad itomachum, quod Iciuni) totumpatctinidunantibus. Secundofcicndumq^dif- dififxcul ficuieas toleranaoe ieiu ni) poteit maxirac penes tria at- tas* tcndi. Primopenesfacflemcafum in famem, utillud «orpusdicaturdifFiciliustolerare ieiunium,quod £ame citiusincurritj&ccontra famem difFicilius 8C tardius incurrensdiciturieiunium peneshociaciliustolerare. ' Secundo poteftattendidifficuitas toleranti^ ieiuni) pe nes nocumentum fequensex ieiuni) i^Icrantia^utdica'^ turilludcorpusalio difitdliuscolerare feiunium,quod caetcrisparibusex ieiunio incurrit maius nocumcntu» d; econtra facilius. Tcrtio pcncs diflficultaccm rclcua* tionfsanocumentofequentcieiunium.ficcnim diccrc' m us q> corpus quod a nocumcntq illo tardius relcuatur dttFicilius tolerat iei unium , 6c econtrafacilius. Ter^ nofctendum q> adfamcm naturalcm concurrunt qiiinc^ motusjquos quarco deaccidenci. cap 7 .cnumerac Ga-* le.incer quos primus cft qui cQ: omnium caufa,ad quem ^l^ confequuntur, fcilicec membror ii inanitio 8C rcfolu' tiojideo ficuc in aliquo corpore cicius 8c factliu&ficmem brorum tefoIucio,ita dciusincurric illudcorpus fame. 8c hoccaetensparibus.|»lTet enim difpofitio cxiflens in OTC llomachi ut humor phlegpiacicus cr udus eirc caufa q> quantumcunc]^ atius alicui corpori.aducniret mem'» brorum refolutio,tardiustamcnin eo infurgerct appc-» cicusad dbum. Prima conduflo efl haec.Ratione diffi^ cultattscafusin famem naturalem csterisparibus com plexio statiua primorum fenum in coparationc ad alias facillimc toi<raticiunium. Probaturprimo jquia^r- dius infurgunt caufae nccefTario ancecedentcs famcm na turalem in fene qp in al^s.igitur &c .patec confcquencia <&af{umpcum.probatur,quia cardior cft in fenemcm' isrorum refoIucio,cum calidum refoluens fit debiIc,(Sf humidumgrofTumSidenfumdiSdiercfolubile . Simi' litcr etiamaccraccio membroru a uenis cft tarda , cum caUdum attrahens ilcdebiic.fcnfus edam oris ftomachi «ft hcbes<S^ obtufus igitur &c. confequenda 6(; alTum- ptum fads paccnt. £x ifla a>ncIufioc 8c cius probatio »c fequf tur q» nocumcn ta fcquentia tolerantia famis^^pu tatriflisfcnfatio<S;:c.funtrcmifriorain fene cgcer^ pa* «bus,q|.in al^sputaiuuenibus confiflenDbus &c. Pa- tct,quia calis trif^K fenfatio in fenc effc minor caetetispa-r fibus.igituradipfamdebentfequi accidentia remiiTio' ra.patct confcqucnda <SC alTumptum ex dtctis. Secun* dacodufio.Sequitur q>nocuraenta fcquejitia ieiunij to lerantiadiflFidliusincurritfencx qpiuucnis 8C tardius. •Probacur iic,quiatalia nocumenta funt triftitia feques cxfamcjuci uehememiatrillitixfequcntisex tolcran^ tia f ami Sjhumidi naturalis confumptio ySc refol udo fpi- xttuum,merabrorum 8C humorum inilammatio.fed ut notum efthaec omnia diffidlius 8c tardius incurrit fe- ncxquamiuucnisuclpuCr.fgiturd:c.patcc confequcn da & afTumptii iiaatlitcr. Tcrtia concl ufio principalis cfth|c. Liccti£afit,ab|quali tamcn nocumento fcquen tcex fciungtolcrandainfcnciuucnepucro&c.diffici- liusrckuaiur fcBcxquam iuuenis pucr uel confiiicns. Frobacur,quia talia nocumentaiam di<5ba corriguntur pcradioncmnutritiuf uirtutisieftauraccs rcfolutum. fed hiccffcfn fcnc multodcbiliorquam in iuucnc.fgi- tur <Si:c.patet confequetia 8C aiTumptum fatis cxdictis. Exifla concluflonc fcqui tur.q» ab aliquo nocumcnto fc qucntcfCfuni|coIcranciamin fcnctn ccrca proporcionc njfnori q^oocumcntum fequens iciuni) tolcr aciam in iu uenc ucl pucro difFidlius relcuatur fenex qu am iu ucnis autpucr &c.Pacct,quiaab f qualidifficilius rdeuatur, idcoinccrtapropordone di6FidIius 8c tardius .fic gratia argumcnti c^ in duplo.<Si fit iUud nocumentum,a.<S: ar guiturfic.abaliquonocumento proucnicntecx iciunij tolcrantia in fcnc poiTct fcncx prccifc in fcxquialtcro fa- «lius rdcuari quain ab^a^ut faits patct , fcd talc mca^ P AR T I. I. mcntumeiret minus.a.igitur ab akquo nocumenro tair nori.a.potcft fcnex prf cife in fcxquialtcro facilius relc*- uariquamab.a.Etarguitur ulteriusfic.ab aliquono- cumento mmori.a.prf dfein fexquiaIcerofaaJ(u*di: cir tius releuatur fenexquamab.a.fedinduplo facilmsrc lcuaturiuuenis ab.a nocumento quamfcncx.ergo ab aliqao certodato minori,a.difFicilius.reieuatur fencx quam iuucnis ab.a.<S:perc6fcquens 8Cc, Q^uarta.co cluiio principalis eft. Ab aliquo nocumenco fequente ic f uni} gqualem colerantiara citius 8C facilius releuacur fc ncx quam iuuenis puer uel coniiftcns . Haec conclufio ■'■■^ probacur per aequalemieiunijtolcrantiam citiusduci* tur uel aptus efl duci ad {apfum incorngibiiem puer iu- uenis uel coniiitensquam fenex igitur iS:c. patet.confc quentta<S:aiTumpturadDcecexpcrimentum. Q_uinta ... conclufio priacipahseft h.x:c. Ded acftacaloris iiiamma tionc ac humorii 8c membror um 8c accidentibus famts confcquentibus triflitiam procedente 8c in humido fc nis 8c iuuenis refoludone,mcrito folius aiftionis caloris naturalis in ipfum facilius releuacur iuuenis puer 8C co fiflens quam fcncx a rcfolutioe in quolfbct ipforum ia «qualitemporecontingente .Hfcconclufio perfuadc'^ tur fic. Primo.facilius 8C citius reilauratur reiblu- tum in iuucne in aequali temporcmcritofolius adio^ . ^ niscalorisnaturaIisquamrcfolutuminfcne.igitur<S:c. patec confequentia&:aiTuraptum arguitur,quiamaior cii proportio reilaurationis iu uenis ad rcilauracioneoi fenis,<5refolutionisadrefolutionem.igicurfadliusecc. rcflaurac rcilauratiuaiuucnisrcfpeiftureitauratimfc nis,quara refoluat refo! utt ua iuuenis refpeJxu refolu-' tiuae fenis,(Si:per confequens pcr uirtutem reitauraci- uam iuuenis citius reilauratur refolutum in iuuene ^ infeneperfenis reftauratiua reftauretur refolutum in. f quali tempjorc.tota confequcnua cix nota,et airumptii patecquia in iuuene eft rcftauracio gqualis refolutioni., fnfeneuerominor.igitur<&:c. Itcm fecudo.maior effe proportioreftaurationisad reiblucione in iuuene^m fcnCjeo <^ iniuue ne eft reftauratio asqualis refolucionx^ infeneuerommor.igicurcitiussS:faciliusrcitauratre-r ftauratiua in iuuene refolutum in eodem qu am in fenc reitauret reiiauratiua reroIutum,(&: per confcquens no ta<S^c.confequcntiaeit nota cum antecedetc. Itera tet tio rcfoluat refolutiuainfene pcr unii>&; in iuuene per duo.,;&: patetcj» refolutionis iuuenis ad refoluttonem fe- nis eft proportio precife dupla.fi igitur maior eft ppQX tio raftauractonisiuuenisadreftaurationemfenis ^ re-' ,":;.-. - foIucionisadrcfoIucionem,fequitur<^ eftplusquam du pla,<Si:per confa^uens citiusreftauraturin iuueneper duo$infencpcrunum,<S;:pcrconfequens<^c. Exiila coacluiioncpotcft corrolarie inferri,q> non cx quolibct nocumcnto fequcnte iciun^ tolerantiam aequalem faci-r Jius releuaturfencxquam iauenis. Patet.quia ea quae adducent nocumentum ultra rcfolutionem fadam me-r ritofoliusadionisi^lortsnaturalis cx tolcrantia ieiu- nii in iuucnc poiTunt ciTc ita praua pu ta in principio fa- mis<^ poiruntfecercnocumcncuminn«nori proportio ncdiificilius remouibilequam crac proporcio, qua erac flocumcncum priuscaufatum intuuenc faciltus remor uibile nocumenco prius infene caufato,quia iftaerat ccrta propordo,<^quacuttq^ dabili in minorjiUa por tcft nocumencum fequcns <^c . ficci difFiciIius rcmof uibile.tgitur&c. Ad argumenca prindpalia rcfpondctur. Ad pr/mii diatur q> Auicen . ihi incdlexit pcr fenes feniores fi uc decrepitos j de quibus non eratfcrmo in qugfito princi- • pali. Ad fccundumdicendum concedendoquod plus Ifduntur fenesex confumptione &c.c$tcrisparibus, ubi fcilicet confumptio fa Aa in fenc fit tanta ficut qug «iit in fuucnc . Vbi tamen fic non forct paritas , hoc non oportct flcut non contingit iniciuni) tolcrantia Jonga » inilaaipia»!^ cnim multum ex iciumo calidum fuucnis* Digitized by Google Q_VAESTIONES tuucnis.imde multoplusraatoratur hutntdrco/uniptw •^ m faic. Ad tertcuoi prindpalcdtdturq>licetmtcn- fiucmaforfit proportio calidiad humidum in fene q^ in iuucncuclpuero,utcuidenter dicit argumentum, ^juautum tamcnadpolfe refoluerc,quta.f.fubttliarc 3C in uapore conucrtercjminor eft proporcio calidi ad hu- TOfdum in fcnc q^in t uuene,cum humidum fenis fit ianj iialdcterrcftrc&;dcnfum,qualiternon cft humidoiu' uenisuel pucri,undemulco magfs rcfiftit rcfolutior aii humidumfenisquam humidum tuuemVucI pucri- Ad quartum diatur c^ uerum cft ubi dcbilitas tuc- xit accidcntalis ut confequcns mukam rcfolutioncm fpi- f ituum cx fcbrc ucl cxercitio ^ debet cum alijs pari- busplusrcftaurari.<S<:indicat dc multa reftaurattone. ^cdiUanoncft accidcntaIisinfene,imm^crtto dccur ilis gtatiui. Ad quintum dicitur q> probat tcrtiam con- fidcrattoncm . Ad ulttmum dicitur uno raodo q^ GaF. «omparauit tbt potcntiam appctitiua ftomachi frigidt ajd drgeftioncm ciufdcm meliorcraciusaAusappetcndi q? ^igcrcndt.Etiftceft mdior modusaliquo alio, 8c uadic ad mcntem Galenf. Q_u^ftio. XXV. Aphor. xig. VTRVM pucri^ffitcfliustolcraatieiuntumqffu «cncs. Arguiturmultiplici£cr<^ non. Primo lic.Ca if ditas f uucn um eft magis rcfolutiua qu am caliditas puc rorum,fed ubi cft mator rcfoiutio,ibi mator eft difricul eas toicrantic teiunij. i gitur .confequentia cft nota (&:c. totnor fatis patetcx dicflis inalia qugftionc. Et arguituj «nafor . Primo qui a tanta cft inteniiuc caliditas iu ucnu 5cutpucrorum.<S(;cumhoccftfn fubicdo dcnfiori c^ caliditaspucrorum.igitur (S^c.Sccundoquiain caAum fortiusimprimitjidco cft magisactiua/edomne calidii snagisa<aiuum magis cft refoiutiuum.fgttur SCc. ^- cundoprincipahtcr fic.Fortitudocaloriscft eaufa difff' cultacis colerantiae ieiun^,fcd calor iu uenum eft forttor quam calor pucrorum . igitur ditficilius tolerant tuuc- ncsi eiuntum quam pucri .confequentia cft nota. antecc dcntts prtmapars eft dcmcnte Auicquarto prima.cap. dcdbationcfebricitantiu dicentis. Q,uorum calor jn- jiatus cft fortis,funt cx his qui nonpoiTunt tolcrarc iciu m\im,dC fccadaparsantccedentis fatispatctadfcnfum. ford us cnim imprimit calidicas iuucnis quam pucri , ab co ctia proucni untfortiores operationes. Tcrtio prin- c^alitcr fic Maior cft proportio calidi ad humidu iniu- «cncquaminpucro.fcdexmaiori proporttone prouc- iif t uclodor 3C fortior acftio .igic uelodus &: fortius agic ^ltda iuucnis tn humidii eiufdem quam calidum inhu- inidum cfus,<S: perconfequcns ^ccofcquentia fatispa tct 8C minor.Sed arguitur maior,quia condnuc poft pri mum inftans gcncrationisproccdit humidum minoran do,calido ufcg ad iuucntute in cademmcnfura confcrua to.fcdminorato humidoftantecalidoinmcnfura eade, ncccfrario crcfdtproportio calidi ad humidum.^t etc Similitcrhumidiora funt eorpora pueroru corporibus iuucnum &:prcdfc5qualf tcr calida caetcrisparibus.igi-- tur cft maior proportto calidi ad humidura in iuucnc c^ tn pucro,ct pcr confcqucns <S;:c Q^uarto ad princtpalc, Corpora pucrorum funt rcfpecfiu luucnum phlcgmad^ ca «^cconcra choIcrfca.fcdmultodiflFidlius colcrat itm jstum corpus cholericu quam corpus phlegmacicii.tgi-; tur d^cconfcqucntia manifcfta <&: maipr,cum plus abii dct phlcgma in pucris quam in iuuenibus. minor ctiam patct pcr Hippo.in apho. 1 3 primf particulae.Scncsfa- aliimc<S:cfttfIlaparticuIa.rtQrum ucro ipforum qui- cuncjfuntanimoftorcscxiftcntes. Q^uintoad princi- ;palcarguitur fic Maioriitrcfolutio «nfquali tcmporc pcra<flioncm calorfenaturalisin humidum in iuucnccp «1 pucro.tgitur difficilius fcrc tciunium iuucnis 8Cc . pa tet confcqucntia & aiTumptu arguicur .rcfolucio f n puc ro cftminor quam rcftauracfo in codcm,5Crcfoluciom iausn«eftfqualisrcftaurationitacodem,fcdmaior€«: reftauratid quaE fici nittaca«,qa amtcftauratio qcec ft in pucro.igicur m^orltt rdblutioia iuacucquanam pucro . confequcntia manifcfta (S:matof . E t minor ar- guftur. Primocnimnonai^5arccucrifimdc<^inpu6- ro pcdale quantitatis rcfi:auratio pcr atttricationcm fic tanta quMta in t uucnc. Secundo quia cxpcnm^ntoui demusc^adconferuandamuirtutoaaiuucne <SC habicii dincm cius nacuraicm maior concurritquantitas nutri mcntiquaojad faluandum nutricationcm iScadhucau- ^mcntum in puero.quod non foret nifi maior in iuucnc ficrctrefoIucfocS: rcftauracio quam in puero. Siioili^ tcr pcradione uircucisnucritfugplusgcncratur^ fan guinc <5k: humorc f n iuucne quam tn pucro , idco ui dc- tur <J» in co fiat maior nutricatio quam in pucro , 8c pcr ' . confequens refolutio maior . Similitcr maior cft quaa- citas quae pcr actioncm nutricationts coriferuacur i n iu^ ucncquamfictotumaggr^atumcxquantitatc qugac quirftur,<S:cxquantitaccqugconfcruatin puero. ^* militer nullatcnus apparct ucrifimilc q^ ab/«nbrionc Ciim primoformat tantafiatin gquali tcmporc f^utio ^quancainiuuenc.fgicur&c Vlctmoad principalcar- guicur Cic Facilius tnflammac calor in iuucnc cxqua- cun^ caufa apta caliduminftamarcquam inpuero, fed iicuc caiidum magB tnflammat , fic uclodus confunait Jiumidum .igitur <S;:c .confGjuencia tcnctcum ex tolcra tiaiciun^ ciltdu tam t npucro quamia iuucnc fic apca inflammari .<5^ aiTumptum probatur,quia talc cftacu- tius.Simtliccr uidemusfcbres maltf infl^nmationfsin iuuenibus maximcabundarc. Pro h^ ctiamquae ar- gutafunt uidecurauCtoritasAuiccn.in locoprcall^a- to , ubi poft fciics ordiaat adolcfccntcs io fadlitatc to- lcrancic icfung. In oppofitii eft Hip .in Hlo apho. Scncs fedllimc Scc Rcfpondendo ad hanc quaeftfone primo oportct pre- mfttcrequaedamprcambula. Sccundo rcfpodelaturad qusefitum. Pnmo prgmittcndiicft cx fupcrius dicSis quae funtpotiiTima nocumcntaquac fequuntur uelapsa. f unt fequi cx fciung^tderantia,quia f.trtftitia ^mis,hu mtdi rcfoIutio,<^ calidi Sc fpirituii 8c mcmbror um in- flammatio. Sccuncio prf mttccndiicftdiflficultatcn to- lcrantic iciunrj attcndi,uel pcncs factlcm cafum in fame, uel pcncsfacilcm cafum in aocumcntapottifime ieiun^ toleranciam confcquentia.ud pcncs difitcultatcm rdc- uacionis a nocumentisiam ciicftis, quaeomnia declarata ■funtinpraeccdcnciqugftionc. Tercio prfmicccndum cft<j>inccrcaeccr3 nocumcnta fcqucntiatciung toleran' riamdetcrius cft cgtcris paribus humidi rcfoludo,quia talis fit per dcpcrditionem parti ara fubftandaltu meax- brorum,uc paccc Adillam fc^cur ctiam calidi rcfoludo <S:cxcinccio.Immonccalianocumcnca Igdunc notaix- iftcr,nifi pro quanto ccrminantur ad illud nocumcnca. Exquo ftacim patcc c^ ia illo corporc difFicfl ior cft ic- iunf) wlcranciacgccrisparibus tn quo uclodor <S^ feci- liorfichumidinacuralfsrcfolutio. Q^uarto prfmittcn dum humidum pucri caetcris paribus paratius clTc ad rc foiutioncmquamhumidiiiuacniSjCum fic mukbfubti Iius<S:magisacrcum. Q_utntopnndpalitcrcftprfmM: RdbPo tcndum c^^ rcfolutioncm ,qus fit in f uucnc poflf um us co iuucni pararcad^mquf fitiapucrainmagnitudinc^ ^«rui Itscopa tatcdupIidtcr.PrimoabfoIucCjUC fciliceciilarefolurio rat puc dicacurmaiorquando abfoluccmaiorcftqaandcascfus rili du^ quod rcfoIuitur.SecuRdoproporcionabilicer J^ rcfpccSa pFr. ue,fdltcct ad molcm fuam fiucquacicace fubicAam , lit fcilicct cJicamus in tllo corporc rcibludoncm ficriuiaio- rcm,inquo maior fit rdbludo refpecfcu fuf quanrita- tts.SfV:cnimdiccrcmus<jfiabipcdaIirefoluancurinho radracmx du3e,^apcdaif inccrfe tcmporc rcfolucroat dracm|dug.f.pcra<ftioncm calorenacuralfsc^ udodor 6<:maior ciTct rcfolbqus ficrcttiipotoli qp qu^ ficrcc ia bipcdalij^a quacuiic]^ gtc fignata iilius pcdalis in tlla eft rcfofo maiw^m latK J>fpedaiisia $q*^i tpCj iw^ f«s tacoaStS^ho. Q, U Digitized by Google patfct.Cofimtliter per ott dicercpofTumus dc f cftaui-a* tione. Iflani diflmcftfonc poAierunt iam qufda fufa his ucf bisc;^ dupljdcer poiTumus imagmart unius corpore refolutione eiTemaiorem^ fit rcfolutio altcrius- Vno ttiodo extenfiue,(S: fic illud totalc corpusdictt pati rcfo lutione maioremiinquo per maiorespartcs extcndf r rc roIucfo.Secundomodointcnfiu^,^ ficfolu ilJms corpo ris rcfolutio eii maior ^ altcri us.a cuius partibus qptt- tatiuis fit rtfoiutiomaior ^ a partibusq^titatiuis altc- riusiUis ^qualibus. Prtma conclufio. Tam ronc cafus tn famem ^ronecafusin nocumcntadifFiciIiustoJerani: iciunium pucri qp iu uenes caeteris paribus. Probat fic. ucloctusincurruntpucrifamcmqptuuencS(5«: nocume tum maximu fequcns ex tolerantia ieiuni).tgit&c.con fequentia patct<&:aiTumptu probatur,quia uelocius re foluiturfaumidumfubflantificii eorum,ad cuf us rcfo' lutionem fcgtur fames.SiTr uelodus fitilla rcfolutiq fu pcrfiuain puero,cumiliudhumidu fitfadlius refoluH Jc Sc fit calidum ualdcrcfblutiuil <S:c.patct confequeti a d^airumptiifimilitcr. Etficarguiturcontrautfupra, qura calidu i auenis eft actiutus.igitur tnflamabilius. fi miiitcr cflconiuncftiicum ficcitatcqug acuit dC reddic caliditatemaptamagis furcrcqp iiumiditas. igitur <S^c. D(ccnd5 primo .pbabilitcr cocedcndoc^calidii iuue- nisefi:inflam3bilius.<S:^conccdtcq^inhoc nocumentO, quodcfcinflamatiof^aciliusincurrectuuenis cx ictuni^ toicrantia^ pucr,quia tameninflamatio non efi nocu- mentu tatum flcut efl refoIutio,eoq> tnflamatio illano nocctnifl pro quaco augct rcfolutione ucl faltcm ^ptcr td maxime nocet,ideo .ppter hoc diflFictlius f erunt ieiu- nium pucri^ t uuenes. Altter dr concedcndo cj> illa ca- liditas cft magis acuta . ct ulterius q> non qltbet caliditas acuaor inflamatur faalius <n fuo fubiedlo qp alia , quia potcaliditasminusacutaclTcin fubiecfto fubciliationi ct inflamationt mcigis diipoiito,et quod plusfaciet fub- tilitasadfacilrore inflamationem ^ acuttas. Cofimi-' Jitcr diceret de caliditate ficdtatt coiuntfta. Vcruntame uFr conceditur q> ubi cali ditas cfl acutior Sc cgterafunt parta,ibiinflammatio cfl ucloctor. Secunda coclufio prin(^alis tft haec. Abfolutemaior eftrcfoIutio,qu5 fic fniuucne $ qu^ iit in pucro cfteris partbus. Probatur pcr ea quf tacta funt in gnto prindpalf . Tcrtia coclu- fio ^babilitcr pont pot, Abfolute maior fit rellauratto fn iuueneqptn puero.Probatur ut pcedens.Etnon plus uolunt ift§ conclufiones nifi q> extenfiuc tam refolutf o qp reftauratio eft maior in t uucne qp in puero cgterispa ribus.pcr maius cnim fubicctii extendt t,d: maioris qp- titatis eft abfolute. Ex hac conclufionefeqtur q^ maio ritasrcfolutiontscxtenfiuc fiuc abfoluce non arguit dif ficultate matorem tolerantif t«uni).fatis cnim ucrififr apparctfencmprimumagtscxtenfiue uel abfolutcre- folui,quta. f.maior abfolute cft quantitas qug ab eo per rcfblutibne euaporat giin cmbrtone uel pucro digitalis qptitatis. Q_ uarta coelufio cft hf c.Cstcris paribus ma f or eft refolutf o quf fit inpucro # qu§ in iuuenc ^por- tionabiltter rcfpcAu fuae quantitatis, Probatur, quia quacunc^partcfignatafnpucro aqua fit rcfolutio plus cftquodabcafn^qualf teporcrcfoluit^fit illud quod ab aequalf ^tcilliusfimili in iuucncrefoluttur.igit&c. patet confequcnaa.& afTumptii^quia cuiuslibet pariis puerihumiducftaptfusrcfoJuttoni^fithumidum cofi milfspartfstnfuuenc,<S;caIidu ucrobi<^ eftaqualeucl falccm plus cxccdit fubtilitas humidi pucri , tgitur 3cc, Q_utnta codufio. Potcft cofimilttcr ponit^^rcfiaura tto pueri efl tnulto maior q^rcftauratio tuucnis refpc- AufuaBquantttatis,Probat,quiafircfoIutio eft mator mfHieroad fntellcs^iudatum rcfolutione in iuucnc,ctin fuuencaequalis cft refi:auratforefolutionf .igitur maior €ftrefoIutio i n puero ad fenfum datum ^ rcftauratio in iuuenc, f<^muIto maior eftreftaurajtio pucrt $ rcfolu- ^io dttfdaa.tgitur &c.Simuiquibufc«n£^partibus fi- fftattsconfimtltbus ucl corrcfpon^ntibusifi-btfcpc^i» 6C f n iuucne <S;quatitate aequalibus,maiad: eft quacttas quacper refolutioncm depcrditur in iuueneqp.inpiKrQ. Similitcr maior cftquantitas ciuS,quod per rel^uratio nemapponitur uc fatis patct. Ex hisfequicurq>naaio.- ritas rcfolutionisintenliuc arguic diificulcacem maio- rem colerantiaeieiunij. His pofitis refpondec ad argumenta. Ad primum dr concedcndo q> abfolutc magis refolutiua cft caliditasiti ucnum ^ fit caliditas puerorii.uerumcamenipfacftmi nus refolutiua fuf humidi,^ fit calidicaspueri fui humf A*,cuiusoppofitii oporcerct elTc fi ualerct argumentu. Confimiliter per omnia dicit adconfirmatfone. con- cedit cnimq>omnecalfdum magisactiuii eft magis rc- folutiuum,no tamenfegcurq^quodcuncpfubiectu ma gis refoluac q^ calidum magis acT:iuii nifi ponatur part- tas exparteful«C(fliquodebct fiertrefolutio. Ad fecun dum principalcdicicur <5^forcitudo calorisraator in unp corpore ^ in alio non eft caufa m aioris difficultatis tor lerati2iduni),nifi ubi fintceteraparia,qualiternoncft in puero Sc in iuuene,ut fatis patet.igitur &c. Ad cerr tiumdidi concedendoq>quoadintcnfione calidi<S^hii midimaiorcft^portiocalidiad humiduin iuuenc<&:c. non tamen eft maior,fed minor ^portio a<fliuitatis ca^ Jidi naturalis iu uenis ad rcfiftentia humidi,qp actiuf ta- tis czlidi pucrt ad humidu «ufdcm .fgitur <SCc. Ad qua? tum dicitur negando aiTumptu iuxta 4:om unem modii lo qucdi.corporacnim puerorii efTe phl^maticacfle^ ipfa fore frigida 3C humida rcfpectu iuuenu. Concedic tamen q^ plus abundat de phlegmacc cartcrts paribus ia pueris Scc. E c negct tUa confequetia.igitur iadlius 5c:c^ quianontantiiconfertfrigiditasphkgmatisin fadlita- te tolerantix idun^,quantu ad difficultatem facithumi dimcmbrahsrefolubilitas 8c fubtilitas.igitur SCc. A<i quintii quid ilt diccndum,fatis patec ex coclufionibus inqone pofitis. Ad ultimum fimiliter.Dicit tame pro fecunda co firmation c an tecede tis probabiliter q> aegri- tudines magis acutas magis 8c facjlius caufari in ijxuCf nibus SCc. non arguit calidu defe d^e inflammabtlius, fedper accidensproquantoineo.abundac cholera quap parata eft fadlitcr tnflammart,<S^ quaeinflammata ma* gisinflammat fubicctum . Poffet etiam concedi cajtda iuuenis foreinflammabdius, ut tactum eftfupra.tame cx hoc fcquitur facilius eius humidii refoluiqp humidii pucria fuocalido minusinflamabili,utfatispatet, Q^uaeflio. xxvi. Apho. xig. VTRV M dccrepitf difFiciliusfcranticiunium qp primi fenes. Argniturmultipliciter q> non. Primo, tardius <Scdiffictliusincurruntdecrepici nocumencaie- quencia ieiun^ toleratiam <^primifencs.igttur&c. co fequentia eft manifefta Sc afiumptii probatur,qufa tat- lia nocumcntafunt calidicS:humidf rcfolutio^ cali;^ fnflamatio,quae omniatardius et difFtciliusincurrit dc- crepituspropter humidu terreftrius^ calidum remif- fius.igitur Scc, Sccundoquia tardius tncurrunt decrc piti famcm.igttur ^S^c.aiTumptii probatur,quia tardior fit in eismcmbroriiinanitio.tardior attractioauents* igiturSi.c, Tcrtio quiaquantiicunf|^in eis aeque uc- Jox fieret rcfolutio Sc attractio Scc, uirtus tamen fenfi- ttua orisftomachiin eiseft ualdc magis obtufa, undc adhuc cfterisparibustardtuspcrcipiet fuam tnanitio- nem . igitur Scc . Q_uarto frigidior eft a>mpIexfo de?- crepitorumquampnmorii fenum, fed ficutaJiqua com pJexio eftalia frigidior, itacadem fadlius tolerat ieiur nium, igitur<S;:c.patetconfequentia, & maior<S: mfV iior eft Hippoc. in aphoyif 1 3 • Scnes fa dllimc ferunt i duni um. Q^ uinK> quia in decrepitis maximc abiidat -humorphlegmaticuscrudusqui eilcaufa maxime tolc'- rantizB fdunij.igitur <S^c. Sexto fi cfTet hoc ma»me fo rctproptcr caufem ta(fJ:am a Gaf. in comento.quiafd- Jic«calidttin€orum cft ficut luceria cxtin(5aonipara- Digitized by Google A P m O R. ta. Sidiarguitiir-q» nonjqaia cunc-per fdem diflffCilfoS tolcraienticiuntumdecrqjm qp mucnes uel confiften- EW. Q^uodiiconceditur.Contra.cxiftorequiturfierf (altttnidecxcrcmoadextremunj finc medio.fit .a.nuC inftansinquoror. incipitcffe decrcpitus. Ec arguitur fic. vei (br. tam cftdecrcpitus uel non , fedimmediatc poft cric dccrcpitus. Si detur prim um arguicur fic. for. «ft iam decrcpitus.igitur dtfficilius fert iciunium qt iu- uenis «S^immcdiatcante hocfuitprimusfcncx. igitur immediatc ante hoc facihus tolerabat iciunium c^ iuue nis,quia fenes facillimc f^cr unt,<&: pcr cofequcns faclus cfttranfitusdcgradufecilitatis tolerantif ieiunq fenis primi ad gradum dccrepiti iDter quem medizt gradus fa dlitatis iuucnisfincmcdio.Confimiliter arguitur fi di' catur for .nunc non ciTc decrepitum, Sc immediate poft hocforc,ut patet intcliigcnti. Vltimo iicarguitur.iicfe uidcturhabcrc complexio decrcpiti ad compicxioncm primifenis, iicut fecudo co iiftcntis adinuice . fcd facilius tolcrat ieiunium fecudo cofiftens q| iuuenis.igitur 3Cc. Ad oppofitu eft Gaf .in comen.illius apho. Senes fa- ciliimeferunciciunium adfinem comenti^ In quseftione ifta crunt duo articuli.In primo tangc tur comunis modus rcfpondendi ad quaeftionem» Sccu. do tangam quofdam aliosmodos rcfpondcndi prgccr co ijiunes,qui forccruntprobabiles. Q_uantum adprimum articulum funt notata 8c con dufiones. Primo eft praemittcndu uthabetura Ga?. jncommencopraeallegato q> tammultamultitudo ca- lidi .Cnaturalis q^ cius extrema paucitas indicat cibi ob lationcm.Magna.n.muItitudo magnam indicat appoii tioncm,proptcrmuItum cfle humidum ,quod amulto refoluitur calido.Extrema uero paucitas , iicut quse in decrepitisrcpcriturindicat oblatione proptcr calidum illudcontfnucextinAioni paratum continuc indigcrc rcfocillationc.idco oportct ut talc fit modicum quod of fcrtur,<Sc frcqucnter oblatum,nefortc aliquando defi- cicnsextinguacur.paucum aucem ut a pauco calido cx cedatur SC poiTit con uerti,quia m ultuni non cxccdercc fcd cxccderec,(S; fufiFocaret modicum calidum . Secun- do prf mittedum cft utfuprapIuriesdiAum cft diiFicuI tatcmtoIcrantigfCfunf;poirefumf,ueIexpartccafusfa cilfsin famem,ucl cx parte cafus facilis in nocumenta fe qucntiafcfunjg toIerantfam,uci ex difFfcultatc rekuatio nis a nocumcntis ,f n qjiam corpus proptcr ieiuni) toler a tiam incurrit. Prima cancIufio.Ratione uelocis uel fa cilisincurfus i n famem facilius caeteris paribus tolcranc ieiunium dccrepitf qpprimi fencs. Probatur , quia tar- dius 8c difficilius tncurrunt famem,co q^ ipfor um humi dum cft denii us 8C difficilius rcfolubf le , 8c caiidum mi jQus<Si:tardiusrcfoIutiuum,uirtusetiam fcnfitiua fto- machimagis obtufa. Sedcontra iftam condufionem arguitur. Primo,quiacxfftafcquiturprimoq^fetnpcr <x>rpora dccrepitorum f orent cibanda antcq^ famem in- currercnt.confcqucnscftfalfum, ;S:£crccontra mcnte Ga?, omni um aucfiorum,<Sc contra GaF.j .tcchni .tS^ confc- qucntia arguttur,qufa corpora ipforum primor um fc- jium non fun c dbanda ni fi hora famis i pfis rccfiis rcgf- mi nc dcbito 8C fanis cxiftcntibus. f requcntius funt cf- bandacorporadccrepitorum quamprimorum fcnum» igitur frcquenti us funt cibandi dccrepitf quam fa^ mcm incurrantprimi fencs .fcd minus frcqucntcr fa- mcm incurrunt dccrcpiti q^fcncs primi cx conclufio ne.igitur 8Cc, Vel arguatur fic . frcquentius aban- di funtdecrcpi ti ^ primi fcnes.fcd rariusfncurrunt fa- mcm dccrepiti q| primi fcnes.igitur dbandi funtdccre* picf anteqp f amcm incurrant. Secundo quia experi mcn to uidcmusiftosfcncsdccrcpitosquaft totadiccomede- rc. Adprimumrcfpondcturncgando confequcnttam. Ad probationcm coccdttur pri mo c;^ tempora pri moru lcnum noQ funcctJbaada luii Jiorafamfs» £c cooceditur H I P P O. U^ tiltcrfus^fircqucntfusipfidccrcpfacfSandf funt ante- quam primi fenesfamem incurrant.Sed ulterius negac q^minusfrcqucntcrincurrantfamem decrepiti qpprt- mi fenes,& hoc ipfis recto rcgimine resflis^ caufa eft, quf a ^tuncunc^ calidum decrcpiti iitremilTius 8c debi lius(5i:humidudefius<5^minusrelblubilc pp^t quod Caeteri spanbus tardius famem incurritdecrepitus^ip^ tamendecicjMto re<fco regiminedebito debetur nutrc- mcntum,quodeiin uice unica approximacur eirctan- to minoris ^titatis,^ cum hoc tanto facilius cranfm u-^ tabile^illudquodinufccunfca exhtbecur primo fcni cj» mulcodcius cranfmucetur 3c airimilecur,^; iic cx co icquenti citiusfamcm incurrit.Etnotum eft q» hoc uon aduerfatur concIufioni,cumfbii^nantur utrobicg cf- teraparia. igitur 8Cc, Per hoc patct folutio adfecun- dum . Et fi arguatur cotra,quia tunc per idem freque tius cnbandi forentprimi fencs q^ iuucnes. Poceft dici primo concedendo confequcntiam 8c confequais. Ali ter poteft dici negando confequenaam ,quia calidum fc nisprimf non eftparatum fic^tfn<frfoni ficut calidum dccrepiti,nec fic diminutum eft quin adhuc magna q^- titacem n utrimenti exhilDf tf pofTit fmmutare. tgic SCc, Secunda conclufio prtncipalis cft. Rationcnocumcn- tf fequcntis iei unium difFicilius tolerantici auium dccre piti <S^c.Patet,quiain eiseft tatacalorfspaudtasq>om nisfenfibilfs refolutioin eis fere ducit caHdum ad cxtfn ctf oncm . igi tur 8c c . Tertia cociufio .Sequitur q> ratfo ne difficulcacis rclcuacionis a nocumento dtflFidlf us ctia tolcranc iciunivim dccrcpici. Patcc fimiliccr. Q^uana conclufio.no i qualibecpartedccrcpicx xt^s^&dliu» tolerac ieiunium dccrepicus c^ iuuenis uel confiitcns*. Patecper fexcum argumencum principalc adduccu. aa tc oppofitum. Q_ufntaconclufio.In partc ultima cx- trcmas decr^f c§ ascacis propinqua diflFidlius colerat ietit xiiu dccrepicus qp corpusalcerius gcatis.Patctcxdi<fiis^ Q_uantum adpnmum articulum funcduo modi. Prtmusmoduspraemiccitprio<5>famcs nacuralts cau fac pcr cofumptione humidi fubftaciiicf orts ilomachiw Secundo q> sequalis di min uao uel refolutto facca t n rc paucg quancicacis multo magispcrdpicur ^ facfca i n rc magnaequancitacts Exquopacetq>adhucmfnor rcfo- lucio f n mo<3ico quanto poceic eire magis fcnfibilis qua •maior in magno.hocfatisdocecexperimenrum. Si.n. a magno cumulo frumenci fubcrahancur criagrana nul- laperdpicurminorando.Sf auccmafcx granis fubcra- hacurgranuunum,mulcaperdpicur minoracio. Ter cio praemiccendum <j> humidum fants primi fubftantifi- cum orfs ftomachi mulco eft amplius qi dccrepici. Hxx: pofico dicicur q> quanciicuncg tn decrcpico fic orisftoma chf h umici" fuccio 3c refoludo cardtor,<Sc minoris quan titaas ^SC fic uircusfenfibilfsmagisa<3hucobcufa,tamc humidum fugendum cftqptitatismulto minoris.fgitur magis pcrdpitur parua fucfcio q| altera magna , ideo ci" tfusadhuccaeccrispartbusfamcm tncurrit. Sccimdus modus praemiccicprimo q> ufrcusattra^Trtuamcmbro^ 8C nutri tiua tn decrepitis cft multum dcfcifca,unde43iul ti humorcs,qui in primo icneforcnt laudabilcs funtin dccrcpito illaudabf 1« <S^non habiles ad n utriendum. Sccund> prgmtttitur q» ui rtus nutriciua ^am in decrc pitts q| f n atli)s refpuit,quod non eft conucntcns atcrahe do praedfe idco quod fuac conucrfioni cft proporriona- tum . Hoc prgmiiTo poni c q^ B. tantus 8C taJi s cibus o f- fcratur decrcpito,quatus^ qualispri mo fcni, quia uip tus nutritiua dccrcpiti modicam quanritatcm fufiidt i mutarcvS^ mcmbris alTtmf Iarc,praecifc modicam , quia fdliatparatflTimam conucrfioni actrahet, fnfcncautc primo iictmultarum paraum attrajftio 8c conuerfio ct hinc cft <5^ cogitur nutririuamcmbtof um dccrepi ti frc- quencf us nouum a ucnfsexqui rerc iiatrcmentum,ande attractioiict aucnis^ ucnarumab hepatc&c. Ecpa- «ec ^tftemodus eft ualdcprQprius* £x qaii^us^gea Digitized by Google Auice, Auice, Q^VAESTIONES urattendcnsfadJitcrformaHt condufioncs (^pofitas , prxmfs.EtroIuenturargumcnta. O uaeftio. xxvij. Aphor. xiig. V TR V M Calor pucri Sc iuuenis iint aequalcs. Arguitur mulctpl/cKcr <j non. Primo. calor pueri e tnator ^ iuucnis.ergo 3Cc. afTumptum probatur m ulti pli cuer . Primo. poft prim um tnftans eiTc pueri contf Kue agiccalor in nucnmcntum SC fpiritus 3c membra^ ig/cur repatitur.fed ipfum repati eft ipfum rcmitti. Sc cundo.calor radtcalium cor.tmuo remittcndo proccdit. ig( tur ^c .aiTumptum probatur , quiainfenccftutema iorefthumiditascamiformium^ radicaliumin tem- pore pucrttiae,(&: ad eorum refolutionem fcquitur calo- risremilfiojfcdhumiditascarniformium no fuflficitma nutcnere in fencclute.igituriiec in iuuentutc humidi- tas radicalium igimr, Tcrtio in choierico decidentc g iuasaetacesdccurrentepermutatomeficum non folum refpeclu difpoiiaonum prius habitarum , fed ctiam re- fpe<rta fenis tempcrati facto raclancholico eft calor in iu uentute remiiTior^quiain principio fcncAutis eft mul- tum f rigidior temperato,cum iit iam facflusmelancho- JicuSj ec iD pueritta erat multum calidior, quia cholcri- cus.igicur in tempore mcdio,quod cft tcmpus iuuaitu- tisfaAuseftremifTior.ergOiSic^. Itcm nuncin princi- pioiuucntutiseftmultum frigidior tempcrato. igitur ante hbc erat frigidior ,fcd antc hoc erat confiftens. i^i" mrin coniiftentia crat frigidior . Q^uarto. poifibile e jcalorem pucri continue procedere remittendo. ergo tn iuucntuieeritfrigidior.confequentiabona,«S::airum- iptum patet tn cafu quo difpofitiones omnino confinjt- Jesquales inueniuntur in cprpora fcnisjind ucantur ud imprimatur in torpore pueri in principio gcnerationis. In propofito arguitur fic.fcncx aprincipio fcne<fl:utis jtnerito proportionis calidi naturahs fupra humidum cq rinue remittendo procedit in calore.cum ergo {iiaihs ^ portiotnueniatur tnpucro in principio generationis, iitponiccafus quopuer procedit continuc diminuen- ,do in calore.cofequcntia cft bona 6C aiTumptum cft ca fus . Forte dicer ecur ad illud negando cafum ,qut a eft im polTibile c^ fub difpofiaonc omnino coafiraili difpofitio iiis fenisinducatur formapueri. Contra iftudarguitur iic, quiadatatftarefponfioncfcquiturq>in modo sequa iitatisconuenientiformaehumanaepoirctaliaformacd municare.confequensfalfumeft&contra Auice. pri- ma primi.6c confcquentiaprobatur^quiapoftqp in tali difpofitione non poteft introduci forma humana,d: cu in cademaliquaformaintroducatur fiucpoifitintrodii .ci,qu§neceiTario eft diuerfae Cpeciei ab ifla humana,fc- quitur &c. Q_uinto.tn primo inftati fcnedutis eft ca liditasnotabiliterminorquaminpucritia. tgitur prius per mcdicamen minor,& continueprtus fuitiuuentus igitur&c. Vltimo cftaucfloritas Gar.in comento. Secundo ad prindpalc. caliditas iuuentutis eft maior. .fgitur &c. aiTumptum arguitur. Primo , quia conti- n uc u% ad iuucntutem rcmittitur frigiditas in corpo- tc humano,eoiq^ continue caliditas mcmbrorum cxce- .^"t frigiditatem,<&: clcmenta calida cxcedunt higida ii hi dcbitcapplicata. Sccundo.ficut aliquod agcns diu- «usagitin pairumdifpofitum,itaintenfiorem eifcAii produdt in finc illius temporis, fcd calor naturalisin i\x wentutc diuaus egit. igitur 8Cc, Praetcrca calor natu- ralis iuuenis continue egit in humidum remittendofri- gus&aifimilandocontrarium.crgo continueerit inte £or,8cper confequcnstcmporc iuucntutis&c. Con- firmatur.quilibetfpiritus aifji.ftens mcmbro calefacit, «juiaaltcrat 6Cnon niG. cabre, Tcrtio in iuuentutcfiit •humores calidiorcs.igitur gcncrati a maiori calorc erut &magis calefacicnte. Q^uartoiniuuenc funt opera- nonesintefiorcs etfortiorcs,utmotiugpulfus.tgit 8Cc. Q_uinto humoris phlegmatici uel humorisinf rigidan Sis «uacuauo calefacij cQrpu$.iQ:c«BsJaprim<, ca, dc qs,\^ PA R TI. I* ^sf eteatfocis &euacuationts.fed iuucntseft iicut cua cuatus aphlegmate d:ficut replctus humore calcfaciea ie.igitar 3Cc* Sexto ad taAum apparet calidior iuuc^ nis.Fprte dicitur <j> iblumacutior. Contra.ficutfeha^ bctuifibi|eaduifum,tcafchabettangibile ad tad:um, fed uifus melius f udicat dc uiCihili quam de alio fcnfilw lijgitur taAusiudicatmehusdetangibili. Etii fic,fc- quercturtuncq^nuliadifferentiaapparerctinteraliqd' cifc intcnfius calidum d^ acutius. iJcptimo calor iuucr ntscftficutcalpr febrientis, utincomento. Vltimow variatispaiTiuisuariantacftiuse.igitur falteno aequa- lcserunt.airumptumpatct fecundo colliget primo.ca. quia proprif materif dum uariantur,fi't uariario tn pro prijs formis,fed cum paiTiug iintmacerig a<friuarii, fec| tur ipfis uariatis adiuasciTc uariatas. Adoppofitumeft GaF.in.i4 come.ibi (Qj, fifecu duni quartum elemencum . )Et fecundo compiexionura cap.Z .Et Auice.cap .dc aetacibus.primaprimo. Iniftaqugftione erunc tres articuli. In primo uidebf tur quiscaior eft maior extenfiue. Secundo intenfiue. Tcrrio tangencur quidara probabilcs modi dcfenfandi <j>caIor fitraaior in iuucnequainpuero alijsparibus. Q^uantum ad primum articulum prirao praemittam notabilia 3c diitincfliones. Sccundo conclufiones. Pri madiftincftio.Calor in nobis eft duplex.f. innatus<5^ in iluens,a^dc utroq^ cft fermo. Secunda diftinAio eft Ijgc.Huratdum eftduplcx.f innatura<5^ influens.Inna tura eft dupIex.Q^uoddam contraAum agencratione, ^iftud eft radicale humidura.Q^uoddara ex nutrime to,<Si: diricur nutrinientale.Excniplumprimi, uteft ra dicale.ExerapIurafecudi, uteftexterapore acquiiitu. Tcrcia diftindiio .Caior fumitur quando^ proquali- tate,quadocj; pro corpore calido <5<:c .hic capitur utro^ modo. Q.uartadiftmc?lio.§ubieduracaIorts eft du- plex.f quoddara firapIex,<Siquoddam compofitii. AIi£ propriura extraneum,<5<: comixtura uel confufum. 6c tunc eft criplex, ut patet. Prima fuppofitio. Q_uid per pueritiam v5;: quidper iuuentutera debcmusintelligerc notum cft. Sccundafuppqiitio.Duracomparanturca lor fuuenis <S:pue£iin extenfionc,comparaturin com^ paracionc fuorum fubie<3:prum . Tcrriafuppoiirio.Ca lor in materiamixtanon cdferuaturnifi tnmateriahit iiMda fubtili(&: in uaporem conuertibili.Humidum ac- rcum metaphoricc cbcitur fubiedum quo fuiientatur «S^pabulatur calor naturalis. Exquo fcquitur humiduE aereura ciTc fubic<ftum maximc proprium caloris natu raIis.<S:quantopurius atcrrcftri tanto conucnfentius. Exquofequitur<|>quiahumidumra<i'caIe purius efty potcft tllud appeUari fubiccftum proprium caloris.Con trari ura uero ex nutrimento extraneum 8c aggregatii appellari potcft Cabiectum coramixtum ii uc confufum uel communc ut dicitur tn commcnto. Prima conclu- fio.Rarionc fubie<ftiextranef calor eft maior tn i uucne» Patet,quiafubie(flum extraneum iniuuenecftmulta 3mpIius<S:magisextenfum. Secundaconclufio. R^- tionc fubie<3:i commixti calor eft maior in fuuene,quia magis eft aggregatura in iuucnc qu ara in puero . Ter- ria (^ncIufio.Rarionepropri) fiue firaplicisfubiedi eft maiorin puero, utpat€t,quiamultoampIius cft humi dumacreuminpueroproportionabiliter refpecru fu^ molis q u am in iuuene, patet etiam per GaP, Prinaum dubium.Q_uodIibet huraiduraanimatum eftfubiectii proprmra caloris fed contractum ex nutrimento cfthu fufmodi.igitur<&;c. Secundui^ dubium. Reducatur mclancholicusadianguineura.habebittunchumiduni purius,'^ per confcquens (5^ .Similiter patet de ipfohc tico curato in iuuencute. Tertiudubium.Tunc etia fc ncs plus haberetdc caloreratione fubiecri cxtranei ud ^omttiix.ti Scc. Ad prim um didtur q> prolwt ueritate^ f.$ aliquod contraccum ex tempore eft fubicctum pro- P«mM^'pfap tanj^Q jl^^umimen^ CQntf*|ct«m cS paratm» Auer^ GaP. Auice* Calor duplex huidii duplcs Calor fumit dupFr»' Calorar. fubie" Studa pIcx<Sc ttiptxi Digitized by Google A P H O R. paratum iUicxgcncratK>n€ cft cxttaneutn>noa ffnipK^ ctccrrcdfncamparactonc» Adfccundum dubium, dc for.pn mo mdaQchoii cus pucr 8c £at tcmpcracus , tunc humidum cius cxcrancum diiftum critmagts pxopriii fuHicntaculum caloris,quoniam eCt temperatum,ct pri mum cftdiftcmpcratum. Dicicur q^non omne tempe^ racum humidum eilmeh'usrubie(rcum)licethabeatme liuspro uicaq^haberccilror jionfuilTecreducflus, Ad tcrtiumderetubusdictturquod fenes ratione fubici^ci commixd plus habentde calore extenii ue^cet intcnii' ucnon cseterisparibus.. <^uantum ad fecudum arciculum funt notata «5«: co ^ufiones. Primo pr^mitto cum comparantur iuuenis &:puer (S^c.^aliadebenceiTeparia innacucali comple xione 8c al^ circunftanti^s accf dencf bus uariantibus ca Joris menfuram .non Ji. dubfum eft iuuencm cholcricu calidiorem ei[c pnero phlegmaaco.pucrum exercitatii tuucneociofo. Aliter dic ilc.contingit tam puerum qua iuucnemincralatitudinemrux complexibnis multum uariarijutquiefcensiuuenis minuscalidus cH: exerci-' tato ^,quandoq^ extralacicudinem fuf complcxionis ucde puero cemperato,qui e^QFicitur melancholicu&re^ fped:u tempcratf pueri. Secundo praemitco s^ calor na turalis multiplicitcr potefl: ocangui^ut prima ptimi.c^, luflibectamen extincfiio reducitur ad eam quae eft pcr fimpliccm altcrationcm . Tertio nota. ftat aiiquid aiio efle 3cucius,quia.r.niagisimprclTfuum , quod came na eftincenfxus,utpacetdefcrrocalefad:o rcfpcclu ftup' p3eardcntis.H|cdfucrlitasquandoq?contfngit racione mulcfcudinis forae.Sccundo ratfone difpofitionis osniil ^f calidicati , ut ficcicas cft lima caIoris,<S: non eft cau^ faeffcifliualicccdifpofitiua. Q^uartonota.hcetadali- cuius humidi naturalis refoiutionem fequatur caloris re njiiTio,nontamenadqualibcc minoratfonem humidi minoraturcalor,utpatccinhgnisiniiammanus. lce pa tetquodcxuariaimpreifionecaloris fn maceriam ua- rio t^odo confcructur calor in illa, ut in reb us exccriori buspatct. Q_uf nto nota.ali ud eftaliquam caliditatcm <freinccnfiorem,&:aliudfpfam eflcacutiorem ^for- tius impreilifuam .ex tertio prf mtlTo patec hoc. Prima condufio.Non feruata paricatein al^s polTibile eft cali dforcm iuueuem ciTe puero.fimuiccr econuerfo. immo adhuc fencm .pacec cocluiio uariata complexione natu- rali 8C al^scircunftantgs. Sccunda conciufio. Caeteris part1>uscalfdicasiuucnisnoncft graduahter rcmiiTior q^caIidicaspueri.Probacur,quianon elTec nifi propcer rcfol ucionem humidi, fed non eft per quid nominis iu- uencucis.Icem aon aducnit extinguens extririfecum,uc pono.ncc intrinfccum,quiahucufc5 augendo procedf t. Iccm aliquo temporefuflBicft fc confcruaresS!: augmen- tum faccreSi^ in aliquo ncutrum .igitur in aliquo alce^ tantum,5t nonfuffKitin augmentum.igitur cuncfein codemgraduconfcruatcalor &c. Hocargumcnto uti tur Auice. Tcrtia codufio.lniuucne caeccr^ paribus cx partc complcxionisdi: aliarum circunftantiaru men furam caloris uariarcpotcntf um no cft calor intenfior. Probaturprimojquianonaducnit extrinfecum auges utpono.nccremtttens,quianon cft facfca tanta exicca- tioquinhfcmenfurahumidfhunc calora» conferuet, jicc intrinfccum,quia idem non mouetfe. Itemquia da tur tempusinquoduopotcftfaccrc<Siquadoq; ncucru igitquandoq^ unum.f.fcconfcruarc inillogradu Scc^ utXupra. Q^uartacondufio. Ifti calores funt fquales co radicc5c in graduintenfiuc,quia necintcnfiornecre miifior. Q_uinta condufio.Calor iuuenis cftacucior, f dco magis imprclTiuus,quia cft j fubicdo tnagis defo. - Q^uantumadtcrtiumfuntcrcsmodi. Primusmo- duseftimaginandofubftanciam fpirt cus profiuentis a corde admembra ciTc calidiorcm fubftanciam mcmbro rum.Etqttiaufi]^ adiuuencutcm pcrfedameft cona- sue humidiif» fuu£[ciaisad^o&feruaudam,<S^.C9nciau$ H I P P.O*: - 116 sddfikmembxiSoSc membra fuiit ipfiusrrcepti ua 8c ia '■ izxxon refoluuniur fpiritusjidcoconcinuecakfiuntroc Jbra. Sccundus modus pont t elemcnta remancreipmt?: toformaliter. Terciusmodusnoponitclcmenta rema ncreinmixco formahtcr,fed ponitin eo uirtutcs,qara faiicetadualcs<5ii: uirtualesqualitatcs in mixtis<3creii- Vcisabelemeiuis.d: coofequentcr pooit hic ut fupra di;- ccbatur elemcntis formaliccr in mtxto rcmanentt bus. Adargumentaprincipaiia tcnendo uiam acutorut^ refpondctur. Adprimumnegarur affumptum. Etad probationcm negatur confcquencia. fpiritus agit. ergo repadtur.dato.n.q? reagatnutriraenrum in partem fpi ritus>non tamen in totam ipiritus fubftantiam. Adfe cundum ncgatur confequenwa. Ad tcrtf um dtct tur c^ tllud corpusf n priucipio feneclutts noneft ffcatim niela cholicum.<S:non uult Gaf.q^idcocqrpusfitftatim fa- ctumfrigidum <5^ficcum>quiaoportcret<j»in confiftcn tiacaloreiretnotabtlttcrduainutus quod repugnatra* tiom 2essius confiftentiae.Io principio.n.fenectutis be- ncincipitperderecholerfcitatcmtantam,non tamen q? inprincipiofencc^tutisfmmcdiatcdenomfneturfrigfdii 8C ficcum,fed bene ucr fusmediam fencctutem debcc fic dcuomtnari.etiamnondaturprimum ^inftans fencctu- tis. Adquariumrcfpondeturutdictumeftnegado ca fum. Adrepliotioncm n^atur confequcntia , 8c ulte- rius n(^atur q^ curaca difpofidouc fcntli pofiit ali afor- ma. introdud . Ad quintum dicitur q» non dcbct caufa ri primusinftans fcnectutis,fcd dcbct ultra in proceiTu comparari. Adauctoritatcm Gaf, patet infpidenti. AdfccundumprincipalenegaturalTumptum. falaa- tispariiaus.f maior altquando intendirur calor in iuuea tuce unauiceplusi^inalia.ytquando expiras caiidior qp quando infpt ras. Ad probadonem ncganda eft conr fequentia,Iic£t caior habcat dominiuro fupcr aliquapar tem,adefl:tamcn prohtbcns.fun.in eandem partcm agc ret concf nue <&: nihti refifteret,ucrum ciTct. Ad fecua dam £j>impreiTit dtuiiuSjdicitur cocedendo deduccomi pedimcnto, fedfupcrucnerunt impcdimenta. Adter- Hum q>caliA"orcsfunttntuucnehumores.negatur afsa ptum.d^i: diciciir cj> cholerica aon minus caiida eft in pu^ ro ^ in iuuencjiicct ille i u ueais fit inEammatuiior pro ptcrficcitatem fibi coniunctam. Adquartumdcope^ radonibus iuuenis dtcitur q>iic probarem q> caior ccm- peradeiTetforrior,&ipfum tempcramentum elTcc cali" diusali)s. Adquintumq^euacuaturphlegmateiS:: rc- pletur adidis humoribus,djdtur q? non funt cxtcra pa ria. Vd dato i^ iuuenis euacuctur ab infrigidan te 8Ccw didtur ^inipfo minoretur/pirttus<S:fan.refpcctu ciu§ quod prtuscrat. Promaiori edamdidtur q^cft ucra folum ubi alia eiTcnt paria ^c .fed in puero refpeccu fuc molfs plus eft de fpir icu 8c fang . Ad fextum de tactu di dturq»caIor iuuenisnonintefior eftfcdacutior. Etad inftandam diat ur q^ non aeque bcne per tactum per (« tudicarecur, fed edam cum auxilio intclfs concurrcatCa quia adducam argumcata Aui.quat ia prima prrnii. 8C Galcni.indecomplexionibus. Ad feptim umdidtur<^ Gaf.uoluit q^tum ad acuttcm imprciTionis, Ad Aucr roe,dicitur<^fuitiiliusopinionis propter repugnare, GaF.ueldidtur c^zctta^ uariantur qpcum adfmprcifi^ nem fed non ^tum adgradum. Ad tertium princfpa- Jc di citur negando confequentiam,quia alia eft habitu- do calorisad humidum carniformiummcmbrorum 8C ad humidum radicaliu. Adpcnulrimum dicitur negaa <Jo confequentiam.crit ficdor.ergofrigidior.quia licet iic ficcior,cum tlla tamen fi ccitace poteft conferuari ta tamcnfura caloris quanta erat in puerida , Itcecfit ia fubiecto muito magis denfo 8Cc, Ad vltimum di- dtur ncgando confequcntiam , quia alia eft habicu- ^ fe habcndi caloris ia hoc fcnc 8c alia in hoc iuuc ae,quiacaltdum iuuenis habcc humidum magts ptQ^r ^mnatumiiiquofouetur dCc^ , , Digitized by Google '•'■' Ouaeftio. %vi^^ - • ApKb». XV, .. - = -VTR V M VcntrescS^corporahumanafunt caii -dioratcmporehycmis^temporc aeftatfsuel aucumni. " ArguiturmuInplicit€rq>non. Primo fic. qugcuaq^ iigna fignificanua fuper caltdttate funt fortiora in ^fta tc <$ in hycme.igitur <S:c-aiTumptum arguitur difcur- rendo per iinguia. Primo pulfus dc anhchtuseftmaior uelocior 3C frequentior,utcolhgitur primo fccunda.c. dc pulfibus tcmpor um anni . vrina eft tlctior. fcccs ma gis cholcricf .ad tac1:u corpus calidius inflammabilius. ^undat magis cholcra . dcQcde ali^s . eigo SCc. Secu doplusmultiplicanturaegritudines frigidg phlcgmati- C£ ia hycmc.igitur A:c .allumptum arguitur apho. tcr tia particula . apho. 2 4 . Hycme uero plcuretid€s.& pri^ mofecunda.doctrinafecunda.cap.^. Tertio arguic. fi corpora eiTcnt d:c. hocmaximeforetpropter rctra- ciitooem fpiricus 3c caloris naturalis ad interiora. Sed ar guitur ^non^tquiahuiufmodi recrasf^fo debilitac calo- rem^ucpatec in principi)sparoxtfmorum. 3c uirtutem aggrauat.igitur&c.patccconfequcDtia&aifumptum co]]igicur.aph.4 parti. apho. 48 »3c cius comen.illo.f. Jnnon dcficicntibusfcbribus.flquidcm quaeextra frigi da funt quas uero intuscalida 6C iitim habeant morta' le.Coiligitureciamapho.y.commcnto primo. Q_uar toadprtncipalc.cunccorporetranfeuntc aregionc cali da ad ualde frigjdam regionem eiuscalidum augerctux. confequens eft falfum 8C con tra Auice .primo .prima.c, dc complcxionibus.C^ {i corpusindi fict talc qualc cor pusfclaui, aut infirmabitur autmorietur &c.cofequ£ tia tcnet,quia iicfe uidctur haberc regio calida ad frigi dam,ficut tcmpus anni calidum ad frigidum. Q_uin- tohocmaximcforct,quiaunumcontrarium fortificat aliudcircundatum ab eodem.fed arguitur c^ non, quia unum contrarium debilicat aliud in ipfum agcndo.igi- tur dCc, Similitcr talis f ortificatio pro ucnt cns a contra rio ucl pro ucnit ab €0 naturaliter uel uiolcnter . non pri mum, utpatet.necfccundum, quianihil eft uiolcntans aerem drcundantem nos,utnoftrum calorcm fortificet igitur&c- Sexto.fcquicurc^infcnc poiritciTc calidi- tas fortior q^ fn iu uenc eodem ,& maior, i>onendo finen confiftcntiaecfTcinfineautumni. & principium fene- Autteinprincipio hyemis.di: fiat argumentum utaFs. Jtem pcf fimile arguitur <^caliditas ia puero 6C iuue- nenonfunts^ualcsponcndo finem pucritias aduenire in fineaucuQf ,«Si^ princifHum iuuentutis in hyemis prin cipio.iS:: patec (2>caliditasin ibrte (gratia exempli) tali- tcr tranfcunte erit maior in hycmc , fi quaeftio ciTct ue- ra.fcd prjatunc ipfc cnc iuucnis 8c prius pucr . igii SCc. Scptimofequitur^ folodccurfu tcmporumanni cor pore debite Sc conuoiientcr rc<flo,corpus egrcdietur ia ticudinem&nieacis, pucacxcremum ccmperanciae.coo- fcquens non apparetracionabilc. 3c arguitur confcque tiaponoidofor.cflctratperacumin extremo intaifiofi fuae ccmperantiae adueniat &:hyems.&patct ^cu for. iiat calidiorapoterit eflre q» for. trahccur cxcra cxcremii lacicudinis ccropcranciae for. Diccs cuq> ccmperantia habetlatitudinraj.&^cum for.non potcft poni in ulti- mocempcrantiae,ideo licet caleficret,non tamcn nifiin trakticudincm . Haec rcfponfio non uideliccc. Alias . n. oftendi dcbile fore ulcimum inftans in quo for .cfl tan- pcratus.It^mintedaturcalorinfor.peraducntum hye mispcr .a.Iatitudincm ucl gradum.Et arguitur {ic, per ,a.latitudincm uclgradum intcnditur in fbr. caliditas. fedminusqp per.a.diftatfor.ab extrcmo tcmpcrantise intcnfuscalido.igitur fbr.permutabitur exrralatitudi ccmtcmpcranciachgcconfcquentiacftbonaa^airum- ptum eftpoiTibilc.igicur&c. Ad oppofitum eft Hippo .in apho. l $ . Rcfpondcndoadiftam quaeftionem, primo tangctur jpii^oj probabilismodus refpondendi 8c m^is natura «s^ "*«<^'cia*lis^Sccuadoco>if<qucn|cr taj^ct^rcojii PA R T L I. r, munis modusSf magismedidnalisrndedf ad qugfitil Q_uantumad primum er unt notata ct condufioncsr.» Frtmoprimitto.DupliciterimaginaripoiTumusvnil: Cksncra contrarium alceru uigorare 3c fortificare. Primo unie ri ii for- do 3c congregando partes ei us.quareipfc rcdduntuv paf: tificare tcnttorcsadagendum<S£rcfiftendum'#prius. ipfis.n^ alterii adinuicem meiius apphcacisunaqueq^ mclius aliam coa dupPr» fcruat.ipfe ctiam mch us fe iu uant ad agendum , tu quia. aguntpcr brcuiores li]ieas,tum etiam quia mcliusfunc applicatg fitmatusinaciionc acddetalciuuamencum.- Exquo pacet,quare uirtus unica fortior cft feipfadifpcr fa.Sccundoimaginari polTumus unumcontrariu aliud fortificarc,quia ipfuni intcndtc in forma. quod qualiter fit poiTibile declarabtcur. Secundo pr tnctpahcer prae- mittcndum cft.non poiTe inaltquo fubtedo intendi ca-^ lidttatem uclqualitatcm aliquam de primis , nifi adil- liusintcniionem uelproducftioncm perfcconcurracalt quodagcnsimmediateillam incendcnsuel producens. ExquopatctnonclTcpoiTibtleperfola fubtccu" partiii- aggrcgationem uel unionem fieri alicuius qualttatum primar um dc nouo productionem . Tcrtio pr gmittcn-' dum eft <j> nunqp unum contrarium pcr fc 3c immedia- teconcurritadaltcriuscontrar^produciionem . Patct> quia quodlibec ojncrarium incendicaliud concrariu na curalicer corrumpcrc.crgo &€ .pacct confequentia cum antcccdentc. Q_uarto eft prgmittcndum (^ poifibile cft unum contrarium abaliocontrariociccundatu fic- ri in forma qua illi contrariatur intenfi us qp prius crac^ Patethocdegrandiae<Si: fimilibus.aqua cciam prgcalc Ariftoi faAaadmaiorem reducicurfrigtditatem q^ fi non prae- calcfiac,ut primo mcchco.c.4. quiamagispaiTibilis eft a contrario carcundante prcptcr eius raritatem . Cofert autcm adhoc acad caltditatem congclarionis pr^alefa d:amciTcaquamprim3mecheo.c.4. Prima conclufio Ad faluandam inccnfionem unius contrari)^ab altcro in corporibus fimpIicibus,neceiTe eft prgter qualitates prf mas ina>rporibus fimplicibusrcpertas , ponialiam uel aliasqualitatcsad huiusintenfionem cffccftiueconcur- rentes.patccquiaoportecponi aliqiiamqualitatcm per fcintenfionisillius cffcdiuam . fed illa nonpotcft ciTe quahtas primaquia una non eftper fc alterius producfct ua.igicur <S:c.pacecconfcquencia <Si;afTumptum fimilf terintelligenti.Iccmtaltsintcnfiononficper fcd: im- mediacc afibi concrario.pcr tcrtiam fuppofitioncm ncc per folam partium unionem pcrprimam.necaqualita tcqug eftin paiTio,quiapono ipfum totum uniformc. 5: patct nullam partempofTeagerein aliam,nccin fe g qualitatem per quam ipfa cft uniforrais. rclinquitur igi turaliuduelaliam qualitatem pcrfe,d:immediatca<3 hoc concurrerc effe<ftiuc. Secunda condufio fequicur. Huiufmodiqualicas talisqualttatisproduAiuaeft ^c- cics uel radius aqualitatc fubiccliue incorporc cuius qualitasintcnditur cxiftentedecifus udprodudus.pa- cccquianoncft aliqua qualitatum iniftis corporibus cxifi:cntium.igicur neccilario eftaliquid ab iftis ucl ab aliquo iftorum caufacur ucl produdum.fcd non appa- rccaliudqpradiusudfj^eciesalicuius ifi:arum qualita- cum.igitur.Imaginandumcft.n. '<^ ficuccaior cft fuae fpccicf mulciplicaciuus in me<^,ica calor 3c f cigiditas;. <S: q^ fi cut calidicas cft quahtas magisadiua ^ calor 3c odor5ita<S::eiusfpccies.eft.n.immutatiuanon folu fpe cialiter,fcd etiam eft talisqualitacisqualc eft obiecflum aquodecidicur produ<ftiua. Imaginandum ulterius<^ ficutabopaa>uelafpeculo reflcAitur lumcn <f^ fpc- ctescoIoris,itaafrigidofpccicscaIoris,<X: acalidofrigi- ditatis» Exquopatec modusquo unum Cocrarium ab aliocircundantc incenditur 3C econtra,quiaacaliA> cir cundantc m ultiphcatur radius ad frigidum , g rcflexus adcalidum in fubied:o,aquofuitdeafusproducit cali- dicaccm,<S: ficdcalijs.Ex quo folui pofTuncproblcuma Umv^^f ^jmm* qparf wcaucmis terrg^prolundis ii» hyeme Digitized by Google A PHOR. fiyemCfcpericurinteBfacalid/tas, aefiate ucro intcnfa frfgtdicas. Etpcridemquareaquaeputcalestn hycmc luQC caiidaejseitate uero mulcum £rigid<^ . Similiter qua re in hyeme non generantur grandines , in uerc aiit Sc aei^ate iic cS^etiam inaucumno. £c multaalia. £c qua^ arcfrigidicasfnccnfior cftinmedia regione aeris in f fta- «e qpinhyeme. £t quo modointcniior poteft in seftatc clTe frigiditasgeneransgrandinem ^ frigidicasgeneras ciuem temporehyemis(S:c.Patec.n. adhaecomniare- fponlio €x f undamenco iam didio. Tercia conclufio. JL/icet ita iic,non camen necelfario 8C ^mpliciccr concra rium fuo concrario circundatum abilloincendttur.pa- tecquia poiribilecftpocenciuseiTe circundans concra- rium in i^emictendo Sc corr umpendo q^ finc radi) tam di S:i reilexi pocentes in inteudendo , tdeo SCc. Q^uarca concluiio. Probabiiicer ponicur c^ in corp>oribustempo rchyemis nonfolum eft calor amplior propter maiore fpiricuum quancitatem,fcd€tiamquiain fuisfpiritibus cft caliditasmteiiuemaior ^fuerittemporcaeftatis uel autumni.Hgcconciufio uideturpofleprobabilicer fu- ftincf i ponendopropcer fpecier um reilexionem ficri ca lorisincenfionem modoiam dicco. Ericaucem hgc con ci ufio maxime uera ftantibus condicionibus requiiicis adapho.f.q>fichyems feruas nacuram fuam, &;qu6d iic corpusforcis caloris quodq? fic ucens regimine debi- to. Q_uincaconclullo.Sequicurq)in uere calrdicascft i-emilTf or caeteris paribus c^ hyeme uel aeftace. Ec fecun dum haecdi^fta confequencer non foium dicendum Hip. dixilTe ue tres C& calidiorespropter maiorem fpiricuu TOuIcicudinem,ledetiamquia gradualiterfpiritus func caIidiores&:adhucmembra.HfC autemrefpofio ema gisphyfica^medicinalisjdeo philofophis dimittaiur. C^uantumadfecundum arriculum fimiliter funtno tata <&: conclufiones. Prsmitceaduni cft primo penes inodumloqucndimedicorumq> ahud eftaliquod cor-- pus eiTe caiidius alio cscer is paribas ^SCaliud fecudum naturam.Gorpus.n.alio eifc calidiuscgterisparibuseft ipfum in fe habete fubiediue calorem intenfiorem qua aliud fufficientem ipfum denominarc 'calidum. Cor- pus uero elTe calidius alio fecundum naturam cft ipfiim pIusinfeproporcionabjliterrefpectufuaEmoIis haberc iie calido naturali.f.de fpiricu , qui «ftinftrumentu aiae infuisoperationibus.Etnotumeftcj» hfcnonfunc con »icrtibilia,itat enim aliquod corpus eiTe alio calidius fe cundumnaturam ad inteikctumdatum quod tamen ccterisparibuscftcominuscalidum 8c econuerfo. vt corpustempcratum cgtcris paribus caiidiuseft fecun- dum naturam corporc mulcum cholerico , cum multo plusinfehabeatdecalidonaturaIi,&: tamcncorpus cho lericum cftcodem intenfiuemulco calidius, ut facispa- tet. Secundoprincipaliterprgmittedum Q>teporchyc inisincorporcrobufto,hycmefuam refcruace natura 6c debito utcntc regimine augentur fpiritus, 6c fan .rc- ipcflu ciusquodf uitin aeftate &C autumno.Patet,quia tuncprohibetureorumrcfolutio (Siuniuntur intcrius iquarcfortificaturfuaoperatio, <&: perconfcqucns plus jTcftauratde {pitifuSc fang.ideo&c. Econtraucro in f ftatccaliditatefubtiliantcfan.&humorcs dC fpiritus &porosdilatantcrcfoIuiturmultumdc CpirituSc fan. &:adhucfpiritttsinteriusnon unitur fed cxteriusdilata tur,quarc impotcntior fitad dbum aiTimiladum 8c Cpi ritum&;fang.rcftaurandum,<S:pcr confcqucns 8Cc, Prima condufio.Corpora qufcuucg tempore aeilat» funtintenfiuccalidioraq^ temporc hycmis. Patctpcr plura argumenta fuperius addu<fta.omnia cnim figna a pulfibus urinaabhumoribusillistcmporibus mulciplt catis figniflcant fupej? intenfiorem caliditatcmjUt patct fntclligcnti.igitur 5^c. Sccunda coclufio. Corpora ro bufta hyemc feruant fuam naturam <5:: utcntta regimi- Xic debito,fcmpcrfuntcaIidiorafecundumnacaram te« p0)rehycmis^|(i^ti$»Pj:obacur»muItO{>lusBiuiHpU- HI P POw 127 catur fpiri tus &fan.vt fupraagitur&c.patet cofcquS tiad: aflkmptuin dedu«3:um cft, &iiiam condufionc uoluitHippo.in apho. 1 5 . Bxquacondufioncfcquit <j> corpora pro tunc iam dt&a, pcrfcAius cxercen t opcra tioncs fuasnaturalcs in hycmc qp ^&atc.pfs cnun habcc uf rtus naturalisdc fpiritu,qtu cft dus inftr umentiunia operationibusnaturalibus,&interius magis unito. Exiftoranqu^cxfundametopKjffuntairignari cau fae quarundamapparcntiarum adfenfum,qu9 uidentur -difficilcs. Primaapparcntia cfthgc, q» in fcbricntc in- tcnfc quandoq;gcneratur multa ucntofitas,qug tamcn in codem fano non gcncrabatur,cumtamen ucntofitas iiat acalidodiminuto. Sccimdaaj^>arcntia.c^iniIlofe bricitantc uifuicabrisintcnfi non r^luiturillauento iitas>quf tamen in ipfo rciblucrctur,puta fi fiat non fc- briens. Tcrtia apparcntia cft. quia cum hydrops fit aegritudo frigida,ut.3 .canon.fen.prima.ca. dehydro- pe quomodoftataliqucm eirefcbriaitem.& tamen cf- fe hy dropicum. Q_uar» cil: .quomodo hydropico in- tenfe f ebricntc generatur aquofitas, ut in afcly tico ,auc fan.valdccrudusjutcondngitinhypofarcha. Adpri- mumcnimdiciturq> licctin i&o febricntc fitcaliditas m ulto intcniior,eft tamcn modica in illo fpirituum qua titas uel multitudo. vndclicct fit iH calor intenfior, cft tamen ibiminus de inltrumcntoquo mediante agit uir tus ucntofitatem relbluendo udeiusgencrationcm pro hibendo.licet enim caliditas illa intaifior fit , in corjxj- re tamen minus eft de calorc naturali, qui cft inftrume tum uirtutis in agcndo . Et pcr hoc patct fol utio ad fc- cundum. Adtcrtium dicedum.q>licctiftc habeat mor bumcalidumintenfiuc. f. calorondus tcmpcramcntii cxccdentem,habettamenfpirituum 8Cca.loris natura- lis diminutam qptitatemjper quorum prruationem did tur corpusfrfgidumpriuatiuc. feddchoc pkniusalil» dixi. Et cx hoc patec rcfponfio ad quartum intdligen- ji . Tertia con clufio eft . Licct ita fit,aliqua tamcn func corporain quibus in seftatc cft calormaior tam intcnfi uc qp fccundum naiuram qp in hyemc. Patct dc corpoia Jbus deialis caloris 8c dccrcpitiSjquorii calor indigct coa fortationcabcxtrinfeco. J, Adargumenta prindpalia rcfpondctur. Ad primu 0>rpu8 fccuiulum primam refponfioncm adquf fitum n^atur cafius anteccdcnsd:dicitur^fipulfus5;:anhclitusfunt ma- aliodu iorcsjhocnoncftproptcrcalorcmininterioribus inten P^:» iiorcm,fedpropter acrcmquiattrahiturclTe calidiore. vndcoportct plusdeipfbattrahi.urinamagfseft rincca quiaminorKq|titat^,&quia|dusfedi decholera quae iilotcmporcproptcrficciiatcm ampHorcm mulriplica- tur .commifcctur codem modo aegritudinesm^is cho- lericf 8c fgefliones,corpus calidius,quia cxterius attra hitur calor apparet corpusinflammabilf us prc^cr ficci tatem caiidioris humoris. Ad fccufuium n^atur antc- cedcns.corporcrobufto<5fe:c.fcruantcdet«tum rcgime. Vbf uero non,concedendum cftantcccdcns, 8c ncgan- da cft confoqucnria .Si dcbitum non fcruetur rcgimcn^ non inconucnit gcncrari humorcscru^sin corporc ro bufto.fcd tamai multum dc calidis gcneratur ,fal i]U fri gidi non rcfoluuntur fic,quia pori funtobfi:ru^tf ,<&: ta mcn corpora robufta funt calidiora, quia dc calii^s cua gencraturin dfdem . Ad terrium dicitur aliquam rctra Aionem caiorcm confortarc , ut fa<ftam cx conuenicnti occurfuaerisfrfgidiproptcrnaturalan tem|x>rum mu tationcm.aliquaeriam dcbilitatficut fa<5:a arc prgtcr naturam , ut in prindpio p^x>xifinf calido naturali Cubi toniinisfufFocatoadintcriorapcnctrantc, Ad quartii ^dtur q> fi talc corpuspaularinc dc rcgionc ad rcgi one tranfirct,6^CftcraclTcntpariaficutinmutarionc tan porisanni , q> corpusillud in lurtutc 8c calorc naturali lortifi^carctur. Adquintumdidtur <^unum contra- rium alf ud circundansforttficatfllud uiolcntcr 8c o^nt- tra dus iiacuf alon tndtnarioacm}6^ <^ uiolcntassiliai Digitized by Google Q^ViES.TlOfsIES eftcpfummet coritranum fortiffcatum.* AdCe£ttxm dt-* titur.omnes illas conclufioncs tan^ polTibilcs conccdc das, Et cum dicimus calorena in puero tffe sequalcm ca- lorifuucnis inten/iue & m luucneintenfiorcs ^ in fc^ acjdcbet hoc imcUigi ipfis adinuiccm comparatis cii cir cunftanri^somnibusparibus>pr^tcr iUud in quo fitcom paratf o,puta (^ comparetur puer in hyemc ad iuuenem tnhyemej&iuuenisinseftatead puerumingftate. Sc ac iuuenis ad fcnem.<S; tunc patetargumcntum non ^ cedere. Dicunt Paduani c^ aliud tcmpus non fuic finis iuucntutis. Aliterdicitur c^oportetcompararc inft- inul dCc,8c dicq> hiclicetfiat calidior rationc hycmis, ipfc tamcn minus cft calidus ^ in prg cedcnti hycmcjd: non comparcs prin cipium hycmis ad fincm gftatis , fed ad fincm altcrius anni elapii. Ad ultimum.quidam co cclTcrunt condufioncm,& tunc illa corpora indigent p feruatione. Alitcr dicitur negando cofequcntiamfta tibusconditionibusfupcriustacbs.Et dicitur q? corpus temperatum decurrcnspcr tcmporaanni noncft catu- raiitcreiufdemgradis caloris in omnibus tcmporibusj fed maioris in hycme 8c mi noris in aeftatc. quamuis.n . in aeftate ciTet in cxtremo caloris qui fibi debctur in 2eftatc,non tamen erit in extrcmo caloris totius tempc" rantiae cui correfpondet maior calor i n hycmc. Conce- ditur igicur q> alterabitur ultra illum ealoremj fed no ul cra illum qui fibi debetur in hycme. £ t fi ponatur unii corpus temperatum in aeftate habcre tatumgradum ca loris ficuthoc in hyeme habcbit.Dicitur illud impofii- bilecfTc^quiatalc nonciiet temperatum fedlapfum a tempcramcnco.Ethaecrcfponfiomihimultum placct, quam etiam tcncrchabemusiuxtadiAain fccundoar- ticulo.vbipofitumcftcorporainaeftatc fore intenfiuc calidiora ^ in hycme.Et notum eft q> ita bcneproccdit feptimu argumentucontraiftacoclufioneficut cotra pone primiarticuIi<S:c. Haec probabilitcr fint didia, Q^uaeftio. xxix. Aphor. xv. V 1 R V M Temporc hyemis 8c ucris fit plus cx- hibcndum de dbo ^ aljgs temporibus. Arguitur mul- tiplicitcrc^non. Primofic,quiainaeftate fitmaiorrc folutio qp 1 n hyeme ucl ucre.fed cibus dcbct ciTc ^por- tionatusrefolutioni,igitur&c. confcquentianota. 6C antccedcns arguitur ex didis in fcquenti quaefiaone.f. vtr um in hy cmc fiat maior rcfoluuo . Sccundo quia in aeftatceftnecciritasmaiorisrcfriger^ q^ i hyemc ucl uc xc,fcd cibus cft una cx caufisnoftri refr igerg. igitur de l>et plus dc cibo exhibcri in aeftatc q^ in hyemc.patct co fequcntia, 8c antcccdcns eft dc mcntc Anflo. in de mor ce 3c uita. Tcrtio quia in aeftatc uirtus cft dcbilior. igi «ur indigetmaiorireftauratione confcquentia tenet.fed huiufmodi reiiauratio non fit nifi per cibum exhibitu. «gitur &c . Q_uarto de nutrimcnto cxhibito plus refol iiitur&confumiturtcmporc aeftatisq^ tempore hye- fnisjgituradficndamrcffcaurationem debitam pluscft exhf bcndum de nutrimcnto in aeflatc q§ in hyemc. con fcqucntia cftnotafatis.fi^.prgdfctantumcxhibcrctur cumdccoplustranfcat in conuerfum temporc gftacis ^tcmporchycmiscorpusnon deisitc refkaurarctur. Q_uinto in ucrcminuscft cxhibcndum dcnutrimcn- to q^ inaeftate. igitur «S^c.confcqucnria nota 8c aiTum- ptum arguitur,quia lempus ucris cft tcmpus in quo de hcm ficri fubcradioncs dborum 8c potuum 3c minora ttoncs, ut patct pcr comm unitcr opcrantes.igitur 8cc . Sexto tcmporc ueris cft calor debilisrcfpedu matcrise nutrimcntaliscxiftcntisincorpore.igitur protunc nc- ^cficcftdigtam in corporibus fubtiliari. confequentia tcnct 8c antcccdens probatur, quia teporc hyemis cr ac tantumnutrimcntumquantumcalorpoterat bene rc- gularcjfcd in ucrc cft calor dcbilior q^ m hycmc 8c nu- trimentum squalcigitur tuncnon poteftcalor iUudr^ gulare.^cc confcqucnria 8c aflfumptum patct. Adqppofitacftcxprcirc Cotmmtmtia^Qm, I Ji PA R T I. 1, ' ' Rcfpondcn A> ad iftam quaeftionem pr imo pf f mictt quafdam diftind:ioncs5i notabilia. Sccundo a>ndufid nes . Prima diftin cfiiio . Corpor uni quaedam funt robu fta,quorum calor eft aptus tcmpore hycmis augmenta ri quantitatiue,quaedam funt debilia corpora feu dcbi- lis caIoris,quorum calor aptus cft minorari teporc hyc mis/cd fortificari tempore aeftaris^ut corpora decrcpi- torum. iJecundaAfttncflio. Plusautminusdeberi dc nutrimcntounicorporiunotcmporc ^altero duplicit poteftintclligi. Vno modo fecundum quantitacem con tinuam.Aliomodo fecundum quantitatem difcrctam, quia.f dare pluribus uicibus. l^ertia diftindio Indi- catio ordinandi digtam poteft a pluribusfumi. Primo a uirtute cibi exhibiti immutatiua, quando^ a rcfolutio ncqu^ fic maior uel minor,<S; fic corpori in quo fic ma- ior r efolurio cf teris paribus pl us de cibo eft exhibendu . Tertio apicnicudine acftu exiftence, 8C fic manico plus debecur de cibo cfcens paribus c^ plcno, Q^uarto pra: miccoq>pIusabfoIucerefoIu!Curdchumidoin^ftate<5 in hyeme.licet in hyemeplus de fubftanrifico in sequa- litemporerefoluatur.Item cibatio hycmis non folum fitproptcrrcftaurare deperditum humidum. fcdpro- pter rcftaurareplurimum fpiritus , qui cft opportunus tempore hyemis ad rcfiftendum frigori . Prima concl u fiocftifta.Corporirobuftoin unicaciisationcmaiorde het eiTc quantitas continua cibi exhibendi tempore hyc misquam^ftacis. Pacec,quia calorinillo corporc eft forciord:immutaciuafortior. igicurpoceft obiecftum . fortius 8c mai us immutare,fedfemper obiecftum debcc proportionariimmutatiuepotentie. igitur<5^c. Nota tamen q> licet ita fic indicarione camen fumpca a plentcu dme minus eft de cibo exhibendum uidendo maiore pte nicudinem.lccm cibus non foJum dacur ad reftauran- dum deperdica 8c diiToIuca,fed eciam propcer mulcipli- carefpiricus. Corrolariumgroiriora cibaria&:difFid- lioris d^eilionis compecuc tempore hyemis qu am lalio coq> uircus digeftaeftforcior.Ecinteiiigicur hoc cor- rol3rium,ficucconclufioprgcedensincorporibusrobu ftis fiueforciscaloris.Sedarguitur contraillud corrola rium,quia dbaria frigidiora compecunc cempore ^fta- risquamccmporehyemis. igjtur competunt groifiora ^diffidliorisdigeftionis.confcquencia noca<S: aifum- ptum patet.compecic enim ufusladucg cempore gftatis qui tamen ufusnon compecic cemporehyemis.igit<&:c^ Ad hoc refpondecur negando confequendam co <^non quilibet cibusfrigidior eft groifior <S: diflFicilius immu tabilis.Dico fecundocjlacftucaexhibitatempore gfta- tisc5:temporchycmismcIius«X:citiusdigeritur in hye mequam inaeftate,plustamen confcrt in gftatcquam £ hyemerationisoperationis>quamfacita qualitatc pro hibcndo ijpirituum fupercaIefad:ionem 8c eorum refo- lutionem,rcmouendo caliditatem accidcntalera quam ponft aer caIidus>ideo ufus eius cft conueniens tcmpo- re gitatlSjquitamcnnon cft comuenicns tempore hyc- mis,inquon6 cftnecciritashuius altcrationis, ideono fcquitur hic dbus dcmonftrando laclrucam cft frigidio- risa)mpIexionis carnibus uitulinis. igitur difftctlioris digeftionis,la<fi:uca cft faciliuspalTibilis acalorecorpo- ris rarione modi fubftantiae. vidclicet.fubtilitatis 8c ra xitztis Cibum enim aliqu em ciTc facilioris digeftionis alio cibo contingcrc potcft ex aliquo iiix>r um , quadoqs enim meritoqualitatismanifeftg fiuequantum ad qua litatcs manifciias,<S£:ficcibus caliduscibo frigido c^tc- ris paribus oportct eiTcfacilioris digcftionis , quando<^ ratione modi fubftantig,<S: fic cibus rarior cft paiTibt'- lior 8c digeftibilior, quandoq? rationcproprictatis oc- cuite,<&; fic carnes pullorura 3c uf tuloruplus nutriunt hominem quam nutriet ipfum hcrba ficca uel f ccnum odorif crum.&: panis plus quam caro cruda , licet.n.in- tercarncscrudas<&:homincm fitmaior conucnicnria qumvm ndquaUt^tesmaaifcftas § intct homincm ^ paQcm Ariilo Corpu duples Cor^i deripfi autmi. nusde nutri^ codupt Digta- diindf' duatti bus» Digitized by Google A P H O R. panem codtum.nott tame tnter hommem 8c carncs orti das eft tancafamfliaritas 8c conuententia mocculca pro prictatequantaintcr homine &pancm3quiahomono deJbec comedere cames crudasjicet bonf complexionis fint,quia non habent uerum 8c debitum modumprgpa rati onis. Secunda conclufio . In corporibus debihs ca- loris in quacunq^ umca cibatione plus eft exhibendum temporcaeftatisdcnutrimentod: minustempore hyc- iaiiis.Patet,quiaintalibuscorporibus temporc hyemis cft calor debilior 8C imm utatiua debilior , fed in aeftate calor eorum eft amplior in quanto, 8c immutatiua for- tior.igitur<S:c.cofcquentiatcnetutfupra. Exhac co duiionc fequitur qi temporehyemis eifdem corporibus fubtiliora competunt cibaria qp alio temporc per idem. Tertia coclufio. Corpora robufta frequentius funt ci Jbanda tcmpore aeftatfiqptemporehycmis. Patet,quia tunctaliacorporafuntrefolutamagis 8c minusde d- 3bo tran fi t iu fubftantiam alici .igitur indige t aequali uel maiori reftaurationie,fed hoc no potcft fieri in uicc una cum uirtus immucatiua fit debilior.ergo hoc iiet in plu ribus uicibuSad^ pcr confcquens fgpiusfuntcibanda qp titatedifcreta. Sedcontrahancconcluiionem 8C con- traeiusprobatione arguit. Primo.quia exipfa feqtur «^talia corpora func cibanda anteqp fame incurrant. confequens eft falfum*probatio confequenti^,quia tar^ dius incurrunt haeccorpora famem in aeftatc q| in hyc- me,necfuntcibandain hyeme niii appecitumincurrat. igitur «S^c.conftquentianoca . dc affumptum habitum ^itinquazftione quadam. Secundo arguitur contra probationem.aiTumitur.n.fnprobationemc^ talia cor pora funt magis refoluta in gftatc quo ad humidum fub fiantificum eorum,quia alias non procederet argumen tum.Contra,quia uelocius concinue refoluitur humi- dum fubftantificum in hyeme q^ in acftatc.igitur in fi- nehyemis funtcorpora fecundum humidum fubftan- tificum magis refoluta.confequentia nota 8C alTumptu dcdu<ftum 8C concelTum f uit inquadam quaeftfone prg cedend. Adprimumdiciturq»corporarobuftain gfta tedebfte re{fiiocitius<5^frequentiusincurrut famem <^ tempore hyemis,nec fupra dic ebacur oppoficum, fed fo lum dicebacur q^ cf teris paribus.f.inquantitate 8C qua litatecibiexhibendi,citius incurruntfamemin tem- pore hyemis.fcd fi corporadcbcnt bene regi non debec cflc cf terapana.minor cnim quancitas in una uicc dc- bct cxhiberi tcmpore aeftatis c^ temporc hyemis , & cfi hocfaciIioristran(niutationis.ig(tur &:c.fedcorpus ro buftum in hyeme recipit groitum cibum diu ftatem ao tequamdifroluatur.fcdinfftate debes dare nutrimen- tumrarum 8c bene conditum,non tamen grofTum. Ec adargumencumconcediturmaior fiomniafuerint pa- ]ria.fednon fi utrac^ Corpora debito regantur regimine conueniente eis fecundum diucrfa cempora. Ad fecun ^um dicitur negando tllam confequentiam.concinuein hycme uelociusrefoluiturhumidumfubftancificum qp in fftatcigicur in fine hyemis eft corpus robuftum ma gis refolucum .«Sf caufa eft hic. quiaquamuis a corpore fiac uelocf or humidi in hyozie refolucio &:c .cum hoc ca menfic maior 8c uelodor refl:auracio, ideo corpus non eric in finc hyemis ficdus . Q_uarca condufio.Corpo- ra debilis caloris frequendusin hyeme «5^ rariusin f fta tefunc cibanda.Probacur,quia hacc corpora func debi- liainhycme^Cmulcum dbum in unica uice digerere nonpofrunc.ltemucmulciplicecur calor frigori dcbcs refiftere,<S^ utuircusimmutarepofricfunt fgpius dba da. Q^uinia condufio . In corporibus robufbis totalis quantitasexhibendinutrimentitcmpore aeftatisin die naturali debet efic maior qp totalis exhibeda in hyem e cciam i ndie naturali .Prol^tur , quia totale refolutum eftampliusprotuncfed exhibitum debet cfTc propor^ tionalcrcfoIuto.igiturS^c.ItemmuIto maior quanti- caslpiricuuai re&uicur<SC 4e€oquod cxhtbctur cu&c H I P P O» li^ mxnusconuertitufaquiaplusdc coeu^rae &confu- mitur.Licet tamcn teneripofritoppofitum.f.q^in hyc mc&c.quiaoportetgcnerarimultum fanguinis 5cfpi rituum utfrigori melius refifiacur. Sexta condufio. Indicatione fumpta a tempore plusdebetur dedbo iflo tempore hyemisin corporibusrobuftis.Patct,quiaca^ lor dlamplior quantitatiuf 8C rc(blutf o humidi fubfta tifidmaior. Septimacondufio.Corporibus robuftis in uere minus q^ in hyeme 8C in uere plus qp in gftate uP autumno fumpta indlcationc a uirtute uel a rcfolutio-- nc e de dbo cxJiibendum.fcd non indi cationc fumpta a plenitudine tunc exiftente eft plus tempore ueris exhf- bendum dc nutrimento, quia corporafuncin uere mul tum repleta.ltcm in autumiwplusinuna uicectminus frequcnter q^ in aefiate eft dandum dc nutrimento. Adargumentaprindpaliarefpondetur. Ad prima didtur c^ plus debet in a>ta <Sc oatuxili^ diuifim plu ries 8C minus in qualibet uice in fftatc q^ i hycmc. Ad fecundum negatur confequcntia , d^didtur q» dabitur fibi cibus plusrefrigcrans minoristamcn quantitatis in f fiate. Vel dic negando confcqucntiam, immo dabicur plus in hyeme,quia oportetr^encraremulcii ff^itum 8C fanguinem cum quibus rcfifiatur frigori aeris. Ad ter ti um ^cituv a>nccdcndo q^ uirtus indiget m^on re- flauratione fecundum quaatatcm difcrctanr,quiaopor tet pluribus uidbus exhibcri. Ad quartum didtur co ccdend o confcquentiam.f. q^ plus eft cxhibcndum fccii dum quantitatcm difcretam,fcdminusquantum ad co tinuamhoceft<^tocafummadbicxh&cndi indie na- turali in temporeaeftatisdcbet efTe ampIior>fedcum ma forifparfionedCinpluribusuicibusexhibita q^ tempo rchycmis. Adquintum didciur q^ racione ueris bcnc mulcus eft necefTariiK dbus,fed non ratione plaiicudi- nis coniunAf uircucitali tcmpore.aducnicnccji.gflatc dubicatur de pucrcdinc humorum .i dco Auice . doca fi plus promouec ce plemcudo i n ucrc, cfic da mmus in uc r e q^ in gflacc. Ad fexcum didtur q^ xmant ^enitudL" nisnon cancum debecdari dccibo ficucin hycme , quia ficrec mmia plenicudo*, O uaeftio. xxx. RfAiot, xv. V TR V M Temporc hycBttsfiatmaior ^^citua addbumqpalioccmporc. Arguicur mulciphdcer q> non . Primo temporc hyemis non fic maior rclblu- do humi^ fubftancifidmembrorum qu^ taa;x>rc f fbac^ fed minor . fcd non aducmc famesddus nifi fi- ac humidi confumpdo ddus cc uelodus. ^icur ecc .con fequencia manifef^ 8c afiumpcum paccc cxpcrimcn - to.vidcmusenim corporain aeftaccmacrcfcere, hyemc ucropingucfcerc.igicur5^. Secundofific,f<^ucrc- tur <^incorporchyemisfieretmaiorapp«icus adpocii qpinaBftacc.confequenscftfalfum <^concra expHcrflne tum.&confcquencia probatur,quia fipropcer uigora- doncm calidi ccmpore hyonis fic udox rcfolutio humi- difubftantifiamembrorum Scms^na. confumptio ad quam fequitur magnusa|^>cdtus addbum , fcd di mul tofedli us fithumidum roridum refolubilequam fub- ffeanttficum,multo maior 8C udodor fiechumidi rori- (U confumpcio quam fubftandfidjfcd adilhus confum ptioncmfcquicurficis,igicur<S:c. Terdo cofirmatur fdcm,quia unusde finibus roriscft, ucccmporcneccflS tacis.f.inanitionismembrorum conuertaturin cal»'ii. fgitur fllotemporequofrcquetercritmembrorum ina nitio mator eric 8c maior conuerfio roris f n fubftatiam mcmbrorum fiue in himiidum fubfiandficum eor um» fed hoc eft tempore hyemis fi quf fdo eft ucra.i git ctc. patetconfequcnda. 8c afTumptum eft Auic. primopd- ma.cap.fllonutriensmaflicadonc CLuartoadprinci palearguiturauiftoritatcGaF.mcomcntoilliusdedmi quindaphortfmi. vcntres hyemc<S: ucrc qui ponicia corporibusdebiliscabrtsnonfortificad) fcdpodus ag- pedcuBi cstinsut tcmporchycmis» Digitized by Google Q^ViESTIONES In oppofitum cft GaF.fn comen,prf allegaif aphor. In iftaqugftionc crunt duo articuli.ln primoprgOMC O^rpo" tam qugdam notabilia. In fccundo ponam conduiioncs rucalor dcqugfito. Pr<mopracmtttendum<j>corporum qu^da duprr» funt foras^qugdam funtdcbilis caloris naturalis.hocfa tis patet. Sccundo cft prgmittendum £J> fames fiuc ap- Famis pcticusad dbu cofcquitur rcfolutionem humidf fubfta & iiiis tifeimembrorura.Sias uero confcquitur rcfolutione snodus h umidi roridf irrorant^, madefaci cntis ipfam fubftan- tiara oris ftomachi. Nota tamen q> neutr um ift;orum dcpendecaconfumptionealiquatam£ac1:a canq^ acaufa immadiaca,fcdmediataquiapraetcr cofumptionem hu ciidi roridiopottetponerccoplcxione caFamd; iiccata quam caufam ualdc minus mediate obied:iuc S^ c£fcdf ucconcurrcntcraadfitim.Q_uidautcm dicedum fitdc femc fatisfuit didum fccundo techni. Tcrtio praemic- tendum^adfortitudincm ai^tipus qui dicitur fames non folumrequiritur uclocitas&magnitudo refolutio nis,fed bonitasdifpofitionis uirtutisfcnfitiuae oris fto- machi. Adiuuat cciam fortitudo uirtutis attracfliug rae bror um a ucnis. venarum ab hepatc Sc mcferaicaru ab orcftomachi.Ita<j caeterispanbusinrefolutionc humi di fubftatifici in corpore in qm^uirtus fenfitiuaoris fto uiachi ciTet mciius difpofita adfentiendum aut mcferai caecirentfortforisuirtutisaccradiuae forcior<5i: inten- fior caufaretur appcticus ad cibum. Prima condufio, I n corporib us in quibus naturalis calor eft multum dc - bilisjin hyemc cft minor Sc tardior appetitus ad cibum adhuceft ad potum ^in ali)s tcniporibus. Probat ^quia calorc exiftente dcbili a fri gorc hyemis non fit eius con- fortatio^fcdpotiusrcmiirio. vndc taliscalor fopicur Sc paucificatur,d:pcr confequens impocentior eft rcfolu- tioncmcaufarc cahumidi fubftancifici q^ roridi.adquo lumconfumpcione fequunc appccitusia di£ti. idaydCc, pacccconfequcnciaaiairumptumfimilitcr. Item quia f a talibus uirtus fenfitiua oris ftomachi eft fopita <S: ha fcensio Scc. Sccunda coclufio.ln corporibus robuftis ^fortiscalorisappetitus adcibum cftmaior temporc hyemis quam temporcxftatis.Probatur, quia tunc cft calidamnacuraleampliusinquancomulco, <S:in incc- srioribus magis unicum 3c humido fubftatifico mebro r um melius applicacum . igicur tunc maiorem 6c uelo- aoron humidi fubftantifici caufac rcfolucioncm , C^d ^^}^^l^P^i^iisz<imsiorcm Sc udociorem humidi fub ftatifici refolutioncm,fequit maior appetitus. igit SCc, patctconfcquencia 8c alTumptum exditftis. In quoau- tem tempore fiat abfol ute humidi fubftatifid maior rc foluttouidcbiturinqu^eftionc. Item quiateporehyc- miseft uircus fcnfitiua oris ftiomachi melius difpofita cumhabeatinftrumetumfuum.ffpiritum mclius di- fpofitum .Similicer quia cunc uir cus atcradiua hepacis a ftomacho mediantibus meferaicis cft fortior ideo <S^c . tota confcquentia patet Sc aiTumptum fimilitcr. Ter- tiacondu/io.Corporarohuftafupcrius dicla uclocius &maiorem incurruntfamcm tcmporc ueris q^ seftatis. Patcc pcr ca quae ftatim ctiam ta Aa funt in probationc prxccdcntis condufionis. Q_uarta condufio eft.Cor- pora debilis caloris udocius «Simaiorcm incurr unt ap- peticum ad cibum cemporc ucrisqp cemporc hycmis uel aeftatis. Patcc,quia ifto ccmporc cft calor conforcaciuus caloris dcbilis,quia non cancus cp rcfoluat , ncc ita mo<fa' cus ut cxtinguatur.idco SCc. Q^uinta condufio dc pri cipaliscfthaec. Corporarobuftafuperiusdi*f^a tardius ^minorcmincurruntficim tcmpore hyemis&adhuc licrisqP tcmporc aeftatis.Probatur.Primo,quia tempo reaeftatiscftcalidum excrmfc<ujm forcc aquo mulcum rcfoluitur humidum irroraciuum cc madcfacies fubfta was mcmbrorum.Similitcr timcaer cft calidus ualde mi fii^potcnsQiembriscxhibcrerefrigeriuoiq^inhyemc i^denecctticaseftmaioris quantitatis potus refrigiran t»»Aa^uoaadittu^wmrcifmioh«iwdi®tuaifa<fta PARTIw li tcmporehycmtsmadefadentiummembra. Scd circa hgc didla infurgunt dubicacioncs quajdanti Primum dubium cft.Supradi<flum cfttj^cxconfuia- ptionchumidi fubftatifid caufaturfamcs, fitis uci^re^ confumptionehumidi roridi.cum igitur humidum ro- rjidum fitfubtiIiusd:refoIubiIius6^ acalidopailibtlf us ^ fubftantificum,uidecur <^ciciusrcfoIuacurroriduOT <S;:per confequensabincraciciuscaufabicur fitisquafa «ies,quodeftconcracxperimencum. Confirmatur gk argumentum unum ta(fiumanteoppofitum . exquo rc foluto humido fubftantifico atcrahit ros admembra fta tim c um membra fintinanica debecros attrahi 8C con- ucrti,<S::pcr cofequenscaufari fitis. Secundum dubiii eft.Q^uareper caloremcxtrinfecum puta excrciti) ucl Jaboris aut folis magis caufatur >6<: citius fitis quam fa mes. Adprimumdtcuat quidamq>licct humidumrot ridum fit fubtilius «S^facilius refolubde abfolutc qp hu- midum fubftantificum,quiatamen humi<3ofubftantf- fico mehus applicatnm cft calidum naturalc q^ humicio- rorido.ideo udociorcftaiftioquaconfumitcalidum na curalchumidummembralcq^acflioqua refoluic humi dum r oridum,id€o no ualec argumencum .rcfolubilius &:fubtilius€iihumidum roridum ^ humidum fubfta cificum.igitar dtiuseft refolutum <5^c. quianon funt cgterapariautpatet.ideo^c. Ad confirmationem di citur<j)nonpriustcmporeros incipitattrahi ad mcm- bra fadra inanitionc ^ incipiatfieri membrorum attra S:io a uenis,<S(: ucnarumab hepate(S:c.ftatim. n. cum mcmbrainanitafunt attrahunt rorem Sc cuacuantur porofitates membror um q u g er at rore repletae , Sc per confequens actrahunt a capiilaribusuenis Sc uenccab hepatc 8C hcpar a ftomachomediantibusraeferaicis,6!C per confequcns tunc Et fuAioad quam fequitur fames.^^ Adquo<ictiam coucurrit qjnon ftatimactracflo rore caufatur fitis,fed adhuc oporcet m oreftomachiacqui- ri complexionem cahdam 8c ficcam adquam fequitur fttis.icko, Ahterdicuntquidam q>n3turanon Itatim facfcamerabrorurainanitionetotumattrahitrorcm.in tcndit.n.natura utrii^ffniinquantum poiTibilc eftpcr rorem fatiffaccre.fmcmbra irrorare6<:cabium impo- ncre.ideo pars rorisattrahicur ad mcmbraad nutriedu Sc pars derelinquicur uc irroret membra 3c madefadac idco <S;:c. Sedcontraiftam rcfponfionemarguitup,qa calcr naturalisroris attracftiuus eft rori fufficientcr ap- proxj mar us & fufficienter attraiiibilis cft ros per acfcio nemcaIoris<5<^eftcaloragesmerenaturaIcintaIi aclio nc^SC ros cft paifum mere naturale igitur Ccq^i cp ipfi us roristota]isiiatattracflio,<X:pcrcofequens. Scdad hoc poiTetprobabiJiccr dici^arguraentum concludic nili uircusmembri retentiua refifteretilIiattra<flioni.traa fcathaec refponfioquantum poteft,quia primum argu- mentum uidcturprobarc. Ad fecundum dubium dicf tur<j»caIorabextrinfecoucnicns,utputa ab cxerciao ucHaborcm non mdius applicatur humido ftibftantifi[ co q^ rorido,co q^ talis calor prius acccndkcur in fpiritu influcnteauchumoribusq^inmembris. idco cum ros iichumidicasfaciliusualde refolubilisq^ fubftancificu humidum membrorum,a caii calido facilius refoluicur r<^,<S: pcr confcqucns facilius Sc cicius caufatur fi tis q^ f amcs. Et fic patct q^ ab intra citius caufatus famcs q| ft tis, Sc econtra ab extra. Sed <X)ntta prim um fuperius af fumptum.f.q^ caiornaturaliscftmagisapplicatus humi do fubftantifico quam rorido SCc, Contra,quia ex ifto fcquicur <j> faciJiusaduenirct tercia fpecies heticg quam prima ucl fccunda.confequcnseft falfum ut patcc. <5i:ar guicur c6fequencia,quia per calorcm hecicae plus <5^ma gis confumicur humidum fubftancificum quam humf dum roridum eo<j>calis calorfundacuseft in fubftantia membrorum.udin fubflantifico humido, ideo fedlius <&:fortiusconfumiturhumtdumfubftantificumquam rQridmn/cdi;iu«<fftteriia^eshcttC|ji4co<5<:c. Itcai Digitized by Google AP H O^ i?qata Bcn appar et ucrifimtlc, <^ quantumcun.'^ melfbre cur appHcacto caloris nacurahs ad humidum fubilancfii cum oirjs>q> tlltjd facili us SC citf us refoluatur q^ refolua turroscumfi^aappltcu(one.fgfcur&:c. Ad h|cdubfa rcfpandetur. Ad prfmum dicf curnegando confequen- tfam.& concedic ulcerfus^ acahdohccfcg ucloctus coa "lumftur humidu AibHanct ficum q^ rortdum ecncgacur confequcncia tgtcur cittusadaenic tcrtta fpedcs hecfcae, Btcaufacft,qu<a(^uisucIocforproccd3t rcfolutto in fubftan«ffcoqptnrorido,ctctustamcn mantfcftat hu- «ntdf rortdi confumpcto qp fubftancf fid cum multo ma^ eoris quatitat^ fit fubftanct ncu qu am roridum . £t ideo propterhocponfmus&ponustmedict ia prima Cpccic hccicgconfurairoridum.undenonefl: imaginandum q^ «n aliqua fpecxc hcticaenon fiat humidi fubft^ifici a?n fumpttoimmoinqualibet.fedquia prius maiiifcftatur a^ori di confumpcio dicimus prius aducnirc primam (pc- cicm quaconfumicur ros.cofequenter autcm rorcquafi totaliter confumptiojquia.f.modicadiC infenfibilispars eius rcmanfcrit in membris,quia fempcr adhuc remanec aliquidjCumtamcnillaquantitasrorisnon efi: manifc- ila, tunc (blum manifeftac iiobis confumpcto fubftanci- £ci.3c haec uocacur ccrtia fpcci es hctica?. Ad fecundum dicitur c^ ficut fubftantificii oiTts denfiuseft fubftanti- iico a!f orummembror5>ita rospropartionabiltter fub- ftantifico ofltsgroflfioreft quam rosaiiorum membro- 3rum,ideo dCc.Et hocdico probabiliter non alTertiuc Adilladdefame<Si: fictpoirctcciamdiciidcocitiuscau farifamcm,quiautcaufeturfamcsno oportet mukam «lagnam quan ticatem huraidi fubftantifid oris ftoma- chideperdt .quia quamcito fit ab co fucftto 8C i mpreiTio in co ab humore mclancholico fit fcnfatt o.Scd ad hoc ut caufccur in eo ficts oporccc in co tancam deperdi quanci catem rortdicj»quafi fitipfum cxiccatum,quta fdltcet non madefa<ftum,<S!: ultra hoc in eopoei complcxtoae caltdam (&:c. ut ars di<ftum cft. Ad argumenta deducfta antc oppofifum fatfepatct fo Sutio.Et hscde quf ftionc 6Cc, Q_uaeft:io. xxxi. Aphor. xv. V T R V M tcmporc fiycmis ffac mator refolutio ^ tcmporc aeftatfs. Arguitur multiplidtcr q»non. Prt- «noplusdebflitaturcorporateraporcseftatis quam hyc mis.Etcalisdcbilitasncmeftfequcns aggrausuione.im sno inanf«oncm,(S: per confcqucns fit refolutio 6C ina- nitiomaior tcmpore f ftatis^hyemis. tota confequen- ttia ufdetur nota cum antcccdente. Secutido f fi^o tcmpo rc.f.seftatisadfenfum patct corporamaximcmacrcfce- ^ re<S;:extcnuari,idco<&c,patetconfequcntia.(S;^ aiTum- ptum fimtlitcr. Tcrtto prindpalitcr fic argui tur . ii qo «iTct ucrahoc maximecontingerctpropter uigorattone ealid(f*d:am acontrarK> drcundantc tpfum confeques eft falfum ut^babitur.<S(i:confequentia fatis patct. fcd falfitascofequentisargutr,quiaficutcaIidum magts ui goratur acircunfiautefrigido,ficabeodcm magisclau duntur pori,fcd ficutporimagis dauduntur , fic magis reiblutioprohibetur.tj;ituraprimoficut frigtdum ctr-r cunftans uigorando udodtat refolutione, fic conitrin- gendo cam retardat,<S^ pcr cofequens <5^c. Q_ uarto ga cotum corpus Sc humores funtmagis parati ad refoludo fflcm temporc ^ fi:atisquam tempore hyemis. igitur <Sic. patet confcqucntia <&:aiTumptum fimilitcr fatis papct. Q^uinto ficfe uidcnt habere adinuicon cempora anni jQcut naturales coplextones,fed a complexione caltda fic refolutiomaiorquam afrigida.igitur <5^ atcmpore an ni calido, Itcm quia calor gftatis uidet fe habcre ad ca- lorem hycmis Rcixt calor fcbricntis ad calorcm fani. fcd multo plus rcibluit calor febrie tis qp fani.igitur plus rc Ibluit calor aeftatis qp hycmis. patct confcquentia 6c to- « . .. tumargumcncufequiturexdidis. Sextoadidem^ide Autcc ♦ fyj. ^ccrc aucftoricas Auic.primo fecunda docc.ftcunda cap.^«ubicxpreifepoQic (ftatem dcbilitare opecsiciQ- nespropttr magnam re(bluaon«a .Sfm&*eer.4 priina. cap .decfbationefebridtantium uoIuit^fayems,ppter paucftatcmrefolutionisindigecpauco cambio. Ad op pofitum utdccur eiVc intcntio Gaf. in commenco illius aphortfoM. i 5 . Vencres hycmc. Rcfpondendo ad iftam quf ftionem prfmo tangam rc iponfiofte cuf ufdam doAorisqui nititur communimo- ^rdpondcndi.Secundocagamquettdam alfum modil rcfpondcndiprobabflcm adquf ftionem. Q_uantum ad primii arttculum funt pmiffa 8C con- clufiones. Primo proittttdo<flor illcc^ hicccrminus rc folutiopotfumimulcfpliciccr. Primo procorrupcionc RefoFo quacunq^-Secundoprorar<fed:ione.5:aIIcgat proprio gncupll comcncu.ij.pardculgccrtifapho.profccundo Auic. citcr. fccundaprtmi.doc 2. cap. 5. iilismodtsnon fumithic. Auice, Tertio modo fumitur refoltttiopro fcparacioncfugfluf tatumcuiufcuncpd^cftionis atuuaduo. Q_uarto pro quacunc^ coucrlionc humorisin uapor«m,fiue fcnfibc If tcr fi uc tnfcnfibilf tcr cxpcllendi. Q_uinto folil pro co u<rfi(>nc humoris in uapore infenfiJMlitcr expcHendi, «Siifiistnbusultfmismodisfumictn propofito. Secun do pmitttcq»rcfofo tcrtio5:quartomodisdicftacft du- plex.Q^ufda indicansnecciTttatcm cibadonisjdrpoffi- btlimcm rcftaurations,ficutquae fit a calido naturali utnaturaliseft.Q_ugdaqu2E non indtOLnt pr2E<k'Aaut facfta a calorc ptcr natura. Tertioprf mitttt q> rcfolu- do potcft dici fortis.Prtmo,quia.f.pcr cam fitreparatio mulci nociciui aiuuatiuo uttcrdo mo<b aut ut quarto modo uel qutnto,quia.f.pcr eam muka maceria tn ua- poremconucrdc. Q_uarcopmtccttq^ hxcconfcqucn- tianonualct.calor eftintenfior.igitur potcntiorad rc- folucndii ,cum in mala coa^lexione calida hcpatfc con- tingacfangaine gcncrari aquofum,ubinon ficgcnera- bacurcemporc&nicacis.patcccdam ia tympanitico fe- brieatcaucafcytico. Q_uinto pmittit q>cxpuIfiofu- perfluitatiipcr propriaconuentenda loca iit (blum a ca lorcnaturaliperfe<SC non peracddcntalicalore. ^hoc f ntcndebat Gaf.in comentodura di:zit reioludone fieri foliiacalorcnaturali.omnisemmacdonaturalfsfitpcf fcabstamcdiantcfuoinftronaturalt&c. Prima con clufio.Captendo refofonem pro feparatione fupcrflui- .tatum<Siipfarii cxpulfioac aiuuaduo,maiorcftrefoIii tiotcmporehycmtsq^fftads. Patet,qma ifta fit a folo caiore nacuralt gin hyemecft ualde potcncior. igii ac, Sccunda concib . Rdbludo qu 5 cit abfolure conuerfio tn uaporcm cuiufcunq^ rci ficmai or «1 scftate . Pztet g aliqua argumcnta addu<fta anteoppoficii . Tertia con- duiio.Refoludomateri^infcnfibilttcr expcUe^-d^SC a bona fcparandg eft fortior in hycme.Probatur,qufa fti i&o tcmpore ut rtus eft fordor , idco fubtilc tnfcnfibili- tcr expcllendild:f<q>arandii aiuuatiuo mdius icparac 6::infenfibtTrcxpclitcur^tcmporcgitatis,cu tunc lur tusdcbiltor Sc ipotcncior fitad leparandii nodduum a iuuaduocS^c. Q_uartaconcFo.Scquit<j>inmuIds rcfo ludooccultioreittnhyemcq^ ifftate.Iftud patccmul ta.n.tnfcnfibtlf cer cfiantur in hycmc qug mantfeilc 3C per fudorcm euantur in gftatclce c«m calidii nt poten riusin hycmcfadc mdiorem Icqucftrattone eius quod dcbet infen fi bt Fr expelli fupra q uod talitcr fcparacii ma fushabecdniumcalfdiifortehyemis <^cal(dum cftacis fupraipfummultii fequcftratii. Q^tiinta concfo. Pro- babtlitcr teneripotq^ fi in eandcm maceriam pdfcagc reccaior aeftads&in hyanis,occultior eiTet refolutio prouenicns a calido fftads. Sex» c<MJCfo eft. Licet ab- folute maior (it rcfbludo in ^ftatc q^iniiyeme,rcfofo ta mcn indicans <k dl^one <5^ refirauradois poiTibtlita- teuidccdle maiortemporehycm^.£tift:am coclufio- Qcm uifuscft uelle Gaf.Etarguiturquia calis fit a calo rcnaturali inquantix naturalis eft fordor .igttur iSi^c.iA tet <»nf<^uenda dlf aiftmiptixm fadspatet. Q^uantuQiadfccundiicapieQdordbludoneai prous Iaco<s.apiio. R Digitized by Google Q^ViESTIONES efteuiufcun^humfdim uaporem conuerfofutitftota- ta^conclufiones. Prtmopmutoc^^non fcmperad ca lidum forc intcnfi uc maius fcquitur ipfum clfc pote tius ad rcfoluendum,nifi in ali)sponatur paritas.Notum eft cnini uentofitatem minuspoffcrcfolui i n tympanitico febrientcqpin^fbmetfanoquantumcu^incofit mu! to inteniior caliditas.Item quiaquandoqp a mala c»m- piexionc calida hq>atis gcneratur aquofitas quae tanpo re fanitatis non gencrabaturif deo Scc, Sccundo pmitf to(pqaaxito caUdumcftpotcntiusadrcfoluendum tan- to cftcrisparibus cft cius refolutiomagis occulta>quia fi cftpotcntiusJuncp!usfubtiliatmatcria,&difponit ip- fum ad rcfolutionem .Et pcr>efoIutione magis occulta Bitclligcndo illam in qua con uertitur refolutum in rcm niinusmamfeftam (S;: minus fenfibilan quiaXin uapo- rcm fubiilem.<&: hoc cf tcrfi partbus in tcmpoire refoiu- ttonK 8c aif)s» Tcr tio prgniitto <^ h umidum mcmbr alc cftc^icris paribus dcnfius Sc difficiUus rcfolubilc qu am nutrimentalc fibi proportionabijc ucl corrcfpondcns» Et diconotantcr proporrionabilcjutpatetjquia non rc- pugnat aliquod nutrimcntalc humidum utoifis, aliquo fubftantifico elTc denfi us & minusrefolubiIc,idco dici- lur ahi proportionabiIc,ga comparatur humidu fub- ftantificummerabriadnutrimcncalc ciufdem mcmbri (Cum cgtcris paribus. Q_uarto pmitto q> corporc natu raliter fe habcnte fecundum totius habitudtnem,fiatwi fadamembroriiinanitioncinfurgjt appetitusad cibn* Ex quo patct q> uia maior cft et uelodor mcmbroru ina ,; nitio<&: rcfolutiocorporc fc naturalitcr habentc Sh uc- locius & citius caufatur fames & cconucrfo.patet fatis» Calidi 1 ^^«"'^ djftincftio. A calido tam extrinfeco q^ intrinfc- coroorc ^*^^^ nobiscontingittriplidtcr corporisrcfolutio^f.Prf **r,Sx rao fpiritus 3c caloris naturalis.Secundo humidt nutri- triplcx. mcntalisnon conucrfi.Tcrtioaducnithumidi fubftan- Huidf * tificircfolutio.totiihocfatispatct. Sccundadiftindio, fubfta' i^noratio humidifubftantificimcmbrorii in uno cor- tiGcimi poremagis^inaliopotcfttriplicitcr condngcrc.Pri- noraao '"^ propter adionem Sc rcfolutioncm fortiorem 8C ue- triplcxi lodorem prouenientcm acalidoin humidum . Secundo * propterreappofitione ciusquodrefoluiturcifc minorc fiuc rcfumptioncm ud rcftaurationcm.Tcrtio propter utrac^ fimul.ExepIu primi>ut in cholcrico dicimus hu midumcontinue^Iusminorari<^inphIcgmatia> uel in tcmperato.Exonplum fecundi,utin fencplus continue mtnoratur humidii fubftantificum qp in iuucnc.6^ hoc no proptcr refolutione cfte fordorcm cum fit in eo mul todeb(lior,f€dpropterreftauratione ciTeminorcm rc- fpcAu ftf I refolutionis qp in iuuene.ExempIum tcrtij ft cut in cholcrico refpcdu fanguinci. Prima condufio. Temjxsrcaeftatis magis fit fpiritus ct caloris rcfolutio cp temporc hycmis.Probaturprimo per Ga^.in comento pallcgato.Simtlitcr quia porofitates corporis funt latio jrcs.Similiter cxperimcoto patetomnesoperationcsqu^ mcdiante fpiritu pcrficiunt fore imbecilliores. Sccun- daconcIufio.MaioreftrefolutiodS( confumptio nutri^ xncntalis humidi non conucr fi tcmporc acftatis q§ hye- mis.Patct,quia aforti calidoextrinfeco trahuntur fan- guis 3C humiditates ali^ corporis ad circunferentia cius, Sc cu hoc lat^ funt cius porofitatcs 8c tocum corpus cua porationiparatummaximeeft.igitur 8ccdt(m cxperi- mento patet maximam humiditatuquantitatcm illo te pore per fudorem expclli,igitur &c. Ex hss cemplcxio nibusinferoprimo<;^cademquantitate uclaequali nu- trimeticorporioblatatcmporchycmis et temporcgfta tiscaetcrisparibusminor eftquantitaseius quod couer titur in humidum fubftantificu tcmpore «eftat^ ^ tcm porehyemis. Patct.primo quia maior cius pars rcfoluic in aeftatc.igitur csteris paribus min us dc co conucrti^» itcm quia calor naturalis potcntior cft in hyeme , idco aliquam partcm illiusnutrimcnti conucrtetautad beni gnum deidacct,quam non fufiicit in gftate calor ^moc p A R T I* li tercaut ad b«ifgnum dcducerc. Scciido fcquftur ^ ^ tcrfsparibusdtfus complcturdigcftio tcmporc hyctnis ^ xftatis. Schoc totum intcUigi debct in corporibus I^ Ijcntibuscalorcmfortem. Tcrtia condufio.Prob^^ ter ponitur ^m Corporibus robuftts debitc rcctfe, 8C tc poribusnaturam fuam fcruattbusplusin aequali tcm]^ rc rcfoluitur dchumidofubftatificotcmporc hycmfs qp temporc git3tis.H5Cc6dufio pcrfuadet,qufaitanttbus condttionibusiamdtAisfrequcntius multo incurrunt corpotafameminhycme^^ftate.igiturueloctushthu midi fubftantifici membroru confumptio necellttasad famem.patct confcquentia ex didis fupra,3^ ?""'JP^^ docct cxperimcutu.item iftam concroncm utfus eit ucl lc GaF fn litcra comentt. In qutbus tcmporibus^ fi pau cadtffoluatur non multus cibus cft ets dandus,cu ctbi^ ad diffoluta rccuperanda fit neceiTarius etc. Et tntra qtf oftenditncceiritasreficiendt.ideoa^c.Ettotacaufahu- iuseft,quiapotifrimaca rcfpluttonis humtdt naturahs in corporc naturaliter fehabente eft calidu naturale ag 2re2atum.rcx innato &fnfluenic fpirttu 8C ca.ore co - lleSonalimembroru fubicAiuc.f.cxiftcnte tn mem- bro.undcaduenicntchycmis frigiditatcmultum mul- tipltcatur 8C in quanto augetur ,&: unitur totum aggrc gatum ex caloribusiamdt Afsdrcafubftantiamcmbrf, fciIicetinporofitattbus«us.Vnder6nctainmuItttudf nis caloris influcntis ^ ronc «us unioni sfn mtcrforf bus membri fimul cum^alorcinnato<Sccomplcxtonaif , <sc pcrcofcquensfortificationisquametiam rone nicliorfs applicationisfortificaturmultumaafocaiorfsinhumf dum fubftanttficu membri ,&; ficfitmaior ctus cofum ptio.Ucetctiam cum pdiaispofrumusadderc gradua lcm intcnfione quse fit pcr antipariftafim .In aeftate aa tem econtra contingtt.licetenimformacalidttatts ct ipc ritus 8C adhuc membroru fiat intenfior,mtnoratur ta- men multu quantitas fpirituum &:rarcfiunt 8C cxf^n- duncur 8C non untuntur,&per c6 fcquenscorum aaifo in humidum debiiftat,6(: cum hocactio mcdg pcnctras non eft m ultum ad profundum nifi mediantc calidttatc quam fpirituicomunicatjideo utdetur q? multo tardfor cftadiocalorisqua refoluic humidum fubftantmcum tcmpore gftatis q^ tempore hyemis. Ex ifta<»ndufio e fcquitur primo q> caquareplus macrefcunt fiue cxtc- nuantur corpora in aftatc q^ in hycme non eft,quta uc- lodor <55i raaior fit humidi fubftantifici rcfoiutio,ftd cja tunc cftminor nutrimcntalis humidi in fubftantfttcuta conucrfio.undc fimul cum refoluttonc qu^ tunc fitmf- nor remanetquantitashumidi fubftantificf quaoi tcra pore hyemis rcAe ficut fuprade fcne cxcmpli ficat. Sc quicur fecundo q> ftante gquali corporis inanitionc hyc mc^ sei^te merito confumptiontshumidi fubftantift- d df ffiictlius tolcrabit corpus iciunium in hycmc qu am ^ftatc. Sequitur tcrtio <f h%c confcqucntia non ua- lct.in gqualitcmporcplusminoratur humidum for.^ humidii platonis.igitur uelodus refoluitur, in cafu.n.. cft antccedcns ucrum 8c confcquensfalfum,ut patct cx dicrtis,Q_uafi infinita alia inf crri poiTunt ex ifi:a ifnzgi- nationc. Etfortc <^iftam ponemfcnfit GaF.in comen to. I j .dum uidebatur diccrcc^ rcfolutioocculta qug fic a calore naturali eft illaqu? t ndicat necciTttate refedio nis.Et tubcneconfideraadhaec. Q^uartacocFoprincg palis,Cu dic1^ftat<5^ totaquatita&ciusquod rcfoluitur inhyemecftmuito minorquam totaquantttas qug ia ^ftatcrefoIuit.Iftaconcfofatispatetexdia:is«S^c. Adargumcnta principalia rndetur. Ad primu con- ccditur <^ maior fit corporis inanitio 8c debilicati o te po rcsftacis&ctamen cx ifto nonfequiturrcfolutione hu midi fubftatifici a calt <b fore maiorcm aut udociorcm ut patet cx przedicftis. Ad fecundum patct ex didis ia qdnc.Vcrum cftcjiimq»macrefa(flioconfcquitur rcfo liitfonem,fed maior macrefectionon confequitur ma- mmk r^folationc folum , &4 caam detcriorcmrcftanf racionem^ Digitized by Google A FHO, tatf onem . Ad tertiuni dicimt concedettdo caufam SUj forc calidi intcrius fortificatione ,£1 cum arguit c^ np, quiaquantufuuatfrigusad refolutione proptcr calidi fortificatfonem,tantu impedit refolatione propter po- rorum claufione .Dr hoc negando.non enim pcr poros folum fit cuo eius quod infeniibilicer euaporat,fcd per cxpirationes.Et alig multx fumofitates capinofg in hyc mcmtfcent cum anhelitu.tdeo expiratio ckgroiiCiotiSC noneft^pteraercmgroiriorem<S^c.VeI dr q>calidum for tificatu potens eft in dilatando poros dilatatione fur- iicientc adeuaporatione ciusquodinfcnribihter expcl- litur . Ad quartum fatis patct ex qo nc quid lit dicehdu . Adquintum dr q^ifta lirailitudonaturaliucomplcxio sium 6i:tcn:>poruanninoncftadmittcnda,quia daudi- cac.fccuseft cnim dccompfonibusanni 3c dc coplcxio- cibus corporii .nam caliditas temporii cft cxtrinfcca, ca lidicas autem corporis eft intrinfeca quf fortificatcalor rcm . fcd tcmpus calidu non forrificac calorcra. Ad con firmationcm dr c^ licet in aliquo fimiiitudo tencat, non tamcn cx toto teneccnim quantum ad hocquodcft eire inice uel acucu,fednon ccncc in ali)s. Ad auctoritatcm prima Aui.dr q>ipfarepugnatdid;isinq6nc.no cnim dcbilicat corpus abfolucc magis^pcer foia fubftancifici humidi rcfolutionejfedetiaproptcr refoFonem calidina turaIis<S^fpusc5<:humorii(5<: paucicate reftaurationis. AuAoritas ucroallcgataeiufde prima quarci.ca.de ci- batione fcbricitanciu.pcrfuadec c^ minori humeclatio- aic indigeccorpusin hyemc ^pter abfoluce corpus mi- sius cxiccari.ii hocnon eft concra dicfta in qone. , Q_uacftio. xxxi). Aphor. xv. V T R V M teporc hyemis in corponbus robuftis flante dcbico rcgimmc melior .fiat «Simaior reftauracio qp in ccmpore aeftacis. Arguit mulciplicitcr c^ no. Pri ino,quia tuncpoirec humtdum perfcAius c^ fuerit prg- AufCe* cxiftensrefolutiircftaurari.cofequenseft faifum,uc col ligitur primo prima.cap .de gtattbus . 3c primo tertia, cap ,!.<&: confequentia arguit .quia fi mclior £t reftau- ratio,fgiturfitmeIiorishumidi.<5(: pcr confequens<S:c, Secundofcquitq^meliuspoiric reftaurari humidii ia fcne ^ fucric in ipfomec iuuenc,pon€ndo.f. fincm iuucn tutis effcingftatc 8C <$ inprincipio fequetishyemisad- iieniatprfncipiiifcnecftutis.EtpacecdeduJtioargumcn Cf, Ter«oadprincipaIcarguitur.fcquiturq»fniuucnc poHiit fierf ucra diminutio corpore naturaliter pcr fuas aetatcs decurrente.<S^ arguitur c6fequcntia,quia tempo te f uucntutis uirtus in hycme rcftaurat pcife cancii <$' «um refoluf t in codem,qufa afs crefcercc. fed m ulto n«- Xi usreftaurat in f ftate qp hycme, non fadia in gftatc re- folutioncminorfjigiturminusrcftauracuirtus in iuue tutc qp rcfoluatji^d quandociir]^ ita cft aduenic uera A- minucfo.igitur (S:c. Etperfimile argumcntii deducic in pueritia ficri ucradimfnutionem,quia fi in sefiace fic minor rcftauracio q^ in hyeme fit illa tn fexquialtera raif nor .et]ponatur pucrii in hyemc rcftaurarc in fexquiter tta qp pro tunc rcfoluat in codem . Et arguitur fic aduc- xiicnte gftatc in hoc pucro ut for .gratia cxempli, mino- rabitur rcflauratioad fcxquialtera iqua.U rcfolutionc mancntc, fcd pri us^crat rcftaurationis ad rcfolutioncm proporifo fcxquf tcraa.fgf tur «S^c.Et arguat fic>fit nii(: hycmsfnquarcftaurationis ad refolucionc fit fexqui- tcr tia proporti o in for .f n quo i n ^ftatc i n fexgaltcra mf^ «usrcftaurabitur qp nunc.Et arguitur fic.huiusreftau ratiofs ad hancrcfolutioncm cflproportio fcxquitcrtia, fcd hic rcftauratfo fietminor refoIutionc,<S: pcr confe^ qucns&c. Etpcrfdcmarguiturcjin pucritia pot efTc iicra confiftcntia. Q_uarto fi qu^ftio ciTct ucra,fequc- returq^fngtatcfencAutispoflrct ficri ucrum augmen- tum .confcqucns cft falfum ut patct.Etarguic confcque tfa,poncndofortisiuuencute tcrminariin fincautumnt iid in mcdio hycmis.SC fltprimu inftans fencAutfs.a. £targu(cur iicamediaccpoft.a,(a for»cricutr(us toccc HI P P O. iso tavpportfonc potcntior adrcftaurandii^ fuerit m xSol tc.fcd iiiaeftatc crat potcns rcftaurarc tancum quanwn» tuncdcperdebatur,cocj> tunccratgtasconfiftmtig for. tgi«ur<S:c.patetconfequcntia.&affumpturatcIIfgentf. Forte dicetur negado aiTumptii,quf a imcdiatc p^^a* eritfor.fcnex.igitur- Q>ntra.imcdiatcantc.a.^crft uit tusinlbr.in ccrtapportionc {^tentfor ad rcilauraiMiii qp in temporc §ftatis,fcd nulla in ^portiooc minus jx>^ ^ tens eri t uirtus for .imediatc poft.a.q^ imcdi^c ante fi« ri t.f gitur <S:c.patet cofcqucntia 8C totum airumptu fa- tfs notum cft fntclligcnti . Q_uf nto fcqui tur c^altcuius indiuiduitotalisuiccpcrduraciocirct maior g4uratA>-» ne alterius ,cuius camcn f tas acbldcaiag non foiama- ior f tateadolefccntig ciufdem.confequensfalfum,co<^ cacJem dcbct cife pportio parcis ad parte (Si: totf usadB>- tii.Etarguitur c6fequcntta,ponaido for.debcrc cffclo giorisuitgq^plato.perannum, ita cj^gtas acbkiccntiae for .dcbec cxcedere gtatem adolrfcentif platonispcr trcs menfcs,^ co iiftcutia confiftentia <S:c.'terminctur ado kfccntf? placonis in finc ucris . <S:fuerf nc orcf fn codcn? inftancifor.c^ pla.Et arguicur fic,in eodem inftanti cer minabicur augmeatu for^^S:: platonis.i gttur ^c.aifunJ^ pcum arguit quia poft fine acris non augclMt-,eo c^poft fincm ueris fucccdit gftasin quamfnusrcilaurabit ctc,. fed elapfa aeftate erit aetas crcfccntise for.el^fa igit<S:c, patet confequentia cum antcccdente. Ad oppoficum eor um qug arguta func uidec fcntcn- tiaHfp.fn ilio apho.pri mf particulf. Vcntres hyemc ct ucrc.f.apho. 1 5 .Ec Gaf.cxprcifiusincomcnto. Refpondendo ad hanc qugftibncm talcm fer uabo p< ceiTum.Primo prsmictam qugdam pambula.Sccundo ponamconclufionercf|x>nfiuasadquaeficum. . JEtas Q_uantiiadptimumfuncquf<km pmittcnda. PH p^^f^ mopmitto.pcrgcatempucritif inpropofitointcll^crf • ^^^^ debemusgtatemillainquaoKrito^porcionisuel habj ^^^^ tudiniscalidinaturalisad humidum potcnscft calor in ^^ ^^J^ fubicAoineade menfuraconfcruarf,<S:fubicAii fuura ^^ .^ cfi ad maiorcs dimcnfiones cxtcnfihilc. Econtra pcr g^ ^" tem fcnedutis f tatem mquancc fubicv.^um fub fquaix-r busdimcnfionibus,ncccalor fubgquali mcnfuraapcus cftcoferuari merito proportion^calf di naturalfs ad.hu? midum naturale.Per |tatem ucroiuu^tutisdcbcmus inteiligerc gcaccm in qua merito proj^rti onis calidi ccc, ;^us eft calor fubeadem graduali menfura confcrua- ri,iicet nonfitaptumfubic<ftu cxtendi . Secun^ prff mittcndu principalitcreftcjxiaeteris paribusin corpori hus robuftis ftante rcgtminc coucnienti dCc.csilot uacu jralispotentior eitin hyeracad cranfmucandu nucrimca tum in fubftantf anutricf,<S;: pcr c6fcqucnsad reftaura dum <5^nutriendu $ tcmporeaeftacis uel alio ccmporc, PacetexpcccJentibusqusftfonibus.Econtra auce cccq porc f ftacis 8c aucumni. Ex quo fequic q^ caeteris parji busmaior ficrcftauraaoiatempore hycmis in corpori bus iam di&is ^ in temporc fftacis uel autumnf . £c eft concIufiorefponfiuaadqugfitum.Etdtxinocacer caecc 3r^paribus,qufaquanciicunc5pclecerfustcmpus anni fit aucumnusuel3eftas^hyems,nullitamedubiii in ffta tcpccdentcautautumnomcliusreftaurari humidii in for.6<:quocunc|;quamin hycmcfcquente , cum conii- nuc reflaurarctur tcrrcftrius,licet for .in seirate dC au- tumnodeteriusreflaurecurquam reftaurarctur ii pro tuncjQtalfpundtOjfdlicctfuaeaetatisipfccircc in hycr mc. Etexf ftofcquitur primo in cafuaifquodcorpusin aliqua fua ftatc eflc ficuandii in ahquo tempore anni,in quo fi aliud circt tempus annino forec ficuandu,fcd for tcin ulccriori uel anteriori ut fic for.in finc fuc pucri- tiaecxiftes ueliuxca per mcnfera. fi fupcrucniac hycms Ui hocmenfc,pcr cocum huncmenfcmdurabicfuapuc- rftia,<^ fi fupcruenircc acftas minusdurarec quam tunc Oaetcrfsparibuseoquodrellaurarccur humidum dctc- mohSC pcr cofcqucns minori tcmporc pcrmancrcc pro- laco^.apho* R 9 Digitized by Google Q^VmSTIOK^S portioca]idtadhiimidii«2pumtiareqixtfita»^ptof e^ patcc confcqucntia cum anccccdcntc.Similircr urce ucr fa fupcrucnicntc seftatc debeac (brtis pucriaa durarc pcr mepfcm unum gilat^. Etarguiturfifr.fi fupcrucm rcchycms durarcc pucritiain for.pcrmaiustcmpusq^ nunc durabic cum iftis circunfi:ac^.fcd nunc pcr mca'> fcm.igicur fit ^pcr duosdurarct.&patcc <^ in fccundo incnfe cric for.confiftcnsinquo cn ipfe cifec pucr & Cii" ' perucnifrechyems, 3c non fupff ueniffec f ftas. Ec ex hoc canqp cx f undamenco ultctiusfcquitin cafu hac con dufiocm fore concedenda^cu f quc bono humtdo a priu cipto gencracionis contradogencratus cft for .ficut pla^ SC uccrq^ eft in regionctcmpcrata.d: nihil cxcriniccum acddcntalc fupcruenit.<Si: dccurrct utcrq^ naturalitcr g. omnia tempora anni <S^ pcr fuas gcaccs.<^ camcn <^utius durabicpucri ciainfor.q^ in pla.Ponatur,C(br.iiafciin principiohycmts&plac.inprincipio$ftaci&.<S:debcac l^.pueritif fcasdurarc pcr . zq.annos 3c menfcm unii. &for.pucricif pcr aducrfariii iimiUccr.& fica.tnftans f niaactuu ultimf aeftacis pucricig pla.&.b.inftas initia tiuumulcimghycmispucritiae for, Etqufriturutrum fortiseritutrtusrcftauratiua pla.in.a.ficut for.i.b.uel non.Sidrt^non <&:continucpla.dctcrius reftaurabic quamfor.igtturatius<S:c.Sidf q> ficjarguitur tunc ul tra.continue fiatin for.mdior rcftaurattohumidi c^ ta plz,6C cgtera fint parta.igitur longiori t^c permanebic proporcto calidi ad humidum SCc Fortc dicccur uirtu temeiTcforcioretn pIa.quonia immcdiatcpccffic ucr, Sc in for.^ftas ccaucumnus. Concra.ponatur cafus qui cft dc medio inftaci hyemis aeftac^ ucl adhuc aucumni. Iccm per plurcs gflaccs cranfiuic in fine pucritis fu| pla, quam for.fi fiacargumentil de medio inftatt autumni SCmedio hycmis, ut patec . Ex quo ulcerius fcquicur<^ longiorttcmporcdurabttuicafor.q^pla.igicur pucritia cricmaior puericia.Ecq^non uniucrfafrcadem cilrpro- porrib coct us $cacis ad qualibec eidem in fua dcnomina- tione corrcipondence . £c infimca hts fimiUa poiTunc con dudiucpaceciutelligcntf. Tcrtio praemictenduq^ non adquo<aibcc reftauran plus dc pcr<iito. fcquicur corpus augcri ,nifi ponacur hoc fieri ^porcionabilicer fccundii crcs^amecros,^^ concurrentc motu cxtenfionis , puta rarcfatfUon^ipforum mcmbrorum, Vbi cnim hoc non fct non cric augmcncum mocus, Afs complcbo qoncm tftam,N unc non habeo animu ^nuemcnccraducrtcnce. Nunccamcn mihioccurric probabiliter polfc fuftincri q^ per cocam f taccm confi- ftenriac poiftbilc cft ficri augmcncum in hyeme ucre 8C acitaccueramdiminucioncm.Ecadhuc forcc colcrabile forcctn principio principg fenc(ftucis,fi ipfa indpercc m hyanc,6^ ciTcc corpus robuftum.Ec confcquencer dicc Tccur statem pucritif talicer concra gcacem confiftencig eiTc di£tingucnda,quia in puericia potcft fieri augmen- tum <5^c. ultra ud praecer iUudquod tn corporc aptu cft «otingerc merito tcmporis anni,in cofiftentia ucro no . Proptcr quod in pueritia dicimus ciTe poiTt biJem motii augmcnci.f.dcduccotuuamcnco tcmporisanni,<Sf mert (ofoliusproporrioniscalidinacuralisad humidu nacu- ralc.Et confcquctjtcr apparetqualitcr eirec refpondcn- dumadmulcafuperiuscacca.Ecq^illaconfcqucntianon ualet.haeccft$casconfiftcnriae.igitur inilla non poccft c£rcaugmcncu.Stmik*ccr ccdcranonfcquicur. Simtlitcr dcfencdut^eftdtccndu.licccctum <:ontfngac tnea plus refiaurari &c.non tamen eftnifi fcne<^us,qufa adhuc 2ion dtapa a>iifcruarf talismcnfura calorisin eo mcri-* to proporctonis $Cc . Afs or<jinabo i ftam qonem , Pro cuQcfufiiaacqutaprindptu cft plus q^ dimidium fa<ftf . Vndctn mccro dr. Dimidiumfadiqut bcnc cfpttha- bct.licecmihf &cqucnccroppofitu accidatad hocqua- daminnataignauia (S^ craira defidtame fortc impclicn- te,{dura nanc^ inchoans plurima imper fccht rdinquo,^ "^guttttrutfupra^tQactauc^xfiftenu^^^^ uerilatf P A R T li li gniefitu,qaia fitfor.tn prtnapio confiftcnris tn hycme tempcrata robuftus.Etarguitur fic.fortior cftmrtusrc ftauratiua in prgfcnti hycmc in for.<^ crit in tpfo in ^ft^a tcfcqucntCjfcdinsftate fequcnte tantam fccunduora^ nem diametrurcftaurabitur ficuc refoluecur.igitnunc amphusqprcfoIuacur,&:perconiequcns <S:c. Pro ifto dic primo tuxta pofitioncra tuam conccdcndo <^ in hyc mc prgfcnti plusrcftauratur q?in f ftacc f atura,$Si: <:onr ceditur<^tunctancuni reilaurabitricut tunc rcfoluc* tur,tunc tame minus refoluctur q^ liunc refoluatur, c^ q> ficut tcmpore hycmis maior fit hamidj fubftan« act rcftauratio, ita tunc fit cifdcm raa jor r efol uiio. Alitcr conccdcnduq>intralatitudincmquatttans«?eb£C9 hutc corporiin state confiftentig uariatur hoc corpus , u<:ut tntralatitudine fuae complexionisctiam aecattucuariac hoccorpusindiuerfistismporibusanni.Etconrcquetcr conccditur intra hanclatitutJine ficri augmentuna et di minutioneminhacgtate,&:cxhoctamen noa requitur hancnon ciTc f tatem confiftcnti^.Et cofequenter pat^c <^aetasconfiftcntif non cft intelligenda,inquafoIu ab>- folute fubeadem quantitate remanec , quia hoc pot ciic tn pucritia Xed in qua mcrito proportionis calt di natura lis ad humidum aptu eft corpus fub tantaquacicate ma nere,licet merito temporisanni aut alcerius coadiuuan^ tisautimpedietisoppofitump6caccidere.Veldic<j^ad augmentiineceirario requiritur rarefaclio , qug in hae state non aduenic membris radicalibusmcrtto natura^ lisadionis calidiin humidum. Q_uidam do<fcormoucc ift:am qonem quaminfra,fctlicec cgo lacobusde Forkr uiomeomododcternunabo ai's&c# Q^ufftio. :iaiixii:j. Aphor. xv.^ V T R V M, nutrfcatio<& carnificatio fiac ^fecfttof in hyeme qp ^ftacc. Arguicur mulciplicitcr<j>na. Ptl mo.quia tuncin gcate feaetflutisficret uerum augmcn- tum.etin gtatepueritig ueiiuucntuasucradiminutio* confequens falfum.confequentiamdcducas. Sccundo. tunc reilauratio(&: reiblutio non ^porcionarenc. Tcir tio.cuncratnusminimo darct probatur, fignato minir moquod nurritur.f.partc formaliminima qu$rit utrii mintmum adueniensin sftaceficminusq§in hy_emeue| 5qualc.fi primum habctur conclufio.fi fccundu $qualt tcr nutritur corpus t n ^ftate ficuc hyeme* ^ AdoppofitucftGaf.incomcnto. Primacondufio» Aliquod corpusin aliqua f tateconftitutii mutat gtace proptcr tcmpus annt fucccdens,in qua pcrmaneret alio tcmporc anni fucccdentc.Probat.fuppofito ^calis con fumpciohumidifaciaccaIemf«tcm<5^c.ututdecinnuc . _ rc Auicen.primo prima cap ,dc f tatibus,«S; patctquod Autcc fi for .fit in finc ucris 8C in fine puericif ingredicur iuuc tucem.eciicmutacfcaccmpucritif ,inqua tame perma nerec fi fuccedcrec hycms. forcificarctur cnim calorna- turalis,neccatumcxiccareturhumidumnaturale. Ex quo fcquccur <^ aliquanco cemporc remanecahquod cor pusin aliqua aecacefuccedentcaliquoccm|>oreanni,qua co in codem non permancrec fi ccmpus annt altud fuc(;c derec.pacecucprgcedenstntelligenci. Sequicur fimiUr ter aliquod corpus tn aliqua gcacc minort tempor e per- manere quam fi aliud tcmpus anni fucccderet quam tuc fuccedat . Secunda conclufio . In gtatc pucritif poteft ficri ueradiminutio.Patet.potcft enimfecundumom- nes diamctros ficri minor reftauracio quam f ueric refo- lutioucpaucificatacibacionc. Teraaconclufio.L/icct ica fic»non cn tunc<3icendum cft corpus mutarc icaceta ucleirc cxcraaccacem pucricis.Paccc , quia adhuc tn eo eft mcnfura humidi cu qua poce.ft ficri augmentii fl^an-^ tcrcgimine dcbico . igicur 8Cc. Q^uarca condufio . In -Itacciuuencucis&primifenn poteft ficri ucradiminu'^ tio,<S: potcft plus rcftaurari qp fuit deperdicum.probar t ur,quia poccft corpus per f gricudincm auc cibi fubcra (fl:ioncmminui.dcindeadnacurale diipofiuoncm rcda «taiaiddbitaadmuuftrasidcc^*^» Q^utnca cocfol ls|(atc Digitized by Google ^siate iuuetitutfs Sc (cncdiwxis non potablblute plus «cftauw«qpfitrdbIutuni.Pat«,cum tantu fithunjitji «asexiccataqjnonfufficiatajdlaugmcntu. Scxta coclij ilo.Vfrtus rcftauratiua no eft abfolutc dicenda fordor liyemeq^acftatc pcedente. Patct,quiacorporc trafcuii tc a I uuentute ad fcnedutem pl us poteri t debilita,ri uir f us ex procciTu f tatiuo qp cx f rigiditate hyemis tortifi-- cctur. Septimacoclufio.rn nulla hycme pdtjfortificari cantu uirtus nutritiua ut fit abfolute fortior qp in^^fta- teprsce<fcntc.Patct,qapofiec reftaurari humidu mc liusdcpcrdito. O^flauacondufio . Ucctitafit,caetcris tamen pari busfortior eft 8C pcrfcAior uirtus nutritma hycmc qp sftate.Patet cum tunc crit calor fortior . No iiacondufio.Virtusnutritiuarefl:auratmelius in au' tumno qp hycme 8C ucre fcquentibus.Patet ut ocftaua. Dedmacondufio cft.Cgteris paribus uirtus nutriti- '' - uapcflimcnutritinautumno. ExdiAisfcquiturun- deamacondufio.Csteris paribuslicct in hyemc rcftau ' ' ratiofitmaiorquamin a:ftate,ftat tamcn corpustn ca- dcm aetate pcrmancre. Adargumenta principalia refpondct. Adprimum df n^andoillamcofcqucntia.uirtusrcftaurat in hyc- mcplusqpin fftatc.a^ ipfa reftaurat tunc tantuquantu eftdepcrditii in tuucntute.igiturin f ffcatc minus.concc ^,<5^n^o cofequentia,igittuncnQn critiuucntus.Et probabtfr concedo in fcnc primo plus pofiereftaurari q^ cft depcrditu,<5<; non fcqui t cx hoc tunc no ciTc fencclu temprima.quialicetplus rcftaurarec <S^c.rell:aurat tn ftumidu non fufficiens ad calidt confcruatione . Adalia dr c^ifi^a propofitio,rcftauratioproportionat rcfoFoni. «ft fic exponenda,maiori refolutioni corrridct maior rc ftauratio,^ minori minor. Ad ultimum didtur q^ di- ftinAarura fpccieru rainimum unum eft alio maius ucl minus.utminimu quod eft uno tcmporenon eft alio te poreminimum , utafs dedarabo. Q^u9fl:io. •soLTiiiiri, Aphor. xv. VTRVM meliuspcrffdatdigeftioinfomnoqpto uigilia. Arguit m ultipfr <j non . Primo plures abun dant fuperfluitates tge fomni qp teporc uigilif jigit ctc. confequentlanotad^afrumptu expcrimcnto patct.Qa- tarrhi enim & hmoi magis abundat in fomno . Secudo quiafomnusfimilatquieti.fcdquieseftcainfrigidatio- nis.ci^o fomnus ifrigidat corpus.igit fomnus eft ca in- iVuice » digeil:ionis.confcquentianota,et ans eft Aui.fecudapri tm cap.dc hisquf pueniunt ex fomno 8c uigili^. Tcr tio digo quae fit in mcmbris impcrfciflior cft in fomno qpinuigilia>igit non ufr pcrficitquslibctdigo in (om- no.confcquentia nota dC aflumptu patet,quia tunc non <tftadmembracalorexpafus,fcd ad itcriora rcuocatus. Q^uarto digcftioin nodtiuo fpcrfidtur in fomno. igi- turetcconfcquentianota &aflrumptii probar^in apo- plexiacnim &catarrhis^hibet fomnusquantueft pof £bile.quodnonforetfiiuuaretadAgeftionem. Ad oppofitii eft aphorifiuus pfens. Primonota<5^ fo innuscfttriplex.f.naturalis,non natura.Iis,(5i: pter na- tura.Naturalisqui fit arenaturali cuiusca effidens cft iiirtus mcdiante c«dore naturali eleuate uapor», qui fri giditate cercbri codcnfati 8c ii^roffati defcende tcs pcr venasarterias etneruos regcutiunt fpum et calore natu ralemadfuum prindpiu,puta.cor <5^ interiora mebra. Caautemmaterialisfeufubie<ftiuaeftcerebru ud cor o<>nu9 p jQ quanto eft principiti uigilig ^ ue operationu fcnfuii Wiplcx» ^quibusperfomnuimpediunt.Sedcafinaliseftperfe- ^ ^ooperationunaturalium.ut.f.meIiuspcrfidat <3igo ifltreftaurado fpiritusanimalisquifuit per uigilia refo hitus,de formali non oportct petere. Q_uid fi t no natu- l — jralis<Sc pr^ter naturaqugrein qone primapardculsfc- cundg.quoniafomnusnonnaturaliseft ibmnus proue- iiicnsacaufanonnatur<Ui,non tamen atgritudiiialt , ut laAus ab aerc f «gido,dbof rigido <S: humidojuc papa^ ■.ucrc ucl la<^uca« Somaus ucTQ pc^er Asu;ui:|^^l^^ HI P F Q. iji , fa(ftas aca pr|ter naturam,u£ fubeth . Inpropofito eft fcrmodcfomnonaturali. i>ecundonotauIteriu5<^.ia fomno pofiumus confiderare prindpium 8C ^ceiTum. Prima condufio.Non qugltbet digcftio pcrfiatur ia prindpiofomni naturalismagisquamin uigilia.Patet, quiadigcftio mcmbrorum non magispcrfidtur faltem in quolibetmcmbrorum . Infomnoenim mcmbraex<* teriorafpii&calorcdepauperatur.idco(5l^c. Secunda condufio. Aliqua digcftio magis perfidtur in principio ibmni qp in uigilia. Pata dc digone qu^ fit in ftomacho & hepatc. Terda codufio.Q^uglibct digefiso plus pfi[ citur in ^ccffu fomni <j t^ uigilixcgtcris paribus. Pa tccquia digcftio ftomachi 8C hepatis 8c uenaru magis pcrfidt.Patet i*lfr dcdigonemembrorii.tunc cnimex- panditur fpiritus 3C fang, generatus ad omnia membra in maiori quantitars q^ prius crattgc uigiliac. ideo 8cc Q_uarta condufio.iMiQus dc nutrimcnto uel ctbo re- linquit incouerfum ia humorc laudabile pcr digoneo» ^'fitin fom no q^ per digons quf fit in uigilia. Q^ uinta concfo.Etfi gacciisfomnusf n aliqua ggritudinc pofiit obeflre,quglibct tii digo tam in nodduo qp in iuuaduo nata eft perfici magis m ibmno c$ in uigilia falte quo ad ^cefl^um eius. Primaps patct,in ^«:ritudinibus.n.ma tcrialibus ccrcbri ut apoplexia noccd^mnuspro <5nato a Auale prohibct refolutione matcriciqLys ^5 »n uigilia. Sccunda pars patct,quia quato calor eft fojdor tato ma gisapta eft digeftio perfid.Ex quo fc^itur q^ fto inani- to uel uacuofomnus cft ualdc noduus.patet,quta in fo mno uigoratur calidum intcrius.fed quantoplus uig<>ra tur calidii ftatc inanitionc fft maior refofo 8C iaanitio^ idco etc.Ex quo fequitultcrius<;^ inter fomnii et<3uietc non eftgfcctacoucnientia,quia t^einanitionis itjuati ua eftquies,(^ pro tunc non iuuatiuus eft fbmnus» Ad argumenta cx ^ciis patct quid fit diccndum» Q_uacfiao. XXXV. Aphor. xvi. V T R V M humidg dietac 8c frigidg copetant om- wbusfcbridtatibus. ArguiturmultipFrq>non. Pri- tno fic.fcb.phlcgmadcafcbricntibusnon cdpctunt<iie- tg humidgJgiturdjc.cofcqucntia manifefta&; aiTum- ptum probat.primo quia <liet| humid|augentmatcria inorbi,^ cx confcquentimorbum . Sccundo quia Aut ccn.in prima quarti.in cura phlcgmatic^ prohtbcc ap- proximari qugcun<]^ infrigidant 8c humcJtac.<Si: prf ci pit exhibcri uinura cum cumino 8C origano,d: in cura cmitrithei pcipitcxhibcri pipcr <S;:c. Tercio. in cura cphimcrx factg per obftr uctionem poroi^t non copctunc humectanda eoq^ taha augenc oppiladone , 8c ex confc quentimorbum.crgo &c.confequenua manifcfta 8C an tcccdcns cft Auic.primaquarcicap .de ephimera facta a frigidicate acris oppilante. Q^uarto febribus fynco- palibus approximantur aromaca 8c pcftilcncialibus^qa Auics lumma curacionis earum eft exiccauo.fcd notum eftq^ (alia non funt humectantia fed exiccantia . igitur 8Cc, Q_uintofihumidsdietf <S<:c. hoc maxime foret.quia rcs pter natura in<licat de eius remodonc per fuum con-< tranii.Scduidcturc^non^quiatunc in fcbrcquartana^ 8C quod<liana dcbcret <lieta elTc frigida,quod eft incon- uenicns.fdgida cnim dicta incrudac<Si ingroflacmate- riam 8C prohibet refoludone 8c digcftioncm cius. Icem tunc puero febriend c<«npeterent fdgida , confcqucns £alfum,quiaper talia no confcruacur fcd rcmoucc difpoi fitio naturalis pued,hoccft a utem contra rccca intc do nem mcdid.cuius prindpalis intendo eft confcruarc^ non min uer c quod naturale eft . Sexco tuc cholerico fc brienti deberent apprpximari frigida 8C humida. <i>nf€ quensfalfum,quiataLlia non conferuant naturalem dif- pofitionenj cholcrid.& confequenda patct dc fc Ad oppofitum eft primaconclufi^apho. 1 6* In qoneprgmittam.Primoaliquas <iiftindioncs Sc cundo condufiones. Pdma difto eft tfta.Fcbriii>qu9r dsun fu&(n)accr ialcs,quf dam funt ta)aterialcs.qtt| fui?^ lafio^,apho« K i^ Digitized by Google Q^ViESTIOMES tttrasc^tftarumpatec. S€Cundadiftin<flto.^ Q^uado^ Pcbris f eb^matcrtalis et eius maceria con ucniunt in qualitate, materia quandotg^ contrarian t . Exempl um primi, ut fcb. tcrtia' lis ct co na cuius matcria e(t calida com unicat in denominatioc uenicn cufcbre,quia utrai^: calida cft.f.fcbris 6c materia. Exc tiactdif plum fccundi,fi£utquartana&phlcgmatica qua^ma fcrut a tcriacftfrigida. lcrtiadifto.Incurafebriumqnq^fu matcria mit indicaiio a caufa,qiTi<5^ ab ^gritudinCpqnc^p a uirtu^ Fcb.i(M tc,ctquandocgabacctdcntc.Excmplu primi,utin phlc actioq- gmatica<S^quactana.In curacnim iftaru intcntio fumi dr u - tur a matcria vpptcr quod intendim us cu digcftiuis phic plex» gmaas uel melancholii.Excmplu fccunA, ut in cthica &infebrcincenfiua,qiic;^foIum intendimus ad cxti n- <flioncm caloris ptcr naturamqui cft febris . Exemplii tcrt^jutinfyncopalibus &peftilcndalibus,in ^-bus uir tusmultum proftcrnic . Rdinquimuscnimqiiq^mor- bum Sc intcndimus uirtuti.Excmplu quarti,ut f n fcb. <^oIcn'ca,cuf tanqpacddensallbciacinftantia uigilia:^ nimia.fntcn<b'mus enim cum opiatis&fomnifcrfs. Prf maconclufio.Sumcndofndicationem auirtutcin fcbrt busfmmatcrf alis non ncceirario copctunt humida nc<jf fpfgida. Patet^quiaftantc uirtutisproftrationc intcndt fnuscumc6fortantibuscor«Scuirtutem,puta cuna uf' fio ucrnacino Sc hmoi,qu^ non ncccffarfo func frigi da uel humida . ideo 6Cc. Sccunda conclufio . Scmper in pdf<fb'sfcbribuscapicndoindfcatfoneamorbocompc- tatfr»gfda<S: humida.Patct,quiacum talis morbusfit £ebtis,qus eft morbus caiidusafTocians uel natus fecum afioctarc ficcttatcm ^gritudinalc competunt frigt<k 3C humida. Ex quo fcquic<^ in cura talium fcmper opor- tet primo refpicere utru uirtus fit conftas uel non.Q^ug <i«onconftatintcndcndu eft utrtuttetiam cumhisqug catafuntaugcre^grttudine.Siautcmuirtuscoftct in- tcndendu cft cum conjrarijs fgritudini. Tertia codu- fio.In fcbribus materialtbus in gbuscaufa Sc fcbris in qualicatibuscducniunt fumcndo indicatione a ca com- pctu t h umida &fTfgida. Patct,quf a ca taliu cft matcria caltda dC ficca quf digcritur pcr frigida Sc humida. tgt- tur SCc, £x quofcquitur <j» egdem compctunc digtae in iift:isfumedoin(ifcationcm amorbo Sc caufa morbi ctc. Q^uarta coclufio . In fcbrt bus matcrtah bust n quibus non conucni untca <Sifcbris in qualitattbusfume<Jo in- dicatfonem a matcriamorbino neceflariacopctuntfrf gida &humfda.Patct,quiataIia funt fimtlia cauff ggri tudfnis.igf tur fumendo f ndicatu>ne acau&taliano co pctunt.c6fequci}tiatcnet,quiacum cafitres prgterna- turamjtn^Kcat defui t emotfone pcr c6.traria.<S;: antcce- dais faris patct cx di^is . Ex q utbus coUigc <j in h uiuf- modi febrt bus uel intentio adcam cfb mat or qp intentio adfebrem,&ficefttntcndenducauf^cum c5trar;gs SC Bon neccffario morbo. Vel intentio ad morbum uel fe-r brcm eft mator,6^ fic t ntcndcndu cft f cbri Sc non ncccf fario cauff fiue materi f . Scd contra hoc infur gunc duo dubia. Pnmum dubiu .Ex quo intentio ad cam potcft «frc mafor qp ad fcbrcm. d: poteftcfie mtnor. crgo pot cHe|quaIfs.ponaturcrgo<^tntetiofit ^qualis. Et qug- riturqualitcrfitfntendcnduincura.quiaficum cotra- r^scauf$,tunc augct morbus,ficccontraaugeturcau- fa. Sccundudubfum.Non apparct <;^aliqii poffit cire contrarictas ca| ad morbum uel febrem,tunc cnim ide forctpcr fc ca fut contrarf). Itcm quf libet caliditasfeb^ ZDaterfalisxme<Vatcdcpcndeta<:altcUtatchumoris.crgo humor faciensfebrcm cft calidus,& per confequesnon contrariusfcbri. Adhgcduorfii^ctur. Adprimumdt citur aquibufdaq> cafuscft impoiTibilisjfedoppofitum Uf dctur deduccrcargumcntu ta<3:u,quiapotcft effc mi- norSCpot cfTe maior . tdco ^qualts . For te diccrctur q^ non pot cflTe gqualis in opcre,quia non fimulpotcftmc- dicus intcndcre utriq^ . Contra. Pri mo idem adducitur argumentuquodprius,qufapoteftcfleintentio i n opc trmatorad caufam q^ adfebremj^S^potcft cfle m operc P A R T I. U mincrJgiturutin^ potcflc^qualisin ppcrc* Iteni.iio» minuspot mcdius fimul t ntcndcre morbo 8C caufis coa trar^s q^ duobus morbfscontrari)s,fcdfccundupot,uc GaF.f n c6men.crgo<5^primii. Idcoad iftudprtmii^* babtliter riidcbfturaIitcr,diccndo.f.<l> fimul inrfto,car fu intcndecur utric^ .f.morbo <S^ caufae,<S: hoc cG medi-r dnamcdia.mcdfiienim habctcontrarietate ad utrun;^ cxtrcmo^.igit fimul digcrct matcria SC rcmittet .mor-f bum . Contra.tuncquantumcuuq^ intcntioncsforaic tn9quales,intcndcndu forctcummedicina mcda* Itc tunc non omnis cura ficrct pcr cotraria aequaliain^ra^ da. HfC rcfpondet ad primum conccden<3o iliud,nitt ^ tum caufa ad fc trahatcura <j> cx toto dimittatur int« tt o ad morbum uei econtra. Q_ uid autem fit dicendum ad aliud,patet cx hisquf di<fia funtctrca comentum cuiii cxponclMtur iflapropofitfo.omniscurafitpercotraria p^^^g ^qualiaingradu, Profecundodubionota<^febrt^hIc pjjfj^^j- gmaric^ corrcfixjndetduplcx ca.f.coniun<fta &:antccc ^ ^^^ dcns^Non putes q^ hora fcbrisomnis pars phlegmacis pu j^^ trcfcat,fedfolacoiun(fi:acftputrcfcens<&:fuba<au;pur. ^ * trcdinis.antccedcns aut ca non.Et cx hoc iiitclligitur cj cum dr <^ caufa ajicuius ccrtf febris non coicat cum f c^ brcjintclligit dc antccedente <Si: non dc coniun<fla,quia f pfa coi cat cum febrct n denominattonc quia calefit tna tcria<S:feb.ctiamcftcalor. Adfecundudicitur<^Iic« ncccf&rioc6iun<S;acafebris fit fimilisfebri,putamate ria qug eft fub z&u putredinis,n6 tamcn ncccflario an-» tecedcns cui maximc dcbetur digeftio. Q, uinra c6clu fio.Sumendoindicationeabacadente c6fcquente feb» non necelTario copetuntfrigtda 3;: humida. Patct de fc-. bricntc phlcgmaticg cii fomno profundo. licet tti% qua. doq^ intendam us cum frigidis Sc humidis fumpta indica rione abaccidentc utin febrientecholcricf cum tnftan- tia uigiliaruintendimus cum fomniferisquf funt <»n- trariafebri. Sextaconclufio.Sumendoindicatione ab ipfa uirtutc,non ncceflario intedcmuscum ipfisfrigidis ^humfdis.Patct,quiaintcndimuscum calefacietibus &cumrcftauratibus. Exquibuscolligc<j>in hmoi fc bribus uel intcntio ad uirtutcm eft maior qp intehrio ad febre uel ecoucrfoiSiprimum intendimusuirturiS^ rc linquimusipfum morbum. Sifecundii , eft cconuerfo. Et fi ponatur q^ intentioncs fint aequales , <Jicendum cfi; ficutfuperfusdi<3:um eft- Tunceft riidendumad argumentaaddu<3:aantCQp^ pofitum. A<yprim um argumentum <3icitur <j>n6 com pccuntindicatfonefumpta ab ipfa materia , fed bcnc ut fcbrcsfunt.fedindicatio amateria prgualet3^c. Adfe cundum non i ntdligit fubfi^antificam nccqualitatiuam humedationcm,£cdindicatdecuacuatione.. Adterrid ncgatur,ffnmocompetunt indicati6cfumpta a morbo» morbuscnimi ndicatfubtractione cibi utnutrienscfti fed n5 utalceratiuus cft,ideo compeat ut alterariuus effc rationc febris. Adquartum intelligic dc illis quibus debctur SCc. Ad alia pacct. Qjufftio. xxxvf.^ Aphor. xvi. V T R V M concrarfjsmorbis complicatis compc< tant mc<lidnaecx contrari)Sc6pofitae<jualitatibus. Vel potcft fic proponi tfla quaeftio. Vtrum tn cura aegtitu- <iinum contrariarum complicataru compciat mediciha cxcontrar^compi>fita, Adpartemncgatiuammulti^ plidterarguit. Prfmo,qufa dum c6ponunc cotrariac «Qcdicing^tunc fug qualitatefc6trarif rcfrangunt etad '■ mc<Jiii reducunt,qug ficrefra<fi;s non pofTunt corriipc?' ^ re cxtrcmacontraria utuidct.Confirmatur, quta cura riodcbctfieripercontrarfa^quahain gradu.j.tcchni, tcx.97.fed ipff ficrcfractf n6 funt f qualcs.igitur <S^c. Secundoarguitur,nccrcdu<fbe,ncc non rcdu^fbead Gaf# unam formam competunt.crgo&:c.afrumptttmargui- tur . Primo non rcdu<fi:§,quia tunc i (Jem cffi^ pcr fc con trarioru corrupriuum 6^ fimul^ducriuii quodnon ap l>arecrdi^k^Ntcf€Candii^qi^a]m&cdifcrafiarcaIf^ occurrcrec Digitized by Google AP HO. ,<)CCurferctmcd(clnacalida(S!:frig(dae.frigfda, &ficdc alns. Fort«:diccsnonoccurrere,quiau(rcusnon attra-f hitnifiiibiconuemeaccmS^ proportionaca medicina. Contra.tunc calida non obclTcnc hepaci calido^quia ip famno attrahit uircus. Itcm fic mala complcxioin f un do ftomachi calida^in orc ftomachi f rigida,^: detur mc «licina compofita cxcahdo 3c frigido.a^ pacct prima ica occurrcrc f undo ftomachi ficuc fecundam Sc f ortc diu^ tius.Et fi ponatur medicinam caUdam fadli ciTe cuapo- rabilcm fcquiturmagnum nocumcntum ori ftomachi. Tertio ucl iftse mcdicing cflenc gquc pocetcs uel i gquc poteccs.Si primum utra^ altcramimpedit.Si fccundu, potcntior debihorcm impediet. Adoppoficu cft GaF.incomcn. l5.ct.8.tcra.c. ulci. ... Inqonc primopr^miccam prgambula. fecundo con- Morou dufioncsdcquifito. Primum nocabtlc.Morbidicun- copUcz turcomphcari.VclquiaunuscaufafitaltcrtuSjUC apo-- xi dupli ftemahcpacis cft caufafebris. Alio modo^quia morbi di ^^^^' ucrfiin codcm corpore fimul rcpcriucur,ut ^ hydrops Mcdici aquofa rcpcri tur cum fcb. Sccundum notabilc m fe ha nacopo^Stdifl^nclioncs. Primadiftmario. Mcdicinaru com- fitadu- pofitarum,qu?damfuntrcducT:gadunam £ormam,<s; Dlex. quedam non . Excmplum primi ficut chcriacafcrmen- \cdiu taca . Excmplum fccundi ficuc chcriaca non fcrmen- iccrcx- tata 3c plurcs mcdicinx quaecommuniccr fiunc . bc- trcma cundadiftinaioquaeinfurgiccxalia . Mcdiumcft du- duplcx plcx Itcr cxcrema.f.quoddapcr parcicjpacionem. quod- dam uero per abnegacionem.Primu cft formaltcer par- ticipanscontrarijs.Sccundum uerononpartiapansfor- maliccc fcd uirtualitcr.Exempluprimi.ficutcompicxio mcdicinf compofic^ non reduA^.Exemplu fecundi.il' cuc complexio medicing reductg ad alccram formam tn qua remanet uircus cxcremoru. Ec noca q> ccpidum di- cicur mcdi ura pcr participacione ,quia par cicipac dc ex- treraisjquia no cft ica calidum uc res acftu calidajnccica frigidum ut rcs adu frigida. Primafuppo.Tam mcdg per abncgatione q^med^ per participatione ad utrun<^ cxtrcmo]§2cftcontrariccas.Patec,quiamediu per pard cipacione utrocj cxtrcmo^ brmafr parcicipat.per ab- ncgatione aut uirtuaFr.crgo (S;;c.confequcntia ludccno «acu ancc. Sccundafuppoficio.CopIexiptampcr al>- ncgationcm mediaq^ pcr parcicipationcm cft altcratiua «t corruptiua utriuf<T^ extremoru.Patet quia ad utruc^ tpforum habct contrarictatcm.crgo «S^c.Iiccc cnim non formalitcrcoplexio mcdia pcr abnegationem includac contraria cxtrcmasquiatamcninea lelinquitur uirtu? utriufcj ipfor um . ipfa eft 8cc. Ex quo fequitur primo eandem qualicate cfic utriuf<$ excrcmoru concrariorii pcr fc corr uptiuam.Similitcr utriufcj; ipforu pcr fepro^ du<fiiua>apud cencnccm omncm coplcxioncm humana aucmixti ciTequalitatcm fimpliccm <S:c.patct hoc. Et txhocultcriuspatcthancconfcqucntia non ualcr^.a. cft pcr fc produdiuii caliditatjs. crgo non cft ipfi us corf r uptiuum,ncc ccontra.<S<; plura alia fcquuntur cx his. : Tertia fuppofitio . Non eft poiTibdc idcm membrum adgquatf labi a tcmpcramcnto proprio laplibus contra- riis.f.pcr utriufq^contrariorumfimul intcnfionem ud rcmiiTio&e ultra ud citra cempcramcntu. Patccjquia fi cut unum contrarioruintcnditurjitarcmittitur aliud» Patcthocinphilofophia «SiJc. Q_uarta fuppofitio. C^ naturalceftmcmbroinanito nutrimcntii fibipropor- tionatumaccrahcrCjdifconucnicns aute fiuc difpropor tionacum fibi rclinqucrc ucl cxpdlcrc^tam naturalc eft cidem afuonaturali tcmperamcnto rcmoto fibi ^por^ tionatam mcdidnam pro rcmotionc lapfus atcrahcre,li biudrodifconucnicnce rclinqucrcud cxpcllcre. Pacec haecfuppofidojquiaqpnaturalc cft mcmbro nacurali- tcrfc habcntiinfuanaturalidifpofitione fcipfumcofer - uarcjtamnaturalccftcidemaltcratoadcandemrcduci, ^i^v* crgo &c.Et colligitur hgc fuppofitio a Scrapione fcpci- «20 brcuiarijfuf ,cap . S ♦ubi ponit appcttw m^nbri afce H I P P O* isz tUi «ITc ad contraria illorum ad quae erat antc altcraao-r ncm .Et Aui. 5 .OLn^ princi|»um.Et Mcfae ubi fupra Aufcc, 8c. 2 .ccchni in trac.dc fix3ma<du>.Dct»minac aute hoc Mefue rccundt!q>a>nfimiIiauclc6crarcaconcu{Mfcunt. Pri- GaF, ma conclufio.Pcr mcdicina compoficacx concrar^ rc Tcx. S fulcance nonad unamformaredu<fiis pofiibilccft coii^ trart os morbos complicacos r^noueri^Probac fic huiua ad qucmlibcc illorii cft contrariccas crgo fpfa dcbi cc^ proximatapotcric ucruncj^ illoriircmoucrc.cojifttjucn tia uidetur noca.<S: patctalTumptu cx dicfas pcr prtn^ fupponem . Ec cuexemplifica dc mala complcxionc fri- gida ftomachi 8c calida hcpatis.<S:ofi:cndc quo fiathoc. Ec fi arguicur contraquia iu taliactracfaonc uircuscft agensmerenacurale,65i:fqucaccrahibilis eftuna mcdi-: cina ficut alia 8C approximatio gqualis . crgo non plus unam^reliquaatcrahct. Iccm cunc uiderct uircuccm agcrc c um cognicione. accrahcrc cnim hoc 3c illu4 xcUa qucr &,<&: cconucrfoftanccapproximacionc cadan uidc tur propriu uircucis ojgnofccnc^. Ad primii iftorum dr c^ non ica accrahibilis a uircuce cft unaiftarummcdi cinarum ficucalia. ficut fanguine laudabili 4«:noc«uo meoibro gqualiccrapproximaco.non gquaUccr accrahi- bilis cft nociuus raripnc difconuemcnci^ ,ficuc laudabi- lis racione con ucnicncif.Et tota caufa cft ta^fta, quia fic inclinatur membrii accraherc,tunc ift ud <J> non tllud,ct fic eft hoctuncattrahibilc^non illudjficut intcr os 5C fang.groifummaiorca<3icconucnicntia. Exquopatcc c^ cuilibcc caii a<ftioni oportct comungiacftione aformat fpcdfica.hanc cnio^actracffioncm fichuius<^non iSius no poflum us in folas qualicaccs rcduccrc manifcftas,ut pacccintclligcnci. Pro fccundo uero diccnduq>mcm- br um nunc accrahcrc hoc modo illud,d; illud rdinqucr renonarguicipfumexddtbcracioncfuapdu<xrcaclto . ncm.hoccniminmcrcnacuraliccr agcntibus uidcmus -^ concingerc.aer enimfubftansgraui naturaliccr mritur afccnderc,fupcrucnicnsaiitlcuioridcfccn<kreco:.<Sctc pidum calidu infrigidat 8C frigidum calcfadc , ^ fic dc al^qug non concingunc rafi^ptcr ag«is mcrc natura- lccum al^s<5<: alijsdrcunftac^alicer <5^aIitcrinclinarfV Et fic de mcmbro cft diccndii . Si tii mcmbr um incrinfc c§ nullomodo uariacum <S!:obic<fi:oappro»mato nul^ mcdio uariacopmoucrccur ad actrafaaidii nunc hoc nuc illud diccrec bcneargucns ifta accractionem ciic <klibc raciua. Sccundacondufio.Pcrojcdtcina compoficam cx<^ncrari)s^adformam un^a rcdu&s poiTibile cft morlK3s c6 crarios rcmoucri. Probac au<fioricat€ Aucr . Aucr» quincocoiligcc.cap . 5 y.Itcm quia ad utr un<5 habct co trariccate quia in ca uigct uirtuscontrarioru cxcrcmo- rum.crgo^c. Corrolariiiprimum.Nonquicquid ^ uniuscocrarioru corrupciuu eft alccrius cofcruaciuii» Corrolariumfccundii. Nonqu^unc^ funtcontraria utu certio func inccr fc fimilia.Ecplura alia fequunt cx iiis. Tcrciacodufiorefponfiua,Egwcudinibus c6 tra- ri)8 coplicaris compccic awdicina<»n^fita cx cocrar^ mcdianis tam rcducftis qp nonrcdu*ftis.Patec,quia alt^ qua<S:nuUacxtrcnaaru.ergo<S£:c.Itcmqusiibeciitarii debic^ auircuccrcgularapoccft rcmoucrcmorbum.cr- go<S:c,paccc confcqucnciacum antcccdcntc. Adargumcntaprincipalia refjKsndccur. Ad primii <3idtur<^illx concrariae; qualicatcs rcfraccae adhuc p<)f- funt corrumpcre cxcrcmas <»ncrarias cxcdlencias uirr tuccdirigcncc,<S(: ipfisuduc inftrumencis agcncibus. Ad confirmacione dicicur q^ non oporcec <pmne curam ficri pcr concraria gquaiia in gradu formaliccr,fcd fuffi dc uircuaiicer udin cafcccu. Ec fi arguit cp fempcr dc- bercmus mcdicinam mixca approximarc cciam in f gri tudineextftcnccfimplici.Negacurconfcqucntia,sianoa , acquc bcne fic cum mc<iidna mixca ud mc<Jta ncc fic dto . Ad fecundum dicitur negando affumpcum , Et cum arguitur dc rcductiSjpacuicinquaeftione.Et cuoi arguitur dcnoa rcductis,quia tunc calida non nocc- Iaco<s»apho» R ii^ Digitized by Google Thcna cj ftu- por gd. Autce. Scupefa d:tuu Phtlo- niu ro- ntferu. ^ Q^V^STIONES jfeAthq>3a caltd3,negacur conrequ€ott3.£t dicttur c^ U cet hepir iilud caltduai fortc non attrahcrct,! II ud tatijcn cxfcmoucrccur ad hepar,ficut ucncnuoi ad cot,^ hyC fopus ad,pcAus,<&:cndiuta ad hcpar , fttx chasmacts nuxmufcata nenufar ad caput. undcmcdtci docet mc- dtctnas ad mcmbra rcfpcdus habcntcs tn cura intcrio- rum pcrmifccrc mouctur cttam,q ah mtfcctur fang .6C humortbuscuntibusad hcpar. Et pcridemadconfft'' matioaem,Jtcct cntmfundoftomachioccurrcrct mcdi* ctnacaltda ficutfrtgtda,adparfestamcn intrinfccas at- trahetur caltda fic c^ non frigtda,uel faltcm non f quali- tcr.utfupradc nutrtmcnto didum cft. Ad tcrtium pa tccquia ii ue potcnttae fint adfquats fiuc non poffunt e£ fcdumfuumproduccrc.ncc unatmpcditaltcrtus opc- rattoncm cum non habcantagcrcin cande partcmadg- quatg. Etfiarguiturcotra,qutainafcyttcointcnfcud acutse£ebricttant( fimulintenditurmalacomplcxto ca- lidainhepatc cS;:iimilitcrfrigtda,utpatct,quia gcncrac perillamfang.crudusaquofus. Rcfponfjone uidc fug prtma primt in qonibus.nam ibi amplc habctur . Sed g unum argumcntii caAum poft oppofitum utdebac con dudi^ab eadem medicinaincode temporc<S!:partcea- dcm membriadfquatf poffuntproductlapfuscontrarq fiucqualitacescontrarifputaathcriacanonfermcntata ftupcfadio iS^^^cfadio.Eft notandum q» ftuporindu- <ftus a theriaca non cft aliud c§i qufdam dtminuta Tcnfi- bilicas mcmbri fcnttcntis.Potcft aute diminui fenfibtli tas membri tam afrtgidoqpa calido difproportionato ad fenfattoncm ficut comunitcr conccditur .Etponitur ab Auic z .cafi.q» foha pirctri ftupcfaciuntquantiicucif ipfumfitcalidum.Etcxpcrimcntopatctcj ptper ^in^t- bcr dnnamomu pofitum fublingua ftupcfticittac^u lin gU3e,& hocnon facit nifi altcrando linguamquaUtatc di fpropQrttonata fcnfationi taAiug,qug qualitas ut notu eft frigiditas non cft fcd potius cahditas. Sic cft in pro- poficoimaginandiidcchcriacanon fcrmcntata quacnQ reductaeftadunamcoplcxionon mediam nobis quo- uismodoconucniente,altcratipfamembrumcutoccur ritqualicatcqugnon cft frigiditas fed caliditas difpro- portionaca ca(flui,undcdimtnuitoperationoii fenfus ta <flus,& fic didi ftupcfacere. Dc philomo autqualttcr Ibmnum inducat poirct code mododid. ficutcnim ta- (ft us req uirit dcbttam mcnfura 3cc ita fcnfus alg quorii fpiricus (S^organa contingit altcrari aphilonto qualttatc difproporttonatauigilia(5^fcnfationi fenfuum cxtcrio- rura,undeindudturfomnus.fcd dehoc plus zlihi con- tinctur<S;c. Pcrca aquibusfumiturindicationonfo- lumfuffidf fcircdecibationCjfedctilopQrtct fcirc quo ticns cibandum quarc (S^C. Q^o. xxxvij. Apho. XV. uelcomcntictus, VTRVM inordtnandadt^caminfcbricitanctbus fi t aliqua indicacio fumcnda a difpaficione nacurali . Ar guttur multipltdier<$ non. Primo.tunc cholcrico fc- briemi cilcnt cxhibcndacalida.confcqucnsfalfum et co trafcntcntiaapho,5cconfcquet(aprobatur fic>quia in ordinandodtgtam cholcricofcbridtanti fumttur indica ttoadifponcnaturalt.fednaturalis dtfpofitio indicasde fui conferuatione cft caltda.igitur <5^c. Sccundo.phle- gmaticofcbricnti debcrcnt fcmpcr cxhibert irigid3.6C huroidi.confcqucns falfun^ SC confequcntia probatur fi cutde cholerico,qutafua naturaltsdifpofitfQtndicasde fut confcruatione cft frigtda Sc humida. Tcrtio . tunc aequc firigida ucl<alida dcbcrcn t pucrodl^iuucni gqua- licer fcbricntibuscf tcrf s parfbus,confcqucn§ eft falfum 8c a>ncra com uncm modu operarionis.f rigidiora cntm fxhibcnt iuucni.<S:confcqucntta probatur,quia natu- ralisdifpofitio pacri cft aequc calida cum naturali difpo-? iittonciuucnis.crgo gquc (^lidarequiruntur pro rui cq fcruadoc. Q^uarco.tiiccholerico<Si:phlcgmatico gqua litcr febricntt bus calidfora copctcrcnt cholcrico,ct phk gtnaticofrigidioratCoafcqueQsfalfum Sc coafequcotia P A R T I. I. tcttct ut fupra'.ex quo fumttur indtcario a difpofit^ tm turali.fedfalfitasconfequentis patct,quia forrius refi- ftitcholcricus infrigidantibus caufis^ phlegmattcus. ' crgo ad ipfum infrigtdandum 3C ad ccmperamentu pro- prium rcduccndum requiruntur frigidiora fcu fortiora infrtgidantia.quar c <Sic. Ad oppofi tum uidetur GaF.in comento. pontt enim jiaturalemrcm conferuanda forc pcr fimilia. Item cu- f ufcuncp corporisquantumcuncg fcbridcantis difpofi- tio naturalistndicat de fui conferuarioncfed huiufmodi confcruatto non fitnifi pcr fimilia . ergo 3Cc, In qonc ficproccdam. Primo pmictam qugdam pambula . Sc- cundo ponam coclufiones refponfalcs de qu$fito. Pri- tnopmittocj>omnisresnacuralisconferuacurperfimi- ^ Jia. Secundopmitcocj> tn curactone cuiufcunq^ fcbris ficcltci duplcx reperitur medici intentio. Prima eft uir tute 8C «««^etto naturalcm difponem cuftodtrcAliaeftdifponcmpr^' ad cura tcrnaturamrcmouere. Tcrtiopmitto<;^difpofitioprg aupicx, tcr naturam fcbricntts indicat dc altcr atibus cotrar i}S. Sed difpofitio nacuralis tndicatde nutrientibus illidifpo fittoni proporttonalibus>puta calida calidis, Sc frigida . frigidis. Per dbum cntm calidum exhibitum difpofitio- nt calidf rcflauratur calidum quarc f uit rcfolutum, Sc pcr frigidum frigidum, ut patct. Q.uarto prfmitto q^ cholcricum phlegmaricii &; quofcuncg alios diuerfarum coplexionii poifrumusimaginart f qualitcr fcbrtrc ,.ucl abfolutcquoad tavfcumjquia.f.in utroq^quo ad ta(ftti calidicas percipitur f qualis,uel quo ad recelTum fi uc la pfum a proprio tcmpcramenco Excmplum primi,ut (i imaginamur phlcgmaticu'adtantum gradum calidita- tisdeucnireficucdeueaeric cholericus. Excmplii fecun diutfiuterc^aproprioceiAperamento remoueatur pcr unum gradu. Q^uinto pmttto c^ cum dicitur difpofi- tionem pternaturamremoueriper contrarium ^qualc debec ititclUgi |quale in efFecftUjquia.f. delapfu tantum fufFidtrcmouercquantuseftlaprusaccntratia ca inda v^us. Prima condufio. In ordinando dixtas in febrid- tantibuSjubifuncordinaudgdigtaedebet fumi tndica- tio adifp<5nenaturalt fiue arenaturalifebricitantis.Pa tet,quia illa indicat de fui confer uatione.igitur Scc. Sc cunda concIufio.Sequtrur ftantc complexione naturali febricitantiscalida calidtora, Sc frigida frtgidiora fib< dcbcntur <5^c. Probatur,quia taliadcbent efTc nutrica ria in latitudine nutrtentiii qualis cft difpofitto natura- lis conferuada pcr illa in lacicudinc difponum . Ex tfta ft>ncIufionc fequicur pdmo<^ cholerico <S^ phlegmati- co febrientibus fiue gqualiter fiueingqualiter calidtora Sc ficciora nutrientta debentur cholerico humidiora,ct frigidiora debcnturphlegmaaco. Patctcxcoclufionc. Sequitur fecundo q» puero <Si: tuuent febricitaribus cg tcris paribus humidiora dcbcntur pucro^^Ss: ficciorade- bcnturiuueni.patctex di<flis. Tertiaconclufio.Con- tingcns eft in eligcndo dcbitam qualitate distae in Cor{x> ribus febrienribus par uam aut quafi nuUam a uir tutc» tnagnam autem a re prgter naturam indicationem cfTc fumedam.Patet,quiapQlTibiIeeft in<;iicationem fum- ptam a re preter nacurara ciTc forciorcm indicationc fumpca a rc"nacurali exiftece ualdc debili.igitur Scc.p^, ietconfequcntia<Si:alTumptum fimiltterincafu inquo for.cholcrtcusfebricitet feb.cholcrica ualde incenfiua, !ta ^ fi non ftatim dares ci aquam frtgidam ad potandii timor ciTct de nimia Sc excefliua tnfiammatione calorts ^ dc eius r? (blutione totalt,tunc in tfto cafu cxhtbenda funt frigida , {ciUc^t fumpta indicattonc a morbo quae indtcatio ualdc forti? eft reltdia indicatione a natur^i difpofitiQne,quia debih'§ eft.per talem enim exhibirio- nem aquae frigtdae calor refrigeratur et uirtus confortat Sc m ulta fgua acddentia rcmtttui; t. Nota tamea q> li- cecinlwccafuimmcdiatcmaiorfitjntetioadrem pter . ., naturam,mcdiate camcnmaior cft intentio ad rera na- twralei«.uo€aiiniotendic res pter-ijatura,nifi ut uir* Digitized by Google APHOR. tus fuftmcatur . Ex quo fcquttur q> mcdtatc ud immc diatcfempcrmaionmcnno cftad uirtutem,quiaadca tcrminaturintetio,quahabcmusadmorbum. Q,uar ta condufio .Contingcns cft in digcndo dcbitam quali- taxem di$ts maiorcm cffc indicationem ad cuftodienda ^ tcm naturalem qp prgter naturam abijcicndam, Xfta co cluitopotcftprobaripcrargumentum iimile prgcedcn ti,quiacontingcnscftindicacionem fumptamarc natu rali effc ualdc lortcm SCc. Alicer arguitur coclufio fic. Non minor potcft cfleintentio ad rcm naturalcm cx gc ncrationc contracflam conferuandam qp ad difpofitio- ncm cft longa folum confuctudine contracflam feruan dam.fcd quando^raaior eft intcntio ad confcr uandam difpofitionera concradam cx confuccudinc qp ad abi)cie dam xgritudincm .igitur <S;:c.confcqucntia patct Sc af- fumptum arguitur,quiaconfuetudocftaItcra natura^. inaior probatur cxcmplo de Dyonifio tyranno , qui cu aiincunalibus ufc^ itafeimmodcrato potui aflrueuerit utctiaminfcncftutc fcabftincrc non poiret,fcdff piiTi- inc cbrictatcs incarrcrct. Kcdargucus tandem aquodam fuofamiliari ftacuitampliusnontancum facra baccha- lia excrccre.qui cum aliquadiu idperegtfTccin mulcas tncidft 2egritudines,ita ut mdiici adminiculisindigerct Cuncj addu<ftus cflet medicus cognouit eius confuetu- dineni,prsccpitq^ ut ad priftinos morcs bibcndi rcd ircc qui iilico eo fado libcratus cft.Idem probari polTec exe plo cutufdam bibuli Forliuienfis. Q^uinca conclufio, Q^uibufcunc^ corporibus inaequaliccr calidis nacurali- tcr aequalitcr lapfis aproprtjsccmperamcnaspcr calorc fcbrilem inccnfiuc gque i nf rigidantia debetur rcfpeA« propriorum tcmpcramentorum.Iftacoclufio arguitur £c.quiapofito(gratiaexepif^<:^choicricus 3c phlcgma ticusfebriretaequaliterrefpcwlu propriorum tcmpera- tncntorumitaq>choIcricusrcccdata proprio tempcra^ «ncnto,utduo,<S^phFaticus fimilitcranaturalifuo tem pcramc nto pcr duo.Et arguitur fic.tantum frigida prac cifc dcbcntur phlcgmaticoquantum iprccalefaclus cft fupra proprium tcmpcramentum.6ii hocfumendo indj cationem adifpofitionenon naturali,<S!:fimiIicer cantu frigida debcnt cholcrico quantum cft calcfaclus ultra proprium ccmperamcntum .fed gqualitcr funt cakfacfti fupra fua tcmperamcnta.igitur ^qualitcr frigida cisdc- fccntur rcfpcvftufaorumtempcramcntorumquod crac argucndum, Scxta concIufio.Lic€titafitutponicp<- ccdenscondufio,corpori tamcn calidiorifortioradcben tur infrigidantia ^ corport f rigtdiori .^ Probatur , quia difficiliuse infrtdarc corpus naturalitcafius^corpus na^uralit fridius.igitincuraucriufq^potetius rcgrit inf r idans ad inf r idandu caFi us qp ad inf ridandu minus calijaum.Etcxcmplaritcr declaratur hoc, pofito q^for. naturalitcr choicricus fit calidus ut fcx pla. phlcgmati- cus fit calidus utquatuor. Rcmoucatur uterq^f corum aproprio tcmpcramcnto pcrduo^C hoccalorc febriii> ita <j fortcs choicricus fiat calidus ut o<rto,plato ucro ut fey:.3c cft ccrtumc;^ diflFicili us cft reduccrc ad proprium tcmpcramcntum for.qui cil: calidus ut o<fto qp piatone. quicftcaIidusutfcx,quoniamplus rcfiftitcaliditas illa uto(ftoqu3e cfttnfor. qpdla ut fcx. quaecftin placonc. SC ficpatctucricasconclufionis.igitur^c. Etdcl>ctin tclligi ad rcmoucndum illos lapfus in aequaii tcmporc. Sed contra iftam cond u fioncm ai^uitur . Primo,qa pcrprgccdcntcmconciufioncmaequc infrigidantta dc- bentur corporibustn f quc caiide nacuralitcr.aequahtcr tamcnIapfisrcfpc<^upropriorum tcmpcramcntorum. crgo approximata phlegmatico funt $quc f rigtda rcfpc <flu cius ficut approximata cholcrico refpcAu cholcrid fcdquodlibctfrigidum rcfpcdu phicgmatid cft frigi- dus rcfpc Au cholcr ici qp phicgmatici,<Sf adhuc abfolutc crgo abfolutc f ridiora debcntur phlcgraatico qp choic- i:ico,<SC pcp confcqucnsfortius infrigidantia. confcque cianota<Scaflrumptumfatis patet, Itcm mcdiciaa oi« Hl PPO* 13S diauelaltcransmcdiumtntcr complcxionem cholcrici <&:phIcgmctid,udgraduscaKA'tatis& frigiditatis rc- pcrtosineisfuflfiicicinfrfgidarccholericum &non phlc gmaticum.crgofortiorainfrigidantiadcl3cnt<&;requf- runturad rcmouendum hanccaiiditatemin phicgmati co qp tn choierico. Itcm quia lapfus cholcrici cft lapfus ad fimiicm 3c lapfusphlcgmatici ad contrarium . fcd dc teriorcftIapfusadcontrarium<S: dtfficilias remouibi- lisc^ lapfus ad fimilc . ergo 8cc. Pro rcfponfione ad hocnotac^non rcpugnac aiiquid forcmtnusfrtgidum i&:tamcnilludcirc potcntius ad infrigidandnm intcn' iio cnim formacmaior noncftadaequatacaufa potenttae acftiux maioris.Nocum.n.cft q» pius infrigidatur cholc ricus fcbricns amulco papaucrc^ infrigidarctur amil Jcfimaparteunius grzniopijySc plusamagnaquantita te aqug tepidg qi ab una gutta aquf frigidififimg. Ex quo fcquitur i^mcdictna aliqua remiifae fr igiditatispo- tcft did sEqualisin gradu difpofitioni rcmouendg adm- iclleccum fuperius datum, ubi tamcn mcdicina intcn- iior minor cft cp aequalis.quarc 8Cc. Ad primum cum dicitur sequcfrigidaalterantia rcfpcctu propr;^ tempcra menti dcbecur cholcri co <5<: phlegmatico gqualit ^c. di citur <^ hoc eft uerum intcnfiue fcd non c ftectiue , quia non quodlibct talc frigidum fuffidt tantum uel plus in- . f rigidarc cholericum q^ phlegmaticum,immo minus. Adfecunduracumdicicurt^mcdicina mcdiauci mc- dium <S:c.dicitur «^cftucrum.fedillud alccrans mcdiu cft potcntius ad inf rigidandum cholcrtcum <S;: f rigidius ciFcctiuCjltcctnonintenfiucrcfpcauctus quod natum cft infrigidari ab ipfo q^ aequalitcr altcrans phiegmad- cum,<SC ideo didtur fortiusinfrigidans. Ad tercium di dcur q^Iapfusad concrarium eft fadlius rcmouibilis <^ adfimiic.Q^uomodoautcmfitpdor uidcbitur infra. Vltima concIufio.Cholcrif» cc phlegmaticoquo ad ta ctum aequalitcr febricntibusfumptaindicationc amor bo frigidioradebetur phlcgmaticoquam cholcrico. Pa tct,quiaipfis gqualitcr febricntibus quoad tactualem apparcntiam magts cuerfus cft phlegmaticus a fua natu jralidifpofidonequam cholcricus.igituradipfum rcdu- ccndum ad naturaiem difpofitionem in acquak tempo- rcciHn cholcrico fortiori agcntc opus eft quam ad redu ccndum cholcricum,quia maiorcm iatttudincm caloris ronouere oportct.":^.g.{x>fito <j> phlegmaticus in fua na turaii difpofitioc halxatquatuorgiaduscahditatis,cho Jcricus ucro.g .ad hoc ut aequaliter febriant ad apparcn dam fcnfualemrcquiritur quod^quaii gradu.fitigitur iit. I o .Ec patct <j a naturalt ^fpo fitionc magis rcmo- uctur phlegmaticus,quia.f. per fex gradus , cholcricus ucro pcrduosgradusiicrgoinaequaiitcmporc depcrdi dcbenthuiufmodi latitudtncs oportct<^ foritus agais occurrat phlt^mattco qp chokrico. Scd diccrct aliquis . Practicantcscommuniter£aduntoj^ficumquoniam tcmpcrato febricnti aut cholcrico conccduntaquam fri gidam,non aucon phl^madco. Diccndum q^ ucrum cft.fcdtuncfumiturindieaaoadifpoficconcnaturaiiiSi non apraetcrnaturali.Etctiam fanguincusaut tempcra tus plus habct dc fpiricu ad tolcrandam altcratione,qua ind uccr cc aqua f r igida quam phicgmaticus. Adargumentaantcoppofitumrcfpondecur. Adprj mumdidturcjjfiindicatioicholcrtco cholcricc ffbric tc fumpta adifpofitionc naturali fit maior <S^ fortior c^ jfumpta a morbo, dcbcntur c^ida ncchoc cft contra- dicta.SiautcmccontrafitiCasntrafadendum cft. Ad fccundum didtur «jcondudf t argumcntum fumptain- dicatione a uirtutcneccft contra. Aui.quoniam ibi lo- quitur fumpta indicationc a matcria facicntc fcb. Ad tcrtiumpatctrcfponfioperidem. Adquartum didcur quod pucro<5^ iuucni fumpta in<Kcationc ai^fu fcbri- lifquaiitcrcompctcrcnt <S:c. fcd «luianontantunj ab iUofumiturindicatiofcdctiam auirtutc,idco3ic. A4 quincumpatcc^c» Digitized by Google Q^ViESTIONES Ouaeftio. xxxvin. Aphor. xvig. VlR V M Insfta£c<&:autumiiocorporagrauff- •fimcfcratdbos. Adpartcmnegatiuam argmtur mul tiplicitcr. Primo.ln aeftatc fitrcfolutio fgpiiTima. er- go &c .patcc confcqucntia,quia dbusdatur ad diiToIu- ta reftauranda.comen. i ^ . «S^ alfumptum fatis patet. Confirmaturjquia fimilcfimili confortatur 8c contra- rrodcbilicatur.ergocaloreaeftaiisconfortatur talis ca- Jornaturalis. Confirmatur.nonminusextrinfccuseft corpori calor catapiafmatis cmpfi uel ceroa ^ calor ac- ris non cii;cundantis.fed ille nos cofortatjUt patcc in un <ft<onibusitomachalibus emplaftris<5<; ccrotis.igit «c. Amplius amplcxariinfantem 8c catulum ilomacho ap piicare confortat calorcm dc digeilf onem, utpatet. I J . Auice . icrt^. «5<;dc fimplicimcdicina.5C tamen iftifunt calorcs Gaf,. cxcrinfcci.crgo &c. Sccdo, mdius perficit digcftioin nocitiuo in tcmporc aeiiatis.ergo 8c in iuuatiuo.confc- qucntiatcnet,quiaab codcm fit. d^aiTumptumpatet. cum omncs matcrialcs aegricudincs citiusin aeitatc tcr- mincntur ,ut fupra in commcnto. I Z . Tcrtio. complc xto autumni cftcempcratior.crgo 5(:c.airuraptum pa- tccquia cft media intcr maximam caliditatcm 8c ficci- tatem ex una partc.f.aeftatis(S: frigiditata» 8C humidc ^tcm cxaliaparte.f.hyemis «S^colligcturfccundapri- mi. doarinafccunda.cap.fcxto. Ad oppoficum eft Hippo.in apho.prgfcnti. Primo prg mittcnda funt notabiUa. SccunA> conclu- fioncs de qugfi to. Primo prf mitto conditioncs rcquifi tas ad ueritatem apho.f. C^ tempora fer uent fuas natu- ras.Etq>fintcorpora fortis^lf^non dcbiliscaJoris. Et^ alia fi nt paria 8c debito regiminc utancur . Sccim4o p mittoquf tadrafunt circaapho.dedi(ix>fitionc ueristS^ autumni 8C alior um temporum puta. In hyane calore maxime unitum . In aeftacc diiToIutum . In hycmcmul- tifrficacum . In aeftatc 8C a utumno opfx>fito modo (c ha- ijcntcm.In ucrcautcm mcdio modo. Tcrcio prgmitcO) <q» in talibus corporibus quadoq^ fumitur indicatio qua ticatiscjbi cxhibcndi a difpofitionc uirtucisin fortitudi jic<5<;debilitatcCuicaloris,quando^ucro exdifpoficio tieannexa uelconiun<fla uirtuti,utinanitio,rcplctio3Ct ^cdeal^s. PrimaconcIufio.Corpora fortis calorisna turalisdifpofitionis temporeaeftat£sd:9utumnidi£&aI- limef eruntcibos.Eciftam uoluic Hippo.inlictera.Pro batur ficjillo ccmporc cft calor fummc debilte,ergo ecc . Secunda cocIufio.Corpora pr jdicTca cemporc hycmis facillimc colcranc cibos. Probatur fic.tu nccalor cft for tiifimus.crgodic. Tcrttaconclufio. Tcmporc ucris medio modo fc habcnt ad intclledum datum. Patet fi mihtcr . Q_uarta condufio. Licet ita fit , fumpca came indiacionc adifpofitionc uirtucicoiunAa, ucplurimii minusde cibo temporc ucriscft cxhibcndum% al^ te poribus.Patet,quia utplurimumconiungitur ucrmul terepletioni.crgo&c.j^et confi^ucntia <5^ coUigitur aiTumptum.commento. 1 7, Q_uinta conclufio. Li- cctitafic,in corporibus tamcn dcbilibus pius tempore ueris 8c gftiacis compccic de cibo q^ dc al^s ccmporibus. Paceccadore acii:at(s 8c ueris talia corpora for tificantur. Adargumentaprincipaliarcfpondetur. Adprimum dicitur<]^illudprobat ingiiate cibum tSt frcqucnter exhibendum . Ad confirmationcm primam <^'ci tur ^ li cct pcr fc fimilc a fijniU' aptum fic confortari, 8c a con- trariodebilitari, per acddcns tamencontingitoppofitii uc fupra dedaratum eft. Ad aliam confirmationem di- citurqtalitcropcratur acrcalidus balneum udhuiuf.. modi fn corporc,<S;:aIiccr cmpFa.Cabr.n.aensattrahic calorem a ccntro ad circunfercntiam,<S^ rarificando fa- cit ipfum exhalare. Cerotum autem 8c cmplaftrum po ros fua corpulcntiaobftruunt,& cum hoccalorcm na- turale adintusrcucrbcrac&fuocaloreipfum interius ^augent^quia eft in re folida.ltem in emplaftro poms ali ^uocl ftypnifum mcdicame ^d^ licct hoc mcdicame cale PA R T I. !♦ ^citjtamen ftypti^tetiam&infpifiatpofosiilius pj^ tis. 5;imfIiterampiexaaofnfantis.Iiia.n.maximc coipi f cr unt habentibus calorcm dcbilem r cuerbcrando cak> re fifcm,autcuaipfum ipumiuuandoadtalcm aclior ncm accfdcntaliiuuamcnto- Crcdotamen^ fiifteca- lor toti 8c Jongo tcmpore occurrcret uircutcm dcbilita-r ret,in partc uero ad partcm attrahit calorcm 8c fpiritii, 8c fanguinemj^S: tbi cxiftentcm calcfacit.quaremdius opcratur. Ad fccund ura didtur c^ licet calidum prstcr naturam poiTitaliquo modo ad digcftionem iuuare ino citfuoaputafubtiliandomatcr^am d; digcrendo , tame tniuuaauofemperdebilitaidigeitionem igitur nega- tur uniuerfaliter efle idera digerens in nocitiuo (5^ iuu^ tiuo. Adultimu.dr<}»licec autunus uideac graduaFr tcmpustemperatum,proptcr camenfui difformitatem blafphcmatur.Sed de hoc uidebitur magis infra in ter- tiaparciculahuiusiib-.aphorifmoruminquaagitur de ccmporibusanni d^c. Q^uaeftio. xxxix. Aphor. xix. V T R V M In ordine di^tandi ud cibandi fint ta tum trcs confiderationes.f.quantitasqualitas 8c tepus. ArguiturmuItipliciterq>non. Primo. confideratio dequantod:quaIifuflfidt.ergonon cftneccifariaconii deratiodcquando.i.dctcmporc.confequentiamanife- fta<S:antcccdenspatctpcrGar.3.tcchnf. Etconfirma Ga. tur,quia quandocuncgdbus cxhibctur ucl approxima tur,quantus ^qualis oportct. approximatur quando oportet.ergo <&:c.cpnfequcntiamanifclla<&: aiTumptii probatur,quia fi non,detur <^ nunc for.approximct.a.. cibus quantus 8c qualis oportct. Et arguitfic .a. appra ximatur quando no oportec.crgo approximatur.&: no eft conuenicns cibum approximare. ergo tunc non eft conucniens dbum tantum approximare nec talem. er- go non eft ifte cibus q uan tus <&: q ualis dcbct approxima ri,<5i^perconfcquens<Si:c. Secundo.de cibonon dcbct haberi confideratio quantii ad cius qualitate , ergo «Si^c • confequcntia manifeica 8c aiTuraptum probatur , quia cibusoperatur amaceria6<^non aqualitatc. fedfolum dc cibodebetconfiderariillud fecundumquod opcra- tur in corpore noftro.ergo 8Cc. Tcr tio. plurcsfunt co fiderationes q^ iam diclg-ergo ..^c .confequentia mani- fefta<Scantccedens probatur, quia de cibooportct con fiderareprseparationesdiuerfasin cocftionibus. fimili£ ordine inprgponcndo «^poftponedo quofdam cibos. Ad oppoficum cft Commentator in commcnto. 1 9 . viwdidt quod omnis di <jta tripliciter eft ordinanda. q-Jj^ «^ Primonotac^ qualitascibieft duplex. Q^uaedameft j. ?! qualitas quae dicit ur difpofitio fecund um ^ cibus eft ap . tuscorpusnoftrumalterarc,<&:in complexionc uel gra P dufuaecomplcxionispermutare, utfrigiditas lad:ucae> &papaucris,<X:gcncraliter qualitas omnis fccundu q^ aliquiscibusdidturmcdicinalis cibus. Q^ugdamaute dicitur qualicasqug eft cibi difpofitio, fecundum q^ ali- quis dbus natus cil facilitcr ucl difficiliter tranfmutarf in corpusnoftrum deducftaalcerattoe qua poiTit noftrii corpusimmutare,fccundum quamqualitatem dicimus ouaforbiliafurcnutrimentumbonaequaliiatiSjeo q>fa q^j* qij ciIiterconuertuntur<Si: reponunt partem diiiolutam, jasdu^* & oua coda dura ^icimus eflc cihnm male qualiratis ^ ptercauiamoppofitam. Sccundonota q^intenuoinu triendo eftrcilaurarc quan tum 8c quale cft con uenie s. ^hocuariaturfccundum uariasmedicf intenriones. 1 tentio.n.a)nferuandi corpusin fuafanitate 8c fua natu ralicomplexionceftreftaurarequancumconuenitfecii dum ct>aetas indicatj^S:: qualcab eorefolutum eft quan- tumcftpoiribilc.intentioautcmin permutando com' plcxionem naturalcm ad meiius uel remouedo ab aegri tudine clTetab hac incentioue uaria. Tertio praemicto <;^quantitasautqualitascibi non dicitur conueniens<S^ difconucnienscorpori,nificumcertiscircunftanti)s.Ea 4em cQim quaacitas ud qualitasjqu^ corpori famdico ciTec Digitized by Google APHOR. cffeccQtiuenic&aforct cidem dircouemeiis re|^eto ut pa tet. Prima condufio. Ad recfle dif tandu corpora g gro t£mtf a^neceire eft qiiq^ habere co fidcratione ta de qualf cateprtinomodf^ ^ fecudomo dca.Probat,ga inte tfoin ordmandodiaeca in taltbi^corportkus ett exhibe »e cibum ^mui habentemdiTpofitionem,qua in corpxj- xfsfubftanciamconuertaturreftaurancb quaIererolU'« tum eft,d: cum hoc rcmoucrcquahtatem praetcr natu- lam fiue aegritudinem ,fed prim um op«ratur pcr quali- tatem ftcundo modo dic^m .& fecundum pcr qualica" xcmprimo mododidiam.crgo 8cc. Sccundacoclufio^ Q^ uandoq^ diaecando rcAccorpora fana necciTe cft con ildct-arequahcatem primo modo dCCecndo modo diAa. Patct,qufa medfcusincendcnscorporis rcduid^^ionem ad tndiius confidcratcxhibcrc dbumaptumalterare cor- pus ucrfus tcrminum rcdu<f):ion{s,&: cum hoc cciam in <»rporisfubfianciam facihcer asnucrciSstlcm.crgo 8cc, Tcrtia o>ncIufio.Q_uandoq; non confidcrac inordine diastadf qualitas dbt primo mo did:a.Patet,quia i acflu conferuatf onis corporis tcmperati hoc non intendicur. Q_uartaconclufio.In quolibcc cafu ncceirc cft ccmfi-. dcrarCquantitatem (Si^qualicaccm.Patetdcqualitatc SC ^cicate RmiUtct , quia aiiter nonajnfidcrccur corpus. Q^uinca condufio. Q^uamuistemporis confidcratio £ t uulis in ordinando digcam y ipfa camcn rcducicur ad confiderationcm dc quanticatc dc qualitatc .^ Patet, quiacibusncoiapproximatur quancus<^ quaUs op^or- tct,nifi approximcturquando oportct.igitur&c. C^ autemhgcconfideracio fic utflispatet,qufa per ipiam mclius cognofcimus quancitaccm «S: qualicaccm conue- nientem . Scxca condufio. Omncs confidcrationcsqug habcripoirinc in ordinandodig cas func rcdudbilcs ad tl lam de c^citate uel adiUa dcqualitatc. Adargumcnta patet folutiofacflitcr Q_uacftio. xl. Aphor. xx V T R V M Ck)nclufio uigcfimi aphorifmi Cit ue^ ra. Arguftur multiplicftcr<;^ non. Primo fic. nuqua mttiss pcr fe fuffi cer c foceret pcrfe<fta crt fi m .ergo femg «gctauxilio medici.patetconfequentia dC aiTumpcum arguicur.Primofortiorcftuirtusin principio Sc aug- mento c^ in ftatu . fcd nii^ i prin° p t facef ^f c<fta cri- ^^^l fim .igf t neci ftatu.pacec cofequcntia 8C maior fimilic. Auice* fcd minor colligitur in comento .20 quia pcrfccflio cri- £s confequf tur figna digeftionis in libro decri fi in plu- jribus pauf bus.d: fecu<k£|uarti.ca. 2 .&: pluribus al^«^ Confirmatur.fortior erat uirtustemporefanitatis qua gpfafitinftatuaegrituciinfs.fcdtaxkporcfaiutads no po tuftprohibcreaduaitummorbt.fgtcur tuncnon dcbec q>fum poiTc expellere.confequentia uicietur noca cu an tec€xJcnte. Secundo adprincipale fic.nam uircusfeu iiaturatempore fanitatis cgetauxilio xacdici. igttur a fortfori ccmporeaegricudinis.pacctconfcquaitia <Si:af-r fumptum fimili tcr.aFs .n.arsconferuatiua foret uana. Confirmacur.corpus fanum ruperfluerq)lecii egct eua cuationcpcrmcdicumjquiauirtusnoiifuflfidt hanc re pletionem fupcrfluam rcmoucre per fe.fcdmulco imhc dlliot eft in ftatu aegrttudin^ q^ tunc.i gitur ^c .patec confequentiacum anteccdente. Fortc dicetur <^ in fta- tueftdtgciia. Concraponatur hanc rq>Ietfonem eiTe &nguineaminqua&dexpecflaturdigeftfo. Tertio me lius cft aegrotanicm rcdirc uelodter ad fuam naturalctn difpofitionem qptardiusa fedmcdico iuuante naturam uelocior erit rcdftusS^c.eoc^ citiuscomplebltur mate- xici expulfio . Q_uarto ficfc dcbct habere mecJi cus ad uirtutcm digerentcm materiam ficutadeam euacuan^ tcm,fcd uirtute pcr fc fuflfifdcnte ad digcrendum mate- riamjlicct medico ipiam cum digeftiuo iuuare>utpatet in tcrtianissS: alijsfebnbus falubribus.^it &:c. Q_ui to fic. virtus non poceft iuuatiuii a nooftiuo fcparare, expellendonodtiuum&iuuattuuattrahcndo ud rctt i2Cjido*igitur <S^.patci co&feque&dafCcafiCumptum pa tee, qoca taHs clecflfo uidetur ad lum eogbMtk^ pertinereaIiqua!iter»fecun(k>quiatuQcmoueret moo- buscontrar^<S^producefetacfiiofics coiit3rarias,qu^ non eft ratfonabilc de uirtutcagcnte iine cogtationc, Vlttmo.ommum naturaeftoperaatx, m^cusuero minifter.ergoinomnibus medicus misfftrat naturf , <5^perconfequcnsiuuat.patct conicqucntia& a^rum- ptumcolligttur tert&> technf.dfprfmaquard.csp.de ci GaF» bationefebridtantium. Hippo» AdoppofitumeftHip.fnapho.20.EtC^ectafx>r Auice, f n commento.20.£t Aui ce.eftfccunciaquarti.cap.f^ nultimo.ratisadprinci|»um* In iibt qugftioneprmio pr^f ttcfitur fiotabflf a Si^ ^ ftin(ftfon«.Secunc3ocddufioncsdequaefito.Tcrtioad argumcntarefpondclHtur. Primofdendion eftq»Wc Crtiis nomcncrifiscxgraec^otranfumptumeft.mfis.n. grg- qi^id* ccjIacinciudidum.PeriudiduminteHigendoiIlud q^ • Gal* . iurfftccommuniterfentcnttamnominant,quo,r. iuM" cfo iudex condcmnat reum ue]abibluit.fic.n.cc»nmu'> niter df cimus nos cxpccftare cSicm iudic^, qua Chr^his prauosadpcenamastemamcondannabit,prolx3sauc€ ^ ad aetcmam requicm ftntcntiabit.Exquopa^ q>fatt3 mecaphonce cbdmusaliquamaegrituc^cm eiTccriaca uelcricicetermit^bilem. Sumitur3utelK>cmocSome« taphora,ficuc.n.reum ad mottaaa cddcmnandum dum eius moms ud libcr^on^agitatur i udidum , didmus ipfum crifi <S: fcuKntig eiTc fubiecftum,qua.f.morte pu nietur ud a morte li berabitur, i ca in fetu ^ gricucbni^ cri fi cerminalttlis uidecur aegrc^aimdubib fubiecfl:us fti d/tiomaximcapuduulgarcs 8c mcdicum «mpentum, quilaudalxIcmcrifimabfllaucklHli nefdt cJiiianguc- re. Etqueac^odum in praefato iudido concSmaiatus triftaturlfberatusueroIaetatur,ftacrifimalae3afi%mc contttft:atur<S;: conturbatur ^rotans , laudabili uero Isetatur.Q^uarcficutcdamdii uir jMraefetofudido fub f e<ftus eft ariftatur clamac& dc^^ aux&um inif^ ; rat amicorum,fta iftecdfi fubie<^usmcdtci^<&: ailaiZ'- tfbusfedeuotiifimcrecomitdt. Sicuteda i fQialcgalt f iic c]uatuor maneries pei&naj^. f.ad:or,accuians,rei3s, tcftes j <5!;: iudcx,ita in aegri tudme carifi termtnafciii func quatuorhfscorrefpondenda.ad:or f<:^cetn^ura mor bum accuiansquia lazditeam.reus auton eft morbus* iudex autem medicus qui d&tur um &t dcbct foitcnda ^^* re uel pronofticarc.tcil«autcm funtacddentia.Etfu- raitur hgc fentcnaa cerdode cnfi.cap. 2 . dum f nquiti Etcumhgcdiiix>fidoXcrifisadeft,perdudtCum^ui uidit huncuirum.il $grotantem,quf.f.uic3a^eftdefto iidis,ad hoc ut aiSmtlct diipofidonem difpofidca» uirl iam prgmiiTi ad iuc^dum in fangmne cvtm didt. JEger hf c eft in ciifpofidonc iudfc^,quare ncMninatur propcer *^^* hochgcdiipofidocrifis.Eadonfcntenda colligftur pti mo cridcorum.cap. i .dum inqult. Etaudics uir<»di- centG^cifpofidoiiliusinfiimi eftficut cft <fiiix>fido uiri quipoiitus eftin iudidocx)ramf uc&cc, quf iuc^c^ fuperipfumfuo iudido in£ai:^uine,&fecundum hanc inccncioncm pofitum cftnc»ne dusatfis. Etcc^igitur cadem fcnccncia.4.canon.£cn. 2 ca.2 .duminquit .Crf fis intcnfio cft feparadoin Jocudoiabus.f . in dutl&us alcerarionibus.f<^>arantur.n JitcsfeAa crifi,quGi lidga tcs recedimt <»n<iemnatusquidem triitis,altertierols- tus.Etponit cxcmpIum<;|^ufrtiB fit dominus Cuftodes caibrum ucl duitatonjCtc^morbus fitimpugnai^r^^ja crgo in pdndpio eftparua pugna <S^c.uick iH. S^ua <3o prindpalitcr praemittaidum c;^ licct naturainjqjuaii- tum huiusfitagesmcrenaturalein ordine adplurim^ opcraddcs ab ca prou«if etcs,ut coltfgitur prtma lartti tum naturalium.fecundiun amea finiscxigedam fu£» operadones producens,naturali orciine poteft ^tmdu £nium uariecacem uarfos.fmQ^cdtradose0cd:us pro ducere,<S^adeundcmcflfecflum quando^fordusctquS Auic^ doq^ debtliusjC^pcarrcraiaUcet eiitmp)]3diitic^amd& Digitized by Google CriTis cofidc- racfo duplcx Crifis duplex Autce. Mcdia fuuam tu. du-- plcx. (iyASTipNES .ulttmum Aixpotcntfx agat,cui9 hisucl^li^ circun&S t^$,n5tamcnagttj[impiic»crrccundum ultimum fux potcntf g.Hoc aute ali as dcclatacum cft naturaitbus C2t trinfccfSjUtdcaquaquandoi^ forttus,quandoq^ debc- Itus refiftcntcjcum crahicur cxcra fphcram fuam,quaii do(]^afccndcncc,(S^quando^ defcendentc,ct (icde al^» Idcm patet in noilris corporibus^uirtus .n .motiua cor di$(S^artcrfarum,quandoq^ dtlatat,quandoq: coniitrin' gitcor ^artcriasjdf quandoc^plus ,quando^ minus^ dcqusua^bc^ uclocius,&quandoc]^ tardius.ltem uirtus refbiuraciua dcpcrdita carnc plus reflaurat pro tunc in partc illa ^ rcftauret in alijs parttbus corporis. £x quo patctnoncircmirandum Q uirtusnaturalisfortius ope ratur SC pugnat in ftatu morbiq^ inprincipio,etfortf us temporc aegritudinis q^ tempore fanitatis , operatur .n. dirccH^a ab agcn te infklJibtli,quia.f.ab tntcUfgentia non errante . I Z . metaphyficac commen . 1 8 . Tcr tio fct cn- dum q>in ctiQ tria confidcrantur. Prtmo adio uirtucis f n maccriam,^^ fcparatto iuuatiui a nociti uo , Sc dtrc- <^io nocitiuiad loca cxpuliionis. Secundo coniideratur adualis cxpuliio matcrig &c . Tcrtto alteratio fcquens haccuacuationcmperquaminfirmustcndttadfalute. ^t fecundum hoc triplidter capitur criiis.fpro commo tione illa, pro euacuauone,&: pro alterattone.Er potci); addt quartum.f.pro aggregationc cx his. Q^uarto prae mittcndum cilcrtiim circduplicem,pcrfecflam.f.<5^ im pcrfedam.&hocdelaudabtli criii loquendo dequa in ^pho. Z o .cil fermo. Q^uid autem iit pcrfecfbi criiis pa- tet in commento. 2 o . lmpcrfed:aautcm cil duplcx , g3 gugdam permutationis,qusdam euacuationis. CoIIigf cur hgc diilindio fecundaquara.cap .2 ,6c in commen to prxfenti. Q^uinto prxmittcndum tuuamcatum mc dici ciTc duplex f.per fe 6l£per accidesin ctiB. laudabili. Exemplum primf ,ut cuacuatio irritatio cum pharma- co ad euacuandam materiam,quam nacura fe folanon potuilTct expelicrc,<5i: alteratio <S:c,ExempIum fecun- di,utimpedtmenfircmotio,uircutis cuilodia, uel con' feruauodi^conforcatio dCc* Sexto praemittcndum cQ: q>licetcriii pcrfcdacxiilentemcrito fllius non rcma- neac in corporc materta ex ea derelicla racioae cuiuscor poridcbeatur cuacuatio,merico camen alcerius dtfpoil tionisincorporeremancncispoceil poi^ crinmeiTc nc- ceiQcascuacuandijficutii £ebrischoIerica& phlegma- tfcaineodem compIicentur,ii;acinaceriam cholericam ^riticc completccuacuari a^uc febre phlcgmatica rc- inanente,tame completa haccriii ertt neceifari um eua cuani. Senfusergocondufion^.20.apho.cii:^ quoJ^ H3:z c&cxiCis aequaliter non funt euacuandaeuacuatio ijc.f,concernente materiam talem qualisf uit pcr crifim perfedam euacuata. Septimo noca^ opus medid ima ginari poiTumus ciTc c6 uenicns,uel poiiq^ eil pcr fc<fla crifis,uel quando criiis ciif n ficri ,ucl quando dlf ucura ]^erf . O(ftauo nota^ drca crtfim duplcx eft operacio SQ^ci.Gcneratisquaeconiiiiicin approximacionc fe^: rcrum non nacuraltum,d<: fine ea iK>n poceil ilare,quia tantum oportct iibi ordtnarcdif tam. Aliaeit parricula lis concerncns particularcm natur( opcrationem, iicuc cit criiis,<Si: t ftam dcbct i uuare il iic completa. Prima conduiio.Ltcetnaturaaliquandoper fcfola poiTit cri- iimperfe^flam&complctamfacere. aliquando tameti Std pcrfc&c mothi materi»n cuacuandam indtget auxi- |fo medici. Primaparscodufionispatet, qapofQMe^ iiirtutem fupra matcriam cuacuandamcompletcdomi cari .igitur patet confcqucnti a,(S^ aifumptum eciam pa tecf ncfUijgenti.Sccunda parspatct,iicut.n. perfedepo teii;dominari,itaimpcrfc<ftc.igi£urficutperfcdam>ita Imperfedacrifimpotcft facere. Contra.euacuatapar $c inateriae potentior cCt uirtusad cxpdlcndum refiduii q^priu$crac.igiturrefiduumadhu£|X>teii: utrtus eua- gxare,<S: per confcqucas pcrfectam fecerc crifim. Itcm PARTI, I* prc^sorcionem rupramateriam cxpellendam qpprius ha beat.igitur(5^C'patetconfcquenc(a Sc alTumpcum ar- guit,quiauelplusminoracaei):maceriaqpuircusdeb(Ii taca,uel econcra ud aequedebilicaca eic uircus ficuc ma« teriapaucificaca. Nonpoccii:poni fecundum uc patet, quia crifis clfct mala. Si primum , patcc maiorataoi circproporcionem.Similiterfi ponatur tcrcium ^quia maiorf<S(minori cermino aequaliccr mtnoracis crcfctt proporcio maioris ad minorem cerminum . Pro iG:o di- cicurq^uircusquandocjpoccfteuacuarc parcem<SC no totum,quialiccc euacuacaparteadhuc dominecur,noiv tamcn futFicic illam euacuare <S^ cum hoc corpus debice rcgerc cc gubcr n ar c,qa ecia debtlicaca e , uel quia par« remanens non eft aeq ualiter digeila Sc cuacuacioni di- fpofica. Ec iftud cotingic in aliqutbus cafibus. Primus. cafuseft^ubi maceria fic echerogcnea , ica quodfubcilc cius cxpellatur <S^ groiTum non . Sccundus dl:, ubi na-, turaindigetmulctcudinefpirituum quibus paucifica- tis non potcft ipfa expdlcre 3c tot alias opcratf ones cor porinecelTariasfaceread quas oportct natura efie ma. gisioUicicam. Vbi dicicur <^ licet crifisficlaudabilis» ftac camen uircucem elTe plus proporcionabilicer debtli catam q^ maceriam minoracam per utam refolucionis».- non camen fcquicur crifim ciTe malam . quia magnum eft fecucum iuuamencum 8c forcificacio uf rcucts p uia cxonerationis. Aliasforccaliterdica. Sccundacodu fio.Scquicurquandoi^nacura imperfecce cricice eua- cuancc,auc poftq^ impcrfcccc cricice euacuauerit indi- get auxilio mcdid. Patet quianc corpus inctdatin rcci- diuam. Tcrtia candufio.Nam criticepcrfecte euacua . tc <SCpoftqpcrtitccpcrfectccuacuauic, nou debet tnc- dicus euacuacione facere caante maccria cale qualis^eft cricicc euacuata.lfta codufione uoluit Hipp.in apho... 8c GaF.incommento.20.Exquofequitur «jnondebec etiamaliquamaliammutationcm uel prouocactoncm f nduccrc uel facerc. Pacet,quta uelfacerec operationem «uacuacionempromQuentcmucIdiuertentem. Si pri-- mum,ficrctcuacuatiofuperflua.Sifecundum,diinin« , ^ ca.Echocargumentoutitur Auice.fecunda prtmi.ca,. AUfCCi penultimo. Q^uartacondufio.Licetita fit, ftat tame, crtfi completa perfcctc adhuc corpus ciTc c uacuadum. Patct,quia adhucpotcft rcmanere materia euacuanda, putaaliamatcri3abiiia,qugcriticcfuitexpulfautia > fextonotabili tactumcft. Q^uinta coclufio . In quali bct crifi perfecta,uel in^erfecta facta uel fieic debetmc dicus po fitiucet per accidens iu uare naturam Patet qa debetimpedimentoremouere<S^ uirtutem conforcarc^ ergoxSCc. Scxcaa>ncIufiomelior.Liccc incrtfi perfc- cca mcdicusnon debeac aliquod tu uamenc um proprium facere.dcbec camen generalei uuamencum facere, q^ iii omni aegricudine debec ficriXdcbice <5(: c6 ueniencer ad. mimftrarc res non nacuralcs>uc prohibere ei lacratii ca num^hiberctunc lumenmultum , imo daudcrefcne ftras,<5«:non comcdattunc^c. Adargumentaprindpaliarcfpondctur, Ad primii <S^ fccundum cum fui s confirmarionibus patet ibl ucio ^ fecundum notatumfnfecundoarriculo,quia licetin ita' tu fitmatcrfamalignior<S£plus imprimens , cft tamea magis <bgefia ucexpellatur,<Si^ quia eft obieduni CQn"; ucniensexpulfionijfdeo natura tunc expellit ficut dcfj tu. Adtertium<3idturq^caeterisparibusmel!use ^c. qualiter non eftin cafucomplcxionis^apho.quia fuper'r fiuercceuacuatio. Ad quar tum df dcur negando fimili tudinem illam, ut patet. nunq^ enim <iigeftio poteft elT; mala,fedbtneeuacuatio,ut colligitur fupr a comme to, 2 o . qu» dcbet fieri in <ktcrminato tempor e . Ad qutn tum folutum f uit fupra ^S:; foluicur pe fecundum notat.i| in primo 3rriculo,<5^ conceditur eandem uirtutem conr trariasopeiarionesfecundum denominationem naturd lftcrproduccrc,utpatciide uirtute uitalid: naturalf. > 4^d ult^mcu;dic(»ir|Ommu.iiattti:«i otpcra^ri^ «i^, diditi» Digitized by Google Crifis 5ofc(fta £uoms 2>onicas APHOR. d*cituTflludcAccnteIl<gcndumubi medfcus 3c satura commumcant.mcdtcus.n.mcniftcr eft.natura ucro pri apalcopcrans.undeficucminifternon fcmpcriuuat ^ ccndum fcdftatfccum utiuuccquadooporccc, &diraic tacfacercillum quando oportcc,itamcdfcusfruftraau-^ siliatur quando nat ura potcns cft dc fe. O uaeftio, xli. Aphor. xx. V TR V M Si coftct mcdico dc impcrfcdionc cri Csjmedicusdebcaciuuarcnaturamin cuacuando. Ar guitur multipliciccr c^ non . Primo,quia fi non fufficit principalc agcns,non fufficic fccundarium ud inftrume «alc^ Sccundo, ucl crifis imperfcdio cft propccr uir cu- tis debiiicaccm ucl propcer inobcdicnciam,ied nullo mo do crgo. Tcrtio crifis non aducnic nifi in ftacu>fcd cuc nunccftcuacuandum quia filcncium habcre oporcec> ^quiatunccftmaximapugna. Q_uartoforcius gra- uacur uirtus&dcbilicacur apharmadafolucncc , hora crifis impcrfcdae q^ a cibo fi cuac cxhiberctur jfcd tunc cibo cxhibito impcdicur icrifi.igicur&c. Ad oppofitum cftfcntcntiaapfaorifmi. Primo nota <^ m crifi impcrfcda quandoq^ ftat uirtutis debilitas, quadoq?uircutisfortitudo. Sccundo.nocaq>in crifi im pcrfc(fla uircus poceft dici dcbiliSiauc rcfpecffcu matcrix <xpcHcndg,quia.f.fit inobcdicns ucl quanticacc grauas auc rcfpe^^u cuacuacf onis colcrandae. Excmpla fatis pa- €enc. Tcrcionoca<]^bonicas euacuacionis comprchcn dicur cx fcx condicionibus, Prima cft qualicas.Secunda qpcicas. Tcrciaccmpus. Q^uarcalocusaquoadqucm pcr qucm fi!ccuacuacio.Q^uinca coIerancia,Sexca confc i-cncia. Q^uarconocaq>quandoq^aIiquaiftarum defi cicraedico conauxiIiancc,quae medico auxilianccno dc ficcrctjutpacctdcquancicacc d:qualitacc <S;adhuc de loco.&ficdcalfjs. Exquofcquicurprimoalique mor bum ficripofTe falubrcm opcrancc mcdico, quia no cric falubris ipfb non opcranccfignacaproporcionc uircucis 9d maccriam,qii9 Cit maiorisquanacacis iuuamcnco mc ^ia..8c pacct. Secundo fcquicur q> morbus tcrminabi- 3is per criflm impcrfedam poccft mcdici auxiliopcr pcr it&z. crifim ccrminari. Tcrdo fcquitur ^mcdicus rc- gulariccropcradotnmorboccrminabilf pcrcrifim pcr f edam poceft fuibencficio faccrc uc diAus morbus nul laccnuspcrcrifimpropticdidam (S: perfcdc ccrminec. Iftudpacetponcndo morbum terminabilcm pcr crifim perfcd:am,cc(^ medicus anceminorcc maccriam,ica uc «ircusrcddacurpotcnsadipfam infenfibiliccr cxpdlca dam.paccc conclufio,quia non ccrminabicur pcrcrifim quia non per forccm,feddcbikm aut ueloccm 8C uchc- inencemmocum.Iccm tuncno ericcrifis,necp«moncc fecundonccccrtioinodoigitur. Primaconclafio. Sta tc crifi impcrfccfta 8c uirtutedebili refpcAu euacuatio- fiistolcrandacnondcbecmcdicusiuuarcnaturam i eua cuando matcriam. Patcc,quia pofTct effc cum cafu utr- tutis.idco. Sccundacondufio.Virtutccxiftentcdcbi- Iiquoadmatcriameuacuandam,forti tamcn rcfp>cd:u tolcratixeuacuacion^Iicitum eft mcdicum iuuacc na turam. Patetpcriamdi(ffa. Tertiacondufio.Incafu i'fto patet cuacuatio amcdico paulatim <5<: intcrpolatim £cri.Patct,quiadubfumcftquatumufrtus ficapta to lerarcjd: melius cfti nf ra fubfiftere&c . Q^uarta con dufio.Sccuri us cft tempore impcrfc{fbe crifis cxpccta te q^ iplaficnteeuacuarc. Q^uinta condufio. CoHigic incommeQ.20.Sf conftcti^cuacuatio fiac pcr locum uaa>nu»iientcm ipfa cft amcdico cohibenda. Q^uaeftfo. xl^. Aphor. xx. , V T R V M N|tura per fc fineaaxilio mcdid pof^ £tiaccj:eperfeucramcrifim. Arguitur muktplidccr ^no. Pri mo.Omnium nacuraoperacrix, medf cus ue iro mini ftor. Secundo .Nacura cxiftencc forciori , quia tcmporcfanitatisnonpocuic. igitur. Tertio. Naiura tempore fanicattt indigct auxilio^quia orcUne diaetae i^ Sttr a fortforf <S^c» Q.ua]rt9,Q.ua<ituQCua^&atui;acr G^. J fetipoteiisnie^bcus psm iuuando pcrfcAiorc hicvitx cri- fim. Q_uinco.Nacuranoiipoceft fcpararc nociciuum aiuuaciuo,quiacupchaberccrationcm. Oppofitumiii nuitHippo.inapho. Primaconclufio. Naturaquan-- do(5p fine auxilio mcdici eft potcns faccrcpcrfectam cri fim .Patcc pcr GaF. 2 .de cricic^. Itcm ad cxpericntia. Itcm pofiiibdceft uirtutan pcrfcAc dominari morbo. Secunda conclufio. Aliquando nonpoccft lineauxilio mcdici nacuraliccropcrando<S:c.Pacec, quiaaliquado fucipcdiecia. Tcrciacodufio.Sinacurafacic autfccic ^fe Aa cri fim non eft a mcdico cum medi cina impedicn da. Q^uarca concIufio.Tucius cft operari quando fa- clacft q^ dum pcrfidcur crifis ,quia ipfa fa<fta non e for tis commocio nccaccidcncium difFicultas,<S^pcr confc- qucns non cancanacurg occupacio,undemcliusfedefen dcrccabinconuenicncicuacuationci^quandoaccuaii^ fic. Q_uincacondufio.PoftcompIccam5: pcrfcccam crifimalicuius morbi dcbcc mcdicus cuacuationemfa- cere, iicccnon maccridmorbijCuiuscaufa cft pcrfecca crifis. Ad iftum cciam incdieccum uadit codufio apho. Ec paccc incclligcnci. Ad argumenca prindpalia rcfpondecur . Ad primil dicitur <$ mcdicus eft minifter in operacione ubi opor- tcc ar ccm 8c maceriam fim ul cocurrcrc alttcr^^. Ad fecundum dicicurq^licccccmporefanicat» ui^s fuc- r ic forcis , non tn crac irricaca ficuc cemporc aegricudi- nis.igtcccc. Adaliapacccfolutioinal^squgflionibus,. Q^uxftio. xli^. Aphor. xxg. V 1 R V M Dcfcripcio ud nocificatiomacerici fii riofeficbona. Arguicurmul£iplidccrq>non. Primo. quiaomnismaccriafadcnsaegricudincmpcrpcracucam uidecur f uriofa,fed m uicg macerif frigidx , auc grofTae f unc huiufmodi ucmaceria apopicxi %, phrenefis colicae fquina ndae <&:c .cum non fic in t^busdigcftio cxpccca da. Sccundotuncfcbriensdefuriofamaccriafgpcfi€- rcc non febriaas,cunj condngerccfrcqucnccr maccriam acordc rcmoucri. Tcrcio.quantuncu(^ calcs maceriae fi nc leucs rcfpeau aliarum ,func camcn abfblucegrauca idco nomnouebuntur ad prindp^a. AdoppofitumcftGaP. Primonota^duplidccr di py^^^j^^ dcur aiiqua maccriaforiofa.Primo communicer >8c&c ^^^^^^ otxmis maccria indicans dc fui euacuacionc ancc digcttio ^^pjn. ncm cft furiofe,fiuc hoc fic racionemulcicu<i"nis,fiuc lo d ixi quo condnccur.Sccundo proprie, 8c fichabec cpn- didoncsquaspcnitCommcncacorincommcncoprsfcn xi. Sccundono»q>maceria funofa acuicacc fua mal^ pungcnccrcpcUicur amonbris omnibus, «Sicftfadlis cxpulilonis. 5:fi eft ucncnofaindinacur adprindpalia mcmbra. Exhefadliccr colltguntur condufioncs<S^ rcfponfioncs ad arguaicQm. Q^uaeftio, sXii^. Aphor. xxg. V T R V M Ancc^ fiat cuacuada maccrid fic €X«- pcaandadigeftio. Arguicurmulriplidccrq^non. Prt oio. cuncnun^dcbcrcc ficri cuacuacio anacdico.proba tur confequcn tia,quianon ancc digcfiioncm ^ nec cuoi fnaccriacftdigefta,quiahoccftfn fiacu.in flacu.n,fiie tium habcrc oporccc. Sccundo.maccria cxiftence m ul ta<S;: cruda,iicct a prindpio cuacuarCjUt Aui.prima.4* cap ,dc cura putridar um i n gcncrali.igi tur 8cc. Tcr-? do conucnicns e quandx^ in pri nc^o cuacuarc.fgi cur paccc confequcncia.^ afrumptunjpatct.vWmateriain dpicnsfaccrcmorbumfitpcrfcctcdigefta. Q^uarto» t pnndpiodebct ficrf ucntris Icnido.igicur ^i^c.pawc co fequcns «S^affumpcum paietpAufce.!fb.^6l^.cap.alle» Q^uinto.in omnifcbre putrida pdus eft matcda cua-» cuanda ^digerenda,ut GaF. 1 1 .cerapcu,cap,8 . Scx to.quaelfisccmaceriapcr ^gcftfoncm reddicur euacua-* doni inq>aor,co ^^tngroiTacur» igitur 8Cc, l ftud ar- gumcncum poficum f^ccmaigui tdcmaccria fubctlf • Ad oppoficum cftprimacondufio ^hoiifmf . EefpoadcadoadquaeftioQcmpxui^priiiiiaaiaqiiSif .^.- Aufcc GaT. Digitized by Google Bigo quid/ Indigc ftsma- terisno cumtii criplcs:. r''**" Buo^ pria du pkx» JWorbo ru ma- teria dgi plidtcr Q^ViESTIONES dua.Sccuadoponam condufioncm dequf fico, Primo notacj)per digcftioncm in propofito folum intcliigftur dtfpofitio praeparans materiam ad cxpulfioncm. Scdi- do nota q> nocumcnta fequentia ad maceriei euacuatio- ncm antedigeftionem funt tria. Primum^lli^ fimul expellitur iuuatiuumcS^nocitiuum. Secundum c^im pcditur digeftiomateriei remanentis.tum quia cuacua turfpiriius^calornaturalisdebilitatur.tum quia fit maiorjagitatiod^maior pcrmixtionocitiui Sc iuuati- ui. Tcrtium nocumencumjfequens eit hoc^illud q<£ jion cftmalignum efFidtur maltgnum.cxagitationc.n. taliirrcgulariter hcta. humoresmaligniagitanturjimo permifcentur bonis quibus non erac permixti 3C mali- gnant cos.hoc ponit A uice . loco prealiegato . Tcrtio nota (^ duplcxefi: euacuatio. Q^ufda regularisfiuc elc «ftiua.&cftquamfecundumcanoneeligtmusfinc no- tabili nocumento segrotantis. Econtra irrcgularis fiuc coa<fib eft illa,quam<Iigimus ft ate forti indicatione ad oppofitum . Q_iiarto prgmittedum cft q> matcrig pcc cantesin febribus maximc funtduplices, quaedam pro- priCjtSiquaedam <ximmunes.Communesquide qugom ni febri natae funt aiTodari-jUt putridi uapores 6c matc- riae mucofae feu uifcofae indigelbc. Propriae uero mate- riae aqu^Usfcbresrccipiunt fpcdficam dcnominatio- nem,(&: dcpendcnt.Et ficduplici matcriei corrcfpondec duplexeuacuatio.f.communis 5i:propria. totum fatis patet. Q_uintonota<j»euacuatiopropriaeftduplcx. q dam minoratiua,ctquaeda cradicatiua. Minoratiua cft per quam matcria non totalitcr cxtra ducitur .Eradica - tiuaeft per quam materia totaliter cxtra ducitur. Scs tonotaq»morborumquidam fiunc inciiMentcs amate- ria digcffcijut in cafu tcrt^ argumcnti.quidam a macc- ria cruda Sc dc his cft fermoin propofi to . P rima con- dufio eft hf c. Antcq^ fiat euacuatio communis non cft rcgulariterdigeftioexpcAanda.Patetquiapcr tale eua ciiationem cuacuantur matcri g fccundum fe euacuatio iii,parata?,quae tamen firctinerentur clTent caufa nocu menti.igitur<S:c .patct confequcntia.^Si; aflfumptum cu. talesmateriae fint a iuuatiuis feparacf ,& inloeisexpul iionumcontcntae,putainftomachoin iiitcftinis 8cc. Sccunda condu fio . Matcria in prindpio cxiftcncc m u! ta «5^ uircutcm multum aggrauantc 8C pcricuium fulfo «ationis pr9ccndcnce,eft in principio ante digeftionem matcriaminoraciuc cuacuanda. Patct , SC eft demcncc Auice.inlocofupcriusalleg. Tertia conclufio. Talis euacuatiodcbcc ^ci a>ad:a ctirregularis. Patct.hac.n, coneHgimusfccundumcano. finenotabiii nocumento aegrotantiillato, licct tamen maximum pcriculum £u- giamus.igitur.patctconfequcntia.<5<: aflfumptum fimi Iiter,cja euacuac matcria indigefta,ad cuius cuacuatio nem fequuntur nocumenta fupcrius tacfta. Sed contra fccudamc6dufioncm.Videcurcnimcj> matcria fitera dicanda. Primo,qu!aquarationcfcmper minorama- tcriaaIlcuiatur(Scd^rauatur uirtus cadem rationcfi adhuctantSdcm cuacuarctur,<S<: pcr confcquens f litt a principio eradicanda.patct confcqucntia.<S: airumptum ^militer.Itcmiacfca primamtnorationc remancc pro- portiomaior uircutisad matcriam q^ prius.igitur pari rationc fi fi:at fecunda minoratio,<5<: per cofcqucns 8cc. Sccundum dubiumoccurric,quiatuncetiam materia non cxtflcntemulta, ipfa forct aprincipio mtnoranda. Ad primum n^atur confequcntia, quia ad opcratio-» ncsuitaepcrfiicfendasrequiritur fpirituum Sc fortitudi- nis uirtutedeWtamcnfurajquiafortitudo uirtutis re-t quiric dcbitam <SC ccrcam ^citatemfpirituum & hurao r um . Adftcundum n^atur a>nfcquentia,quia fi pof- fumusfincnocumcnco,nondcbanusfacere cum nocu- mcnto. Q.uartacodufio.fequitur<^cuacuatione coa. ^nonclcctiuaconucnicnsefteuacuare anteqp mate^ ria fit digefia, Ifia condufio dcclaratur in fex cafibusl Hittnm cafusd^prsc^dctmscondufionis, Secux^dl; a^ftcma intfihlccum .Tertiusmatcria fuwofa.Q^tiar^ tus ubi fluf tmatcria adprmcipale mcmbrum. Q.uin<» tusubiiuxtaprincipalcmcmbrum contineatur. Scxca ubimateria fit parata Huercadaliquodmembrum ,ad quodfluensmagnuminfertnocumentum,utdcmatc-' ria fluente ad iunAuram ucl iund:uras. Q_uinta coii clufio.Elcdtiuecuacuadocuacuationcpropria eft fcm pcr cxpccflanda digeftio. Scd arguitur qucwi materia nonexiftentefuriofadcbctcuacuari a prindpio.fit.n, for .fcbriensfeb.choierica non dcmatcria f uriofa.et pFo fcbriat dc materia fariofa.sS;: fint alia paria ut eftpoifi^^ bile.Etarguitur ficjmaiusfcquitur iuuamentum ct m< nusnocumentum in for.ex euacuationc factain princi pio <5 in platone,^ procedendo in hocargumeuto ficut fupra de cibationefaifca in corpore m quo uirtus dilfol- uitur utfcis. fcd in pla.debec fieri antc digcftioncm SC i principio.crgo Scin for.fimiliter. Rcfpondcturnegan do confequentiam,liccc.n.in platonemaiusfequatur ia uamentum ^(Si^minusnocumentum-Sic. abfoiutc fc- quitur minusiuuamentum 5i: minus nocumentum <:^ ineodemfcqucrcturpoftprincipium digcft:a cxiitcma tcria. Nota <^ humores non f uriofi contenti in loco aU quo non funt cuacuandi ntfi fin t digcfli . <S: hoc fi debec induciaS;<S^non ficut infijuinancta (SiSc . His uifis fedlis cft rcfponfio ad argumcntafa<fta antc oppofi tum . Ad prim umr efpondecur negando confc- qucntiam fic fimpliciterfacftam. tame proptcr materia argumenti,dicoq>autnatura facit crifim autnon.fi fa- cit tuncoportetmedicum non impcdircnaturam. fina fcicit autfacicdimfnute, tuncoportetmedicum iuuarc <Si: fapplere ad operationem naturg,iuxta illud Auic.ii nacura non mouetm^uc cu hora motus cius.oportct er- go in il;atu habere filentium qu ado crcdimus naturafa cerc fufficiencem crifim non aucem aliter,<S: hoc in cu- raregalari ^non coacca. Ad fecundumdicitur cj^illa eft eaacuatiocoacca d: irregularis,ut patct cx fccunda, <Sitertiaconclufione,quia timor eftde fufl^ocatiottc. Adtcrcium concedfturconfequentia,<S:negatur ante- cedes.ad pbatione patct ex fexto notabilf . Ad quarcii iiicitar <j> non eft inconucniensmaterias communcs cua cuariin pricipio^utpacet in primacodufionc. Adqul tum dico<^ilIud incelfagicur dc euacuacione minoracf'* ua,non aucem cradicati ua dc qua inrelligitur qugftio . Adfextum diciturnegado aflfumptum,fiuc arguatur dcmatcriagrofla,fiucdefubtili. Nafi dcgrofllaargua turfalfum cftc^^perdigcftionemingroflfetur enmo po-f tiusfubciliatur.Si ucro arguatur dc matcria fubtili con ccdo <-^aliquaIitcr ingrolTatur per digeftione . modo no qu^Iibecingroflfatio rcddithijmorem incpcum euacua tioni igicur <Si:c, Q_uaeftio. xlv. Aphor. xxij. velco^iilius. V 1' R V M Medidna laxatiua di Aa attrahere a forma fpecifica fit humorum,quos cuacuat per u iam ii militudinis attra<9:iua. Arguitur m ul tipliciter q> non . Primoquiatunccoangeretidcmduobusomnino dif fimilibus 8c contrargs-eiTc fimiie.cxsnfequcnsfalfij .qug cuncj.n .funt fimilia uni tcrtiointer fe funtiimilia .ar- guitur confequentia,quia eadem medicina cft phlegma tiset cholerg attradiua ll ergo hoc eft proFaer fimiticu dinem,fcquicur igitur <S^c .pacec confequcntia . ^ afefi ptum dc aioc reubarbaro 8c pluribusalrjs.- Confirmat <}uia curbich accrahicphlegma,auccarcamus, <Si fcamo nea choIeram,fi crgo talisattractio per uiam fimilicudi nisticqualisefthabitudoturbithautcartamiad phlcg matalisci^fcamoncaeaftcholeram.crgo permutatim, iicutcartamusad fcamoneam,itaphIegmaad choleram <S;: ccontra.fcd phlegma cft extremaliter contrariii chc^ Icre.crgo ct turbith uel cartamus fcamoncf ,quod patet eflTcfalfum. Secund>ad principalc arguitur fic necfi-*- militudo f n fubiianoali formancc in acddentali difpo-»- iicmemfdidxis adkuoiorem ac&rahcndum cft cau^ actracdoms» Digitized by Google Wefue. Haly. ftuice. Gar. Medid iiacua- uua4^ Siritu- dotri'- APHOR. attra<!U0Qis.ergo quaeftio falfa confeqaencf a manik&a, ^atCumptum probatur.Primo non mforma Aibftan- tialf utpatec.Qj non in accidentaW argufcurjquia tain acdde tali mamfcfta ^ occuka maior eft fimilitudo tur bithadturbithqp turbithadphlcgma.iifr phlegmat» ad phlcgraa, qp phlcgmatis ad curbitli y fcd nec cur iMch attrahit turbith^nccphi^maattrahitphFa crgo&c. Tcrtio fcqucrctur (j» fempcr folutiua mcdidna atcrahc f cchumoreslaudabiles.cofcquensfaifum ucpacec. Et arguicur confcqucncia quia non minor immo maior cft iimilicudo ipfiusad laudabilem q^ ad corrujscum uel fi^ Jaudabikm iaiiicas confequcntis pacec.Co tirmac,qui^ «nedicinafoiutiuaeffrenitanscuacuans choleram niiq^ rcirarcteuacuarc cholcram doncc cholerai n corporc in wcnirec.confcquen&felfum ,quia iicet pri us e uacuctcho lcram aptamjipfam tamcn prius dcfinit cuacuarc ^ fic tota cuacuata.deinde incipfc euacuarc pglcgma.detndc mcriam5<5<: pofteafan.uc colligicar. 5 .de fimplid.diltK quarca.cap.5.<S^quarcaprimi.cap.4.<Si;pluriesalibi» confequenciamanifefta cft inccUigcncisCxquocuacuac pcrfirailicudincm. Q_uarcoarguicur, utcommunicer fic fcquicur^non poific ficri emplaftrum ucl unguen - tum cxfolutiuismedidnisquod exceriusucncri appofi tumfolucrccuentrcmcontra Mefucin fuodc confola- tioiic.cap,dcdcIaminc.<S:inantido£ario.diftin.i i .dc «ungucnto artanitcEt Haiy.3 .tcchni.Et arguitur cou fcqucntiajquta talc ungucncum confcctum eft excoHo quintida 3C cucumc. ^Q.dCc. foiuciusquae fit accraa:i uafunc non ^ uetrcm fedad catim poccus m«ertam ac trahcrenCj<S:perconfequ€ns<S^c. Q_uinco. fimedid- na racionc fimilicudims attrahercthumorcm, tunchu- xnor illc naturaiitcr moucrctur ad medicinam. Q_uod fi conccditur .cotra,quia talis humor mouccur in cafu co tra naturalcm ciusindinadoncm , ut cum ab inferiori- bus attrahitur ad ftomachum .Similiter idem c<5rpus mc Tcnatur^itcrmoucrctur modbus contrarg. Simiiicer aliquidnaturalttcr moueretur aiiquo motu, cui tamen maturalitcr reflftcrct ut humor grauisfurfa accraAus a turlMch. Simil icer quia caiis mocus fic ab cxcra. Sexco^ quia uei medicinaaccrahens mouerecurad humorcm ac trahendum,ueIipfainftomachorccepca accraherec hu morcsadftomachum.Nonpriraam,quiacunc non ac- trahcrct nec mouerecur humor ad ftomachum, Simili ter quia oppoficum arguicur per Auice .4. primi.ca.4i Ncc fccundum ,quia c unc non apparet quomodo medid na uchermodacflylusin fl^macho reccptus euacuarec fpccialicer aiuJKfturiSjCum cius uircus non uideatur ad iun Auras perucnirc. Adoppofitum cft GaF.in comcnco praealicg^o.22 . Ecfccundahuiuscommcnco.jy. Ecccrciode limplid medidnadiftin .quarca.^.cap. vbi pomcur q^ carcam us ideo atthahicphicgma<S: fimilitcr turbtch,qufa ucriuf- qucnacuracft phl^madca. Iniftaqu3cfl:ione eruncduoarriculf . P«mo prfmit- tcnturquaedam pr$ambula<Sc ccrminorum nodficado ncs,Sccundoponencur condufionesdc quaefico. Pri- mo prscmicccndum uc drca iiceram ca(9:um f uic mcdfd narum cuacuaauarumquafdam <iid kniduas ud lam- bificances,quafdam lubricances, quafdamcomprime- tes,<^ quafdam digentcs,quf quaiiccr diflfcranc drca lic tcramdcdaracumcit.primscrespropric dicuncur cua cuantes.fedquarcamagepropricdicicur accracriua ud accrahercnon auccm euacuarc.Ad propoficum dc cua- cuanctbus cligendo cft fermo in propofico non dc algs, iiocum.n. cft illas non rarionc fimilicudinis uel propor tionis ud conuenienrif euacuarc,fcd i ndtffcrcntcr om- n« matcri as,qbus obuiat cduccrc i nquantu taies funt. Sccundo prf mittendum <^ ifte tcrmi nus fimilitudo fumicur cripiidtcr . Primo propric, 6c fic«ft rcrumdt£ fcrerium inqualicate uel qualttariuadenomtnaaoneco ucQicQria.Dico aucem aocamer <UiE<rc&duni)qma<iuf HIPFO. iJtf demadfeiioiieft fimilitudo propric fcd idmUtsSyU^ bencdiflindarum in quait tatcconucnicnriii.Dixictia notanccr in qualicacc Scc.prc^tcr conucmenciam cium inquandtacc uei ficu 3cc. non dicuncur aliqua fimiiia fed f qualia.proprium cnifm cftqualicacis fecundum ea fimiic ud dii£imile did. Sccundo mo<3o fumicur fimili- tudomagec:ommunicerproquacunq^rerumdiff«rcn- lium fowaali uclacddencali conucmenciafecundiiqua cun<5^difpoficione ueidenominacioncm iliaf ucrinc coa uenicnria. fic n.cthiope didm us fimile gallic» aut fda uo ,quancuncunq;tn qualicacibus difiimiion,quiafimt li form 3 fubftan riali informatur . fic cciam aequalc alcc- ri cft fibi fn quanricacc fim£le,qualitcr diftinguuntur & miiiainfimiiiaeiTcntialiter<&: fimilia acddcncaiiccr* Tcrcio fumicur fimilicudoadhuc magisio^rc^ricpra uc cft idem quod proportf onaljilitas uel proporcio,ficue dictm us aegricudincm proporrionalem ciTc fimilcm > di^ fproporcionalcm dilTimilem,ficuceciam omnc pafftuii acfcionisagcncjsrcccptiuum ^dmus fimilcagcnri,«> q^aAioniagentispropotcionacumquaiicer fulphur 3C ftuppa cft igni fimiiis,<S: uniucrfaiiccr omnc exiftes ca lc i n pocecia propinqua palTiua,quaic alccru cft tn actu uel aifciua potcncia didcur fii» fimile.& confucuic hf c fimilicudo uirtualis ud apcicudinaiis fiuc proportiona- litas appcilart- Ad propofitum m^icinam attrahcrc pcr uiam fimiiitudinispoccftimdiigi quolibeciftorum mo dor um ut pacct. Tcrria dtfttncftio.quia ficnda cft mca do dciorma. fpcdfica <^ hic ccrmin us f orma fpeciSca pc ncsau<5corescquiuoccfi»nicur.Prfmocnim fiunicur ^ fubflanciaii forroa,pcr quam habccf ndiuiduiun detcr- minacumc^fcfpcdficum ingcncrc fubftandf qualicer auHnam humanam dicimusformam fpectfiaun homi- nis.Sccundo fumicurforma fpedfica pro quocun^ oc- cultoprmdpio aaicuiusfj^ddcui^Mbo; tn^uiduoindif- fcretcriniicrcmc.huiufmodiiniiuidua occulcc indina ccaddeccrmtnaccagcrcuclpad,queadmodum Isaiili- fcum dicercmusaformafpaificahomincm osrrumi^-' rc.Tcrciofumicuradhuccpmmunftisproquolibtt oc- cuicoprinci|MooccuItefnclfnance&c. fiueinfic cutlf- bccindtuiduo fiucnonqualitcr dtccrtmusCir.kCcarmi^ fpcdfio abhorrcre uinum ucl aliquod tale , 6C omnem occaJtam propric«cem formam fpccificam aj^>dlamiai qualiccr dt ccl^cur q> no rqsugnac in duobus tndt uf dutt «uidcm fpcdd concradas foitnas fpccificas inucnid. Huiufmodiauccmmodus loqucn^ iiabuic orcumdS f undamencum cx hoc. Vulgus cnim auc piulofophan- tte uidcncesigncm caIefa<xrca>gnofccnc« mantfeftum 8c fenfi bile p«nd jxum pcr quod olefadc.f calidicacan hanc aAioncm cali<dicariignisaccrtbucrunc,quiaeft prl cipium nocum.Dum aucanpcrccj^untproucnirccf- fc<ftusno pcrmanifeflasqualitaccs>nccmanifcflascraf m ucariones inftquaices non cognofcenos aliud pri nd- pf uminquodhuiufinodi eficAus reduccrcnc nifi fub- flancialcmforroam ipfi formae^cnijiicruntfubfianda lihuiufmodicffe<fi:us, 8c ficaformaTpcdficaoes iftos cffcd:us proucnirc dicct>anc. Q^uan<3oq^auccm cod c5 poficoa<S:ionem accribuencesnon pcrdpientes parccm auc^fpofirioncm mcricocuiuscalfs caufiuccur OTC<9:ua acoca fubftanria effcAum ^erunc proucnire.Vlcimo adh uc a>mm u ni us fuaHCur forma fpcdfica pro quocu<5 qualicariuo prindpiomani£cfto ucl occulco, occulcc ta- mcnudperocculcam cranfmutationcm aliqucm eflfe- ^um producente,ucl fi h<K:quodnonilludoccultccraa mucancc,qualicercalorcmpoflrumusform2un f|^dfica nomfnara,lfccc .n. fic manifcfta qualicas, pcrocculcam tamcn qualicacem mouccutfum , fiowlicer quiaper oc- culcam cranfmucacionem ficeftorganiui/usq>nonal- ceriusorganifcnfusmoriuus. Exqutbuscolligipocefl: concordanriapIurimumau<fioricacum Auice. fecun^ primi.doc.2 cap .4.de eoquod comme<Scur<Si bibitur faifccc^fomafpedfica eft tliapei; quam resxft illud , Digitized by Google Q^VBSTIONfES quod cft,ut odor aut colorsautanima^aut alia forma dc non pcrcepcis fcnfu. Patcc etiam inccUcccus Aucr. m .5 . coUigct.cap.2 1 .ponetisproportioncni qualitatum pri marum circ formam fpccificam .Patcc ulccrius aliquara «ircfublianaam aliquamaccidesfccundum uariaseius acccptioncs. Q^uarta diftin . Triplcx cft atcrahcrc ucl tripfr ficri contmgtc. Acalido.A uacuo, uci nc dccur ua cuum. Etauircutc fiuc aformafpccifica. CoUigith^c GaF. diftinclro.Prtmo uircutum nacurahum. &pri^pri' Auice, mi.doc.5.cap.dc uirtutibusminiftrancibus.Difrerunc autcmqaiaactradionc proucntetcacalido ud a uacuo fcmpcr ali)S paribus cictus Sc faahusaccrahicur, quod c fubcilius ctfaaliusmobilctardiusautcm difFialiusmo bilcautgroirusjutpacctin lycinio 8c motuaquf uelac riSjncdetur uacuum. Attradfcionc uero a fpeafica for- tnaproucnicntc,uel auirtutcquand>q^atcrahitur grof fius5iiubtdiusrclinquitur ut tutbith attrahit phlcg- nia relinqucns cholcram <S^quandoq? ceontrario contin gtt.Huiusaucemcaufacft proptcr attrahcns a uirtutc ud fpedfica forma dctcrmin atum rcfpiccrc accrahibilc» nonfolum quiafubciliusautaliudtale, fedquia hoc fic ^bi proportion^um <^non illud. Prima conclufio^ iVledicina non attrahit humorem propter fimilitudine cius ad humorem in qualitatibus manifcftis primis ucl &cuad{S.Pacct,quiaturbithuel cart^us nuUo modo uidetur habcr e hac fimtlitudincm cum phlcgmatc. S^ cundaconclufio . Mcdicinafolutiua tamdida non attra liithumorcm,propcer clTcntialiter fimilitudine tpfius ad h umorcm . Patct fimilitcr ut pr|ccdcns, Tcrtta con clufio. Mecidnanon attrahithumorcm proptcr fimiii- tudinem proprie dicflam eorum in accidcntaii fpccifica forma . Prob3cur,quianon cft fimilis forma fpccifica in humore cxmcdicina. Itcm quta humor humorcm ydC medidna medicinam actrahcrec. Q^uarta condufio.. Q^uaehbet huiufmodimedicina attrahithumorcm,^- pcerfimiiitudinemipfiusadhumorem tcrtio modo di^ ^am,qug cfi:proportfonabihtasudaptitudo aget^ad pairam.PatctquiafoIum idcoattrahtt quiahumor cfii inpoccnttapaffiuatalisqualisefi: mcdidna in potcntia aiciua,c^hoccfi:ipfumcire fibifimilem fimilicudine, tercio modo dicla ut taiflum cfl;.ergo SCc, Ex quo fc»j-: t ur intcllcdcus au(flx>ritaus GaF. mcdicina laxatiua at-. trahithumorem fibifimilcm.t.proportionabilem. ta- Iem*f.i n potcntia pafriuaqualis cft medidna in poten-, tiaadiua,<S!:ficdeali)s. Q_uintaconcIufio. Scquitur «^priusc^humor amcdicinaatcrahacur a mcdicinaaL.. teratur.Patet,quiafitammouetur «S^prtus nonmoue l>atur,altter intrinfecc fe habet qp prius. Scxta condu- fio.Huiufmodi alteratio per quam principahtcr raoucc humor eft alteratio qugdam occulta , quam philofophi fpiritualenominarc confucucrunt. Probatur, quia cft SC no eft manifcfta,ut patct.tdco. Exquo patct c^ a for mafpedficaattraiutmedicinahumorcmfaltem aliquo mododctribus prijnis modis capicndiformam fpccifi'' cam, Exquo ctiam patct modusquo mcdicinaattrahic humdrcm.tra(fcaenimadfi;omachum alterat corpus.f. iiiembra,fpiritus,<S^ humoresaltcrattonequahumor fi[ biproportionatusdifi>onitur utad medicinam mouea-. tur,ita ficut m agn cs alcerat medi um , q uo alcerato altc-. ratur ferrum altcrationc qua difponitur ut ad magnctc AuiCe. woucatur.Ipfisautemhumoribusficaduencrcm mo- «^r * tis<S;: naturam ftimulantibus tnfurgit natura Sc fimul medicina 3c humorcs<xpeIIic.Coliigtt hicmodus quar ta primi pl uries.Et a Mefue in dc confblationemedicina rum . Ideo fupra dicebatur tpfam pcr accidcns cuacuarc per fe autem atcrahcre Scc* Scd circa diAa qu gdam ia furguntdubia. Primum. Q^uomodomcdccina exte-. riusiuntSa ud cmplaftrata potcft fccciTum prouocarc, . jjj^y.^ ud foIucrc,ut fupraex Mcfuc allegatum eft. Et Haly, , '* tercio tcchni.tex.com. 1 99. fuperiilampartcm.Anti'-: f^cosacro(SI^^,vi>tponitmedidQainrub umbilico ,9p. PA R T !• I* pltcatam folucf e ex cerebro<S: ftcruts,<S:fntnaau fiiaf' Wter ,dl; fub pcdc pofita folucrc cx capite. Et diat ^ noa x^rtct ut fdat hoc iUc qut non cft dign us ne ucatur hts adnocumentum. SccundumdubiumqutaqppoiTibilc uidstur quod aiiqua fit mcdicina attia<ftiua tam poftif Jbile uidctur rcperirc mcdicinam expulfiuamquia pro- portio medicini^ ad humorcm cft ficutmagnetis ad fcr^ rum Sc uirtutis mcmbrorum ad nutrimenta, fcd datur magftKfcrriattradtf uuSjCtiimilitcr cxpulfiuus.ct me JbrumaliquodnutrimetumahquodattrahiciSc^aliquod expdlic.crga <&:c .non crgomedicina pcr accidens folu. potcftcuacuarc,fedeciampcrfc. C6firmatur,quiada tur mcdicina uenent cxpulii ua.igicur Sc humorum ue ccnoforum.afrumpcumpacetdethcriaca 4.canon.fcn. fexca.EcaScrap.infuo<Je fimplicibus.cap.de carnety Autce. ri. Et abeode cap, de iapide beccac . Et quinco coliigct Serap. eodem cap.igitur cadon radonc dabicur mcdicina hu- ^^^^; raor um expuifiua.paccc confequentia cum anteccden- ^Yedid tc. Ad primum dicitur q^ hoc poteft medidna duplici- "S ^U^ ter opcrari. Prtmo acuitate fua pungcndo udraorcSican dupfr, do,quarcexdtabitur uirtusadcxpcllcndum fuperflut- tatcsqugfuntin ucntrc,ficutfuppofitorialogafaciiit. Secundo potcft did <^ reperiuntur medicin f folutiug ad deccrminata mcmbra rcfpcd:ui^ habentcs^qusedam ad confortandum ,quaedam ad linicndum, quaedam ad ca- put,qusdaraadftomachum.taIi igitur medidna iuifca cxtcri us con ucrtcretur in uaporem ,q ut per {x>ros penc trabit ad.flomachum,(S; ad fiomaciium materias attra iiec quas (ola uirtus cuacuabit&c . Ad fecundum didc iiiudctrcpoiribiie,fedmedicinaequibus comunfter utt niur non funt talcs .omnes cnim vidcntur atcrahere, iSinonexpelicrc. Adarguracntaprincipaltarcfpondctur. Adprtmuoi cura arguiturcj>contingeretidem Scc, didtur cjnon rc pugoat fdcm duobus contrargs elTc fimiic fimilitudinc tcrcio modo dicla,iicutreubarbarum cholcraed: phle gmati,fimiiitudinc tamen formali hoc eft tmpoffibilc; Etper idcm adconfirmationera dicitur negando illud arguraencuraacommutatapropordonc. Vel coccdituc q^ q ualis cfi: proportio turbithad fcamoncam tn potcn-* tia acciua attrahcndi,talis cfl illor um in potcntia pafrt-f ua utpacet.Haecautcm rcfpofiomagiscommunttcr ac ceptaturqpprima. Argumentum enim acoramutata proportfone tcnetur fatiscfficax.vnde debitc arguereg " commutatamproporcione eftarguerc fic^ capds qua tuortcrminis.f.a.b.c.d.quorum primura ficfc hahce ad feciidum,ficut tertiura ad quartum ,ita <;^ ficut fe ha bct unura anteccdcnsad fuum c6fcquens>ita rcliquum; anceccdensad fuum confequens, tunc ficut fequitur an tecedes unius ad antcccdes aiterius,fta cofequcns unius adconfequcnsalterf us,ut.f.ficut fe habet.a.ad.b.ic3 fc habct.c.ad.d.ergoficut fc habct.a.ad.c.ita.b.ad.d. fc dcbethabcrc, Dcdarauit camcn primo dc generationc huiufraodiargumcncumnon tcncre ntfiin numeris. Adfccundumpacecfimilicerfolutio. Adtcrtiumnc- gandacft confcqucntiapropteruirtutem impcdire lau- dabilium attracl:foncm,(uuarc uero fllaudabiltum . £c per tdem dcmcdicinacfFiCnitante diccndum eft. natura cnim uf^ ad altque terminum rclaxat phIegma,<S: non doncc totura euacuetur,nc cx cius totali cuacuatione fc quaturmors, Adquartumdecmplaftrodivftumcft. Ad quintnra Sc fcxtum patct quia in philofophia cla- rafunttaIia<S;c. Q^uaeftio. xlvf, Aphor. xxi^, V TR V M In pcracutafcb. apatcacutiirimoaut dolorc fortifrirao debeatmcdicus cuacuarc uft^ ad fyn-^ copim. Arguiturmultiplicitcrc^non. Primo.perom ocra ictum curatf uum dcbct uirtus cuftodirf , fcd pcr euacuatfoncm ufq; ad fyncopira non cuftoditur uirtus igitur<S!:c .patct confcquentia. Sc airumptum eft GaF. Ga!V «oiu>>c(rapeu»capit.dccimo. «S^iii pluribusalfjs lods» SccundOf Digitized by Google A P H O, - Secundo.quia talis euatco hStxuCc^ ad (yncopfin ms^ ius iductt nocuaiencum q^ i uuamencu .(gicur. pacec co l€quenc(a'.& anrumpcum probacur,qufa calis cuaao co fercuircuctperufamexoneracionis,^ nocec per ufam «folucfonis.fedplus nocec per uiam refolutionis q^eon- ferac per uiam exoneracionis.igicur. pacec cofequentia cummaiori.fedminorprobar,quia per uiam refolucio' niscadic ufrcus,quod eft maximum nocumcntu. Teg ft lien tio arguicur raci oibus Auer . 7 .colligec.cap ,8 . ingenio curatiuofynocharii.quarum prfmaeft.na nunqpfacic €uoncro ufqj ad fyncopim nifi in crifi mala.igit ncc mc dicus debec eam facerc cu m ars imi cecur nacura quancii i> poc. Q_uartoarguic.d:eftargumencumeiufdem.per cuonem nodebct euari nifi noatiuum>quiaqualeopor f cc.fed n unq^ cuo h uiufmodi inducic fyncopim . igii ctc. <^uinco .qaia cuo ufq? ad fyncopim eft ca pucrefacfcio Bfs,quiaeft ca dcbilicatis caloris innati aqua prouenic putrefacfcioaquianonpoccrichumores rc<ftos rcguiare» fgicur^^c. Sexto.ciiaciouf»^adfyncopim indudcno- cumcncumagis qs iuuamencum.igicur ccc. alTumpcum probatur,quf a pcr fe inducic nocumencu 3c pcr accides ittuamcmum.Scdforcior inducit clFecflus per fcq^ pcr accideas.igitur 6;:c. Sepcimoarguicurquia fialiquadb compecerec phkbocomia u€<^ ad fyucopimhoc maxi- «nceircc in cafibusqu^^cxprciTic Comcntatorfn.com- «lento huiusaphor.2 3 .cir<a finem . f.in febre pcracuia «lapatcacutiirimo&iBdolorc fortilTimopatec q^no, primoin pcracutafeb.noacompetit faitcm pblcboto- - sQiia cumfan.fit frenii diolerf ,igic 3Cc. Oclauo. quia pcr talcm phlebotomia aon refrigcrac corpus. igit Scc* aiTumptu probatur,quiaper euomm feng.reddit cho- ^mce* lcra paratior ebullitioni,ut ponit Aui.primo quarca.ca* lo.dcphicbocomia.Eccauencggruai ad altcraduaru r<rumperduca«^c. Confifi-poEaFguidcapoftematc acuciflVmo, GonfK:mac>qufaoa»ntseuofuperfluain- Idem» fiamatcorpus.quartaprimf.cap.3.crgoa fortioridu- ccns ad fyncopan inflamat cospus, Nono arguicur.<^ m dolorefortii«monon compctic,qai3 talis dolor uche mcmcrproftcrnic uircutem..%dp€r phlebotoaMa augc mr proftracio fi fiac ufo^ ad fyncopim.fed non licet duo offerrcuchcmcticerprofterEentia uircuccm.igicur Scc* JDccimoquia in horaforc^doloris non cft phkboco- Hera ♦ mandum .primo lib.f en quar sa. cap .pHimo , fimiliccr ia eodemcapiculoinfortidolorcpriuseft fedadam quam euacuandum.nam diciccitm^ ad diuerfa trabere uokic- xisdolorcmloci prius feda. Ad oppoficum cft Hif^An apho .pr$fcn» quf ege^ f uncur non oportcc. Inquaeftionc primom gencr:^ uideKcur ucrum i n aliquo cafii compctae cuacuatio u%adfyncop<m . Secii do principaliccr uidciMturdchisqu^ caAafuncin arci- culo quf ftioniSjfcf licec deforti dolorc^c.an is eis com petat cuacuaciouii^adfyncopim. Q_uantuad primum arciculS erunt notaca & codu- fiones. Pnmo nocaudu q>aliguolentcsponercconcor- dia imcr Aucr Jocoalleg.iSi: Hip.dicunc <^ ly ufq; ccnet Vr^ d ^^^ incliifiucqik]^ exclufiuc,feu Acit quado<$ termi- Vl^du numindufiuiiquadoqgcxclufiufi.Dicunt autq» inte P^*^ tio Hipp.fuit SC coiter aliorum me&co^^ ciio uf^ ad fyncopimexdufiucbcnealiqiicompccit.fed fi lyuf:^. tcucaeur indufiue ica q> fit fcnfusq» ciiatio uil^ ad fyn- copim indufiue,puta <^ |gcr in fyncopim cadat aliquaa do compctat^cunt ipfi hocno eit ueru.Et hf c f uit in- tcntioAucr.uoluiccnim^barc<}>non dcb^us euarc Auic^ f grotantcm quouf^j^ acJlualftcr fyncopi^ct. Ifti paucos ^* uidcrfitau<ftorcs.VndeintcntioHip.d5SAuf.inplcrff(^ g lociscftq»aliqncompctitcfiou%ad fyncopim induS oisd - **^* ^^ ucrodiftinxer unt dcfyncopi <^ qu$da eft repa J, "' rabilis,qusda irreparabile. Et <kcunt<3^ Hipp.incdlcxtt * * dcfyncopir^rabili.d:Aucr,defyncopiirrq)arabilf» tftefermoucri^i*edrud^»Q^ui&u^ dubicac (^me- Hip ro. ur ^icas uolens curare sgrocance non Sebet (pCam id ryn^ copim irreparabiiem duccrc.ldcoforcedfcendum eft^ Auerro.cxprcifc aducrfacus cft opi.mcdi(^rum in hoc. Prodcdaracionchuiusdifficulcatis prgm<ccen<ia func qufda. Primopremicccnducftrepeririifioscermin<» Exolu- penes au<flor« cxolucio,extafis,Iypochomia,;^fynco- ao quid pis.Intelligenccspcrexolucioneomnem magnam debi eccxca- licace ucl uircutfsrefolucione, cxqua proucnic magna iis» uir cucis proftracio. Fer extafim auce difponcm pcr qua homoet1:extrafenfura.<&:accid<tquando<j^3 ca corpo- ralf Sc in jntrinfeca, ut ^pter uehemente doloron, qua do<^ aulcm a ca primi tiua ut a forti timor c , akquan<3o autcm cx forti a«entione,uc ui<i" <kquoda Foroliuiefi. JLy{X>chomiaauc€eftdefe;flus animoilcacis > dicit cnint Ly|x>- al(pos<juod cftdefeJt:usi&: chimosq<f cft animus quaii chomia defed:ioanimi. Pcr fyncopim aucem intdligunc cafumqoii 3C uircucis fubico fa^ftum.undc Aiace .fic deCailni iynco^. fynco- pim. 1 1 . ter ti). Syncc^is eft dcftru<ftio maiorts parris pfs, , aut plurium uirtutis/cilicct motiug& fcnfibtlts 4>ptcr Auicc^ debiiitaccm cordissS;: aggrcgacione fpiricuscociusad ip Tra.2; fum ^pccr^ammcuentcmcamadinccriora^aut^ter cap.^»^ cam pr^focasccm ipfum intertus,quarc non tnueni t fpi- racul ura,aut proptcr par uitate auc fubcilitaccm fuam, quarenonfupcrfiuicfupcriilumquircpcrttin mincra. Ec cx ifta difftnicionefyacop^ iequic primo q^ in qua- libec fyncopi fit aggregatio,^ mocus fpiricus ad cor. Secundo ftquicur <^ lyjxjchomia proprie non eft fynco pis,quian6 eit dcftructio pluriuaj partium uircucis £ca ilbilfsd; mociu^,fedpaucarum. Tcrciofcquicurcau- i faquarein fuperiiuacuacuacioncfequfcur CyQCopis^dC fimiliccr in iine phiebotomig quandoqj.Simiiiccr quare cciamexforcirame,quoniamcxea accidic mulca fpiri- tuum refolutioquarep3uciii<antur3i;rcdeunc adcor. Icem proptcr humorcsmor<3icancesattra<fcosad os ft<i- machi. Q_ uar to fequitur quare in cimore &. gaudio fic fyRcopis;<&:quarc in non aiTu«is. Q_ uinco pacec qua- rcmagisin phlcbocomiapoft daafioncra ucHae fic fyn- copis 3C mulca alia fcquuncur. Caufe ergo cx qutbus proueaic fyncopis,liccc poiTinc aiTignari mulcae , genc- rales tamen funttr^ad quasomncs alig rcdud polTunc, fcflfcec fubicus mocuscaiorisad cor,dusfuffocaio fiuc prohibicio rcfpiracionis,<&: eiuspaudr^cum rcfc^utio- nc.Iftacanguncurindcfcriptionepofica.GaF.aucemdi G*l^ cic in. 1 2 .cerapeu.cap .quimo^ fynco|^cft cafus uir- tucis fubico facxus. £t ^dtur ^usquia uirtus^ fitim- potcns fencire ctdebicc mouerc.Ec<licicur fubico faccus addiifercnciamcafusuircutfsqui fitiu paulatina rcfo? lucionc ucinhcacad:tabc. Vkcriusnocaquodhu- %nco- iufmodi cafus uircuce^ cft dupkx , qui a qm<i^ dt re- P*s ud cupcrabiiisj&quidamirrccupcrabilis. Irrecuperabi- uircuc^ liseftinquoeiculcimafpiricus;^ uircucis fnanicio. Scd ^^"^ rccupcrabiliscft inqyononcftulcinia fed rcducilxlts. dupicx* 3c fokc hacc uocari lypocfaomia quac cft <kfeccio ani-? moficacis. Sed Itacim infurgic dubtcacio. Q_uomodo ad euacuationem quam praeapi c Hippoc.fcquicur fyn- copis,quia nonpropcermocumfubicum <:aJorisad cox cumpocfusexpadacur,nccpropcer fufio<:acioncm pro- pcer idem.nec edam propter minoracioncm fuam,quia tuncnoncciTarecfyncopisnifi reftaurec fpiritum. Sc cundumdubium . Q^uomodo exforci dolorc fcquitur fyncopis. Adprtmumdubhimdidcurquodineuacua tione poccft ficri fubirus rc<i«cus fpiricuum. cum enim in coco fic euacuacio-mulca dcpaupcracur ualde fpiri- tibus cor,quarc uircus rcgiciua cocius fubitomoucc Cpi rftiunadcor,adqucmfubitum motum fequitur fyn" copis. Sccundo mo<io eaam dtci poceftquod uerfus lor- cumeuacuacionis moueturplurimum fan.^^ex confc- ,qucnciplurimumipiricus.undeinaiiicur cor &fpiricu .^ 3 A:fanguincdcpaupcracur,<&jflctcrcia caufa fyncofMs. Ad fecundum dc dolore fimiliccr di<utur <^ udcor fpi« rittt dcpauperatur ^ptcr fpiricus curfum adiocum dola . A Iaco*s,apho» ' S Digitized by Google cuca du Dolor fortilTi musdu pfr. Csp,i. X : Q^V-SSTXONES t^,uel quia fpus fuh'tp trahitur ad«)r a uirtutc vegUl*' uatorius* Vltcriuspfincipahternotauc fupracuacua- tio eft dupIex.f.co3<fi:a5& regularis. Hzs uifis tenendaj fun£t% conclufiones. Priniaconclufio.Medicus regu lariter operando mn debet cuare,nec ufq^ ad fyncopim propriedida,necufq^adlypothomia. Probaturjga rc gulariteroperandonihiidebet jracercquod corponno- cumentu inferat.hutufinodi aute euo ufc;^ ad fyncoptm inducit nocumentu») magnum,igitur<^c.c6fequentia Sc alTumptum patet. Sccunda cdcluiio* Mcdicus neq^ regufr ncq^ coade euando dcbet jgrotante ducere. ufij^ adfyncopim irreparabile feu ^pricdi<ftam.Probatur^ quia per iUa duceret corpus ad morte . Tertia coclufio. In cafu coado po t ducere ad fy ncopim reparabtlem feu impropric dictsim quam lypothomia nominamus. Pro^ Jbatur,quiaperhuiufmodicuoncmffpc fger libcratur- a periculo mortis.iUa omniafatispatent. Q^uantii adfccundufuntnotata&concfones. Pti^ mo npta q> febris peracuta qnq^ eft de fanguine, qnq^ de aliamateriaafangume. Secudonotaq>quado£^ eftdc alia materia a fanguinc uel cft multu admi2:ta fanguini, uel non multumadmixta. ]Etnotaiigna diftinguentia hoc. Terao nota cj>in utroc^ illorum cafuu uei uirtus cftfortis ueinon,uclcorpu6eftabundans fanguine uel non. Q^uartonotaq>dupfrpotdtc£dolor fortilTimus. Primo uelquia ualdeintefus,eo.f <j>triftisfenfatio in- tenfa eft ualde,& tamen uir tus eft for tis. Secundo modo dr forttHimuSiquiauirtutis.f multum proftratiuus;>di6 feruntautequiaprimuspotelTe fine fecundo. Prima conduHo.Statein corporccum fanguinis abundantia uirtute fortifeb.acutilTima defanguinccum putredine uel iine ea £enda eft phlebocomia ufq^ad fyncopim repa rabile .conduiiopatet. Secunda concIufio.Stantcfeb, acutiiTima,ecmateria alia afanguine fanguinimultum c6mixta,cum conditionibusdi<ftiscompetit phleboto- jnia uCc^ ad fyncopim r ecupcrabile .Patet ut pracedes. TertiaconcFo.Statefcb.acutiirima Simateria aliaa fanguincjfed fanguini non cdmixta non liccf eiiarc ufc^ 9dfyncopim,fed iicetaliquam facere minorationcm* Q^uarta concfo.In cafu Jicet cii pharmatia eiiare uf(^ ad fyncopim ftSte uirtute. Q_uinta concfo. Dc apatc jiFr ponat.ubi pendeat a matcria fanguinea,uel e t fan- guintadmixta.ee uirtus fuffcrat ^c. Scxta concFo. In dolore fortiiTimo prio mo uircutc fuffere te SCc, licet fic cuarc,etn6 in dolore for tilTimofccfo mo. patec^ ubi no tolcrac^fternatione propterdoIorcm,quotoIerabi5 »fta alia,qug iitper fyncopim pcedente a multa cuonc» Vltima concIuiio.Tutius ett eiiarc quoufcg appropin quat fyncopi infirmus qp: quoufq^ cadat in fyncopioi.^p hgcf uit fnia Auice /ed fortc diccret ahquis quo fcietur quando cuo eft propinqua fyncopi . ]R.efpondet q^ dun) £ceuacuat(o(uerbigratia)perphlcbotomia debet mcr dicus pulfum tenere in manu,& cum percipict uaria<!> lione in pulfu utputaipfum ualdeminorari,ctaIiqii in- ter m ultas pulfationes par uas lacerc una magna tunc cf^ ^pinquafyncopis.lftafeciliafuntinpradicacxperto, JHlispoficisiactlise JbFo adargumcncaanoppoiim» Q^ugftfones fecundae parcicul^. Qu^ftio^ U Aphov I. [} T R V M nocumencum contingenscx fp mno in dedfnatione iit fi^num mortale» Arguiturmu|tiplicitcrquodn6, Primo. quiafomnuseftres n3turalis,co c^cftopc rationaturalis.Nuilaautem res nacuralis liocec,cum quia omnc nocen? eft res pr^ter nacur a.et di uiditur in tria.nin morbum,caufam morbi,^: accidens jnorbi.cum quia natura non uidet fad:rix morbi,uc.6. deaccidcnti.fS^ fecundocrincoru ad prindpium. Con- £rmacur,quiafomnusconfortac digeftiua, naturalem ..€aS9rcminuI$ipIifat,utfccada prtmi rdoc,2r«ap «dc Iris P A R T I. lU quaeprouemutitcxromno&uigilia. Con£irmac,qufa fomnusiafrigidaC(S::humcctat.igicurfaIteminfeb.noii uidccurinfcrrcnocumentu. Secundoad prtncipale ar guitur.maius cft nocumcntii fomni in principio uel ila luf^ indcclinattonc.Sednocumpntu noncft neceiTario fnortale in principw nec^p in ftatu,igitur a fortiorf ne<5 sn dedinationc.confequentiamaniFerta eft,quia ft uocu mentum maiusnon fuificit aegrum ad moricm ducere, necminusfuiFicit iiacere illud. Tcrtio. impoiTibile eft . scgrummoriindcclinationc.igit impoiTibijc cft in dc- clinati6eapparer€ iignum ucl nocumentu mortale.igi turaiTumptucolIigitur.^.de criii.cap. 9,<S: primoin pluribuspailibus. Quarto.hocmaximeforctpropter _ argumentu GaF.ii foientia iuuare fuo tcmpore no iuuc • tintScc» Scdcontra.quiauelargumentu GaF.procc-- ditdcdcclinatione uerauelncn uera.nonprimum,quia inillan6apparet iignu morta!c,necin caaduemtmors, iiecfccundri,quiainiftanon fokt iuuarc fomnus. ideo non foreteiusargumentii adpropoiitum. Quinto.in dedinationc fubcth apopiexig itupariscongelaciois no cetibmnus,&tamenhocnon eftiignum mortale.igtc qusftiofaifa.c6fequentiamanifefta.6if maior patet, ex quo fomnus fubeticus eftfomnusquiomni tempore no cet. Ad iilud dr c^ illx non funt aegritudmes in quibus fitiomnusnatusconferre.utpatet. Sexto . poirtjbilc eft tn declinatione tertiang purg accidere nocumcntii ex fo mnojqugtamenextotogenerccftfalubris. Coniirma cur,quia faltemhoc nocumentu poteftprouenire a cau faprimitiuajqijiapotproucnire amalitia regiminis.igf tur.patet c6fequcntia.&: aiTumptu . Potcft enim ?ger »n principto declinationisparoxifrai fumerc cibum eua porabileminducentefomnu,ideo<&c. Confirmatur, quia ibmnus femper in declination e nocere debcc , quia fuperuaeuitatc noccCuc tertia primi.ca.dc fomno 6C ui Auice gilia. Hiiter arguit.polTibileeft ex fomnofacfioinde- clinati6c paroxifraifebris falubris fequi nocumcntum. igitur qo falfa.confcqucntia nota,<S;: aiTumptu patet.po naturfortem segrotaretcrtianapura,6^f^in decjinatio nc huiufraodi p^^roxiCmi doj:miat,tunc poiTibilccft ^-. pter fomnumaliquan>partrcula uaporis cho.lcrict acutf rctincri,quaeaducnicntc uigiliaadcerebrum cuapora- bitjcxqub fequif ur magnumLnocumcntu, tamen tllud non erit iignum mortale igitur 8cc, Ad iftud dicii q^ in cafu ifto nocumentum ill ud non erit perfeucr as,^ fic non aderuntomnescircunitatig rcquifit^ ad iigniiican. dum pcrilludnocumentu.igitur &c. Exquibuspatct rcmotiomagnf controucriig,quf a multisconfueuit do 6:oribusiicricircainteIlcAumhuius apho.&:c6men, Item arguitur .aliqug funt aegrifudines cx totogenerc falubrcs ut tertiang purap 6li:c.igitur quantiicuncg in ip farumdeclinationibus accidatnocumentum ex fomno> ri6erftmortalc,iignum,igitur6«:c. Adiftud dicitur c^ inilltssEgritudinibus nocumentum indcclinationc cii circunftantf)scftiignummortale,utpate£ per conclu- iionesaphor. Aliudargumcntum.febriatfortcsdc ma teriamixtacxphlcgmatcd: choicra,cuiuscholcra cri- ticf cuacuetur in feptimo dic,tunc polTibilc eft in nona die in phlegmatc rcmanentc tieri ex fomno agitacionem fortem,adquam fequatur maiusnocumcntii,<&: tamen exillonon habemusmortem pronofticari. igitur 6cc^ confequcntf a manifefta,^^ maior fatis patet.fed proba- tur minor,quta c6 tingcngcftadhucphlcgmatica matc rfamremanente eiTeinprincipio uniucrfalicum poffit princip(iiphlcgmatic|dHrarc.l8 diebus.utAuic.pri- Wem* piaquarti.cap.dcphIegmatica.<S^ii iic,poiribiJe cft tiic apparere iigna cruditatis, fed apparentibus iignis cru- ditatis noncftpronofticandumccrtcdefalute.ucl mor te , ut Gaf.in commcnto fuper. 1 2. aphprifmo.prim^ .particulae qui iicincipit . Paroxifmps <&: coniiftcn - tias. igitur 6Cc* . Admittitur cafus, <&:dicitur quod 1| jbjccc cftiaagaumaQCua)£{Uucon(ic^cnsex fomno iu Digitized by Google A P H O. nona dit^Sc pcrfeucrct cu circunftanti^difSiscft iigfla morcak.jEtf cum arguit q> nonjquiatunc fortc appare- bunt figna cruditatis,igiiur (S^c.Ncgadacft confcqucn tia.Etdr proaudoritate GaF.allcgata^ GaF.uoluitt;^ pcrfignafumpta acruditatcnonpoffumusccrtc prono fticari dcfalutc ucl dc mortc , cum hoc tamcn ftacq^cz ali)s fignis hoc poffumus faccrc>ut patct.idco 5Cc. Ad oppofitum cft Hip.in apho. i .dC GaF. incomcn. riic tangunt dug difficuitates.Prima anfonuspoflit induccrc nocument ii aliqcf uclnoccrc.Sccundacftqft tu principalc.Io prlo uidcbtc dc pria.fcdxdodc fecuda. Q^uantum ad primum pmitta primonotabilia.fccii do concFoncs.- Primo fdcndu cft <j dc fomno plurcs da Sonus tur dcfcriptiones. Prima. Sonus cft rcditus fpus aialis qiiidp ab inftr umcntis fcnfus 8C motus ad fuum principiu, cu quo priuantur huiufmodiinftraab cxitu operationum in ipfis pter illaqug funt nccia ut uita pcrmancat.Et g fpum aialcm puto no cifc intcUigenda animalcm diftin Aum contra uitale 6^c,cum no foliusaialis fpiricus fit rcditusjfcd ctia uicaiis 6c naturaiis.fed intciligit pcr ani «laiem fpiritum et uit2dem,qucmadmodu fubanimali Auicc» uirtute et uitalcm c6prehendimus,utpr!o prima.doct. 6'.dc uirtuttbus.cap.de uirtutibusalalibus.uclfortcdi xicaiaiis.quiapotiuimcpcrrctravftioncm fpusafalis £t immediate fomnus tanqp pcr priuatione inftri immcdia tcdeferuientis.Per hoc aute q»dr ab inftris circumlo- quitur terminum a q\io-,8Cper principiii tcrminumad que illius rcditus.etpcr prindpiuiuxtapiiilofophos na turaicsintelligcrc debemus cor.pcr alios aute ccrcbrii. potilTima aute rcuocatio eft ad a>r . Pcr hoc aute<j> fub- iungitur prgtcr ilIa,difFert fomnus ab apoplcxia , fynco - .. pi^c.Inquibusaute ualdcimpcditautnotabiliter di- Auice» ujinuitur .Colligit hgc defcriptio prima tert^.cap ,dc fu beth.trac.4 . Cui ctia confonat dcfcriptio coUcAa prio dcfomno.f.fomnus cft conuencus 3C rcciprocatio natu ralis caloris ad interiora.f ad cor cum qua eft uinculu fi iie in potcntiafcnfitiui primi.i.fenfuscois. Ex quo pa- tct<;^ taliter capicndo fomnii iftc tcrminus fomnus fup- ponitpro illofpiritutaliteradinteriora redcuntc,con- notado ctia ad hoc fcqui impcdimcntii fenfus cois in fea ficndojfiFrfenfuum cxceriorum.Ex quo ulterius patct tiulii mcmbro attribuendura ciTe fomnum nifl organo fcnfus cois 3c mcmbris fen fibus extcrioribus fcntirc po tcntibus.Et ifla defcriptio uidctur cuilibct fomno coK. Alitcr defcr ibit fomn us quia cft a<fi:ualts priuatio uigi S *nus ^^ ^"^ opcrationu i am didiarum proptcr rcditum fpiri triolex t"sd<:c.Exquopatctquidfituigilia. Sccundonotafo' "^* ** ninumcffetripIiccm.f.naturale,nonnatur3le,&ptcr natura.Naturalisfbmnuscftillcqui anatura naturalic opcrantc fit principaliter non cfFc<fi:f uc cocurrente cau- fa pter naturam ad ipfum caufandu .Somnus uero pter nacuram eft a ca prgter natura proucnicns.No natura^ ]is ucro eft cutusca cft aliqua resnon naturalis. Excm* plum primijficut fomnus cuenicnsin corporc &hi fano debitcrecto.Exemplufccundi,ficutfomnusfubcticus. Excmplum terti;,ficut fomnus caufatus aladuca uel a SSnina cibohumido uclacrcfrigidocorporiindcbitcoccurrcn- turalis '^» Gasautcmnaturalisfomnicoitcrponuntquatuor, cSqua- materialem.f formaIcm,efFidcntcm,<S:finalcm . Matc dru— ri^is potcft dici membrum cui propric attnbuit in fo^ plex. mnocfTe uigiliapriuatum,uel fpirituscui hic attribuit * motus.FormalcmucrodicuntcfTch^cretracflioncucl moturofpiritus.Effidcntc ucro ^cuat dupliccm.f.me diatam & prindpalcm.f.anima <S£ uirtutem totius r^i tiuam.Immcdiata ucro dicuncefTcnutrimcncicuapora tioncm.adccrcbru cnim uaporibus clcamsdC infcrius f ua frigiditatc rcflcxis fit meatus fpi rituum aliqualis op pilatio,quarc pri uant mcmbra fcnfu 8c motu , Sc rcd- procatur calorintcriusdonechuiufmodius^res dif&l vantur .Mediata ucro Sc prindpalis ca eft uircus uicalis Qu^fpiritu adioccriorarctrahitjUCdusxcfolutioiitoHii prohfb^tur.FiJialf s uero poni c duplez.pr«!ta ^gef^ nis nucriinena pcrfcd:^.fa:uiida ^hibido rcfolutfonis nimi^ ipfiusfpiisqui pcr continuua^fttun uigili^ rcfbl^ uitur.Proptcr quod.4.dcaccidcnti di^ morbio.cap .ulc. dixitGaF.<^fomnuseftquicsaialiumcumintcnftdena Gaf* tur^ium.ViiipfIsfpiritd>usmulcumpaucificatfsne ul tcrius refoIuant,fcd ut rcnoucntur <S^ mulciplia:nt,rc* curruncadcorficucfatcUitcsad capitancu,ut Aucr.2* Aner* colliga.cap.2l*'£xquibuspdtcolligicomplaadcfcri . ptio fomni natur ali s.Sonu8 naturalis cft naturaks rct^ . ^ tusfpiis ab inftri s fenfuum ad prindfMum ^uenicns a uirtutc <Sc nutrimcntf cuaporationc ut fpiis in uigilia re fblutus rcftaurcc Sc n utrimentu digcratur.cxplicantur cnim in hac oes caufae fomni. Ex quo patctquid pcr ui gflia intclligerc debcmus,quia.f.cxpanfione fpirituum aialium ad fcnfum datum ad organa fcnfuum Sc motus qua fiunc potentia ad ad:ualitcr fcntf cndum Sc moucn- dum,fadta ab aia ut animal debitas opcration^ cxcrcc' rcualcat.Exquibuspatetprimointelfsdicii Auice.l . Auicc* caii.fcn.2.doc.3.cap.3.f.dcfigniscdpfonum diccnt^ fomni nccefritatcmnon cfTc abfoluta. Patct fccundo quarcinfrigidatfa<S^humcd:atfafuntmaximc fbmmfe ra,(&;pluraalia. Tertio pmittcndum duplicitcr ali^d poffccffe canocumenti.f,pcrfcd:pcr acddens. Prima coBclufio.Sonus pritcrnatura per fc n<«:crcpot. Patct fatis,quia ois difpofitio prg tcr natura p«fc cft ^pa idix ccrc nocumentum.Icemfomnusnon pter natura per fe impcditopcrationcs fcnfus&motiJB.^icxSiic.patct con fcquentia(S::afTu{opciifiFr. Sarundacondufio.Sonu» nonnaturalisetiapotpcrfe nocerc.Prob^ur.Rcs noa natur^isindelMcc occurrcshumano corpori Sc caufaos fomnumpcricindebitcipcdicopcrat«>ncsfenfus(S^ mo tus.igitur (S::c.c6icquentianota,<S:anscft poflilMlc.^ tar. Sc cofcqucns Scc. Tcrtia conclufio.N unqp fonus naturalis pcrfenocumentuindudc.Pacet,qufa nunq^ cftfomnusnaturalis,nifiqii cft naturalis Sc coucnicM rcditus SCcSed patct illud no pcr fe aliquod induccrc iu> cu mcntum.id^(§E:c. Q_uartaa>ndufio.LfCct itafie» pofiibile tn eft fomnum naturaie ciTc pcr acadens cam nocumcnti.Patetponcndo fbrte ciTcquartanariu<S^q^ hora notfce prima dormiat fbmno naturaii Sc an«a|^c paroxifm us ita uc i*uper uaiiac ipfi dormie ti .Sc patet co ^ dufio. Exifiofequircorrolaric,q^nonomnKCa mor-* fai cftrcsprgtcrnaturalicccoiscaufa pcrfc morbipro»- ducftiua fit rcs praecer naturam morlM,inquam uel cau- fadifponispccrnacuramadnaturale finou non natu^ ralitcr ordinati.Q^uodnotantcr additur proptcr apcr- tioncm ofTis facri inpartu,&fra<fcura umbilicahs ucng infantisjin quibus rcpcrit folutiocodnuicat^ Sc dolor. quorum tn caufanoncftnifi uirtus,quf non cftprgtcr saturam,licct ip^tfolutiocotinuitatisfitrcspr^ter na turam huicmcmbro ucl coiporironcqua hocmcmbrii uelcorpus cft,non tamcn ronequafpcddeft confcrua tiuum pcr hanc aper done . Ethoc cftquod comunitcr did confueuit.f.q>natura naturaFr opcras.f.pro folius iodiuiduic6feruaaonc,no pcr fc^dudtnecexnatur»- li itcntionc diipone ptcr natura.Cum quo tn ftat^ ip- fa naturalitcr opcrans pr^ fpcdd conferuaaonc pot fk- fpofitione in indiuiduumproducerc,ut tale mdiuidaM cftprxter naturalcm.Simfliter did potcftdc apcrttionc uciuirummatrids in purgationc moiftruorum. Q^uantii ad fecundu arttculii pmi tta primo aliquas diftones. Sccundojxjna concFonc&dc qugfiK». Prwoa diftd .Tcmporummorbi quoddaeftuFc,ctquoddap» Motbi ticularc.quidfituniiquodq^pata.ExquopacetdecUna (gs ^^^ rionemquandacfTc uniucrfakm <S£quanda particula' jjex. rcm. Secundadiftin^io.Dedinaaouniucrfaliscftdu 0cck'- plcxucra,fdlicct<SCiK>nueia.Vcraeftmanifcftatnor- iia»> hi rcmiilf o cum dommio ui rtuiis fupra morbu Sc cam dupJcau morlH,fi a ca dcpendcmlucric.Non ucra auc <Sc a<ftua ItsinorlMreaiif&o finea<ftuali maoi^od^aaoiio mBm laco^apho* S 4 Digitized by Google tpspti culare dupfr. JEgri^ cudodu Q_ViESTIONES tis fupra morLujfcd cum apcrcud/ne morBfredciifid/ a4 eandcoj uel majorcm inccniione^ prius. Terciadiftin (ftio.TemporG parcicuIariummorlM,quoddam eftme- ricocuiusd;rp6n/isromnusfupcrueniensaptus cft fem- pernocere,quoddaprodeire,quoddamediomodo.Exe plum primijutprincipmm. Exemplum fecundi^uc^de^ clinacio maxime quo ad ulcima parcem eius. Exemplu terci^jUtftacuSiS:: augmecu. Q^uarcadiftinAio. &gti irudinumqufda funtinquibusfcmperpernaturam ca- rum «elfuarum carum fomnus aptus eft obciTc.Q^us- da uero non ,fcd indifFerenter fe habent ad obeiTe SC ^ deiTe. Excmplu primi , ut fubcth ct apoplexia et fimilia» Excmplu fecundijUt tertiana «S^cgterac aliae febrcs in- terpolacs falubres, Q_uintadiftind:io. Nocumemu fc qucns<&:c.qn<3^ eft magnum 8C pcrfeueras. quadoc^ uc ro par uu uel non pcrfcuerans. Sexta difto .Huiufmodf cocumcntu quado^ proucnit aca primitiua ud extriu feca.quando(^ucro acacorporaii uel intrinfeca. Exem plum pnmi>ficut inordmatio rcgiminis.Excmpliifecii dipacet. Prima conclufio.Nocumentii ex fomno con* ttngcnsparuu ucinonpcrfeueras>aut a primitiua fiu€ cxtrinfccaca prouenicnSjnon neceflario cftmortaleft-? gnum.PatcCjquiafiparuii eft uel non pcrfcueransnon fuccumbic uirtus.Si ucro a caprimitiua proucniatj ip- fafubtracfta remouebit nocumcntu,ut fi forti dares ui^ num Sc ipfe ftupeficrcCiifte camcn fomnus no eft lignii mortale.igitur <5<:c.patet confcquentiacu antccedcnte. Secundaconclufio.Nocumentiicxfomno in dedinaT tione concingcnsadhuc magnum 6c perfeuerans in f gri tudine,inqua apcuseftfomnuspcr fuam maccria, CctU" eetiftaruaegricudiniinocercnoneft fignum morcalc, Pacct,quia ex quo aptus eft fempcr noccrc in illaquan^ tumcuncjt eifec illa xgritudo falubris noccret.idco 6Cc» Tertia conclufio.Nonomnenocumentu magnum <SC perfcuerans concingensindeclinatione uniueriyifebrig cft morcalc figou .Paccc,quia in principio augmento et ftatu paroxjfmi declinacionis ex fomno pot nocumen- tum magnii «S^perfeuerans contingerc,sSi tamcnillu4 uon effet fignii mortale.igitur 8Cc, Q_uarta conclufiQ rrifiua.Nocumcntu magnum 8C perfeucrans ex fomno in particulari declinatione contingcns,ueI in particulari 6C unmerfaiifimuI,non acaprimitiua^uenies in ggr< tudinc in qua no ex natura iilius cft fomnus nociuus cft ]fignummortaie.Dico aute notantcr.Nonpcndens aca primiciua propter prima conclufione .Ec in ^gritudini- businquibuspernatura illarum ggritudinu fonuseft aptusnoccrc,utinfubeth<S!:c.propter fecunda conclu- iione.HancconcIufione uoiuitHip in apho.I .Ssi.GaF. in comcn.l .Etprobatficutipfe fi folcntia iuuarc Scc^ Et de hoc pone exemplii Conciliatoris dria. 1 08 . Etcft uerifimiiitudo in hoc,quiaexquo in dcclinationc tnfiert fomnusnotabilc Sc pcrfcucras. nocumcntii cum fortius debcat omni alio temporc nocere,uidctur q^ tande indu cat nocumentii mortalcSecunda caufa C6mcntatoris> vquia uel uirtusuincit matcria,<^ tunc nocumcntiinon critpcrfeueras.ucl uincitur a matcria «S^ nocumentum cft magnii,eft fignum mortale^cut in c6mcnto*Tcr tiacaquia teporc quo calornaturali&cft fortifTimus Sc 4icgrauatusamateria(^c.nonp6tuinccre matcria igii cccaiiasuincetj&pcr confcqucns <S(:c. RatioThomg, quraexquo matcria ficdimiuuta fi uirtus talepatit no- cumcntQjfigniicft ipfam ciTe ualde dcfc<ftS,quarc <S^c. Q^uintaconclufio.Licctita fit,fempcr tamen caeteris panbustnal^sadfuncmultoplurcscauffnocumeti.uer l>f .g.ficut fi prauan^erialaatarccin principio ficuc iii dcdinatf one nuHi duiwu cft q^ dctcriusinduccrct nocu- .fncntii. Corrolarium. ifCct dcccrior ca fit nocumcncii prindp:^ qp dedinatiois cx fomnoalijs partbus^deterf us t^cn fignum eft nocumaitii<ieclinationis.patet fatis. Secundii corrolari um.Stat aliquod fignu non morta- ifealt^o^Qosnorcaii eflcdeteriustiocumentu^ To^ P A R T I. IX. 'ttum corrolarf u.Probabilitcr did pot tam m dcchnatto ce uera ^ tn non uera ucram circ osndufione rcfponfi?- uam.Patct conciufio in non ucra. Patetctiatn ucra. li«r cct cnim fit morbi alicuius ucra dcdinatio , ftattameu tntcriusprauammatcrialatitafrequaecx fbmno agitac caufanspcrfeucrans<S!:: notabdc nocumcntii inducens. «SiJ hoctta uidctur fignum mortaic ficutaiia. Adargumcntaprincipaliarcfpondetur. Adprimum negatur haecpropoficio. Ad probacionem dr <^ aiiqua res nacuraiis cftde pcr accidcnscanocumenct,ficuc ca-r lortuuseftcaextincflionis. Adconfirmatione liccc cS £erat,non t£i fcquitur q^ non noccat. Stat cnim q> in uno iuuet <S!; c^ ia alio noceat. Ad fecunda principaic di<x turq>licetcaetcrisparibusmaiusnocumctttu poiTitfi'e- : : *' xi a fomno in principio,peius tame fignificare debemu§ - ;. cx nocumento declinatioxiis ^ prtncipg , , Ad alia patec folutiocxdiAisexquaeftionc. ? Q^ugfto. i). Aphor. :9. : VT R V M ucrusfomnuspofTitrcmouercdefipicn. ttam. Arguicurmuiciprrq>non.Primo.quia fomnu5 eftcadefipiencig.igicurnonpotipfamremQuere.c6fe qucntia nota.quiaidem non eft produ<fif uii <S: remoti- • -^ uum ciufdcm. Secundo fomnus debilitatcalorem na-- turaIcm.igitur<S:c.confequentia manifefta,<S!: affum* ptumpatet,quiatnfrigidat. . ^ OppofitumarguitComcntator. Primo nota q»idc potcft pcr accidcns eifeoppofitorficaufa. Secundo no^ tac^q|utsfbmnusinprincipioinfrigidet,<S>: hocquan^ tii ad mcmbra exteriorajin proceffu tri caiefacic. GoJ^; tra,qui*fimilatquieti. Vcnieftiuxtaprincipm infri gidandOiEtin aiio,quia ficutper quiece prohibetur fpt rituum d^calorisnaturalisrefolutio^itapcr fomnum. . ^^ Adargumentapatetfolutiointeiiigenti. "^' Q^uffho, fij. Aphor. ii. V T K V M defipientiafit pcriculofiorfebrcuel apoftematc Solutio.Rationc dignitatis ac^ionis laefae. ^periculofiorcf tensparibusin gradu.d: hocioquen-? dode confirmata. Pot enim ,ph<berein totomotum uo-? 1 untariii,(S: fubita mors p6 1 fequi . fifr quia cerebrii eft mcmbrum <3el3ile refpectu cordis.ideo nocumcntum in Ipfoconflrmatum difficultcrpotcft remoueri. Q^ugftio. iii^. Aphor. iij* ' V T R V M aliquisibmnusexcedens qptitate dcbi-s lam iit bonus.<S: fifrde uigilia. Arguitur multipFrq^ fic. Primo.quiafomnuscriticusautfoJiusfequescua- 4:uationem nimiapoteftcffe bonus.^ tamen cft excC'^ ,, .. ^^ densquantitate debitam.igitur Si^c.confcqucntia mani _ ' "^ ifefta<S::aiispatct,quiainta|icafuconccdit{bmnus ul- '""' tramenfura fomni nacuralis. Sccundo.in forti dolorc approximam us frigida ft upefacicntia ibmnii prouocaa tia,adhuc ultra mcnfuram naturalis ibm ni . igi t confcir ijucntia nota 8c afTumptii patct in c5muni operatione. Tertioarguii;urdeuigiiia.nam in apopleticis concedi mus uigiliam ultranaturale uigiliam,igitur &:c, conf^ qucntianota<Si:affumptumpatctfimilitcr. Sonua Ad oppofitum cft aphorifmus tcrtius. Nota quod fo fecudii mnusp6t did ficrifccundiiquancitatcm debitadupiid debi|-av ter , Prtmo quia fit ficut tempor e fanitatts . Secundo mo ^" tat^ do>quia Ht fccundum cp r cquiritur in talt difpofitioc tn dupftr .quaiiprotuncrq>crfturcorpus. Primaconciufio.So^ " , mnusexcedcns quantitatem debita prfmo modo jK)teft ^ , efrelaudabiits. Sccundax:onclufio.Somnuscxcedens ' ' '* quantitatem dcbitam fccundomodo,no poteft efTc lau 'dabilis. Patct,ga fonmustalis non cft a>n ucnicns i n for •ti cuacuationc «S;: pofllongam uigiliam. Q^ugftio. V. Aphor. i^i : VTRVM fomnusfitrcsnaturalis. Etuidctmul tipFr <^ non . Primojqufacft rcs no naturali&igf t &c. Sccudouigiltacftresnaturalis.fgitiio fomnus. .Tc|* tio. fomnusciipriuaaooperaaonum lcnfitiuarum. fcd •suUa tal^pi^ua^ocftiiaturals.fgicurS^c» . . . j Ad Digitized by Google A P H O. I^csno Adoppontumarguiturq^fomnugcftknaturafinall nacara certncentus. Nocac^dupi^cicerdraliquar^nonnatu lisdapli ralis.FMmoqufa anacura finaiicer nontncenca.Secudo Ctfer » quf a occurrens corpori noftro dehite fanitatem confer- uac.indebite uero fanitatem temouet. Ad argumenta patet fol ucio . Gaf. Q_uaeftio. vi. Aphor. fg. uelcometf.fij. Stupor VTK.VM ftuporfitfemperfomnuslongus. Ar^ gd. guiturmultiplicicer^fic. PrimoauifloricatcGaf.4» dc accidenti .ultimo cap . Secundo . quia ft upor non eft niii difpofit/Ojper qua iiunt mcmbra impotentiaadde- bite fentiendum &mouendu.fcd ill ud idem eft fomnus tam longus quam ecia profundus. igftur 6cc. Tcrtio. cadem eft aAio qug leditur per fomnum tam longum cp . profundum,S;:qu5perftuporemlgditur.fgitur &c.pa $<^^^ tetconfequentia<5^afrumptu,quia f.fenfatio. ^^*^ AdoppofitumeftGaf.incomen.j. Primonota.cj quadru fonini quatuor funt drig eiTentiales maxime.f.Iongitu-^ piex, do,breuitas,^f unditasjfi ue grauitasj6ii leuitas fibi op pofiia.Df logusquia longo tempore durat.Bxeuis eco tra. Dicitur profundus a quo difftdiis fit exatatio.Lc' uis uero econtra a quo facilitcr fit excitatio. DifFcrunt auterationccaufaru.utfatis patcc intcliigenti. Sccun do nota q^ ftupor fumi t m ultipliciter. Primo pro difpo-^ fitioncpcrfe&imediatc fenfationem ta6:iua membri auferente ucldiminuente.<S^ ficdicemusfrigiditate in- tenfam mcmbrieffe ftupore auc oppilacionem aut ali- quodIiuiufmodi.& ficftupor cft ggritudo.Secundofu- mic pro ipfa fcnfibilitatc cavftiua ablata uel diminuta,c5^ iic ftupor eft accidens 3C no ggritudo proprie di<fta,nifi « cxccnfe fumcndo ggricudmc pro omni iilo quod uertic 51"^° . ad fecura . Tertio nota.<^ ftupor primo modo df v-^lus fu °^"^^ mitur dupFr.Primo coiterproqualibet difponequa Ig- ^P f *-. duntur ipfa membra a Jr ualiter ad dcbice fentire 5^ mo- Aufcc» ijcri^dCpnmo hocmodo. Secundo modo proprie , Sc fic dfffinitur fccundatertrj.q> ftupor cft f gritudo ofFicialis facienseuenirenocumemu deftru(H:ione.f.aut diminu tione in fenfu acfluali.qug fi debilis eft,eft cum tremo- xc.fi fortis 8c cofirmata cum paralyfi 3c moliificatioc«- &iftofecundomodofumifin propofito. Prima con- dufio. Scup^r acceptus primo modo 8Cc. poteft dici fo- mnuslongus 3c adhuc profundus. Probatur,quta per quodlibet iflor um redditur membr um impotens ad fen ticndum dcc Secunda concIufio.Stupor fecundo modo acceptus non eft fomnus longus. Patet>quia fomnus eft aegrftudo 3C ftupor accidens.fimilicer pcr diffiniuonem ciustaAiuam,utpatet. Btnota^jindifiBinitiocdicicur offfciaIis,qufa ficutorganum dicitur fentirc ita ei attri' buitur ftupefaAum cire.Ec hoc de dubio. Q_ueftio. vi). Aphor. iri. V 1 R V M fomnusf n aliquomorbo poteft cfTe ca nocumenti. Arguiturmultipliterq^non. Primo fic. quta fomnuseft operacionaturalis . fed talis non eft nec poteft elTc ca nifi iuuamenti.igitur etc.cofequentia ma iiifefta.6^ afTumptii fatis de fe patcc. Secundo quia hoc maxime foret i nmaterialibusfcbribus.fed arguic q» no, quiafomnus ifrigidat 8c humedac cii fic fiFisquieci.fed infrigidatio<Si:humcAatio competit tnfebribusoibus materialibus iuxta illud dicflu prim? ^ticulg apho. 1 5. Iriumid^ dietf oibus fcbridtatibus dcc, Tertio quia in fomno fortificat uircuscc reftauret calor naturalis et fpi ritus,fed ad hocnon uidecfeqnifi iuuamentu,igic etc. Adoppofitfi ufdecurcfrefnraapho.cercq,<S2 racio ip KocU' fum ucrt ficas. Pnmo noca.DupFr dr aliqui d effc cau- me ti ca fa nocumentf . uno modo per fe.alf o modo per acddens,- duplcx IUud entm dr ca nocumentt per fe,quod ex fua natura ucl naturalif ndfnationenatueftfaccrc nocumentii uc uenenu 8c hmof .IUudautem dr per acddensquod noa cx fua natura,fedpropter aliud fecum concurrcns, auc proptcr pafTf difp6nem,aut aliquod calc. Stc cntm dbus i^ctqn<^ propter ^Tpdneai ftomadu* Secuado no»» HIPPO* ij^ ^rfplex eft fbmaus.f.aacurate,iidii mtttralis , 8C pcer natura dcquibus did:u cft» Priaia condufio. Somnus nacuralisnunq^ perfc &^prfcno<:xc.Paccccxqufd so miais nacuralis fomni * Sccu&da condufto. Somnus na turalfs pcr accidcnspoc obcfirc.Patcc.qufa pr<^ter par-* ttcularcmdiipdnem>uc fi paroxifmus dormicnte mua- derec ftacim poft princij^u fomni . In ^rfcudinibus ca« tarrhaIfbuseaanoccc,uc paccc. Tcrciacondufio . So-^ mnusnon nacuralisper acddens 8C nonper fc poccftno ccre, Q^uartacondufio.Somnuspraccernaturamfcm'* perobeft perfe.ideo&c, Ad argumcncapnndpa!^ rcfpondcc. Ad primu pa^ tec fc^ucio,quf a £>mnus non cft pcr fe caufa nocumcncf , fed per accidens. Nonrepugnac auce aliquam q>eracio- tiGoa nacurale fore per acddensc^nocumcnd. Ec fi ar gufcur incidencer(^alfqua o{^racfo nacural^ fic cauCi tiocumentf,quiadolons<S^£>iucfon^condnuicac^.Dt- citur <J> hoc non rq>ugnac dciftajqux cft iblum ordina- taadfinemconfcruatfonisfpcdd.dcnaturali came ope racionc qux eft ad finen confcr uadonts indiui duf ordi- tiata ill ud forec impofTiMc. Ad aiia argumenta fimilf ccr rcQ>ondecur. Q^ufftio. vig. Aphor. iiq: VTRVM femperi^cnfcndo&indigentiam^lf aaturafincmala. Arguiturmultipfrq^ non. Primo. nam cum plenitudinemagKnacuraft^ uirtutis fortitu do.igftur pacecconfequencfa,quia fortitudo uircutis ar gutt bonam corporis dtfponcm . 8C antcccdcns cft GaF. in libellodebonaliabitudfne.fecundoqufainfequtt cenx pcracum .<&: aiTumpcum paccc f n corport bus athlctaru» Secund.> prindpaliter ultima inanitio 8c euo quan- do.-^ cft laudalMliSjigicur &:c.afrumpcum patet dc cua- cuatfone uf^ad fyncopim 8cc, AdoppofitumeftHip. Primonota^uirciKm cor porc non ex hocdebetforcK^>|^Iarf >quia nondum cor puslapfum ficin nocumencii,fcdqufanon fadliccrpara tum cftf n nocumenta fiue in Igfioncscaderc. Sccund» nocaq>nuIiaeft unamenfurarq>Ietfonisud cuacuatfo lus i^acurg femper conucnicns.&i ta fimilf tcr de algs rc- busno naturalibuseftdiccndu.fecundum em'm aliascc alias corporis circunftantias necefrariii cft aHas <5^ aliaa cireeuacuadom'srepIetionif.]^menfuras. £x quibus^ qutc primo<^ corpus athl«g nc» debct did utrtutisfor- te,quia 3C R per difponcm in co accualitcr extftenccm. non csidit uircusad hocinfenfiMc nocumentii , paratii camen eft illud fadliter caderc. Scquitur feciido q^ cua. cuatio ufq^ ad fyncoiMm fa<fca non debct did magis m%y* doudnaturafad:a,quta<^ fiad huiufmodi cuacuatio- cem fequatur aliqufs uf rtutfs cafus,hoc tamen cii iftis circanftantijs corpuscxigcbac. Ex quo ulterius poceft inferrfcondufio refponfiua,fdlicctc^ fempec plcnitu- do cum ali)sdrcunfianc^cftmala &c. Adargumenca prindpaiiarefpondet. Ad prtmii dr q^ uf rcus non ideo uocacurfortis,quianonl^'tur a for ticaufa feddrfortisqutaafordcaufanon labicurf^'- liccr . Ad fecundii dr q^ hal^cudo achlecar ii eft boua ap parecer,fedapcicudinalfccr no eftbona.Achlecacnim li cec a^u non cadac t n nocumcn cii,h^>ec camen apcicudi nem per qua cft cafurusin l^um,uc habicu eft in pri- ma parcicula. Ad fecundum prtnapale patet inqu|f^a tie,quiafUa cuacuadou%ad fyncopim in cafu ia quo coacedicur ucfynocha non cft magisnacura. Q_u§flfo. ix. Apho, iiq, V T R V M plenicudo Sc ind^aida ulcra quani ojK>r tcc fi nc caufx morborum. Argui cur m ultiplid^ cer quod non . Primo quia funt morbi. igicur . pacct confequcntia . «S^aiTumpcum probacur , quia plen(tu« do noniudecur aliudcfTcquam uixnimtai^lacadouk tra modom , Sc inanido uiae nimia conftrivfUo ulcr^i inodum.fedhufufmo<& <i'{pofidones func a^ricudines inmsk ucliecq^ubyuc fat^ pacec*igt€9r^c«pat^ Iac o « 8 .a pho » S i^ Digitized by Google Q;ViESTIONfES CS)afequ«fitia.<tairuajpt5 fifr. SecundopcfiflawVolsc Sciepfonc per fc 6c imedtatc a]<cuius mcmbri fenfibili- tcr ladunt opcrattoncs. igiiScc.patet confequcntia per quiduois segritudinfs.afTumptu patet.Nimia cnim rc- pledo uclicg pcr fc Sc imcdiatc ipcdit tranfitu uring ctc» Confirmat.inanitJo nimia <Sf replctio fifr funt diffxjfi cionespter naturamjaquibusimmcdiatc pcndetaligd acadensjputa actio laefa.igitur <S:c.affumptum patct, quiafuntimmediatacaufafpafmi. Terrio. tam plcni- tudo q^ indigentia funt res non naturales .igitur <S::c, pa tet confequens Sc confcquentia. CLuarto. ga funt nacu rales cii fint operaciones a natura ;p ucnientes. igit 8cc* Ad oppofitu eft Hipp.in apho, Et Gar.in c6men.4. Primo nota c^ licet res p tcr naturam diuidat in fgritu dtnem cam ctaccidens,ifta tamen diuifio non cft ncccf- fario abinuice elTcatialitcr diftinctorUifcd folum fecun dum ronem .Contingit cnim ide elfc cam 3c aegritudi- Ecm. SiFr etiam accidens,ut fi ponat <j adiilcus pulmo- ixis fequatur heticafeb,d«:adhettca fcquatur magna dc- bilicasdigeftiugftoiaegritudinalis.Nocu cnim cftq>in cafuiampofitoheticaiadcctaeftsegritudojCQ fit difpp fitio pcr quaimmediatcfenfibiliter operati ocs I|dunt» Ipfacft ctia ca aqua ggritudo alia dcpcndct, quia.f. dc- bilitas digcftiug ftoi.Et ctia ipfa hetica eft accidens,ga dcpendet ab ggritudifeeXab ulccrepulmonis. Agritu- do igitur ca Sc accidens non nccio rcalitcr abinuice di- ftinguunc,Iicet fu£ formalcs roncs fint necio diftmCtga qPuisctiaimpofribde ficcande difponem fimulciiccau fam,ggritudine,& accidens rcfpcAu eiufde, quia tunc i4cm cilec ca dc caufatuprius 6C poftcrius refpeftu «uf Inani' ^^^^ Sccundonota^ioanitiofirrrepletioftimiturdu tiodcte plidter.Primoprore rcplcntcaucinanietc.ficemmhu pFo du- moresreplcncesuocamusrcpletionem.illos autquibus olidc cuacuant <5^inaniunt uafa uocamusinamtione . Sccua *^ ' do inodo famii rcplctio ^ ipfadifpdne mcmbrircpletf coiifequente.f.materia rcplcnce .f pro mo fe hndi huius inebri,ec ficinanitio etrepfo non eftnifi gda modusfc habedi ipfius membri inaniti uelrcpkti. Pria condu iio.Capiendo inanitione 5i:xcplecione pro modo fc ha- bcndi ipfius membri ca inanicib q^ rcpletio notabilitcr cxcedensmodu. ucl nacura mcmbri cft f gritudo . Prp- bacur,quia quodlibcc iftoru eft difpo pr fter natura im nicdiatcfcnfibilitcr Ifdens utfatis patct.igit.patct con- fcquentia 8c alTumptufifr. Secunda conclufio. Capie do inanitione Sc repletione primo modo,ta inanitio qg s-cpletio pot cffe acgritudo. Probat pr io,ga q ronc lap(s in collo ucficf exiftens cft egritudo,cade rone matcria flimiaqui libct quodlibct membrii fuperfiue rcplcns 8C eiusopcratides imcdiatefenfibiliter Igdens.fed ut patec lapis in uefica eft ? gritudo.igitur 5^c.patec confequen- tia.<5^afrumpcufi|r.ldem maccriareplensimcdiaccim ' peditacftione aut paf&one mebri.in caf u igit.patet con quencia.<S:aIfumptu fifrin cafu,inquo incoUo ucficae forctmuita matcria^hibcnstranfitumsurinCjaut in fo raminc auris Scc. Tcrtiaconcfo.Ta rcpletio ^ inani- tio fumpta primo modo ut didu cft in concf oneimedia tc pot clfc ca.immo dc f ado cft ca. Probat,quiaut fic €ft difpo aquaimmediatcdcpcndctdtfpo qug cft aegri- tudb5quia.f.difp6membriinanitiuclrcpletiiamdtd:a. fgitur&c. Exhtsinfcroprimoq^ noquflibct ggritu- «foicftdifpofubicdriuccxiftcnsinuiucntc. Sccijdo.^ non qu§libct ^gritudo cft difpo fupcraddita uiuenti,ut modu^fehabcndimembricftggritudo in fitu. Tcrtio infero ggritudincm non cfic paifioncm uiuentis nifi ad iftum intcllcdii <^ folu uiucns ^pric dcnominat ggru » Sequf tur cda non quodlibet in qud fubiectiue eft ggri- tudo cffc f grum,ut fi amala qualitatc materig immcdia tcpcnderctopcrationufcnfibdislaefio. Ex quo fequic aliquod mcmbr um aegrotarc poffc 8c non pcr coitacem alf cuius mcmbri in quo tamcn non cft aegricudoj^SC ad- hucargricudfiicin coplezioncs^Srotare.Sequic quarco P A R T I. Ili 'idem fimulcffeaegritudme (S;;rem naturaIaa,iiJ: mcm br um indebice ficuatu eft f gricudo,&^ tamen eft rcs na turalis,quia.f.cft membru,a^ fequir q>hsc confequen- tiano ualct.haec eftresnaturalts.igitno cftres ptcr na tura.Ec plura fimilia cx his poffucc inferrt 5CC. Q.ugfto. X. Aphor. ii^, V,T R V M hecica febr is ccnfequeris ulcus pulmo- nisfitaegritudouelaccxdens. Q^. fic3:gricudopatet,ga per ca immediate fenilbiliter laedunt operaciones uiue cis. Qt fi c accidens proba t ,qiiia pendcc ab ulceratione quac cftsegritudo.igicur eft accidens. Sed probat 9. no fit accidens,quia cu fcbris hctica fit facta no eft apca rc moueriadremotionem ulceris,fedcum acddens alicu- ius ajgritudinis fit iliud quod ad rcmotionem fug caufa? fitaptumremoueri,apparecq>ipfan6 eftacddens eo<^ cftmorbusfa(fcusindependens<S:affixus. Pro iftodi- citixr q^ duplex eft dependentia.Q^uaeda effe effentialiSj eteftillaquaepcrrcmotione fugcaufaeeftapta remoue ri,ficutdoIor capitis ^ucniens exlgiioneftomachi.qua Igfionc reraota remouet fod3,ct a tali dependcntia efien tiali nodependcthetica cofequens ulcuspulmonis. Alia cftdq>cndentiaaccidentalis>quado una diipo dependct cxaIia,adc'uiusremotioneipfanon remouetur, fcd bc- nc fouetur,quia ulcus confef uat heticam , &■ illa htticai non rcmouctur adrcmotfone uIceris,<S; ifta dr acciden talisdependentia.Et dum dr <5>accidensremouetad re- motione fug caufg,intelligitur de accidente dcpendentc dependentia cffentiali. Dynus dixit <;^hctica talis in ficri eftaccidens,fcd infactoeffe no,fed eft ggritudo^- pric fumpta, Similiterdixic Chriftophorusde hoii.ia tcrcio techni. uideibi &c, Q^uf ftio. ixi. Aphor. Oxi. V T R V M omnecxiens fanitatcm cadatin aegritu. di aem . Arguicur multipliciter c^ non . Primo.quia ia neutralitateprimocaderepoteft. Sccundo.qua cade- rc poteft in difpofi tione qug non eft (anitas nec ggritu- do nec neutrahtas,ut qualitas a primitiua depcndes ca* Tertio.tale poteft immediatead mortem perduci.igi- tur &:c.patccconfequentia (S^affumptu arguitur dc cor pore te perato pcr oes fuas § tates naturafr dccurrentc. Ad oppofitum eft Gaf .in comento 4 . Primo nbca.- i&gricudofumiturdupIiciter,ut prmjotcchni.tnjqug-. ftionibus nouiscft plcne decIaratum.Primo mEodo coi- tcr,<Si: fic §gricudo eft difpo praecer naturam Igdens hu- mani corporis operationcs,&: fic extenditur ad ncutra- litatemiSecundo modo capitur pr o difpoilcionc pter na turam fenfibiliter l^enteoperatiocs humani corporis, Secundo nota.t^ nulladifpofitio taliter a caufa primiti ua dependensdenominandacft fanitas ucl aegritudo uel neutralitas. Sicnimfor.nunc fanusligarcturtalicer <j» fe mouerc non poffec non dcbet dici 5ger,quia remota li gationenon impcditurin opcxationibus.Item fi for.ha bet malam digeftiua ftomachi etper appofitioncm em- plaftri donec durac ihi uirtus emplaftri digcrit , illa ta- lisdifpofitio non eft fanitasquia pendeca caufe primi- tiua , (Sc: non a caufa intrinfcca cxjrpor». Primacon- clufio.Nonquilibct exicns fanitatcm uel tcmpcramen- tum ingrcditur morbum uel drfpofitionem neutram* Patetper ulcimum argumcntum,utfi for.fanus nunc decapitetur,uel fi for.moriatur morte naturali. Secun da cocIufio.Non bmne exiens temperamen tu uel gqua litate adhucdcbensaliam difponem acquirere cadit in aegritudincm uelneutralttatcm.Probatur fic.poffibilc cftcaleingred/drfpofitione acaufaprimitiua continuc totalicer pcndente-igit conclufio uera,cx>nfcquentta pa tet,quia taltsno debet appdlari aegritudo necncutrali- tas.<S!: affumptum fatispatetde caliditate fenfibiliterlg dentcab ira uelab ignecontinuedependcnce.ideo (S^c* Ex ifta condufione probabiliter fequitur primo c^ tion omnisdifpofitioin uiuemefubied:iuecxift:cnseft: fgritudo fsDicas uel ceutralitas, ud ca uel aasdensalf' cuius Dcpca dentia duplexi Hctica duples Bgri- tudo du pfr» Digitized by Google A P H O/ cuius iftarum patec de calidicace manus ab ignc uel ra< d(o dependeQce. Sequtcur fecundo hanc coiequenciam jnoualerc.perhancdifponemfenfibihcer Ifduncur opc rationcs.igichaeccftaegricudojquia oporcecaddcre .d: cum hocnoncftdcpendens acaprimici ua ad hoc uccon" fcqucncia ualcat. JBx quo fequitur cercio q> poiTibilc efc altqucm ficriaegrum poilqp fuic fanusper pauIacina<S^ fuccciliuam alccracionem >qui tame nunqp cric ncuter» 3Patetpoocndo q^illadifpofiitio doucc ifcnfibilitcr laedcc «rit aca primiciua concinue totaliccr dcpcndcns.d: cut fcnfibilicer laedec fiec dcpcndcns a ca corporali cm,<Si fc- quitur conclufio. TerciacocIufioeft.Omnccxicnste pcramentu per acquificioncm difponis non depcndcn- tis aca primitiua cadit in aegricudincm primo modo ucl lccundo modofumpta.Eciftam concFoncm uoluic GaF. fncomenco- 4. Pacccquiaois difpo quam acquiric no depcndcns a caprimiciua cft fanicas ggricucb ucl neucra litas. Nota th hanc ncutralicacem frcquenter non gcf pi^pcer uclociter acqiiiri difpon em fcnlibifr laedente . Adargumcntapacccfolucio. Adprimum dicicur c^ licucralicas cft f gricudo primo modo fumpca. f.Iargc, Ad fccundii dictiur q> illa difpoficio non dr penderc aca primiriua. Ad cercium dr q^ GaF.inccilexic de co corpo rCjCuius uica ulterius debeat pcrmancrc Sc non dc illo, qui moric morte naturali , fed uultq^ acquirat aliquam aliam difponcm cum qua iiat in uita.d; non mori ar pro t unc fcd deperdat difpofitione quam habet.<S^ cii hoc fta te uicaacquirat aliam difpofitione . Et tunc uerificatur di <ft um Gaf.exccilcntiirimi medici. Q_uaeftio. xij. Aphor. v. V 1' R V M laborcs fiuclaficcudines fpontancf fint Ugna pronoftica 5;^c. Arguitmulciplicicert^no. Pri mo.huiufmodilaboresfuncfignadcmonftraciua.igicur »ion pronofl:icaciua dTc.pacec cofequencia cum fignum pronofticum 8c demonftraciuG ex oppofico diftinguan- t\it,8C alTumpcii probacur , Primo quia huiufmodi laiTi «udines demonftranc pfentem neucralicatcm . idco 8Cc» Item.taIesfign!ficancpiicemmalacompIexionem,auc prgfence folucam concinuicacem fenfibiliccr Isdence opc araciones.igicur pacct confcquenc{a.<&: aiTumpcu proba tur,quiacalcs lalTicudincs pcenduntprgfente dolorcm, fgicurfoIucacontinuicaccm<^c.qufadoIorcsfecundum qucm incumbunclocu.z .tcchnitSi^c.EtcjiIIafoIutaco tmuitas Scc. fit fenfibihter If dens,arguitur,quia caufac^ dolore .fed omnis dolor ciladio fcnfibiliter IffajUt fatis patet.idco. Tcrtio.ftantcaliquaiftarumlaifitudinum «ir tus motiua cft fcnfibilicer Igfa in fua opcracione.igi' tur ftante ahqua tali neceiTario ftac egritudo,d: per co fcqucns non eft fign um pronofticii fcd dcmonftratiuu . Q^uar to h ui ufmodi laititudo non cft figuu . igti Scc» aiTumptum arguicur.quianon cftaAio lgfa,nec quali- tas mucaca,nec exicnsmutacum,ideo non cft accidcns, 6c per confcqucns 8cc, Adoppoficueorum,qu§arguca funtcft fnlaaphor, Si»num ^'^^"^^^"^Clomentatorisincomcn.^. Primointcl- dwiSi* l*gendumq»fignorumqugdam dicunt dcmonfi:raciua, ^ * qugda pronoftica,&: qugdam rcmemoratiua,de quibus f ufFiacntcr di<ftu cft fccundo tcchni . Sccundo pmittcn dum q^ licct figna huiufmodi i am di<ftancccflario fccun dumfuasronesformalesabinuice A'ftinguant,non ta incn funtncceiTarioabinuice fempcr ciTentialiterdifi:in ifta.Contingitcnimidcmfignu clTc dcmonftratiuii Sc pronofticii ctctiam remcmorati uii,utperfedadigcfiao apparcns in urina in fdarc putrida dcmonftrat flatu prg fcncem,augmencu<S^prinapiii,prgtcritum <5<:futura falute . fiitis patct . ucr untii imporc cft ide refpcAu ciuf dem dici fignii pronoflacii dcmonftratiuu&rcmemo- t/affitu ^3"""">>"tfatispatet. Tcrcio pmitto prindpaliterc]^ 4o gd, l^fi^cudo ut ^pofito fpc<ftat non eft aliud q^ t mpotentta * * uirtutis mociug ad ddbice moucndii membra,cui alTo^ . ciatlgfiofeiLfacioois,quia.Cdoloro& ud ^uafidoiorora Hip p a 140 feniatf o.' Ex quo (^ui c primo^ noa quoi^becacades morlHcft exiensmuc2ti2,autqualicas mu»ta,auc acflio lgfa.Patet,quia pdKftaipoteuciauirtucismociuf t^ ac ddens morbi dc th non eft cxiens m utatil ,nec ac^ojg' fa,quia non eft aclio nec qualf tas mutata 8Cc, uc fac^pa tcc . Cii igicur GaF.& aucl^rcs diuidant accidcns in pdt <fta,per a<ftione Jgfam intellexit ccia actiuitate Igfam q. cft idcm <$ uirtutisforticudo Iffa fiuc debilicas. Infcro Actio fecundo^nonquadocunq^eftggricudo,tunccft fcnii- lacik gd bthslaefioogacionis.ftantecnfmu^reinoculouiTumr fcnfibiliterdtminucntedS^ homfcdormicnteeft oculus Sger,& tii pro tunc,no diminute uidctocuIus,utpatcc* Cu crgodr ggritudinefenfibifrlgderc cxponicq^fg^ tudoeftIgfiuafenfibifr,quia.f.cftaptafcniibtrrlcdcrc» iielq>ipfafenfibilitcrlgdita(ftiuftatefiuc potcntia.pdu ccndi o^ones , Prima cocfo.Hi labore de qutbus loq^ tur Gar.funtdifponcsprstcr natura.Probatur,ga pcn dentex ^gritudinc neucralitatc uel caufis horum. Icon quia iudicant de fui r emotu>ne aiftuali uel aptitudinali » Item qaia nun<^ infunt corpori fccundnm natura fc ha bcnci.ideo(S::c. SccundaconcIufio.Hilaboresfuncacci dcncia.Probacur,quiafuntdifpon« prgtcr natura pcr fc confequentes 5gritu<fine uel ncutr^tate. Tercia co cIufio.LicecicaliCjfunctame fgricudines.Paccc, ^adif pofi ciones p cer nacura func per fc cofcqucntcs §gritu<^ nem cx quibus pendct acftio If fa <^c. Q_uarta concfo* Nonomne fignii eit qualitas mutata cxiens mutatum necaAioIffe. Probatur,quiaiftilaboresnon funtadio l|fa,tmmoiuncqu|da,impotetia motiua.Sed aa<ftor» diuident^ non folii intelligunt a<ftione If fam , fcdetia a<fliuica£e Isefam.non cnim rcquirit <jquslibet fgHtu-- do proprie fumpta fcnfibiliter Ijdat ogation«,fcdfu9t dt<5»ficigfiua,ucuaporgroiTusinoculoienfibtliccrlaE- dens cgc uigili^ non fenfibiliccr Ig^Stcquadaille <brmic, quia dormiendo no uidec,fcd iilc ua|»r eftlf fiuus>quia iaipcdicapcicu<iinequamfaabccaduidcnda. Corrola- , ^ rium,non omms<iifp6 ptcr naturam incorporc huma- co exf ftens eft atftio lgfa,mala compIexio,mala c6 pofi- tio ucl folutacotinui tas.patet,quiaifi:aimpotcntia mo ucn^" mcmbra non cft aJt:iol$fa,qaia non cftaAio, fcd actiuitasl^fa 8c fuifidt. Q^uinta concfo. DaiCtu<incs f adi<itgfunt fignadcmoliratiua,quia dcmonftrat ncu tralitace prgfcntcm. Sexta concfo eft h|C.L/f cec ita fit, ipfatamcn funtfignapronofticafucuroru m^rborum» putafebriumaucapacum. Corrolariumcx conduiio nibus 8c aiijsfupra<ict;is fcquitur <;^idem potcll ciTc fi- gnum fanum <^ aegrum 8C ncutrum,fanum fimplidtec aegrum utnunc,<S^ ncutrum ut nunc. Ad argumcnta princ^alia riidetur. Adprimum dl^ <5^dtttmguunf fccundum ron^ formales,licct no ncccf fario fintfigna cxparte rciciTcnaalitcr diftincta . Alia cnim ro cit: quare un um fignu dr fanum . AJia raao eft quare ipfummct fignum df fgrum,(&: ita neutr um .8C hocrciJ3caudiuerib:^adqug comparat.C^ auce i<km iignnm refpeccu unius<^duf<3cm «ifpoficiois fic ianii 3Bgrum&:neucrumeftrpoflfbilc. Aliaduoargumai* taprobacq>iftglairitu<3incsfunt figna dcmonftradua^ cum hoc tii ftat q^ funtpronofi3carefpectu<iifp6nis fu- turae. Adquartumdidt <^iam ipia non funt actio hsOk fedactfuitasl|fa,quianonhabent mcmbra aaiuitatcm femoucn<i*leuitcr<Si;finc «ifiicultatc daco<^ fcuellent ' mouere. Alicer pone condufioncm fic.H uiufmodi la- bor (pontaneus di: acd<kns uirtutis motiuf. Probatur, quia eft <]ifpofitio ptcr natura.Q; tamen uirtutis dcN liras confcqucns ggncudinan,ut fic eft acddcns ^ fimt litcr <i'minuta a£xiuit^,arguttur,quia taliscft difpofi-^ tio corporalis pternaturam fmmciliatcpendcns adliJK>- fitfonc quae eft a^ritudo, ud fsdtcm ab f pfa pcn(fcns.<g^ tm* <S^c. patct confcqucnda ex quid nomink acddencis contraxgritu<lincm<S^caufamd^diftai^'*^ afifum'*^ pcom^i^cftQoctuii* laco<s,apho* S ^ Digitized by Google Auice. Auice» pEr, Jdeoi. opoiu- i(^u?fti6. saq. Aphor. vL V T R V M condufio aphorifmi fexji fit uera. Af guitur rauitiphdter q> non . Primo*quia in dormientc £ihi feno potcfTc c% dolons3cc.6c tamen iilam non rcQ- tiet.igitur qo falfa. patcc confequentia 3c afTumptii do- cct cxperancntu . Sccundo ga dclata quandoi^^ fub ocu jUsnonu^oauSjUtponit phiiofophus.2-,dc anima.non obftantcq» uifusficpcrfc<ftediipofitusad iudicandum, f mmo Sc totuoHTorpus fit fibi fanu.igitur <5:^c.patet co fcqueniia<S^ aiTumptum docet cxperimentii defortitcr |peculantccircaaliquamrcm,utetiam patetin bcllaa-" bus,quiaquando<^ l^talia milncranon pcrdpiant. i^i^ tur<S^c. Tcrtiopoiribilceftftupcfierifcnfum fcu fpus ta>ftusdigiti afortifrigido nuUo modocomunicato no- jcumento ucntricuhscercbri/edhocpofitoineiTcct ap proximata c% fortis doloris digiti non percipict a tacftu, ^tamcnnonaegrotabitmensjUt fojuiturcx cafu.igif patctconfcqucntia&airumpciififr. Q^uarto fi Scc^ hocmaximcforct,ppieropcrationcm mentis fenfibili- tcr l^di.Scd arguitur £^ non,quia tunc per ide poiTcc in- tcUectus ggrotarc,quodnon eft ggrotabiIc,cu fit^iirtus iionot§anica,&;cofequcntia£cnct,quia pot eiusopera iio,cxhocfcnfibiiiter lgdi,ut patec incelligenti. Q_uin loadprincipale.&antibus duobus forcibus doloribus» unomaiori «S^altero minori .non fecundu eandem parte maior iBjpKJictpcrceptione minorisjCt tamenpro tunc uonggrotabitmcns.igitur ^c.patet c6fcquentia<^ il- iniliteraflrumptu. Sexto fi <S:c.igitur percepta ca dolo risnonaegrotacmens.fed hocarguiturcfie falfum,qaia pcrc^ta tunc Igditur opatio fcnfus cxtcrioris maiori 1$- iioncqp fidiminutcfcntiretursquia.f.corruptCjfed laefa ifta operationc diminutcmcns aegrotat. tgitur <S:c. V i iimo,a(ftio mcntisintalibusnoncftadiolaefa.igit mes non eft agra.patet confequentia & afTumptii probatur iiniiiiter quianon eftcorrupta,utpatet exmodo loque idi Gaf.nccablatanecdiminutajquiacx hoc arguitra- £ionispermixtfo,quf cftaclriocorrupta, ut Aui.prima tcrtg.cap .depcrmixtioncrationis , Ad oppofitu cft Hip.in apho.& GaF.in comcnto.^. Rndcndo ad iftam qonem primo oporiec ponerc no' tabilia. Secundo concfones rcfponfiuas de qu$fito . Pri mo efl fdcndum t^ dolor fumitur dupiV .f.acceptus pro trifti fcnfationc.Primo f omuniter Sc indiffcrentcr pro quaIibettriftifenfatione,& ficnon fumitur hic. Sccun do modofumit propric Ibium pro trifti fenfationc ta<fli- ua,& fic fumitur in qonc , licct etiam poiTit cxtendi ad dolorcmcomuniterfumptii. Itcm nota dupiicitercapi dolorem . Primo proprie ^ ut cft triftis fenfatio rd con- If arig fubito Sc materialitcr imutamis, ut fecunda pri- xni.Secun^ pro cadoioris lilatiua, ficut haisct in com-! jmcnto,^ utroq^ modo fumitur hic. Sccundo fdcndu ^ Mens(utliabetur aC6mentacore)potcft iumi triplici-' tcr. Primo proqualibet uirtutc intcriori tm fi uc cognQ fcitiua fiucnon.quaiiter dicimuscogitatiuafiuc mem^ ratiua(Si:aiias uirtutesmcntcm. Secundopro cogicati- ua tin ut uidccur fumcre Auic.prima tcr tij trac.4. .cap . dcpcrmixtionc ronis.Tcriioindifi^rentcr proqualibet ttirtutccoprchcnfiuafiueoccuite fiucmaniifcftc. Tcr tio nota. Virtuti ut tcnetfc cx partc animg impropria ap t«buitcflrcfannmucisgrum,quiaipfanoncftquidco pofitum cx matcria^CformajCum uirtus ut fic fit uit^ SC non uf uCQs.hoc tamcn mpdo frcquenter utunc auctp r<^uirtutanfanamautaegra denominantes. CLuar^ proptcr matcriafdendum eft. Aiiud eft uirtute aiiqua autmembrumaiiquodc^clgfum in opcrationibus. Ep aliudcftcircimpeditii ^utnonpoiTcin fuasopcratiocs. Proprif enim If cK in opcrationibus,cft per intitnfccam extrancatione cius,quodfccundum pafuram cft princi^ f»u opcrationts eS^ impcdipu,utprc^tcr extrancatione compicxionte ud copofiii onis uel unionis. quodlilscc.n. cftotttcfti^uodarguitmcaibml^ttmfgnmi ud &cu<p P A R T I» II; trum ,quia ilif funt nacurg membrora^ ftint pmKi pta inftrumcntaiiaaig.lmpedimcntu aute m o^oacioiidaas pot 3cciderc,etia h non fit intrinfeca extran^cattadus, utin hiite compedes,3utaliquodextrinfccii impediens «xitu in opcracionesfecunda naturam,ut acddic miio- minc ligato ad columna cum fune.uel hai>entc pedes m copedibus.taliscnim nonpoteftmoueremembrafua. Q_uinto fciendu propcer quatuor cas pofie in operarioc mcmbriacciderc impedimentu. Primo aca cxtrinfc-^ ca nulia tn intrinfccacxtraneatione fad:a,utin hnte co pedes,qui non pot progredi fccundum confuetudincm, SC hoc non arguic ggrii illudcorpus uel membrii. Sc cunda c% cft,quia contingit imped/mencum prop^er plu rium operationu repugnantia et inc6poiribi*iicatem,u€ atftu uocanstuncnon inrpirat.Iftg enim du^ opacioncs in codcm tgecidcmcorporifuncincopoiTibtleSjqamQ'- tus unius ut uocis repugnac motai infpiracionis,quiahu iufmodt fitattrahendo aere,<Si; sfte non facicad uocts for matione. Aicer motus.f.formationis uodseft ^ emi^iQ nc aeris,<S: ficaliquaUs coctentio acrisin loqueia.Iie tc Jiaijcntcpomummagnuin manu,nonpotes tuncciiea- demmanulapide capere. 5i:tu uigilansnon dormis,^ ifta incopoffibilitas non arguic ggritudine ,quia p6 pof funt fieri fim ul, ied oporcec un a prgcedere aiiam . Ter. tiacaquacontingicimpedimentii eft,ppter abfenciam, uelpropterinepcitudine liue indifponem obicAi circa. quodoperatiuaeftuirtus. EciterumnuUii iftorumar^ guit fgritudinejficut ftomachushumanusno cft f gcr^ ilnon digeritpiumbii autoiTacercforum aut fi n6 dtgc ritnonpncecii>oinft6,uei fi ocuiuspoii uidet fonem quiabeft.hocenim ipedimentiinon arguit cxtraneatio ncm alicuius naturf in fe. Q_uartacaquacontingit im pcdimentii eft,pptcr intrinfeca extrancatiope ciusqcf eft fecundii naturam illius ogationis principiu,ut com pFonis coponis <S: unionis. Sexto pmittcndum q>hoc ultimo modo d upf r copecit imp^diti opatione .f. uei per ^priecace ucipcr coitace,Per,pprietate ueleitentia,ut qrihDcacciditpropter extrancacione aiicuius incrinfe- d illi mcmbr<3,uc de oculo dicimus ipfum ggrotarepro- pter,pprietatem qii fgrotatpropter aiiqua fuarii natu- raruefreigfam f€nfibiIiter,utfiocuIushabcatmala. c& piexionem calida uel folucam cotinuitate fenfibiiiter lae dcnteminipfo,tuncdrggrotarepereiTentia.Perc6ita tem dr impediri aliquod membru quando f grotat ^ col ligantiaalteriusmembrijUt caputqfi jcgrotat propter ftom . Et igdi^pter coitat em cft propter i trinfecam cx- traneatione ^icuiusquodadeius pcrfe<fiione o^ati6is confert aut ad I|fione concurrit,quod p6taccidere,uel quiamittitquodfccundunaturS mittcrenon debet,uc qn ad ftom mitti t choicrajuclqn non mitti tquod fecun dii natura tranfmitti debct,ut fi cerebrii proptcr oppila tione ner ui optid non tr afmittit fpum aialcm ad ocuiii, quarcocuiusno uideat,tuncdroculussgrotare per co m unitate . Vei dicas fic pulchriori modo q> dupFr con- tingitmembrii ucl uirtutcm aiiqua f grotare,aut nocw mentu recipereinfuis oponibus . primo p proprictatc fiue p efTentia fuajfccundo per c6itate . Per propricta- temcontingitcu iaorganoalicuiusmembri uei uirtii jis cftdifpopcrfectimediatc igdcns opcrationes illius prgani. Per coitateiii uero cii operatio alicuius membri jeft dcpcndensabalioquod ipcditumcft,r6ne cuius jm- pcdiment i ogatio membri dependentis recipit nocumen tii.Excmplu primi,utficpigIottisr6nealicuius difpo^ fitionis p rcr naturam in ea exiftencis impediret a uocis formatf one. Exempiii fecundi,ut fi Jaccrt i pc<ftoris fpaf marcntjundcnon pofrentdiiafari,necpuimo pcr confc quensacrcm attrahcre»;^: rcciperp,undecpiglottisimpc dirctur auocisformationc.SimiiiterdeocuIo eft fi adip fum tranfifcratur fpiricus grofTus difconucnicnsuifio- nijun^ocuiuslgditur.ucifi fiatoppilatioinncruo opti 9Q ptopttx quam prohibea^uj* &:mik^ fpiritusaoima^ lisad Impcdi riiogQ nibus ad. Impc- dimetl mcbro rum c% quadr» plex. Impcdl xi opo- pcm du plicic» Digitized by Google APHOR, jy^iji l&adocu!]urtt,afidc tunc Igderetur ocal«s per comoju- mente miizttm. AdprQppfitumifdimentenmcl ggrotarcot dapfx, i>ws faabenttbus cauiam doloris 6c iilanj non fcntiemf- buspo0umustma|;inari5 uclpcr proprietatcm ucl per 4X>mmurucatem,ucpatetintel]igenti. Vitimo nota<^ licet ad omnem dimin u c ioncm opcr atio nis fenfus exte^ x-forts uel abiactone fequaturdimtnutioueiablatio ope rauonisrenfasinteriorisjnon taracn ad corruptioncm fc quiturcorruptio.T^.g.fl uifus dimmutc apprehcndit ui iibileuel tadustangibile. DcprgdiAojcangibtliuclui iibili i udicat fenfus comm unis , 6c cogitaiiua i^min u- tc&c.Siraiiiterfinullomodota<ftusferat iudicium dc tangibiliapprox!njato,ncc/Ctiamapprehefiuainterior .^c ifto tangibili iudicabit. Si tamen ta(fius habeat fen(3 xioncm dolorofam propter ^uod dicatur eius acftio cor- ruptano n opor tet ponere adionem fenfus interioris ei- dem correfpondente eire corruptam>qua.f. virtusinte xerioriudicaretfcnfationemiiiameiTemalam iSc fugie dam jimmo econtra ii iudicarct eam eiTc dclitiofam ,ef- fettunc corruptaaSio aiicut muItotien.s contingit m -phrenccids . Q_uomodo autem dolor dicatur 5icT:io cor- rupta uidcbiiurinicqucntiquaeftione. iVieliustame ui .detur tenerctq»qualitercuc^ igdaturoperatio fenfus ex terioris,taiiterl^dituropera«oinreriorisfibi correfpo dcntis. Prima conclufio.Capiendo mentcm pro uirtu tc cognofdtiiia. quacunc^ ii uc exteriori fi uc inccriori g .cuncgiiabcntcaufamdoiorisplurimamcum conditio- jiibus.ta(ftis.f.organo feniitiuo apprcximatam &iila Bon fcntiuntofgrotateismens. Probatur.quia uir' tus fcnfitiuaf alibus ell; fcnfibiliter Igfa i n fuaopcratio- nCjCura . f .fcafaiio auferat ur .igit ur .patet confequen tia .^afTumptum fimiliter. Secundaconciufio.Capiendo jmentem pro uirtute cognofciti ua in teriori tan tum^ non .quicunq^ habentcaufam dolorisplurimani<S:c.<&^iIIani lionfentiuntggrotantmcntcm perproprictatcm. F^- tct per unum argumcntum ladutri ante oppofixum,cja icilicet.fiupcfacfla manu uel dfgif o k^eigido extrinfcco approximacojnon oportet organa uirtutum interiorum pcrproprietatemlfdi.ideo&c. Tcrtiacoclnfio.ln ca fii praeccdentis concjufionis segrotac mens per .commu- . «itatem . P.atet quia fcnfibiiiter Igditur in f ua adionc et nopcrproprictatem.igiturpcr communitate. Q_uar taconciufio.Q_uaIitercuncp fumatur mensquandocun quc cflcaufa plurimadoIorisefFec3:iua approxfmatanie bro5<&: non fenfibiliter Igditur , segrotat mens per pro- prietatem uel comra unitatera . Patet ex dictis, quia fen iibiIiterl|ditureius?idio&:c. Exiifcisin.feroprimoq» probabiiiter concedi potefl in cafu intcllccftum f grota- rc^quia contingit i pfum fenfibiliter impediri in fua ope rationeadfenfumfupcrius datumjquia,f.fgri£udinel$ ditur intelle<fcusfcnfil>ilitcr in fuisopcrationibusjqua- uis tamen illa non fit fubiecttiuc in t nteJlcAu , fed in or- gano fcnfitiuo. taliter enim paticnte fcnfu patitur inteji lecftus tuxtaiil ud philofophi primo poftcrior um. Mani- fcftumaute cftq> fi quisfenfus deficerct.ncccfTceft fcfe tiam jllius fenfus dcficerc» Infcro fccundo.aliquam m> tutem poffepatf<&:nocuincntiim.ri:a'p.ercper cotnmu- citatctnqugjnuJJoiaiodopcr proprictatem nocumentu potcjfbrccipprp.EtpJuraaliafequuntur cxilla imagina- tionc.qut3,f.intcJl(C<5i:uscfi; jhuti^odi.f n iftfs mes f gro tatpcr c(»n.munitatcin,quianon trati.fmiictttur jq^ fecun dum na.turam dcberet tranfmittf . Item quando fenfu^ cxteriores Jaeduntur,intcrforcs ctisuj .aegrotantper con m uni catcm 6c i ntcllecftus ctiaoa fgro.tat pcr comm uni- tatcm >^ ^liqua uirtus potefl acgrptarc per commuiiiR tcm quf non potcftpcr cfrentiatn, Item tnens proprie ^grotare non didturofed diqtur segrptare ucl ^gra , ^a pcra?grttudincmmctiibrprumft?ipcdtiurop<:r3tfo me tis quac non poteft cxirc in fuas op!cr?itioncs npn propter defccftum fuuui fcd organorum.Itcm aliquod mcmbru ^rp^tp^upd Qonsgroiiatin compics(o&c>cdpoii^92i( ccc ufiioce>ut mcmbrum quod pcr comimttatc |gro- j;at,(S: nonpcr proprfcratcm. Ad argumcntaprfncipaitarcfpo&tur. Ad primum fccuiidura(5<:teMtumpatetquidfttdicedum. Adquar .tum fimilitcr .dicf tur enim intcUcaum ggrotarc ad iU'' «ellcccMm-datam. Ad qufntum dict£ur.9> tunc aegrota- hit menspcr com unttatem i n refpcaupcrccptionf s dolo j^ts minoris .f .proptermalam difjxsfitionem extftente iu loco fortitirfinisdoJoris. Veldicitur ficutdiccbatur cJc iortiadUfrtentiaadoHcaumaiiud. Ad fextum dici c negando confequienjtiam,licet illud confcqucns fit poffi Jbilc.f quQdnonlaedtturmensacccptapro uirtuteintc- Xforf 5pQteft entm pcrcipercac^um.dolorofum fenfus cx «crioris ficutdebex,&iunciion aegrotatilat.n.c^ aegro xet ut taaum f uit.<^ ultcriiispromatcria argumcnciul teri us adducci 4ictturx^ nojqu^Iibctdimaiuta fcnfati o uel fenfibilitascftminor l|fio j^ corrjupta Imo f requen tcroppofitumcontfn^it,uj:iiunamanus.£ortisfitftupi ^a,propter quad£ere auferatur ppcratfo «ius/cnfus, If- .cec nonin cotu,<&:ii^al£eramanusfana,<S;; utrtc^appro .xtmeturcaufaiorfisdolorfs,jtunc-(fclebitXanamanus, Sc ficactfoetus corrumpcturj^Si^itamen ^granon dolc- i>it,feddiminutefcntict,<&:iicactfocrit.diminuca.ma- ior tame ctfclf fiopartis aegrae^cu fitin eamaior fgritu xfo . fgitur SCc . Ad .ultimum pata cx quaeftionc, .^ufd ilt dicendum. Q^uaeftio. idi^. Aphor. Vf. VTRVM. DQlttrpofritfcnfucoaiprchenA'. Af guiturmultiplicitur^ iic- Pjrimo.quiabj:utacomprf Jiendunc fedoiere<&:non.nffiiejiGi cum carcantintclic^ ctu igicur <S:^. Secundo^omncfenfibilc fcnflbiJitcr ^ fternens <&:.dcbilii;an^ uircuccm poteftfenfu xxsmpraElic di,feddoiorefthuiufmodf>utAwcc.fecundaprtnM.C2U j^^ce* .dchisqufproucniunccxdoJQrc.igituriSC.c. Tcrdo^ dolorem cognofcimus obieau fenfus.fcdpcrnihd^Bo tum notificacur jiobfs aIiud.{gitur.dolor cftfcnfuiimo- xus^Sc per cofcques SCc. Q_uarto dolorcft magts prg- fensfcnfutexterforiquamjiirtutiinteriorfj^itaefca fus cxterior ui rtus cognofcitiua iicut interior.ci^o^^ cut uir tus f ntcrfor comprglienditdolor.em,ijafcnf us cx tcrior. Q^uinto.percioiorem fentimus obicctumjfcd proptcr unGquQdq;<S:c.igfturm^is5iuon minusJ&xi ^im usdolorem ^obtectnm. Adoppofltum arguicur.DoIorcftactusfcnfuscxtC' riori s,fcd nuljusral^ participat aaumproprium. Item cumomrLcfenfatum fcnciaj:urp«r fenfactoncmafcdtftl aamjideodoiorfcm trctur^ia fenfatfonc <S;:pa« rado^ ne f lla.alia.^ llcin inflni tum cffct procefTus inxalibus, quod non cft r ationabilc. .Nota primo i^dolot fntmi jQqjq^ .duplidter . Primomodo communicerpro .qualfi>ct x«- 4j,p^^ fii fcnfanionc rcf difconuenicnt^ fubito imprimcntisacc iicdicfturdcqualibetfcnfatfoncjcrifii. .Sccund> folum pro tri ftf fcnf^onc rci contrarixfubito Sc matcrialiter imprimentis<S:c.<S: ficdedolorccft fcrmo in propoiito ,SC utfic.folum conucnt t taauifoIius.a. taaus obieau natimi cftfubito <SCmat€3rialitcr imprfmcrc.Exquopa tctq^fiueprimomodojfijLLcfecundomc^fumaturji^- lorjdobreftc^eratfofcnfus cxtcrforfe. Sccundo nota .^ nullusfcnfuscxterior natus cft compraehienderc actio ncm propriam^uitpatet difcurrcndo.feiifiis.n.vifusno cftaptuscompraehendcrcnffi lucem>colorcm Jucadum uel coloratumjcum igitur uifio fiucaaus uiiJeisdwion iitaltquod iftorum,f«iuicur $C^.{imiUt£r tactus non ^ jcipitmfi calidum frigidum SCc. fedaaustangendf non cftaliquodiftorfi^fgitur^^.hocidcmeftdemetcpW- lofopht fccundo de anima. Tcrtf o fctcndum q^ duplcx cftfcnfus.f.fntcrtor^cxtcriordi&rutautcmjquiacx T.co. tcri or compraehcndit obicctum immc^atc nonzmecc'' 1 1 8 . dcntc iudtcfo altcrius uirtut^cognofdti uap,intcrior uc Senfus. ronon. Q^uartof<acndum«$fcnfuscxtcr»rnoncftap dupft fasa>mpr|hc4ercxui} o}»'cc£amat£ria]ta.Imerfor 110» Digitized by Google Q^ViESTlONES lHa,5^adhuca(flusfenfuum exteriorum.qmcquidtmm pdtcftinfcrior > poteft fupcrior uirtus<&: adhucplus. Q^uinto praemutcndum <j» nuUus fenfus cxtcrior eft aptuscoaiprgheuderc aAum uel opcrationem aiterius fcnfuscxteriorisjdrhoc fatispatct ex al^s dicils, ctiara quia ahas non opo rtuiffct ponerc fcnfum comm unem, proptcr.f. comprfhcndereacflusfenfuum cxtcriorum, cuius oppoiicum habetur fecudo dc ani ma. Prima co T.co. dufio.DoIor non poteft a fenfu tadlus percipi. Proba- 1 47.cc tur,quianullus fcnfus cxtcrior potcft perdperc acflum t.com» proprium/cdaduscft huiufmodi,cuiusproprius actus 1J4» cftdolor.«gitur&c. Sccundaconclufio.Nullusfcnfus aiius cxtcrior poteft dolorem oimpraehcnderc. Proba- tur,qutanuUusaliusfenfuscxterior potcft iudicarc dc adu uel opcratione fcnfuscxteriorfs alterius. igit <3Cc, Terda concIufio.Potcft dolor pcrcipi a fcnfu intcrio' ri, puta afenfu communi& cogitatiua.Probatur,quia doicr eft adus fenliis exterioits fcd de qualibe c opcratio neueladufenfuscxterioris poteftfenfus interiorferre fudicium igitur «S;c.patetconfequentia&: aiTumptum £militer. Q_uartaconclufio.l>equiturq>dolor eftfen £bilts.Patet,quia dobr cftfenfus compr^henfibilis* Ex quo fequitur primo q> non omne fenfibilc eft fenfi hiU proprium ncl commune.fcd diuifio ifta folum data cft de fenfibili.fenfu cxteriori. Sequitur fccunda q» no folum potcft fenfus iccrior corapraehedcrCsquod potcft comprsehcndiafenfucxteriori. Sequitur tertio<jnon cft poiTibilc fenfum communem uel quencunc^ aiiura fehfum inceriorcm fohus obicdi fenfibilis fenfu cxtc- riori ferre iudidumjncccirario.n-fimul comprxhcndic obicdum 8c operationcm quaecomprghedf t obiectum ^fenfus cxterioris fenfationcm . Ex quo ukcrius fc;i turc^nunqpfoifusintcriorabextcriori rectpit praedfc incomplexam nociciam 3 fcd fcmper «Ss: neccliariocom- plexam quam uis tamcn in co poiiic elTe pr gdfc incora- plexa notitia,<S;: m ulta cx diclis fequuncur SCc* Ad argumentapatct folutio, Quaeftio. xy. Aphor. v^. V l'R V M Corporaquslongo temporc extinua tar tardiusrcfidantur. Arguitur multiplcciter q> non. Primofic.poiTibilccft ad maiorem confumptionem humidi fubftantificimcmbrorum deducicorpus per c6 furapaoncra caufacara in breuiteraporc,ci^ per confura ptioncm caufatara in longo,fed ficut confuraptio hurai di fubitanti fid cft raaior,f ta difFicilius rcrao uet 3c tar- dius.igitur 3Cc. confequcntta nota Sc aiTumptura patet, poncndoq^ acaufaquadruplarefoluaturfor.in tem po- refubduplo.&plato in terapore duplo acaiiCafubqua- drupla. Secundo.arainorigradurefolutionisquandoq^ ^ cardius rcraouctur unum a>rpus qp ahud a raaiori . igi" tur &C .confequentia tcnct Sc aifuraptum patct de fan- guincorcfpcAumelanchoIid. Tcrtio.poiribilecftpcr ucrac;^ rcfoluctcmem r^ud ad confumpcionem irrccu- pcrabilcm,uccxphlegraacica poceftcranfirein hcdca, &tunchcticapotcftficriincipiendoigitur» Q_uarto £ &c .hoc maximc forct,quia tcmpus reflaurationis cfl sequalc tepori inani tionisi, fed hoc eft ialfura ,quia ma- ius eft tempus rcftaurationis ut patet.ideo <^c . Adoppofituraeftaphorifmusfeptiraus. Priraono t a q» ad ueritatcm apho. Vt ta Aii drca e littcrara req ui runtur aliqu^ conditiones. Prima ut extcnuado fit rc- cupcrabilis.Sccudda ut fint cgtera paria ta ex parte cau ikrum rcCaluentium qp cx p artc naturarum ipforii cor- |x>nim. Prima&>nduiio.Statf1>ush^cx>nditionibus, coipora longiori temporccxtenuata tardius refumun t. Ahtcr|H>nitur h^ prima concFo flantfbus his coditioni bus tcmpus rcftauracioms eft proporcionale tepori exic cationis.Probatur utconclufio aphor.prima & fccun- da. Secun^condufio. Dcfidcntibushisconditionf- bus uel aliqua ^jferum a>ndufio non cft oeceiraria. Pa tctperargumeataaddu(fU auccoppoiitum. Tcrtia co PARTI. II* clufio.Stantibushisconditionibus tcmpus rcftaufatto nis cft proportionalc temporiconfuraptionis. Probatur ut priraa a>nclufio. Q_uarta condufio. Hisdefidcntl bus non ncceilario ifta te pora funt proportionalia.. Adarguraentapaict folutio. Q_u3efi:io. xvi. Aphor. vi^* V 1 R V M Priraa conclufio aphorifmi oclaui iie ucra. Etarguiturmultiplidtcrtjnon. Prirao. poili'- bile eftappetitiuam ftomachi fore intenfam propter raa loshumores exiftentes in eo. igitur dCc.pztct confeque cia,quia tunc nou erit fignura amplior^ cihi^Ced potiu» humorura ff igidorum iS^c.aiTumptum fimiliter paiet. Sccundopoiribilceftaliqugcoualercentcmramus ap pecerc q^debcac,d<: adhuc minus de ctbo aiTumere pro- pcer quod non refuraerecur .igicur 6Cc. patet confeque tia^airumptumfimiliter. 'rertiopolijbile efttalera : hommera habere heparoppilatum autdebiie auc uirca te accradiuara merabrorum ecdigeftiuam debilicacara proptcr quod non obftante q> cibns non fic nimig quan- titacis non refumeretur .igicur dCc.psttct confequentia, Sc aiTuraptura fimiliter. Q^uarto poifibile eft in toto prau| qualitatis abundare humoresjuei faltem m uenis impedientes debitam refumptionem corporis fed tamea appetcret.igitur i&:c .patet confcquentia Sc alTumptum iimiliter- Q^uinto impolTiMe cft aliquera elTe uer e co uaIefcentera,<S^fenfibiiicerpIus appecere q^ digeftiua uirruspoiTiciraraucare.igicur.pacet confcquentia ScsS furapcumprobacur.fcquicur.n.fenfibilicer appccic plus qp poceft digerere aut ^ cempore fanitatis.igicur e jger nuccuiftaad:io,qugeitappeterc fitfenfibilic Igfa, Et cxaiiotalee corpusneutrii.igicno fenfibiliterlasfum. Adoppofitum eft Hippo.in apho.<S;: Commen.in ca mento.S. Noca(\/ccircalitceramcangebacur)ad uert tacem primae concl ufionis requir uncur aliqug condicio. nes.Primaq>corpusfic uere conualefcens. Secundacj appecitus fic perfeuerans 8C naturalis.Tertia q> cibus q offertur fit qualitatis5::quancitatisdebifg. Q_uarcaq» iicconualefcensabfgricudine maceriali » Prima con-, cIufioapiio.8.eft ueracumiiiisconditionibus ucpatec» &: circa licccram cangebacur &: arguebacur. Ad argumenca principalicer refpondecur. Ad pri- mum dicicurq^in cafuillonon cft uerus 8c nacuralis ap pecicus. Ad feciidura poceft dici «|> ifte appecicusnon e perfeuerans,cumciciusfedetur q^oportet. AIiter(ut Commentato in coramcn. g.notat) q>debet inteliigi co clufio ii corpus cduenientcm qptitatem cii>i aiTumat rc fpecftu eius,quodeft rcftaurandum.Aiiter q^ifteappe- titusnonpotefteiTcdiminutus nifi uei quiarcUAa eft aiiqua proporcio macerig ,<S: fic non eft uere co ualefces uei propcer malam qualicaccm reiictam in orc ftomachi Sc h f c cft noua aegricudo. Ad cercium didcur q^ hepa- cecxiftenccoppilaconon ftabic ucrcappecicus.ilcuc.n. impediecoppilattohcpacisnucrimenciaccraccioncm,ica fudtioncra ab orc ftoraachi qug eft raocus neceiTario cd currcns ad faracra . Aliccr q> ifte non eric uere con uale fcensjhabcnsucrocalorera debilera 8Cc. licecHonrcci piacplusdc cibo qp fic proporcionalc rcilaurando,fumi-' turtaracnplusc^proportionalc uirtutc refumptiuf. Ad quartum didtur q>ifte non cft uerc con ualefcens. Ad quincum dicicur abfolucc coacedendo anteccdens, 8c q>appecic plus qt poific imm utare fi in uice unica ex- hibeacur. Si tamcn exhibcatur dehito modo appetit tan tii c^tum poteft rmutarc fi debite admmiftret. Alitcr conccdit q> appctitus non cft fifl^Hcitcr naiurahs. Q^uacftio. xvi). A-phor. vii). VTRVM Secundaconciufiopcflauiapho.fituc ra. Arguiturq>non,quiapoffctciTeddcctio appctitus proptcr dcbilitatem calorisinnatid: roembrorum attra hentium . Soluitur q> & ciTct tata debilitasno ciTct coe pus ncutrum .Et fi ponatur q> j)ptermalam coa^icxto ncm orisftoinadii fidabicur rcfumetur . Digitized by Google Coualc fccns Aufce* G>rpus iiopu]^ dupicx Nutri- cattodu plex. APHOR- Q^U9?ftfo. xviij. Aphor. 'vixj» VI RVM Corporaconualcfccnttumfinteuacua da phlcbotomta, Arguitur q> uon , quia funt pauci fan guims. .Prinjaconclufio.Vcrc^onualefccntiano funt cuacuada phlcbotomia ucl pf)armaco exoluente.&hoc incritodifpofitionishuius,aqua dicuntur conualefccn tiajfedbcnc clyftcrilenitiuoauttali. Secundacocclu- iio.Non ucrc conualefccntia funt euacuanda 3 liccc ctil aliquando cum debito ordin e po iTit fatifneri» Ad argumentum patet fol utio . Q_uaeftio. xix. Aphor, vi^* VTR V M In conualefccntcpoirit eireucrus 3C i>onusapperii;uS;. Arguiturraultiplidtcrq^non. Pri- jno ficin conualefcentecftdefecflusattracfliuf uirtutis» igii in eo no eft uer us^et bonus appetitus. cofequetia pa tet,quia fi deiicit attra<ftiua membrorum non cauiatur fames naturalisVu attracfiio membrorum nccdfario an tccedatfamem naturalem ut caufaeius. Secundo. f co «alefcentedebilitatadi: non bonadigcftioeffidtur.igi- tur ncc appetitus.confequeniia patet, quia appetitus dc bctproportionaridigeftioni^ideofidigeftio noneft bo tia nec appetitus eft bonus. Tcrtio. in G>nualefcentee uirtus fenfitiua orts ft^macht debilitata.igitur <&:c .con f equen tia utdet ur nota 6c aiTumptum fatis de fe patet, quia in ore itomachi conualcfccntis remanct aliquid dc mala coplcxione prius impreiTa in ilomacho. Ad oppofitum uidctur elTe fententia aphor . 8 . Pri- mo nota q> conualefccntesquidam fimt ucri^6c quidam non ueri. Seciindo nota q> refolutio membror um e cau iaattradlionisnutrimentiad ea, eo q>perrefoIutionem fiunt uacuitatesin membris.ad quas replendum neceiTe eft concurrerenutrimentum . Ex quo fequitur q> non folum a calido naturali mcmbri attrahitur n utrimentu ad membrumjfed etiam ui uacui 6.t attracftio prgdicta» Primacondufio.In uerisconualefcentibuspoteft fie- ti appetitus bonus, Patetaquia poifunt in eis concurre jfc omncs caufse naturalis appetitus.igitur (S:c .cofeque tianotad:aiTumptumfatispat€t. Secunda conclufio» Etin conualefcenttbus non uerispotcft aduenirenatut- ralis appetitusjlicct raro. Patetjquia poteft matcria fa- ciensegritudincmnonfacerc aclu motum. igtturSi^c, confequentianota Sc aifumptum pat et » Ad argumenta patct folutio» Q^uaeftio. XX» Aphor. x. VTRVM Corporanonpurafintnutrieda. Ar guitur mukipliciter <;^fic. Primo aucftoritate Auicen, fen.tcrtialibrt primt docz .ca.^* quod eft de regiminc eiusquodcomeditur ^bibitur,ubi adlittcram uultcj- fgpecompetit ei in cuius corpore humores abiidant cor ruptijUtrem bonam largiter comedat. Sccundo.huo- r um corruptionincccilaria cft reftaurado cum tempc- iramentojut in illocommcnto. 1 7. primg particuIae.Et quibus femel aut bis. Tcrtio quandoq^ in tali corporc uirtuscftdebilis. Q_uarto.qutacorporaIcprofa& fca biofa funt nutrieda. Q^uinco. quia poteft dle dbus hu morumcorruptionf contranari. Sexto.pcr nutricatio ne reftauf atur uirtus.igitur SCci , Adoppofltumcft aphorifmus S^ctus ucrificatio. Primo nota q> corpora non pura funt dupIicia.f.<aco- chym3<S:: plcthorica* Sccundonotac^nutricatio e du- plex.quaedam purcrcfumptiua,6<:quaEdam non,fed c5 hoc altcratiua ,In quo difFcrant patct. Prima codufio* Corpora plethorica no funt nutri cnda nutricationc pu rcrcfumptiua.Probatur , quia addcrctur in plcnitudi- ocm utprobatumcftinaphorifmo. Incxcrdtantibus. Secunda concIufio.Talia corpora non funt omnino ii nccibo dimittenda.Patet quia alias fiicrcnt cacochyma. Tcraaconclufio .Corpora cacochyma non funt ciban da cibationc purc rcfumptiua. Patct, quia adderctur i n cacochymiamsCt hoc cum cibationc cida, Q^uarta co dufio.EIcdf uchxcfunt nucricfldaxmmmcaco alccra* ' HIPPO- 142 tiuo.Patctjqmaiiutrieda fuat nutrf meto corruptionis prohtbitiuo. Q^ui nta concluilo*Q_uandQ£$ coacte dC nonrcgularitcibada3amcnuatmetom€rercfumpuuo„ Ex quibuspatctfoJutio argumcntorum. . Q^uaeftio. xxi. Aphor. xi. V T R V M Aphorifmus fit ucrus, Argait mul- ttplicitcrq^non. Primocorporahabetiaitomachos ca lidos nonfaciiiuspotibusrcplentur,ideo quaefttofaJfa,. patetconfcquentia&:airumptum,quiainilomachoca lidoctbariafacilis dt&in<3ioniscorrumpuntur , ut uult GaF.2 .tcchni.ca.j .in trac.dc uentre.in de fignis difcra fise caltdi fiomachi.Corr luupuntur .n .in co facile m uca bilia.hoc etiam uoluit Auice . 1 3 .tcrtg.ca.de fignisma litif complexionis cahd| ftomachi.Confirmatur, quia f n ftomacho prg tematuralir calido dbaria liquida cor- rumpuntur 6c in fumofitatcm conucrtuntur 3Cc, Se- cundo mai or eft couenienaa fiuc fimilitudo ctbi ad me brum ^ potus ad membrimi .fed in habentibus fymbo lum fecflior eft tranfitus.igicurd^c.patetonfcqucntia 6C maioryScmiaor eftphilofophi .2 .de gencratione . 3C Auice .primi fecunda. doc.3 .cap .3 . quod eft de fignis complexionum ad Jitteram dicenus.Conucrfio in genc ratione proportionali eft fadlior.igitur Eaalior erit con uerfio cibt in membra <^ potus. Terti o fequttur c^ eif- dem dbar:^s conuenienter omnia corpora nutrientur. confequenseftfalfum.<S;:confcquentiatenet fi oia cor- porafadlius<Si:c,tranfmutant. &£alficas confequenc^ patet.ali) eni cihi cholerico 6c aLg phlegmatico func c6 petentesi Q^uarto .neceiTario {W tot traniinutationei porus cranfic ad membra debcns nucrtrc ficuc dbus. igi tar non facili us.coiequencia tii decur noca ,6C aiTumpca iacis pacec.cum omne dcbens nutrire trafeat pcr trcs df gellioncs.tertioa>mpIexionum:ca.2.adprincipium. Q^uinto.adhocut potus conucrtaturin membrum ncceilario fibi mator rcquiritur difpofitionii latitu<i> ^ adhocutabusconucrtacur <n mcmbrum , ud par- tcm memhri^Ccd acqui rtturfacilf us minor qp maior lad tudo.ideo ^ic.patet confequcntiaj^iminor.&^arguf- tur maior quia maiorilati tudincacquirendarum diiix>- fitionum diilacpotusamaiibro^ dbuSjCumpotus fic rarus 6c membr um fpiiTumjpotus Euidus 6c membr 12 conftans uel foltdumaficut cit: ctiam dbus,Similiter 6C difiSdlius eft rar um tnfpiiTare ^ fpiiTum amplius infpif farc.fed pocus cft rarus>d^ dbusfpiirus.ideo <S^c,fednd conuertitur nutrimcntum nifi per inipiilaaoncm, quo niam omnis digeilio i ngroiTandoprocedic ^..metheoro r um .idco 6Cc. Sexto.dbana groHa func magis conf or tatiua. ut Auice .pnmo teraa.doc.fecunda.cap .dcregi mine ciusquodbibitur 6C comeditur. idco 6Cc. Vlci- mo.pro iitaiadc aucftoritas Gaf . primo alimentorum. ca. I ^^dclupinisjadlittcram ficdiccntK.Q_uf enim hu mida confiftcntijs ud humidiora modicum d^t nucri-r metum corporibuset cderitcr euaporaiK et cuanefces. Proiih>caamfadt aui^^oricas Oamafceniin fuis apho. diccntis. Animai nutritur pcr fr^idum 6c ficcumjuiuic aucem per calidum «S;; humidum. Adoppoficum eft Htppo.iS: Comcntator & Ifaacin difds particularibus.cap .de uino. InhacquasiHonceruntduoara'culf. Inprimouidc- biturdeprincipali quaefiw. Infecundouidebiturdedi ucrfitatcfadlitaasrcpletioniscorporum diuerforii ex nutrimentohumido uel ficco, Q^uantumadprimumfunc notacav^ a>ndufioncs. Primo fcicndum,ut habet uidcri primo .prima dae .dc uirturibusc^ nutricaab non cftaliud ^ conuerfio nu- trimcntiinfubftanaamnutriri^&c. ^primo uirtutii naturalium.cap.S.eftaffimilarionutricntis ad nutri- tum.cui nutricationi uirtus digeftt ua defer uit cum di- geftx> fitnutrimcnaaltcraao <Si:pr|paratf Osuc conucrta tur in fubftandam nutrici. Ex quo patct c^ omne fzctU SCJrdig^MceftfadlitctQucrttiuum.Echocfcciiduin Gafw Ariftos Tc.co. Gaf. Arifto, Auice, GaF, Dama. lisac Nutri- cac6^4 Digitized by Google <iViESTlONES aAu m nutrmuc uirwtis , qu/.f. eft appolldo unioSc^iTimilsLcio.V nde dc urrtute digcftiua habctur prtmopdica.doii:.5.deufrcudbus. cap.de uirtruabus nuaiftraatibus. Et.j.uirtutu nacuralium.cap. i . dr c;^ digeftiua cft illa,qug cjd' attraxit attrac^ciua et rete tiua rerinuitin ciTeatiamaptam uirtutum in ea permutacio nemfacientiumoperationi conuerut Sc complexioni» gugpermutationinucrientisinefifecfcueftcompetens» Secundo fciendum eft ex di<fi:isdrca litteram, iilijd niz trimentu appellari faci ie rep!ere uel refumere quod^' cilitcr conuercitur 3Cc.Et hoc fecundum plurimas eius part&.Econtraaucemdidturnonfacilicer fed diffiicul' tcr rcplere , ut facilitas rcplctlonis ex parte n ucrimentf attendatur penes apdtudfnem ipd usnutrimenti, uc fe^ cundum plurimas eius partesin membrorum fubftan. ti3m conuertatur . Ec dixi nocanter ex parte c^i uel nu trimenci,quia ex parte corporis nutriendi pencs aliud Cibus attenditur.utfatispatet. Terciofciendumeftq>tamci SC po'" busqppocusacceptusutin^pofitopertineteftduplex. cus du' quiaquidam eftfolu amateriaoperans&;quidam ama plcx* tcriad^qualicas^.Inpropoiico eftfermo deoperantc a materialicececiampoiritampliariadoperantem aqua' licace. Q_uarto fciendum eftq> in fubftada rara& flui da fadiius Htimprefrio ab agente narurali , q| denfa 8C fpaira aut folida.& hoc fatis manifeft um eft. Ex quo pa- tec facilius eiTc calor i nacurali cgteris paribus tranfm w tarc rem fubdlem c^ grofTam. Vltim o noca q^ ^co nu^ trimencum a calido nacurali cft magis pafTibile ,caco cg teris paribus fecundum plures parces eius eft apcum af iSmilarifubftantiemembrorum, Primacocluflo. Po tus&cibarialiquidacaeteris paribus fadlius digerunc q^ foIida.£tdiconotancerc^terisparibus,quiacu liquf dicate ciborum polTct coniungi aliqua alia qualitas coa iierfionimuItumrepugnans.Probacur coclufio iic.po tus 5^c .minus refiftat calori nacurali d/gcrenci 8c tran- finutantiigitur^^c patec confcquentiavS;; antecedesfi mihtcr. Secundaconclufio. Pocus SC cibaria liquida fadlius nutriunt qp folida caeterisparibus. Probatur^c^^ faciIiusdigeruntur,ideofaciliusnutriunc. Tertiacon dufio.Cstcrisparibusfccundum plures partesdigcru' turdCn utriunc potus 8c cibaria iam dida q^ folida. Pro batur,quia minus refift unt calori digercnci 8Cc* Cor-i xoIarium,ex quo fequicur plures fuperEuicates refide- re ex digeftione folidorum cf ceris paribus. Q^uarca cq dufio.Fadli us replentur corpora apta dbarqs ^diis di geftionisrcpleripotu 8c cibisliquidisqp folidis . Patcc cxdi(flis.Iftamcondufionem uoIuitHippo. ^Gaf. Vltima condufio.Licet /ta fit,ftac camen de aliquoop pofitum,ut patec in deductioneargumenci primt. Q_ancum ad fecundum arciculum fint notata 8c con dufiones. Primo fdendum c^ ficut corpor um qugdam dicuntur humidaqugdam ficca^ica nucrientium qugda d/cuntureodemmodo.f.quoddam humidum Scquod-! dam ficcum.Etper nutrienshumidum inpropoficono f ntelligo nutriens aptum conuerci in partem fubftanti' ficamhumidam,fedinteUigonutnens humidum.f. lig dum.EcontraperficcumfoIidum. Secundo fciendum ^quatumadfadlicernutrirepofTumuscompararenu trimentum humidum corpori noftro humido 8c corpo xificco» Primaconclufio. NutrimentumhumidiinU trit tam corpora humida q^ ficca, fadlius tamen qp fic' cum.Patetexdidisinprimoarticulo. Ex iftacondu £one fequitur c^ non quglibct fimilitudo maior avfirua' lis fi ue conuenientia inter aliqua arguit iuter illa fadlio xcm tranfmutationem fore.fed maior fimihtudo uirtua lis,quxnon eft aliud qp maior apticudo patiendi hui uf* Q^^ modiabillo eft illaquf arguitfaciliorcm tranfmutatio ncm. SecundocxdictisinfcrrfpoteftintellcdusGaF, fexto de acddenti .cap. 3 .dice ^, i uuencs &: pueros eire {»r&inhumidisdfgerendis.quodquandoc|^quidanu&- tim cft non pundualf (cr f^adiftutn ffisifttQi»^ uto:^ Corpus dupiex ctnutri cnsdu" plcs» PARTI^ II. £ict!fccir digenEchumf da tncomparatfone ad ficca. Seca dacondufio.Humidanutrimentafadliusnutriunt cor pora humida ^ ficca c^tcr is paribus.egent.n in ds tr^ mutadone minori. Tcrtta condufio.Sequitur <^ ficca inaliquocorporeficcofadliusdigeruntur ^in humi'- do,&iaaIiquominus.Patet,quiafadIiusnutrfuntiu'* uenes,propter caltdum effem ipfisacucius^ in pueris» <S:fenesdifFtdlius. Q^uartacondufio.Potcftprobabi liter poniq^ cgteris partbus femper nutrimenta humida fadliusnutriiiccorporahumida qpficca. Patet,cum ui deanturin eisindigere tranfmutationeminori. Adargumenta principalia rcfpondetur . Ad pri * mum quid fic dicendum patet per ultimam conclufione articuli prt mi. Ad fccundum dicicur c^ liccc fic maior conucnienciaformae macerialis non camen eft maior c5 ucruencia uirtualis. Ad cercium dicftur q>pro fimplid nutricatione 8C conferuatione fienda per nutrimentum eadcm omnibus compecunc dbari a , uc facis pacec. Ad quarcum ncgacur confcqucncia.quslibcc.n» cranfm uta tio per quam potus traafm utatur eft facf lior d«: uelocior ^ correfpondens per quam tranfm utatur cibus folidus. namcum uolumuscitorcftaurarcdamusuinum uerna dum 8C ouz fbrbilia. Ad quintii dicitur q» aiiquando alicui acquiritur facilius maior latitudo qp alteri minor facilius.n.ftuppainflammaturqp fcrrura fittepidu.ubi tamen cgcera fint pariadiffidlius femper acquiritur ma iorc;^mmorIatitudo. Ad confirmationem ncgatur<^ grolfum fadlius ingrofTctur, immo aliquod fubtiie cft faciliusingrofrabfie,quiaeftmagisfub£ile, «SCper cofc quensfaciliusreducipotcftadmediocremmodumfub- ftantig . Ad fextum dicitur q> cibaria groffa f unt ma- gisconfortatiua.i.dantianutnmentummagisconftans 8c r efiftens fol utioni. Ad fcptim um di dcur fimiliter q^ funt pauci nucrimenci.i .parum Colidi , quod confueue-» r unc medid antiquicus appellarc modic§ fubftantiae. AIiterq.Iy«S:ftatexpofitiue. «S:eft fcnfus<^ cibaria humidiora modicum dant nucnmencum corporibus.et pro.i.ceiericereuaporancur. Adaucfloritatem Dama^ diciturq>queadmodum uirtus gen eratiuacx partefub tiliori feminis generat fpiritus 3c ex grofTiori membra, ficnutritiuacxparte fubtiiiori r€fumitfpiritus,<S:ex . groiTiori membra qu? pars grofra r cfpcdu fpirituum e f rigida <&: ficca. voluit ergo q> nutrimcntum non eft fr i gidum<S;:ficcumabfolute.fcdin coparationead cahdii naturale,puta fptritii quo cfFedliue uiuimus. Q^uaefiao. xxi). Aphor. xf). y T R V M Materif peccactespoft crifim relidae poffint facere recidf uam , Arguitur multiplidt c^^ aOn. Primojimpofribiieeftaliquamparcem materid pofb crifim in corj»re retineri qutn cito cuacuetur.igt 1 8Cc, patetconfequentfa<S^afrumpcum probatur , quiamace ria euacuandaance crifim erac maioris refiftencig 8csm plioris ^cicacis m ulco ^ fit rcliquaeius reIi<fiapoft cri- fim,& uirtusfuflfiicit pro tuncillam materiam falce quo admatorcmeiusparcemcuacuare,igicurtunc poc hac rcliquiameuacuare. Vdfic.maioreftproportio uirtu tisexpulfiugmembrorum adhancmodicam relic^tam reliquf am q^ f uerit dufdem ad totaiem materiam pcr cri fim euacuatam .fed prius fufitdt uirtus de illa totali no- tabflcm facere expulfioacm.igitur 8cc. patet confequc tia^afrumptumiimiliier. tiecundo confirmaturidc 8c fignetur inftans terminatiuum crtfis , quod fit nunc gratia argumenti.di; arguitur ^c, continue poft hoc in ftans,quod eft praefens erit uirtusfortior q| iam eft , eo q>ndmoIefi:abitur ab aiflualimorbo^ficut hucufc^ mo lef^t>atur, &cum hoc materia erit continue maioris a<fl:iuitatis,eo q> con tin ue aget calor naturalis de ipfa ali quf d rcfoluciido 8c minorando 8C qualitatem ei us pra- uam corrigcnd>,fed nunc nonfuffidt hf cmateria facc xe recidiua.igitur nccaliquando poft hoc.confequentia ^a&airufBptum^t^dcdudunicft:, Tcrdoprind* palictt Digitized by Google Tra.2, Cap,l Recidi- duplex MatC'' r«a poft crifim mFtip^x Rcctdi^ tia du' plcsu Crifis duplex — APHOR/^ paliterargiiiturfxCsquod rclinquitur poft criifin feni- .peruelucplurimumeftiicut cinismateri^ putrefacliet icdcinisnonpotcft clTc uehiculum caloris putredini&. fgitur &c .patct confeqnentia 8c maior patct.& minor cftdemenccAuice.prirooquarti. Vel ficonccditurq^ haiufmodimatcriaincincracapoiriffaccrcfcbjrem,illa fcbris fempcrcritquartana^dl^ iicraroJiuiufmoittmatc ria faciet ucram rccidiuam . Q^uarto £\c (S:.c .hocmaxi fnc foret^quia materia rclicftapoft crifim pauca cxiftes in quantiicaiic ucl malitia in procciTu a qualitatc mala in m«mbro reli dta potcft augcriin quantitatc uclmalitia d:ficiteratof3Ccremorbum.Scdarguitur^oo»3qui3 tunc abintrinfcco ftantc pcrfeda crifi pofict ficri pcrfe ^a recidiua fiuc uera, quod repugnat cxquid nominis crifisperfecfcae.iSs: confequcntia probajcur, quia qua ra* tionemalaqualitas in mcmbro poft crifim rcIiAapotes eftmatcriamjrelicfiaminquantitatcucl malitiam auge rcjeadcm racione potcftnouam materiam rcaggrcgare dato q) nulla rclicflafucricquo pofito in circcrit crifis g £ed:a,quiatotalismatcriapcrfecte euacuabitur. ^ta- mcn poft ea fequeturrecidiua ut {^tct.idco &c . Q_uin to adpfincipalefic.materiaincrifi talitcr cuacuatur <;^ infirmus non potcft ampliusrccidiuarc.igitur SCc. pa- tctconlkquentia^^affumpcum uideturde mcntc Galf. primahuius.iO.commento.f.apho.iIIius.Eaquorum .crifi.s fitjiS; quorumfai"ca eft <5^. Ad oppofitiicft Hippo. in Apho . 8c GaT.in co . i z.. Refpondendo ad hancquaeftionem. Primooportet p juitcerc nocabilia quaedam . Sccundo coclufioncs refpo fluasdequsfito. Primo prgmittendu cx diidii^ circa litcra-^carecidiugqiic^eft ftrifeca <S: qiiq^ cxtrmfeca lio corporalis fiucprgmitiua ficutindebicaadminiftra tio fex rcr ii no naturaliii auc alicuius car um. In propot iito aucem cft fermp dc rccidi ua coaci ngencc a caufa in^- trinfecafiuccorporali. Secundo fciendumc^caufain?' trinfcca faciens rccidiuam poceft ciTe triplex ( ut cang^* bacurcirca iiceram) .f. caufa anceccdensqug nondum pucr uic^rcliquia caufe coniuncflae , & mal,a qualicas fi- ue complexio relicfla nou§ maceriei aggregatiua. Ter tiopr|miccendumcftq»maceriapoft cxikm poteftcijc m uitaaut modica. Similiter intcnfe malitif <i rcmiiTg. Similitcr mala qualitas rclicfta poteft eife ihtenfa aut re miifa &:c . Similitcr uirt us poteft cfTe m ujtum dcbilis cc potcfteiTcfortis.omniaiftafatispatent. Q^uartoprap- mittendum eft q> recidiua eft duplex. f uera 8c np ucra. Vcraeftquando amatcriauelacaufaalia corporalicx radice reli<fla caufatur noua aegritudo fecundum fpcd- ficam eius denominationem fimilis radici, ut fi pofc tcr tianam fequatur tcrt.iana.Reddiua non ucra poceft fic- riduplicitcr.f.velquAndocxradicc prfcedentis fccun- dum {ptci^c^m denomtnationcm po fequicur eadcm fc brisjutfi pofttcrtianam fcquaturquatcana.uelfi fimi- lis fequatur tamen cx cauia primitiua 8c non intririfc- ca crit rccidiua non ui:ra» Q^uinto prsmittcndum eft <j>crifis cft duplex.f.pcrfccf]i:a(5^ cmpcrfecfi:a.Perfec3:a€ pcr quam fit totalis n^ateriae cxtraducftio ucl euacuatio, ita ut pcr difpofitioncn? protunc in illo rcmancntem no ii r corpus fllud aptpRi yccid i uarc mcrito .f»iUi us difpoii tionis.Ecpntra u^rpcrifisimpcrfcdacftquauclnon to taliterm^pcriacxtraduatur, uelnontalitcrquin cor^ pus mcritoijlius difpofitionisin corcmancntis fit aptii rccidiuarc^ Prima conclufio. Nun^maccria rclicfta jiccajiqua difpofitiordicta poft crifim pcrfccfiampotcit faccr^ ucram rccidiuam.H^ccond ufio uidctur nota cx quidnominis pcrfccfi^ crifiSjUt itatim tangcbatur.Simi Jirer quia p6ft uitram crifim dcbct sgrotans ad falutcm wcll^^itatcm altcrarfjutpatcbit incommento iilius, 1 3 apho.fccundg.Q^uibufcun^ crifisfithisnox.fcd niiq^ aeger taliter altcratusparatuscft merito difpofitionisin eo derclicbc rcddiuarc.igitur <S^c. patct confcquentia, &;ailiuii|«umiimfliur« Secunda condi^o» tfi^ixm 'tnorbtzinfacfeiitetotalitcrad extra euacuata p6£Grbik cft pofthaccrifim corpus ladcic ucra rccidiua.Pmba tur fic conclufio.pofiibilecft abahquacaufa corporali cx radicc derelicta perdud ad aegritudincm fecundii fpc ci:Scam denominationcm rac&ci fimilem.igicur &c. p^ tct confcquencia cx quid npminis rcddiuae ucrae. Et af^ jfumpcum patecsquiajqu^tuncunc^ matciiaradici fue-f rit ad extra totalicer cuacuata fbac came in mcmbro ubi priusfuicmineramacerif malamremanfific qualicace toilcm mareriam radici reaggtcgace. fcd hoc iaciTe po iico fequerecur reddiua uera,d^ lamcn priusfuitmace<* riaradicistotahtcradcxcraeuacuata, igttur &c, patct cofcquencia 8c aiTumpcum fimilicer . Cdrrolarium e?: ilfe.concIufione fequicur «jnonquaelibctcrifisperqua toc^iccrmaceriamorbi cuacuacur cft pcrfccca. Paccc hoc cx condufionepraec^enceimmediace. Ad perfecta igicurcrifim ra|uiriturq^matcriaadcsccraducacur «S^ cum hocmericodifpofition^jderdictsejquia.f. malf co plexionis non £\ c corpus paratum cgrotarc. Tcr cia coa clufio. Vtplurimumrccidiuacaufacaardiquia cauiae coiunccaeradfciscftrcddiuanoucra.PacccqaucpIuri mum calismaceriacftmelancholicaquac pucreicens fe^ brem generac quarcanam.igirur d^c .paccc «>nf«iucn-' tia^aiTumptumfimtliter. Q^uartacondufio. 'L.ictt ivdi fic poftibilc eft camen rcliquiam caufse coniuncc^ ra dids uct2mhcete: redcJiuam.HgcconcIufic declaracur primo imaginando forccm ccrcianarium ^d: c^ force ue- rc criticanre crifi pcrf ecca, partc macerif iam euacua» pcrfudorcm occurratcaH&uchemcnterforrem infrigi dans 5;: porpsdaudens 5^ cxcin^uens aaualan-calore maccriei.ddnde pcr cemporf^procclTumiteraco pucre-» fcat rnaceria ifta choIerica.<S: patec anceccdes. Ec fimil* ter qu.ancuncunc5 illa maceria cholcrica rcfpeau uniua palidicacislcuis dicacurindneracajita utilHusno ficani plius uchiculum,ii:at camcnfibi occurrerc sdiam ^ufa forciorcm facicntcm imprciJfoccmaipiaadhuc exiften'-- tc cholcra ficputridajd^ccrcianam itcraiofacicc.Excm. plum fatis famiiiarc.uidemus cn«n cum ignis apphcaE Kgnisc^ talicer,poccftimprimi^icadcbilttercalor iliW gna illa cj» folum incinerabicca ad c^bones, qui calore illum tajitcr impreiTum conferuarc non poterunt. dicc jur igiturindneratircfpeccu ilhus calorisralicer imprcf fi.Si tamen illis<:arlx>nibus applicacurforce agens im- primcns cabr em, uc fi in .fornacc proi^ccrcncur .cerrum" cft q^ calorem calicer imprcifum confcruar^nt, quouiq^ pcr^uccrcnturad ultimam indneracionemcS^ pcrderet fomiam fuam JLm proportionabiiicer dictum cft dc ma- ceria ilia calida cholcrica^di^nccfebrcm.Itcm quiama teriacholcricaaduiiapcrmancnispoceft choleram bcni gnana aujc fana^uine putrcfaccrc,^ pcr confequais SCc„ Q^uinta condufio. Reddiua caufata amateriaa quae f uic anceccdens radids e ucplurimu ucra rcdi^ua. Pa-; tecquia ucplurimum caufat|gritudincm fccundum ipc cificam denominacionem dus<S^.Dixi norancer ucpltx- rimum.poceft.n.cauiariapaauc aliquidhuiuimodi ra-. dicccxiftcncefcbrc» Sexta<&:yIcimacocluiio.AdhoC' utmaccriapoft crifim relictapoi3Gtt ucram faccrcrcdcii^ uam,ncccffceftipf3mmaipr^iinquancitate uel maU'-^ tia uclin utroqj.Patct,qui^afsnon poffctafijignaricaif feaquarc poftfaccrct a^gritudincm 8C no antc.licct ctia' poiTctaddi fitusin mcmbro. materia eium 4iftans a cordc nonfedtfcbrcm» qu^pulfapropccorfebremfa* dct. Exoinnibushis clicias condufioncm rc^nfi- uam a^qugEfirufj) , utpatct. Ad argumcnta pacet folutio&c. Q^uaeftio. xxi g, Aphor. x^. ~ y T R V M Radix fiuc prfndpaliter morbus SC re ddiua fintickmnjorbusnumcro^uc conftituantunii 8C cuxidan morbum n umcix>. Arguf tur n^ultiplidtar q^ non. Primo.quia pofitoprindpali i?9«r^uiritur M ucpoaitur scdditta^ ecoaa:«i,igi$ttr ^.p»et c@i^^ Digitized by Google <iViESTXONES ^gaeada 3c affuinptum probatuTiqu la benc requ&af.c radix .igitur non rcciduia dc ccontra. Sccundo rcddi- «a eft cflfectus radicis.igitur&c.patct confcqucntiajga iiunqpcauia& c£Fcaus AintMcm numero. SCzS^van* ptumpatetcumrccidiuadepedeataradicc. Tcrtiopof fibile eft recicKuan efle phlegmaticam puram prindpa I li xgritudine exi&ente tcrtiana nota.fgitur 6Cc. confe^ quenua patet 8C aiTumptiu» probatur , ponendo forte Sbrire cx materia mficta ez dwlera dC phlcgmate,et<j criticeeuacucturmatcriafubtilischolertca peccansre- manente partc grolTa phlegmaticaf n quanouiter accen datur etiara putredo.<k patetantecedcns. Q^uarto pof iibile eft reddiuam ciTe quartanam principali iiue radf ce exiftente fanguinea conrinua.igitur &c . patet con- fcquentia dc aiTumptum fimiliter ponendo fanguinem putrcfieri^cuius fubci le conuertatur in cholera «S^^rof fum inmelancholiamquxputrefcat.etpatetairumptu» Q^uinto quiareddiua eft dcceriorradicc 4^mlui eft dctcrius fe . igitur. Adoppoficumarguitur. Primo.quiainquatuorte poribusuniusmorbffalubrisiimulinciuditur radix<S^ jrecidiuaigicur&c.patet confequentia5: aiTumptum didtur de mcnte GaF.in commen. 1 1 .aphor.prim^ par ticulas.paroxifmos cS^ coniiftoiti^ &c .de domino Ana xionepieurecico. Kecundoquianonminoremuidetur habere unitatcm recidiua cum fua radice q^ paroxifmi diilind:i tertianz uel quartang adinuicem Jed huiuimo di paroxtfmi conftituunt iimul unum morbum nume- rojuc pacct de tertiana 8c quartana. igitur fimiliter ra- ^x dC red<&' ua pacet confeq|uentia& aifumptum iimi^ litcr.ita.n.Oidit qui^inter Auerfosparoxtfmos iicutin txrradicem&reddiuam. Itemtertio.quiaradixter- mmatur ad reddf uam .igicur ialtcm xcddiua eft quid in crinfecum uel parsintrinfeca. in iftaqugftioneprimoponam notabHia &:quafdam diftiniflfones. Secundoponam coduiiones refponituas de quf ilto. Primo prf mittendum eft. Duplex eft reci diua,uera <5^non uera. £thocde reddiua loquendo ab intrinfeco proueniente, licet reddiua^ab cxtrinfeco pro venicDS .etiam debeat did non recidiua fed potius no uus morbus.£t per ucram reddiuam intdligo f gritudincm fccundum fpedficam dcnominarionem dmiion radici> «ufatam ex materf a uel cx aliqua caufa corporali cx ra dicedcrcIida.Econtraucrodfdturreddiuanon ucra. £xquopacet<;^adhoc ucaliquadicatur recidiua uera licddi J^^qwi^untur quatuor conditiones. Prf ma cft prindpale ug ucrc fgritudinem praBceifiire dc ccirairc. Secundacftq> 5t il coditio '^tl^^u^^pcdfica huius aegritudinis fequentis ad princf ^x^ palem aegritudincmprgccdentem. Tertia q> haec feques qug didcur recidiua iit udfuerit depcndens ab aliqua ca corporali ex prindpaliaegritudine derdicla, iicut caufa antecedens ud coniunc%a. ud fuerit mala qualitas nou$ materig reaggr^atiua,ut<fe*ccbatur. Q.uarca cj fucrit apparcsdedf natio uniuerfalispraeccdentis f gritudinis. £td(Co notanter a{^rcns dedinario uniuerfalis &c» quiaIicet{n£ncprimiparoxifmi tcrtianas iitapparcns 4cdinario«rparricularts, nontamcn debcmus ckccrcq» aduetusfeciidf paro:riimf ilt uera recicUua. Per prima crgo condirionem di&rt reci<Jiua radicc. Per fecunda dftifcrt aquarcma fequente fanguineam uel tertianam. Per tcrtiam difFerc a rcd&ua contiDgente acauia primi tiua.Pcrquartumdb'dcrcaredituparoxi(bi. Secundo Voum ^^ prout in pr<^iico fped^alf qua dicuntur trf phde tiiiero vnum numero. Primo , quta ex fllis conftitui tur . vna triplex* ^ciCfisudais pcr cilcttriam iicuc didmusaicdietates contxnitteiTc unum.Secun<ioimpropriepr(^er iimili- tudmemparriumiibijnufcemfu<::cedenrium, uchcrica ^cxronus unam a prindpio ufc^ ad finem. Tcrrio ual^ de cm{»-c^rie,quf a ip0spcr fucceirionem quadam corre ^n^ uiia fimiliscaufe aqua depcndcnt , ilcut dicerc masf uad$Qifoce radiiimwmaae&nic]:^ ,^];qii« PARTL ir* dtm calif df tatem i n principio paroxifmi Sc dcclf natton<f, auteandem febrem ianguineam a prindpio ufc|? ad dc* chnarionem. Primaconcluiio. Recidiua non uera«S£ fuara<iix&c.nonconftituunt unum morbum nume- ro.PatetperargumcntaadducBraantcoppoiitum. Se- cundaconclufio. NecfuntncceiTariomorbusunusfc- cundumfpedficam denominatione. Patetiimfliterex dicflis. Tertia coduiio. Recidiua ucra dc fua radix fiic una f gritudo fecundum fpecificam denominationem* Patec ex conditionibus uerg recidiuf . Q_uarta cocltt fio.I/oquendode unicacepropriediAa numerali plure» paroxifmi umusincerpolacenonconftituunt unu raor- bura nuraero. Probatur , quf a paroxifraus non eft ruii dcccrmfnata inuafio iiucmotus&c. fed interquofcucj^ motuscaditquicsmcdiailjinon conftituunt unum nu- mero.igitur «S^c . patec confequentia et aiTurapcum fimi liccr . Exifta condu fione fequitur <j»n ulla aegritudo ^ prie eft f ncerpolata. Sequitu r fccundo <j> exiitcns in c^c tc mterparoxifraosno eft in aliquo temporcmorbf . Pa tet,qufa tuncnon eftmorbuscum corpus tficab acflua li morbo quf efcat.ideo 8Cc. Q^uinta coduiio. Loque dodeunfcatcimpropric dida cx pluribus paroxifrais unius intcrpolate fit unius morbus. Patet, quia taltbus per fucceifionem quadara correfpodet firailis caufa, pu ta antecedens ud coniuncfia uelmala qualitas reaggrc- gariua.ideo S:c.patet confequcntia 8c aiTumptumli ml Jiter. Exquofequfturcj» for.poft primura paroxifrau interpolace antc^adueniacfecundus , ualde improprit dicimus eiTc in tempore raorbi nifi ad f ntelledum ciatii quia.f .eft in tempore in quo eftadhuciimiliscaufa 8cc^ vcl pro quanto cft caufa adhuc taUter ud taliter mor- bumfacfcura,utdicamusprincipiu uelaugraentu 8Cc. peratcributionemadcaufam. Scxtacondufio.Scquit <j recidiua uera dc fuaradix non conihtuunt morbum unum nuraero unitateproprie divfla. Sepriraa conclu iio.Radix<Si;rccic3iua uera conftituuntunum morbu numero unitateimpropriedicfla. Pacet ex dicftfe. Pri- mum dubium.An corpus cxiftensin temporeme<}io in ter rachcem &: reddiuam debeatdiciaegriiucl neutru. & ii neutrum cuius fignificaci. Secundum dubium. Probaturpoftcrifimimpcrf«<flara q>reliquia raaterig qug rcraanfit non fitfufi^cienscj>pcr eam fiat rcddiua» 8Cc^t:>s. inorcKnatione regiminis fiat fim ul cum illa ma teria ggritudo firailis priori. Et qugritur utr um hfc dc beat iici redchua uera uel non ucra. Ad primum du- iw ura dicicur cj> illud eft neutrura nunc primi iignifica- ti decidenrig. Poteft etiam dici neutrum de fecundo fi- gnificato utdcbet ui^riprimo techni . <S;:habetur plc- Qi^^ neinqufftionibus. AdfecunducJicft^inillo cafuiila crit recidiua uera. Patet p defcriptione recidiuf ucrg. Adargumetapridpaliapatctfolurioexdcisi qone, Q^uaeitio. xxiif). Aphor. xi;. VTRVM Chymilongotcmporcputrcfaainc* ccirariogcneretfcbrem. Arguiturmultfplicitcr quod non. Prfmo,quiaIongotempor§putrefacft:ifunt ind- Jierati. Secuudoquiapoifunt ciTediminutf quantita- tis. Tcrrioquiainlocodiftantiacordc piit putrefieri. Qjpoiitum {x>nit Galcnus. Refpondendo Cj^ pcr pu trefcentesinlongotemporeintelligitillos inquibus ta to temporc procciTit putrcdo, ut putridam fuliginem poiTit ad cor mittere,<S: hoc ilan te quantitate fuffi den- ri 8c iitu cduenieri.Et fic patetfofutio. Dubiu. Vtrii huraor malus contentusin lods calidiort^bus uelodus pu trefcat.Q^ non,quia ibi cft uirtusforrior cS^ rcfiftentia ad putredinem maior. Ad oppofitu eft Gai*. E t patebit folutio ibi,ubicun^ cibus prf ter naturam &:c,aphorif 1 7. fccundx parti«> culf.quareillicqufre. Q_uaeftfo. xxv. Aphor. arig. V T R V M Crffis fit uehemens&udox motus. lioc<ft4itrutadiE»irigaGaFtioniincQCQti^.dacada crifi Digitized by Google GaP. Crifis Crifis quadru Criiis cadu'- plicfc, GaF, ^'liOtUS, tiFmuca tto tri ^ plicic t. APHOR. crtfi fit bona. Arguitur nj ultiplicitcr c^ nott. Pri itio; i3uiacrtfiscfl;tardusmotus.fgitur&c.patctconfcquen ciactafTuaiptum eftAu(Cc.4.fccunda.cap. i .Etargui turrationc,quiapoirifaiIccftadacnirecrifim laudabi- lcm uirtuce maccrig morbi modicum dominantc > fed hoc pofico iicc maceriei cxpulfio tarda Sc non udox, ut iatispatec.ideo «Sic.cota confequenciacftnotacum antc «cdcncc. Secundo crifis non eft aUquis motus, igic 6cc. patct confcqucncia 8c alfumpcum probatur, quia crifis cft aggrcgatum cx mocu locali maccrig , qug cxpcllitur &ggrocancisaIccracionc.notum cftautcm hniufmodi sggregatum non ciTc aliqucm motum . igitur 3cc. patcc confeq uentia cum an cecedencc. Ter cio crifis qualiccr - cuncg fumptanon eft motus morbi.igitur qugftio felfa patec confcquentia 8C alTumptum probatur difcurrcn- <Jo. Si.n.capiaturcrifisprofeparacioncnocitiuiaiuuati uo au t cuacuationc,notum cfti^ ipfa no cft mocus mor bi fed matcrig morbi.Similicer fi capiacur pro alccracio Jic ad fal utcm^quia talis alceracio cft ggrocancis. Confi- militcrarguitui' fi^piacur prototo aggregato cx his ut pacec intelligeti. -Q_uarto.pcr cdiim falubrem no fuhito alccracurinfirmus ad falucem ncc eciam ad mor tcm.igicurquaeftiofalfa.patet confequentia &:aiTum- ptum.<j>,n.non admortem fatispacct 8Cc. Cedc^ necad falucem <S:c ,arguitur,quia priusalccracur ad neucrali- tacem.igitur&c.patetconfequentia<S<: aifumptum fi- jniliter, Q^uinto.quia materia exiftentc fummc digc^ fta non iit uehcmens motus co q>tunc non eft fortis pugna,cum fit maceria perfedc uircutiobediens. fcd in ilacudum aducnit crifiscft materia fummc digefta ut fa tispatct.igit 5!:c.patet c6 fcque tia <&: aifumptu fimifr. Ad oppofitum corum quf arguta funt , cxpreiTc eft Commentator incommento, 1 3 . Refpondendo ad iftam quaeftioncm . Primo prf mic- tamquaedamnotabiliai&idiftincciones. Secundo pona codufionesrcfponfiuasdcqugfito. Prima diilinctio. Crifisdupliciter fumitur. Primocommuniter <S: indif fercnterproquacunc^ fuperationc morbi auirtutcucl ^contrajfiuc nat fubito fiuc paulatinc,d: hoc modo fu- pfit Ga?.crifim tcrtio.de crifi . cap . 1 . dum d iftinguc- iat crifim in fcx ipcdcs. Prima cft fubito ad falutcm.Sc cunda i^ulatinc ad falutcm .Tertia fubito ad f^Iute im'^ pcrfe(flc<S^pauIatincperfc<ft:ead falutcm . confimilf ter diftinguiturdcmortalicrifi,5^ficnon fumitur crifis hicin propofitoquando a GaP.difjFinitur.Sccundo mo- ^o fumitur crifis pro fubita fuperationc morbi a uirtu- te ucIccontra,6»f pro uehementi «uacuatione materias: uel diuifione acl alccracionc fubica aegrotantis ad falute uclad mortcm. Sccunda difti<fi:io. Crifis fccundo mo ■dofumptaiuxtacommuncmmodum loquendi do<ft:o- rumrumiturquadruplicitcr. Primomodopro a<ftuali feparationcnocitiui aiuuatiuo&:dircdionccius adlo ca expuIfionfis.Sccundo pro ipfiuscuacuationc . Tcrtio pro alcerationc fubita confcqacntepraedicfcam cuacua- tfoncm dc fcparationcm uclad falutcm udad mprtcm. Q_uartpcapit pro totoaggregatocxbis. AdproFN^fitii hicmai^imc capitur crifis in ciusdiffonc fccundo 8c tcr tiomodo. Tcrtia4iftp,Cr»fis cerap modo acccpcf qug dam fufit cauff imiucrfalfs ut ccelcftes. Et quaedam par ticularcsutuirtusS^i^Iornaturalis «S^materici expul fiof ad ffxcra .Ethanc diftindionem in pluribus loos iti" xiuit Gaf.inJibrodccritfcis.Exquafcquitur idcmpof- fe eifc fignum Sc caufam rcfpcAu ciufdem, utcuacua- tio ma^ricicriticc cxpcUcndae cft caufa 5c fignum altc- xationisadfajutem. Q,uartadifto.TripIicitcrdicitur motusaliquisudalftquamutatip ffTc alicuius. Primp janqp agcntis utcalcfadio caicfacientis. Sccundo tan^ fubic«fii,utcaIefac3:io ca!cfadibiIis.Tcrtiptanq| tcrmi ni.fi? Ji.<;orruptioncm dicimus e|fe fprmacqugcorrum pirur «S: gcncratipncmfprmi qn^ gcncratur. Ad prcpo HIPPO- i44 iftorumtrfummodorumiam didofam. Q^uaiia^- Mor— ilinctip.Iuxta cpmmunon modum Ioqaea<b«Pef mor- busdu bumintcU/gitur quandocjp difppiicio praeter nacuram. plictt, per fc&immediateopcrationcslfdcns,<S;: ficdiflinguic contra caufam 3c accidens. Q_uand>^ autcm per mpr- bum inteiligimus maceriam roorbi: \rt db'cencesmorb5 confumi inccUi gunc maccriam morbi, Vltimo nota c^ per falutcm in dijfone crifisppfit^ non debcmusincd Jigcte fanitacem,prouc diftinguitur contrancutralita- tcm,fcd debemusintcUigerc difpofitionem faluam pcr quam faluabitur aeger,(S;:iIIaeii:communis fanitaa^S^ »eatralitati conualefcenrig. PrimaconcIufio.Q^ualitcrcuc^fumaturcrifisfus: ta fecundam diftin<^cionem quglibcc crifis eft motus na turf canqp agentis <S^hocIoqucndodefalubri.Patct,^a om ncm talcm cflFicic natura^igitur SCc* Secuada con- dufio.AIiqua crifiseftmotusmatcrieitan<^agetis, Pa tccdemortalifampcapro fubitaalceracioncadmorte. Tcrtia conclufio, Q_uglibet crifisprimouelfccun- <domodo fumpta eft motus materieimorbi taaqp fubie- <fd. Patct.iia talis non eft nifi cxpul fio ud dircifcio 8Ccm Ex quo patcf q> idem |x>tcft eiTc matcria fiue fubic- <flum 3c agcnsrdpea:u motusciu0cm,ficut materia c agcns fkim uIando,<S;: tam c «ft fui«cd:am . Q^uarta co cFo. Vt fic crifis no e motusmorbipropriefumpci. Pa 4:et,quia ncctan^ agcntis,ncc tanq^fuHc<Sa , nec tanqp «ermini.Nififortcquisdicatf^morbus ftimulado a^t Jh uncmotum . Q_ uintacondufio .Cr ifis fumptaprp fii bita alcerationc e motus^rporis tanqp fubic<Si,<^Q2or hi can^ cermini,<S;;nacura tanqpagcntfs.Patct hzccoxi cl ufio incdligcnti. Sexta condufio. Crifis fumptaprp toto aggregaco non cft motus nifi impropriemi^ qup ■dicimus aliquod cns per aggrcgationcm efTc «ns. Vlci jnacondufio. Di£Finicio data decrifi<eftbona,d«:com- pccichicditf<5cuilibctcontcntofubdiflrinitio. Pcrhoc 4^tiim quod dicicurmocus cangiturgcmis, «Si: conucnic crifis cu paulatina fupcrationc morbi a umutc,<&: econ 4;ra.Per hoc autcm quod dicicur uelox 8c uehcmes dif- f ert crifis a paulatina fupcratione .Per hoc autem quod ^citur morbi intclligcre poilumus uccirca litcram tan ^cbatur morbumpropric. 3c{ic tangitur caufaforma- lis^quia illius terminus motus eit mors uel fal us, quia£ laudabfli corrupitur 3c depcrditur>in mortali ueroau- gctur.Siautcm intdligitur matcriamorbi explicatur caufafubieAiuaprgdiccimotus* Perhocautem quod dicitquoinfirmus6i;:c.diflFcrtcrifispcrfeaa a crifiim- pcrfecta ud diminuta in qua non fit fubita tcndcntia ad iilubrem uel ad mortcm, Et ficpatettocam tllam diffi" sitfpnem forcbcne pofitam. Eft.n.diffinitio fclius cri- fiscpmpletg adfalutem ucl ad mprtcm. Adargumenca principalia refpondctur. Adpnmu 4:umdicitur uirtutcmodicum fupcrantc matcriammo jdicum moucc.negaturhocquiaiicctfitparuuscxcciTu» uirtut^ ad materiam quantum adcius prauitaccm<5^ acciuicacem>tamcn cft fatis magnus adealocalitcr mp- uendam . Et ponatur in cafu q) paruus eilet exceiTusad «am localitermouendam queadmodum eft quantum ad eius prauicate .cunc df cas q) non forec crifis. Ad au- ctoritatem Auice .dicitur Q» fumpfit crifim comuniter ^nonpropric. Adfecundum <S:tertiump3tctexdi- ctis. Ad quartum dccjtur q» fubito non incdligitur in inftanti,fed intelligicur in tcmpore (atisbreui. Et did- cur<^quando xgrotansalteratur no priusmouctur ad ncutralitatemquam mouctur ad falutcm. Ad quintii dicitur negando hanc confcquentiam . matcria cft pcrfc ctcc^diens.crgonon fic fortis pugnaaut motus5:c* «juia licct materia fitobedicns,tame ab ca deuancur f « miputridimultiproptcragitationcm fprtcm quipcru? nicns ad mcmbra principalia magnum cis infer utit np- cumentum.Sume cxemplum dc ffmo aquo fi moucal fitdeuatio «lultorum f umor um putridorum» Digitized by Google Q^VMSti ONES Q. uaeftto» xxvi. Aphof. Sig. V T R V M In cri& neccflario prf ccdat amccedes altcratio fcu commotio, de qua GaP. loquitur in com- fnento.13. ArguiturmuItiplicitcr<^non. Prirao.pof fiHle eft materjam critice euacuandam contiucriin u^ cxpulfionis.icdnonoportetfieri asmmotioncm 8Cc, ni fi ad digeredum materiam ad loca expulilonis.igit 8Cc. Secundouirtusnonpoteftfepararc nocitiuum aiuua tiuo. igitur. aiTumptum probaturjCum uirtusfit ages ■ncrc naturale &c . Tertio in critica euacuationc matc xiei apoftcmatisno oportet anteccdcrccommotioncm. i^tur&^c.afTumptum probaturjquiadigefta ctfaniata matcrianonfitcommotio. crgo&c. antecedens patet. tunc .n .remittuntur fcbris et accidcntia mala.ideo 8Cc* nonautem fit illacomotio nifi digeftamateria. Q_uar to materia exiftente fumme digefta ipfa non praepara- tur cxpulfioni , fcd in ftatu ipfa eft fummcdigefta. igi- tur 8Cc. patet confcqucntia 8C anteccdcns probatur, ga ipfam praeparari expulfioni eft ipfam digeri. Vltimo. in crifi mortali poteft antecederc.igitur &:c .patct con- . fcqucntia.<S: affumptumpatct , quia poteft uirtus nulla tcnuscommoucrepoflfc matcriam. Adoj^fitumeorum quae arguta funt exprcffe cft GaF.in commen. 1 3 . Primo nota q> multi morbi per crifim funtterminabiles, ga.f. continu^ febres&inter polate ^ apoftcma & c . Nota tamen q> m terpolatf ma- xime terminantur per cuacuationem criticam caufg an tecedentis.Continuae uero terminatur per criticam cua cuationcm cauf^ coniun<ftg. Sccudonota q> multi funt non pcr cri fim terminaWles. Terrio nota <^ caufa con iundaftbriscontinuaccontineturintra ucnas pcrmix ta laudabili matcriei.intcrpolat| uero cxtra uenas , fcd antccedens intra ucnas ut in pluribus. E t **ota quid in- telligi debcaiper commotionem antcccdentcm. Pri- liia conciufio, FolTibilc cft fiericommotionem antccc- dentcm non fubfequetc crifi.Probatur, quia poicft ucr tusunamiftarumputacommotioncm fufFidcntem fe- <:ere,q uam uis ipfa n 6 fufiidat euacuarc materiam , cum difficaliusfit duoc|tcrisparibusquam unumfacere, Secunda conclufio. Non quamlibet crifim prgcedic commorioantccedcns.Patctdcaliqua mortali. Tcr- ria condufio. Aliquam crifim laudabilem nonprece- dic forriscommotio . Patctdc apoftcmate. Q^uarta conclufio, PoiTibilc cftad commoaoncm antccedcn- tem fcqui crifim impcrfed:am ad falutem paulatinc ter- minabilem. Patctfatisuirtutc non multum forrilicct cxcedcntc. Q^uinta conclufio. pro mciuc GaF. Antc omncriicrifimcontinug uel intcrpolatae fcb. laudabi- lcm5^ pcrfecftam prg cedit ccmmotio antcccdens. Pro baturjquia in tali materia cft intra ucnas extra uiascx- pulfionis.igit <Si:c.patetc6fcquecia 8c affiiptu fifr. Adargumcntapatct folurio. Etcota duplicem cfic crifim fcilicet pctfcvftam 8C impcrfcAam . Et nota q^ cau fa aniccedcns tertiang intcrpolatg cft intra ucnas, 8c coniun<3:a extra uenas , 8C continuac eaufa coniun* ^ <Si: antccedcns intra. Q^uaeftio, xxv^. Aphor. xi^. V T R V M Crifis diurna fit gfcctior crifi no<fi:ur jia. Arguiturmultiplicitcrq>non. Primo.crifisquae fit dc nodic cum maiori pugna &t 8c foriiori conatu uir tutis.igiturfitcompletius &. perfe<ftius. confcqucntia iiidetur nota,quia dOFccflus ab agcnte produAuscum co iiatu maiori uidetur cfrc perfedior- Sccundo uirtus 8C calor naturalisfunt forriora 8C magis fupcrant matcria <de nodct q^ dc die. igitur perfe Aiorcm 8C completiorem tunc fufiiciunt facere crifim.confcquenria nota 8C afsu ptum probatur fic,quia tuc c^or cft magis unitus in in terionbus. Tcrtio quod frcqucntius fit a natura rcgu- laritcr opcrante in uno temporc q^ inalio cft conuenicn cittsiniUo temporc in quofit frequencius , fed frequcn- lius^ti^turacrifim de&o<^%dc^c ucdoccces^pc'» «inefltam Jgituf 8Cc. conftqucncia mtiSc aflTijmptuctf fatis patet. Q_uarto cirius 8c complctius aducnit fubi- tamutatioaegriadfalutem denoAcqpdedie. igic <S::c. confcqucntianoca.<S::aiTumptum probatur , quia taiis: f ubita altcratio aducnit pcr remotioncm illius qualica-' risprgccr nacura puca calorisfebrilis/ed huiufmodiTC- mocio cicius 8C complerius cffidcur in noctc, co q» frigt-' dicas nocturna iuuac in rcmotionc illius qualitatis i%i^ tur 8Cc. .Q^uinto tam crifispcr fudorem q^ per fluxu: ucntrismchus pcrficitur in noae.igitur etc.airumptu probatur . pri mo de crifi per fudorem, quia talis melius efFiciturinfomno^rinuigiha. fecundopatethoc idem dc crifi per fiux umjquia in uigiha trahicur calor fpici^ tus -Sc fanguinis ad exteriora de dic:,8c ex confequenti c minuspotcnscalor euacuarematcriasin dieq^in nocte, quandoeft circa materias expellcndas unitus. Adoppofitumarguitur. Cnfisdiurnafitcummaio rifacilitatcnacurg.igicurcft pcrfcctior. confequentia uidctur noca.d: aiiumpcum pacet.in dic.n. porofitates 8C uif pcr quas debct ficri cuacuatio funt magis latac 8C apt2e.igicur<SCc» Primonoca<^crifiscapicur quadoc^ pro agicationc matcriae 8c cuacuationc , quandoq? ^ fu -, . • bicaalccrationcjucfuprahabicumcft. Sccudopr^mic V'*^^^ tendum eft q> euacuacio quam uircus colcrat cum mino "^« rilaborc c|ccrisparibus cft laudabiiior,qp illa quam uir tus tolcrat cum maiori Iaborc.Patet,quia ad illam fcg- tur maior rcfolutio ct debilttatio uircutis.igitur <&c .pa tuic etiam fupra illo apho,2 .particulg primg.In pertur bationibus uentris. Tcrtio prf mittendum q> ciufdem ucl fimilis cuacuatio eftdi fficilior in nocte ^ in die cgcc r{sparibus,quia tuncuiae funtminusamplf uel apertas pcrquasdcbetfierieu.acuaiiomatericrum. Prima co dufio.Crilisacceptapro agitationcautcuacuatio ma-' terig cf teris parib us facta i n dit eft laudabilior ^ facta tn nocte.Probat.quia tunc uf g per quas debctfieri cua cuacio funt ampliores.igitur protucfacilius euacuatur materiad^minorifatigarione uirtuas. Ite uaporcstiic dcuati amateriaagicatamjnusretinentur , quiamagis tranfpirat.fedillifunt potilTima caufa nocumenticotin genris tcmporc crifis jgitur .confequentia nota,<S: cocir alfumptum fupra patuit. Secunda condufio. L/icec ita ficjfgpius camcn contingunc Cf ifcs in nocte qua in dic. Probatur,quta in illo temporc uittusmagis ftimulatur primoquia uapores amateriaagitataeleuatimagis reci nctur.fecundoquiamateriaa caJoreinterius unicofor-> riusagitatur. Corrolarium.hfcconfcqucntia non ua lec. Hoc ff pius 8c fr equentius^fic a natura regularic opc rante in hoc tempore ^ in illo. ergo hoc ^tn in hoc tem pore laudabilius cft qp ficr i in iilo. Sed bcnc fequi t fup- pofito <j> natura non forcc ftim ulaca ab aliqua caufa p tcr naturam ipfam ftimulantc necnecefricantc hacopc- rationem in illo tempore facerc magis qp in alio. Tcir tia coclufio. Capicndo cxiRtn pro fubita mutatione uel alccracioneipfius aegrocancisad (aluce faciltus 8C citius pcrficitur crifis innocte qp in dte cf terisparibus.Patct, quia tunc cftfrigiditasacris maior,quae iuuatm remo- rionecaiiditatis prf ter naturam. igitur <S:c. Q^uarta condufio.Sequitur<j> pcrfectiiTimacrifiscft iHa,cuius agitario 8c cuacuatio matcriei cfiidt in dic , 8c in noctc fequenti fit^grialtcratioadfalutcm.Patctex dictis. Adargumentapatctfolutio, Q^uaeftio. •x^s.viq. Aphor. xixj, V TR V M Crifisnoctumafitmcliora: pfieccior diurna. Arguiturmultiplicitcrq>n6. Primoficmul to ff uiora 8C difiiictltbra funt accidcncianoccurnaquaia "• diurna . igicur deterior eft crifis nocturaa ^ diurna» Patctconfcqucntia,quia una de conditioaibus-requifi risadbonitatcm crifiseft lcuitas accidentium . afTum- ptumuerocftdeintentione Commencatorisin cdmc, I3.quidicitq>accidentia critica nocturna funt magia pcjiculQ£icucofuecui^mshumaii|fict2oacquiefccc«k SccuadQ Digitized by Google A P H O. Sccundo facilms fit euo marcric^ crl u cc caacuadaru f n dic q^ in noclcjd: adhuc cii ojinori nocumcnto. crgo diurna cft raclior.patct confcqucntia dc aflumptum ar guiturjquiaindic uig <S::meaiusperquosfit cuacuatio amplianc 8C dilatant^pori aperiun t, matcrig fubtilianc calorctia fimilifcum matcricbuscuacuandis iimul ad <xterioramouetur,inno<flc autaccidit oppofitu oium fftorum.igit.£tcon€i:rmatur, quiacriils di urna uidec ^portionari crij^ zeftiuali Sc nocflurna hycmaU .fcd %9d uaitscftmclior <5^gfcd:ior q§hycmalis.oes.n. aegrftu- 4Jincs hyems pr<dongat dC aeftas abbrcuiat.ct i^l uoluie i^uf cc ; Auice .2 .quartf .cap . 2 .igttur 3Cc . Tertio multo plus dcbilitatnacuraincrifi nocfturnaq^diurna. igit. patet confequcntia^ aiTumptu arguit.quonia per crifim no ^urnamucaturnaturaabeoquodeft fibi confuctu.f» aquictc.perdiurnaueronon mutatur aa>nfueto. fed 4etcrius eft natura rcmoucri ab co quod cft £\H confu« cum.igitur.Etconfirmac,quiateporc nodis materif magts accentrant<S:mouetur ad intcriora.crgo magis obuiat mebris pricdpaiibus,<Sc: per confcques m»agisof fcnduntct dcbilitant . Simi lic quia poris claufis uaporcs clcuatra materiaputrcfccnte includun t iii cor^ &; ma xime nocent mebrisquibusobuiant.Ee confirroac apo ileriori,quia pFesfiut crifesmortalcsin nocfle q^ in dic» Q_uar£o in crifidiurnaluminarcmagnu e fupcr hc- mifperiuranoftrum,quodeftdator uitf &uita uiuea Ftor. ^ «urn junde Pcolomcusoctauouerbo ccntiloqugdicic Inppo quodfol cftradixuirtutisuitalisergocumdusinfluen m,26f tta fit diurna muicum conforiaijitur uirtus uitaks ia dic , quf eft rcgitiua totitis . in noctc a utcm d« ndentc eiusinfluxu mulcum dcbilital^tur . igitur crifisdiur- xia mclior crit nodurna. AdoppoficumuItipFrargutc. Primo.Crifis pf^^^'^^ dcbct fieri horafortiorismolcftationis.2.quar.cap.2 , - fedfortior eft mo!efi:atio innocfie q; i n dic . ergo pcrfc- «fcior ^cbcc ficri crifis tepore nocflis ^ did.patet confc- quentia cu antcccdentc.Et confirmatur,quia co teporc fitcrifis ^fecftior <|caIor e fortiorfcd i noctc caiore for tf or, qp i dicj^a e magis unitus . f«tct hoc e t a figno. g^a tuc magis gfidc «Jigeftf o.ergo i aocfte e fortior calor ,et g cofeques i nocfie debet ficii pfccflior crifis.C^uodco firmat ctia cxpcrimetoganatura frcquetius mouctui? ad facieda crifim iaudai«ie tpe noccis ^ teporcdtd.fed fcmpernaturadcpofiibiiibusfadcquodraelius eft^t- tutdCc, Sccundo.Citlus^i: copletiusaduenit fubita altcratio.crgoadfalute dcnode ^ dc die.igitur confc- quentia tenct.<S:: aifumptu probatur , quia talis fubita, ^itcratio aducnitper rcmotionc qualitatis prg tcr natu- ram putacaloris fcbrilis.fcd huius rcmotio citius cffictE «n nocflc co q> frigiditas nocflurna iuuat in r emotionc flliusqualitatis . igitur; - .* Prorefpofioneadhacqufftione prgmittedafuntq ^*!^ V, dam. Primoprgmittcndii eftq>foIii erithic fermode Ipes mr crifibus falubribus, no aute dc mortalibus. Sccundo tiplcx. p|.^ji3ittcndii q> crifisqugda cft cuonis dl^ quf da pcrmu cationis,qu^dam coplcta quf da incoplcta . hic aute efi: ^Ermo de omnibushisfpedcbus coparando una ad reli- qua cf terisparibusqptum cft poiribilc,ut crifis pcrmu xacionis ad crifim cuacuaaonis , d: fic dc aliis mancric- bus.Ite oportet poni parf tate in omnibus al^ circiifta ti^s ut i n afpccflu ccelcfti, quia fi mclior f ucrit afpecftus diurnus qp nocflurnus no cjft dubiu, qamclior e diurna Cr *fis *•"* afpccflusf llc amicat qp nocturna cui no itabenignus camul 2i(pe<3;uscorrndet. Tcrtioprfmitteduc^ca crifisfu- • . mitex duobus. Vna ca fumt t cx radicc fupcriori ficuc ° * € coelcftis afpccflus.quida auce cft amf dtig mediocris q da guf alia aiit ca Cumii ex gtc radidsinferioris, Sc hic cft triplex.f.rcs naturaiis,non naturalis, 3C prgtcr natu ra.Naturalis eftut uirtutisc6pofitio,raritasmebro]^, uiaru&:mcatuua^tio.Non naturaliscft utacr caFus qm iiclocitat crififDs^ridus uero r^tardac, 6c hoceua ^ 1 H I P P O. «4$: tum addiuerfitates crifium, undecabr iunat crifim q fit per fudore,turbat aute ca q fit pcr fluxii uetris. Ite qugdacrifiseftmagis^portionata teporidiurno<S;:ac * ' ri luddo,^ quaeda tepori nocfiurno 6c aeri obfcuro,uc Auice . Cecundaquarti.cap.2.5cita<Jiccndii cftde al^rcbusa Baturaiibus.Similit etia cx gtc rdprgtcr natura, undc matcriaf ubtiiior fortius ftimulat ufrcute, groflior uc- ro minus. Vltimo praemittedii <j pcr crifim f n popfi- cointeliigcrcpollumusfndifccac comotione antcm cuacuacionem altcratione fcqucntcmjd^ aggrcgatii cx iiis tribus m utationibus. Cf r ca hanc matcria uer^ t duf opinion^ probabi- lcs. VnacftquaponitCodliator ciifFercntiaccntcfi- matcrtiaq>ali)sparibusqptum e pofiii>iicvfrcrifisno- ccurnae pcrfectior q^<3iurna. Et ad hocadducitaliqua argumcntapoftoppofitii tacla- Primummotiuu.Cri iispcrfcAadcbct ficri horamaioris moicftacionis 8c af fliAionis.fedmaiorcftmoldlatio 3c affliccio de nocftc qpdcdic^crgo&c. Sccuadura. Calornacuraliscftin- ftrumcntum uirtutiscxpulfiuaeincxpcllcndo materia criticcquitcmporcnocfciscftuigorofiorqp tepore diur no,quoddeciaratur.Primopcr fignum Sc a pofteriori quiauidcEi3us<5>innoctcmagisperfidtur digcftio tam faiuuatiuoquaminnocitiuo. A priori hocidi |x>teft dcciararf,ucanteoppofitum cft dcclaratura. Eftcmm tcmpore noctis calor magis unitus 3c acccntratuSjica c^ undic^ pofiic magis Sc mclius matcriam cxpeilcrc. Sc- dantur ctiam 3C quictactur mocusdid crf fim pcrturba tes diumam Sc (oxti&ca.nttsp€r contrarium noauma. Spf ritus ctiam contrahitur intcrius frigiditatenoctfs 3c propter tcncbras ut 8c fortiorcs reddantur acttoncsna- turae.Itcm etiam in noctc moueturhumiciitat» mag^ naturam irritantcs in pugnam,quod ctiam incicat plu- rescrifesinnoctccirefectasrcipcctu quantitatis taiipo risquamfndic, Tcrrfum. Expcrimria ufdcmusquod jplures 3C freque tiorcs cri fts pcrfcctac fiunt in noctc quS f n dic^fcdcj^frcqntius cfficitur anatura rcgularitcr opc ran^ uno tcmpor« qu am alio eft conucnicnrfus in illo tcmpore in quo m frcqucncius, Vlcimum moauum cft SC pr aedfc dc crifibi^ aegricucinum acutarum, quia taI«mutanturexIunaquonacfcQodumcrifesclu-om'cae mutatur exfoIc.Caufaautcm cft,quia luna cft matcr humiditatum m undi.id«> co tcmporc quo habec mngis ^ominium fuper humiditatcs, co tcmporcdebet pcrfc- dorcs facerc crifes Ced in noctc d<»Mnatur I una, ut notii cft .fgitur . Icem etiam luna dominatur uirturibus natu ralibusjut digcftius cxpulfiug SCc.Sc fimiliter uitali- bus.ergotcmporc noccfe cum opcratio criuoL fit una dcforaoribusop>crationibus naturaiibus magis fict^ aliotcmporc.quiauirtutesnaturalcs tuncfunt omncs /-• -/* confortatae 3C uigoratae al una. Ex quibus patet caufa }^^ quarcinnoctefrcquentififmcfiunterifcs. Primo.quia ^^^^^^ in noctc magis molefiatur ui rtus amater^, i<fco infur- ^^ ^^^ * git uirtus contra matcriam ad cxpcilcadum cam. Secu do.quia caior eft magis unitus , <S:pcr confequens for-^ tior adfaciendum crif<s*Tcrdo , quia caior<Si uirtut» naturales, utdigeftiua cxpulfiua mage fortificantur influxulun^denocrcquamdedie . humidicates ctiam dcnoctemobiliorcsfuntin fluxulunsecum ipfa fitma tcr humiditatum,proptcrquodin undatio aquarum di- luuiad:tcrremotusfrG||cntiusfiuncin noctequam in dic. Exquoctiamcompraehcndipotcftcaufaquareia noctcpluresfiuntcrifcsmortalcsquaminciematcric- bus cnim prauis in noctc proptcr frigidrtatem acccntra ds maiora inferuntprindpalibus membris nocumcnta quam in dicdum funtfparfe pcr totum corpus.Adquod criam concurritquod fecundumaftrologos, foieftda- tor confcruator uitac, idcodominiumhabctfupcruir cutcs uitalcs qucma<^odum lunafupcrnatural«. C3 igit in dic ciusinfluentia nobis man^ftct, in iK>ctc uc z& m^ 0CCttlt«t,f 6 1 dicuir juies uiwlcsmultu cofortSBi Iaco*s,apIiQ» X Digitized by Google Q.VBSTIONES tur 5f plus^ m noctcidcoScc. Etcx eode fundamen to patec quare pJ ures contiDgit moriin hycmejpportio" Arifto. nabilitcr ^ f n gftace^ut etia ponit Arif. i .^bleumatu, probleumacc, 2 j .jS^ cft fimile ficut dc no<5bty6C dc dic, quia proportionac nos: hyeaii>dies uero ^ftati. Sed co trahgcinftarctaligs. Primo.fi calor folaris fortificac SC conforcat uircutes naturales 3C uitales ut di6tu. eft, ec hoc f^dz in dic .igitur tunc magis fiec crifis in dic ^ in no ctc 8C pcrfcdior .patet confcquentiajga uirtustunc eric fortior ct {^tcnttor ad facicndu cri fimjCtia tuc erut uig ec pori apertiorcs Agii ♦ Ite cuius abfcntia eft ca ut uir- tusf uccumbacmatcri|,eius pntia cft ca ut uirtus ea fa pcret.fcdabfcntia folis in node eft ca ut uirtus fuccun» bat matcrig»ergo eius pfentia in dic cl eft ut uirtus ma teria uittcac&fupcret/cdtuncmaximc fit crifiscu uir tus materia uincit. Ad pri m um fatis patcre p 6t rnfia cxdictK.nam licecindic confortcnt uirtutes &:c»abin-* fluentia folis,tame in no<flc cocurrunt ahqua,qug plus promouentadfaciendii crifimin noccc,^ in dic, utma ior ftim uIacio,fortificatiocaIor(S£5<;huiufmodi. Ad fe cunduriidccurnegandoillam^pdnem ufrjCuius ab- fcntia eft caetc.quia ali ud eftdefcnfare pugnatorcm,nc interficiatur abhoftcj&aliud iuuarc ut hofte fupcret, unde fi tu habercs thoraccm et dypeu,patct quia pntia thorads eft ca nc incerficiaris abhofte,non tri cft ca uc inter ficias hofte,quia nifi haberes lancea aut enfem no polTesinterficcrehofte.eiustamen abfcntiaefict ca ut fuccumbercs hofti.ita pariformiter invppofitodicacur. £3t ^buscoprchendit caquare mulicr« frequentius pariuc in nocteq^ idic.Ecfifr frcquentius abortiuntin nocte qp m die. Ro eft,quia na non folu prouocac ad ex" pellcndu ueladpartum ex maturitatefgtus, fedetia cx caufis molcftancibus 3C infcftatibus uf rtute expulfi ua ad euandum fgtum . fed magis moleftac ui rtus cxpulfi' ua in noctc ^ in dicj^ hoc agrauicatcfgtus. Ite eciam maccrigrcccntgquaeexhalarenott pncpropter pororfi oppilatiotte pIusftimuIatno(fleq^ die. Sed quareplus moriuat de nocteq^dc die cu uidcatur cotrariu dcberc cotingere,quia plurcs moriunt f gritudinibusacutis ec fcbribus,q cum cahdg fint 8c ficcg noctis frigiditatc «5^ humiditatc dcbercnc contcmperari, in die ucro exacui Scintcndi ^pter fymbolu diei ad illas cum dies fit cali- da&ficca. Diccnduq»naturapIusIaboratinnoctcdf gcrendo matcria morbi qp in dic.In noctc cntm occulta tur matcrig <S;:accencrant cu calore nacurali, io macc- riaobfidcns&circpueniensnacurataliccr ucno pofiic cu fuo inft r o ob poroi^t obftriccione fpargi 3c dilacari, fj^uitate acddcndu augec.Naturaautcxiisdcbtlisnon potensillarcincitatione fupportaremoxinfurgitut re- fiftat illi,6«: ita plcrunq^ cadit in pugna. hocaucem mi^ mmc contingit in dic,aut non itaff pc. Suftcntado igit hanc opinione Cociliatoris rndetur adargumcntaadducta antc of^fitii. Ad primucum arguitficdifftciliorafuntacddcntia criticata noctur- na q^^urna.igitur.rndctur ^ adbonicaccm 8c complc mcncu crifis plus facit unio <^ confortatio caloris nacu ralis qp fadac luna ad eius moleftadone . negac ergo co n fequcncia £acca,quiaoporcecponcrc(;^ calor fit utrohic^ ^queforos &fiFr uircusexpuIfiua.Cu ergo dicuntq^tl la crifis eft melior quae fic cu leuioribus acddcncibus i- telligunc cgteris paribus,ut cdparando noccurna ad no cturnatS^diumamaddiurna. Adfecundilcum drfa" cilius fiteSo matcMcrum criticg euacuadaj^i in die 8cc. u^atur ans,<S: ad probatione ,qa pori funt magis aper tf,&materif funt habiliores etmagis pparatg.riidetur n^ando conifcquentf a,quialicetica fit uirtus,eft tame xnultodebiliorindie^denoac.plus ergo^mouec uir tucisfortitudo adfedendum tona ct laudabilcm crifim «inocte q| pororu apcrtio in die. Ad confirmationem, quiacrifisdiurnaproportionaturcrifi %{tiu^. rcfpondc tuiri2cgadofimiiitudinem,quia licetnox fit £rigida<5i; P A R T I. II. humida in rcfpcctu ad diem ficut hyems /n coparationc ad gftatemjpropter tri iongitudme f ftaasmaterif mul tum mtnorant per refolucione pori dilatant 3c ampltan lur.Cuius oppofitix contingit in hyeme,ga materig co gelatur ingrolTantur d: pori clauduntur.in noctc aute non pfi t h uiufm odi ficri ficut in hyemc propter breui'- tate tcmporis. Scd contra dicta arguitur. ur .n.q^ Con diiator fibiipfi cohtradicat,quia aiTjgnat cam qrc plu- rcs contingit mori in noctc ^in dic^Sc hocpportionabt literafiignado dicic^ f ftasaiTimilacur did et hyems i^ cti,fcd plurcs ^portionabiliter moriuntur in hycmejp in fftatc 3c in gftate fiunt pcrfectiores crifcs. Dr q> q^- . tum ad infcrendumorte noxafiimilatur hycmi 3c dies f ft:ati,quia in g ftate matcrig mouent ad cxtcriora,cum calorc chymi funt fparfi^io non ita obuiat mebris prin cipaIibus,quemadmodu etia fit in djc.Oppofitu autcm huius accidit f hycm e,quia materig accentratur,iS:: ita ctia fic in nocce. ncgacur tn in hoc fimilitudo q^tu ad cri fcslaudabiles,quiamaterig funtmagisprgparatg igfta tc qp in hyeme,non aute fic fortc eft in die refpectu no-^ ctisi Ad terriu.multo plusdebilitatur uirtus in crifi no cturna ctc.ergo dctcrior eft cgtcris paribus. negatur af fumptu. 3c ad probatione,quia natura tunc mouctur a difpone fibi confueta d:c, fed deterius <S:c.dr hoc concc dendo>ubifintC|tcraparia,fcd nonponitur paritas in ali)S,quia adhuc ctia in noctc concurric maius iuuamcn tum <$ fic hocnocumcntii <S;:c.f.remouen. <S^ pcr ide pa tetfolutio- Ad conflrmatione cum didtur cj> materig innoctc magisacccntracur <S:magtsoccurrunt mem- brisprindpahbus><&: per cofequcnsplus ea dcbilitat,dr <j»hocbeneuetueiTctubiclTentc§tcraparia ut diccum cft.fcdno funtoiaparia,quiamultopiuscft iuuamen- tuproucnicnsin noctecx unionecaloris ad intra ^cx cofortatione uirtutu naturalifi q; fit materig accentra-: tio 3cc* Ad aliS confirmatione .plures fiunt crifes 3cc^ negat cofequentia ficut non fegtur pFesmortaIe%fiunc infeptima^infcxta.ergopaucioresfalubresfiut in fc ptima ^ in fexta <S:c.argumentum non ualet. Ad ultf- mum cum dr q^ fol cft dator uitg <S:c.ncgatur confcque tia,quia'dicoq> licct uirtus folis fic diurna.ad hanc tame criticam opcrationem plus ualet iuuamentum quod con fcrtluna quam illudquod confcrtur a folc. . Scd uolendo infcqui alia poncm qug fortc non cft mf Crifis nusucra,oportcc unu pmittcrc^poftcacoclufioncs diuifi* cnfcrrc, Primo pro fundamento pmittcndii q> crifi utn qufda eft magis ^portionata tempori diur no qp tempo rinocturno,qugdaaute ccontra.Exemplii primi,ficut JEgri- eft crifispcr fudore,acrenimtunccft cafstrahcnsmate tycJinj rias ad circufcrentias 8c poros apericns . Excmplu fccun i^Ymv di>ficutcrifisqu3eficperfluxii aut pcruomitum. Sifr jja^JQ aegritudincsqda funt magis aptg criticc tcrminari in no ^^pla ete Q! in die>qdaauce ccontraiExcmpIu primi,ut ggri- tudines qug funt terminabiles g fluxum ucntris aut uo mitu.ExempIii fccundi,utillf ggritudincsq tcrminabi Icsfuntpcrfudorectc. PrimaconcS^.Q^ugda fpescri fismagiseftaptaficri(S^pcrfi'ci tcmporc di urno ^no- cturno . Patct,quia qugda cft fpes crifis cui magis j>por tionat calor diurnus ^ nocturnus.igit.patet cofequen tia cum ante.Item qda funt ggritudines aptg magts cri tice terminari in die ^ in nocte. Secunda concib.Caetc risparibus mchor ctpfcctior cft crifisdiurna ^noctur na^ica ut fi capias maxima perfectione , ad qua pot cri- fis nocturna ucnire,<S:: maximaad qua po t uenirc crifis diurnajdico q> pcrfectio cri fis diurn % eft maior . E t ad hoc pcrfuadcndum oportctprgfupponcre q^ plus promo uctapcrtiouiarum>diIatatioporonl fubtiliatio matC' ricrii,<S: cofortatio calore 8c uirtutii uitaliu qua facit maiusIuminarc,q^^moueat fortificatiocaloris p eius unionem,et uigor uirtutu naturaliu a luna. hoc cnim uidet fate ucr ifimile eo q> iftg cauff ,qug promoucn t ia noctcno funt mfidugjillg autcmqu|in dicpromoucnt funt Digitized by Google •.funtqnatuor.Hahito hocfundamcnto p&tetconcluBa* Ice crifira ilucdiurnaiiuccocturnacofortat tafol,q^ •luna,ga cofortajido oiinera uirtuus uitahs uigoranf ur oes alif uirtutcs,eo cj) ufgorato prtncipio Oia etia prin- cipiata uigoran t,fedluna plus uigorat 1 no<ftc , ibl aute -indie.tiic fic.exgtcradicis inferioris non ur notabilis dria inter crifim novfturna,^: diurna . q^um enim iu- uatnaturaab unione calonsinnoctetantum iuuatur abapertioneporo3?2,<&:meatuu,&fubtiliationematc- xteru in die. Sed ex parte radicis fupcrioris cotingic plus iuuari in dic,^ in nod:c , igit patet cofcqucntta ciima iori,<&: minor probat, ga cx gte radids fupcrioris Scc. qui a cotingit cp i die fientc criii uirtus rccipiat tuuame tumab utroq;Iuminari.fednunq^hocin nodecontin- git.quiain nocftcfcmper occultatur fol. in dtcaute non fempcr lunaoccultatur.igitur. Tcnendo hanc uia rfidet ad argumeta Cociliatoris* Ad primu q» ea hora debet ficri crifisqn natura magis nioleftar .fcd hoc cft in nocte. ncgatur ifta minor. fijp' fam intclligas uniuerfalic.f.q^ fempermagismolcftatin iio(fte immoqfif^ magis molcftatur in die. bene tamcn <ft uer um,q> uhi cadem matcria 8Cc. Ad fecundti ca- ior naturaiis in noCtceft uigorofior.coccditur no tame potentiorad adeducrifimjquiacuhocq^caior fitma gis unitus,matcria etiam cft: magis unita 8C pori magis daufi,ficut calornaturalis cftfortior inaugmcnto ,<Si: tn non facit crifim in augmento eo q> tunc matcria e ino bcdietior<&minus pparatacxpulfioni.io 8cc. Ad tcr tiumpluresfiuntcrifes.igit. ncgat confequentta. facic «nim pfesin noete.quia piuries cotingit ipfam in noccc ftim ulari.fi tame indiecotigatfiericrifim, perfevftior cftcgtcrisparibusillaqu^ fitin no^ftc. Ad uitimu dico q>licetlunadnctur humiditatibus, etia foldominatur humiditatibus,quia dominatur lunf ,ideo maius cft iu- 4iamcntum ^ucniensafolc^aluna.ideo. Q_u9ftio. xxix. Aphor. xiiij, VT R V M In uetris fluxibus mutatio cgonii iic bona. Arguiturmultipliciter<j>nd. Primo.mutatio «gonii fignat pluralitate fiuediuerfitatematericrum peccantiu.fedtalise mala.igircSic. Seciido ad ide efi: Qaj»^ auctas GaF.2 .pronoft.cdme . 2 3 .fuper illa gte,uartum ucroftercus. Itcm quia fimpiicitas matcriae peecan- tis eftdctcrius fignura. Ad oppofitum eft cocfo apho. Primo nota q» muta tio egonii in fluxibus uentris poteft aduenire , uel prg- ccdetibus fignis digonis uel ipfis no pccde tibus. Pri macocFo.No pccdetibusfignisdigonis mutaciocgo- jiumnoncftfigniilaudabile.Patetjgatalisfigiiat mul titudine matericrii peccatiii in corpc. Et gano prf ccf- fcriit figna digonis figiiat uirtute ilias materias fyntho matice dCno rcguFr cxpcllercjga.f ab illis ntmts graua ta,&:fi:imulata.hocaute no e fignubonii.patct,qapcr hoc non rigniii dniu uirtutis fup matcrias cxpelledas. Sccunda cocFo.Mutatioiadca pccdetibusfignisdigoJ nis e bonii ta p uia figniq^ per uiacauff . Patetper uia figni,quia figiiat ciionisc6pIcmetu.«S: p uiacagj quia ca cftq»corpus oino mundificctur d^alleuictur. Ad argumcnta patct folutio ctc. Q^uaeftio. xxx. Aphor. xv. V T R V M Pcr cgone choftc5fignificar poifimus totiuscorgfsipuritace. ArguitmuItiprrq>no. Prio- p egone figiiamusfolii fug difpone mebro:^ fub<Ma- phragmatc cxfitiii.igit.patct cofcquetia, Sc aifumptii coirr.2 .pronoft.tex. <&: c6 . l J .dc cgcftionc. 8c primo Ga?. dccrifi.i I .cap.fccundaprimi. vlcio.cap.f.decg6ne. Auice. S^.-J.dciuuamentismebrorii.cap.i. Sccundo.^oc fupcrfluitas primg digonis.igitur p cg6ne pcifc figiia £urdifp6 membri digercntisprimadig6ne.talcauc cft ifto machus 3c intcftina . igitur 8cc. Tcrtio. qa ftat ego tiis prauitascum corporum puritace 8c econucrfo. igf- tvLt ^c.patcc confequcnca, ^ afTumptaf^ coUigicur fc H rE P O.: 14^ cundaprani . vIttmo.cap . fenus prf tcr ea cum ^iimitat Idcoi cxcrcitium fr«jucntcr cgcrit uirtus<S^w Q_iiarto.cge iiio pr^cifc formam fuam recipit in i ftis. ^itur praecifc feat^t figntficarc fuperdifpone inteftinora. patecccm-* Xequecia.&aiTumpcucolfr.1 5.tcrti). primo.cap. A4 oppofi tii eft Hi p.in apbo. Ei Gaf .in com- 1 f . Pro foFonehuiusq6nis. i .uidebit dc pricip;d( qfito. Seciidouidebitinqlocofexuclegofuarccipiacforma» ^ Q uantiiadprimiiarticulu funtdiftoncstSCconcia Sigaur ^ iiones. Primadifto.DupFrdiciturakquodfignumfu fupcrdi praaiicuiuscorpcris difpone figiiare.f mediatc Scimc fponcs -diatc.Immediatcfupcrdifponcmalicuius figiiatabfc|j fignare hoccp prius fuper alterius difpofitionera fignificec.Mc- dupFr. diatc ucroeconcra.Exeplum primi , ficuc Imcdiatc fi- gnificat urina fupcr difpone ucficf . Exepiu fccundi,fi cutfuperdtiponehepatis. Seciidadifto.Bictcrminus Egcftio cgcftio fumtturdupFr.Primo propricprofuperfluitate dupFr. primf digonisScciidocomuniterpro omnieo quodg ^ceiTum expeilitur mro^ modo fumitur hic. non.n.ia lum prim^digefttonisexpdlit fupcrfluitas |>feceirum, fed ctiam totius fupcrfluitatcs pnt cxpclli 8c hcpatis*.^ ^ .. aliorum,ucprimodccrifi.<&:fecundaprimi.aHga.cap. Cap.ff. 8C hoc proptcr colligatia quam habcc ftos cum toto mc ^"Jf ^* diantchcpate,utGaF.2.pronoftf.aiIcg.cap. Tertfop Gar» mittcftdii eftq^quandocunq^ aliquod fignii eftfuifigni ficaci ciFe.it: us rmedtatc , per illud fignificare polTumus fupra cam cuius ipfum cft fign um . Pat«,quia eflfcAii» gericfusEcaurgfimilicudinem.uccoiligitfccfidomcta. .„ cex.com.^.&aiiqualiterprimodeanima &c. Prima Artlso, conclufio. Difpofitio fecum uel cgcftionum immcdiate fignificacfupcrdifpoficionem inteftinorum ftomachi. PatctqufaegeftioeftejicAusimmediatusdiii>ofitionfS iftor uro raebrorii.igicur <S:c.patcc confcqueaa.iS;: afsii ptum fimiliter intciiigenci. <&:hocper ^oncm propric diccz, Sccunda condufio.Licctego fic fumptaprmci-' paiius fignificecfupra difpofitione ft:omaciiiimcdiatc tame figntflcat fupra difpone inteflinoru. Pranaps ui deha" cur in . 2 .arti . E t fecunda arguitur -, qz imcdiatc ah inteftinisdecidtcur.io 8cc. Terriaconclufio. Egcftio ^ropricfumpca mediate fignificarcpocfug difpone he paciSjiiccc imediacius, cocaui^ roediaciusgtbl>f .Prla gs pacec g GaF.cS; Aui . i locis palle.<&: colFr infra in ui- gcfimo c6 .iilius-f.gbufcfiij iuuenibus.*Si: arguit rone ^a fccundii hepatis uarietace uariat difpo egons.igic, ccnctc6fequetia.<S:aiTumptii patec de hepate choFico uelphFacico.Scciida|5sfiFrpatec,ciimafor fic ammtas c6cauihcpattsad fl:<5aca$gsbbi.freqntius ecCuDflui taces cocaui cxpeliiic cii egone ^ gihhi hepis. Q_uar- ta cocFo. Ego fic fiipta figiiarc poc fug totiusdifp6ne . patet ii Fr 1 locis p alk . I te feciidu uarictatem dtfp6nis mebro]5t 8c ucnajjj totius c6ringit uariari^fp6ne hcpa. tis.igitur aflupcupatctin ucrc c6 ualcfceribus.in ginis fecesdurefcut<5<: tnreplerisin gbus moUdciic. Q_uiii ta c6c?o. Pcf cg6ne cholerica 3c uFr hiiGrofam gfcuc- race 3C iordtnati6e regimisn6 cocingence figfiari pot tociusipuricas.Pacetc6cFoexdcis. VItiac<Sc£>. Per aliqua cgone c6iccr fumpta principaiius figni ficatur fu pradifpoficionecociusftomachi. Pacctcodufiotcrt^. l5.&:. l4-dcfanguincaegcltionc. Q_uancumadfecundumarciculum funt diftaaaio?^ Auice* nes<&:ccndutioncs. Prima dift5.Formafcriscftduf Forma plex.f»fubftancialis<S:accidemalis. Subftanriafeeftg fecisdu quam fcx cft fimpFr illudquodcft. Accidencalfsellipcr plcx» quam cft fic figurata {ic colorata talfsmodi fubftana^> <5^ ficdc aiiQS. Prima condufio, Forma ful^anrialisfe cis in corporc naturaliccrdifpofico ^dclwccrevSroaaiuf ricur in ftomacho 8c pcr actionem ft»machi. Proba- tur,qufafex cft fupcrfluitasd^eitionisdMli. fedchilus Cf us formam captt in ftomacho naturakcer & habencc» igftur 8c fupcrfluitascius. confequcnria uideturnor- ta. quiaidoa dicitur cflc locys, 8c agcns principaii- Iaco.s.apho* T ^ Digitized by Google Q_Vi£STIONES Kr digeftf & fuperfluitate cius.et afTumptu fatts patctv Secundacondb.Liccc/ta fit,fcparat«o tn d:dcpuratro fccts achtlo ct accidcncaliu difponum acqutfino quibus fcx achilo dtfcernit acquirctur in inteftinis. Probatur, quiafexadinteftinadcfcenditcofufa 8c chilo comixca. propccr hoc cnioi f ucr unt multg inuolutiones intefttno runinccif . Tcrtiaconcfo. Probabiliter fuftineripoc aliquadofccem taquo adfubftatialem (^ accfitalcm for maininteftinisacquiri.Probatimaginandocorpus itc Xtina habere calida,io.quibus fit fordtudo retentiuf 3<SSf ^inftofitcoutentiuadcbilis,quarcnon tatotgc conci ncat cibum,ut perfcdc trafmutare poiTit in chtUiri,fcd tranfeac ipfe aftomacho anteq^ coplctc 8c perfeAc difpa fitioe rcquifitas ad chili forma acquiracjliccc ab iUis fic modicum diftas.Ecpatcc<3^ ifta^difponum coplcmcn- tum acquircc in intcftinis uci falte ficelTeno rcpugnat, . igitur &c.Et Q. cotra allegctur auctas GaF. $ .de iuua-^ mcnt©. cap. I .dr <j uoluit <j» raro taliter fiat. Ex i^Lo colligicur concordtainccr Aui.caii.j.fcn. 1 5>cap. I .ex Auice. una partc,(S: Gaf.5 ,de iuuamcntis membroru ex alia Gaf, parcc. Ponic cnim ibi Auiccn. formam fccis acquiri in inteftinis. Gaf .autera in ftomacho, Patet cnim concor dia per duasconclufioncsprimas. Ad argumcnta patct conclufio. Q^ufftio. xxxi, Aphor. xv. V T R V M fi egoncs funt fifcs fanis fit corpus nu- tricndum. Arguitur multipfr q>non. Primo. poffibi lc cft matcria impuritate a>rpor um facicnte non deriua ri ad uias fecciTus ucl urin^ , immo pcnitus rctiseri aut paulsuincfolu adpuftulasfacicndaspelli.igiturdicc. Sc cunA> quia in fd>rcpeftilcntfali pot apparerc uHna bo- . ^ ua iS^c.utprkna quard.cap.de fignificaaonefeb.pcftf- Auf ce ♦ icntialiSiic fccunda quarci.cap.de fignis fumpds ab uri na. Nocandu <^ ad ueritate condufiois apho.requiric egonescifc ualdcfifcsfanis,ctpcrfeucratia.taliter enim cifcnon cotingit in aliquo cafu fupra pofitoi^j. materia cnim illanonpoteritpcrfeucrantcr fic rctineri quin ali- quodciusoipcllat, udfaltcm quindcbita digone ftof &membro]5s Igdat 8C ipediat opones mcmbro]^ , puta quia no cxpcllic cgo quata,aut qualis,aut qn,aut qualf tcrjq oia requlrunc.Et fic cei&tdc peftilentiali fcbrc» Q^ugftio. xxxi). Aphor, xvi. V T R V M corpora famelica fint cxcrcitada, Ar- gufcurmulciprr<]^fic, Primo.corporacibaca no func exerdcada.igicur famelica uidencur cxerdtada.confc- qucncia,ccnct ga corporibus oppofico ind fe habe tibus oj^fitum debetur regime .fi igitur primis non copetic raocusfed quies.fecu<iis copeti t motus. 8c colfr afTum- ptum.3,primi.<Joc.2.cc.z.dercgimincfanitatis. Secu dofnftamabilius5^refolubilius e corpuschoficuno fa meliciiqpphlcgmaticufamdicu.fedchoFicii no fameli cii cft cxcrcita du,<^ tolerat exer dttu fine n ocumenco cf us relbfonis.igit 8c phlcgmacicu famelicu cofequcJi- tf a uidec noca cii antc. Tercio cxcrciciii calore cofor- tac,6^fugfluicates rcfoluit.&cuilibeccorgi famclico uel falte alicuf hgc fut coueniecia.igit-pacet confcquen tia 8C minor.d^ colfr maior.3 ,primt.in.c»de horis cxer Aufce* dtij.6^.i.dcreg<mIefanftaus.allc.c.et.5.colliget.c.2 , (5ap^ * Q_uarto excrcitiu couenit corpi tgc alfumpcionis al- Aucr» terius dbi.fcd hoc c corpc cxiite famelico tgit 8cc . afsii ptu patet,qufahoracius e qii hora altcrius cibi ia aduc ncrft,ut leriia pri rai.ca. dc hora cligedi cxercitium. <&: hoceftcorporefafamclico.igr. Q_ufntoaliquodcor- puspro fui prsfcruationc fifr indigct cxcrcttio 8c farac, igituraiTumpciiargufcponedoinfortcce plenitu<itne humo^humidoj^idrcanutritiua mebrano fufFicicnf refolubihu pcr £ame,fcd bene per feme fim ul cu excr ci tfo.d^patctalfumptu.Q^uod aute alicuicopetatfames pacetapho*7 .vltimo apho.Corporibus humidas carnes habcntibus kaae adhibct c co ucnit. Sexto cxercitium aliquaodo conucmt.cor^f.& Qounifi Qtnm digonc 0r P A R T 1. II. plcta,fgf c.patctmaior,<S: arguit minof ,quia quodcii<^ aiTignecurconfcquinocumencii exexcrcicio antcpri- ma udfecunda dtgonemfaAo , idcm alfignabit de aji^ ucpacct.(^confcquetiauidettcnere,quiaomnidig6ne cdplcta ftatim infurgit appctitus&c . Adoppofitu cft apho.<5^caeius.etC6me.inco- \6> Inqoneiftaprimoprgmittcnt prgabula qugda. Se? cundo coclufioncs dequgfito. Primo fctendii.uc colFr certia primi.doc. 2 .ca. i . per cxercitiii iutcliigcrc debe rausmotu uoluntariii , propterque anhdicus magnus -&frequcnseftnecius. Periyuolutariiidft amocuna turali,qui no debct excrcitiii denomiari,ut motus pul fusudIapidis.L/ymocuscftgenus. Pcr hoc aute quod fubdit,in quo anhdicus udox Sc fr equesdr c apar uo 8C debilimocu nonfufficience aahcltcum uariare mododi ccoquodpociirimc ucrum eil,nifi fuperfluacet uirtuc? dc^dat, tiic.n. contingit ut paruificet pulfum 8C anhe Jitii,utfccundaprimi,<a.dchisquf proueniuntex mo tu <5^ quietc, Propter quod tutior cft defcriptio de exer- citio a Gaf.fccundo de rcgimine fanitatispofita, Exer citium eftmotus uoluntarius uehemens intancnni utal tcrct rcfpirationem in mai us uel minus uelocius uel fre qucntius.utequitandometendo<5«:c. Etdixic notancer i8c m ittus (S^c . Sccundo fciendura <^ excrcitiu fecun- dumdebicascircunftancias corpori approximatii plu- res 8C nocabiles corpori aifcrt utilitates colligendas tcr- tiapnmi,<S;:fccundo deregimtne fanitatis. allega.cap, Pcr iilud.n.calor cordis 8c principaliumaugetur , fpiis copiofeadmembratranfmictuntur fuperfiuitates fubti 3iantur,&infenfibil(ter expdluntur uel mamfefteifor fnafudoris. vnde<S:corpusalleuiatur. 8c iun<flurg ro- 3>uftioresrcdduntur,<S;: confequeter totiusfanitascon- feruatur.PropterquodAufce.allega.capXdoc.fecun- da.cap.primo fen.tertigprimiinquit.Q; conucrfusa<3 excrcttium peragendum fecundii gqualitate 8c in hora fua nulloind/gctmedicaminii :qug tnmaterialibusne- cciTariafuntggritudinibus,eo.n,<j>ex digone mebro- xum femper aliquadcrelinqatt fuperfluitas ii non exer- citio continue eiietur,aggr€gata apata ud alias poterit caufarefgrttudincs,Vnde<&:merito taliter a Fulgetto rcperiturdefcriptii cxercittu.Excrcttiiiefthiiang uitg confer uatio,caloris naturalis lima j 8c excitatio dormie dsnaturg fuperfluitatum c6fumptio,uirtutum robora tiojtemporis lucrum ocio inimicum,iuuentutis debitii fcnc^flutisgaudium .Ille ergo folus fc ab cxercitio abfti ncat,qui fanitatisgaudio uult<:arcre.Q_uod totum in- tclligedum eft tpfi corpori debite approximato. Vbiau tem indebitc plura poteft inducerenocumenta puta uir tutisproftrationem,corporfsdiiTolutionem,oppilatio- ncsjputrefacfcionesqug omnia colligen da funt locis pal lega. Terciofdendumeftfamem eife tripliccm.f natu ralem,nonnatura!<m,<Si:prgternaturam.Inpropofito eftfcrmodcnaturalifuprapluriesdedarata. Q_uarto fciendum cftq>nocumenta exfamistolerantia contin- getiafuntmulta.f.refolutio humidi naturalis membro rumipforuminflamatiorefolutio <S:: inflamacio fpiri' tuum6£:triftitia&:repletioftomachi exprauisd; cor- ruptis humortbus,inter qug maxima funt refoiutio 8c inflammatio humorum ^fpirituum. Exquo fequi- turomnem caufam potentcmcorpus notabiliterinfla- mare ciTe femelico corpori inquantii huiufmodi potiiTf menociuam, Prima conclufio. NuUi corpori famelico famcnaturaliinquantii huiufmodi,quia.f. fumptaindf cationeabeo,utfameIicumcftc6petitexerdtium,Pro baturfic.Exerctuiiutficcftnocumetorum famemco fequentium augmcntaauum .igitur <S::c . patet cofeque uacS^ alTutnptu exhis qdidafunt patet.Et iftacoclb-» ne uoluit Hip.in apljo. 1 6. Seciida cocKo, Licctitz fit fupta cii indicacioneab aliqua alia difponc p cer natur a fami cotu(fla,cor^ifamdico pot cxcrdtiii conuenirc; i^robat ficj^apofe cft aliqua cam pccr oatur a ee pote tiorc Auice» Excrci tiii a<i* Ga?,- Auice, Fulgcii Fam» triplex* Famis nocum tiimul tiplex. Digitized by Google A FH O. atioteln JndicadocorpusciTc cxtrcmndQ^hmesin idj cando oppofitu.igtt ^c.patet con&qucntiaiS^ coUigip «iTuniptu^gntu argumentu antcoppofitu deductu. Ex ifta concFoncfequit oe cxercmu corpori famclico approximatu cide coadc 6C irregularic' approximari. Probat quia quodlf bct talc ci approxtmat cu fortiidica tionc ad oppofitu.patct confcqucntia 3C affumptu iifr. Sequit fccudo.no oxa corpora famelicaab f quali excr Cftio cifc^quaJitcr apta Igdi.patct fifr. Exquo fc^ur aliquodcorpusfamelicu cire excxcrcitiomagisl|fibilc ^aliquodmmusqpcxquictc. Tcrtia concfo. Scquic i^horacoucmcncis cxerciti) cfteoplcta pria (Ss^fecunda digone 8c iz dimidiaca ucl inchoata tertia. Patet, qa ali qua eft c6 uenicns cc no ur alia q^ tfta.i6 ctc.lfta fniam diic quida Gal.intcUexiflrc du dixit. cifaus igit mebro^ fcmg prgoccupct cxcrdtia. Exifta concfcKicfcquit q^ corpuscibo aifupconocft rcgularic excrcitadu.Patet, n quia tuc fit agitaao et comotio et corr uptio cibi in ft o, ut coiWgit locfs p allcg. 8c cap.de regiminc inter agen- tiiim .Dixi notacer regularit£r,quiairreguiaric copetjc iic cibo fumpco nimio no potente uomitu cxpelh,aut ec «etofo cxnccet fupcrnatatc.hoc.n.coacfteadmimftrat. Ad argumenca principalia riidetur . Ad primu ncga tur cofequcntia.ctdf q> licet ahqoppofitomodo finc rc gcndajno tn oino oppofito modo ut pacct. Ad fecunda dr ncgando confcquentia>quia in cholerico no eft triili tiaexfamcficutinphfatico. Adtcrtiudrilludcirc ue xu dccxcrcicio debitc approximato,idebiteaute oppoii tum opcrat. Adquartu dr q>iUa auctas iic itclligenda cft.iaaducGCrit.i.appropinquaucrit.uciq^intemgfcdc cibomembro]5£>utThadcus. Adquintiiilludpbacfe- cunda coclufione qonis. Ad ultimu dr q^ cx exercitio facflo in ilia hora non fcq uit nocumentu,quod fcqui t ex feclo tgc primc auc fcciids digonis.cunc.n.calor cu nu trimenco fpargitjCt fic no nocet,qa itrinfecum cft,imo magismcmbriscalcfadisadmcmbraattrahit 8cm im bibitur 8C adhercc.mclius ccia fuper fiuitates ab ipfo fc- CScff. parantur.Dchoc uidc Concihatorem dria. 1 1 ^.8Cc^ * Q^ufftio. :gix^^. Aphor, xv^. VTRVM quilibetcibuspternacuraingrcdicns corpus caufct ggritudine . Arguicur multipli ci^ q> no » Primo.cibus ptcr naturaingrediensnon cft ca §gritu dinis prcmitiua^ncc aiis>ncc coniundla.igitur &c.^atcc '^■■'- confequcntia.ctaffumptiiarguitur.Qienimnoniitca aiis uel coi uncla patet,quf a no eft cacorporalis,qa ncc c6plcxiona}is uccc6p6nalis ncchumoralis. igit S^c.co Aufce. fcquentiatenctfccudaprimidoc.^.prfoea.Necpot po m ca primiti ua,quia in cafu aliquis dbus cft ca humora lfs,ut dcfuggcntcfanguine proprfumautfanguine altc ri us.SfFr c6p6nalfs,ut dc fadcnte repleti oncm. repletio ucrocftcaaiis,ucAufC.allcg.ca. Seeundo nccio prius pdudc dbus ad lapfum i cra latitudine q^ extra .ct prius cxtraperduccnspcrducftad ncutralitate <$ ad fgritudc iicm.Sitigit q) pcr hora prt us.3f patet tuncpoiTc cius fn, perfluitate cuacuarianteq|ad ggritudine pcrducac,^!: perconfcqucns&c. Tcrcfo poffibi Ic cft cibum igrcdie te corpusptcr naturact ptcr poiTcnaturi hrcad uirtix tcmproportione fqualicatts.fcd hocpofito n6 caufai>ic f gritudf ne .tatii enim fuffidct ui rtus ipcdi rc cibi zStto nem,ficutcibusfuffidct3gcrc.f66i:e. Q^uarto c6ftcr arguiturfic.cibusptcr confuctudine intrasnon nccio facf t ggri cudine .igitur ncc ptcr natura.patct cofequcn tf a,co q^ cofuetudo cft alcera nacura. l .phyfic.comcn . .„ 7 1 .ad ultf mii c6mcntf .ct.8 terap.finali cap . Q^uinto Arilto, ^.^^t^f ficarguit.adaAione rcgricur df fp6 paiTi cc agcn ~^ _ «sfortitudo& dcbitamcnfurajutfecii^primf.doc.l. ^^^^^* cap.I .ct.^.^caccritf.adprindpfii,fgiturquociic3^ifto- rumdcficfcntenonfictactio. ScxcoficJicctcibus ptcr natura itraret,nonciifaccrctfgrfCudiQe.igitpacct con lcque tia cii aiicc. Exemplii pacecdc Mi cndatcr^c que u f n«i4 n6l$d«blt£^ ufum mimdaadtt«il"c; pbfcfius HIP P O. 147 2tf o«iaiiis,quiai3okl>at ucnir* i n icruitute . <& iK>a ui- kns moricx ucncnofccit icgladiointcrimf 8C cxpira- uit. Septimo poflibilccft ucncniiingrcdicnscorpus nd faccrcaegritudine.igitur.patctconfcqucncia,qufaucnc cum poccftnucrirc.paccc hoc dc Micridacc rcgc obfcflfo - ' - aromanfs,!^ de pu^dla nutrita napdlo (S^c. AdoppofitumcftHip.S^ GaF.in aphorifino. 1 7. In q6nc cangunt dug di£ff culcaces. Vnacft princfpa* le qu^ ficum . Alccra cfc fi dbus cauiac ggricudine iii qvto genctc caufg caufac,an.f. primiciuf uel non 8Cc. primo uidclsicur deprf ma.& fccundo dc fccunda, Q^uancii adprimumpri mo pmittcnda funt pambti laqugda.Seeundoc^dufioncsdequ^fico. Primofdca dum cft^ut circaif am ta<5:umcft<^duplicf^dr aliquis Cihus Cf"busingrediptcrnatura. Primoptcrnaturg difponc dr Igrc dciataccconucnieBte.Sccundoptcrnaturgpoircfic.f.r ^ P^^^ c^ naturanon fufFidat iilum ddbicc conucrccrc ucl cranf natura mutar c. hoc cnim poiTe nacurf cft ci us potciu:ia in digc- dupf r. rendo.& ficutipfum in crafinucando,ficcconcradus i- ^tcncia eft in oppofito. Sccudofdenducft uc fupra q^ cum fex fint condonesiccundum quasp6tcibus igrc^* prgter natura.Cquanrf tasquali tasmantfcfla,occuita^- priccas,modus fubftatig,^ cps 8c ordo. fccundu queli bcc iftorum modoJ^jpotcft dbus apoiTcnacurg rcccdcr* muitum auc parii aut mediocritcr.& p ccMifcqucns eric £ccundiifaocdi>uspi:crnaturaincras multum aucpai^c aucmediocritcr leiiuus.adduastn reducunt ut. J ,ccdi . Hi.cex.22.f.adquancicatecrqualitace. Tcrcio fci cndii f"^ cftfgricudiuepoilcfumitriplidtcrucdraiiram noia- ^"5*?/" tum eft. Prima condufio.Nonicm^ dbusprfinomo^ plfCfC. do prf ccr nacuraingrcdiens corpus fiat ^gritudine pri- mo fecundo ucl tcrtio modo di&2un* Patct, poifil«lccft cnim uirtutem fupra talem dbu non minus dominari q^ dominctur cihi tcmpcrai»ddbitcoblato.igitur<S!:c.pa- tecconfcqucntiaeumaatcccdcntc. Secundac6duiio* Non quiiiisctcibuspter naturam iceuncb modo corpus ingrcdiensfecit aegri tudinc primo uel fcciido ud ccrtio modo dicca.Proba.tur ,quf a poiftbilc eft i pfum cuacua- ri prius qp in eorpore nf o poitit aliqua iftar um fgritudi iiumiduccrc.fgitur<Sic. Tcrtiacondufio.Nonquiii- bcc cibus prgcer nacura fccundo modo tngrcdicns corpo rt debito tge approximatus caufat in corpore f gritudi- nem primo uei fecundo modo diAa. Patct, quf a pofft i>i lceftillumtamodicum pofifeimprimercutnon ualc^ corpusducere extralatitudine fanitatisfuae. ideo&c. Q^uartaconclufio,Q_uiiii>ctcibushocm6 pr^tcr na tura.f.prgtcrpoiTc natur^corpusingrcdicns 3;:debito tgc corpori approximatus caufat^ritu^ne primo £eca do uel tcrdomodo di<ft:a.f.lapfum autlf fioncm,quia.f. aliquam acddentalcm di4>6ncm imprimcndoin corpus 6;: prgparando ad lapfum.Iftam condufione intdlextc Hippo.tnifapatct,quianuiluscaltta utrcucc decenccr tranfmutat.igitur quilibcc calisconucrrir tn rcmprgccr nacuram,pucain huraidicate malam.igitur ^c. Ite gli bet talis potencior eft ad malc iprimcndum ^ uircus ad jpcdiendii.Ite adquartaconcFonearguir ponedo ibrte ct platone c6fi?r tempcratos,cc <^ forct exiiibito ciho tc pcratOjplatonf exhibcardbus prf naturaepofic 8Cc.Bt qufriturutrumdigoncfaAafn fortecritplato diijjofi- tus ficut fortcs ud non.^ patet argumcncura. Q^uin- cam condufione ponuncquiifam.Quiltlsctdbus 3Cc^ f adt id cft aptus eft faccrc a^ritudinem. Q_uantun3adfecundiifuntnotaca<&: cocFones. Pri mofcfedum cft^pcncsauctcsrqjcriunt tfti tcrmini.f.. ca corporaiis 8c ca non cor{x>raIisca ancccedcns,ca<m iun<fia,<S^caprio3itiua.Etnotitost^urdc ca prouc diui» ditur in matcriam 8C ^rmam ctc.Scd folum inteHtguijt cam cfFcctiu^un udcffidcnte.putaprodu^fiifuau^ coa fcruatiu^l» aticuius di fp6nis in corporc humano. J3i^ cuncigiturcamcircilludquod primo cft,cx quo pro- uauttQUCnctoaIicufu^(|ffpofiaoiiisiiicorpore|]ium^ia la^OiS.apho. T f^ Digitized by Google Q,V^STIONES Aufce . autcius fixfonis.Et cotligii h^cdcfcriptfo fccuflda prt* Caf d<f m<cap,i.Diccnius<^cainlibrismed(co^cft.Erdiftia fLnitfo guitur ut fit ca cotra § grftudine etactns.Drigitur pri €t diuer mo tiTc natura ♦ f. uf a dcpe dcntf g ,co q> a ca depcndet dif- fitas» pofitiorcfpcctacuiusdr ca.Etficper hocdrtcaabggri tudtnc 8c accf dcnte,d: cti am ab ali^s a ca talitcr fuoipca |>aidentibus.Etil additdifpo ptcrnaturatangitur gc- tius.Scdper lycxquo^ucnffc fpedficatipfam cfTc prio jngencre Ca^cffidcntis,4m ly ex denotatcircunftajjtia caufae agratis.Exponit igitur ex quo.i.aquo prouenic ihuentio.id cft exiftetia alicuius difponisin corporc hu mano.Scdly fixiofais.pot habcrc duphcem intcllcdrii. PrimusCftutpcrdifponcmintclhgamusqualitatcm a fubicci:ofadltmoMe&pcrfixionemhabitu,utlitfen fus. Ca cft illud cx quo proucnit cfTe alicuius difpo nis fa Ctlc mobilis uCl fixg fiuc habituatg. Aliter exponic no- ttdocam effidente efTedupIiccm produccnte.f (S: con* fcruante. aproduccnte prouenit inucntio difponis. cffi dtenim difp6nem,fedc6feruans &git-, idcft Confirmac ipfaminfubiedtojundc cx eaprouenitinuentiofixio- cisjquia fixio difponis. Pcr casautcm corporalcs intcl Jiguntnon omnes casquf funt corpora,quia fic effet acr cibus ucl poius. ncc cas corpori itrinfecas,quia fic iraS^ furoreiTcnthuiufmodijCufusoppofitii ciTent au<florcs oes. Pcr casigftur corporales intelligere dcbemus cas in corpor e exiften tes 8c cx partc corpor is fe tcnentes^dC corpon principaFr attributas, quia.f.ipfum prinapali- tcrdenominates,autexquibus Corpusintcgrafr rcful-r tat. Etpcrcorpusintclligocorpuscopofitumcxmatc tisi. 8c forma. uer .g. humorcs Sc compibncs dicunt hoc modo caae corporales. Exquo patctbcnc diAuefTe ab Aui.fccundaprimidoC.2.cap. I .cascorporalescfTeco'- pponcs copo nales Sc humoralcs. Econtra aut cag non corporalcs funt Cag Cxtrinfccg uel intrihfecg.non tame cx partc corj>or is principafr fe tcnentes uel eidcm princf palitcrattributae. Exemplii priraf,utCibuspotus acr, Excmplui fecundi,ficut iratimor odium,Iicetcnim hfC oia ad corpus termincn t,principalitcr tamcn fe cx partc C" o i- ^^*'^? tencnt. Ex quo patetquid per cas primitiuas i- mmua telligcrcdebc3mus,qufa.f.casnon corporales.per cau- auid 3C fasaiitantcccdcntcs5^coniun<ftas corporaies. Percas ans ac ^^' antcccdcritcs mcdici ipropric loquentcsqnq^ intcl- . ligunt cas non atftii caufantcs,fed eflfecftum caufaturas, cta * ' qutai*! f<^ difponcm habcntes.per qua ct f! non caufant, aptf tnfuntcaufarcinpoftcrumficuthumornon a<ftu |Httridus,fcdputrcficriaptus.Econtra ucropcr casco- iuncfiasacflualitcrcantes.Q^nqjuero per cas antecede tcs intelligunt acl: ualiter cances inter qu.Bs8c cfFcdtii mc diat aliquid tan$ ca. Econtra ucro per c5 iunAas. Exe- plum primi,uthumor a<flu putridus eft ca antecedes rc fpc^u febris.ExempIii fecundi,ncut putrcfad:io ucl pu tridus f umus cft ca c6iunvta,quia nulla caufa mcdia ca dit. £xqutbusfcquitprimo(^ h| defcriptf6es caufa]^ laiccccdentfs 8c coiundg funt cquiuocg.f.ca coniun<fta cft intcr quam 8c efFc<flii mhfl mcdiat,quia p6t intdli- ginon cadercmcdiii tcmporalcaut caufklc. Siprimum dcfcribiturcaconiuncfi^aprimomododicfla.Sifecundu) fccundo modo <b'<fi:a.£t confifr pcr ola diccndum cft dc caantcccdentc. Exquo ultcrius fcquit idcm cfTc dcno- minamc cam antcm 8c ayniunSiz rcfpe<fi:u ciufde effc CCusfccundiidiucrfasacceptf6cs,utputridus humor rc fpcctuputridg fcbris. Patctfrcundooemcam coiun- jCta fecundo modo effc Cam coiuncta primo m6,fed non cconcrahocppttriuucncsinfacultate. Sccundofcicn dii cft ut drca Iram dcdaratii cft c^ cibus dr dc dbo ex- ^rinfcco h umoribus 8C humiditaiibus fccundis. Prima Concfo.aliquisciTsuseftcaprfmitiua.aliquiscft ca cor.- |>oraIis,putaantecedensucI c6iuncta.Primapars patec 4c dbocxcrinfcco,auc fubforma cxtrinfeca, Seciida |\s jpatetdc^iguinc&humiditatfbusfccudis. Seciidaco ;$iaiio.po£riba«n eft cam corporale aliquacCc pdmf- P A R T I. II. tivtsmczm aKcuius difponishuani coiporfs. Patcc^pi poffibileeftmalam c6pFone fortis cfTc cam primitiua iaaIgc6pFonisplatonis.igitur&c. patct confequentigfc. dc aifumptii fifr intdligcnti. Et cx ifta concfonc fe^^^ tur prio idem rcfpcccu diucrfoj^t effc denomiuabile cam primitiua<S;aiitcm uelconiunctacorporale <S^incorj» ralcm adfcnfum mcdicorii,utputredo in forteputrcfar cicnsplatone. Sequftfecudoq>ctiarefpcctuciufce cor poris^hoccftpofTibilc utapamanusfortis fit caicfacie* pede fimanuscifupponatur. Exquofequitdifioncm ca^ in cas corporaics 8c f corporales primitf uas aritcs 3C coniunctas non efTc tan^ necio realitcr,fed folii fecun- du roncsformales diftincto]§i . Tertia concFo fequitur. PoFe cft alique cibum aut potu cfTc cam corporale . Pa lec fx fortesapcrta uena propriu biberct fanguincm auc manii dusindbumfumcretautaliquod tale. Et plur* alia cx his condudi piit qug ^ptcr brcuitace omiico. Adargumentapatctfolutio. « Q_5. xx:diij, Aphor.uel comenti. xvf?. V T R V M cx mcdicina uenenofa uel adhuc uenc- liofitpofribilchumanucorpusnutriri. Arguitur mul tipFr q> fic. Primo dc intcnti6e GaF.in c6mento iftius apho.ubicunq? <Si:c.ubi ponit q> medicina membri cor- ruptiuanon corrumpit8cc»8c innuitcj» cibus quantii-' cunr^ malusin tam paruaquatitate exhiberi potcp cor pusnutriet,etperConfequcns<5<:c. Secundoresueneno fa corpus nrm ingrediensp6t fua uenenolitatc expolia-r ri fua forma manente,fcd ipfa fi c expoliata no rcpugnac fpfam nutrire.igit etc.airumptii arguitur fic maiorcm facit calor tranfm utatione in herba uel planta q^ nutri* mencumeius.fedpcractione fbiiusnutfimenti pot uc-? nenofitasremoueri.igitur&:c.patecconrequetia.etma ior d:colligitminor.6.deaccnti.cap.l. Tertioadide G^f*_ arguiturauctcAui.5.quarti.capi2.dicentis<5^qugdara ^"^^^ anus&c.(^aucteRufi.ibidedepuelIaueneno nutrita. Ruil* Pro ifto etiam fadt auc tas GaF.3 .de fimplici medtcina Gaf . dift6nc.4. cap»i .poncntisqf>^qugdamulierde athenien fibuS;S:c.EtidemArif.adAiexahdru.Et colligitur.2. Arift^ alimentoi^ aliqualiter.5-ca.f dc cucumeribus. Q.uar toadprincipalearguiffic.exaliqua me<3icina excluen do ciiando uelapta cuacuari poteft corpus nutri ri^igi.ir cur^Si^c patct confequentia, coi^ofscalis ucnenoficate parricipac utfupra eft allcgatii &:maxime tertiaprimi. doc.2 .ca. T .8C affumptii patet de calfia thamarindis 8C Auicc^ uiolis 8c lifibus. Q_uinto fupra uenenii ingrediens po ceft calor naturalis habere dnium , 8c ipfum corriiper c 8C tranfmutarc.igitur alTumpcii arguitur,quia ueneni , ,i in debita doll pro fua ogationc exhibiti ad calidu huma nicorporigcftfinita^portio fgitur ipfoud fubdupla-» to uel fubtriplato poterit calori cfTe fubdominas,<Si: per c6fcquCns ctc, SextomoraFr no minore intra latitudi nem humang fpei poteft homo recipere cx partc difp6- num corporaliu uarictatem ^ ex parte difponum ani- mf.fcdcx partcdifp5num arftmg poteft homo totaFr fic ri utbeftia.igir 8C corporis,ct per confequens poterit ha berc difp6ncm totalf ter egrediente humana fpecie quo pofito non repugnabit illum ueneno nutriri.igitur&:c, Confirmatur,quia datur homo uc deus uel ferpe^...^i^ tur ut ferpens. Confirmat,quia in hominc ftateih Tati tudinc fug fanf tatisrcpcritur uenenii,immo femg genc fatur humiditas ucnenofa refpectu alterius igitur 8Cc, affumptiipatetdefaliua iciuniquf efthominiuencnii, j , utcolligipoteftfextaquarti.ca.dcmorfuhominis. Se *"^* ptimopoiTibilccftinhomineabintragencrariuenenii, quodnoncfTctnifi mcmbra ciusinteriora cfTcnt ucnc- nofa . igitur pofTibilc eft homincm cfTc uencnofum,^ pcr confcqucns nutriri uencno . patct confcqucntia 8c ^^ mf nor 8c colligitur maior fexto f nteriorum cap .4 . in- tcrior um ,8c patet dc antracc 8c dc matcria f acicntc fc- brcm pcftilcncialcm.fgf cur (S:c. ^ Ad<^pofitumm«ltiplidtcrarguit. Pnmo.Bfhilc& apcum Digitized by Google A P H O. aptum nutrirc corpusntfi fic m corporc noftro a matc- moperatmfi.fed ucneaum noa cft k macena operaci' uuai.igic^c.niaiorcolliguur.i.primicap.deeoquod .comcdicc^bxbicuc.<S;:pa£;e:minor>quia omae uencnu, eit aquaUtateuclformalpcciiicaoperaciuUjUt fecuda ^afC£. primtalIcg.cap.cS:.5.quarti.ca.2. Itemquianutrica-- tio cftaiTtmiiacio 3CcS<d non poc ucnenii aiTimilari cu atota fubftantia opponat fubllantif humang igic 3c'c, Aucr. Pro iAo eciam uidctur in tcntio Auer. ^ .colligcc. pri-- mocap.(5i;.7.intracc fuodethcriaca. Etpoteli argui argumcntofuoprobabdi.quiafi iic,circt homo fubfta tiahtcr dilTimths 8c ditFcrcns natura fpccifica ab al^s ho niinibus.6«: arguicur confequcntia,quia tota natura fpc cificahumana concrariacurueneno<l^nullatcnus cum <o conucnic . fiigitur potcft ahquis uencno nutriri,ip- fius ad fubftantiam ucneni ciTet coauenicntia 6C Citni- litudo,<S:: pcr confcqucns 3Cc, Inifl:aqone{icproceda,quiaprimo pmtccam quae- dampr|ambula.Sccundo tangaquofdam corauncsmo dosrcfpondcndiadqugiitum.Tcrtio tangamodum no minus probabile.Q^uarto refpDndebit ad argumenta. Q_uantuadprimum articulufunt pmittcnd^qusda dcfcriptioncs , Scicnda cil q> pcncs audores coicer iuc niunturifti t«rmini,cibus,medidn3jucnenu,cibus mc dicinahs, mcdicinacibalis, cibus ucncnofus , medicina uencnofa . Intclligendo per cibum 8Cc. Defcriptioncs Gar.^ iftasfcriatim perquircin.j .tcchniqonc. i j.artic. l . in Auice, antiquisqugftionibusfupertcchni collcccis.Etfccunda primi.doc.fccunda.cap.de coquodcomcdttur^i: hihir tur.Exdefcriptionc cibi colhge c^ hcet aliquod corpas ucneno uelmedicinanucrirc£ur,non tamen cx hoccoa . cludcrclicec ipfum cffe cibum Scc. Isiutri- Q_uancii ad fecundum articulu func duo modi rcfpo ^^"2 dcndt . Prim us modus refpodendi ad qu^firii eft Marii ^uid, j^ ^g fancta fophia. Primo pmittic q? nucricatio cft af- iimilatio nutrimcntiad nutritii. CoUigitur hoc primo uirtutii naturahum 6.cap .ct prima primi doc^.cap . i.quodcftdcuircutibasnacuralibusquibusminiftrac. Secundo praittitperfccftam iimilactonem nucricncis ad nucricum non folumacccndenda eilc cxparce fubfta tialisformgjfcdctiaaccidentfum.poccolligi locis palie Nutri- gacis. Tcrtio pmittitq^dupliciterpocincciligiaHquod rcdupli nutrircpofTc.Primo inquanticatc cogruauclconucaie citcr. ti adrcftaurandadepcrdicum.Sccundoinquancicacelo gcminori.ExcmpIapatenc. Primaconcluiio.Vencna d:racdicina ucncnofacccorrupcapocicapauciiicariuel in tara paruaquacitatc corport approximari ut nutriat. Probatur fic.potintam raodic3quancicacecxhiberi,uc uircusnutriciua iUud cxccdat d: fufficiac cranfmucarc 6^mcrabrisaiTimiIare.igicur etc.paccE confcquentia.^cc probatur afTumptii pcr unum argumentii ancc oppoil- tura, Et ex hoc fcquic q> non eft nccclTc animal nutri- cum cx rc ucncnofa cfTc ucncnofum.hoc patct degallis SC galliniscomedcntibusfcrpcntcs.^i: quiaii nutnt uin cit ucl faltem uinccrc poc in tinutabipfonon notabili- tcr tranfmutetur. Sccunda conclufio. Vcncnriia quau titatcdcbicacxhibicumadrcftauranda non pocnutri- rc.lftaconclufioneintcUcxit Aucr.ailcgato loco,5i:fi- y^ militcr Auic.fccunda primi.doc.fecunda alleg.cap . 6C IJynus gcdeprimomodorcfpondendt. ^^^^" SccudusmoduscollecfcusaDynocftiftc. Primadi ^^ " fto.DupIcxeftucncnuquoddacftopcratiuumaqua- p*cx. li^^ic manifcfta,quodda ucro a forma fpccifica. Excm- plum primijficutopium^madragora.Excmplum fccun dijiicut multoJ^j animalium ucncna.Coiligit hf c diflin , . - <ftiofextaquarti.cap.2. Sccundadifto.Operatiuuma Auicc. qualitatcmanifcftaaliquadocftcalidum,aIiqn cftfri- gidii.ExcmpIu primijficucarfcntcu euforbtum*Excm plumfccundijutopium 3cc» Tcrtiadifto.Frigidorum qugda funt in modo fubflantis mcmbris huniam" corpo m difcoQucaicQcia^uc ceruiaSf plura alia,^ ar|;€jicuoi HIP P O. 148 umvmjuxtzponcmes ipfum frig^^da* 8c qu^iam iane conuenicnciacorix^rihumanoiampdorubftatiae^utpla cae plurcs utmandragora <^poma cius. Q^uarta d.ftiu «ftio.Duplcxcft nutricatio.f.pcrfcda^qua ixt perfci3:a aiTimilacio nutricntis ad nucritii t^ ia fubftatia qp izi difponibusacddcnttbus. Econtra ucro ipcrfccca. Pj-i-» ma concIufio.impofTibilceft ucacoum a forma ipcdfi ca hominis corruptiuii homincmnutrirc.Patct,quiai- cer quodhbec nutritum (^ nutribilc cft a>oucnicnciaia fpecifica forma. fed intcr nuUum ucnenu homtms corr» ptiu um ^ homincm cft iimilitudo ucl conucnienci a iti formafpccitica>fcd pcnitus dtfconucnicntia 3c cotrarie tas igiturS^c patct confejucntia cumantc. Itcmquia iftc non clTet homo utfupra.Icem ratio ucncni roni nit trimencf contrariac.igitur<S^c.patccconfcquentia cumi antccedcnce.Iftam concluiQonc ct argumcncaintellcxic Aucr.in crac.de thcfiaca. Cx>rroIariii,pucIla rion ucrc jQucricbatur uencno fed in eohumidicates infcccg crant a.quibasclcuabatur corrupci uaporcsinficicntcs uiros qaifecam comifccbantur.coniungebantur cnim plu- res cum ea .ppccr cius pulchritudincm nimia. Sccunda Vc^*^ conclufio.ImpoiTibilccftuencnumcahda nutrire cor nScali- pus.Paccc>quiaomnccaIccftinflaraatiuumautadufti dii du- uum aut putrefasftiuiiautcorroiiuuaj 3CcScd jnuUa ta plex. lepotcftnucrirc.probacur,quiaoporc« ipfom corrigi a caiorc noftro. fed ficuc calor magis jprimicita talc ue nenum cflficiturdeccrius ucpacct.igitur <S:c.Conclufio nem illa feniic GaP.j .defimplicimedidna.dtitdnc.4. GaF. priocap, TcrtiaconcFo.Vcncnafrigidacxtotoin mo dofubitatiaemcmbris humani corporis difcoBucnicn- tia no polTunc nucrirc.non caim apparcc quomodo poC fec unus lapis pcrdud ad hoc ut nutriac. Q^uarta con- clufio.Exuencnofrigidoinm;^ fubftacig aiiquo mo do coueniente d^c.poiTibilccft inquacicate parua cor- pus n ucriri,quia talc ronc modi fubltatif cft aptum rc dud ad benign um 3c ciusqualitatem manifcfta uincc- rc potcft calor . Dicic tamcn hic po/itio q^h^c nutricatio cftiperfccta. AhcerponituriftaquartacocFoiic.Alia ucncna h cet impcrfcctc in par ua ^ntatc nutrirc piit.pa iet,qutafrigiditascorumpotcft acalorc uinci.^ tame non iicrcpugnatin formafpcdficafS^c. Iftascrescodu- fioncs ulamas uifus eic GaF.intcllcxiiTc alleg.cap . Qaf^ Q_uantiiad certium cft ccrtius modus rcipodendi ^ * pr^mittit aliquas fup. Prima eft . Animal ueaenofum pot fieriaon ucnenofum ex fola nucrimenci gmutacio neSc ccontrario. Primapars fup^onts coUtgitur.^.de accfici.cap . I .dc arborc cranfplantaiadc pcriide in f gy ptum qua in pcrfidc crat ucncnofa 3c in cgypto facca cii; nutritiua.iS:: quaronepoiTibilcfuitiiocdearborc uidc- tur eciadcanimaliahquo.non cnim af^rct unius ma- iortepugnancia^alccrius. Sccundafuppofequiturex pitma.No repugnac induobus itKuiduisdufdonfpei rcpcriridiucrfasjimococrariasfpcdficasformas. Paccc de arborc traiplantaca^^ non trafplataca,qua^ una ha bct conuenientia occultam.ahadifcouaiicntia ad huma nam fpem .Et cx hac fcquic fccunda p3rs.iicut.n. aucnc nofitatcpot aIiquidaK>ueriadno ucttcnoiitace,ica eco cra. Tertiafuppo.PcrpaulatinaaiTucfeccione cflfidc aliqua difpo corporinaturalisuelfalte fians in tcrminis naturalibus.qugfifubicoin corf>orc pduccrctur cflci; fibi mortifcra.Patet fatisdepcrmutatiocrcgiminisco pfo nis confuctudinis. fi . n . corpus indi fiat talc qualc cft: ficuccorpusfclauiautifirmabicaut morictur,ut paccc 1.28 .gticula.pbleumatu. I .pblcuma.ubidicitdc Dio nylloque ebriumpl^s uolcbat ad ccmpcric rcduccrc fu bito,&; cunc iilc infirmabac doncc rcdiuit ad priftinam cbrictate. Prima conclb.Vcncniitam calidum ^ frt gidum q^ ctia aformafpccificacorruptiuupotnutrire» Probatur.primo nonrcpugnat in aliqgio hoic proprie- taccm occulca rcpcriri pcr quaquod alijs cft ucncnii c% dbuseidetn,igicur ^.c«paccc coafequentia,etaris^b9>« Iaco«s.apho» T iij^ Digitized by Google Q^ViESTIONES tur ^quia fuogus aut alium cxiftes ctbus alicui efi: ihibt tienenum igtcur <5^c.pacec conTequentia. 6c ancecedens probacur,qutaex quo alium inme feua producit acdde aa,<^ non meritoqualitatisaiamfeftae, erit hoc mcrico ccculcsproprietatisquaformam fpect^cam appello,«f^ quaroneficeftjeildeme laosbodcForoliuio refpe(ftii alleijficpo t ciTe dc aJto refpedu napelli. igii 8cc, Con tra.fequit q> napelius non agit a tota fubitatia dCc. Ne- gatur cofequentia ad uer um intcilcctu.f.niii coiungac acddentalis proprietasliabcns^iiibcrcocculta. Secun- d> pot pcrfuadcri codufio.q^poiribilc eft difponem for tis pcnitus mordferaper paulatinam afTucfatfcione fic- xi forti connaturalejtam polTtbile uide t cifc hoc dc uc- ncnofa dilpone.fed primu eft poiTibilc per tertia fuppo- iitione ,igit (&:c.patet confcquentia.& aiTumptum iift: intcUigenti. Ex quo fcquitur poiTibile fuiire puella ue^ sieno n utriri ficut tcftan t aud:ores . Scqui t fccundo q^ pofiibtle eft homine eiTe uenenofum uc puella illam,ica ij> ucrcin membris eiuscft fubiccftiue uencnofitas fi- cutin ferpcntc,&<^ ipfa poifitalios uencnare. fignetur enim tota. latitudo uenenofitatisnapelliqug fitquacuor graduum.(S^patctq>adquemlibctiftoj^qucmponono fcniibiliter permutare humanu corpus potcft aiTuefic- ri,itauttande tocamiliauencnofitatisimprcirione finc nocumentofuftincat. Exquo patet uIterius<^nonrc' pugnatexgenerationcalique talem reperiri imaginan- doalique ficinfe<5i:ucum aliquataliterinfeda coire <5C cmitd fjgma uenenofum 8c menftruu ucnenofum. Co ua ponem arguit fic. Ex flla fequi t q> corpus tcmpera- tumperpaulatinaalterationcmpoiret calcficriin quar to ftatc illo continuc in latitudinc fanitaus. Arguic con fcqucntia,quia non plusfanitatis 3c ui t? rcpugnatpro- prietasoccuicacalfstnquarcoq| manifeftaqualitas talis inquarto,fcdadoccultaproprietate potcftcorpus tem peratum permutari talem in quarto , puta diipofitio- ncm uenenofam,fgic <S:ad manifefta.t^ (i conccditur, O>ntra,cxhocfequicjx>lljbileeifc hoicmfieri calidio- rcmlconcferpcntc,<S: ficdcalqs>^fic ntm© lata ciTet ^qualitas primi modi, Pro ifto dr concedendo c^ ad ca Itditateraqugcft talisinquartopot temperatus perrau tari,Iicet non adqualibct ficut non ad quaJibet proprie- tatem occultam talcm in quarto.Q_uartus enim gradus tam occultf ^prictatis qp manifeftg magna habet lacitu dincm,cuiuspluresfuntgraduscum quoi^: nullo ftarct uita. Ad ifta concfonem po t adduci alta probatio,quia non rcpugnat <^ in <»>dem fit r 6 cibi 3c uenenofitatis.<5£ <^ pcr acddcniale 8c occultaprc^r ietate tn eo a medici n a be^tica pofita corrupac 8C dcftr uat uenenofitate » igicur &c.ficut patct dc carnc ferpcntis artificialiter p- f^tti" parata,^ de regc Mitndate lcgi t iu h yftor^s romano- datus li rum.DcquoloquitcriaFracifcuspetrarcha laurcatus potm*c in cpiftolisqug funt in carminibus, qui rcx non potuic nwri uc mori ex uencno. Et fupcr hocargume to tu poterisf un iiCQo^ dare duas fuppo n^.Prima q»per ufum medicing theria caJKpotinmcmbrispropriciascorruptiua ucneniderc linquc.Sccunda<5>no rcpugnatineodcm fimulrcpcrtri potentia ueneni 8C dlM,ut in ctbo uencnoib q tande ex- poltac ucnenofitate fua,et poftea^ceAt feciidu hoc etc. Q_uantumadquartumaraculumrcii^refponfio, Adprtmumdr^probatucriatcm. Adfecundu fifr &tertium. Adquartumdr<5^nonomnismcdidnaf<;^u tiua cft uenenofa,ut caifia&c. Adargumentaetiapoftoppofitu patct. Adprimum uega^i^uenenii non pdcoperari a matcria.opcratur*n. a forma ut ucnenu .operatur aute a materia ut in fe ha- betpotentia nutriauam. hgauton potcnti^ fimulpnt ciTcjUtpatuitin qdne. Ad aliuddr q^ pcr potentia nu- tritfu^haba:conuenientia,<SS^perpotenuam ueneno fam hzdsec <3ifconuenienaam , uc eft dc aliquibus dbis nucrfttuts^foluci uis qui inquancu foluriui r^ugoaac m§iJmtmmtHum^m€sd\mt8cc, P A R T I. II. P<»efi:pontdupkxconduiio.Vna dcforma ipcd€-* ca.AIiademanifcftaqaahcate.Ecproboilluddc mmu' fcfta quaiitate per eadem media ct pcv&rt&mz uiartai^ uttn turdo,in ftomacho cuius diutius moratur napcl-- ius q^ in fto humano.Itcm homo habet uiaslatiores,&; <3ehocdicit Auic.6.quartf.<^de fucco lacfcucf potato. 3 .dc fimplici medicina.dtft6nc.4. .primocap, Ifta qo dtfputataf uit Fcrrarig <5<: pofit^ f ucrunt iftg fuppofitio nes(Si:concfones. Primafuppo.PcraiTiduu urumme <Jidns theriacalis acquir i ct imprimi potin membris hu manicorporisaliquajjprietas ucnenoru expulfiua 8C ipforum imprcilionis prohibitiua. Secunda . Contin- genseftfimulincodereperfriuirtutcm ucncnofam 8C cibalem. Concfo cft .Ex aliquo ucneno ecfam a forma- fpecifica corruptiuopoiTfbileeftcorpus humanu nutri ri. Corrolariu.Nonomnfsfcrpens uenenofus homini cftnccelTario uencnofus cuilibec homini. Corrolariii fecundum.poiTibilefuitpucIla nutritam fuilTe napcllo. Corrolariu tcrtium.Nonquodhbctnaturaliter uenc- nofumaquolibetnonucncnofoeft fpccifice ciTcntiaii-. tcr dtftindtum.Et fic fini tur iftaqugftio. Q_d. XXXV. Aphor. xvi;. uel etus come ti. V T R V M fanguis ucl alius humor putrefcens pof fitadbenignumreduci. Arguitur muldplfcircj» non. Primo.quiaa prfuattoncfnhabitii impofiibiliseft re- greiTus.fed putrcfacftio e prt uatio bcnignicatis. igir ecc. patecconfequentfa(&minor.<S:rmaioreft phslofophi in poftprf dfcamentis. Secunda fi iic <S:c.fequcret<5> non in cuiuslibct feb.putrid| cura eifethabenda triplex in-^ tcntio.f d/gcfttonis,euoniS,<S^ akcrawonis. confequens cft falfum 8C ccontra Gaf j .techni.tcxt.90. 8C confe- qucntiaprobacponendohumorem putridum ad beni- gnum reducfbiicm faccrc febrem,<S;:q> perdigcftione debcat.a.reduci ad benignum 8c patet <5> nun^ erf t tn- tentfo€iiapdi.a.quianecante<ifgeftfoncm.a. ncc poft. fgicur<S;:c.<j> non ante pacec,quianon eric tunc digeib» materia,<j»etianon poftpatet,qufatuncertc humoriini plfciterbcnignus&rnaturalis non indic^s defui euonc fcd recencione ^S^conferuacione. Tertio fcqui t q> non quglibecfeb.pucrida falubris habet quatuor tcmpora.; co,nfequenseilfaIfum,(&:genera{jcercontra oes doico-' res.<S:confequcntfaprobac,qufafn cafu fScedentisargu mentifeb.dcpcndcnsab.a.non habebicquatuor tempo ra quodarguitursquiafnftatufcfa.hseccritperfeifte cu rata igitur <S;c.patet confequcnti a cSi: aiTumpcum,quia tunc cocalitcr eft ca febris.f pucrcdo remota.fgitur <&:c. Q^uarto tuncforetaliquis morbusfaiubrfs,p>oitcuius ftatumnonfequeretdeclinatfo,(Si:ficcarcns elTet dcdi natione,quia poft ftatu m fcbris iam dict^ nunqua eri c feb . igii n un^ eri t dedi nacio fcb. Q_ uinto ad pi indpa ic arguit.quglfbet materia qu? eit ca coniuncfta feb. eft maiorts mali tig $ aliquaquae eft ca aiis febrem.fed cau fam antccedente fcbrisnonfufFicitutrtusad bcnignum reducerc . igitur nun^ fufficit ad bcnignum reducerc aIiquamc^coniun<rta.<S(:per<x>nfequcns nun^ hu- morcmacftualitcrputretfcicntem.totacofequcntiaeft nota.^Si: patetmaior,qufa maioris gradus maliti f fem- per uidctmateriaputrefccnsq^ folum parata putrefce- rc, cuiufmodi eft ca antccedcns 8C minor fatis patet . in x - terpolatis enim quf per crifim terminatur expellicur 8c cxpulfioni praeparat maceria erac ca afisfcbris fgic 8Cc, Ad oppofitum uidct Gaf.in comento. 17. Refpondcndoadqugftionemprimo praemittam no- tabilia qugdam 8c diltoncs.Sccundo ponam concluiio- ncsdcqugiito. Primadiftincfcio.Inhumorc putrefce tc duplicem imaginaripoifumusbenignitatcm acquiri, Vna cft bentgni tas iimpliciter di<fJ:aper quam eifidtur humorfimpHcitcr naturalis,itauta uirtutemembro- rum nutritiuapoiTit in fubftantiam mcmhtQ^i conuer a<Si:ecafltmflari.AIia eft bcnignitas fccundum quid qusLh\mostmk^^i&ixi^smt\i]c3U»8Cmtut% couc Aiace„ Arifto. Hiioris putre- fccntis benignf tasdu' plex» Digitized by Google Hfioru putrc— HHoris punrC'- fce cisin tcncio duplcx» APHOR. fifcm/cd roluin acquiricd/fpfitione pcr quam eft obc <k«s uirtuti cxpuliiucoicmbrorum.Ecnocum cft<^ cu jbcnignicatc ifta ftac humoris pr^ternacuralis,qua.f. hu mor hinc indicac defua expulfionc In propofltoaucem cft fer mo dc bcnignicacc prirao modo.f. fimphcicer di- d:a.nulii.n.dubium eft humorempucridum acquircrc poffe benignicaccm fccundo modo didam. Secunda di ftindioqux coUigitur cxdidis GaF.in comento.prgai kga.Inhumorcputrefcente dupWccm poffumus ima^ gtnari gradumputrcdinis. Vnum.f.dcbilemiS^ remif- fum . Alium ucro fortcm et intenfum.Et per gradum rc miitum cS^c.intclIigimusillumqui repcritur inmate- ria,quando in ca modico tcmporc procefTic putrefacfiio ita utnondamfit humidum multum extraneatum.nec adhuc a ccntro ufq^ad circunfcrcndam deducfcum fed folii in co aliqua procclTit builitio parua. Per gradum auccmintcnfumputrcdinisecontraincelh'gimusquan' do in ipfo humorcmultum proceffic putrefaccio , ita ut iitiamhumidum ualde cxtraneatum «Si^iic iam forma fubftantiahs huraoriscorraptauelinftatim corrum- pi.Nocatamcncj>huiufmodi gradus intenfus putredi- nishabetIatitudincm.Q_uidam cftfuprcmus, 3c eft i!- lcquo reddit humor uirtuci totalicer rebelhs, ita ut nul lamaAionem uirtutis adbenignum fimpliciter,aut fe- cundum quid recipiat jficut humor faciens cacrenam re f ugit oranem uirturis actionem ad melius producence . Alter uero eft mediocr is,d: eft ille per quem quauis hu mor rcFugiat aAionem naturj qua ipfa poiTit reduci ad benignutn limplfater,redpit camen ratione naturgqua poiTit reduci ad bcnignum fecundum quid.f. prxparari ad cxpullionem» Terna diftinctio fequitur cx dictis, Q uandocg in humorc putrefcente habctur incentio fo- liusaltcracionis<S:non cuacuationis.f.quando humor cft putridus remiifo gradu putredjnis. Q^uando^ alcc- rationis Sc cuacuationis uc quando eft pucridus medio- crf gradu putredinis.Ecquando(^ euacuacionistancum uc quando cft pucridus fupremo gradu pucredinis. Prf ma conclufio.Humor pucrcfcens fuprcmo gradu jsucrc dinisnon eft ad bcnignum {implicicer nec fecundu quid reducibiiis. Patetcx quidnominis gradus fupremifu- prapofiti. Sccundaconclufio.Humor putrefccns me- diocri gradu malitiae uel putredinis non eft ad benignu fimplicitcr,fcd folum ab benignum fccundum quid r c- ducibilis.Patetcxquid nominis gradus mcdiocris fu- prapofiti. Tcrtia conclufio. Sequiturc^^humor pu- tridusrcmiirograduputrcdinis cftadbemgnum fimplf citcrredudbilis. Patet,quia exquogradushuius naali tiseremiiTus cft,illum poceft uirtusabijcere <&:maximc fi fueritfortis. Ex tftaconclufionc fequiturq) nonfem per in cuiufq? febrisputridg cura,necciTe eft haberc in- tcnfioncs iam didas.Patet quiahabctur quandocg inte tfo foliusaltcrationis , quandoc^ folius cuacuacionis ut oftenfum cft. Infero fecundo <^ non quselibct rcs prae- tcr naturara indicatde fui rcmotionCjhumor.n.rcmilTc putridus cft huiufmodi.igitur 8Cc. Q^uarta codufio, Poifibile eft aliquam febem putridam falubrem ca- rcrc ftatu 8C augmento.Patet,quia poiTibile eft aliqua febrcm putridam dcpendentcm ab humorc rcmiiTe pu- trido carerchorafcnfibilismaiorationis accidcntiii auc ulcimitaiecorura poft fenfibilcm maioracioncm. igi^ tur &:c .patct confequcn£ia.<^ ancccedcns i nccliigenti. Exquaconclufioncpatetq^noncccllarfoquilibcc mor bus falubris habct quatuor tcmporc. Q_uinta condu- fio.Si ponatur hanc fcbrcm habcrc quatuor tcmpora,df cimus tunc clTc prf ndpium quado matcria cndpit cbul Itrc 8C ad cor putrtdam f uligme mittcrc aliquam .Tunc cftaugmentum quandofcnfibilitcrmaforabitar quan tf tas horum fumorum ad cor cucnicntium , Tuc cft fta tus quan<k> uldmabicur horum f umorum quancitas. Sedtunc crit dcdfnatioquandoindpi t uirtus hancma- teriamdigercre&rcimcteccmhochainorc^orcaiptt HIPPO* 149 tf cdtnalcm prohtbcndo exhalacfoncm huiurmodi hu- morum&iuaporumcIcuaaoncm.Patetjquianonap- parct qualitcr alitcr quo ad acddcntiapofitnt iu hoc di- ftingui tcmporamorbi. Ex qua condufionc fcquitur primocj>fnaiiquafebre prindpium quoad d^cfiaone inaterif ,5: deciinatio qad accidetia^ partccoinddiit» Scqutturfccundoc^^ftatusdigcftionisin aliqua fcbrc nuUi icm pori morbt pcnes acddcntia diftincco fc com* municabit.Patet fimiliccrjcumfiacustftc fit cxtra fc* brem. Sequitur tcrcf o aliquam clTcfebrcm putridam falubrcm cui non poiTunc correfpondercnifi cria tcpo- radiftincta pencs adioncm uirtutisinmaceria.Ecinfi- nicaquafiahahisfimiIiapoiTuntconcIudi<S;:c. ^ Ad argumcnto prindpalia rcfpondetur. Ad primS dicicur q> priuatio actus 3C aptt tudinis cft i Ua , aqua in habitu impoiTibilis eft rcgrefTus,priuacto tamcn actus non cft h uiufmodi.liccc.n . fomnus nacurahs fic pri ua- tio ufgiIig,noncame fequicurtj afomnoiUonon fit ix>f iibtlis redjtus ad uigiliam, quia t bi cft aptitudinalis rc- ditus licec non a Aualis,<S: hoc nt fi aliud adueniac. Ad fecundum dicicur concedendo confequens 3C confcque tiam . Ec pro auctoricate Gaf.didcur q^ incelligicur infe bnbospucridis uelinmorbis iquibuscft ^radus pucrc dinisinmaceriamediocris. Vcldiccndum q^ enarrauic omnes incenciones,quas pofTunthaberi in fcbtibus, li- ccc non in qualibec fic neccfrc habcrc iftas omnes uc pa- tet. Ad ceruum didtur concedendo,fed tamen illud no fxpe concingit. Ad quartum didtur q^ in morbo falu- brifemperpoftflatumaccidentium fequitur acdden- tium declinacio,non tamcnneccilarfopoftftatum digc ftionis fequicur dedin3Cfo,ut cadum eftin qugfiaonc. Ad quinciim dicicur ncgando anccccdcsabfolucc. ftac cnim (jcaufaancecedensmaiorismahciae fic, Sc hoc cg- tum ad refifterc. Vndc duplidccr didcur aliquis hiior p^^^^^ alcero raaioris malirise, ucpatcc de incGirionc Auice .tcr riaprimi.cap.3.Etidcodicoq»^cumadagercucIpof- fcsgerehumorquicftcaufa coniuncftaeft maiortsma liciequam caufaanceccdcns. fiat tamcn <$tumadrcii- ftendum c^ caufa antcccdes fit maioris malirif ,ficut hii mor quiparacuseftfaccrc cancrcnam n^andum c igic anceccdens,quia aliquandopotcritcorrigercconfuncta naturaquando nonpoterit corrigerc ancccedenccm. Vcl fic c^ duplfciccr poccft did humor maioris mali |j[,.QjQp. tig uelacftuuelapcicudinc.Eciuxtahocdico q»aAuca xaiioTia coniuncft3cftmaiorismalitiae,cumquotame fiat<$ap ai2.litiz titudinecaufaantecedensfitdetcrior. Ponocxeoplum ^-^^^^^ de for.SC pla^quorum unus cx i ndinationenaturali ma ^* lus eiijactu non malus.alccr uero cx inclinacionc natu rali bonus accu aucem mal us. Al^ rcfpondenc ncgan- dom^iorcra<S:adprobauonem didturenam negando q> femper maceria exiftcnsfubaccu pucrc<iinisfic decc- riorisdifpoficionis ^ parata pucrefccrc. Alg auccm di- cunt^ ix3LZ<^ fuper aiiquam parcem aliqualiter putrida fituirtuspotentior^fupracaufam antccedcntcm qua cuacuat.dicunceciam q^ aliquam partem cauffantecc- dcncisnatura poteft adbenignum rcduccrc. non plus<K cunt.<S: eftrefolucio Mundim"5^c. Q^useftfo. xxxvi. ^Aphor. xvi^. V T R V M Apho.fitucrus <^tumad utrac^ litc- ram. Etarguiturmulaplicitcrcf non. Primoficqua tum ad fecundam litcram .caro ccr ui 8C ctiam panis fur furaceusfaduntudoccsfcccfTussSi tamennon uelodc nutriunt cumfintdurf 8C ditfidltsdigeftionis.igitctc* confequentianotaSiafTumptum q^tum ad illud qu^ dicicur de carnc ccrui habctur ab Auf ce.2 .canon.cap* de carnibus. Secundo qptum ad primam I/tcram pofTt- bilc ciTc aliqucm habcrc digcfttua fortcm 8c came accii cxpulfiusimpcdiri.igit^c. confequaiaanota 8ca&u ptum patct. Primo dc homtnc habcntc ucntrcm ftypci cum.SccundodchabcntcrcncsdcMcs amalacomple- aaonefilgtda cumforricudiae d^efouf hcpaas,Tcra> Digitized by Google Q^VASTIONES de habentc digcfti uam tncmbrorum fortcm cum poro rum cutis anguftia. In primo .n . tardatur cmi fffo cge- ftionum ^tuncuq? copiofe «S: udodtcr nutriatur.ln fe cundo cmtiTio uring tardatur ut patet. In tcrtio tarda^ tur expuiiio fiipcruuitatum ter tiae digeftionis. Adoppofitumcitapho. Primonotaadhocutapho. fit ucrus <^tum adfeciidam literam requiritur <j> fit pa ritasinpr;£paratione ciborum,quicorpori exhtbetur fccundum naturam tahum Ciborii. Polfet.n.cibus tar diorisnutrimentitaliter prgparati (j> uelodus nutriec SC ucloaus fierct feccirus, Vbi.n.c^tcrafunt gia in hoc «clociores funt fecelTus ciborum uelocius cutrietium. SecundonQta<j>caamoportet <^non fit difparitas cn aliquaproprietateciboairociata cuiufmo<!i foret uir- tasfoluciuauclaliquodilmilc.vbi.n.ficforct effet uc rusapho, Tertio nota <^tum ad fccundam hteram pro ueritateapho.oportct caetera cficparia quatum adme bra expuliionis(^ uirtutcra cxpulfiuam corum , quia non plusimpcdiatur cjqjulfio m uno $ in alio, ncc plus excitcturnififecundum^ucbdus auttardius fcque- ftratnocitiuum aiuuatiuodenutrimento. Concluiio apho.eft ueracum iftis conditiombus^alitcr non. Ad argumenta patet folutio . Q^useftio, xxxvi). Aphor. xviij.velcom.tllius, V TRV M Vifcofitasniitrimctiretardct fcccifu. Arguir auctc & rone q> no. Prfo au Aoritate GaF, f€CuadoaIimentorum.ca,2. Sccundocommuniterm dyitenbusponitur olefiquod eft uifcofum ,& brodia . - « ptnguia datur ad prouocandum Cec&iTum , Vircoli Oppoiltumponit Commentator. Nota<^ vifcoii- tas nu-- ,.^g nutrimeti eft dupiex.qdacft coiiiAagroifitiei fub trime ti {xzti^ 3c qugda fubtiliati, Sc e iicut unctuoiitas.<S!: pri dupicx uiaipeditliucrctardatfccdfii.fecudaucroadtuuat. Ad argumentapatet fol utio,quia hic intelligic de pri mis uifcoiis cum quibus eft m ulca terreitas, Q^uarftio. xxxvii^'. Aphor, xix. V T R V xM Certiorcs iint ^nofticationes in chro xiicis ^ in acutis morbis. Arguitur m uitipliciter quod Bon, Primo.in aliquo acuto certiiTimae funt pronoft? cationes.igitur quaeilio falfa. confequcntia patet 6c af" fumpcumdefoftiapoplcxia. Sccundomagis <Si: pcr^ f ectius apparec ^laniinium uircutis fupra materia et eco train acutisqp i chronids.fgitur.aiTumptumarguitur quiamaior 6c fortior eft conatus 3c pugna uirtut^ con tramateria«Si; econtrain acutis^g in chronids. igit 3Cc, ponc cxemplum de for ti <S:dc debili pugna dCc.vhi ma gisaj^arec dot^inium uircutisfupra materiam uel e<x>n tra.igitur dCc. Confirmacur , quia in quoliiscc morl>o acutp maius eft dominium uircutis fupra materiam ud ccontraq^ in chronico. igitur inquolibetacutofaciiius arguitur huiufmodi,«S:per confequens SCc, patecconfe q ucntia.cS: afTumptum arguicur, quia uclodus cermi- siatur quilibetacutus ^ chronicus.fed B.t uelocior termi natio ubi eft mai or proportio uel dominiu uirtutis do^ minantisadfubdominantem materiam uele(x>ncra.igi tur 3Cc. Tertio minusmanifeftc diftingiiuncur contra feinuicem tempora uniuerfalia in morbis chronids qua an acutis.igitur (Ss^c patec confequcntia. 3c affumptnm arguiturjquiatotalamudo difpofitionum ia quohbec temporc uniuerfali chronici acquirenda eft maior q^ «n fimiii inacuto correfpondentcigitur Scc. Q_uarcd aequccercapoirunceifcfigna pronoftica inacupis ficuC i"n chronicis 3c ccocra.igicur (Sic .aifumpcum probacur quiaazquaiepoccileiTedominium uircutis fupra mate- riamprgdfe.igit &;c.a(rumptu probat,quiap6tee ma /|* j.-^ iLiSsSipoteeminus.igiturpotcireaequale. Etcofirma turaucfcoritatcHipp.j.prono. dicentis, Signapronofti /j^g g^ caininiti)sdiuturnorum funtIatecia,inacutisucrofiit ^^* * cuidcnciora.ltempronofticorumfccundo.Q, fimedi- ' * cus re<3:c figna con fidera u crit pronofticorum ccrticudi ACn2i&ofFcnfcprogrcditur,£tprimo.ca,z.utiQfi^U' PAR r h II. Us ualitudinibus prgfentia p terita ct f ucura cognofcat* Ad oppofitum eft iriip.in apho . <^ GaF. in com . 1 9 . Refpondendoadhanc quseitionem prjmo cangecur oismodus rcfpondendiad quf ficum.Secundo refpondc do uc n^ihrapparebic probabiiitcr refppndendum. Q_uantum ad primum abbreuiando hiic modil iinc diit:iadiones<S^conclufiones. Primadifto»Cumcom Sigoo-. param us figna pronoitica acutor um fignis chronicor ii> ru ^jio uel comparamus figna principi) ad figna princip^ ;, uel fta.cpnj fignaftatusadfignailatusjuelproceifumad procciTii, pa^acio autecontra. Sccundopraemictitur.Iftorumilgnorum duplex. qugdam fignificanc morborum longitudinemaut i>rc- Signoge uitatcm.qu|damf3luiemuelmortem.l«piropofito efb figna- fermodefignificancibus falutemuel mortem. Prima tiodu*^ concluiio.Signapronoftica tam chronicorum ^ acuto rum certiora funt i n itatu qp in pricipio. Patet quia ma . grs mamfeitatur pugna. Sccundaconclufio.Signa pro nofticain chronicts in principio funt minuscertci ^.ia acucis. Probatar iic tiic ualdcoccultaturpugnaichro nicisquxinacutismanifeftetur propcer pugnac uehe-- men ciam .ideo Scc.Et pro ifta concluilone uidetur au.-: (fcoricas Hippo. fuperius allegatastcrtio pronofticorii-r Tertia conciufio. Signa pronoftica ccrtiora funtia chronicis in ftat u uel uerfus ftatum ^ in itatu ucl ucr- fus il:atum acutorum.i-*robatur,quia utrobiq? eit fatiV inanifefta pugna^ ffxior 3C minus mobilis eft maceria. inchronica&c.Et hancconclufionem uoluit Hipp. in litera . Ex quo poteft colligi alius intelfs iiliuspartis.no^ omninototo,qaiano toto temporemorbi. Etiftopatec concor.Hippo.3pronoftico.<Si:hic. Q_uarta condu- fio. Sequitur <5^ etiam fa nc certioraqp in principio acuto rum.Patec fimtliterexdictis. Ego ueronon compras- hendoquare minus cerca eit pronofticatio in chronicis in principio itance aiiquorum iignorum comprghenfio nequ^ poifunt eilc^pnoftica ^ in acutis. InccrtiiTimii enim tunc uidetur iudicium in acutis.Ethicpcrprinci- pium mtclligo unum dequatuor temporibusmorbi.Ec u dicicur <^pugna eit euidentior , diciturq» uerumeft», pronoiticatio tamcn ex ea eft inccrtiiTima.ideoi&c , Q^^uantura ad fecundum articulum funtdiftlcftioncsi fuppofitioiics&rconclufiones. Prima diftincftio. Pcr; figna ptonoftica cam in acucis ^ in chronicis pronoftica ri poiTumus uel defaluce ucl dc mortc. vel delongitudi- ncuelbreuicatemorbi.Aliterpoteftponi.f.qufdafunc figna pronoftica falutis ucl mortis , quacdam uero diu- turnitatis uel breuitatis aegritudinis. Exemplum primi ficutd£geftioapparensinurina.ExempIumfecundi,fi- cut fador apparens m ultus in principio. 3c fic de ai^s fi gnificantibusmateriam multumuel tardam digeftio- nem.Erquantumadutruncg iftorumpoiTumus com- parare figna pronoftica apparentia tam in acutis quam inchronidV. Secundadiffcinclio.Signaaiihuc compa-- Signo^ rar c poiTim us z^nuictm uei in principio uel in ali)s te- coDao poribusuniucrfalibusmorborum. totumfatispatec. duplex Tartiadiftincflio,Morlx»rumacutQrumquidamfunt Mor-- €£ totogaicremottalcs.quidam uerofuntexfuogener busacu «ndtfFeretcradialutc ud ad mortem terminabiles. Exe tus du- plumprimi,utfortisapopIexia.ExempIumfecun<Ji,ut plcx, caufoa<Si:huiufmodi, Q_uarta difti<flio. Macetiafa- Acutx ' ciens segritudinem acutaai m ultipliciter potefc eife cai| segritu faaegricudinisacutse.Primorationedifpofitionjs qualj dlsma' tatiuae iUius matcrici quo ad qualitates manift itas , fi- tcria cuceftcalidicas^ficcitasacuitas&huiufmodi.Secun quadril dorationemulticudimsmacerig ficuc matena frigida plcx^ fua m ultitudine fubico fufFocansdidtur facere segritudi nem acutam .Tcrtio ratione loci in quo continetur ip% materiaficutmateria faciensapoplexiam. Q_uarto ra-; tioneoccult^ malignf proprietatisficutmateria facies. fcbrempeiiikntialem. PWmafuppofiac. MateriafoT ciens morbum acutum rat.ione qualitacum fuar uro m^ lafeijarueft p^atcria utpfm ualdc mobilis 6«; nq fixa,^ '" Comra' ' '■"' Signii ^noft. dupies Digitized by Google r APHOR; JJT^ntf a autcoi matcria facicns chronicum.HgcjrappoiS lia facfs pacet cum calisficmaceria calidalcuiset acu* ^a.Nccfolum<iebctintcliigtmobiIisdc Jocoad locum,- fcdcciamquiarccundumqualitacesruasefl ualde uaria bilis uc.f.fadlicer ficrccepciuamalignicacis 8C pucredi- ais. Secundafuppofido. Mobilicasmaterig inccrfidc lcu incertificat iudidum quo iudicar c debem us segtku ^iBcm cXe fal ubrcm ucl morcale . Econtra autcm iixio &immobilitas matcrici rtddit iudicium certum 8c per inanens. TcraafuppoHtio. Aliudeftaiiquod iignum f<dutis ajit mortis 8cc, ciTc cer tius uel cffe magis certum ct aliud e ipfom cSJe manifcitius. Stat n.aliquod &gnu. cffc mmiie&ius, dC tamcu c^ per illud incertius poilu- mus fignifiearc ut fatis patct inteliigcnti. Prima con- dufio . Signa pronoiHca mortis appare tia in morbis acix tis mortalibus cx Mtogencrc funt certilTima.Patet con dufio talia.n.func infeilibilia igicur 8Cc, Ex ifta con' clufioncfequicurq>non ccrciorafunc figna pronoftica ialucisuelmorcisinchronicisquain acucisiam di(3:is» Pacctfatisexconclufione. Secunda conclufio princi- paiis.Signa proaoil:ica faluds ueimortis apgjarentia m chronicisnonfuntncccirario ccrtiora ^ apparentia in acutis racione lod uci m ukicudinis tnaterif . Patet,quia fi ficjhoc uidcrctur cfrcpropccrmatertei mobilitace ma fbrcm eireinacutisfedhocnoncftcum talismateria fic uclpoiriteiTefrigida groira.fic patet de apoplcxia aut periphleumonia <Si:fpafmo.igtcur 8Cc. Teriia conclu- fio . Signa pronofticafalutis uel mortisapparentia i acu tis a materia praua occvAtst maliti^ proueaientibus fuc _. , i. incertioraqpfigna^nofticactc.inchronicis.Patethgc AufCe« ^^nciufio experimento.EccolIfgicur ab Auicen . quarci prima. ca.de febrepeftiicntiaii. Q^uarcaconclufiopri cipalis.Signaper quaein acucis fignificarepoiTumuslQ gicudinem aucbreuitatemmorbicertiorafuntin acu- lis 8C mantfcftiora^ in chronicis. Patec>quia euidenter appare t tn acutis acddetia uehemcntia cum quibus no j poltet uirtus iongo tempore perdurare qualia non appa xitin chronicis utpatet.ideo 8Cc. confequentia nota 8C aiTumptum fimtlitcr. Q^uintaconclulio. Probabtlic ponitur<j> fignaqugcuncgperqui figntficare poiTumus falutem uei mortem in chronicis certiora func uel falte ininusdul5iaq^fimiiiafignainacutisapparcntia. Pro- batur,quia figniffcatum fuper quo fignificamusper hu iufmodi figna in chronicis eft minus uariabtlc ^ fignifi catumfupcrquofignificamusinacutis .igitur fignum cft ccrtius.patet confcqucntia 8C afTumptum fimiiitcr, quia matcriafacicns morbum acutum eft magis mobi' lis de loco atf iocum,(Si:ad intenfiorcm gradu maliti? fa cilius deducibilis.idco ^c .patet conf^ucntia 8c afTum ptumfimilitcr.EtproiftaconcIufione uidetur fenten- tia Gaf.in commcn.iftiusaphorifmus.Acutorummor borum (S:c.EtinteIlfgi£urhfCcondufiodc aergritudiiic acuta dependenccamatcria acuta.f. caiida fubtiliaut at lida 8c ficca. ScxtaconcIufioXicct ita fit uc ponit con clufio prf ccdcns in <«nnibus tamcn aegritudinibus ac« tis bene manifeftiora funt figna ^noftica falutis uei mor tis q^ in chronicis. Patct quia uchemcntiora fun t acdde tiajfortior 8C uelocior cft zAio materiaein membra, 8C imprcfTio quam f adt calor naturalis in matcriam in aca tis qp in chronicis igitur 5^c .patet confequentia cum an teccdentc. Scptituamcondufioncmponitquidam. Li cctita fit.frcqucndustamcn contingitcrrarcin prono- {ticando in chronicis q^ in acutis. Communis tame rc- fpofio cft q^ in prindpio morbi figna apparcntia in acu lis funt certiora 8c in chronids in (tatu funt certiora ^ga in chronicisinpWncipioquafi non perdpttur aliqua pu gnauinutiscontramatcriam,<S^ca>iitra proptcr ma- tcriam cfTc frigidam 8c paucorum acddoitium . In prindpio tamen acuteeftmanifcftapugna, unde cunc certius (^melius conie(fturarcpofrumusquid fit futu- rttm.Scdin ftatu chronicf manifcftacur pugua^^cuoi HI PPO. " l^o hoc adcft m'a| fmobtTIf tas qlis no rcperit ! acutts io «S:c * Adargumentaprincipaiia rcfpodetur, Adprimum pat€tquid fi t diccndiim cum fortis apopicstia non fic dc indifFcremibusadccrminumialutisuelmortis, Ad fc cundum dicttur concedendo c^ in acuris mantfeftius ap paret-dommium 8Cc. 8c negatur confequencia. igit fuc £gna ccrttora,fcd foium fequituriilaforcmanifcftiorg* £t fimtliter dtcitur ad terri um quarcum 8C quincum. Et ad vkimiidr cjinoffenfe ^c .ga.f. iudicabit xc<5tc iic ptmedtcus iudicarc4cmatcriaiccrca<Si ficcfcalijs^ Q useftio. xxxix. Aphor. %x. V T R V M Vcntcriniuttetutclubricus^ptcr|>r temappcticum afrigidttacccati^um ccmporc fencctii tis Sac Itypcicus. Arguicur m uicipJidter q» non . Pri mo fic^quia fi fic.hocmaximeforctquiaaduenientc fe^ neduce augetfrigiditas oris ftomachi,undeproftcrnit appetituSjquia omnis onmodcrataqualitas 8Cc. Sed ar- guiturc^non,quiaau(3:a caufaaugetur cflFcccus.fgitiir aucftafrtgtdtcace augcturappccitus. p«ccc©nfcqucntia 8c aiTumpcura,quiaadcirc caufgfequiturcfTe cfFcccus» tgitur ad eirc maius caufg fequitur ciTc maiusefFea;us. licm quanto cididum cft maiustanto maiorem 8c for- tiorem facic actrac34one,fgitur 8Cc.p2itet confequentia 8c affumptum patet,cum caiidum Sc ficcum igneufor tiorcm fectat actrac3:€onem ut docctcxpcrimciitum Ite ^uanto humtdtcasf^usmaioracurjtancopius forrificac cxpulfi ua,co q> tanco piusdcbiiitatur retcnciua . idco il lud fundamentfi no ualct . Sccundo ad principaie fic. fi quseftio cffet iiera fequerecurq^tn fiamacho fngidspof fet eife appetitus tcmperatus.confequ€nsfalfum*acoaa- plexion«.n.lapfanonproucnit<^>eratio tepcrata.<Sj co fequcntia prdbatur,quta<ietur ftomachus^r.frigidus a gradu fntendcnteappetitum iniuucntutc 3C fignttiar gra^ius fri gidttatisin for.rcmittcns appcritum rcfpc&a tcmperatitcmporcfenecciiasacxquo fiet fbrt^ftypd-*' cus ^ fit.b.cS: fitappccirustcmperari tacAusoitcr ap- pedtum caufacum ab.a.<S:.bx.Et arguitur ficper fuc- ccfiiuam d:conrinuam rdarioncm ^^>critus proua«c ris ab.a»tranfib£tur ad apj^tum rcmiffiorcm.c.appe- titu in for .igitur in fbr .crit quadoq^ appctitus talts qua lis efi.c.fed.c.cft appctitus tcmpcratus. igitur ^c .cota confequcntia uidctur pacerc cum ^cccedcntc. Tcrrio adprindpaie arguitur fic.qualecucp cft aliquod corpus «elaliquod membrum tanporc iuucntut^ rcipcccutc perari incadem aetatc, talccit iliud refpcAa tai^rati fenisinfenedlucciiacuraii compiexioncferuata.ifgicur ^jualifcuncgcft ft<:^acusfrigidusin iuucntutc rcfpeSit C€m^ract,taltscft in fcncAuce refpeAuciufdcm fenis. fediniuuencucecratinccnfius ap^ccns q^ temperacua» tgicur 8Cc .t>tmilitcr,qut"a qualis eft haHtudo tcmpera-» jnencorummcmbroruminccr fctaliseft hal^tudoopc rationum.fedcemperamenri (rigiM ftomadiiadtempc ramentum temperati in fencctutccft cadcm habitudo quaeiniuucntute.igitur fimilitcr &opcrationum,^^ confequ€ns<Sic.Ec fimtlc argimicntum dcducctur qs ue ter ftypricus proptcr caliditatcm iaiuucntutc non fict bumidus in fencAutc ut patct intciligea . Q^uartoad prtndpale. fignetur tota^ritudo frigidita^potensfecc re appcritum inccnfiorcm tcmpcra^. 8C fic.a. di«>rui9 graduUj<S:J totalatttudo tpfum ranittesqug fit.b. et ia dpiatagraduficutduoi^tcrminc^uradquatuor.ctar guitur fic.poflibiic cftftomachum fcnisnon babcrefri giditatcmcxccdentcmlatituAncm.a. hocpofito icqu^ rctur&c.patetc6fcqucnria&alTumptum,quiapoccft dariftomadiusfcnisqui uitracft frig^"<i"or tcmj^rato* &;fcnescuiusftomachusc«tcalidft3r ftomacho tanpc rato.igitur dabitur fcncscuius fi»machuscrit frigidior intralaritudinan.a prfcifciedillo poficononcritum tcr ftypricusfcdlubricus.fgicur <S(:c.S:pcridcm ud fi- miic poiTcc dedud m fcnc poiTc ficri appcricum inicnfio Ycm, Q^uintospitsfea^fi^ idgi^dmc BiGixmki Digitized by Google : . f Q^VASTIONES Gaf, -iigfiaremuspcr fcrHtudmem appet/tuSjUt uuItGaf . 21. T€*4» tcchiH.in tracdc ucntre.tn quaciincj^aEtatcponicur. igt tur&c, Scxto ii ftomachuseft tn luucntutc frigidus «adcucntcref&atur fluxibihsd: ftomachus frigidus jcibum maledigcrit. igitur in fcncctute ad hoc dete- «■ioreritdigeftco.fedmala diminuta digeftio cftcaufa ^uxibihtatis ucntris.jgitu^ adhuc fict uenter fluxibths in fcnc(ftutc,<S; pcr confcquens <S:c .tota confcquentia c uota &aiTumptum fimiliter.Septimo quia cum frigidi tatc ftomachi ftat etiam ficcitas magna ipfius 8c intefti npyumquaceftcaufaftypticitatisetc.Etperidecucius ll^idicatc fiac ctiam humiditas.igitur 8cc. Ad oppofitu e exprciTc Gaf , in if a in comento .20.: inquacftione erunc duo articuh'. In primo praemitta quxd^m prgambula notabiha diflandiones dc fuppofi- cione^-Secundoponam conclufioiicsrefponfiuasdequg 0)rpiis g£o. Primadiftindio.Corpusquodinaetateiuucntu-r f iuuen tishabet uentrcm fjuidura habcrc ipfum in fened:utc tutcflui -l^ypticum^teftduplidter intcUigi. Primo q> habeat dii in fe eum ftypticum in comparatione ad feipfum in tcmporc nectutc iuuentutis. Secundo <j> habeat eum ftypticum in compa poteflTe rationeadfencm tempcratum><Si;econtrario iuuencm £ccum ftyp^icum in fenccTcutc fluidum|X)tcft dupiiciter intellf dupff. . gijucftatimdrclumeft. Secundadifto.Confimilispo Venter ^eft poni.Cum dicim us in iuuentute uentrem ftypticii ftypti- ^ife uelfluxibiIempoiTumushocintcliigcre,uniuerfaIi cua ucl in comparationead corpus temperatum , uel in compa- fiuxtlM raaone ad feipfum in aiijs gtatibus. Tertia diftinctio. lisidu-- Vcntreiniuuecutcftypticumucllubricum polTumus fkiicic. imagmari permutariadoppofitam qualitace,uclcxdc- Venter curfu aetatum,ita ut aetatis mutatio fit illius mutacto-'. firypti- nfscaufajuelproptcrmutatloncmfaclam inaliouclia cus ucl alijs corpori approximatis.In ^pofito cit fermo de mu- I ub.pcir tatione primo 8c non fecundo m odo co tingcnte. 61: h ac inucac difttn<S<oneminnuitCommentatorin comme. allega. 9.A op-'- adprincipium. Prima fuppofitio . Q^uandocuncj cau ptofitaoj fg contrariorum producftiuae ad acfcioncm f que poten- qualita cer concuprunt producunt efi«<ftum mcdium acquc di- t«m %xi ftantemabextrcmis.Patct5agunt.n.cfS:cfi;umnonma pi»'?if< gisad unam q^ ad alteram caufar um declinantem . i^i' tur<5^.patetconfequetiadiaflumptumfimilitcr. Sc cundafuj^fido.Huiufmodi<aufisc6trar^s fim ul co currcntibus in aeque potcntcr .ita utquslibcc agat aligd adcffcAum producendum producitur cffeulusad unu «xtremorumdedinas.hociatismanifcftumeft. Ter- tia fuppofitio. Anima ad qu^nlibct operationem fuam, organicamltmitac fibi cercam mcnfuram^uaiitatum a qua qualitercunq^ fiat rcccffus ilia operatio organica impcrficicurjimmocantuspoteftefre receflTus q>omni- fioiftaoperatioaufertur. Patetdifcurrendo. non.n.cu qualibet raenfura calorisquantuncunq; intcnfa ucl r e- iniirapoteftconuenicnterficrinutrimcntidigeftio5<S;: iicdcal^s.Exquoftatimfcquitur ^adaAum appcten df requiritanima cert^ mcnfurafrigicKtatis.igit 8cc^ O uarta fuppofitip. Per aUquam frigiditatem inten- fiorem qp fitin fb>macho tempcrato potcft in flx)macho aliquo ficrc appetitusintcnfior, «S: pcr aliqua remiiTior . Patctprimaparsdemcntcoronium au^florum , fimilic qi«aabappetitucemperatopoteftficri reccflfus fecun- dum plus appeterc 8c mi nus. fed fecundum calidum fit ^ppcticus fempcr minor 8c rcmiflVor ^ in ccmper ato igi tur perfrcgidic^cm aliquam intcnfiorem fiet appeticus |nf cnfior,fimiliter pcr aliquam rcmifTior.Si. n. per ali- qusun frigidicatanpoteft appetitus totaliter auferri,pcr aliquam poteftrcmittf.prius.n. neceiTario rcmittitur a<ftioq^ipiatotalitcraufcrat. Q_uinta fuppofitio. Ad feoc utaiiqua operatio dicatur tempcratanon fufli dt ip Um effc §qualcm tn gradu opcrationi prouenicnci i cor porc temperato.fed requiri c ipfam ad corpus in quo cau iaturhabcrcdcbitam conucnienciam «Schabitudincm» f^^g^c^mde^dborgmct^airpu^ mtkii^Qkc\m PARTi: II iTcut temperatum,nonpropter hocdiccremus hancd^- hi aifumpcioncm forc temperata jquia 8c fi foret aequas» Jis in grad u alTumptionidbi corporis tcmpcrati,non tM men propcer hoc eiTet meFfcocibusa>nuenicnsn&^dr'- geftiuas propprtiouatus. Prima condufio.Stante prfi»* ina caufa fl uxibilitatis poiTibik eft uentrem cifc ft:ypdl £um, fimiliter poiTibile eft ipfum forc fluxibilem,<&; a4 hucmcdium inter ilu:^ibilem 8c ftypticum refpccftu t« perati.Haecconclufioprobatur. Primoprimapars,ga cum prima caufa poteft concurrerc dufa fortior inily pticando qp fit illa prima in lubricando.igitur (S^^c.patcf: jconfequcntia 8C anumptum^quia potcftelTcinteiiino*' rum ficcitas 8c ftomachifortis retentio authepatis caliV ditasigitur (Sic.Secunda pars fimiliter, quia poteitciTe i(j>huic primae caufasnon coniungatur aliqua caufa fibi repugnansautrcfiitensin lubricicando.igitur&c. pa-;- tct <x>ufcqucntia<& aiTumptum fimiliter.Tertiaparsii militct patec, quia cum prima caufapotcft concurtcrc caufainducfciua ftypcicicatisatquc potcnter , £td hocpo fito gencf afaitur cfl«c1us medius per primam fuppofitio nem.igicur <S^e.confequentia patetcumanteccdcntc. . jBxifta condufionefequitur primoq>nonquihbet uc ter cft lubricus,ftypticus,uel tempcratus.talis emm i a quo eft huiufmodioperatio media eil: huiufmodi ut pa-- tet incelligenti.igitur <S^c . Secunda codufioeft q> fen» pcrdeduciisimpe^imcnasprimacaufa-f.intenfioappe- titusuencremfacitlubricum.Etiitamcddufionemin* tcllcxit Gaf.cSCpotcft probari ficut eam probat GaF. in litcra. Tertia conclufio prmcipalis. FoiTibile cft afri- gfditatconsik>machic3ufariappetitii prsecife tantgin tenfionisquantteftappetitustemperatiitomachi.Hgc • ' *^ conclufioprobatur pcr unam fuppofitionem fuperius pQiitam,quia poteft afrigiditate intcnfaaliquantulum augeri appetitusmagis q^ fit in teperato corpore, 8C p> teft adh uc fi'erimf nor,quia poteft totaliter aufcrri. igic poteft fi'criprgcife tantus ficutin temperato.totaconfe Stochl quentiacumanteccdcntepatet. Exquofequiturpri- xaliuxz mo q> in ftom acho repcrirc poiTum us menfuras trcs ^r i- f^ jcjita giditatis cum quaru una fitin ftomachoappctitus fem^ ^^^ j.j.^,,^ per intcnfior,cum aliaremiiTior q^ in temperato, 8c mt, p|ex, df um in cer has cum qua fi't uel caufatur appctitus in gra du aequalis appeticui temperati. Sequitur fecundo <$> aon aQualibctcomplexioneoris ftomachi gradualitcr lapiaa cepcracoproucniatoppofitiogradualiter lapfii. f Sequitur tcrtio<^,aIiquts eft appetitusqui non eft a te peramentogradualicer recc<3cns ut patet,^ tamen noa eft tcmperatus.^S: cj» non fit tempcratus patet,quia non eftproportion3tusdigcftiu3c,fedmulto maior etianon c£t qualisoportet,uc patet. igitur iS:c. Q_uarto fequi- tur q> non femper fuper frigtditatem ftomachi fignifica tc poflumus per fignum fumptum abintenfione appc- titus. Q,uintofequitur<^n6 femper frigiditasorisfta machircpertain temporeiuuentuttecaufatuentre flu-* xibilem,qm'anonfemp£rfadtappetitun> intenfum uel intenfiorcm tcmperato.crgononfacict fluxibilicacem Ufntris proptcr primam caufamquae eft appctitus inre iiorrefpcAu digcftiug.^ pfaaliaexhis condndi pof-» funtutpatetexdiclis. Scquitur ctiamextertiacoclu iione q^ non qualis eft proportio gradualis temperame- . toruminccr fe,talis cfiproportio opcrationu. Exquo fequitur non uniucrfaliter/talem clTcproportionem ef- feccuum<^ualiscftproportio caufarum. Exquoulte* ri us fequitur q> ftat aliquam a<ftionem temperatae aAio nf <;ontinue gradualitcr fi'eripropinquiore , <S;:tn ipfam ficricontinucdctcriorcm,utappctitusperintenfioncm frigiditatisoris ftomachiperdensexceiTum. igitur <&:c^ Q_uartaconcIufioprinapaIis.Non femper habens ue trcmfluxtbilcmtcmporeiuucntute pcr primam cau*» fam habet ipfum ftypticum cum tempore feneccutis rc- fpcctu. tcojiperati ucl adhuc refpectu iuucncutis.Hgc co 4^fi9 dccJ^^ur>qa«|>QiJibilc cfttcmpQrc iuuentucKr Digitized by Google APHOR. ilantcfrjgidttateottsftomadit tcmporefene<flutis ad- ucnire pr sctfc admenfur a frigf dttacrs gradualcm cu qua ftac appccitus mtcnfio.igit eonclufio ucra.patct confe- qucntiaS: altumptum dcducitquartu prtncipale taccu antcoppofitu.igitur 8cc. Et inteliigjt hgcconclufio ad hucdcducftoimpcdtmento contrariaru caufaruhaben tium ftypticare. Q^uinca conclufio princip^is.PojTi- bilecftexfolagtatismucacioncadbonum intellcccu c^ habensuentre iiuxibile tcmpore iuuentutis cx prima caufa dcducfcisimpcdimentishabcacipfum ftypticu ce- porefenexftuctsadhucrcfpccflu tcmperaci. Probatquia polTfbiie eft ccmpore iuuencutis os ftomachi forct f rigf dum frigiditace canca^ fi ulcerius incenderetur iilafri- giditasappeticus diminucrccursigi t concinges eft illam frigiditatem teporefenccftutis tantum intendi,imo ut- plurimum ficcontingit^ in fcnc<ftute ualdedc^cit ap- pctitusjundc ita modica quantitas cibi alTumitur q^ cx inde fcquitur uentris ftypticitas. Ex quo fequitur q^ in hoc corpore cft quandoq; appetitus tancus ficut in tepe- lato in gradu. Simiks poiTunt poni condufiones dcfty pticitatercpcrtatepore iuuencutis proptcr calidicatem €xiftentc in orcftomachi.Hoccxccpto <J pcrprocefiil aecatum nunqp cantum intenderet appeutus in hoc cor- pore<j fiac tantum ficucin cempcrato, icaq> fcmper ma nebiccorpuscalidumrcfpectucepcracinifi ponercmus hoccorpusualdecalidumeiTe.<5<:ficcum. undc pcrdccf denciam ceporcfcnecftutfsficrecmclacholicum. Inquo cafu probabilicer conccdi poiTcc c;^ in fcnccftute erit in ta li corporc appetitusintcnfior fad:us non folum refpe- <ftu fui tcmporis iuuentutis,fedetiam refpcAu tempera ti corporis. Ad argumcnta principalia rcfpondetur. : Adprimumdidturconccdendo iiiudpropcer caufam tacftam in argumento.Etdicitur ulcerius^illapropofi f io non eft uniuerfaliter uera,uifi forte adiftum intellc Aumc^ caufaprodudiua effedusfacTia potencior ad c6 fecfcum produccndum augetur cfrcclus, quodnon con- tingit in propofitOjquianon ficcaufa pocenciorjfed im- bccillioradeiFeccumproducedu. PoiTccetiam diciiila propofi cionem haberc uericatem in eflFeccibus no requi rencibus ad fuam produccioncm cerc5 ec determinacam menfuram agecis,qualicer non cft ia propofito, Ad pri mam confirmationcmdicicur ncgado aiTumptu dequo habebic infra, Ecicafimilitcr adaliam confirmatione «ftdiccndum» Ad fecundum principale pacec cx corro- Jar^sccrcig conclufionisquid ficdicendum. Adtcrtiu principalc potcft probabtiitcr df ci negando aiTumptum quancucunci^.n.choiericusin iuuencuce fitCgra cxem- pli)ficcus in primo rcfpectu cempcracij coferuaca carae nacurali complcxione no fequicur c^ in fcneccute eric p cife ficcus in primo refpeccu temperati feniSjCum multo uelocius in eo procedat cxiccatio qp in cemperatOa ut fa- tis mamfeitum cft.AbfoIute ctiam dicitur illam propo- litionem q^z negandam qualiseft proporcio tepcramea torum mebrorum<5<:c.nifi fortcfiacilla proporcionabi licas incer ceperamenca cx una partCj^S: gradum pcrfc- crionis operadonum fibi cprrefpondcntiu ab illis prou^ Mientiumexalia» Adquarcumdicendum c^illudpro- bat unam conclufionero poficam in qu^ltione. Adqut t um cciam dictum eft . Ad fcxcum di cicur etiam negan doillamconfcqucn«am.deterius digeritur. igitur ei^ uenter fiu2f ibilior . A4 ulttmu fatis diccu eil, Q^useftio. xl, Aphor. xx. VTRVM Habentesucntremftuxibtlemexcem poreiuuencucispropter mulcicudincm cholcr^ adilo- machum 8c inccftina fiat in fencctute ftyptfci. Argui turmultipliciter<j>con. Primo»^mu}titucto cholcrae non iic caufa fluxus.Primojiguia cuncidem agcns nacu rale ciTct caufaconcrarioru ciFcccuum.confcquens fal- ium.contrariorum.ii.eiFcccuumcontrari9P ddl>entciTc Ariflo» caufae.^.raech.^confcqucntiaprobaturiquiacalidicas .hepatis eft caufa mpIacudiQfs cholers, fi i gicur mulct« HIPPO. Xfl tudo cho!ct| eft caufa fluxiTiilitatfS&c. fequitur tx^ go d<;c .quia quicqiud eft caufa c2iVL(%->tOi caufa caufaci t codem gcncrc caufg.Similc caUditashepatiseftcauiaat tra<flionisfortisTedforcisaccra<flio hepatts ftom^K?e caufafortis ftypticitacis uencris.igitur ^S^c.Eccofirma tur fecundo,quia cunc idcm ue ccr eiTct fim ul ftypcicaft 6c Iubricus.fcquic,n.in hoc hcpacc mulca abundac cho- lera.igicur ucncer fluxtbiJis.Similic in faoc hepaccmul ta abundat (&:c tgicur hoc hepar eft calidum,<S: per con fcqucns forciccr attracfliuam^ pcr confequens caufans uentrcm ft ypticum . Confirmatur ter cio. f rigidicas cft caufalubrtdcatisuel fluxibilitacisuirtutem contenci- uam debilicando.igitur calidtcascft caufa ftypcicicacis. concrariarii.tt.caufarum effe Jtus funccocrari^.fed quf Itbec caltditas hepacis maior .f ccmpcraca eft caufa mul ticudinis cholcrc .igicur mulcicucb cholcrae non cft cau- fa fl uxibilicacis,& per confcqucns <S:c . Hccuncfo ad pr i cipale arguicur fic.cj cales m fcnecft uce non func ftyptt- ci, Primo^quia calcs in fenecftucc plus habcnp dc cholcra c^ corpus cempcracum.igicur 8Cc, pacec c6fcqucncia5i: alTurapcum patecjcum tnfenccftucccalesfinc cholerici <S:perconfequenSiS;c.Sccundoadueiuecc fcncccucede bthcacur uir cus rcce tiua in fcnibus.igitur 8Cc, patcc co fequcncia 8C aiTumpcum probacurjquia cales in fcncdu tcinfrigidancur.fed omne corpus frfgidum nccciTario habccacltocsdefectasjut habctur aComecatoreinco mtnAgimt 8Cc. Terzio confirmatur, quia in fcnectucc in calf bus multiplicatur indigcitio quf cft caufa abun- danctse humidicacis acddencalisquae debtlicat recenci- uam. igitur 8cc^ Ad oppoficu huius cft Comentacorin com.20.' ^ In iilaqusiltonc erunc duo arciculi - In primo uidc- Hcur ucrii mulcicudo cholerg fic caufafluxthiliacisue tris.Infecundo utdcbicur de principaUquaefico. C^uancum adprimu praemicco nocaMiaquasda.Sc- cundo ponam concl ufiop^ , Primo prf micccndu c^ li- ccccalidfcas hcpacisfubaliquancograduuelmefurafic apcaforcioremfecerchepacisactraccionem aftomach^ non camen fub ^tocam^ nocum cft . n . ^ poiTcc cfie ta Cginccafioniscalidicas hcpacis c^nonfolum non augc- rcc,fedfortc auferrccactionem uircucisactracciughcpa cis.expcrimeco.n.paceccj>quadoc^ hepar e ualde fupcr calefeccum 8c tamen egefttoccs func chtlofae. Ex quo pacec ciTe fignabtlem aliquam menfuram cali<licacis pcr cuius prf fentia in hqsaccftac uigor accraccionis hc- pads . Stmilicer aliquam per cuius pr^ fenctam ftac eis debilitas5<S:iilapro parcedeclaraca func in prf ccdend qusefttonc. Secundoprincapalitcrprcmicccndum eft^ Ifcec chofa fic huraor calidus 8c a calidicacc gencra- tus, calidum camcn cholerg mulciplicaciuum inaximc d£licc;irccalidum igneum , quia.f. cancf inten&onkc^ maccriam multam exiccec udojniunccum cum ficdca te.cholera.n.profuagenerationcnonfolumrajuiriEiiJ materta caiiditatem fed cum hoccciam ficctcaccm rcqui ric, Exquo patecc^cumcalidicaccfuflftdcnceadmulct plicandum choleram refpcau <arporfscemperaciin he- pace ftacdebilitasaccraccf ue uirtucishepacis , quia cum calidicate bepacismulcum a tepcramcnco rcccdencc ftac mulcse choFg gcneratio cum qua tamcn non ftat foracit do uircucfsaccr3cciu$hcpacis,immo uircutis attractiug debilitas.igicur 8Cc, Paccc fecundo aliquam ciTc mcn- furam caloris,pcr cuiusprffcnciam mulcij^cacurcho- fa magisql forrificecur accractia<^ec6<Jufio.CaliA"caa cnim fupra ccmpcramcntum parumaucca mulcum &c tificacaccraaiuam,qux tamennon mulciplicacchcJc- rammultam,quian6 mulcumexicc^maccriam nutrl inentalcm. Ipfa came nocaMicer intenfamultam choFae gcncrationem augmencalMt dcMonfedendo attracri- uam . Et tota caufa huius cft,quia aliam requirit caioris menfuram attractione fortificatio,<S^ aliam chof $ muF tgaugmcncacio. Nocacamen<^ficuthictmagiQami£r Digitized by Google aliquam ei& caloris me Car^m per cuixis pr^Cin<i?xti au gct ur attractio <5<:c .ica imagmari polluoj us aliq ua ca- iorismenfurampcrcuiusprsefentiajTi in hepacc ricmul tiplica£iochoFs,d:aIiam per cuiusprxfentiamprohtbc tur choFg mulciplicatio 3c etiam ooiniu humorum- Sa- rtis.n.tmaginari polTumus in hepate forc tatacaloris me furam q^ipfaaon cric coucniensgeneracionichorj, C<d ;inatcriamnutrimencalemconucrtit infumu.quod ctia contingic quandoqj in tympanitico febricntc ubi genc- ratur ucntoiitasnonobftantc niagnacaloris mcnfura> Jicet forcc hoc cueniac a fpirttuum paucitatc ficut dccla rauialias. Exhisinfcroaliquas conclufioncs. Prima couclufio. Caiiditashcpacisintenfior tempcratapotcft eltccaufaftypcicitatis ucntns. Patctjquia cahditashe- patis a tepcramcnto modtcum rccedens potentior cit ad uigorandum attradtuam q^ admulciphcandum cholc- ram.fcd hocftantc fict ucntcr itypcicus.igicur (SJc.pa- tcc confequcntia.c^ aiTumptum intclfnti. Sccunda co duiio.Cahditashepatifipotcft clTc caufa fluxibilitatis ucntris. Parct, quia cahditas hepatts m ulto intcnfior xe pcratapotentiorcilmultiplicandochoFam qp attra<fti- uam for«ficando,cum fit poiTibtlc ut cam debilitcc. fgi tur ^c.patet confequcntta.&aiTumptum fimiliter ex dihis, Tercia conclufio, Sequitur q> poiTibiic cit ali- quamcahduacem hepatismaiorem temperata caufare d ifpofitionem ucncrts mcdiam inter iiuxibilitatem SC ftypttcjtacem . Pacec, quia per caliditatcm parum tntca iiore fic ucntcrftypticus,& per calidttatcmmultoin- fenUorcm fic ucnter lubricus.igitur fi fiac tranfitus de unaiftarum in aliam tranfitper illam qu$ ncutrum ho 8- um (iciZiSC per confequens d^. Ex iftis concl ufioni bus fequitur primo c^ in aliquo cafu agens agic aliqucm effcitum,& tamcn iliud idcm eiufdcm efrc^ftus produ- ccioni refiftit.paccc.Caliditas-n.hepatis ultra tcmpcra- iKCRtum modica auctafacit ftypticitatcm,d: tamen il- iirefiftit.pacet,quiaproducfndomuItachoramaIiqua- Iiterrcnjicticftypcicicaccm&: promoucc fluxibilicate. ncchoc reputec tncoucnicnsdcagentc uniuerfali quod «nediantibusdiucrfis inftruraentjs tcrminatur ad dtucr fos uel contrarios effcctusproducendo. Sequitur fccuL <3o <$ 3 cau fis c6 trar ijs potcft fif is ucl idem cfFect us pro- dud fccundum fpcct cm,uc a caltdicatc hepatis fiuxi^bilt tas , 6c fimiliter frigtditatc rctcnttua debilitante cciam ucpatccintclligenu. S^quitur tertio ^ tion aqualtbec complcxione lapfaquihbct clfecfcus uel operatio proue nicnseftgraduahcer Iapfa,Iiccc fempcr operatio lapia fic pcrfccflionaFr,ut diAii cit in quaeftioe praecedenti. PIu ra alia poiTunc concludi quae gratia brcuitatis omitto . Q^uarta conclufio. Scquiturq>nonfcmpcr admulti- tudincm cholerae tranfmiiTe 6Cc. fcquatur ucntris ilu- ■?:ibiIitas.Patct cx diAis. Q^uintacoclufio. Deductis impcdimentis acaufisftypacisproucnicntibus fcmper mulcitudo cholcr^ cauracuetrisHuxibilitatem. £c iit^ cpndunoncm uoluit GaF.comcn.zo. Q^uancumad fecundum cftfcfcndii utaFs dicftiicft C^huiufhsodiuencremfluxibilem iniuuencuce fi!erifn fencduce fiypticumpoiTumusimaginari, uclincom- paratione adeundem uentre ccmporc iuuencucis uel in coparadonc ad cepcracum ucatrcm tcmpore fcncctu- tis. Prima conclufio. Vtplurimu talis ucnter efficicur ffcypticus rcfpc(ftu eius quod fuit in. iuue tute. Patct , qa minoratur utplurimu caufafadcns fluxibtlitatem eius (gitur ^i^c.patctconfcquencia&aiTumpcum fimilicer. Sccunda conclufio. PoiTibilc eft etiam talem ue trem fiarcftypticum incomparatiocadfcncm tempcracum. hocauccmcontingitin duobuscafibus. Primuscafas cft ubi huiufmodi compFo tranfcatin melancholicam pcr dccidentiam.Sccundus cafus cft ut imagincm ur me furam calidicacxs per cuiuspraefentiain in hepatc fequi- tut attraAio fortior ^ in hepatc tcmpcratifcnis,<&: fic ii i^,9^d^.b.0cmenf^ra i^ali^L^tispcrcmus prasfcntifUD PARTI, II .debilttatur attractiua Sc fortificatur gmeratto cholef $ iuxta tacla in pcedenti articulo <3c cii hoc ponac for.in iuuencucchabuiiTchcparcarra incxcrcmo rcmiiTtori. b. v^crfus.a.d;<j>in fenecftiice ueniac hepar for . ad cahdi jdicacem.a.^fcquicur conclufio, ur pacecincelligentt. Crcdotamen GaF.inteiIextiieprimam<&:non fccunda conclufionem huius arctculi. Adargumentapatecfolucio. Q_u3eiho. xlf. Aphor. xxi. VT RVM. Q^uglibec aucla qualicas dc^ctat actu proprig uirtucis. Arguicur mulcipFr q»non. Primo iic.auc^ca ficcitas augec rcccntionem .igjcur ^iTc .confc- quencia.noca(S^ancccedensfactspacec. Sccundo calidi tasauclaconforcacatcracliuam ,quiaquanco calidtcas cftfortiorforciusactrahtt,ig»tur<&:c.confeqacn£iano- taiSiaiTumptttm lac/spacet.ilmtltter fortjficac digclli- uam. Tcrtio humidttas quanto eft major canco expul iiuacft fortior,eoqupd quanto eftmaior piuslubrt^ cum facitmcmbrum. Oppofitumfentit Comentatorincomcn.zo. No- taQ^ocsopcrattonesanimgrequiruntdecerminaiutcm peramencuraulcraquod fimutancur organa tmperfi- ciuncuroperationcs,<S:tandemauferunturpropterni- miam rcmotionem ab illo tempcramenco. Condufio. quflibetqualitasqua uirtusperficic operationes egtt- diens temperamentu proporcsonacuilhs operationibu» imperficit illas.Patct condufio. . Adargumcntapacetfoiuao. Q^uaeftio. xli}, Aphor. xxi. V'1 R V M Appecicuscaninusfit diftcrcns afame liaturali. Arguicurmulciplicicerqmon. Primo.ap- pccicus caninuscft famesnacuralisitomachi. ideo 3Cc. pacetconfequencia 3c airumptum .pbac multiplicicer. Pnmo ^a appetttus cantnus cft motus udoperatio iko^ machi proueniens ab intrinfeco. puta ab anima ftoma^ chi,med/antefuacomplexione ud naturalicalorc.Sup pono.n.adpr|fenstam feafum $ appetitum fenlitiuii ad fuasoperationesefFecfliue concurrere,uthabetuidc- s «fto rt fecundo dc anima.ideo 3Cc. patet confcqu encia,<&: af- * fumpcumcumob/ec^cumudcibusnon fictotaltscauia fcnfatiois uei appetitus. 2 .organum appetitus natura^ Ifter tndinatur ad hoc uccaliohiecflopraefente, 3c talial tcracion e recepta ffat talis Cema.tio in eo quaii s in fam e, 6C confequenter talisappetitus.igitur tahsoperatio ^- uenit fccundum nacuraiem indinationem paiTi?, 3c per confequens cit naturalis.patec confequentta,&:"airum- ptum lacis imeUigcmi.s .in tali ienfaticBe, 3c in tali ap^ petitu paiTum.f.animaillum acluni Ccnucndi. 3c i1rai- IftcrillumaCtum appctcndirecipiensconfert uimagen ti.igicur cft adio naturalis.igitur dCc. patec confequen tia 8C aiTumptum , quia antma coagit oiiiecTro caufanti fenfationem,^ fenfationi caufanu appetitum. igr etc . Secundoadprincipale arguttur. nulla eftfamesnatu- ralts.ideo quaeftio falfa.patec confequcntia, 3c aiTum- ptum ^batur. Prtmo , quia cjuahbet difpofitio i ndtcas dcfuaobiecftioneeftdtfpofitioprxter naturam,fedut notum eft quaelibec fames eft huiufmodi. igjtur. patec confcqucncia^&aiTumptum iimiliter.Secundo in fame cft doIor,d:malacomplexio d/uerfa. igic v^c.pacct coa feque tia,(Si aiTumptum eftdc intcntione GaF.in libelio dc malttia complexion/s cd/uerfx. Adopppfic um cft GaF.in comento. Rcfpondendo ad iftam qugft/onem primo uidebitur dc principalf qusfitOjqualiter fcihcet appetitus caninus lit ucl non fit ac^tio natural/s.Sccuudo u/debitur dequo dam tactoin fccundoprinctpalisqual/ter.f.altquafamcs dcbcc d/ci naturalis . Q^uantuadprimum funtnotata 3c conclufiones. Primo nptand um <^ fames i uxta fen cenciam medico- F^mes rumdidcurtrtplcx.f.nacuraIis,nonnacuraiis «X:pr^£er tripicx mxw^m »Et (juid in wlligatur pci? quahbei; iftaru pitcc drca Digitized by Google jpames pter na tura txi plcx. Appeti tuscani Intra. Appcti lusca- aii.ptcr liatura JViotus catura? uf opo duplcx r APHOR. • dralttteram. Secundo fciendum<3> huiuraiodifames praeter naturam cft triplex.f.canina,uaccina,<S;:fynco- palis. Tertio nota per appetitum canin um intelligcrc dcbcmusappetitummtenfumultra mcnfura humanae fpedddcbitamjitauthomoefFiciatur uorax uccanis g ponitur animal uoradfTimum. Ex quo patct quarc ap- pctituscamiius dicitur adlio corrupta. no cnimdicitur adliocorruptasquiaappctatqualcappetere non debet> fcdquiaappctittaliterincenfequaliier competit fpccici canum ctnon humanxfpcdei.Etideo dicitur appetitus mutatusin forma propria^quia.f non fimilatur ucl pro portionaturformg debitae fedalteri.Simili modo dicac dcappetitu uaccinojquia eft cum fatietate 3c ft^machf ctmebrorum indigcntia»Q^uisautem fitapperitusfya copalisdebet uideri tertio. 1 3 . Auice. Ex didis patcc quod in appccitu canino duplicem imaginari potfumus pr gtcr naturalitatcm . Vna f umitur ex parte intcnfiois illiusadtusappctendicum.f.intenfior fit ^conueniac formsehuman^. Secunda exparic cxccllenti^ obie<ftf quod appctit ga.fiappetic obieJtii maiusq^ form^ copc tat hfianf ,cSi rone utriufc^ dicit acftio corrupta. Q_uar co fciendum q» multipliciter poceft dici aliquis motus uf operationaturalis.Primo ut deftinguitur naturale con tra cognofciciuii uoliitarium uelartificiale,»^: fic acftio nem fenfibikm non dicimuscfic naturalem.Scciido na turalcfumitur utdiftinguiturconcra uiolentum ^uc ide eftcj>aprincipiointrinfeco proueniens,autetabex trinfcco paifo uim confcrentc, 8c ficfenfationem uoli- tioncmc^ intellectionem dicimus nacuralcm. Tercio dicituraliqua operatio naturalis magis propriciuxca fcntcntiam medicor um ,3c eft illa qug cft corpori conuc ucniens exiftenti in naturah fua difpofitionc, 6C ad cu- ius produ<3:ionem non concurrit aliqua caufapraetcr na turam,<S:ficdiccremus uomitumno efTc operacioncm nacuralcm .licec.n.ab cxtrinfcca proucniat ad ipfum,ta mcn cocurrit aliqua caufa prgtcr naturam.ctiam fic di ccrem us dc fter nutationc dc fimilibus quas |oe s dicunc inedici clTcaclioncspraetcrnaturam.oem.n. operacio- iiem ad quam concurrit cflrcAiuc aliqua difpofitio pr f - tcrnacuram uocancmcdici prfcernacuralem. Prima concIufio.Capicndo nacuralc primo modo.f proucdifti guicur concra cognofdtiuum<&:c .appetitus caninusno cftadionacuraiis.eft.n.acftioinfequens fcnfatione oris ftomachi. Sccundaconclufio. Capiendonaturalefccii domodo appecicus caninus cft aclio nacuralis Pacccper argumcnca ancc oppoficum adducfla . Ex qua fequi- t ur . Primo c^ omnis acfcus anim § debec did acc us 8c ope ratio nacuralis.Secudoq^doIor eft aclio nacuralis. Ter tio<j>ahquaad:io ucl operacio prsternaturam eft acftio naturalts.iftapatcnt. Tcrtiaconclufio. Capicndona- turale cerciomodonulluscaninus uaccinus lupinusap- pccicus cft nacuralis. Pacec,quia ad cuiufcunt^ calis pro ducflionem concurricaliqua difpoficio uel caufa praeccr nacuram , putanimia frigiditas. tota confcqucntia pa- tet.d:alTumptum fimilicer. Q_uancum ad fecunda funt notata 3c conclufiones» Pnmo fciendum eft ^licct ab aucfloribus ponatur di- fpofitioncm naturalcm ctprgcernaturam difFcrrCjquia f .naturalis indicat dc fui confer uatione 8Cc. hoc tamcn iiondebet intelligi ficut uerbafonant, fcd fic.q^natura- lisdifpofitioindicatdcfuf confcruationcacftuali ucl ap titudinali.d^ hoc declaraui afs. Sc dc hoc habctur in qo cibus fecuncK techni.ucrfus fincm .i n . 2 8 .qugftionc in articulo primo.an aliqua fames fit naturalis dcnomina dai&; ibi ponitur pulchcr modus quem pono contra ali- quos. Sccundofciendumcftq^licct difpofitio fub qua rcperitur corpusdumeftfamclicumfame naturali di- catur nacuraIis,non tamcn repugnat aliquam difpofi- tionem cidem efienaturaliorem,quiaconucnicntiorem patcccu nacurale fitidcm,quodeftconuenicns. Exquo patct cj in f ame caufari maiorem confumptionoa ^c , HIPPO- 15^ poirumusintclligereuelabfolutc rcfpcdanaturalis di fpofitionisipfius corporis><5^ ficnoncft uerum. ucl rc- fpccfludifpofitionis,quaEeft iniUo temporequo ipfum cft dbo refecflum 8C fic eft uerum. Prima conduUo. aliquafamescftnaturalfsnaturalitatecertiomodofum pta.Patetcxquidnominisnaturalis tcrtio modofum- ti. Sccundaconclufio.Licctitafit,minuscamcnnatu ralis difpofitiocft famcsrcfpcAudifpofitionis, fubqua cft corpus dum eft rcfccflum .Totum fa«s patet, Ad argumenta patet foiutioinccUigcnci . Q_u2eftio. xlig. Aphor. xxg. VI R V M Inanitio 3C replctio fintmorbi matc- rialcs. Etarguiturc^non. Inanido cftmorbus imma teriaIis.igiturrcpletto.confequcntiatenct>quiaoppofi- ta habcnt fieri circa idcm . Et probatur antcccdcns,quia inanitio cftmorbusindcpedens amatcria.utpatct. igf tur 8Cc. Oppofitii arguitur, quia repletio eft morbus njateriaIis.ergo<5^ inanitio cii finto|^ofita& habet tie ri circa idcm. Notacj» dupFr didtur aliquis morbus ma terialis.Primo proprie,quiapfitiuca materia depea- dens.Sccundoimpropric,gaamateriapcracddenscau fatus,qaiaeftpcr priuationcm naatcrie caufacus ficut fpafmusdcinanicionccftfpafmusmacerialis,quiainfc- quicur defecflum materif ,<S^ tamen noncft morbuspri mo mo matcriaiis>qano pofitiucpedct amatcria SCc, Q^uaeftio. xlii^. Aphor. xxg. V T R V M Rcpletio 3c cuacuario fint caufg f gri tudinum. Arguiturmultiplidterq>non. Primofic^ inaniciod: replctiofunt ^rituctoies.crgo. patctconfe- qucntia 8c probatur antccedcns. pcr iUas denominatur corpus formalitcr aegrum.igitur.tenec confcqucntia.ee probaturantecedens,pcridcm dicicurhomofgcr for- malicer per quod cft a proprio tcmpcramenro rcmotus. fcdperinanitionemautrcpiccionem eft homo formalic a proprio tcmpcramenco remotus,quf a nulla c^pofitio nc addita forcthomo f gcr.fgitur.coniequcnaa nota.ec nc fcqui t ^ inanitio 3C rcpletio e f gritu<k> , co <;^ m*hil denominatur formalitcr acgrum nifi per aegritudincm» Et confirmatur,nonminusmatcria pr^tcrnaturalem quancicacem concencain mcmbro didcur ggritudoqua lapiscftinucfica.fcdlaptsin ucfica ciicitur fgrituci>. fccundaprimi.ca.j.igitur. Sccundo arguitur. inani- tiodircpIctioperfesS: immcciacc Igdunc operation^, fgicurfuncfgricudincs.cofecjucncianotaperdefcrjptio ncm morbi dicfcam a Gaf.primo deacddcnd 8c morbo <5^cercio colligct.ab A ucr-<&:afiumpcumpacct, ganul laaliadifpoficionedcnouo addicamcmbro inanito ucl repleco opcrarioncs If duncur . idco 3cc. Ad oppoficum uidecur intentio Hippo.apho. 22 .cii dicitur .Ex plenit udine quaecuncj; f gritudines. Primo pmitto<j>non repugnatidemin coparationcadcJiucrfa dfcmorbum caufam 8C acddcns. Vt fcbrisfwjuesapo ftcma cft morbuspro q^to opcrarioncs immcdiacclgdic. Acddens ucro pro quanco ipfa fequitur ai^a. Cauia auc pro quanco ipfa caufac f gncudinem puca ficcitacem prf tcr nacuram aut aliqucKi calc.Ex^uo fcqufcur q^ mor- bus caufa morbi 8c acddcns morbi non omnino cx op* pofitodiftinguuntur,nififccundum fu^rarioncs for- malcs. Sccundopraemicto<5^tam rcplctfoc^cuacuatio poffunc fumi pro maceria rqjlentc ud cui us materie nt euacuario.Sccund>profpfomo<k> fehabcn<i mcmbrf qutfortenon cftaliudqpmcmbrum rcplccum uclina- situm. Primacondufio. Capicndo replcrionen prf- mo modo ncc rcplcrio nectnanirio fibi of^fi» eft xgH tudo. Patct,quia ggritucjo dcbct eife pafii o uiuenris>ut priraodefenfu<S^fcniato.fedtalcsn6funtpaffiones. qa non funt difpones uiuen ris . Gorrolarium, fcquicur c^ propric loqucncfolapis in ucfica non cft aegricudo fed ca f gritucinis. fimilitcr cuacuatio et replerio primo modo diit^, Sccunda condufio.Capi cndo inanicioncm <Si:rc plecioaemfcciindomodo^fe ftmc^icucttiKS, quiafiit In fame catma ior coa fumprio dupfr. Mor- bus ma cerialis dupfr. Ca.2. SC.S^ Auer. Rcpro &;eua- ciodu- pltdc. Arift<j. Digitized by Google paffloncsuiucntisuclmodi Ce babendi/pfius uiui&tisi Corrolarmw.fcquituf q^aliqua cft spgricudo, qu$ no cft quid realc diftinAum a rc aegra^Ss: faqicacc liJtii oppp fita.<Si hoe fatis paret dc fanitatc, <S(:aegricudinein natu racompofitionisuclinq^titatc. Aliter poiTct dici pro- babiliccrq>niateriareplcns«S£lapisc2i:ns inuciica func segrKudinesco q^ imnjcdiatc Igdunt opones, dc quod fanicas 3C aegricudo funt paiTiones uiuentis ad primum intcllcitum jquia nihil4icitur fenum ucl fgrum ntil u< ucns,fcd hocaonrcpugnat di<f^» Q uxftio, sdsr. Aphor, xxg. V X R V M i&gri cudo dc rcpictione fiacilius curcc ^ dcioanidofl?. Arguitur multipliciter ^non» Prfp multgfuntaegrttudincs dcrepfone incurabiles . igitur Don quadibct §gritudo de rcpletione^dlius curat ,igi' tur 3Cc* confcquentia nota.<S: affumptum pacet dc for- ti apoplcxia Sc iimiUbus. Secundo .^uglibet xgritudo de repletionc curatur cum uiolentiaquadam,fcd aegri- tudo deinanitionccuratur fineuiolcntia. igitur confc- quenua nota.&alTumptum fatis patet.non .n. remouc tur rcpletio nifi aut pcr medicinas cuacuatcs aut g phlc lx>tomiam5(S^inquolibct iftorum contingic uiolentia d^prsctcrnaturalitasquaedam. Tertioin cau fgritudo 4c rcplctionc 3c inanitione funt Japfusaeque mali . i$ip ^ue reducibilesad tcmperamentum.confequcntia npr ta 3c ^irumptum patet,quiada?ur inanitio decerior rc- plctionc<S: ccotrario.igitur datur ^quc mala prgcift. Adoppoiitumuideturinccntio ComcntatorisinCQ fucnto. 2 2 . Itcm in cuiuilibet inanitionis cura oportcc aliquid dc nouo gcnerartJcd hocnon oportct in curarc pletionis/edfolum remoucrc.fcdfadlius eftamouere quodappofltum cft q| dcnouagencrare.igitur<Sic.con fequcntta cft nota. Primo nota q^ segritudo dc inani- cionc cft detcrior cgtecis paribus # xgritudo dc rcpletio cc.<& hocfatis dcduxi in iljo aphor.J primae particulg. qui fic incipit. In exerdtantibus ad fumm um . E:^ illo fc quitur <^ fubmenfura f c|ualiplus Igdit inanitioqg rcplc tio. Secundo nota.licctita iictamen potcft rcpletio f<? jtctanto matorcinanitionc<5^ detcrior fgritudo foret rc pletioqp inanitio. Primacondufio. Cscteris paribiK cxiftcnttiusfaciliuscuratur aegritudo dc rcplctione<js dt inanitionc, Patcc cx dictis . Sjecunda condufia. Xyicet iia fit , ubi tamcn caetera non funt parta potcf^ pppofitiun c»ntingcrc. Ad argumentapatet folutto. Otiseftio. xlvi. Aphor. xx^. V T R V M Omn«n aegricudinem dc replcti onc fa cctcuacuatioautecontrario. Arguitur multiplidtcir <j no . Primo fic . aliqua ^gritudo dc replctionc cft om ntno tncuraMis,fed nuUam talcm fanat cuacuauo.igi- tur (S^c .confcqucntia nota.5i afTumptum patct dc apo plexiaforti. Secundo.quodlibetremouens ggritudine <eft inducens fanitatemquae priuserac dcpcrdita^ fed no cftpo^bileeuacuadonan tnducercfanitatem prius <jc per<£c2un.igicurconfcquentianota.maiorpatec.fcdmf norprobatur,quiacuacuattoefta<ftto materiae priua- «pa.ac fanitatts inductio cft actio pofitiua. fed per txull^ operationem laatcrt^ priuatiuam pcrdudtur pofitiuum.^gitur&c. Tcrtio.aJiqua igritudodcrc- pletfonecuratur per fimpliccm altcrationem.igitur co fcquctia nota d^afiumptum dedaracur. Pnmo de cati fonidcincenfiua,qu^pcr fimplicem potum quadoq^cu ratur.Sccundo hoc idcm patct de putrida conftqucn ce putredinemrcmifTam aucrcmifiigradus humorum re ducibilium ad bemgnum pcr folam digcftione . Q^uar to.cuacuationcfacftaquandoq; ^gritudo dc replectone adhuc rcmanet . tgitur 3cc, confcqucntia nota cc af- fumptumpatctdc$gritudinc£3(fta arcpletionc qu^ad- hucrcmotarepletionc potcftinmembro confcruari. I tem fcquf tur q> in cura putrid^ folum forct unica in- t$miQ habenda.f,ad caufam m^rbf 6c non a4 oiprbum PA R T I, ir : £onfequensfalfum.& cotra incentionem Gaf. in tertfo tra A.techni. prius.n .op>orcct remouere caufam.dcinde • uenirc ad cam qug fada eft ggricudinem .^^ Secundo pri x:ipaiicerarguitur qpnon quafcunq; aegritudiofisdeina-* «i cione rcpletio fanat. P rimo,quia qugdamf unt incura biiesut hecica tcrtiae fpcciei.Secundo ad idem fie. capia tur fc.fequens inanitionem.<S;:arguitur<^ rcplctio non fanat cam,quia omniscura fitper contrariumjftdnotu ft&q^ rcplccio non contrariatur fcbri.igicur. con fequcn liauota.^Si^tocumantccedespatet. Tcrtio. cuacuatto $:uratur euacuatione.igitur non repletione.confcquen- tia tenet 3C antccedcns probaturjquia uomitus curacur womitu><SciiuxusEuxu.Auice.primo.cano-fenquar. cap.primo.circa finem ctus 3Cc. Adoppofitumeftfentenciaaphorifmi. Prfmonota «jpcrfgritudincmdcinaniaonc ucl rcpletionc inceiJi- gerc deiscmusomncm ^gritadincm fequentem replctio nem ucl inanitionem. Secundo nota <j> f gritudinum talium qugdam funtffentcs<Ss: quaedam factg . quid iit utra(5 patct. Tcrtio nota <^ g gritudinem dc inani tionc curaripcrreplccionem 3C econcrario poiTumus intelli- gere uel canq^ per cotalem caufam curatiuam ucl par- tialem.^ Q^uarto nota c^ ta inanitio qp repktio poitunt eife caufa immc<3iata u ei mediata § grttu<Jinis. Q_ uin- 10 nota q> morbi dc tnanitione d: r epictione funt d upli- ccs quidam curabiIcs<Si:qui<^amincurabiies<S^c .In ^- pofitoeftfcrmodecuralMlibus. Prima condufio. Ali cuius |gritu<3inisde inanicionc rcpletio eft tocalfs eau- fa curatiua<S^ cconcrario. Patct ubi forct folum humo- r um modica <5wtas iinealiquo peccato quaiitatis,autfo la mmia quantitas ilnc peccato qualicacis. Corrola- rium, nonquglibec acf io corpuslapfum ad fanitatcm c^luccnscftaAiopofirtua ahquid incorpus humanum pofict ue producens.patct de aclionc , qua cuacuatur fo Jushumorfupcriiuusd:c, Contra.per talcm actione producetur fanitas in corjxjrCjqug prius non eratjfed <^ lihu fanicas eft quid pofitiuum .igi tur . Didtur ad hoc negando q^ produc^cur fanicaa fcd bene efFicitur corput fan um pcr folam cxceiTus rcmot ionem ► Sccunda <x>n- dufio.Non quglibct fgritudo ficns cx inanxtionecura turpcr replctioncm auc econtra taquam pcr caufam cu r^tiuam totaIcm,Patct,quia cphimcra fcquens inanitio ncm non curatur pcr folam repletionem , quia cum hoc oportct calidicatem prgter naturaremoucrc^ 3c hoc fit a uir tutc. fimilitcr caufon pcr potum aqu? frigidg cau- fatanoncuraturpcrfolaminanitionem uel euacuatio- nem. Tcraaconclufio. Nulla ggritudofa<n:a fcqucns tnanitioncmuclreplecionem curaturper tnanitioncm pd rcplctioncm tan^ totalem caufam curatiuam. Pa- tct,qutaafsnon cfTet ggritudofada. Q^uartacondu- fio.Licct ita fit,in cuiuflibet tamen ggritudinis dc ina- nitione cura nccciT? cft rcpiettonem concurrcrc <^ ccon trario.Patet,quiaali^non remouerccur fgritudinis caufa nec f gritudo ex CQnfcquenti . 3c iftaconclufione uol uit Hippo . in aphor . 2 2. . Ad argumetapatet folutio cx dicftts in qugftione, Q_ufftio. xlvi). Aphor. :^x^i^, y 'I R V M Acutg ggritudincsin. 1 4. diebus folii termtncntur fiuciudfcencur tanquam ic proprio tcr- mino. Arguitur multiplicitcr <j) non* Primo fequere tur Q> tcrminusacutarum abfolutceiTct. 1 3 • magis qua I4-crgod:c.confcquentianot3,i5^afTump£umpatec. 6C coUigii.z.decritiCis.c.S*3c.J.dccnx,vk. iSia.mo tus f gritudinii acuta^^j abfolutc fortior e ad ipares , fcd non_aducnit crifisnifi hora maiorisafili<flois.ergo 3Cc* Coiirmatur.i^toaliqmsdiescriticus eft propinquior principio tanto fortior eft in crifi,fcd. 1 3 .cft huiufmo- di.crgo <S:c. Cofirmatur.plusappropinquat finis. 1 3 . fini fccundg feptimanf c^ finis. 1 4.ergo.&; hoc infra p batur. Confirmatur.plushorascontinct in fecriticas. U*9i. I f ♦ crgo conf^qu^nw» jio?3 3c afTy mptum pr©-. hmu r^s^ Autce ^grt- tudo di plex. j£gri- tudiae curari dupFr. JV^or- busde inani' toe et 1 pleton duples : Gaf, Digitized by Google Ifaac. Bgrf- eudo acuca Critko mdicm etcrifis tida\ A P H O. batur.nam .13. conti net. 1 2 .horas. 1 4. ucr o non con- tinctnifi.I I .cumdu^ fcpttman? nonfuntmfi.lj.dic rum 6^. 1 1 .horarum. Sccundo iic. conucntcntior tcr minus acutarum abfolutc eftfcptimana.^.I^.crgo. confequcntianoca.probaturaffamptumaquiailludopc ratur in. uno pcriodo intcrpolatajqu od opcratur conti^ nua in uno dic.fcd intcrpolata tcrminatur in fcptimo pc riodo.crgoiSJcontinuaterminabtcur in.y.dic. namin fcbribus acutis inccrpolatis longior terminus cft.l4' dicrum. Tcrtio ficli qugftio ciTcc ucra hoc maximc ciretjquiaacucc tcrminarcntur in.i^.&^ pcrucnircnt tunc ad ftatum,fcdpoft ftatura fubfequitur declinatio, «rgo acutg f gritudines non terminatur in. 1 4.dic SCc*^ crgo.patet. Q^uarto fic fehabetacuta abfolutcpofti i4.ficutfchabcctropicaantc.14. fed ^gricudo acuta tropica potcft tcrminari antc. 1 4. crgo acuta abfolutc potcrit terminari poft. 1 4.probatur minor.ponendo q> fortcs patiatur f gritudinem tropicam ex natura fui mo tuSjtunccontingens cft antc, l ^.morbumfortificari in. tantumxjftimulabitnaturam utcxpellat in. 1 4.hoc ui dcturfatispoflTibilc. pro illo uidcrur fcncentia GaF.m c6mcnto,cad«n fcntcntia cft Ifaac in Iib.de febnbus. In oppofitum cftHippo.in littcra . Sc Comentator inc6mcnto.22. Primoprgmittendum quodper^^gri tudincm acutamabfolutcintelligatur utdicflum eft cirt ca litteram . uidclicct. -ffi-gritudo acuta eft duplex f . ab' foIuta,d: tropica/cuconucrfiuaquf ficmulcis decau- fis.ucl proptcr diftanciam maccriei a principalibus. vcl quia maccr ia eft cchcrogcncajob quod non fer uac ordi- iiacum mocum . Acutacftqu| ab ipfoprincipio eft ff uo rum accidcntium J&: uniformis motus.^ dicicur acuta abfolutcquam dicit GaF.nunquam tranfirc. 14. Nota «tiam quod licet multis modis polTec dici acuta , hic ca- mcn intelligitur maximcdeacuta proptcr qualitatem matericimanifcftam. Sccundo prgmitccndum quod eedcm caufg funtdicrum criticorum, 8C crifisquarum caufg funt dupIiccs.lntrinfecg.Vt uirf us, Sc calor natu ralis qui cft eius inftrumcntum .Extrinfccg,<S: uniucr- felcs funtinilucntiaj^^difpofitioaerisquf eft cainftru fncnialisj&lminusprmdpalis. Tertio prjmiccendum quod cr,ifcs acutarum de quibus eft fermo fequuncur in fluenciamIunf.Primoquiauidecur eifc dominahumt ditatum,undc cacrefcentc crefcunt undationes maris, crefcuntmcdullgin offtbus,ct in pIancis,obquodIigna foIentincidiinpIeniIunio,<S:tunc crefcunt cerebrain animaIibus.Sccudo,quia I una omnibus planccfs eft no bis proximior,quarc nos ualde imm ucat. Tertio, quia cftuelociirimaplanctarum. Vltimacaufa eftafpedtus quadraturarum uarmsad nos, qui afpectus cft cxperi- mcnto.nam primus quaternus indicat fecundum 3Cc, Q^ uarto pr^mittcndum quod luna ex proprietatc ha- bct hoc fecundum aftrologosquod cum crit bppofita fc cundum quadraturara oppofito modo influit ab illo fi- gno in quo incepit morbus quando erit maxima oppofi tiojquiaiftifuntafpcftusinimicicig. Alij afpccftusnon funcitaforceSjfcdquia primiafped:usfunt in.j.SC ia I4.ido> fiunttuncplurcscrifes.nam ficut incepitmor busin aliquo figno,propter quod illud fignum dclxlita bat naturam,fic cum luna crit in figno oppofitohabc- bit afpcd:um illi figno contrarium in quo morbus «ncc pit.fimilitcr cfi crit f afpc(flu quadraturg , licctille afpc d:us non fit ita fortis. Ex ifto infer untur trcs condufiones. PHma. Non om nes acutg in . 1 4. di) udicanciioc patet dc acutis tropt cis. SccundaconcIufio.Nlonomncsacutg abfolutctcr minantur in. 1 4.Probatur,quia acutg ucpatuit in co'- mcnto. Tcrtiacondufio rcfponfalis. Acutae abfolutc non tranfeunt . 1 4.fcd in ca ucl dtra tcrminantur, ut ^ batur >quia co tcmporc funtomn^ caufg fortiorcs prt* mo matcria ualdc acuta fui acuitate ftimulans uf rtutcm Sc uixtus fortfs afpt&iss quadmur^ » ^oppo&is t hoc Hip p a i^j rappoScoquod non fitcauiaacadeiicalisimpcdiefis, ut n3alitiarcgiminis,<S: fimilia. Iftfspofitisrcfpondeturadargumenta. Adprfmuot negatur aifumptum. Ad probattonon diccndum <^ it- ritatio matcrii 8c radicis infcrtoris motus in paribus c fortior,fcdqu0. uirtusnaturaltsrcgulataab tntcUigcn tfanon crrate cxpcccatiuuamentii cx tnfluxu. io 3Cc* Aliusmodus rcfpondendi quod crifis fit fortior in. 13. quanturaadprincipium ^ in.i^.&iitur <S;:complct. Et ideo. 1 4.confcribicur magis,quia t bi eft dirccta op^ pofitio. Ad fepundam confirmationcm dicedumquod op{x>fitio Galeni eft falfa uniucrialitcr , 6c proptcrca cft cxponcnda comparata radicali ad radicalcm 3C f ndt- catiuaadindicatiuam. tuncfeptimaquf cfttn propin-^ q uo cft fortior. 14. Scd diccrcs contra, contrarium di-' clum cft cum in. 1 4.fitafpcctusq>pofitiomsqutcftfor tior.Dchocpatcbitfolutio.infra. Ad «>nfirmattoncm negatur confequcnda.5ifimilitcr ad<2^.quiaf n. 1 4.ho rf. 1 1 .funt fortiores i n crifi qp. 1 2 . 1 3 .dict,quiaibf cfi: afpcdtusdircccc oppofinonis. Ad fccundum ncgatur aifumptum .ad prolaationcm dicendum conccdcndo co iequcntiam,(S;:: confcqucnsc^^plur&crifcsacutariz fiiic fn .7 . Ad cetcium prindpalc didtur conccdcndo cafum ad argumentum q^in. 1 4.critftatus , (S^dcclinatio com pleta. Ad quartum fic fc habct 3Cc, diccndum ncgado fimilitudinem.namtropicapotcft mutart inmaiorcm afflicHonem ^ptcrappropinquattoncmad principaUa. non autan fi c potcft fieri in acuta abfol utc. Ad audro ritatedicedueftquod cerii cftratione motusmatcrif, fcd qa naturaexpcd:atinfluxii,t6 tiic nfadc^^fim. Contra cocfoncspofi tas <$ acutg ablblutc fcruai» dc bito rcgimine tcrminanc,in. 1 4.proptcr n^tii corii d^ fccontinuumctforte.Sedcontra hoc f undamcntu. ar- guitur fic. Primouta fc habcc ui rtus fort^ ad fgritudi £iemforte ordinad motus,ficut fchabctuirtus dd^l^ adfgricudine debile cotinuiS^ordtnacmotuSjicddc- bfifs uirtuspot huc mosii rolerarc poft. 1 4.crgo uurtus for ti^potcrit hunc motu tortc ctia ultra. 1 4.tolerarc, Sectmdo confirmac.Iongtori teporc potcft fortis tolc- rarc cotinuu Sciorti mocu <5 mediocrfs. fcd medtociis pot tolcrarchunc mori ukra. 1 4'Crgo cdicquetta ma nifefta 8C afiumpcu habec in cafu» Tcrtio ca£rma.uii^ gnandocertalacitudine fguitatii acciitfu acut»rii , uc 4.uf<g^ ad.8 -cunc fic muito longiori teporc p6t tolcra- rcuirtus uehcmenciaacddenciu utfex ^ uehemcnttam ut.8 -fcd uehcmentia ut.8 • colerat uf(^ 1 4. ci^o uehc*' metia ut.^.potent ultra. 1 4. tolerarc, CLuarto cofir mat,c^acrifi debcncc ucnirc in. 1 4,inforci pat gg acct detalc impcdtmetii tardaricnfis poft. 1 4.fcd magis pt taic impcdtmetu pucnirc abintra.crgo. Q_utnto con &mat.I6giorf teporc p6t uircus tolerarc acciia conccr netia crifim falubre qp mortale.fcd accna critica morta lia tolcrat uf.^ ad. 1 4.crgo cofequeda bona, 3c minor ^bac poncndo duas acutas.unafalubre <S:^aIia morta- le . Vltimo fic. figno duos homines forte 8c platone pa tientcs g gntudines acutas mortale. 8C plato fit forrior»; tunc arguit fic.ibrtcs p6t trafirc uCc^ ad. 1 4 cii ifteac adetibus.ergo plato potcrit ultra trafirc. cofeqaeda e nota & aiTumptii ponitur in cafu. Adargumcntahscperordine refpondetur. Adprr mum cum dicitq» ficfc habct uirtusfords. Diccndii <^ morbus p5t did altero for tior . Aut abfolutc ,quia cum al:^s paribiK cft aptus caufarcfordoraaccfia, ut cauibn caufatus a duabuslibris cholcrf foraor cft q^ caufatus a iibra una.ccontra dicitur dcbili or. AHomc^o potcft <S d fordor a>mj»rationc ad fuam uf rtutcm,quia cft ap- cus ff ua acddcnda caufarctn c6p3radone ad fua uirtu ccm,ccontra dcbilis. Ideo ad argumcntum rcfpondfe- tur ncgando minorcm . fi loquatur dc fordtudinc ab folutc.fi capiatur fordtudouirtutis rcfpc(fciuc*ncga* mt m3iot , &m talts morbus debiHs didtur fortis oi iacoAS^o» y Digitized by Google ^bnjparatfo&e ad mttutem.hoc BcoGxni^mt cxcm^o a fitairtusfortfs ut.S ,8c ajprbus ut.4.«l«rtusplato^ ti£sut.4.<S:morbusutduo. Adftcunduiaj:um diccba tur Jongiori tc«niX)re poccft tolcrarc fortisq^ debtlis acci dcntfaacutgab/blutc.Adhoc diccndii prono ncgando zS.\xmptu ii abfoiutc capiatur.Hocmanifeftatur fi apo plcxiaucniatfortictdcbilicitiusintcrfidtfortcajqpdc-- bilcm>q> utrunq^ intcrfidtpcr uiam fuiFocationfs.Simi Sitcr fiiffocatio matrids in mulicrcforti dtiusinicrfidt, Similiter ia fquinantia.Similitcr in aiTumptionc c&a uc ocno fi forti ujdcditur homo for tis uirtutis qp dcbilis, fi- cut patct m comcftioncfungorumjqui magislgduni ho mincin caiidg complcxionis <$ fri gidg . Similitcr ita^^i" siandumcftdcuirtutcforti agctanicmatcram facicnte «fifumarc ad cor quarc cito tntcrfidt.quod uirtus dcbilis «on fcdflr«. E:2quo infcrtur.Primo^ uirtusfortis cft caufamoriis.Sccundoi}>uirtusfortis cft caufa citioris mortis.Tcrtio (jmdiusforct aiiquando fgr um fore dc- JmIis uirtutis. Aiitcr diccndum ncgando afliumptum. nam licct^opoffimportarcduplum pondusqpfor.non poiTum dludportarcpcr duplum fpatium. Aiiter dixc runtalg<^quandoHippo.d: Gaf.dcKcruni <5^abfoIutc acutf non poirenttrafirc,inteIligiturq>nonpoflunt tra firc. 1 4U5uin ucniat unadcquatuor crilibusdia^in co mento^uidcIicccSj^fubiio icrminenturad faluteaut ad uiam faiujtis ud admortcm fubito uel ad uia mortis,fcd tuncfunt omncscaufae concurrentcs ad fadcndum talcs crifcjs.ldco adargumcntum dicitur conccdendo totum, fed ggriiudo non rcmancbit acuta abfolutCjquia no crit uniformis. Adtcrtium diccndum admittendo cafum. 8C ad argumcntii diccndum ncgandominorem,quia fc- cuBtium proportione fguitatisacddcntium ad uirtutcm crefdt&t«tudomorbi,quamnon poffciuirtus tolcra- rc. Adquartucumdi.quiapotcft uirtusab cxtrinfcco fmpcdiriconceditur. Etad probaiione ultcrius didtur ^poteft uir £ us ab i ntrinfcc» impcdiri,immo ctia incita- Jjitur ad crifim . Ad quintu cum diccbatur Jongiori cc- porc potcft uirtuscxpc(flarc crifim falubrem dicendum 3i^ando,quiaidem eft lermmusad faiutcm ucl moric, quia naturaltter matcria agit finc dcliberationc , Ad aliudcum diccbatur Jongiori tcmporc potcft uirtus for ds.diccndum ncgando (Scc.quia dabitur aliquis tcrmf- nus qucm nulla iacutaabfolutc poterii pertranfirc . Qc fic cft . 1 4* Ad ultim um fic fc habet drc.ncganda cft fi militudo,quia aegritudodifformis motusproucnircpo- tcft a dtiformitaicmateriac» Q u|ftio. xlvig. Apho. -sL^xi^. V TR V M computatfo dicrum medidnalium ad fdcnduin dics crifisdcbeat principariab hora decubitus infirmi. ArguiturmuItiplicitcrc]^non. Primofic.ta Us computatio non cft cctta.igitur.cofcqucntia no|a dC aflfuraptumprobaturjquiain qiiibufdani ggrotanfibu§ pcr plurcs dics durat § gritudo an te^ dccuba nj , ut patc j inmultis corporibusrobuftis. idco. Sccundo. compuW tio dcbet indpi ab hora,qua incipit n|ot;u§ m atcrif i^^ci^ ttsaegritudincm.fgirurconfcqucntiatcnct,q«ia iUa ng cft hora^ccuhitusjfed cfl hora neutralitatis.dl? antece- dens%rguitur,quiamotusi?iatcricrucftcaufaxgri5udi ne,igftur <S:c» Tcrtio.fi ^c-hoc maxime ^iccrct,quia dt^rct incipi computatio ab hora fenfibilis leljonis.fed arguitur ^ noi?,qufa im?C BOn pofict fdri pun<ftualitcr Wracrifi§,quianonfcitur punclualiter hora fenfibihs l9fioi?is,cumaPtCon)ne fcnfibilcmlacfioncni prfccflTit fcnfibilisl|fio.ltc«l»isfioin unofcnfibiliscft alteri in- fenfibiiis,fgitur Pon cft apta rcg^indperc computatfV ccm ab i^ya fcniibilis l|fionis &c. Ad oppofitum funt omncs medicing au<fi:orcs. Pri- tn.Q nota ^ alia ?ft hora 4ccubitus «S: alia cft hora fenfi- ^f Usli^onfs. i>ecunc|o nota.Mcct ita fit,tamcn in ali- qutlHBCorporibus puta dchilibus cxxcm unicat hQra,fd |fm^cubitus(S(:fc]afibflisi|fioiiis» TcrtioQocaquo^ P A R T I. II. Igrftudflium qu|dam funtlaedentes operationcs omn^ -^gri- £otiusindffFerentcr,qufdamaucemfuntIsdentesopera- tudo I^ tioncsdctcrminatfpartistatum.Excmplum primi,ut densdu feb.ExcmpIumfecundi,utapoftcma pedisuel manus. phac^ Q_uarto nota cj> cri in caufa eft non folii mctus,fcd uir tusprindpalis SCc. Prima conciulio. Incipfeado com- putare dtes mcdicinaks in quibufdam corporibus poiTit mus incipcre ab horadecubitus.Patcc.qugda funt cor- pora,in quibusftacim cum inctpit f gritudo ipfa dccum bunt utcorpora debiiia. SccundacocIufio.Non in om nibus corporibus licec ab tllahora computacionem inci pcrc.PatetdecorpcJnbus robuftis,uc fupra arguebac. Tcrtiaconclufio.lnqufbufcunc^ corporibus compUi- tancb dics<^c.incipiendum eft ab hora fcnfibilis laefioi- nfs fiuc totius fiue pariistPatet,quia incipere dcbcmus abhora,quaindpiXpugnauirtutisad matcriam,d:eco tra.fedhgc eft horaVcnfibtlisl£fi6is fiue totius fiuc par lis.patetdi^c. Ex quo fequitur cj» non eft pofiibiie me- dico certitudinalitcr fdrc tcrapus puncflualiter illius fen ^bilis Iefionis,utargutum eft.igitur (S^c. Adargumentapaiet folutio. Q^u^ftio. xlix. Aphor- xxv. VTRVMomnes f gritudines terapore gftatis fi tit brcuioresqp temporehyemis. Ecarguitur mulciplici- terc^non. Primo.hetica primac 8c fecundac fpecieicft brcuior tcmporc hycrais.crgo.confequcntianota 8c af furapcum arguitur,quia tahs eft mala complexio calida «S^ficca. Sccundo fic.fpafrausficcus non confirmatus feciiiuscuraturinhyerac.crgoconrcquencianoca.pro- batur afiurapcumjquiafacthus fithamecflatio tempore hyemfsquamceraporeaeftatis,fed calis fpafmuscura-- tur pcr humcAationcm . Tcrtio . fpafraus repletionis raortaiis 5C apoplcxia citius intcrficiunt in hyerac . cr'^ go &c.confequcntia nota«f^ aiTurapcu patcc. (^«arta fic.& capio febrem caufata cx fupercalefadionc. tunc ficjtalishumorfaciiiusrcducitlimplicicer ad bcijignU tcraporchycmisquarateraporcasftatis crg0(Sj:c. Coii, firraatur^pono fortcm patientera.tcrtianam cxmala; compicxione calida 8c ficcain hepate lalis facilius remo uctur in hyemcqp in aeftatc. Confirmapur etiara hociq itfteritia,quia facfiiusprgfer uantur corpora ab iAcrttia in hyemc ^ in aeftatc proucniente in ictcritia Cx tali co plcxionccalida (S^ficca hcpati§. Oppofitum uult Commentator in comraen,(S:: in co men. 1 2 .prim$. Pro rcfponfioneintelligendura c^hic intclligitur de a^gricudinibus aeftiuahbus ^ hycraali- bus comparati§int?r fc in cadem fpecie. JPriraa conciu; fip* Noomnes ^grltu^ines immateriales falubres citius terminantur infftatc Hocpatet. Primoin heticapri- mgfpeciei.SccundoapparCCincomplexione caiida im'' maccriali,quae fic incorde uel inalio membro princi- pali,quapprolixiorcftinfftacequarain hyeme,ut pa- tct,quia curf flliusrcfiftf t tcrapus,quod non eft in hyc nic,imrao cgtcris paribus tardius curacur. ^ecunda ConcIufio.Nonomn^fgritudines materialcscitius cec minantur admortem uel falutem in gftatc quam in hyc mc cStcrisparibus.Patet conciufioin hydropifi raorta Ji.patet ctiara in materiali falubri,ut ^\ fanguts fuperca jcfaciusnonfitraultura cxtrancatus aptusad benignil firaplicitcr rcdud. hocfacilmsfit ivi hycmCyquiafaciV Jf us infrigidatur hcpar . Et fic funt tres cafus in qmbus Citius terminantur in hyerae ggricudines.Prirao quan «b eft raultitudo matcrix utin apopjcxia,^ infpafrao jrcplctionali. SecuncbquancJociTetfcbrispcndensex hu morc ad faenignu firaplidtcr rcdudbili. Tcrtio quando penderet f gritudo ex mala complexione calicia hcpatis in falubri , u Aa frigiditatc prindpalium (n mortali. TertiacocIufio.Qes matcrialcsfgritudincs pwtrid?in quibus matcri f malitia fua^putredinc cfi: apta intcrfice rcin gftatc citius tcrmihan t. Probatur,quiatuc uirtusf cft debilior^agensimprciriuior dS^tDQHior. &haii$ intcUexit Digitized by Google A P H O. ifittllcxk GaF,m commcnto, Vlcfma conclufio. Odi* n«s f gritudmcs p utrid^ (ai ubr^ per ucam e uac uationf s ccrminabiles aciusterminancur inaeftatc. Et hanc etia uoluic Gaf.in commento quantum ad aegritudincs fa- lubrcs. Scd contra hancconclufione fic arguitur. Pri mo.aliquanta materia<5^aliquanta malitia poteftfacc^ ax segritudincm in aeftatc quanta d: quantg maliti^ non poirccfacerc tcmporchycmis.crgo ahquata matcria Sc aliquantamalitia potcric aegricudincmfacerclcMigam in 2eftatc>quanta Sc quantae malttig non faccrct in hycmc, Sccundofic.zdiquantamaceria potcftfaccrc ^gritudi- ncm mortalcm in aeftatc qug non poffct ipfam faccrc in hyemc mortalcm.ergoaiiquanta materia {X)irctaegritii dincm facere lon^am in seftatc qug poflet faccrcbrcucm ipfam in hycmc. Tcrtio fic.non minus fortificabilis cft tiirtuspcr frigiditatcm hyemis ^ per aliquod frigidum abextraapproximatum.fed tale frigidura potcrit f gri-- tudincm inxftacc incurabilcmcurarc, ut in tctano ^ curatur in aeftacc cx afper fione aquf frigidae. crgo ita cu arabitur in hyeme finc aliquo cxtrinfeco ^proximato. iftispofitfspatetrefponfioadargumcnta. Adprima concediturcotum. Adfccundumdiccndum ucrumeifc ^ad tertium. Adqiiartu «S^quintum dicendumeft q^ tales non folum euacuatione curantur fed per altcratio- ii€m,de quibus Gomcntatornon intellexit. Argumcnta contra conclufionem ulamaminfrafol- «cnturjquarcd^c. Q^uasftio. I. Aphor. xx\^i. VTR V M liccat mcdico in fpafmo dc rcpletfonc. prouocare febrcm . Arguitur mjjltiplicitcr q> no. Pri mo.multitudo morborii cftdetcriorqpfimplicitas co- jfumjquiaplusgrauatur uirtusa duobusmorbis qpab tino^uc uidccur colligi poi& quarto apho,commcn.4o» cuiusaphorffmusficincipic.Etubiincotocorporc. Co ^firmaturjquiaomnislffiocopofitacx pluribuscft ma ior qu am aliqua illarum .igitur . Connrmacur ,quia cu. fpafmo rcplctionali fiat anhditus difficul tas.igitur Scc, patetconfcqueatia,quiain febribus fpiritus ofFendcns malum.apho.dy.quartg particuI?.<S;: fccunda tcrcij.ca picdc fpafmo. Secundoad principale . fcbris fupcruc- iiicnsfpafmo no potcft eiTe fpafmi curatiua. igitur Scc, afrumptumarguitur,quia ucl in digerendo uel refol- nendo.fcdnon primumjquia calor pr^ter nacuram non digeMt.ncc fccundum,quia plusdominatur calor febri- lisfupra fpiricum.<Sc refolubilior eft fpiricusqp matcria tlla.igitur. Confirmatur-,quia tunc conueniret in hy- dropico. Tertio fic. poffibile eft fpafmum efTe folum ia manuuclpcdc autaliodctcrminacomembro,cuius no cumcncum nonettcommunetoti.febrisautemcft co- tiuscommunenocumencum. In oppofitum cft Hipp.in apho.& Commcntator in commento.25. Primo.non fcbris fuperueniens fpaf- mo poteft efTe maiorisminoris Sc ^qualis nocumcnti cii Spaf- fpafmo. Sccundo nota^ potcft effefpafmus in particu mustri larimcmbrononfacicntcopcrationenecciTariam toti, plcx. aut intotOjuel in mebro cuius opcratio eft ad toti us con ieruationem ncccffaria ut in ftomacho ucl gula. excm- plapatent, Tertio nota. febris prouocari potcft aut cum his qug humores aduruntaut cum hisjquf folii fpi Pcb . ^ ritus inflammanc Q_uar co noca . corp us auc eft plccho noftica ricum auc non. Q^uinto nota q? f ebris prouocatur in tio du- fpafmo cum habentibus propriecatem infiammandi fpi" plex. ri tum abfq^ hoc q^ humor^ duamtur ad ebuUitioncma Medicf ideo dcbct corpus prgparari mundificationc. Facientia ti|facie autem adfpirftusinfiammationemfuntanacardus,thC'* tcsadi- riacaantiquajmitridatumjuinum fubtilc Sc potcns. fiama- Contra,quiauinumnonconuenitinfpafnionccin para tionem lyfi . Dico q> hoc cft ucrum in principiojfcd in dedina- 'fpiis, tionc5i; f aAa cuacuatione totius benc competit. Pri- ma concIufio.Non licct fcbrcm maioris ucl aequalisno- cunienti infpafmo prouacarc.patec iocclligea(f . Sccua H I P P O. If* daconcIufio.Scquiturq) nonlicctfcbran acutatn pfO" uocarc. Tcrciaconclufio.Sianccfpafinoin paracularf membro <Si:c.non liccc febrem prou^(sre,fed cum par^ acularibuscalefaAiuiseftcuraduSjquiamaiusciTctpc Mculumquampoiriteffciuuamentum. Q^uarta con-^ clufio.SiucparticuIaris fiue uniucrfal^fuerit fpafmus, nonlicctftante plethoria fcbrem prouotarc- Q^uinta condufio.Licct cuacuationeprgcedcncefccundum cxi gcntiam materiae. Adargumcntaprinc^salia rcfpondetur. Prima af'- gumenta probam: ucritatcm ali^s paribus , fcd non funt ubilicecfcbrcm prouocarc. Adfecundumdiciturq» ad rcfolucndum humorcm concurrit fpiritus,uirtus& fe- briIiscaIor,fedad refolucndum fpiritiiconcurritfoius ^lorfebriiis.<S^pluspofruntffta triarcfblucrc humorc q? ilic fol us fpiritum . Q_uf dam autem alitcr dicunt co cedcndo confequens>quiacontinuc jdusdeXpiritu rcfol" uitur^dematcria. tamen conanuc r^cncratur pius de fpiritu ^ de matcriaxcaggrcgctur Scc, Q^uaefiao. ii. Aphor.xxvi. y T R V M corpus fadliusincurratfpafinum hix^ midum^ficcum. ArguiturmultipIidter<j»non. Ptl mo.fpafmus ficcus cft fimilis neruo, d:humidus ud rc plctionaiis cft concrarius.Scdfeciliuscadic corpus inla- pfum fimilcm ^contrarium utinfram c<Hnmento.34' f n morbis min us peridicantur aegrotant^ . SC fccunda primi.cap.de figniscomplexiona. Sccundofi ficjtunc jSmVe quantocorpusciTcthumidiuscttfficSiuscadcretinfpaf^ * mum ficcumjquia maior latitudo humidicficc depcr- denda Scchoc cft falfum.igitur <&:c.patct confcqucntk, Ec arguitur falfitas,quiafpa(musficcus facilius aduc- jAcm nit pueris, ut colligicur fccunda tertij.cap.dcfpafmo, Conflrmac .fpafm us ficcus faali us aducnit pucro quam I u uem',crgo fpafm us humidus difiiicilius.cii igitur hu- midips difficiliusaducniat pucro qp f uucni , uidecur q^ fadlius aduenic eifp^musficcusq^ humidus. argumen tumpoffecbenededud, Tcrtio.aliquis fpafinus ficcus aliqao humido fadlius remouetur.igitur fecilius indu- dtur.afrumptum arguitur,ciuia akqufs ficcus dS; cura- Ixlis aliquo humido incurabilt cxiite. crgo Scc, Q_uar to.idem fpafmuscftde rcplecionc <&: dcinanitionc.igic. afTumptum arguitur,ponendo cundem neruum cotra- hi prc^ter humorem imlMbitum ct corr ugari ppter fic citatem.hocenim non uideturrepugnare,ficutdebur- fareplctadum comburicur.&pacccquia uclidem uddf uerfus.fi fccundum cuncacgritudin^ oppoficf crunc ia codem . R primii,fequicur condufio. Gonfirmacur po- nendo q> caufa rqslcns Sc cxiccans ojncurranc ^quc jxi- tecncr,f ca^ ncucra fllarum per fe,fed ambf polTunc fa- cerc fpafm um . Ecpcr idcm probatur q^aliquis cft fpaf- musqui fimul cftproporcionacus<5!i: non projwrciona- tusad maceriam,uel q^ incra eos cadic medium. Q^uin- to.difiifdliuseft mcmbrum humcifcarc^ exiccarc. ig^' tur diffidlius inddit fpafinum hurmdum qp ficcum. af- fumptiicoIligitur.7.tcrapc.ca.5.&.5.^.4.primi,fc GaP. cund> cap. Confirmatur faltem c^ non fiat fubito fpaf- Auice . musdercplecione,quiacaufatur amaccriafrigidafecua dumplurimumqugcfttardi motus 5ic. Ad oppofitum eft Commcncator in commcnto. Iniftaqufftioneprimoprfmittendafuntprgambur laqugdam.Secundocondufionesdcquffito. Primadi fiin<ftio.Spafiiiuscr^Frfumitur.ficutctrca litcra dcd^ Spaf- rabacur.Et proprie fic dcfcribitur ab Aui.2 .tert^.cap. mus ^d dcfpafmo. Spafmuscftacgritudo neruofaqua moueu- Auice. tur laccrri ad fua pnncipia,<S;:inobedient<sfunt in dila-r taaonc.Pcrhocq>didcur ggricudoponi cgcnus. Etpof fumus dccre cp Cumii ggricudocomunitcr^ut cxt«iAt fe ad omncm difpo nem prgtcr naturam <S:c.qualiccr apo plcxia aegricudincm didmus^^S: tunc ifte ablatfuusquS jion denotat drcunfi:antia caufae efffdcnris fcd forroalis. PgfifctctiaiB did^fgritudofumimrpropricjct ficfpa- Iaco^,apha* V ^ Digitized by Google Q.ViESTIONES fmus aon eftcondrarioreden:$grftudo ad quam cotra^ <;cfo requ(cur,ec cunc ly gua.denotac circunftancia age» Cfsuel eificiencis.primum eii:meliua.Dixft aucem mo-" uecur,uc moueri ad mocum ciTefe extcndit, In fpsfmo^ eafm dum eftin iiericft motus. dum autmi efti n fad:o cfle eft folum contra<flii effc. Vel poflec did c^ ifte ccr- minus fpalmusproprie iigniiicac motum ,rdeonone(^ fpafmusnin^umeftmocusfedbenefpafmacumelTe.Er tu de fpafmatione Sc contrac^i one dicas iicutdicunt phi lofi^phi de i nten ftone,quia fumi tur i ndifferenter pro di ' ipofitione qua aliquid lormali ter contrahf cur uei eft ccf waAum modo dicto. Per hoc auce quod didcur Sc ino^ bediencesfunc&^c.di£FercamoribuSj quibus nacurali- cer concrahttmembrum adoriginem cum quo ftat obe dientia Scc. utpatec. Ex quibus patet q^ fpafmus propri c - cftaccidens,quiafcilicetadiolaefaputa corrupca»Efi: bpaf ' ^^^jjj jjIjs njotus uel tale motu circ. Pcr ly uerfus prin- mus mr ^^.pj^ ^ifeyc ^ trcmore 6c paralylu Sccunda diftinAfo «plex. ^i^ j2^fa circa litera.f.Huf ufmodi fpafmus eft duplex.f. proporcionacus&non proporcionacusadmatcria.DifFc runctamenexpartccaufa^ utcircaliteram^Ec iterum proportionatusadmatcriaeftduplcxquidamde reple" Mone,<5<: quidam dc i nanitionc, Q_ui etiam ex partc cau fa:^ diffcr unt patct . Ex quibus fequitur primo t^ idcm fnembrum pot eifefpafmacum fpafmo dercpIctfoneSi de inan itio nc . Patct in cafu . Scquitur fccundo q> idem fpafm us potcft eiTc de r epletionc Sc dc inanitione. Pone do iftas caufas |que poicnter concurrcre. Et arguit fic. hicmotus eft fpafmusde inanitioe,<S^ hicidem eft dc re pletionc,utpatct.fgitur(Si:c. Ex quo fequiturq^fpaf-s mus repletionis <Si: inanitionis non funt contrarij > ftcut 2iecipafmus humidus ncc iiccus* Scquitur ulterius^ perfpafmum proportfonatu admateriam fntelligfde- bct fpafmus cui us totali s caufa cft matcri at dcfectus uel materia r eplens,<5fe: pcr non proportionatu > Cui us caufa jion cft materia. Probabiliter concedi poteft polTe cfTc aliqucm fpafmum,qui nec cft ^portionatus admateria jiec non proportionatus,concurrcntibus enim illis cau^ fisaeque potcnter, Patec, Nec ficproportionatu ciTe SC non proportionatu ad materiam funt concradictor:^ tef mfnt.Sf tamcnpcrfpafmum proportionatii dS^c.iniclIf- gimus fp«Umum omnem adefectu uel a fupcrabundan- tca materi g pendente (iue tanq^ atotali fiue partiali cau Huecta fa,illumfpai(mum debemusadmateriam appcliarc pro- ti mem portionatum. Tcrtiadiftanctto.Duplidterdicituralf- brii uel quodmembrum humectari.f.quaIitatiue(S:quantita- cxicca- tf ue.Sed quantitati ue dupliatcr .f.fubftantificc& ma- rimuitt defactiuefiueaccidentaliteruelinfufiuc.SimilitcrcxiC plicic. cariquantitatiue&qualitatiuc.Etquandtatiueacdde * t^itcrd^fubftantificc.ExcmpIapatentinpropofito.Ia fpafmo repletionalf humectatur membru quantitatiue acddentaliter.In ficco uero exfccatur fubftanti ficc. Ex quo cuf dentcr patet fpafmum humidum non efie con:- I./apfus trartum fpafmo ficco.nd enim humectacio acddentalis uclmor opponitur fubftadfic^ exfccationi ut fic. Q_uartadf- busfifis ftinctio*Dupltdterdr aliquislapfusuel morbus alicui corpori corpori uelmembro fimi lis. Primo formaliter. Sccundo duScx* uirtualiter .Formalf tcr qui /pecifica denominationc co- ueni t cum complexioe ud natura mcmbri . Vi rtuali tcr quem promptius eft corpus 3C membru cadere. Excm - plum pri mi,ut calidum calido.Excmplu fccundi, ficuc coUumlongumtSfgractkphtifi. Prima conclufio. Li cct m»aibrumquodcunq^qualitadue fadlius cxiccetur q^tpfum humectetiir,quatitatiue tamen accidentalf ter cttius&Btdliushumcctatur q^ fubftandficc exiccetur. pHmaparspateCjquiacalfdii qualitadue extccatur 3cc, Secundaparsarguftur,quf a ad quandtatiue h umectan 4um acdc^ntaiitcr fuiBcit humtditate ad membru de- ftucre<5^imbibf membro,fedJioceft fadlius. fgic5Cc. Exii^ condufione fcquuur alia condufio.Fadlius ca dicmcmbrumi&fpafiiiuhumtdiifiucde rqiiiecioc 4^ PARTI. II. Secundo fequitur q> fpafinus humidus cft ncruo uirif tualiterfimilfs,ficcus uerocontrariusrcfpectu bumc<hV Teraaconclufio eft.Faciliusexiccatur mcmbruma*; ddcntaifterq^ ipfum fubftandficehumectct.Probatu^ condufiofic.acddcntalisexiccatio ntpcrfolam remo-r donem humidi accidcntalis accidcntaliter humcctantis, humectatio uerofubftantifica per reftauratfone huiBii di fubftantifici.Sed notumcft 4 c^teris paribus difffci- lfuseftfecundumqpprimum,igitur<5!;:c. Q^uartacoii dufio.Scquitur q> fadliuseft fpafmushumidus curabf lisqpficcus.Probatur fic.fpafmushumiduscuratur per cxiccadonemacddentale,ficcusucro per fubftantiale; humcctationejqu^ difft alior eft cgtcris paribus per con clufionem proccdente . igitur 6Cc. Q^uinta conclufio ponitur pro materia cuiufda argumenci antc oppofitu» Stataliquodmembru agradu ficcitatisfpafmantisgra- dualftcraItcroplusdiftarc,(&: tamenilludideminfpaf- m um ficcum al^s paribus facdi us cadere. Patet de ner-t uo pucri rcfpectu nerui iuuenis. Ex quo fequi cur pri- mo aliqucm lapfum alicui membro formali cer magis co trarfumefreddemuirtualitcrmagis fimilcmqp alterf. Sequit fecundo aliquod mcmbru alio 8c fimiliccr cor- pusin ucruncj?Iapfum contrarioru fecundum denomi- nadonefaciliuscaderc,utneruuspucri tam in fpafmix ficcum q^ humidum.EtcoUigitur hoccorrolariu fccua do can.<^ fecundo techni de membrofrigido uel calido raro.ct fcciida primi.cap.de caufis dcbilitatis membro- ru. Scquiturtertio t^ fimilitudine formaliqp uirtualf fimiiiorcm efTc fpafmum humidum pucro ^ iuueni . . Ad argumenta principalia refpondet. Ad primu di- citur q^ fpafraus ficcus cfl fimilfs neruo formaliter >hu- midus uero magis uirtualiter. Ad fecundum dicitur ne gando confequentia. iicec enim permaiorcm latitudinc diftet &c.di4x}ficius tamen eft humidum nerui pueri adl rcibiucionem.<S:: perdictapatecad confirmatione» Ad tcrtiumconcediturillud adquoddeducit argumcntii, quia in cafu ita cft,dum caetera non fint paria.Negatur tamen illaconfequentia.facilius inducitur. fgitur fad- liusremouetur ueiecocra.ficuc faciliusfrigidaficaqua ^caIefiac,non tamcnfaciiiusremouetur abca frigidi-' tas quam caiiditas. Adquartu <S:quintu patct foludo pcr dicca in qdne; duaeftio» i^. Aphor. xxvfij. V T R V M permanentia corporis in fua carnofita tefit fignum maium in forti fcbre. Arguitur multipii citercjnon. Primo.difpDfitiofangfimilisin febrientt bus eft lignum bonum,ut Hipp. i .pronofti.tex. 8 .igi- tur 8cc. Secundo talis permanentia figiiat fortitudine uf rtutis.igit &c.confequentia manifcfta eft etaiis pro- batur,quia fortis macrcfactio figiiat debilitatem cius. Diipo Adoppofitum eft Hippo.in aphor . 8c Comencator. fimilis Notapcrdifpofitionem fimilemfanf quam dicLt Hip fiuj|> po.ciTe bonum,non dcbemus intelligcrc totalem fimi- iitudincm,fcd no multum fenfibiliter uariatam . Et fic patct folutio ad argumcnta (5^c. Q_ufftio. li^. Apho, xxix. V I R V M in pri ncipio morbi iiceat materia cua- Cuarc&^noninilacu. Argufturmuitipiicfterq»non* Pri mo.inpri ncipiomatcria cli cruda.fed materia exi- ftentecrudaipfanon cft euacuanda.igitur, confequcn- tia nota.<S: patct maior ,<S: minor patec fimiiitcr in prt- ma parcicula.aphor .illo.22 fdlicec digeftamedicari. Secundo.fnprincipiofi niorbusfitmortalis nondcljct ficricuacuatfOjfcdfempcrtn principio duljium cft an tnorbus fitmortaIis.fgi tur . confequcntia nota, Sc ma- ior cftComentator^in comento.29.<S^ minorpacet, quia ih prtndpio non apparentfignadigcftionis uel op- pofita. Tcrdo.inprincipiononcftiuuatiuum fepara- tum a nociduo igitur tunc no <fcbctiicri cuacuati o. co ■'.. fequentf a tenct,quia fi ficrct euacuarctur pl us de i uua- «iuOsCuiuseiKacuationoncompetit, Secundo principa Iftcr Digitized by Google A P H O. ^ Aufce* Ift«rargu(turc|>debeac fferi euacuanomdatu.Prfmay quia cunc maceria eft d(geii:a euacuacionf obedi cns. Sc^ cundo.adidem e(t Aufce.au^fcoricas. prima quartf .ca. dc cura fcb. pucridarum io generali . ubi ponicc^ in fta^ tunacura il no mouccmouecu.Tercio.hora conucoies |>harmaci cfthora dfgejR:foms,& huiufmodf cli^cus» Q^uarco . quia poHtbilc cft uircucem in ftatu mul- tum facigari. igicur cunc ci con£ert auxflium mfdt' o in cuacuando , l^Sp«c AdoppofitumcftHippo.inAphor. Prfmonota.^ C2^m ul matcriapcccansinprincipfopoccftpcccarcfolo quanco tipfr. uciroloqualiuclutroc|{. Secundonoca.c^maccriapcc £uodu cansccrcfbmodopotcftcfTc mulca ucl pauca. Tcrcfo jplcz» cota.^ d uplcx cft cuacuatio.f.minorauua 3c cradica^ tiua. Q^uartonota.q^mocfopoccftcircfuriofauclnoa furiofa. Q^uintonoca.q»liccc maccriain ftacu ficdigc- ii:a,quand>($ came fufjficic uircus eam cuacuarc S^ qua €bqp non. Prima conclufio .Maicrif peccaci in folo c^ to cuacuacio compccic aprincipioeradicaciua, Pacec,^» i Uam dudcur corpusftacim ad fanicacon. Secunda co clufio.Maceriapcccanceinqualicxiftcncc modica non mulc^ malicig a^rincipio no compcciccicuacuacio. Pa tccquiafefoIafufHcituircuseamrcgularcdi: cuacua' Tc. .Tcrciaconclufio.Materiapcccance cxiftcnccmul-, xaequancicacis&nonmultxmalicig compecfc mfnora* tio a princi pio. Paccc,quia per illam degrauacur uircus. Concra.ficucdegrauacuricadebiUcacur. Dicoq>pIus dcgrauacur ^ dcbilitccur. Quarca coclufio. Maccria furiofaexiftcnce fiucpaucf fiucmulcs qpiicacisaprin- Cf pio compccic euacuario cr atkcaciua. Pacec ex dictis alr 2>i. Quinca conclufio. Vircucc fuffidcnce cuacuarc in ilacu non cft cunc amedico ficnda cuacuatio . hanc uo- luitHippo.inapho.29. Scxtacondufio. Virtutcaon. iuiffcicQcccdpeciccuacuacioncm fieri amedico.Echaec condufiocft dcmencc Auice.prifziaquarci.cap.dc CU' ra feb putridarum 3cc, Ad argumcnta paccc folutio. Q.uaeflio. liig. Aphor. xxxf^. V T R V M In omni acgritudinc confor tari me te, Sc baie fc habcrc ad obladones ficbonum . Videcur c^ jion. Primo fic.quia in hccica cercig fpcdci auc in forci apoplcxianon cft bonum mcnce conforcari .igicur. o^n fequencianoca jlf airumpcumpacec,quianon funcnifi lifignamala. Sccundo.pcrconfoi-carimcncc debilicacur ijfrcus,igicur.confequencia noca& afiumpcum paccc. propter i{»ritusmagnam dilacarioncmcxpandicur fpi- i^icus&^rcfoluicur. Tcrcio.per magnam conforcacio- tiemdefinicquando^infirmus aremed^s opporcunis. igicur.confcqucncianoca , Sc affumptum fatis patec. Q^uarco.inhydropifibencfc habereadoblacioneseft laalum.igicur.confcquencia noca , &airuinpcum faris l>accc,qa id augcc hydropifim . Q^uinto,in aliqua fgri t udine non compecu nt oblationes , uc in illa in qua com pccic (tigcatcnuiilima.igicur non in omni ggricudinebe ec fe habere ad obIacionesd«:c.eft bonum. Cefor- AdoppoficumcftAphorifmus.3j. Notat^^pcrcon tari me jfortari &c.debemusintelligerc ud mentem illgfamcf- Sfiquid. fc »»€l ^f oc fperarc,nifi autcm fpcrarct auc uon benc,ga nimisidnonbenedicitur. Prima condufio. Vcruni^ tftorum bonum dicitur pcr uiam figni 6C per uiam cau fg.Probatur ut inaphorif» Sccunda cpnduiio. Con- trarium cft malum . Ad rationes patet foluao» Quacftio, Iv. Aphor. xxxiin. VTRVM Lapfusadcontrariumficpcriculofiof ^lapfusadfimflc. Arguicurmultfplicitcr^^^no. Pri mo phlegmacico Sc cholcrico aequaUcer febrioicf^bus rc* fpc^u proprgcempcramcnti frigidfora dcbcntur cho- lcrico.crgomaior <Stpcriculofior cftlapfusdiolcrid. af fumptumprobacur>quiaaggr^tum cxcalore natura li^putrffdiQiat tam diolm cf,$phl^;madd xtfifix(w HIP P O, ij^ frfgfdacibus. fcd illud eft mulco mat us 3C piytexmasm cholcrico.ergo aliquaiuc potenue infrigidans fuffidc ia f rigidare phlcgmacicum <&: non cholcrf cum , & pcr coi» requens fibi dcbentur fr^idiora.^coUigitur idcm fe- ^cimo colligcc.2 .ca, Secundo.facilius remo uccur cae- teris paribus lapfus adcocrarium ^ad fimilc. fgftur.af Auor, fumpcum probacur,quiamcIior cft incrinfecaprdpcicu do ad rcmitcendum laprum concrarium ^ fimilcm , ut pacccdcuirgaflcxadijaquacalida fcu calcfeAa. Tcr- cio . in cafu ex lapfu ad fimflc cicius incurrit morris peri culum,^ ex iapfu ad concrarium.probacur, quia chole riciirimusfi:ancefanicacc<S:uica plussolcracde lapfuad frigidum,qp ad calfdum .Similiccr phl^macicusplusde lapfu ad calid um ,qp ad frigidum .igicur &c . Cofirma tur.quodiibcccorpus nacuralicer frigidumfadIius,<SC cum minori nocumenco labicur ad calidum, q^ ad higi'^ dum .afTumpcum probacur, quiacaliditas cft uit^ con- formior,&inomnfoperacioncdominancfor. Q^uarto ipafm us ficcus cft neruo fimilis,d: humidus concrarius eidem,^ camen ficcus cft pcriculofior . Simtliccr fpaf- mus ficcus cft concrariuspucro 3c fimilis iuucni, 3C ia coperieulofior.fgitur. Qufntocorporibus mundisfc bris peftilencialis eftmorbuscontrarius , 3C difprc^r- tionalis,^ imundisproporrionaIis,& camen ds cftpe- riculofior .pr imo de dfffcrcncijs febrium .ca. de fcbre pe Gaf* ftilcnriali. Sexco.toraatf litas fadei mi nus ucrcncfci eft. fnaegricudincchronicacomplexionefrigidaceporehyc mis,e^ in acuca cempore acilace. in primo pronoftaco]^. Rafis^ comen .ll.3c fccundo Corinenc^. Sepcimo. homo ca li<H cordfs,& humidi cerebriudodtcrincurrita^ritu- dincs melancholicas quam uis fit f gri tu<i> iUa <MStmiiia utprfmaccrc^.cap.demelacholia. 0<5auo.apoftcma tacaiida cordis func periculofiorafrigidis. 1 2, .ccrc^. Ec ^^i^- umuerfaliccr morbi cahdi f rigidis. .X^maf. i n aphorif . Nono.Cauibnincenfiuaeftina>rpore cJioIerico pcti I^ama» calofior paraIyfi,<S: came cftfimilis. Sin^tcrcftiniiL ucacpcricubfior f gritudo acuta,^ chronfca , cufa ta- laeJi acuta fic fifpiIis,chronica uero cotraria. i o . pkit refis ud paralyfis dcxtrilatcris eft minus mala|deiirc& uel paralyfi finiftri,(Sc »mcn cft magis proporrionalfii finiftro.SimiItcerpodagrafinifi« pedis dccer«>r cft q^ dexxxiySc camen finifluro pcdi cft proporrionalts. 1 1 . idunium,^ extcnuario in choIcri<:d eft pericuiofior q^ inphlegmacico. IZ.apatapUegmadcain hydropicQ^ SC melancholica in leprofo funt deccriora, <S^ camc &c, Secundoadprincipalc.hilapfus funcaequales.tgicur. aifumpcum probacur mulrif^dccr. Primo , quia cumi alijs paribus fqualiccr difl:anc acempcrament». Sectm-: do,quia fani cas eft media unifbrm^ fefaabes ad utruq; cxcrcmorum .quia f qualicer utric^ cdcrariat 3c uttuc^ cxdudic.ergo f qucmaluscft unus ficutalccr. Tcrm* f quc£%cflicer labicur corpus cum 3l^ paribus ad cocra rium ficut ad fimile.igitur <S^.confequentia tenec , <S^ , ; aiTumpcum probacur,quia fqucdiitac uclgqucmcdiat ucri^. Quarco . cx lapfu fimili^ concrario poiTune o^acioncs f qualiccr If di,qaauferri aut minui ^ic SCc^ Adoppoficumcft Hii;^ jn Aphor.34.Et Gaf.inco Qaf mcn. Ecprimopronofticorum.comai,! i.EcAuicc. ji^y^-^f fccunda primi,occauo«cap.£t ibidcm doccr.j .ca.j .Et /^j j^* GaF.fepcimo ccrapcuc. vlcimo.ca. Et Arift. i .problcu tnatum. 2 B .problcumace. Inquf fi:ioncprimopraEmictcndf funt qufdam difiS ^iGntt.Secundoc(»idufion«dcquffito. Pritnofdm dum (^lapfusproprieimportat recefium atooipaame'- tofiuea^Q>ofirionenaturaliad dcccri<»^m dfpofirio- zie,quae potcft efiTc nacuraIisprfcernaturaU5.de prf ter- nacuralicfthicfcrmo. Sccundo notandum. Perlap£S iitniicm mtclligendum efiie non prsdfe lapfum fimi' lemBrmaIitcr,ut calidus calido^j&^A^frigfdo. fed ^ portionalem pcncsmodumloquen^auc^rum. Eteft: J^ygiBqutm promj^um tS^Gixpm iabi iiwdlitf f* laco«i.apt)Q« y i^ Digitized by Google Q^VJSSTIONES 6ue hocmcrito aetatfSjiiuc compIcxioniscotMpoliaons utl temporum Scc, Econtra ucro per contrarium dif- propornonalem in qucm cor pus non eft prompcum fa- ciliter cadcrc . Scnfus crgo quaeftionis cft , ucrum la- pfus proportionalis ^c.quia crgo fimtlc et diflimiic di- cuntur ad aliquid non repugnat aliquem lapfum uni co paratumabfblutc denominandu eireiimilem,qui tame refpecfcu altcrius eft cotrarius utlapfus ad calidum eft abfoiutephIegmatia> fimtlisrcQjcAulapfus ad Erisidu fedcoparato phl^maticoad cholcricumeft ixlsi cotra- rius &choicrico fimilis, Tertio notandiiq>tam pro-. l>ortionalitas^difproportK>nalitas iiue contrarietas la pfusiiawil*cfpcd:u diucrforu cft fignum dc ca.propor- ttonahtas cnim cft ^f^iitiua. fi ue prf paratiua ca corpo risad ulteriorem lapfum.Econtrauerocontrarictas idi fpoilciua.Simihtudoetia lapfus ali)sparibus debiliore oftendit Sc iignificat cam morbi,contrarietas ucro ue- hementiorc.Ettuperexempladeclara. Q^uartonota dum q> proportioiiabilitas & difproporaonabilitas la- pfus ad corpus funiic ex conuenicntia uel difconucnien tialapfusadnatura,tcmpus,comp&nem,^tatcm,regio jiem,fexum,a)nfuetudine,& uniuerfaliter exqualibec difponefecihtantc aut difficultante lapfum. Vcrunta- men h^ diipoiitiones quandoc^ omnes aut plures conue i}<untinfaciendolapfum,<5^per confequens promouen dofadiitatcmlapfus. quando<^uero partim conueniut & partim dtfa>nueniunt,<Si tunc uincenti dabitur iudi- cium.Sicmmcapromouens iimilitudine elficacior fuc rit erit lapfus iimilis, ii uero ea>ntrario contrarius.ii ue ro medio mo$b fe habucrit crit medius inter hos. Q_ uin to notandu pcr periculoiiore lapfum inteihgcndumeire lapfumquoaegrotans magismortisincurrit perieulum. Econtra uero minus pertculofus,(icut caufonidem phie gmaticaaut.tcrtiana periculofiorem ciic dtcimvts * £>c- . - . terior autem lapfus intelligitur aquo al^s paribus diiS- i3lius4reieuaturggroians,aut cxquoalfjs paribu^aia- ioraincurrerit nocumenta. Dico aut«m alijs paribus, quianonrepugnat aliquem lapf um facilius remouerf> dre tamen magts Igfi uu, ut caufon phlegmacica,^ pleu rcfisfiniftrilaterispleurefi dextri,ut. I o.tertij.Simili- ter econtra,ut patet. Exquo patet hanc confequenda nbnualcre.pius Ixdunturoperationes ab.a.lapfa ^.g. «rgodeterior eft*a.Iapfus q^.g. Similiter non fequitur^ diSxciliuseftreleualnlecorpusab.aJapfui^.a.g^apfu. crgo deterior eftlapfus.a.q^.g.fed argumentu bene tc- fiet£umal:^{mibus. Sextofcienduq>periculofita$ et malicialapfusprouenirepoteft.autexparte mor]bi,.aut caufae,autaccidentis,«S:: cx parte difppnis morbo accide taliterconiuncftae.H^cautempotcii proprietas morbo coniuncfta ut uenenoutas,aut uirtutis imbecillitas,au(: fubiedi difpofitio uaria,uel fubita d(fpofiuo,noua peri culofitas.crgo lapfus poteft prouenire ex morbo,ca acci dente uirtutis imbeciilitate,comp6ne fubiecti,proprie- tate<S:c.Exemplumprtmi,uthetica ephimera. Excm- piilfecuLndi,uccaufon hyemalis periculofior eftaeftiua- ti cgteris paribus,quia amplior eft eius ca, ut circa Irani dic^umeft.ExempIuterti;,utapoftema auris eft pert- culofiusin adojefccntibus q^ in fenibus.f.rone acciden- tisjut intenfioris doloris 3c inilamationis in iihs q^ in\ fc 2iibus,utquarta tcrt^. cap.de dolorcauris . Exemplum Atifko» quarKjUt branchus 3c coriza periculofior eft in fene^- pcer uirtutis imbccillitate .Exemplum quinti, ut phtifis in habentibus peclusfiixicftii. Exemplum ultimi , ficuc ' febrispcftilcntialispericulofiorcftcaufone proptcr ue- nenoiltatemfibiaddita. VItimonotanduQ>cum pro^ poniturquisfitpericulofiorautpeiorlapfus, hoc debet intelligi ftante in alijsparitatc.Notii enim eft q^ ubi non f uerit in alijs paritas concingit lapfum iimilem deterio- rcm eiTe 6c pcrt culofiorem iapfu contrario , uc fi lapfus Ingquales f uerint,aut f uerit utrpbiq^ uirtutis ip^ritas, autcemporisjaucconfuecudius.pofrumusauteiniaidgc P A R T i: II. iiari cos gquales eire. Primoquo ad fenfum medici ec» comprchendentis,utfiadtac3:umtantaperdpiturcali- ditasin phlegmaticofebridcante ficut ittcholerico fe*" briente. Sccundoin comparationead proprium uniuf- cuiufcj; temperamcntum , ut fi fupernaturale utriufcj temperamentiz addatur gqualis«loriscxcefrus,licct in hoc poifet difianguidesequalitate arithmetica ^geo- mewica,utcifca iiteram uiCiim eft^ fedfecimdaiion eft ad propofitum , HispmiiTis tenendaefunt probabiliter tfi:ae condu- fioncs. Primaconclufio.Quilibct lapfusfimiliscf t^ ris paribus deterior 3C periculo fi or eft per uia caufx «^ lapfuscontrarius.PatetcocIufio,quiaplusdifponit cor pusadlapfum ulteriore Iapfusfimihsq^concrarius,mi- nusetiampromptumreddit corpus redire ad nacurale ciusdifpofitione. Secunda conclufio . Ivapfuscotrarius pcr uiam figni deterior &: periculofior eft ^lapfusfimf lis.Q_uae coclufio intelligenda eft in lapfibus a ca actua liter pendentibus. Patet,quia cf terisparibusfortior ma ior & periculofior eft caufa aqua pendec lapfus contra- rtusfuperquam fignificamus ex lapfus contrarietate, Et non plus uolunt iftg conclufiones nifi qubd lapfus a miiis eft peioruc caufa. fed contrarius eftpeior,ut ii- gnum.Iftf conclufioncs non refpondcnt ad qugfitum; Tertia conclufio . Si duo corpora fimilis naturae la- bantur , unum lapfu fimilialiudlapfu contrario gqua^ litcr adfenfum,deterior eftlapfuscontrarius q? fimilis caeterisparibus. Probatur^quia auehementiori uenic caufa,&:cum hoceuertitcorpusmagis anaturali fuo te per^cnto.igitur<S:c.<Sj:faancconclufione puto intclle- Kii![c G3lL8C Hippo. Ex ifta conclufione fequitur c^r fi duo corporacontrarif complexionislabatur lapfueo- d&n adfenfum parijdcterius^ pertcubfius iabicur cor pus cuius comples.io con trariatur lapfui. Q uarta con ciufio.Duobus corporibusajqualitcriabentibusa pro- prio temperamento,unolapAi finuli & altero c6 trario etipfislapfibusaccualiteracapendentilmsspeioreftla pfus cotrarius q^ fimilis alijs paribus. Patet,quia ex par te lapfus eft paritas.d: cu hoc ea lapfus contrar^ eft mul tp fortior .igirur «S^c.ltem quod eft magis contra natu- raiem inclinationemeftdeterius.Forte negatur confe- quentia,quiain eo eft pronitasmaior.Contra.quia cau feuincitcorporispronitate uel inclinatione. Quinta condufio.Pro folutione multorum argumentorii. ftac lapfum fimilemlapfucontrario elTe periculofiore (S:pe iorem.H|cc6cIufiopatetinmuIttscafibus, Primus ca fusubilapfusnonfunt|quaIes. Secundus cafus ubila- pfiishinoneirentactupendentcsacaufa,fed fint imma terialesutheticaiji hyeme (Ss: seftate qpproduxit utro-r biq^putridahcticarcmanente.Tertiusubifueritdifpa ricasin uirtute.Quartusinocculta propriet3ce,iuncta fimili 8c non diffimili.Q uintus in accidente . Scxtus in difpofitionefubiectiaccidentaliuelnaturali, ut in hy- dropico apoitema phlegmaticum . Adargumcntaprincipalia refpondetur. Ad prim5 antc oppofitii gcquid fit deanteccdente, nego confeque tiam .ccmpetunt enim cholerico frigidiora , quia uirtus 3c calor nacuraiis in eo fortior eft ad tolerandu impref- fiopemfrigorisjfumptatamcnindicationea iapfu 6c k ca aquapendent,frigidioradebentur phlegoiawco , eo q^ morbusabiiciendus utrobicj^par eft,6(:cum hoccau fain phlegtnatico eft amplior .«S:: ad h^cintentioncm p-s ceditauctoritasAuer. Adfecundiipatet,cjuia licet. na turalis pronitas fit maior in corpore lapfo contrario Ja- pfu,caufatamenprohibens reditumad naturalem eius difpofitionem eftefFicaciQr,<S<: itaaugct mahtiam 6C pc riculoficatemlapfus. Adtertium potcftdici probabi- litcr.Primoq» illcchoIericiiTimusplustolerare poteric dclapfu ad calidum quam ad frigidum, licet ergofit ia extremojaticudinis cajpris cumquoftat fanitas,nont5 men «ft in..cxc£emo fiu$ cvan quo ftaj: uita . Veldic ($ illud Digitized by Google Tha- A P H O. A aiud non rcpugnat dictis qa hoc non crit^ptcr lapfua nmiltcudtnejied ^a noneilipartcastn rubiectx> uc iapfu» iicnihs 6C cocrar i).Si caim acctpercE cholerf cus tn excce mo rcmt irioricholericf cacts ficuc ille eft in excremo iti" txnSiffimOidC laberec priinusadcahdam,&:fecudus ad .calidum,deccriusl3bcrec primusfecundo ucpacec. Dc phlegmacico uero df c{>Iapfus ad caltdum eA Qhi fimtlis abfoiuce Sc ^porcionalisjlicec fic ilbiconcrartus refpc- ifiu cempcramcnci ucl calidioris, E c per idcm paccc rc- Iponfioadcdnrmacionem» Adguarcumdf (^fpafnius humiduscftncruo fimilis.i.^porcionalisec non ficcus. J5c fifr fpafmus ficcus fimilis puero 3C difrimilisiuucni, Ad quincum.iIIudargumencuprobacq»eode aerc oc currencf corpori m undo d^ no m undo ex eo ^uenic feb. sninuspericulofa corpori mundojauc non prouenic,(S^ £c uoluic Gaf.Si cn uidercs corpusprimo mondu gquc fcbrirc peftilenctalicer cu corpore non mundo eifcc peri culofior febris in mundo corporc fignificas uchemcncio «mfutirccamqugimpreiric pncrcdinein humoribus. Ad fcxcum ,fi bcn e confideras cot4iaciIicas illa in princt ptoacucg efl:ficut lafpus difproporcionalis in procciTu chronicg /imilis.ideo nonproceditargumencu. Ad fe- pcimu df q> hccciilc lapfus fic formaliccr concrarius,efi: sn illi uircual^r ilmtiis ucl ^porcionalis.complcxto erum cordis caiida multipltcac g aduftione meIanchoIia,cum cius impr elTion e ccrebrum f adle r ecipit . Ad o(ftau um df q» apoftcmaca calida func periculofiora rone dolorts ^accidenciii aucronc carum.«^ fifr morbi calidi func «nagis morciferi ronc caufg imprimencis.ali)s tame pari Bus concingitoppofitu. Adnonum argumentucc cius confirmatione tdargumcnciialTumicucru fedno func pariatnlapfu.mtfius enimlabit a teperamenco corpus infrigtdacu in paralyfi ^ pactcnsper caufbnem , <^etia patiens chronica qp acutam aiqs paribus. Ad decimum df q>illudeft peraccidens;ppter propinquitate eius ad cor . Ad lUud tri de podagra po t aliter dici . Ec cu confi- deradepodagra.Ec eft per acctdenspropcer debiltcatcm partisfiniitrfmagisqpdcxtrae. It2kdicit Condltatorin dfia. Adundcctmumdf q>probatq>ca gqualis caufa- turamorbu fimilem 3c difpr oportionaleplusnocet cau £indofimiIeq^ difitmilelapfumcaufando. Adduodeci mumdiacq» illudcft peraccidens propter accidentale dtfpofitione 8C defc<ftum uirtutisinillis corporibus<S;^ noninalijs. Attamcn Thadcusrefpondec<^ cumdid- turlapfusfimi'fsminuspericuiofuseft.ftclligitur dc na turalf ,non aucem dc acdden cali. Adaliafacispacec folutiointelligcnti, Q^u§ftio, Ivf. . Apho. xlg. ■ V 1" R V M diiFinitto apoplcxtae circa If am pofita Htbona. ArguiturmultipFrq>non. Primoapoplcxia cft f gritudo .igi tur non cft odofitas qug eft accidens.af- fumptuprobatur,qutaeidcbctur cura,6l^ quia no dtf- £erc ab cptlepfianifi feciidu magis&^ minus,cccpilepfia cft cgricudo , Sccundo argui t cocra iftam daufula. fen fus 3c mocus,quia in apoplexia no perdit anhclicus nec pulfuSjUC colligit in cdmcnco.42 . 8C prima ccrcij.allc- gaco cap.Ec pcr idcm q> no fcnfus,qufaablaco fenfu mo tusaufcrt.fcdnon cconcra,uc colligitur.^.deacddcnci. Sccundo ad principalc arguicur lic.nam non quf libct: apoplcxia pcndccab oppiiacione uencriculoru ccrcbri . igicur &c.afrumpcii probacur muIcipfr.Primo^pofribi lc cft apopIexiS caufari amala complcxionc frigida finc Biaccriaigtcur.i&rc.confequentfa uidct nota, «Sccolligi^ turafrumptumprimaccrti^cap.dc caulis apoplcxi^. Oofirmacur idcm.ex fola oppilati onc artcriar um feren- tium fpum uitalcm ad cer^^rum po t ficriapoplexia.fgt tur non nccefTarf o fit ab oppilauonc ccrcbri. patcc cofc- igucntia.S^coUigitafrumpcum prima tettij uc fupra. Cofirmatur.^pofribilc eftpcr immoderacafrigfdica- Ccm fpiim cercbri ficrt dtfproportfonatii adopcratfoncs lopyriis &iiiocuS)UQi po wbilc uidecur t Uud fdan per ci$ H I P P O. IS^ f ufcunc^alterf us qualitatis cxccfrum.Omnts cnitn im:> dcrata qualitas dci^dtadtum propri^ uirtutis.fedhoc fa <flo aut^pter cali^tate aut humt ditatcm «Si^c.fict homo apopIettcus,<Si no propccroj^Tauone ccrebri .igil ecc. confcqucnaa uidet nota.^S;: aifumptii fimilitcr.crgo. Oppofitum huius patet.Et cii: dc mcncc Auicco.ci r- ca litteram . Pro ifla qone primo travSabf t difficultas tractatain fecundo prindpale. An.f omnis a{x>plcxf g ca iit ccrcbri oi^Iat io. Secundo uidebitur dc prindpali qugfita. Q_uantum ad primii funt dift6ncs<S^ condufionrs. Oppfla Prima diftinctio. Licct oppilatio m ultfplidtct dtfian- ttt> tri- gui pofTtt^adaltcrum tamen trium gcncrum poiTct rc- plcx. duciquaelibctoppilatio.f.ad attenuai»rfam, coartato- riam,et carnofam.CoIIigic hf c «iftinctfo fecunda primf Auicc . doc.2.fummafecunda.cap.6. Etexprefifius aloanni- loan. tto.lntellfguntautcm pcr oppilatione attcnuacoria con tingencemarccxtrinfccarect^taculo coprimcnte coa cauitate uigquareprohibcturdcbicuscrafitus uelfub- ingreiTus 3cc. ficut eiTct apoplcxia aut frigiditas coftria gens 3cc.Df attcnuatoria eo<j taliter conftringcns udl comprimens concauitatcm tliam atccnuat uel minorat^ Coartacoria uerodf,quaefi^c a rc cxcraneaud diiliimilc cadcncc inconcauicacc ui^ ud mcmbri quod oppdatur» . Ecdidcurcoartatoria,qufacoartat&conftringittraa- fitum eorum quf per uiam ud concauf tate traafirc de- bcnt.ficuthumorgrofrusuifcofusextftcnsin ucna ar- terta uelreceptaculo . Camofa ucro cftqua: £t a carnc prgternaturaliterin uiagcnerata,auc arcquf cft carni proportionaca,ucporusucluerruca. Ad prof^ficum a . qualibec iftarii imaginarf pofTumus fi:crf apoplcxi a. Sc ^P^ ^ cundadiftinccio.Per fpiim fcnfibilcm ccmociuum qua ^i^^s doq; inceUigicur ipiis qui eft immcdiacu i nffarumcncimj *^P^» fenfus 3c motus , <S;: fic fblum dc anonalf df . quandoq^ ctiadicicur dc uirali.undcprimaprfmijuitalis ucro ixir tus cft qug fpiritus efTc cofcruatquifcnfus 3c njotus uc hiculu exifttt,&.^er fpum huncinccll^'t uitalcm. ua- dcSC uicalem uircuceanimalemappellat. Primaa>a- ckifio.PofftMccftamalacompIcxionefrigidaimmacc riali caufari apoplexia.Probacur fic.pcr forte frigidica tem cxcrinfcca ccrcbrooccurrence pofccft uencriculos cerebrf coftringi intantii uc^hibeat cranfitusfenfibilfs 8c motiui ^ils adomnia mcmbra, idco <S::c.p3cct confc- qucntia 3c aiTumptu mtclligenti . £ t coll^icur h^ con- clufio de mcntc Aui.loco pr|alI^ato. Sccunda conda iio ^babilitcr ponitur .Cuiudibecqualitatis cxcdTum in ccrebro <S::animaiifpiricu confequi apoplexia. Pro- bacur,quiapercuiuslibccqualicacis cxcciTumpoc ficri fpiricusdifproporcionacusadoperacioncsfcnfus<&: mo- tus. Ego auce credo q> difEcilc ciTcc probare c;^ fpiricus animalisad cantam pcruenirctinflamaaoncm ftatc ucl pcrucnirepofTicq^omninofenfus aufcrat <S:motus, ii cnim fic ciTet maxtme foret fn mortali cau(bnidc, cuius oppofitum expcrimento conci ngit. Tcrtia condufio. N<Miqugiibct3poplexfa caufat proptcr oppilatione cc- rebri ud ucntriculoru eius.Patct,quiapoiTibilecft pcr £)lamoppilatione arceriarumiamdiccarum fieri apo- plcxiam.Ecnocum eit:q>n6 neceiTario ad hoc fcquitur ccrebrioppilatio. Q_uaruconclufio.Iftasarteriascur fus fpiricusfcnfibilis dSi:mociuf nominando , quadibec apoplcxia confcquicur oppdacioncm coarcacoriam aut attcnuacoriam.Probacurfic, quiaudconfequicur C<y lam frfgidicaccm,ec fic habcmus acccnuatoriam.ud c6 prciTionon amatcriacomprimcncc <^ ficiccrum cft at tcnuacoria.udcaufam conccncain ucncrfculisauc cur- £bustamdiccis,<Sf fichabemus coarcatoriam. De car- sofaautcmnonuidccurfic ucrifimilc,quia nonnifi ix| longo produdtur cemporc.idco 3Cc. cn illud non repu- gnacimaginari. Exiflisconcfonibusfcquf"t<5^ nulliu« qualitatis cxccfTum caq; cam imcdiacam pot fcqui <^« plexia quia no &quii aliqua ifta^ m& proquaco caufa| Iaco«s«apho* Vii^ Digitized by Google Q^V-ESTIONES ^pllattoncouutpacecdcfjrigida conftnngccte &hu- mYda calf ter rcla2^ance.gu$ condduncparces uencrtculo ivm^mii ucllemusperiblam diiQ:eperanttam fpus ant'- msiiis uel ectam mcalis £en po^Tc apoples:! a, dl^ cucopor tec ad pr£did:am dercri pctonem adderc, uel diilepcran'- «amtn eofpiricufenfilMli&mociuo. Q^uincacocfo. Imagf nabile ellper folam dt ftemperanciam fptricus ui taliscaufariapoplexia. Pacec , exquo ui calisnccc^rio concurrichocauce no poceft ratf one probarijquin ccia runc f n cerebro Sc animali fpu flerec difte pcrics iuxca quod dicunc quidam (^jQFoncm iam dacam Iblu ucri:fica'» ri de apopfia caca per proprium nocumencu cerebri* Apo^- Q^uancum ad fccundu func nocata 3c conclufionesv pFia dtf Prtmo fcicndiun ^ifte ccrminusapoplcxia fumtcdu* pfir» pli citer .Primo propriepro ociofitace lam dida .Secun- do tmproprieprodifponcillaprscer nacuram ad quam immediace fequicur ociofitas. Sccundo premictcnda e diftindio fuperius pluries pofita dc aegritudinc, tcnen- doq^folafpiritusdiftcmperantia poteft cfie caufa tm- mediata apoplcjiiiae.Scquitur c^ segritudopotcft cffein re inantmaca. £t ig^ non omne habens aegricudinem in f<; cft SEgrum.Et quod aliquid poteft cile formahtcr aegru per segritudinem in alio fubtecfciuc exiice.Etmulca alia Apo— fequipoifunt. Aliterpoceftponifccudadifttndio.Du pFf a fi^c piicicer poteft fieri apoplexia. Primo pcr proprium cerc dupfr, brtnocumencum. Secundopcr comunitatcm alterius mcmbri.Exemplumprimi patuit. Excmplum fccudi> ficutcxoppilationeartcriarum pcrquas trafitipiritus uitaIfs<Sfc.autdift:emperantia animalis fpiritus ^hoc dcclara. Primacondufio.PolTibilecftmalamcompI? xionem frigidam maccrialcm q^ immaterialcm cffecau fam apoplextae. Paccc fatis. Secunda condufio. No c« iusiibet apoplexi^ cauia eft opptlatio ucntriculoru ccr^ brt ucl ccontra. Tertiacondufio. Cuiuslibecapoplc- xise caufacae per propri um fubftancig cerebrinocumeq tum caufa e oppilacio coarcacorta ud actenuacoria <5^« jion apparetbene ucrifimilc q> carnofa (ic fadat 3cc. Q^uarca condufio. Illas artcrtas polTumus appellarc curfus fpiritus fcnfibilisdSiJraoaui. O uinta codufio» Apoplcxf a improprie fumpta jx)tcft cuc segritudo . Pa- tet^quta eft ipfa oppiiacio. Scxta condufio. Apoplexia propric fumptacftodoficas<Si: accidens» Pacecexquid sominisapoplexfae. Sepcima conclufio. DiiFodacade apoplexf a cencndo ipfam non poftc fincoppilacione cau Cartcftbona. Pacctquia fuflftcienccrpcr tllamdiffcrc a quocumj aIio,& conucnic cuilibec apoplcxi « «S^c • con- fcque cf a cencc pcr bong dtSnici onis condiciones. Q^fla iiacondufio.Tencnd>aiK)pIexiam finc opilacionecau fari poiTc puca cx Ibla fpiricus uicalis diftcmperacta, aut «xlblo prohfbico debico tranficu difffnf tio cftmcomplc t3,ur pacct 1 tdligcntijfcd oportet ipf a fit fupplcre . Apo plrxiaf ft oc^fiiasmembrorum afenfu 6c motu ^ptcr eppilatfoncm uencriculorum ccrebri^curfns fpiritus ienB^isSCmoutii udpropccrfpirttusfcnfibilis <S^mo fiuidtftcmperantiam,udproptcraiu&m IgdcntcmtSc gmpedicnte ccrcbru debitu inftrumetu fenfus5^ mo- f us mebris trafmi ttcr^ ,& tuc crit copleta dcfcriptio. Adargumcntaprindpaliarcfpondecur. Ad primu patciquiddiccnduQ)fitin&cundoarc(culo. Ad fccun dumdidtur noni^f nccntioncm Auicc.ipf^n ce ocio ££atem,quiaab|ai:Aoncm omnino.fcd ciTc odoficatem, quia plurii»uau&rtfcnfus<S^ motus,ucIquiaeft odo- fitas a fcnfu 3C motu af^^encibus. undc di£Sculter i ip fis pcrdpitur motus.& intcIJi gf t poFiiTime de uolunta- ff omotujnotus cnini nacuralfsnon cftal?la^us, ^amo uccurcor. Etpcridemadconfirii)ationem,concedftur cnt m cp ablato fcnfu aufcrpur wotus finjplicjtcr uo|ua- i:artus&dcintcntionc prfina,quaI&noncft anhditus. Ad tertium didtur <^apoplexia proucnicns a {|)a|a c5 l^exione f rigtda fi ue matcria confequitur oppflarioneQi P A R T I» II. rias poflc di d curfus fpiritus fenfibilis Sc motiai , ut iji quaeftionccftdidum. Adaliamconfirmationem pa- tet qutd cft dicendum. Q^uaeftio. Iv^. Aphor. xl]^. VTRVM Forcisapoplcxiafittncurabtlisjfecflis uero difiidliscurg, Arguiturmulciplictcer concrapri- mam. Primo.forcisapoplcxiacftcumeftanhelicusex , ^ toco ablacus 3C t acet homo ficuc motus , fed aliqua talis. AufCc; cftcurabilisjutprimacert^.dum inquit. Accidit utho- moapoplcxiam incurrat 8c non fic differentia inter ip- fum 3C mortuum,&: non apparet^iqui s anhclicus, de- indcreuiuffdt<5i^fanatur,<S^ nosplures uidimustales» Confirmatur.aliquando ftertit apoplccicus, 3C fuper- ?aenf ence febrc curatur apoplexi a uel curart cft polfibi- 3e,uc.5.apho.5 1 .apho. Q^uibufcunc^doloresin caj^- • te repencc fiunt ^c .fed huiufmodi ftcrcura eft fignum forris apoplcxiae ut ibidem pacec per Comencacorem in c6mcnto.idco3Cc* Secudo cofirmacur idem fic.qua- li s cft proporcf o apopiexiae debilis ad uirtutem debtleni talfsdebeteirefortisadforce.fed exdebili contingit uir tutem dcbilem rcleuari.igicur.paccc confequcncia cc af fumptum fimiiitcr intdligenci . Secundo ad principa- Ic arguicur ficquia debiiisnon poceft curari. Prtmo qa aliquacpilcpfiaefncurabilis/ed qualibec epilepfiafoc tior eftapoplcxiaquancuncunq^debilis.igicur SCc^ pa- tct confequentia 3c aifumpcum incclligenci . Connrma tur.nunq^ poceft aliquis exapoplexia ficri fanus ud adl fanicaccm ducf .igitur ipfa cft infanabilis. affumpcu pr& bacur,quta fempcr cerrjjinacur ad paralyfim >uc colligf c prima tertg . ajieg.cap . Terti o ad pri ncipale arguitur Scnon quglibct cft diffia le curabih s , quia curabilitas apoplexiae habec laticudinem diuifibilem in gradus .i gi turpoteftaliquaappofitainduplo faciliuseifc curai>i- iis,aliqua in triplo 3c ficdeinceps.. Confirmatur. fecuij dum quanticacem caufg uclfortitudincm caufg eftfortt tu4o ueldcbilicas ipfiusapoplextg . fcd quatuncu<^par ua potcft effe caufa alicuius ec lcuis.igitur «Ss^c .patct c5 fcquentia <S^ aiTumptum intelligenci. Ad oppofitum efi Hippo.<S;^ GaF.in comcn. Primo nocandumq» liccc ablacio anhelicus arguat fortf tu<3fne apopIexi$,non tamcn fimplicitcr fcdcum certis circun ftanci)s,pucaq» corpus fic calidum magna indigens eue tacione,ubf autem hoc non eiTccnon opor ccrec fic cire. Cordcn .frigidae complexionis exnte <S; modica indige te refpiraci one uircuce etiam mo tiua lacer corum cxiitc debili contingens eft ex par ua <S^ leui oppt latione appa- rcnccanhelftumprohtberi , ubitamen non efrec fortii apoplcxia . Ex q uo tanqp cx fundamcnto apparec pri- moaliquam apoplexianj efre rcfpedu unius corporist debilcaj,quaercfpcduunfusaltcriuscorporiseffecfor-^ tis. Patcc fecundo eundem gradum laefionis adionis in cafu eiTe caufam fortiorislgfionis f n corpore forcioris ^ debilioris ui rturis. Pacec cercio ab eade uel aequali cau fa o<:currenccdctus perducibilc cffc ad mortem corpus forciorisq^dcbihorisuircutis, utficalidum corpusro- buftum cx fanguinc debeat laqueo aut aqua fuffocarl aut uir forcis 3c mulicr 3Cc.3c plura alia fcquuncur cx hiStEttotacaufaeft,qufaIicecnocumcntum apoplexise indpiat a cerebro,ad cor tame terminat, <X: per hocpri dpalltcr nocec anheiicum 8c cordis rcfrigerium 3c cue tatfonenjprohibendo. Exquo patec tj» ficuc aIiquo<J corpus zjiQ maioriindigec refrigerio, ica pius Igdicur ex apoplcxia. Seeundopraemiccendumeft fpuma dc qua uf debicur in fcquenci. Prima conclufio . Fortis apoplc xia non diflaDguicur a debiliex duritie uel ablationc uf fadlitatcanhclitus,nifi cum caeterisparibus. Patetcon dufiocxnotato. Sccunda condufio . Non omnisapo- plcxiacumquacftablacioanhditus?ftfortfs. Tcrtia «oncIufio.No cum qualibctdebf If f f^ a??h!?lf tus ordina tus. Q^uarta condufio.Omnis apoplc^ig «:um anhcli- Digitized by Google APHOR, latfonceftfortis&fncurabilfe. Patctpcrcau(am pro-^ bantcm concluiioneoi primam aphorifhii quadragefi-' mifecundi. Q^uintaconclufio.Omnisdebilisapoplc- xiacftdtfficultcrcurabihs. probarur etiam ut fecunda conclu0o aphori(mi .42, . Scd contra dicfla qugdam i nfurgunt dubia. Primu dubium. Vidcturq>noninomniapopIexiafiet totius mollitics allcgatis lods,quia inapoplcxia poteft ee fpaf- inus non proportionatus ad materiam . igitur non cric ibi mollities.aifumptum patet,quia fit in cpilcpfia.igic aforaoriin apoplcxiain quamaius caufatur nocumen- tum .Similiter quia pofsut ner ui a frigorc congejari 5 po teft etiam cfle ipafmusproporcionatusj quia rcplctiona lis, ut paret. Sccundum dubium . Q_uomodo uir^us na turalismouet lacertos pccflorisinapopIcxiaaCumtalis motus uidcatur uoliitari us. Tcrtium dubium . Q^ua- Tc apoplexia facilisfempcr ucl utplurimun? tcrminatur adparalyflm uniuslatcris,6«:quaremagisdcxtri ^ iinf ftri jCum dextrum latus iicfortius iiniftro fccundii plit jrimum. Q^uartum dubium .Q^uarc prgcipiunt mcdi- ci,utapoplcticitardcturfcpultura ufcg ad feptuaginca duashoras. Adprimum iftorum diatur <^ utplurima apoplcxia eft mollities&c.fcd quiafccundum plurimij f mpcdituscft tranfirus ipiritus adncruos iine comuni- cationematcrigncrui,quarcneruiIairantur ablato fen fu ^motu. Dico autem q> in ea non caufatur fpafmus non proportionatus confcquens fenfationcm nocumen- tijquiaaufertur fcnfus. Nccfcquitin epilcpiiacaufat,. Igitur <Si:c . Poccft tamcn in ca contingcrc cx congclatio »cai:proportfonatusadmatcriam. Adfccundumdu- biumfccundum uiam Gentilis dicitur motum anheli- tus non eife iimpliciter uoluntarium fedmixtum, idco impcditouoluntarionaturalisrcmanct. Adtertiumdi dtur q^ ideo tcrminatur ad paraly iim , quia huiufmodi tcrminus cft criiisimpcrfcifira Sc non perfe<fta. materia cnim cft multa cruda uifcofa fr^ida.uirtus cft fatis op- prcira.undcncciicpcrfciflematerig dominatur utcri- fim complctam poflit pcrficere.fit igrcur criiispermu- tationissquia matcria a membro nobili puta uentricu- locerebripcrmutaturadignobilius quiaad ncruosper «iasfpiritusfenilbilisipiiusccrebri, qua iic oppilantc neruorumfubftantiamparalyticatur membrum. C% «croquaremag^Jatusdextrum c^ finiftrum paralyti- caturfumicur cx tribus.Primo quia iatusdextrumcali (dius eft (S^ rarius.Secundo ga motusnaturafr iic ad de- xtrumjiSt: iixiocft iniiniftro. Tcrtio,quiain apoplexia materia magis coUigitur in dcxtro ^ iiniftrolatcrc.His ftantibu? naturatcntantcmatcriam oppilantcm expd- lcrc inucnit uias anguftas in latere iiniiiro, 3c ipfii mul tum ohCc^iCnm ucl obftru<ftum gb oppilantc matcria d:iamplenumquarenonp6t matcriambcnc pcrillud latusexpcllcrcEcontra uerofn dcxtro ^ uacuitasrari- tas & caJiditas iuuans attra<fi:ione,quarc &^. Adarjgumcntaprincipalia rcfpondecur. Ad primu pacec quid iit diccndum cx didis in aphorif .42 ♦ £oden) modo ad confirmationem» Simifx ad fecwndum principalc ct ad tcrtium . Q^uaeftio. Ivi^. Aphor. xliig. V TR V M Craiiffccundum naturam citius mo- riantur graalibus. Arguitur multipliciccr q> non. Primo,quiac|tcri§paribusfquaJiterJabunturame- diocri habitudincigitur funt acqualitcr mali . patetcon fequcntia.& aif umptum eft poitibilc. Sccudo plus dc fpiritu ct fanguinc cft i n craflb $ i maao algs paribus, igitur.aifumptumarguitur. Primoquiainco cftplus dc unAuofo fanguinc.ideo dc fanguinc plus 6c per con fequcnsdc fpiritu. Coniirmatur fccundo,quiapinguc doiuuataddigcftioncm utfupra comcnto.j^. <S:feca da primi.cap.de modogcncrationig humorum «S^. I J^ Autcc^ tcrtil.cap. i .Item corporacrafla funt calida, dc humi- da,quia pixig;ucdo cft calida»^ .ca&OtCap^dcpiDSttedic» HIPPO. 157 Tcrtfo qualiscft proportio partis ad partcm , taliscft proportio totius ad tocum. fcdmelius difpofttus eft uc ter craiTus qp gradlcs.igicur m elior eft difpoiicio a>tius craiTa ^ gracilis confcqucntia cft nota.&: coUigitur mt nor fuper apho.<S!^ com.3 5 . In omnibus morbis eaqu^ circa umbilicum . ConiSrmatur. quiamdius dcfenda turabextrinfedsalccrancibushuiufmodi craila qpgra cilia.igftur.aifumptumprobacur , quia horum mebra func cxcrinfccus nocumcntis expofita 3c dctecta, ccon- tra cralTa. Q^uarto laticudo humidf dcpcrdeda in craf fopcr dccurfum gtatum fuarum eft amplior ^ in ma- £ro»6c cum hoc conunue tardior eft a<fi:io calidi natura 3is in humidum in huiufmodi crailb igitur car^us in co cxiccacur humidum uCc^ ad ^ccitatcm cum qua no ii:ac uita^iSCpcrconfcqucnsIogioritcmporc ufuit huiufmo di corpus.patetconfcquentia Sc maior , minor iimjliter quiahumidum eft amplius<5<:calfdum remiiTiusucI fal tcm non i ntcniius.ideo 6Cc. Confirmatur.diucius du- jachumidumradi<akin phlegmacico crailb agcnera- tioncconcra(fi:um qp ingracili.igitur.aifumpcum pro- Jbacur,quia concinue cardius cxic<»tur , Ad oppoiicumrft HiR>.in aplw.44, Refpondcndoadiiiamquaeftioncm primo prsmittc dx funt diftindioncs 8c fuppofitiones quaedam.Sccun- do cocluiion<s de qugiijo. Prf madiftancftio. Mors eft Mors duplcx.f.nat uraJis 3c accidencaJis. Etdc utraq; eft fcr- ^^ fno iD propoftf o. Secundadiiiin(Sao*Crairf des cft du- ^"P** pIcx.EcfntcIligicurhicdephlegmatica. Tertiadiftin <ftio.Q>nfimiIitergracilitaseftduplex4S^c. In propofi Craiii- 3toeft fermode choFa.Eft igitur fenfusqug corporaalgs "^ ^, paribuscitiusmorianturanphlqimaticaandiorica. gracilf- Prima fuppo . jVkximc «S; pr ic^iter pcr cahdi & hu *^ ^^^**» micU natui^^ confcruationcm conferuatur mca 8c ant ma in fubic<fto ananato .Coiligitur in li bro demorce ct iiitad:dccauiisIongitudin^<S:breuicatisuitae. <S:prf- A»*^» fnaprimi.ca. dccomplcxionibus. Patcccciamjquiain- Aufce- ftr umentum proprium animg cft calidum nacuraie qdf fioc confer uatur fine humid> . non conftruatur auton formainmatcriafinc fuoinftrimeto.ideo <S:c.Proptcr ^uodin libro dc morte 8c uita. Gcncrat^ uiucntis e pri sna participatio animg nutriciui in calfdo naturali ^uica aucem cft cius permanfio. Exqua fuppofirionc f«jui- turprimo<5k::prindpaliter^ pcr operadon» aegcau^ vf potcnti^ C(»iih-uacur uita 8c animain fubic<^,quf a pcripfasc2jidum5::humidum idiauratur. S^uitur fecundo !q> ubi funcmeliorc^ ucg«aflug poccnri§ opera tiones mdiusanima<S;: uita conicruatur , €oi^h:ii mc- jbfus calidum nacuralc&humidum rcftauracur. Itcoi ^uiaficalcsoperacionesuitamconfcruac meliorcs me- Iius<Sidiutiusinfubkdoanimamcoi^ruabunt. Sc- .cudafuppoiitio.L/fccccalfdum 8c humidum iinc prin- cipia uita2,non camcn quomodolf^bcc func prindpia ui- tf conuenicnter confcruariua,fcd dincccilcfTlaadin- uiccm forc dcbitc proporrionata. Pacec,quia u!m cali dS nimiscxcedichumidumauccxccdicur abco,cxprwK> cxringuituruelcxccnuacurexfccundonon delHcc rc- g ulatur .H$c autcm dcbita proporcionabilicas cali^' ad humidum e%quacuor fumitur codirionibus.Pruna ac humidum fitaercum bene digeftum 8C conuemcncer fubrilc,uc£alidum eius<klMcc foueatur.Sccunda ucno jiimismo<£cum .Tcrria ut non fit nimium. Q_uare ut calidum fic eciam dcbicg quantitacis*ex quil^ rcfulcat conucnicntta<&: proporrio calidiad humidum. Eccx hacfui^fitionefequfcur primo caufam &nmc^'acaai conferuarionis uitf ciTc debicam mcnfuram a<fi;iuaruxn !&fimiliccrpaiifuarum>^ confcqucncerdcbicam pro- porcionem a<ftiuarum ad paifi" uas, Scquicur fccundo tardicacem rcfoJutionis humi di a calido non arguerclo gitudincmmaiorcmautminorcm uits pcrdurarionem« fcd bona porius 8c conueni en^ calidi 8c humidt rcftau- rarioKUudcouaucQCcrarguit)qu|cacom€]ior€tpcrf<e# Digitized by Google Aufce. GaT. Auice. Artfto. GaF- Autce. plex<S: uartu» Q_VJ£STIONES ^or eft quanco caSm Sc humidu cft aff mcli us propof tfonatuoi. Primaconcluiio. Acadcntalimortcfccun dum plurimumcitfusmormncur crairi iam diAiquam gracilcs.Probatur,quia fcciidura plurimum moriutur fgritudincfuffocantc.&gracilcs cx rcfoluetc.igr 3Cc» patctconfcqucntia. &aflfumptum fimilitcr intclligeti. ProiUo ctiam eft Auice .fcptima quarti.allega.cap . £c dixi notanter fccundum plurimum , quia cotingenseft aegritudimbusaiiquibusacutis, ut ftjuinantiadC fimili bus,minusrcfifl:erechoficum propter coplcxconis cali ditaccm. Sccundacpnclufio. Citiusalijs j»ribusmo- riimtur craiTtmortenaturali <$gracilcsad intcUciftum datum.Probaturconclufio.inchoftcisfit continuc mc lior humidi fublbintifiarcftauratioquain huiufmodi phlegmaticis.igiturconfequentiauidccur nota,^ fi- gnulaffumptum intucnti. Item ficutalicuiuscomple xio eft fortior dc alijs paribus eft uitf logioris. igf 3Cc* Corrolarium primum.hxccofcquchtianon ualct. co continue uelocius confumitur humidum in forte qpin plat. fgiturcontinuc plusfortesappropinquatficcitati cum qua non ftat uita qp plato,& per confcquens oppo- iitum confequentisftatcum antccedcnte.f. cotinuctar dius appropinquat termino mortis for. qp pIa.<S: tamea malto uelocius iic exiccatio Sc rcfoludo in humido for, qp pla. Corrolarium fccundum >Iicec propter refolutio Bcm fiat humidum continue tcrrcftrius, non tamen cx maiorircfolucionefufficicnccrarguicur maior hunjidi tcrrcftrificacio,nifi cum ali)s paribus . £c plura alia cx hisconcludi pofTuntquaefuncfatisnoca. Tcrtiaconchi fio.Corpora craiTafccundomodo funt longioris uitf q^ gracilia qualitercunc;^ alijsparibus . C^uarta coclufio. Corpora gr acilia primo modo funt longioris uit$ qp gra cilia fecundo mo . Patct de mclacholias 3C choficis 6Cc^ Ad ai^umenta patct foliuto. Q^uaeftfo. lix. Aphor. xlv. VTRVM Mutatron^ locorum aetatum Sc tem- porum dC uitarum curcnc cpilepfiam iuucnum. Argui tur multiplicitcr c^ non. Primo audioritate Hippo. fn quintaparticulaapho.apho.8 . Epilcpfis quibusantc iu uen tutan nafcuntur 6Cc, Secundo poiTibile eft epilcp £am ficri a caufa cxcrinfe<a au t primitiua.fed cauf^ ex trinfccae uel primi tiuae occurfum non habct aetas rerao- ucrc.lgitur.patetconfcquentia Sc alTuraptum colhgfc tertio interiorum.cap .y.dCprimdL tertfj .trac. 5 .cap .de epilcpfia. Tcrtio per cuiufcunqp qualrcatis excemim adhttC finc materia poteft ficri ,cpilepfia,igitur 3Cc. co fcquendamanifcftad^aiTumptu probatur, quia epile- pfianonabapoplcxiauideturdiffcrre nifi fccunduma gis Sc minus.fed per cuiufcunq^ qualitatis iromatcrialis excclTum poieft fieri apoplcxia. ut fupra oftcnfum eft. igitur<5^c. Q^uartomutationes cemporum gcneranc morbos.igicur non uidcntur curare cpil^fiam.aflum- pcum coUigitur ccrcio huius aphor . l .Sc prima problcu inatumproblcumace.3. (^uinco arguicur. epilcpfia, & apoplexi a func i dem .fed ap<^Iexia non curacur per- fnucacioncsscatum.igfcur&c.pacecconfequencia , «S; minor.fedarguit mafor,quia apoplcxiacft ablatio fcn- fus 6C motus fic epilepfia Sc ab eadem caufa. f. aboppi latione.igicur .<SCc .pacct confcqucncia.fS: colligicur af- fumpcum teruo inceriorum.cap .y.ubi ponic<j> no au- dic nec uidet Scc^Sc ficablacus eft fcnfus, fed oblacofen fu aufettur mocus,ucquarco de accidenci.cap . 5 . Icem cxperimenco pacec iplos cadcre Sc non ftrcire fi pungun tur &c.immo cciam in ignccomburi . Adoppofitii eft Hip.in apho . E c Gaf .i n com .45 ♦ In q\xx&ioDc primo pr^ micccncb funcqugdam pra^a buIa.Secundo condufiones dcqu^fico.Tcrtio moued^ funtdiflficuJtateSjd: foluendg. Q^uantum adpnmum funtqu^dam prxmittenda. Primofciendii cft,utponit Auicc.fecQdaprimi . doc. {>rima,cap .3 .quod eft 4c complcndis atgritudiQum di- PA R T I. 11 fpofitf onibus. .Sgritudines mfcis modtenomi na (brei 0r cur.Na cpilepfiamultas denominationes recipit. QL^* dot^.n.denominaturabacddcntc confcquentc ipfam, &diaturmorbuscaducus,quiafacit hominem caderc ad terram.Q_uado<5 amcmbro uel partc laefa,ipfaetii dicitur epilepfia ab epi c^ eft fupra Sc lenfis laefio. Dicic cciam per ideramorbusfacer,qufa facram partem,quia ccrcbrum quodanimf rationalis eft tcmplum laedit , iii xta fcnteatiamantiquorum.Didtnretiam raorbusdt uin us ab occultatione fuas cag q cft ignota u ulgo . igno rantcs.n.uulgarcs eius caufam ipfam tanq; caufis imc- diatisdijs attribuebant.Dicitur etiam hcrculea paflfio> autquia cam Herculcsparfus eft.aut fortis ^fortes dc^ ciens ut fuit Herculcs . Dicicur etiam lunacica paiTio a mutationc quam facit fccundum lunationcs,quia frcqa terfecundumlunaequadras,aut fecundumlunarcs raen fcsggrotateinuadit.Diaturquoc5^abaetateinqu3plix rim um ad uenit infantilis paiTio,quia infanti bus f reque tercucniens,quiaexea frcquenter moriuncur pueri. PalTioeciam ifi:afrcqueccrmacer puerorura uocacur* Ad propoficii quancuncuncg hgc noraina difi:inAa fint unicamcamenpairionemaD au<53:oribus dicflara cpile- pfiam imporcanc. Sccundo fciedura eft <j dehac paiTio ncabaucftoribusuarif dacur defcriptioncs. Auerrois in cerciocolligec.cap. vlti.ipfam calicer defcripfic. Epi- Iepfiaeftquae£iciccadcrcpaciecerainterram in prirais quarc tuncmoucnturorania racmbramotu malo cxtra nco,<&: priuantur oranes fui fenfus<S(: uirtutes animales autdirainuuntur&coIliguntur<&; contrahuntur oni- niaipfiusraembraficutfpafraata. Serapioautem pri- mo fui breuiar:^ .23 .cap .talitcr defcrtbit. Epilepfia eft fpafmus totius corpons non tamenferaper cum nocum to aAionte omnium membror um principalium . Gaf , autcm quarto interiorii.Z.cap. Epilepfiacft totiuscor porisfpafmusinfirmu in mollitiera ducens minime,u paralyfira . Gordonius autem dixic. Epilepfia eft mor bus cerebri confimilis , auferens fenfum <&:; ered:io- nem totiuscorporis cura perturbatione mentis propter oppilacioncm favflani in uentriculis cerebri non princi- palibus.Oranesitle defcripciones fane intellcAae falua- rip>ofiunti Perfe<ftiortaraeninter oranes uidetur dc- fcripciopofica ab auice.prima tcrci^.trac. 5 .cap. dc cpi Iepfia.EpiIepfiaeftaegritudoprohibens membra aiata a fenfu 3c mocu Sc erecftione no intcgre. In qualy aegrt tudoponiturprogenere<&: capitur communicer^di-^ fpoficione praeter nacuram &:c-ucIforce poteft nomina ri aegritudo proprie,utinfra uidebitur. Per hocquod di cicprohibens SCc.diffen abapoplexia in qua incegre m pcdit .difFerc ecia aparalyfi &; mollicig SCc. Pcrfevftior tamendefcripcio apparecillapoficaab Auerroi loco allc ga . ut infra uidcbitur. Tcrtio fcicndum cft q» in epilc- pfiatripleximaginaraurtcrapusquantumadeiusparo xifmura .f.principium medium d: dcclinatione ipfiu« paroxifmi.cSiiinmedio includitur augmentum &fta- tus.quantum adprincipium Sc declinationcm cuide tcr fentiunclicctdiminutc.Et fimiliter quatum ad augme tum.lufiatutamcnaliquandocpilepfiacxiitefortino fentiunt,ita etiam tunc motura uoluntari ura perdunt. «S^in hocdifFcrtepilcpfiaabapoplcxia. Propterquoddi xit.Serap.q^eft fpafiiiustotiuscorporis,non tame feni pcr.Inprincipio.n.non pcrfccflcprohibeiur tranfitus, necindeclinationcoppilationeiaraminorata. In ftatu autem contingens cft. Q^uarto fcicndum eft,Am ultis ttufispotcft proucnirc cpilcpfia.f.a caufa extrinfeca ct primitiua,ut a fortifrfgiditatc extrifeca adhuc fine ma tcria multum ccrcbrumlaEdcnte,quarc contrahitur cc rcbrum in fcad rcpcUcndum nocumcntum ad cuiuscoa tradioncm contrahuntur ncrui & neruofa membra.et tn tali contracfiione prohtbctur tranfitus fpiritus anima Us fuper toto uf minuitur . 6c fic fit motus ipafmofus tn fiieo^ar^tS^tpapcdtturfcQfus* Q^uan4o(]^aute acau£| ' ^ ' uiuiafcca Aueri Serap» GaT. Gord^ ': Auicct Epilc- pfiftp triplcx Scrap Epilcp iif ca Digitized by Google APHOR. in trinfccacofporali.Et hoc dupl/dtcr fcilicetpcf ^pric; tatem 8c com unftatem . Per prQprietatem appcllat epi- lepjSa cerebralK. Pcr com m unitatem rccipit denomina nonem acomunitatemembrorum utdicatur ftomatc- ca fplenecica myrachia,<S^ iicdealijs.Contingit.n.ame l)roquantuncunq;dtftantf tranfmctti malamd^ noci- «am materiam ad cerebrum>quare cotrahitur ccrcbrii ^ Et ipafmus in toto fecudum modum iam di(ftum , uc <3af, 4:oIIigipotefttertio<nteriorum.cap,7.depuero a cuius <:rure£kuabatur materia ucntofa. Adpro{x>fitu de qua libctiftarum eft fcrmo in propofito potiiTimc tamen dc cerebrali ejcproprio.f.cercbri nocumento contingcn- te. Ex quibus patet primo q> epikpfia poteft ciTe fpaf- musnonproportionatusadmateriam ,qucanulla cere- bro ucl membris com untcata m aceria ner uos rcplentc, fcd folo uapor,autmaIa qualttate trafmiiTanocete etc» Patetfecundo quod polTibtiecft cttam cSc fpafmum proportionatum ad maceriam . f.de repletionc S^ . quia materia illapoteft repiercorigincs neruorum fecudum Jatitudmcm cosaugendo dC iicetiongitudinemeosdimt nucndo. Patcctcrtio<jipfapoteft€iTefimuluter<^fpa fmusconcurrenttbusambobusutpatec. Exquibusap paret ulterius non omncm eptlepfiam <& paroxifma- Jem . Patet de dcpcndecc a ucrmibus a ca primiciua uFp focatione.£cpFaah'acocludipoiTuntcxhis&:c. Q^uantumadfccundumfinthf conciufioncs, ?r|i- ma concIufio.Non qlibctepifia curabihs eft apta cura rcciperc pcr mutationem gtatum. Patcc dcdependente iimplicitcr a caufa primmua, aut dc dcpendcnte a ucr- mibus. SecundaconcIuilo.AIiquacpiFiaeilpcr iim- plicem alierationem rcmouenda.patetintelligcnci fimi litcr. Tcrtiaconclufio.Epilepfia quglibccconcingens pcrproprium cercbrinocumentum maxime curam cft aptarecipere pcr mutacionem aetatisex pueritia ad iu-r wentutem.Similitcruitf ccmporisd; regionis iuucntu ti proportionatarum5quia.f.caiidg Sciicc^ complexio- «is.Patetquiapcr taliapotiiTimg refoiuitur <S:prohibc «ur multiplicatiomatcriaefadcntis cpilepfiam.igit.pa- tet confequcntia,6li aiTumptum intelligenti.Ex quo pa tctperiuuenesintelligcndoseiTcpueros uel faltem cir- 0.15 .annos, Q^uarta conclufio. Inter epiiepfi^ cerc brales dehis caufa corporali pendentibusuerus e apl». a matcria phlcgmatica maxime pendentibus uel aliahu tnorali materia praeterq^ chofica. Pacet iati^ intcllige ti» £t iftg duae conditiones refponde t ad qu^fitum . Q^uantum ad tcrcium funt difficultatcs. Prima dif ficultas.Nonuidcturc^^cpilepfiaiSi apoplexia incaufa omninocomunicent.Epiicpfia.n.caufatur a ucntofita tc,ut .3.cano.fcnprimaalIeg.cap.<&: cercio coll^ec, 8c terciointeriorum.alleg- cap.Apoplcxiaautem no», ut patetpcr omnesau<fi:ores.igitur «^c,Item quia fit apo- plcxia cx fola oppilationc arceriarum portantium ipiri tum uitalem ad ccrebrum,ex quatamen non fierct epi- lepfia,qa non motus a>ntractiuus. Sccunda difiicul- tas.NonuidcturquaiibctepiFiam ciTc fpafmum^quia poiTibilc cft waporem non inferre tem fenfibilc nopume tum ccrcbro tali tcr oppilarc origincm ncruorum , ut fe f usd: motus impediatur non inccgrc.fedhoc pofito no fiet fpafmus^quia non ficrct ccrebri contra Aio. 16 &.c* In ftatu ctia paroxifmi non eft motus fpafmofus. Tcr tia dilRcultas.Si paruus uapor aut uentusciTct^ufa co tradionts <5!C^.fequcrcc<;^ femper in fcbribus fect epi- lcpfia,quia femper ad cerebr um multac matcrig f umofg afccnduncjigitur fcmperdeberetcontrahi adcxpcllcn- dum rem nociua,!5i: pcr confequcns 8cc, Q^uarta diffi cuItas.An epifiadebeatdici acddens uciaegritudo &c. Ad primam iftarum dicitur primo sj fecundum pluri- mum comunicant caufa anteccdcns epilepfif , Sccz con f uncflaapopiexif .licctin caufaa>niun(rta non accciTa- rio,quiacpiIepfiafit utplurimum aucntofitatc gfoiTa, cuf us figsum cft ueloxrcfolucio 6c tcrmi&acio paroxf HIPPO, ts^ fhsf ,!f cet etiam ab humore cdceditur.pa£et eti am quod, apopiexiapoteftfieri a uentoiitategrofia.fedtamen ^a' raro aduenit,idco non fcceruntaucftorK metionem dc ea. Adconfirmationempoteft^'ci<^exlblaoppilatio- ne ar tcrf arum poteft ficri epilcpfia 3c q^ non eft eiTentia lc epilcpfig ciTc fpa£mum,fed accide tale. Vddic quod non ciTct cpilepfia,qiua non ciTctibi fpafinus.Et quan- do dicitur in comcnto ipfas com unicare in caufis, intel ligitur dcapoplexia fecundum pl urimii co tingente qua lisnoneftffta. Adfccundamrefpondctur fimiliterfi- cut ad primum . Adterti^ didtur negando confequc tiam ,eo q> licet aicendant uapor^, uo tamcn per ueniuc ad uentriculoscerebri. Adquartam poteftdid ,<j»ifto, tcrmino cpiFiaauiftorcs utiitur multii equiuoce. Q,ua docg.n.acdpiuntpro illo contra<fliuo motu,ira<^ cpilc- fiafupponat proiUomotu , 8c appellcc fmpcdimentum f n fenfu <S;;motu uoluntario,<S^ ilceft acddcns uircutis motiugjUt patet. Q_uando<$ fumicur pro illa priuado- ne fenfus 8c motus uoluntar^ ud im^dimcmoy 8c co- notac contracftionem aliquam in aliquo tcmpore fui, 8C ficitcrumeftaccidcns. Q^u^doc^ autcm fumiturpro illa contracff ionefubfi:antie ccrebri , 8C ucntriculorum «us ad cxpellcndum 8cc,8C fic eft ggricudo feltcm in rc ccptaculo.poteft etiadid acciis , quia motusmalus , 8C fic potiiSme defcrilMtur abau<fioribus. Adargumentapatctrcfponfio. Ad primum fatec pcriuuentutcm pueri,iam eiTcintdligcn<3am. Ad fc- cundum fimiliterpatetquid fit diccndum. Ad tertium fimtliter. Ad quartum <iidtur <j> muradones tcmpo^ gcncrant 8c cdam curant morbos. Adquintum <^dc^ q> epilepticusin aliquapartcfuiparoxijfof priuatur fen fu 8c inaliquanon^utinqu^itioncciiccumcft. Etihoc <lifFer unt qjilcpfia ab apopkxia <S:c . Q^uaefdo. Ix. Aphor. xlvi. VTRVM Plures^IorespoifinteiTcineodeme broadgquate. Arguiturmuldplidter q^fic. Primo. {wiTibik eft in eadem parte fimul ciTe plura obiccfca do- ior^igitur;&:c.aiTumptumarguitur,quiapoiTibileeft iacodcm fimuleiTcmalam complexioncm diuerfam 8C folatam condnuitatem notabilem,quarum quaeiibec e obicctum doloris,ut oilligicur fecundo tccbid , ccx .3 2 . QiS^ jConfirmacur,quiadeduccamal3 compiexione ftilus perforansmembrum fcnfibilcm dolorem inducercc.Si- militcr dedu<fta acutic ftilus ignitus occurrcns membro .doloremcaufaret.igiturh^ ambobus concurrentibus xxtrunc|;ipforum dolorem caufat& c on cundem , cum non ciTcnt fenfationcseiufdem <5biecn:i 8Cc, Confirnia turjquiapoiTibilceftincadcmpartc fimul ciTedolore cxtcnfiuum&aggrcgaduum.igitur 8Cc. aiTumptum fatispatet. Secun<Jocommunitcrarguicur fic.poiTibi- le cft can<iem partan fimulcaleficri 8C infrigidsiri. i^" tur<S::c.aiTumptumcoiligitur fccuiido dc accidcnci 3C morbo.ca.:^. Tertioadprmdpale.poiTibik eftin eo- dcm plur^ ciTc delidas ^itur 8c dolorcs.pacet confeque da,<&:arguituraiTumptum,quiadcIic£a caufarur cxrc Atu fenfibil^membri ad naturale eius tcmpcrfe,fcd po tcftfccundumplur£s<|ualitatcslapfum fecundum illas redireadnaturalcm temj^ricm .igicur 8cc, Q^uarto ficut fe habct mes ud animaad^ialorcm animg, ica cor pus ad doiorcmcorporis.fcdinmentc uei anima furit Q. mul plurcscatifae dolorffi igitur 8cc. Vlcimo ad idera. iicucfehabec uifusad uifibilia,ita tacftus ad tangibxlia* fedin uifu poiTuntciTc fimulplur^ uifionesdiftincftsE. fgitur 8c in ta<ftu plurcs fenfafidon» tacft iu^. 8c per co fcquens<5i:c.Vcllln<^a:ur qugratur diucrficatis caufa quare uifus poteft fimul diftincfca liifibilia difiin<fcc g*« ciperc,non autcm ta^us<S^c, AdoppofituuidecCoi3icntatorfncom.4(^* ^^^ ^^ ^ Infilaqufftioncprimofuntquaedampra:mittcn<3a. «odcmi Sccundoponcndaefuntcoclufiones. Prima d^ftinAio. °icbro Piurcsdolorttfii&iftcodcBimembroadaequate pofiU- ^"P^^* Dofo— Digitized by Google Q^VJESTIONES ' #ius multtphciccr imagmarf juel quorum utim^ ak< riuspars,uel arobo altcuius tcrti),u€l fic^noo fiat una fcnfatio ex cis.cxcmpla patcnt 8Cc. Sccuda di&inCtio, Plurcsdolores;&:c.poirumus imaginariucl obicdorii fpcdc limilium ucl diirimilium . Tertio praemito^ipc Cifica diftinftio fcnfationum ciufdem fcnfus fccundum fpeci«ajmaximc&: principaliccr arguitur exfpccifica diiiinctionc obie<ftorum cum alijs panbus.Dico autem uotan tcr cum ali)s paribus proptcr uiridc dc longc uifu Sc nigrum dc prope fimilcm fccundum fpccicm uiiionc gcnerantcs.intelligituf autcm dcfcnfationc,qus diftin ctc SC non conf ufc fcntitur . Ex quo infcro quarto q^ ii- cut cx gradu caliditatis prgcxiftentc in fubicdo 8c fu- pcraddito rcfukat una caliditas intenfior qp aliquK illo rumjitaex fcnfationc caliAtatis dc praecxiftcntc. Prx mitto quinto (^ fenfus pcrdpies obicAa dtfti n<52:a nume ro non pcrdpit diftinAioncm intcr iila niii rationc fin- gularium circunftantiarum diftindarum, cum quibus iTJacompraehcndit fcnfibilia. undc uifusnon diftinAc compraehcndic.a.<5^.b.album nifi qu(a m alio iitu com pr$hcndit.ajnalioi>.autinaIia diftantia aut alterius *nagnitudinis«5l:figurae.Si.n.a.&.b. in codcmfitu ad- aequatc poncreturproculdubionon iudicarct uifusdc a.<S;.b.tanquam dediftinvtisobicAis» Exquibusinfe ro primo iftas condufioncs cire oinccdcndas. Prima.a. Sc.b funt una quaIi»S3& tam.a.q^.b, funtfcnfatio.^ tamcn tam.a.qp.b.non funt una rcnfatio,quf ano unius adsquatiobie<a:i.aliud.n. cftcireunam qualitatcm 8C aliud cft cllc unam fcnfationem . £x quafcquitur q^ If- cctcx uifioncqua uidcsfortem,<Sc uifionequauidcspla torfcm fiat unaqualitas uclforma,non tame cx ipfisfit iinafcnfatio,quianon uniusadacquatcobicdi apprche £o* Vltcriusinfcro confinulitetdTc a>nccdendum de intcUccfttone.Btpluraal^ cxhiscodudi poiTunt. Prg mitto ultimo <^ tacflus ab obiccfl:^ pl urimr s eiuCdem fpc dci matcriaif ter im ucatus , quia cx illis qualitatibus ia organarcfultat unaqualitas aqua dedditur fpedcs re- prcfentaduanon iudicat nifi deobicd:o uno.patct fatis ii.n.r2K}iu8 folis 8c igais calcfadat manu tua,ncr uus iu ^cabit dc qualitatc in organo imprciTa quae quia una e tmica tunc critfcnfario.non.n.iudicat ta Aus dc extcr«> xi obicAo pcr matcrialcm imprcifionem, Primacon- «lufio.Ptoifibileeftincadem partcadaequatc clTeplu- -i-cs dolorcs non fadcntcs unum dolorcm abinuiccm fpe ^ic difiandos. Patet,quia in cadcm partc poteft ciTc trc- :ft^fenfado confequcns aggrauationcm &:cxtcnfion6, txccifiuccalidura><5«:foludo continuitatK. igitur 8Cc^ Patctctiamperpluraadducfta ante oppofitiun. Sccu fda condufio.Lfcctimprimentiaqualitatcm tangibilcm niacerialitcr in organota(flusfint(&'ftm(fta , ftat tamen tjnicsm fcnfationcm fcntirc qualieatcm iilam in organo ra<iuieimprcffam.Patcipcrcaquae<3i<flafunt. Tcrtia coduf ?o. PofTibile eft in cadcm parte adaequatc cffc plu rcsdobrcseiufdcm fpccidpartialcsex quibus rcfultat tmus totalitcr dolor. Eteft nota condufio. Q^uarca condufio.Non eftpofribilcincadempaiftcadaequatecf icpiurcsi^lorcs dufdcm fpccid exquibusno Hc unus cot^s dolor.£t.<fiam fcnccntiam intellexit Commcnta tor(ncommcnco.Patcc,<3|uiaobic<fi:umtuncad|quatjz cft unum ^ unf ca (bifatio. Adargumcncsprfsdpaliaircfix>ndctur. Adprimii cum cfusconfirmaobmlmspacccfbludopcrprima con d ufioncm co ccdic .nktbi to$ii dcdu<f^um . Ad fccundii dixf fupra quo contingic can<?s par te adacq uacc calcfic- €i fu^ f Uo apho* X ^.primae parn^Jiumidae diaecae» Adalf aargumcnca paccc foludo. O uaeftfo. ixf. Aphor. xl\rg. V T R V M Ci rca gencrattoncm faoid acddanc do lorcs&fcmagisq^fadafanie. Arguicurmulciplidcer qf non . Primo fic.in gencratf one fanid apoftcmacis Ist «mXplcurcilsiion 9cd4a&( 4oIor$» ^feb»fg(cur «pa^ PAR T I. II tetCottfcqu«itia,<Si affumptum coUigitur.j .cano.fcn* I o.cap.dc fignis pleurcfis.pluries etiam dedaratu cft hoc, Sccundo pofTibilc eftmembrum horagcncratio'-. nis fanid ftupcfieri aut complexioncm mcmbri tantum corFumpi,ut fcnfus membri amittatur , fcd hoc pofito non fient dolores magis. igitur 8cc. patct confcqucnda 8c afTumptum fimilitcr. Tcrdo fimilitcr arguitur,ga ^hoccfret,circtmaximcproptercaufam ta(&m inco mcnto.47.f.quiamatcrta cbuUicnsmembrum cxtcn-» dicfed arguitur q^ non,quia pofTibile cft matcriam tuc cfTc multo minoris quantitaus q^ ante . igttur tuncmi- Qus extendit.afrumptumpatetponendo materiammul tum eircrcfolutioniparacam fubcilitate fua , ita ut plus per rcfolutioncm minorccur qp per ebulhtioncm in fufs dimoifionibus augmencetur . ud poncndo in augmen- toapatisfcarificationcm prgueniiTcprohibetem ipfam. tantum augeri. Q^uartoin gcncraabnc fanici conti- nue maccria fanietcminoratur pucrc<3o 8c caliditas prg tcmaturam.igitur non crefcunt accidentia putredincm fcqucntia.confcquentiapacet,^: afTumptum^quia con- ttnuc in eadcm crcCdt dtgo qu? eft alteratio facicns ccf- farcputrcdinem manentcfubflantia , ut colligitur tcr" dotcchni. (^uintoanullacaufapotcft ficriin matc- dafaniandacaliditasmaior ^ prius . igiturnon pote6; maiorem tuncpad ebuUitioncm.patctconfequcntia^C afTumptu arguiturjquianecab intra nccab cxtra. no cnim abintra,ut patct ctc .dcducasargumetum ut afs^ Sexto adprincipale arguic au(ftoritatibus. £t primo au<floritate Auice .2 .prtmi.doc.tcrtia. ca. i o . Cum il ludquod collciflum cfl iit maturum jfebrisfortitudo ct doloriSiSI^ puf fus fcdacur,<Sc loco dolorisaduenitrcs qug cft ficutpruricus.Secunda primi.ca. 5 .doc.primaquod cftdeaegd. compoficis. ubiponit <^poft eam peruenic ad ftacfi <S^ad uldmu mmor eftjdeJdc minuic 3c macu ratur.maturatio autcm fequitur minorationem apads» Item tcrtiaquartf.cap.de fignis exiturarumintrfnfeca rum.quandomatcriafitfanics fcdatur dolor &:fcbris. Vltinjoillafcbris noncft cphimcra,necputrida,quia »cc i nterpolata ncc continua,f gitur &5. In OEppofitu cft Hip . in apho . E t Gaf . i n com .47» In quaeftioncprimo prg mittendafuntnotabilia. Sc- eando poncndg funt condufionesde quaefito. Prima ^■ft.Saniesedu«.f.laudabiIisdc illaudabilisqu^ uirus ^ uirulcnda dicitur.De qualibet iflarum poccft ee fer mo f n propofico. Sccunda difti ncflio. Apa muldplicit tcrminaripoccft.f.pcr uiam rcfolutionis fuppuracionis iiuc faniacionis,5: ad fdfrofim,hiccfi fermo uc pacccdc apacc cerminandoper uiam fuppuracionis ud faniacio- nis. Tcrcia diftin<fli o. Aliquando antc mucationcm uf faniationem procedic matericiminoracio, 8c quando^ aon.ExcmpIum prmif,ubi prae nimia apacis magnicu dinc ficrcc anccmucacionem fcarificacio . Exemplum fecundipacct. Q,uarca difti ncflio. Aliquando in gcnc- racionc (amci conftac mcmbri fanicas apoftemaci aliqua do non.cxcmpla pacent. Vltimo notaq^ hora qua i apo ftcmatc gcnerat fanics fftmagna materi § ebuUitio, un- dc 8Cmcmhxam apacum cuncmagisfcrucc>quare fpiri tus cuncmagis inflammac <Si tocum corpusaucetia f u- mosamaccriapucrcfccnccdcuatoscordicommunicac, 8c exconfcqucncf fic fcbris magior qp ance , quia tameu maccria,bullicnccipfaamplfacurad dimenfioncs m^io rcshinc eft cdam<q^ mcmbriapati ficfolucio concioui- tacismagis^prfus<5<:Iaceratio, <S; cx confcqucnti do- lor.complccacamen faniepariibusfubcihbus refolutia totum rcdudum cft ad dimcniioncs minorcs,quia con^ dnuifoIutiominorat,<Sccx confcquencidoIor,quia et tocamatcria facfifca cft coftancior (blidior 8c Cpiffior^ hic cftq>minusapcacft adcor cuaporationcm facerc <&:ex confequcntiminoratur febris.Similiter ctiam quiami* jius fcr uet cc fpi d cum totius corporis minus in fl amac. .Pdma<^duiiQ*Pofrtbilc cftio gcocradonc. fanidii l«iu^i)i$ T.^o^ Auice« Saniea duplcx. Apacis ccrmi— nusmf dplcx» Digitized by Google APHOR. laudabilisminorem ciTe dolorcm,6cfehrcm^^ Canich <fi:a.Probat,quia famc facffcadcterior e eiuspucredo.igi tur dctcriora poteft imprimcre nocum cnta. patctconfc quentia,& alfumpcum fatispatet, Itemecontra,quia poffibilc cft faniem malam groiTiorem faAam cfTc , 3^ minus fenfibiliter imprimentem.Nota tame q^ hocna cft ncccifariojquiapoteftfanieseflcitamala ucicnfum mcmbri penitus deftruat mebrum moraficando , quo poflco in gcncrationc crit dolor fortis,6<: tamcn in facto cflfcfanicnon. Exquofequicur<^in gcncratione talis fanicinonncccfrario proceditdolor augendo. Secuda concIufio.Nonneccflrarioingcncraaonefanieiiaudabf lisaugcnturdolores 6c fcbres. Probaturcondufioin niultis cafibus, Primus cafuscft ubi ficutproccdit fania tioinmatcriajitaabaliquaaccidcntali caufa remitta* tur fcnfibilitas mcmbri.completa ucro fanic rcdcat me bri fcnfibilitas.Secundus cafus cft q> ficut matcria fania tur ucl ad famci formam aicciaturjitaad loca pcrmutcc cxtcriora»T«rtiuscafuscftq^ ficut difponitur , ica dc ip fafiatcuacuatio.undccontinucrcmaneat materiafub dimenfionibus minoribus Sc pauciores potesad cor pu tridosfumoscmittcrc.tunc.n.patec quod ficutgencra bitur fanics,itaremittenturdolores,<5^febres. Q^uar- tuscaruscirct ubimateria cffcc ualdcetherogencaeius fubtiii rcfoluto tcmporc quo pcruenit ad altcrationem faniantem remancatgroflior no potens xqualitcr infla mari aut intcndi.Et fic pacec conclufio. Tcrtiaconclu iGo. Licet ita fi t,alijs tamen paribus fcruatis cx parte fe iibilitatismcmbri^&aliorumficut altcratur matcria ad faniationem,ita augentur doIores,(Si: febrcs.Ifta con clufioncm uoluit Hij^o.in aphor, 8c GaF.in comento 47. Q,uartacoclufio rcfponfiuaadqujiitum.f. Tiic caufant ur maiorcs doIores,<5^ f ebres ^ fada fanic cum al^s paribus E t probatur pcr caufam fupra probantem principalcoa conclufionem apho. Q^uinta condufio ,ec «iltima rcfponfiuaadquaefitum.Stantcfcnfibilitate me hri ncc matcria per euacuationem aut refolutionem no tabiliter 4imin utanccpulfa ad bcadiftantiora aut mul toincptiora cflTumationi fempercircagenerationcmfa- nici fiunt maiores dolores 6CZ. Adargumcntaprincipaliarcfpondetur. Adprimura patct pcr fccundamcondufionem quid fit dicendum. Adfccundumfimilitcrpcrcandempatct. Adtertium fimiliterpatet. Adquarrumdicitur<j>licet augeatur digeftio ftat tamenputre(&'nem maiorari,quod uidebic tnfra. Adquintum^icficutdcfpiritu. Adau«ftorita- tcmcumquodcoIIcdumcftfit.t.faa:um cft maturu. Similitcradaliam.deindcmaturatur <&:minoratur.i, cftmaturum,uclminuicurper partiumdcperditionem licctdimcnfionaliteraugcattir, Similttcr ad alia.qua- do matcria fiti.fad^acftfanics 3Cc. Q^uacflao. Ixg. Aphor. xlvig. y T R V M Apho.48*fit ucrus. Arguitur multt pliciter q^ non. Primo ficquia natura non tolerat repe tinasmutationes.3.tcchnf.tex.53»<5^c. Sccundo qcs fubita fada poft motum cft nociua.igitur . a^umptum QzY, coUigiturfccundorcgiminisacutorum comcnto.52. Tcitio ficfc uidetur habcrcquics adpracccdetcm mo tumficutmotusadprfccdentcmquictcm. fcd fubitus motuspoftprg cedentcm quictannonconucnit fccudo Tcgimintsacutorum .allcg.cap .idco SCc» AdqjpofitumcftHippo. Primotencndacftcddu iioapho.Et probatur ut condufio apho.probatacft fu- pcrius. Scciidaconclufio. l^cctr^ularitcricafitfum ptaindicationc alafTitudinCjpoflibilctamcn cftmerito difpofitionisfibicoaiun(5i:|,&fumpta tndicatione ab cade cfTc alitcr opcrandum,uc fi corpus m ultu fudarct, SCt£Cet aer ad. locus frigidus,6<: fic de al^s multis. Adai^umcntaprindpaliarefpondctur. Adprimii ^dt ur <^ natura non tolcrat mutationcs repe tinas a na ^mraliteaipcraoieoco «>nuei:teatcs,rcduc«jt<s tamcad HIPPO. 159 natoralem difpofitione toleracut patee <k motibusori tids falubribus. Ad fecundum quics fubico ^da SCc» i.quiefccrefubito<S:afrueficriquictipoft folitum fiuc confuctumc:£4jrcitiumcftmaIa. Adtcrtium ucganda cft fimilitudo.prf cedentc enim quietc nKilccplicancuir fupcrfluitatesplurimgfifucritIonga&afructa.dequ3 Hippo dhi loquitur quibus fupcr ucnicns motus fubitus coIIiquac,<S^^itat fadedp cas pcr corpuscurrerc SC a<i rcccptacula flucrc.idco&c. Q^uaeftio. Ixi^. Aphor. xlix. VTRVM Adcuiufiibcthumanicor[x>risconfer uationem debttam compctac cxerdcium. Arguit mul tipliciter q> non. Primo.quia fi hoc cflct^cfrcc propccr xefolucioncm fuperfluicatum d^c. Contra.primodif- ficiliuseft refolubilc humidum fubfiantificnm mebro Tum ,^ fuperfluicaces certif digcfiion^. fcd finc cxerd tiordbIuitcaIorprimum,fgitur5i ftcundum. Con- - frrmarur,quia ccrebrum cifctmagwf^dibuscxcrdtan -dum,iquiain coplures fupcrfluitates funt. Sccundo ad principale.maior cft cahdicas cholerid in fccundo quie fccniis,^ phlegmacid in fecundo cxercttaci,<S:grofiio- aresfumfuperfl uitatcs phl^matid. fcd cx ipfo cxcrdta to fuflFicitcalorfuasfupcrfluitatcsrcfolucrc ^tur 1 cho iericoquicfccnce. Tcrtio quodlibcc cxerciuum plusdc fpiritu. «foluit-qpdefupcrfiuicatibus. affumptum ^ba tur ut aJias. Q_uarto cal^dat cxerdtium tcmpcratii per.a.dcdiftctibr,tcmpcratusaMnusq^f^r.a.abcxtre mo t«npcrantig calidiori.&arguicur fic.pcr.a.calcfic. <?fe: min us ^ pcr.a.^ftat.^ittir aon confcruabitur , fcd diftempcrabitur. Q^tunto pcr quodlibct excrdaunj calcfitcorpus.feinonoiBnc corpustnd^ct calcfeAio- ne. Sextotunc«iaiorii&forti>ri<xcrdtiocfict excrd tand um phkg^uaticum^-q^ choIcricum.conf<^ucns fal-^ fum ,quia caIi<Jiora cal^ior&us <^c«ut terrio tcchm* _ Scptimo<^non<loncc<3okrcincipiat3^uiaper <^Iore *^^* ■c^rpascft aegrum ,uej ncutr um< AdoppofitumeftHippo.apho.5iGa?.incommcJu ^ ^ ^fccundo rcgiminisfanitaas.adprindpium.& Auic, V ■ - primo canon fcn.3 .do<fc.fccunda.cap .primo. 6C Rafis jj"/»^^ * <3uar£oAlman.primo,capB>, Kaiis. PrimonotaaFsnotata.Primacondufio.Adcuiuili- Bctianicorporisconicru^onandebitamrcqunriccxer dtium .probatur conclufio fic,^uia rcquiritur cuiusli^ bet fani corporisfuperfluitatem terrigdigcftionecon- fumptio.ideo 5:c . Secundacondufio.L/icetit3fit,i5o tamcn ubicuTic^ plurcs funt fupcrfl uitac^ maius ddxc cxcrcitium.patcc defenc ^S^infantc. Tcrtia condufio^ Tcmpcratum corpus atcmpcratocxcrcitio eft confcr- uandum .patct,q|uiaaI(quocxerdtio cft confcruandum ^nonalio^tcmpcraK>. Q^uartacodufio. Noquod hbctcorpusconfcruabile cftpcr cxcrdrium intcnfiuc tcmpcratosequalc.patetquta poteft ciTclongius udbre uius. Corrolarium .non quodlibct aequalc tcmperaco i ^aducft cemperacum nominandum. Q^uinca condu fio.Magis calefacliuumjcc rcfoluriuumddbMitcirccxcr dtium phlcgmattd,6l^ uniucrfaliter frigidi,ucl humidi qp calidi Sc ficd ud cholcrid confcruatiuil , quia opor- tct plurcs& chifidliorcsfupcrfluitates confumcrc, Ccr rolarium primum.non omnc corpuscft pcr cxerdrium fibifecundum dcnominarioncm fimflcconfcruandum* Corrolarium ftcundum.Cblumtcmpcratum corpuse exerdtio fimiliconferuandum. Scxtacandufiocftpc nes tcnentesoppofitum,<S;:fuft Dynus. Nonquodlibcc cxcrcitium magiscalcfaitiuum cftmagis rcfolutiuum quiabreuc<S^fortc efthuiuCmodi longum Sc leucoi^ fitum. Scprima condufio cfthf c.L/iccti« fit magis ra menrcfolutiuumdcbctcfrecxcrdtiimiphI^marid,ut priusprobabacur. Corrolartum piimum. illudcxcrd rium debetcfre multoIongius>qpcholcrid. Corrola- rtum fecundum. licct nulli iftorum corporum lapforu €t cxcrdtium fecuodum deooffiinaao&ep fimilc , pot Digitized by Google Q^V-^STIONES tn^fd aliquo^ojodo fimtlcin cflFciftu , qutaftruat&c. . Corrolarium terdum ftat aliquara caufam mmus cflfc talcfadtuam utcxcratium,quod tamen eft maiorfsca hdftatiscoufcruaciuum. Ex quo fcqtiirur q> fJ calidius didtur,quod cft maioris caloris co feruatiuumjaliquod excrcitium cft calidiusquod tamcn cft minus caicfaca- iium,d:plura alia cx his fcquuntur . Ad argumcnta patet fof o 3c pcipuc ter tio tcchni. <^uoeftio. l:idiv^. , Aphor. L VI R V M Res confuctg cx longo tcmporc dctc- liorcstamenminusmokftentcoiporain cofuctis. Ar guitur m ultiplimcr <j> noa. Primo.minus rcfiftit cor pus confuetis akeratioitibus q^ non confuctis. igitur cae tcrisparibus ab illis fecilius Sc uclocius altcratur.patct confequcntia,<Si;aflruraptumarguitur5quia maior eft fymbolcitas 8c oonucnicntia corporis ad confueta qp i n Atif^. canfucta.fcdin habcntibusfymbolum facilior cft tran-f Auice- fitus.iccundodegcncrationc.tex. c6m.2 > .^^fccunda fcn .primi. cap .dc fignis complcxion um . in fexto gcne-r rcfignorum.idco<^c. Secundo acr calidusmulto plus calcfacit corpusaiTuetum occurrcre acri cahdo , q^ non aifuetum.igitur.affumptumarguitur,quiatalccorpus cft in fuisporolitatibusmagis apcrtum. idco eius aAio njagispcnetratadinceriora,<S:pcrc6fcqucns<SCc. Tcr tio fcquitur q> fortior cfTct indicatio fumpta, a confactu dincq^ anaturalicomplcxfone.cofcqucnsfalfum «St^co traGaF.g.tcrap.ca.^.aca I.ca.3 .«Silarguitur confc- qucntia,quiaindicationcfumpta anaturali complcxio nefcmper funt iimiliaocfFercnda. Scd ftantc dlfTimiliS cofuctudlcdifrimiliacentoflfcreda^eoq^ uirtute minus inolcftat.igitur 6Cc, Q^uarto ad idcm arguitur au<flQ ritatc Anic.tertiaprimf ,cap . dc rcgimine eiusquod co inedtt,6^ bibit .tllc ucro in quo maladigcr unt nutricn- tia<S^c. Gonfirmat.^iaorsdifcrailalaeditafuofimili. ' ■ Adoppof1tumcftHippo.inpraefcntiapho.50.Pr1 inonotaq»rcsconfuetaepoirunrcxcedcrcin malitia rcs <ncofuctasmultum,autmodicii* Sccundonota.aliud «ft ab aliqua rc magis alterari , 8C aliud eft ab eo magis inoleftari.Ex cade cnim alteratfonc potcft aliquod cor^ . pus alio magis,&: minusmoIeftari,ut lici,fame,calefa-- <ftionc,<&:infrigidaaoucb<&^ ficdc alijs. Prima conclu fio.Poffibilc cft res confuctas inco fuetis deteriorcs cor puscisafrucfa<flumminusmoleftare.Probaturfic , ut inled:ioncdicebaturjrfuspromouetur corpusadtolera dumimprcfTfoncmpcrconfuctudincm qpfinc confuc- tudine ali^ paribus.igitur in ahqua ^por tionc plus . fit fgftur <^indupla S^rcciptatur resin fexquialtera mir nusmaladiflfuctatame , &^fiatargument{i utalias. Sc cundacondufio.Licct ita fit,non tfi quf libct , 8c qua- tuncun<^ dctcriora afTucta qutbusltbct, incofuete mi- nuspofruntcorpusmolcftarc. Probatur , quiamalitia pofiet tanta cfTc 5Cc . Tcrtia coclufio.Stat aliquod cor pus in fua fanitatislatitudin c cxiftens ab aliqua ca ma-r* gis 8C facilius altcrari ab cadem tamcn ipfum minus n)olefiarf.patct,quia ftat iUam alteratione cife fibi con fuctam,alterf tame difTuctamagitur <S^c. Q^uarta co dtifiofcquftur.L^fcet abaliqua cau&altcrantc confue- ta a>rpus confuctum facilius corpore tnconfueto alte- rattoncm fufcipiat,ftat tamcn illud idem ab cadem mf- nusmolcftiari .Probatur prima pars, quiainhabetibus fymbolum facilior eft tranfitus.Item afTuetusaeri cali do citiusjfii: udocius calcfltali^sparibus^afruetusae- rifrfgido,aquQtame minusmoleftatur uellaeditur ^ ut docctc:q>erimentum .igitur 8Cc, Secunda pars conclu ^onisfeguiturcxprscedcnticonclufionc. Exhisfeg' turprimo<^pcr folam corporisafTuefaiflionemad con- traria patcftcorporisfanitatislatitudo augcri .patet fa- «s, Corrolari um fecundu.in cafu for.<S: pla.funt gqua litertcmperaciomninQ <S:continucucrfus extrcmum tempcrantiaEaeque uclodter aequalitcr altcrabuntur do ott ^tottm^8c tamcn dcius £ec for.|gcr utl neiiitr qp PARTI. II pla. Tertium corrolarium non omnes hominw duf3e complcxionisomninohabent fug fanitatisacqualem la- titudincm.aliquorum.n.tepcratiflcmo^ ingqualcs fut latitudincs f u^ fanitacis . Cbrrolarium quartum . fbr. dcpla.funtolno temperati aequalitcr, &;oxnoafuapun «ftuali tempcrantiarcceduntgqualitcrper caloris cxcef fum.^Ss: for.calefitin tertio , &tamen pfonon calefitin tertio » Ex quo fequf tur tertf um gradum n 6 cfTc in om nibus corporibus menfurf eiufdcm uclaequalis.Etinfi- nita quafialiafcquunturcxhis. Adargumentaprincipalia refpondetur. Ad primu 6<:fccundumdicitur concedcndoq»ab huiufmodifaci- Jius alteratur,non tamen magis,<S: facilius moleftatur. ■ Ad tertium diciturnegando confequentiam, quiaindf catiofumptaaconfuetudinceftetiam fumpta auirtu- te.non.n.in(icat fui conferuationem nifi pro quanto g conferuationcm ausmclius uirtusconferuatur.ideoin dicatfo fumpta a confuecudine eft fimul a uirtute 8c co fuctudine. Et indicatio fumpta a uirtute, 8c confuctudf ncquandoq^fuperat indicationem fumptam a uirtute fola. Ad quartum argumentum dicitur q» illa funt ci- bariamul:umala.igitur&;c.exquibus fequitur ualdc utile cfTc corpus ad inconfueta transferrc. Q^uaeftioncsdarifTimf dodlorisMarfilij fugter- tiapar.aphorifmorumHippocrat.incipiunt. Q,uaeftio* i. Aphor. u ^ TR V M Mutationcs tcmporum ad natu ram cofimilem morboshabeant. gcncrarc* Negatiuearguiturfic. Primo ufus cibo rum confimilium non generatmorbos , im moeftfalubrior ufu ciborum diuerforum. ergoantecedenscolligftur tertia primi.cap. dc regimi- ne cius quod comeditur,<S; bibitur .confequentia tcnec> quia fimiiis uidetur ratio de ciborefpecftu corporiscib^ di5<S::deaerenoftricorporisconferuatiuo. Sccundoar guitur {ic. uniformis membror um complexio melior c mcmbroram compkxionedifibrmi.fgitur 8c tcmporH uniformesrautationesmdiorcsperfiiHile.fterumconfc qucntia tenet.antcccdenspatct cx aucfibribus. inmalf- tia.n.uituperaturmaximemembrum habens contra- riascomplexioncs. Tcrtioad idem arguiturfic.mal^ complexio dmcrfa deterius § quali efficit nocumentum, crgo m utationes tcmporum ad fimilcminus malae. an- Auice# tecedenseft Auice . fecunda primi . cap .de pulfu tempo- rum ad finem.confequentia pro tanto cuidcnscft, quia temporum ad fimilc rautationcs complexionem aequale caufant. Vltimo arguitur ^tc^ m utationcsad fifc funt confuctae magis.igitur .confequentia tenct pro tato, ^ res ufa 8c confueta minus efficit nocumentum, ut fumi tur tertiaprimi.aIlegat.cap.<5i;.2.aphor.apho.38. Pa rumdeteriorcibus&:potus. AufCc» Ad oppofitum eft mens GaF.in commcnto. Et Aui , fecundaprinii.doctrinafecunda.cap.4. deiudic^s tcoi porum <&: corum mutationibus- Proqugftionefinthg propofitioncs. Prima propo iitio.Mutationcstemporum naturalcscorpori tcmpc- - - raco 8c c6muniterx>mnibus funt hoti% corporibus. Pro pofitiocolligitfecundaprimi.allcg.ca. Etpraefcnti par ^cuIaapho.^Jnmodcratistcmporibus. Sccunda pro pofitio.Omnium temfwrum mucitioncs utplurimum ad C\mi\c malae funt.hxcpropofitio colligitur dtdo.ca, 5::perfuadcturfic.propccrhasmutationcs corpora co m uniter 8c utpl urim um a propria 8c debita diffKjfitio- nelabuntur,ergofunthgmutationes incouenietes.co fequcntia nota.antccedens patet pro quanto hg mutatio ncsalteranc humana corporaad fibifimdem qualitate. Ter tia ^po fi tio. Alicui corpori m utatio tempo«s dc bita natura eft confercns.Propo nota cft in multiscaft bushyrniscnimadcalidum tendens<S: ficcumcorpoii .confcf t ejaleptf co.aeftas caam adfrigidu mutaia Schm^ , midum Digitized by Google APHOR, midaCotponconkn cauibnpaiiett. Qji^tmpropS^ Mucaacncstcmporuad fimik cgtcris paribu? paorics funt mutattpnibus temporum ad contrarium. Exf m- plicaufa.fiseftasautumnushycmsad conlimilcm qua |f tatem permuccntur,ut ad calidum aut aliam quali ta^ f «n-hoc pciuscft q^ fi mutetur gftas a dcbita nat ura ad calidum,autumnus ucropcrm utctur ad ffigidum .Hsc propo colltgitur cs: Auice*fi:cundaprimi.doc»fccunda» ^alleg.cap.Et pcrruadetur ratione iniinuataibidcm* unum tcmpus contrarium corrccfliuum cft aequalit la- pfusprfhabitiiemporisj ubiincafu aiiounum tcmpus augmentat lapfam altcrius.ergo &c, confcque tia uidc turapparcnsantcccdcnspatet.nam^ftatc cxiftentc ca Iida,<5^ auiuno fr ido,pcr au tjinji corrigit ^ftatis calor» Exhispatetfolutioadobfe<fla. Adprimuro> ^fe- cundum^citur negando fimilirudinem.cft enim natu- sralitcrordinatuoi tcmporaforcdiucrfa propter detcrmf natos cfFccflus, ^S^iuuamcntaquf humanis poffunt ap parcre corporibus^tum cx debicis mutationibus corpo rum autetiam nafcentium frugum confcruationibuset augmentis* Ad tcrtiam rationcm rcipondendum q>ma lacomple^odiuerra alicuiusunius temporis deterius «fficitnocumcntum malacomplexione f quali il]iuspri> ptcr fubitam corporismutationcm>nuncad unam qua- litatcm nuncadaliam.Idcointcmporibusquando ea- dem dienuncquidcm § ftusnuncquidcmfrigus autum nales fgriiudinescxpcdarc oportct.3pho.5 . prgfentt^ particuig.Etpropicr confimilem caufam uituperatur autumnas.apho. icutpatetcxcomcnto. Totorii ta- men temporumdiucrfitaspaulatinalapfuum hincindg contingentium corrcctiuacft. Ad ultimum. hgcmu- tatio cft magis ad conf ucta . crgo cft minus mala» ncgo confcqucntiam . Ad probationem,quia res cofuctf funt mcliorjK.V^rum cfi rcrum paritate fuppofita, aut non carum maxima ?;siftcntc difparitatc , qualiis eft in pro- pofito.P.lus.n.nocct|apfusproptcr confimilem mura- tionem ^ <:onfcratconfuctudo.Plus ctiamconfert cor- rc5:ioqu|fitp£rmutationcmad contrarium iq^noccai: incofuetudo iepo.riSjCU tii fitfada fati§ paulatinc. Q^aaeftio. JtJ, Aphor. i. VTRV M Mutationcs lemporum inaliquo «no fcmporcfacfl^proportionabiliter naturakbus mutatio cibus fint pciorcs. Negatiuc arguitur fic. Hf mutatio nesfuntaEqualitcr corporumaltcjratiu^ , &minusmu- tanccorpora adinfuetum,ergo non funtpeiorcs.confc- quentia uidctur nota.anteccdens patct.nam pono exe** pU^aufa.|(iunadic fittantacaliditasquantaeft indie ue risctiam immcdiatascftati , 8c in aliadic fit tanta calidi tas quanta in pri ma dic aeftatis^non maior pro ucnict ex qualitatibus altcratio ftantcpaiTi paritate . antccedcns patct ctiam quantum ad partem aliam • nam |i corpus p mutctur a ucreingftatcm iam pcrmutatur acemporc fibi ualde confueto,quia a uerc fibi multo tem porc con jfueto in aeftatem fibi totaliter infpctam» fed ll mutetur adicucrnali in dicm aefitiuum,mutatur cxno fibimul tum j:o»fucto in confuctum^igitur. Ad pppoiitum jjidctur ciTeracns GaP.in com.ubi co nicdaf f epprS naturialcs m utationcs in f<?ntentia. Proqu|ftfpnc tcngatur conclufiOrjMutation^stcm- porumna;wi:giIesilIisdi<ftis mutationibus func melio- rcs.B$<:pr^^fitio<ft aucflorum,patct ctiam proptcr paulatjnum inccfTum unius temporis in aliud. intenfa <enimhyesmfrigore,<S: humildicate paulatim rcmitte doproi^c donectandcm perueniatgdvter.unde finis hycmisalTimilacur principio ueris. puta ctiam natura- Icsaltcracioncsteporii afiiperioribusmagis conformtc regulatascorporum humanoruconf^ruationi. Ex ifto foluo rationcm q> quauis alterationcs illf iinc gradualiterconfimi|cs,quia tamcnfuncmagis fubitae uei faltcm non ficregulac^ coformitcr» i4circo »o fm% Corporibus confcrentcs bttmanis» O uaeftio. i^. Aphor. i. y T R V M Mut^ion^ Ciesjiporum ad contrariu linficabonae ficucmutacioacsnacuralcs, AfHrmatiuc arguitur iic.Tantapoteftcffcadinuice tcmporii cocra riorumproporcioquantatcmporum naturalitcr muta «orjum,^crgo confimilisdebct alteratio proucnire. confc -quenciaxcnjet pro canto,qa cx «quali proporcione f qua Jis dcbctfiffectus proucnirc falccm proporcionabilitcr. .antcccdensnotum eft in cafuprobabili.quanto.n.f ftas ^ calidior f ftatc naturali tancopoceft autumnas ciTc f rigidior . Praeccrca hancm utatiojicm Auice . comcdac jau^orit^ loco iam di<fio. Adoppofitum eft fcncentia GaF. Proqu$fiionecencantur4us conclufioflcs* Prima ronclufio.Temporibus nomulcumimcnfc mucacis ad £ontrarium hgcmutatioaoncftmultummala. Propo hic coliigitur cx Auice Joa>dictt>,<S:ctiam cx caufaga H num .tempus cor rigit alceriusiapfum, Sccunda.^po. jV^agnf mutation.csadcdcrariumiuntualdcmaIae.Pro pofitioficarguicur.ualde,pfi«rnuntcorporumuirtu- .tem .crgo.jiofa eftconfeque tia.3ntcccdcn5 patct^ oapri mo fi primum tempus ualdcalterat fic altcrando uaJdc proficrnic uirtutcm.fi crgoiicniatcempus contrariui» ualdc intcnfum fubito^abgcicndoprimum lapfum uai- .deproftemct uircutcm..cxcn!g5licaufa.Corpus ualde ca Jidum fi cxponacuraeri ualdcirigidolf diturmulciissS^ cconcrario. Ex propoficioncprima , SC fecundainfcrd conclufionem refp<MifaIcmiftam. Mucaciotcmporua» ad concrarium noncft ita bona ficucnaturalisfuccciTio ccmporum. Propofiiio ficpatccjbsc mutatio cft ^ftra tiua uircutis.ergo.antccedenspatcccxprobationcfcca .daepropKjfitionts. Adxacioucmprim^. «ffiqualispo- ccft ciTcprcporciovcrgofqualisproducfyoicffecftus. Co cedo gqualisgradualiter falccmproporcionaliccr,non ca jiicn,crgo gqucboni..nam bonicas quahtafis produiftae 2Jon attendicurfolum pcncs^gradum o immopcccs mo- .dum,uclmoxkracamindud:ion€m. ita ucab intrinfc<3> dcbite ualcat defcnderc» Ad fccmdam rationcm rc- fpoi^cndumqucd hf mucationcsdidpoiTuiicbong ic- fpectu mutationum ulcra nacuralem di^fittonem ad iimilcm qualicatem factarum* Q_uaeftio. ii^, Aphor. i. V T R V M .Muiafloomnium tcmpor um ad tempc iricm fit melior natur ali fuccclTione tempcriun . Affir matiucarguicur fic. Tempus lemperacam cfierisefi: m eli us. ergo muiaikj tcmporum omni um sd tempcra- mcntumjdcbef clTcmelior.confequencia ccaec , quiaiK> num quacocomunius c&^dC ampliuscancomelius ^ uc .colligicur primo ethico^.antcccdcns noium cft . Arifto» Ad.oppofi tura cft m cns au«S:or um mz^imc natura- 3cm fuccciTionem temporum comedaniium^ Pro qua: jftionc.c.encatur conclui«>.0>mpenl^$omnibus^ coa fcruatione,<&: uitacorjx>rum humanoriimclior eft na- turalisfuccelTio temporum,^ ficmucaciocannium tem porum ad iempcramcncura.Patccprimopropoficio,«3a comunitcrtemporafunclapfa,qugmeIior3ucurcxna- turali fuccelTionc multg cnimfrjugum digcftiones fiiit: quaenon fijerecin icmporcccmpcraco,ncc ficpcr confc* qucnsfifreccorporumconferuacio. Ad racionanancc oppofi.cum.ccmpuscempcracucft melius, dico ^cepus tepcracum ccmpcraccduran^mcliuseft. <^aeftio, V. Aphor. ij. V TR V M Lapfg ^mplexioncs mdiu^ cocrarjjs tcmportbusfcliabeant. Ncgatiuc arguitur fic. Pti^ mo confcruatio fit pcr fimilia. ig^icur SCc. parsponisnc gatiua ucra.confequcntia nota.anteccdcns a>Uigi t tcr- tioccchni.ccx.43. SccunA)oftcndoq> hafc^tcs frigi^ damcomplcxioncm mcliusconferuanturhyemc, hyes Auice. habcc ^idicaccm rcf<rfumc»ii.crgo,3ntccedcns coiltgt lur fccunda primi doc.fccunda.cap . j denacuris tem^ pori^n,<S^ corum mutafiioti^ii$.ubc uult aerem qu^*. Digitized by Google Q.ViESTrONES tuncuncj fr igcdumjfolts tatnenSCumutt Relhtn uir- tutem habere rcfolacndi.Q» ettam hyemscx calfditatc componacur.primo complcx<onum.ca.4..fcn£cntia di- cftat GaF.confequcnaa tenct.quiapcrfccaliditatehye- mis prohibebitur a lapfu iiabes frigidam complexio- Rafis. ncm. Vltimo arguicur pcr rationem Raiis. 17. conti- nentis.cap .de aere 6Cc,Et eft ratio talis pcr dbum con £milem corpori corpusconferuatur.crgo d:pcr acrem. confequentia tcnet ^jpter confimile habitudine Sc pro portione aeris 8c cibi ad corpus huanu aiisponi t ibide • Ad oppofitfx qugftionis eft Gaf .in fine cdmenti. Pro qugftionc prf m ittatur hgc propofiti o alias tcn- ta. Prima propofitio. Licet pcr confimiliain f orma 6C in gradu ad:uali non fiataAio in.a. membrum corpbris cui ifta fimilantur in forma,^^ in gradu. per ifi:a tamen nullatcnuspoteftficriilliusconfcruatio. Propoeuides cft .licet.n.aer iqualiter <ahdus cordi non agat ut eft no tum in corde,cum tah' tamen aercnon potefta>r confer Auice. uan,ut colhgitur fecundaprimi.d>c.fccunda.capFo.2 . Sccunda propofitio.Corporacalida, Sc ficca nonma- le fe habent in gftate, quia caliditas gftatis fit intcnfior caliditatc eorum.Propofitio ficarguitur . caliditateno debite euetante cor iftorum i&i non debite conferuanc f n tali acrc.ergo.antecedens notum eft cuilihct , confe- qucntia cenet per propofitionem primam , quia calidita le fquata faltem alicui membrorum, quiamagisprinci pali non fit debita corporis cuentatio uel cordis. Ter- tiapropofitio.Cahdij^&ficcimalefehabent infftate, quia cor cor um male euetatur in f ftatc.Hf c propofitio patet.Primo ex Rafi loco all^. ubi uultaercm ciTc fi- cut mcdidnam pcr contrarium eue tantcm cor , qui acr exiftenscalidus&ficcusidcbiceeuencatcorcalidumec iiccum.Secundo probatur didaconclufio fic.ift^ fup- pofito <j>remifriusacr fixflRciatcuentarc cor calidum,ec iiccum q^ cor temperatum,quodfuppofitueftfatisco- in une,c^ probari polTet,quo fuppofito arguitur fic.aer temporis tcmperatf utuerisproportionatur in cuentan do cor tempcratum.ergo habenscomplexionem calida 8c ficcam non dcbitc euentatur in atftate.confequentia tenctjquiatalisper fuppofitum dehet eucntari pcr aere frigidiorem acredebitecuentantecor temperatum.er'- go per aerem frigidiorem acre ueriSjSc no per aere f fta tis.TcrtioficPeraercm temperatum fiue incempera to acrccorpora cholerica fe optime habent,<X; comunii: oia corpora.ergo i n aerc calidoj& ficco difpofita fut ad lapfum,<S: fic non benc fe habent .antccedens eft co m u iie conceiTum^de quo dicetur inferius . confequcntia te- netjquia aer aeftatisnotabiliter excedi t in calido, 8c fic- coacremueris. Q,uartapropofitioadquffitufithfc. Corpora frigida 8c humida male fc habent in hyeme,et fcene in aeftate. Propofitio perfuadetur . propter frigidi tatem,i5^ h umidiratcm hyemis labuntur lapfu maiori. crgo.confcqucntia cft nota.anteccdens patet.frigiditate S^humidicatchyemis propriam naturam obfcruantis frigiditate corporum,^ naturalcm humiditatem cx- celletibus. (J_uinta propofitio.Corpora calida,5i fic- camacraj&inanitanonbcncfehabencinhyeme. Pro pofitio coUigicur ex Gaf.prima apho.comen. 1 5 .illius apho. yencres hycmc <SCc.Pcrfuadctur ex caufa ppter frigidicacem hyemishorum corporum raritatcdifpone tc,<S^pauco calore in quanto modicum refiftentc horxi nimium repugnare natur? . Scxta propofitio.Corpo- ra caIida,<S: ficca quibus frigiditashyemis debite mcn- furacur hycmc mclius jfehabetq^ f ftacc.Propofitio pa tetcummcdcraco hyemisfrigore nacuralis calor non refrcnetur 3 lapfu, Sc propcer frigoris moderantiam non lasdacur uchemencer, His poficis pacet folutio ad obicAa ante oppofitum. Adpundum primi coferuaaodcbetficrrpcr fimilia. ucru cft ^ fimilia cffeAiue.Nuc uero diccndu ^ modc ir3ttCQtraria,funt cffctftiuc fimilia lapfiscpoiprowbas PARTI. III pro quanto ipfa faciunt pcrmanerein eadem difpone. Ad fecundaronan rcfpondendu^hyemseftapraEdo iaiiniofrigida,quamuisin feahquid caloris contineac. Ad audoricatem dc rationcm Rafisdiccndum pcr ea quae dicta funt in conclufionibus. Q_uaeftiQ. vi. Aphor. i). VTRVM Corporacalida^&humidameliusfc habcant hycmc ^ f ftate. Et p nunchf propofitioncs tcncantur. Prima propofitio.Caliditatis <&: humidita- tisin lapfu paritatefuppofita aut amp. eius cxcedete ca tore haec corpora melius fe habent hyemc.HaEC propofi tiopoteftcolligiexfentencia GaF.comcn.l^ .alle.Po- teftetiamperfuaderiexhoc,quiafrigorchyemis quafi per uia aliqualis antipariftafis reuocato intrinfecus unt to 8c fortificatocalorefortcs fiunt digeftiones humorii fortes reftaurationes 8c fuperfluitacum,&: non natura lium humiditatum uehementes infenfibiles rcfolutio- ixes,asftate uero humorah ebuilicntc materia ad gran- des putrcfe(ftionesdifponuntur. Secunda propofitio tc ixenda eft haec.Contingens cft humiditatem intantum proportionaricaIoriutcalida,<&: humidacorpora peius fe habeachycme q? aeftatc. Patct propofitio ex hoc , ga f pfa fic exhaufta cocurrcntibus frigorc, 8c humidaatc hyemis caloris ficc naturalisfufFocacio. Q_U3eftio. v^. Aphor. i;. y 1 R y M Acfcus conferuatiuus fit mclior prg fer uatiuo. Primoq>a(ftuspraeferuatiuuscorporum lapfo rum fitmelior.arguicur fic.Corpora Japfamcliusfe ha bentin temporibus contrarns. igttur.anteccdenscolii- gitur exprf lccflocomcn .exhoc.tenercofequcntia, qa propter contrarietatemprseferuantur , 8c prohibentur alapfu. Secundoarguitur fic.Corporalapfanon eela pfa nec labi ulceriuseftmclius ^ corpora remancrela- pfa uelulteriuslabiigituraclus prffcruatiuusmelior eft. confequentia tenet quiaperactumprfferuatiuum prohibetur fakem lapfus ulcerior. Ad oppofitum arguitur fic, Corporitemperato me- Iioreftconferuatic.crgo<S;:cor|x>riIapfo. confequentia tcnet pro tanto,quia ucraq? difpofitio utlapfa,^ tempc rataeftnaturalisilcpcrconfequensconfcruaHda. Prf n /. mo notandiim ut ex tertio tcchni. tex. 50. eft colligcn- ° . * dum illapartc.Si igitarpcrmutare 8Cc.<^ conferuatio "^"? eft feruatio in confimilidifpofitioneaut reduaioadme p"*^' liorem difpofitionem^quo modo conceditur artem redu ^^^.^ cfciuamcorporumeircartem conferuatiuam. Secudo "^"^ notandum c^ prf feruatio poteft fumi comuniter ^prie ^"P"^' 8C magis proprie. Prf feruatio com uniter fumpta nihii aliud eft qp ante fcr uatio ^ corpus cadac in lapfum 1 que cadere pronumeft,fiuc corpus ponatur asftualiccrlapfxi fiueno .Ecficcocedendumcorporifeni cemperacodc- beri prf feruacioncm,quem modum obferuafTe uidecur Auice.ccrcia primi. exprimenscorporum regime. Su- micurfecundopraeferuacio proance feruarione corpo- ris nacuralitcr lapfi ^ ad lapfum dcucniac ultcriorcm in quem cadere pronumeft. Sumitur tertio prseferuatio magispropric,&cft antcfcruatio corporislapfi prfter naturam ne in lapfum cadat f gritudinalem , 8c ifto mo doapudauct(3res prfferuatio couenit folisneutrisde- cidcntif . Primapropofitio contra quedam .: AJicui cor poritcmperatomeliuseftreduciqp conferuariin CGnfi- mili temporc. Propofitionotifitma eft in cafu. Suppo- natur.n.puerlapfus agenerationeaut aterapore ita^ non fitinmediotemperamenti fecudimodiadiuftitia, immo ad extremum declinet intenfius aut remiiTius. Iftopofitoquodcft conccdendUm intclligcnti tempera meta arguitur fic. huiccorporimeliuseft^rcducatur ad mcdium temperamen ti ^ in fuo temperamcnto per- waneat. igitur.antecedens notum cum hoc cotpus fiac temperatius «S: mclius per hanc reducftionem . cofequc tia nota. Sccunda propoficio notifiTima eft hscc. Cactc- rispar jbus nuJJi corpari tcmpcratt) mcUor r«du<aio a4 aliam Digitized by Google A P H O. ^isim latitudmcm corporum qp confetuattoin tempe^ a-<c.Propoiicfoarguitur iic. iaatudo tcinperamcnti cg- tcris3li)s cft melior. crgo nota cft cdf^uentta . antccc- ^cnspatctper nocftiam tcmperamenti iuftiaalisde mo- Oip» I » do fecundo.Patct ctia antecedens cx di^fcis Gaf.fecudo coplcxionum . tcmperatamcoplexionem comsndatis. Tcrtiapropofitio»Corporibus lapnsnacuraliicrprg' fcruatio non cft mclior conferuationefumendo propriif iime prgfcruatione .Hgcpropofi tio iic gfuadcr.corpo- «ra lapfa nat uralitcr quia fana.lapfa tamcn non fun z ncu tra dccidenti f ut fupjxjno pro nunc tan^ probatum ia primo tcchni . fgitur cis non copctit prgfcruatio ad ifta ienfum.cofcqucntfa teuctexnotitia huiuspr|fcruacio lus, Q^uartapropoficio . Corporibuslapfis naturali- Jtcr prgferuatio fecundo modo fumpta no eft mehor co- fcruationc nottffcata ut cft di<ftum . Propolitio arguic iic.prgfcruatio illo modo fumpta cft confcruatio 8c cco tra . crgo.cofequentianota ,quiaidcm no cft meliusfc ipfo.antecedcnspatet habetillgnificata prfferuationis 6c confcruationis. Vlcima propofitio. Melius eft prohf bcrecorporalapfa afutarolapfuipfaaliqualiter corrige ^a ^ ipfa prgdfe cofcr uarc in cofimili difpofitioe. Pro pofitiocuilibetcftnota. Exiftainfertpropofitio inte tainaphor.d:comcnto.CorporanaturaIiterIapfacoi- terfemeliushabet intgibus contrari)s moderatis <Si:c . Propofitio fic patct.per haec tcmpora prohibcntur a lapfu. ulteriori d: aliqualiter corriguntur*anteccdens «ocura proptermoderantiam contrarictatisprcprgha- bitam conclufionem. tcnet confequcntia. Hispofitispatetrationesantcoppofitura pcnukima conclufioncm oftendcrc. Ad ratione ucro poft oppofitum rcfpondendu negaa do cofcquetia.licccn.fitaliquacopIcxionaturaFr talis corrcAtonCjtn melioratur 6c prohibitione alapfu» Q_ugftio, vi^. Apho. ii^* VTRVM morbi generati in tcmporc fimili d:c, Ad partem negatiua arguitur fic Primo, morbi gc- ncrati in tempore fimiliintenfiorcs funt gencratis in te pore contrario.ergo antecedcns coliigitur cx di<flo eiuf- dem pofito-S:: aI!cgatofccunda,apho.comcnto.J4.na fimilcaddicum fimili facic ipfum turcre . morbus crgo in teporc cofimfli natu? eft eiTe furcntior 8C intcnrior, confequentia cft nota^quia c^tcri s paribus intefio mor bHnaiorcm arguit malitiam . Sccundo arguit fic. mor hi gcncrati i n rcmpore confimilf 8c curati in teporc co- £mili mcliorcs cxiftunt curatis in temfxsrc contrario. €rgo di<ftum GaF.falfumabfolutcconfequentia tcnet, quiaabfolutcfncclligit morbosintgc fimili gcnicosA: in cocrario curatosforc meIiores.ansarguitp ^to ofte dit morbu efiebrcuiore cx quo curatin tgc fimilf, Ad partcm qonisoppofitam cft GaF.in comenK). Pro qugftioncproptcr argumcntum primu antcop- pofitum tcneaturtalisconclullo. Prima.AIiquimorbigencratfintepore confimili.f. qualitatibus morborum curatf in teporc contrario pc- ioresfuntnon curodcconfundcntiatcrmini gcnitis in teporc confimilf 8C curatis in codcm . Propofitio fupra arguta cft pcr argumcntum ante oppofitum . Sccunda propofitfo cft h$c 8c nota.Q^uibufdam morbfspro cura gcncratis in tepore confimilifiucpcr fc,fiueper accides plus nocct tepus contrarium qp tcmpus confimilc. Pro- pofi tio probstur fic. tcrtiana acfti ua mcli us curat gfta- tc ^ hycmccrgocodufio ucra.notacft confcquetia cu hyemsimproportioncturqualitatiuc tcrtiang . antccc- dcns patet propter aeftatcm abbrcuiaremorbos , ut pa- tec. I .apho.comento. I l.&.z.apho.apho.Z $ , Tcrtia propofitio.MorbuscopIcxionalisgenftusin teporc fi- njili dc pcr fc curatur melius in tpc c6trarfb.Propofitio ^rguiturfic.curatfomorbidcperfefitpfrcontrarfu.cr T.83 , goantcccdescollfgit.3.tcdiniiIIaparte.Curatioquidc imum h^i niodu &c .cofequcatiaicnet, qua tcmpus H I P P O. t6i contra«5 cum contrarjctur morbo iuuat ad airS. Ex lilapropofitioncpatct intellc5:us Gaf.q» morbi gcnofa- ti ia t^ fimili,curati aute in tepoxeaxitrsLtiomeUorai iuncHoceft morbigcncrati in tcmporcconfimili , cu- ranturmeltusin teporccontrario fola mcdicationcfum pta ab cfTentia morbi,ut pr|tcr naturam^ aliorum j« ritatcfappofita,tum etiam cxhoc, quiamorbusafaoli caufagcncratur m ccmporc confimili , idcointcnfionis paritatcfuppoficacurarurfacilius. Iftisconciufispacec rcfponfio adobicd^um. Adpri- mum per primam conclufioncm. Ad fccundum rcfpondedum <^ non cft intcndo Gar, ucIIcq>mDrbusquigencraturin teporc confimili dila- tuscurationiintemporccontrariofitmclfor,feduultqf morbus m ccmporc confimili melior cft ad curationcm fi fibifupcrucniattempuscontrarium indicaaoncfum pta abeircQtiamorbi 8C dcper fc. Q^ufftio fx. Apho. ii^, ' V T R V M dietac ficcae mdiorcs fint «tatibus 8C ^^^* morbis h umidis 8c calidf f rigidis. Ncgatiue arguitac auAoritatc GaF.8 tcrapcu.finalicap.ubiuult q»$tas indfcatdcdietafimilijundc coniund:aaEfate morbora- tionc aecatis fit fimilium indicatio. Ad oppofitum eft GaF.in prgfcntipartc . Pi • Proqugftioncomittendomultafantquldam notata f^ , drcondufiones. Primonotadumq> dieca appcUarii» ^^"^ ^^ tcft talis actualiter uel potentialitcr 8c cffccciue. Primo P^^* modo uinum appelhtur humidum . Sccund:> modo aH- quidappcllatur talc,uel in potcntiapalTi ua uel in potcn tiaa<fti ua.Inpotcntiapaffiua, quia talitcc cftaptum pa ti utconucrtaturreponendopartan talis ud talismcm'»' bri . exempii caufa . aliquis cibus potcft did humidus, quia apcus reponerepartem humidam.Etnotctisfftum modum per ipfum ciTcaptum pati membro h umids no quia dc fealiquid agat .Tcrtio aliquid appdlatur potcn- tiatale Ioqiicndoicmperdedicta,quia potcns conuerti reponendo partcm membri talem taliter altcrando.cuta talenutrimentum tranfmutecur.cxempli caufa.laccu- ca cft potcntia humida,quia fdltcec potes rcponcrc par tcm carnis humidam per fuam qualicaci uam dtfpofitio- nem potens cftetiaminhumidumfanguinem traiifmu, tari humciftatiuum me.mbri. Et ifto modo iilud appcUa turpotcntiahumidumquodpotcftciKcererenhumida non cxiftcntcm humidam . Etfftx>modopotiirimii dic- t^ appcllatur tales re(pectu a>r|x>rum tcrop>eratorum. Q^uarto.aliquidappellatur pcccntia ucle5«cciuc talc, quia potcns facerc aliquid ciTe ud mancre talc . cxcmpli caufa.aliqua dicta appdlatur chokria, quiafaciens cor pus eiTc uel permancre cholcricum cxepli caula.fecudii iftam uiam R cholcricum corpus fic aptum pcr uia csdc- cationis fierimclancholicu iuxta GaF.2 .tccfaai iUapar tc.Dccidcnag quidcm tunc dict^fr^idj fadcntcs Gjr- j^ puspcrmancrecholcricumrcfrcnandocalorcmdidpa^ ^ * funtdlejtiuccfaolcricfudpotentiacalidg. Primaco- ^*^** cIufioefth|c.iyiorbidcpcrfciiidicantapplicari cotra- °* ria. Propofi tio colligitur loco allegato. Sccunda propoficio . .£tateslapff indicantoblatwne dietarum fibieffecftiue fimilium » Propofido{:acctpcr GaF.ubifupra. Teraa^pofitio.iE.tateslap%,pquaa tolapf^ mdiusfchabent ad dietas contrarias fecundum denomina tionem ^ adfimiles. Propo fido coll tgitur cx tcxtu.Arguf tur caa fic.pro quaco pcr faas dictas prgfer- uanturfeureducuntur. Q^uariapropoficro.Nofcm-t * pcr aetates lapfgconiund^morbismdius fc habcntad dictas fimil^fecundum dcnominationeiPropofitio ar- guiturfic.inajtatc calida patfoitecaufonem no mdii^ fchabct corpusad dictam calidaj^ (rigi^m . crgo <Ssc* yitimapropofitio.Indicatiofuropciabstateiaplacd f uncftamorboaut cuam c<Hnplcxioncnaturali oa&ijua <fiamorbo dc apjdicationc fimflium m^or eft quam tenporc&niGtis. Potcft propoficio coU^(€3eGaf.abi iaco.s.apb» X Digitized by Google Q_VBSTIONES fupi3.E\pef fuadetur iic . hoc cafa ftantcintetio cft ad curaadurn morbuin «Sicxaecate mcentio cftadprgcifc confcr uandum,»deo plus eft mdicacio {imtlium. confc- qucncia tcnct,quia tndfcatio ab aetatc ut confcruada cft: dcapphcatfonc cantum talcm rcponcciumpartcm qua- lis cft in gtacc dcpcrdica. Iftis h abicts patet rcfponfio ad obiccta » Q^uaeftio, x» Aphor. «^. V 1 ■ K. V xM fola tepcrata coplcxio fuo fimili gau- dcat. Ncgatiucarguiturfic. Primoqualitcr fchabct dtctatcmpcracaadcorpustcmpcratu taliter dictalapfa adcorpuslapfum.crgo ficut dicta tcraperata confcruat corpus tcmperatUjita dictalapfacorpus lapfum . antccc dcnscft notum.ficutcnim applicaturdicta cepcraca cor pori tempcrato , ita dicca calida ut duo corpori iapfo ut duopoteric applicari. Sccundo arguicur fic . gqualc in confimili lacicudincnonagttin ^qualc .crgodictalapfa 00 faciec labi corpuslapfum.ancecedens nocum. confe- quencia ccnet,qucadtcca lapfapoceft cilc gqualisgradus SC inlacttudine confimili. ■ AdoppoiicumcftGaf.inliccra. Proqugftioncpri- mo fupponendum corpus cemperacum feu fcmper fa- aum in gtace ccmperaca fore nacuraFr inclinacu ad caFr r gmanedam.hfcpropofitiocoiitgipoteft primo tcchni '^es^o* j-jj nocicia corports ferapcr fani , Secunda propoficio eft h?c. Talc corpus eft aptum pcr dtecam coferuari cpata. Propoficio arguit fic.dtcta cepcraca non cft pmucaciua corporis cepcrati , ncc corpus tepcracum cft inclinacu. naturalitcr labi in gtatc tepcrata.igitur propofitio con ^unctucritatcm.antcccdcns cuidcnscft quantum ad par tcm primam pcr notitiam dictg tcmpcrats .quantum uc roadfccundampartcm pcr habitam propoficionem. Vlcima propoficio cft haec . Corpus lapfum lapfu na- turaU ud praetcr naturam non cft aptum dcbtcc con- feruari per diccam abfolucc calcm fccundum dcnomi- nacioncm . Pro|K>ficio arguicur fic.corpusnaturalitcr uci prf ccr naturara lapfum cft intrinfccc inclinacumad lapfum . crgo fibt fimili applicaco nondebicc confcrua- tur. anccccdens faciscft notum cxdictis primo tcchiii proparte ctiam 8C fccundo.probatur confcquetia>quia applicato fibi adiucoriolabctur. Et diAKpatctrcfponfio ad obicsfcum q^ licctpcr poifi bilc ita formalitcr d^ gradualiccr fc habeacdiccalapfa ad lapiam coplcxioncm ucl gcaccm , ut tcmpcraca ad ce - peracam.lapfacamen cftcaufalapfus uIccrioris,ulM tcm peracaprfcifein tcmpcric confcruat tcmpcratam ficut cctam dc aerc confinulldidumcft. Q^ugftio. xi. Apho. ii^. VTRVM fgricudincsbcnefchabeanc adtepora smnu Negauucarguicurfic. Primo.omnisggritudo mclius curatur teporc cahdo q^ teporcfirigido.crgo con icquetiacxhoccftnota,quiaggritudtnes benefchabet adtepora,quiaadteporacontraria.antccedcnsarguit, quta ffias fcu tepus calidum omnes abbre uiat morbos uchabttumeft.l. apho.cdmcn.il. Secundo fic.mor- Ih calidi curantur pcr c^da.crgo, cofequetia tenctpcr probationcm habitc coclufionis .anteccdcns patct. nam cholerica f ebris curatur per pharmacum . omne autem pharmacum fccundu fc calidum cft <5:: ficcum. i .apho. comcn .24 .illius apho Jn acutis paffionibus . Tcr tto ' arguitur fic.apoftcmata calida plus fiunt tepore fr igi- doqpteporecalido.fgitur&c.anteccdespro tatotenet, quia n3aterig^c^id| maximc aptg fun t coUigi in hycme. Adppppfitum quaeftionis eft prima conclufio apho, Proqoncprimitushg cddufioncs tcncantur. Pri- "oia codufio.Dc pcr fe 8c indicatione fucnpta ab eiTcn- tjQS morboru,morH funt apti mdiusfc habere in tepo- re contrario . hgcprima conclufio perfuadetur per pro- Bacionemprimgcoclufionisapho. Sccudapropofiuo. .Morbifuntaptiorcsad curandum plurics in teporc d-' iaOi $ m te porc co trario propter caufas a quibus depe P A RT I. III. deat aat pfopteir aliqutd accidentaliter cdncinges ad^« ram confcres. Propofirio patct {ic matcrig morboruni materialiu fccadiiplurimu diijjofitorcs funt rcmotioi^ in tepore calido q^ in tepore frigido igitur .coiequcntta tcnet,quiaadremotionemmacerieruaqufbasdcpen- ^^^ dencmorbi matcriales>iIIorum morborum cofcquitur remotto,cum fintfientcsmorbi.antecedenspoc paterc pcr una rationan ante oppofitum,eo ctia quia cahdiipa*- tis f ftiugcft ratiffcareporofitatesmebrorum,fubtilia- rc m«crias,«Si eas euaporationi difponere. Patet etiaia propofitio quantu adaliam partem . Nam morbusfrigi dusper applicatione higidi per accides curatur melius. ergo ctia eft contingensmorbum frigidum melius cura ri in teporc frigido.cofequcntia probabilis proptcr co- fimilemoperattone teporis frigidiopcrationi mcdicami nisfrtgidi.antecedesfumitur.5 .apho.apho.22 .ibi.Eft autcm ubi in tetano. Ex iftis duabus infertur propofi- tio tcrria. Morbi Imatcrialcs mcliusfe habent ad tga co traria. Patct pjwfitio.na cura fit ^ co trariu . ergo Scc» Infcrturquarta.Concinges eft morbum matcrialem mclius fc habcrc &:curari in teporc confimili. Propoii tiohaecpatctpcrfecundam. Inftjrtur quinta propoli- tio. Morb/probabtlitcr plusintcndt poituntin tempore confimiliq^contrario.Propofitionota eftproptcr tena pus iuuare ad intcnfioncm co fimtlis coplcxionis. 1 n- fertur fcxta.lgitur morbipcioresfunc dc perfe in tepo re a>nfimili ^ in te por e contrario. Propofitio arguitur fic.funt difpoficiorcs,ut tntcndantur in tepore confimi- li pcr habitS codufione.crgo probabiliter peioresqua- docg,tcnetconfcqucncia3coq>morbiintcniio pcior cft. Iftisprshabitispatecrefpofioadobiccftum. Adpri mum pcr fccundam principaicm coduiione . Ad fecii- dum cofimiliccr pacet refponiio refpondendo ad ancece- dens pcr fccundam partem fccund| conclufionis princi- palis.undedicendum cp pharmacum calidu de pcr fe no curac morbum caitdum , immo non curac nifi fua abg- cicndomaceriam.Q^uid auce fic pcr fecurasomiccatur pronunc. Adulctmum . apatacalidaplus fiuntteporc f rtgido.poiTum negareantecedens. Et dico q> calid^ ma terif plus polTunc coIJigi aeftate ^ hyeme,adiftum fen- fum, quia plurcs calidas matcrias c6 tingitrcpcriritncor porc aeilatc qp hycme . Vel fecundo dicendumq» h| ma- tcrif non plusapoftemanthyeme qpaeftate depcrfe,ga femper plusrcperiatur hycme qp aeftatc.fcd per acddes, quia frigiditatc hycmis plus concingit clau(ii vS: oppilart poros.pluscriam contingitingroiTari materias, ut non tantumdtfponantur cxitui pcr uiam infcnfibilisrefolu- tionis quancum dtfponuntur calore «eilatis. Q^ufftio xi. Apho. v* V TR V M aliqua partcdici cxiftentc caIorc& all quando cxiftente frigorcinaequales oporteat cxpc^fcare morbos. AcJpartemnegaciuamarguitur fic. Primo, unum tempusalteriin complexionc contrarium prgce- dcntismalitiam corrigit . ergo8c unahora diei contra- ria idcm operabitur . anrccedens colligitur ex hac parti- Auicc cula tcrtia^Si:; fccundaprimi.doc.i.cap.dciudic^ tcm- porum Sc corum mutationibus. Sccundo arguitur fic motus caloris naturalis qualibet uirtutcm confortat.igi tur&c.notaeft confcqucntia,quia tali fafflarautatio- nc horarum mouctur caliditasnaturalisadmotu exer- citi) debttc confortantis. anteccdens colligitur.2.apho. 4S.a)mmento iliiusapho»In omni morionrcorports cii ccpcrit quisdolcre ftatim quf efccrc rcmcdiii cft. Tcr- tio arguitur fic.no<Sc fuccedente aut criam ipfam fcque t e dtc non cauiatur morl^r um ingqualitas. ergo antecc dens cuilibct cft notum,temporibuspropriam naturam obfcruantibus.tenet cdfequcntia ,quia cofimilitcr ui- dctmutariacrnodrcfucccdetcautfcquete dic quead- modiialiquapartcdiciesaftetccalidaS^jdiquafrigtda» Q^ uarto arguirur fic . morbo calido copeti^t medidna * *5C» adgguatc6rigi(te.isit»antcccdcos coUigic tcrtio tcdmi» 97* quia Digitized by Google A P H O. . qiitaomms curadcbct ficri pcr cotr arfaingquali^frsdu.' Ad oppolic um qusftiorfls eft Hip.ia apho»& cxprcf- ilus Gaf.m commea. Proqugftioncfuncnotata(5<:conclufipnc3. Prano prsmittcndu u tcoUigitur cx comcnto haaic mutationc intclligt teporum coplexionibas mucatisfubito.<S^ iri'? tcnfe^cum .n .natura fubitsis rcf ugiat altcraciones, fmo T» J3? easno fuftineat&^profternatur cifdcm uttcrtco tcchnf cft collcctum ,ideo lic temporum occurrcntibus muta-- tionibus ipfam dcbilitari a>ntingit. Sccundo notandii q» cxprimo fequitur hanc temporum mutatione <S^fuc ccffioncm no clTc fccundii rcmporum naturale curfum Sc dcbicum. Prima condu fio refponfalis. Dicca muta Uo tempor um eft gcncratiua morbor um . Propofitio ar guiturftc.haecmutatio cft proftratiuauirtutisiSi^gcnc aratiua humorum diucrforum non aptorum a utrtutc rc gulari»crgo.nota cftconfcqucntia,quia no rcccisnccrc gulatishumoribusraorbigcncrantur.antcccdescfteui densexprsmiiToproquantohg mutationcs func^ftra uu^ ufrtucum^quiafunt prftcr naturam Cubit^SCin'- tcnfg. Secunda propofiao . Secundu aliquam contin- gentiara alicui corpori bona cft mutatio hgc temporu» trcrificatapropofitiocontinct ucricatcm .corporicnim calido bon um cft aercm f uccurrcrc tr<gid um ,caIido in- quam prf ter naturam intenfo , ut cxpcrienaa n<xatin opcre,namcorporihabcntiuchcm€tcm caliditate qua timeam us calidum apoftcmajuchcmcnter f rigida aaua litcr SC fubito applicamusfibi.crgohgc partialismuta- tio tcmporum conuenit. TcrtiapropofitioXicet plu- «mumexhacmutationcuarg gcncrencur morbinoa cft inconucnienSjtamengcncrari unum dC uniformem tnorbum fccunduplurimum.Hocperfuadctur. Primo adcxpcricntiam,nara autiino naturalitcr cxiftentc in- ^quali conucnit maximc ficriquartanas,tum quide ca- liditatcprgcedentis3eft:atfsqus combuffit mat€ria>qua xcm^cntc 8c rcclufa ^ frigiditate a utiini quarcana £c- htis cofequic multiplicata ctmclacholia in autuno irigi <3icatc Sc llccitatc fibi proportfonaus diiantibus. Iftiscondufispatct rcfponfioadobiectaantc oppofi £um . Ad prim um ncganda cft confcqucnti ajco <^ unS ccmpus paulatinc fucccdit altcri ,ubi una hora magis fii liito fuccedit aItcri,proptcr quod contingit coplcxi one iiorarummag^proftrauinic uirtotcm. Adfecundunx yc(pondcndum negandoconfequcnti a «S^dicendoq^mo cusc^oris naturalis factus propter mutationem horarix eon fimilacur debito cxcrdtio -, cx quo fitpaulatinc 8C debita caloris cxtractio Sc alccratio .pr g terca non eft ii" •nilitudo coq> poft caliditatcm horgimmediatccofcquf xurfrigus.undcfi cxcrcftfum Sc calore corpons frigus immediatefcquitur intcnfum magnacorporiconfcqui- tur altcratio.Conrcquitur cnim aiiqua uchcmens oppi^ latio propccr frigidicatcm rcdudcntcm caliditatcm inte ]rius,autfaltcm humorcs, autconfcquitur lcfio ex fubi ta pcnctrationcfrfgoris. Vndc dicunt uulgares huc ho- nHncmcircrccalc^ccum.f .rctro <S:intuscaIcfactii. Si^ milf tcr dicunt cquuoi cfie rcprchcnfum quafi rctropre hcnfum 5^intrfnfccus . fic rcclufis humoribus , utfe- briat equus Sc pai»acur oppilation^. Ad tcrdu rcf{x>n dcturncgando confcqucntiam co <^ nox naturali tcr fuc ccditdici&econtra,undc corpus cftconfuctumnatu- iraliter talf mutationi.alia eciam iuuamcnta fequuntut cxhacfucccfTfonc tcraporum . Proquo diccbatSencca in cpiftolfsadLucillum.cpiftolatertia.CuaJ rcrumna turadclibcrat , ipfadicct tibi fcdicmfedfie Sc noccem.. Sen««: Ad quartu rndcndum ncgando confcquentia,d: cau- fa cft,quiactf a medidng curant^ debcnt eiTc no fubito fcd applicatfpaulatinf .undc ut plurieseft diaii cura fic per contraria ingquali gradu eflfecriue inquantii ad tota approximationem.& ifia cft modcrniirima condufio. Q^ugftio xt^. Apho. vi. VTRVM accidcntianaturiisconfcquaturiaorbo H I P P O- t6z rum* Afitimatcucarguftur fic.AdfHOrbosfnftrumt^ torum harum Igfar um opcrationum confcquunt actf o- ncs l$fg.igf tur &c.antcccdcns colltgitur tcrtio dc acct-- Gaf, dcnti SC morbo . uhi dcfcrtbitur morbus pcr l^dcre Ime Cap» I • diatc Sc renfibilftcr opcratfones>tcnctcoikcquentfapcr boc , quf a calcs If fioncsnon funtnf fi acddcnttaquae m If tcra cxplfcantur . Ad oppofitii quf ftionis ui^ur ei£e mpartc m GaF» Proquf ftionc hgccodufio tfflct. Adaltquostnorbos prgdiifta acddcntia cofequuntur . Propofittopatcrc po teft pcr particularcs au<f6orum Iocut^nestnmorix8,ad quosutcuidcnscftaccidentiacoiilequuntur* Pr^tcrea arguicur fic.ad ucntum auftrt nu ud borcaleinhgcacd dentta confcqui poirunt.igitur Sc ad morbosaiis u^u^ piis apho.cum fuis concord^ . cdf<^uentta cx hoccut- dens eft.quia inftrumcnta fcu itfrtutumorganamorl^ talitcr poteriit diipoiuqualttcr hts uetfsextcri or3>us. , Ad CSalcn um reipondcndum eum ijon negarc zcddc. tiaconfequimorbos. ■ Q.ugftio, xfig, Apho. vis VTRVM aliquaacddetiaconfequanturnaturM morborum . N cgatiuc arguitur fic . Morborum njdt laz funt nacurf . fgt cur hjc acddcntta non confequun-r tur nacuras morborum.cdfiajuenc^ utd^^ur sif^meas^ anceccdens pacec,quia (i aliqua forct natura morbi tun^ fequfturmorbumperhancnaturamita hunc cSeAuel ficerc cpnoa alium.cuius o|^fitum expcrtendanotat, quiaide morbus cftcotrariorucficd:uumefic<9^uus. Adpartcmoi^fitaeftGar.tncomento. Pc-oquf- *^ ftione prgmittendum q» natura morbt n<»ieft akudq| morbus indtnatusad lalttcr uel taltter (^>erandumaut «mpediedum utnaturamorbtcaltdt cft cald^cteSCl^ dcrc quia calidus eft.naturacttam c^iladon^ qug ao eftaUud qp membrum ciTeoppilatum cftlsedcreanpc- * dicndocranfitumuddcIationcm.natura.n.phlcgmatt- * cg fcbrts cft Igdere talitcr,ut pendcns a pU^fmatica ma teriaita c^cfied^usqut confi^juftur admorbum^ticac;^ ciuscffe<ftto non prtndpalttcr caufam (knominat cxte- riorem ficdidtur confcquinaturam morbt. Codufi» rcfpoi^alis,Licec acddcntia qug tn human^ corporibus gcncrantur,cau£as extenorcs fecundu plurimum cofe- quantur jaliqua tamen naturas morlx>rum a>nfequun- tur . Propofitio quantum ad partcni prim^n G>lligir ex tUofidcHComcncatorc Aucr.j.colligct cap. | adfine. n ubtutdcturucilcggritudinemmatcrtalelgderepcrma- *' lam coplcxtoncm t mmaterialem fupcrucntcntem mcm bro acalorc ud frigore. Q^ uantum ad fccundam parte pcrfuadctur fic.AIiquaacctdcnda confequiitur morbii non ut a caufa extcrforipcndcntcm , immo ucl pcnttus ifidcpcndentcm ud a caufaintcriori pcndentcm . aiis no tiiin acddetfbus cofcquetibus caufone aut^ thica&c. Ifi:opofitoadarguracntapatctrc^nfio. AdcJMC- ^VJof- drum primummorborumnullacftnatura.dccltnoan- bus cft tccedcns adfcnfum datum. Adprobationem rcfpondc eifccti- ^ idcm morbus poteft citc pcr acddcns c{Fc<aiuus co tra uus du riorum,ut admoduoimcdicorum morbus caliduspcr pf,, fccft cffccftiuus Igfionis calcfadoido . pcr acddcnsaute habct infrigidarc rcfolucndo Sc ab^cicndo fpumofam fubfi:anaam calidam. Q_usftio. XV. Apho. vti V 1 ' R V M a caufis cxtcriortbus hgc acddc tia fi- cc morbfs condngcre polTfnt. SineformaDoncobic- cto^ teneancur hg condufiones. Prima codufio.Hf c accidcntia rcmifia quac nonfuntfcnfibilcs If fioncs finc morbf s contingere po fiu nt. Propofitio fic probat,cuf U betmorbofcnfibilf operationumlgfio corrcfpondct.cr- go confcqucncia cuidens coUigitur aiTumptu cx dcfcnV ptione morbi ubi fupra. Sccunda propofitio. t^cct coi ter tcneatur oppofitum hf c acddcntiaquf funt fenfibi- lcslgfioncsjnon poiruntficriacaufis cxterioribus finc oiorbtStPropofitio habct cuidcQtiam exhoc fuppofito« laco.Mph» X i| Digitized by Google Arifto, Vcnti copfo. Vaoo- ru com plexio. Vcntf copFo dupFr. Q_V^STIONES 'Quodquacdocunq^ membrum tib fenfiMfter i^Cdmin opcractonibuscitaegrum . quod fuppoiitum tenercpo- teit uericatem cxdi(ftanotmaniorb«, Coiter tamen tenetur oppoixtum dicendo q^ ii cauia extcrior non fixerit Aiam imprcfTionem dato q^Isefcric op?ranonefen/ibiliter,non tamcn corpuscritaegru. Ec tenendoiicam uiacoem ciretconccdendumq^aligs ual dc dolcns caputaut ualde grauitcr audicns cifet optime fanus. Tcncndo uiam recund| propofitionis dicedum clt ad GaF.eum ucUcalfquaaccidecia confequinaturas morborum ad fcnfum dacum.aliqua uero caufascxtrin fccas canq^ agcntia manifcfta caufantia camcn accidca- tiamorbismcdiantibus. Notadum ultimo <}> difcrctio dictarumcaufarummedico utilis eft . na luftum cft di- uerfimodciudicarcin pronoftf"cacione,acctfacurafccu dum diuerfitatem caufarum.nam acddens a caufa exte rior t pro ueniens pl uries cft curas f aciliorisjminus ciiara fStiu fccudum pluri mujcum pluri cs caufa cxtcrior mc If us uaieat a corporc remoucri caufa i nteri ori . Q_u:jftio xvi. Apho. vi. ' CVl V S coplexionisfituentus. Primo arguitq^ fitcopIexidis£rigids«S;ficc^.terra a quaclcuatur ucn* tus {rigida. eft<Sc ficca.igif ur.confcqucntia ufdecur no, guiacfFcctus attcftantur fuiscauffs antecedcns notum eft. Secundo argui cur fic . uenci coicer fliando teirige^ ranccorpus humanum.igicur.ancccedesfumitur.Z .mc thco.<Si:pacecadexperfcna5c6fcqueciauidetappares, Tcrcioarguicur, ga coicer inlods frigidis uigoranr. Pppoficum arguf tfic. Primo.uentigriantur acalf do,ergo caiidi cile uidcnt.antcccdes fumit.2.mctheo. calidifatecnim folisaucctia in tcrrg utfccribus cxiftcn te uentc^ confcquitur gSiatio. Sccundoarguit.faltcui dc ueto auftrali q calidus 5c humidus coputatur. Omi ttedo multa uerba cuiufda, acctia aliqua dubia propofito i mpertinentia fmt hg coclufiones. Prima co dxifio. Vcntusquilibetpria fufgencrationc poteftdici calidas 8c ficcus. Propofirio arguit (ic, cxhalatio calida Sc ficca qug facit uentum fuaorigincprinapali tale ha- bcc copiexioncm.crgo 8C ucntus.antecedenspatct pri- mo metheo.fatisadprfncipiu ubi uulchac calidam effc Sc ficcamjuaporcm aucem circ calidu 5i humidu.cofe- quenciapacccexhoCj^aucntusno uidetur eilealiudqp talis exhalatio alj^s If oMtata limitib us , patet etia hoc ex partedictorum agenti um calefacientf um 3c leuigatiu dictam exhalationem. Sccundapropoficio. Aliquf uea if appellant calidi>aliqui ucro frigidi apudmcdicos.Pro pofitioperfuadeturprimocx GaF.tn cdmcn.6.Perfua dcturetiafTc.aliqutuenri calefadunt corpora humana rationc fuarum qualitatum,aliqui ueroinfrigidat.ergo ails notat expicntia.cofequentia eft de fe no . Patec ccia hoc g nocata ratione locoi^i g qug tranfcunt ucnti. Tertia propofitio cft coi or .Omnis uentus fccundum primas refpirationcsfcu actiones infrigidat . Hg c pro- pofitio collfgitur cxfccimdo metheororum. 6C cx caufa 16^ modis di clfs in iiotato. Iftfs coclufionibuspofitispatctrcfpofio ad obicvfta» Adprimu adpuAum terrafrigidaeft 5:ficca.fgf t,de- dino confcqucntiam.nam a frigida matcri apotcft clc- iiari aliquf d calidum pcr adioncm agentis calidf . Adfecundumrcfponfumcft<S:adtertium. Adargu mentum primum inoppofitum Brcuitcr refpondendo dfcendum<^ucntf gcacrantur «S; pofTunt etia corrupi acalido.acalidofnqu^fubtiliante intantum exhala- tfonem ut<»&uer»ti'n aercm .Ideoeft did:um.2.mci- thc.q^ folfacit ccfJarcucntos . Vel ctfamimaginandum caliditatcm foiarcm intantum IcufgarcfUamcxhalacto- nem, ucadignisfpcram pcrucniac & tranfmutetur ia tgnitam imprcfffonem autfgncm. Afrigido etia 3c hu- mido fimuI|x>tcftcorrumpf uentusjutpropter nimfam infr^tdatfonem <Sc humc<ftatfoncm infcriusdcfccndac fxh^acfQttts, AlfgTatioQesfadf poftc^fttamima .PARTI. III. dcducutcocIufioac,dl^ficficdfdiibreufter ad dubtu«> Q^uaeftio. xvi). * Apho.vf). V T R V M in aeftate f! milata ucri fudorcs i n febri busmultos oporteat cxpcifferc. Negaauc arguit fic, Primoin ucl-cnonoportctcxpeAarcmuItos fud>res^ crgo nccin aeftatc fimilata ucri .notum cft antcccdens, quiaucrcft tempustempcratum,inquo non cftcalidi- tasfupcrfiuens. Secundoarguitur fic.conflitutioannf humida minus fanacftficca.ergo aeflatefimilata uerf conoportctcxpecfcarcfudorcsmultos.anteccdenspatec apho.huf us partis. 1 5.ucl fccundum aliam computatio nem. 1 5^ .ficdicente.Conftf tutiones anni omnino quide iiccs.i^c.tenct confcqucntiajquia fi in tempore humi-- do fitmultacrifis per fudorem aegritudo tcmporis humt di mdiorcm habcns criiim ut per fudorem meli oris erf t terminationis. Tcrtioarguitur fic.xftatc fimilata uc-: rt ficntmulti fluxus uentris . igitur non mahi fudores, anteccdcns notum eft propter m ultiplicari maceria flu-» xu ucncrisefFluibilem.tenetcofequentia.,quiauna euo deftruft aliam , ut coUigitur.^.apho. apho.83 • Vrina multanocftefadiamodicufeccirum fignificat <Si::cotra. Ad oppofi tum eft Hippo.in habito apho. Pro qugr ftfoncconclufiotcneatur . iSftacc fimilata uerimultoa oportctf n fcbribus expcAare fudores . Propofitio coUi gftur cxcommcnto. in tali aeftatc eft agcns 8c materfa fuf&dcns,ac ctiam difpofitto corporis ad fudandum .igi tur.antccedenspacct,nam primo eft «aliditaspotcnsfu-r pra materi%ai<uacuanda . fecundo ctiam eft multa ma tcriahumida propcer aeflatis humidicacem . eft cciafor- ricudo cxpulfiue uircutis propter calidicacem seftacis.. eft ctiam amplicudopororum propccr calidicacem ccia ampiificantem poros. Iflo conclufo adob£e<5t:a refpondccur. Ad primum in ucrenon cxpccftancur.dcclino ancccedcns. Ad prob» rioncm uer eft cempus temperacum.ergo dedino confc- quentiam.Nam in tcmporetemperatoper accfdens pof^ funtaccidere morbf,quodreitatdedaradum apho.2. 1 « prf fentis parriculg. V cre fiquidem mani^ 8c mclancho^ li^.SCc. Ad fecundum tunc tcmpus humidum eiTet fa- nius dcclino confequentiam . Ad probationcm adpun- S:am dicoc^ crifis per fudorem non fempcr cft fanior. Adtercium mul tiplicatur fluxusuentris . ergo.dccli- no antecedens q> multtplicctur fluxus criticus . ^hoc propter diuerfionem materiae ad uiam fudandi. Q_uaeftio x.vi^* Apho.<S;:c6meri.v^. V T R V M in ucre multiplicetur plures fudores qp in aeftatc. AfFirmatiue arguitur ficcxcomen.In uerc reperf t utrac^ caufa fudoris, i n aeftate tin una.igi t SCc». confcque tia probabi lis eft.patet anteccdes ex come to> Oppoficum arguicur fic. Ad expcricnciam plus fuda'* tur in aeftace q^ uerc . igicur in febre crifim per fudorc plusoporcec cxpc^ftarc , ancccedens nocat cxperientia* confcnquentia uidcturapparcns. Proqugftionc probabilitcr h$ condufioncs tencan- tur . Primacondufio . In aeftace corpora fana falceoi quacum adprimam parcem aefiaas plus fudarcpofTunt quam uctc. Paccc propoficioficnarratiuc , quia cum in ucrc caliditas fit temperata inucnit multam humidita- tcm congelatamquafi exhyemc,quam diiToIuic <5^1i- quat ncc m ultum trahic ad cutem. fuperucnf cnte . ergo calfditate aeftatismultafit humiditatum euaporatfo,<SZ tandcm expulfioper fudorcm .materia etiamin aeftate c^ facta fubtilior .pori ctiam facti funt ampliorcs.Sccua da propofitio. In febrc tempore aeftf uo plus oportct ex- pcctare fudorcs.Patetpropofirio propter caufasafTigna tas, 6c proptcr multfplicari matcriam fubtilcm cholcri- cam aptam pcr fudorem cxpclli* Ifi:o pofitopatetfolutfo adargumentum antc oppo- fitum diccndo quodquamuis inucreduf fudoris cau- fae rcpcriantur , caufatamcn ifigeftatc rcpcru iliasdu- as uiocerepoi^ 5^c» Q.u£ftia Digitized by Google A P H O. VTRVM intgcficciorffcbrcsacutgfiaat. Nc- gattuc arguit fic. Primo .rarius &: mrnor putregacflio iititt tge iicco ^ in humido .ergo cofequcntiatcnecsqa f cbres acutg maiore p fuppon un t putrcfadione . ans no tum:,toq* iiccitasprohibcc a putf cfactioe. Secundoar guitur fic.humorcs fiunt grolTioresin tpc ficco qpin te porc humido.igitur morbr ^lixiorcs 6C non acutiores. ans cft notum ^pter ficcitatcm refoluente partem fub- tilem dimiffa terreftri. Tertio arguic fic . in tge ficco naturahter caufant morbi ^lixiorcs cjintpchumido fiaturalitcr.ergo in tpe ficco ptcr naturS caufanc mor- fci ^hxiores^ in tpehumido pternatura. cofcquetia «enet.Naquafr fchabct tps Rccum natiiraFr ad tps hu ?nidum naturahter jtaliter ficcum prgtcr naturaad ha- inidum prgter naturam.anteccdenspatet,quiainautu- uo caufantur quartanf ,(S: morbi prohxforcs «qp hycmc, €u cotfngat q uartan a prolongari ufq^ ad annos fcpte , Ad oppofitum cft Hippo.in apho. Pro qugftionc tencatur cocfo apho. Pria cocfo. Sc cundO plurimum in tge ficco temperato in actiuis,ac ctiacahdo morbid^febres caufantur acutiores.Propo- iitio coihgttur exprobacionecommenti. Secilda cocfo . In tge humido morbum poFe eft cfie acutiorem.Propofitioprotatono.natocuideseftcuili betquarcana poircfiericgcficco*^ caufone pofTe fieri «gc humfdo.na f gricudincs quidcm oes in oi tpe fiunc. «ertio apho.2o. Tcrtio tcnedii cft . Secundu plurimii inorbuscofifisfpei<&: dcnolationis fit acutior ^brc- tiior in tge ficco . Propofitio coUfgeda eft cx dfcti s i co- sneto. Q^uarto et tenenda . Pofeeft morbum cofifis -denoiationisintpehumidiorifore breuiore <Siacucio- rem.ut aliqua tertiana cotinua potcft intgc humido a pauciorf Sc calidiori .pucnirc matcria, utbreuiorem fa ciatmorbum^acutiorem. Vltimodicendumorbum in tpe h umido h&um fecundu plurimu exacui 8C br e- ixiari cge huraidoad ficciore gmutatonacura.Prc^>ofi «ioetcoJhgitcxcometo.Etdidu eftfecuduplurimu» jga^ptcrdifpoficione humoriscft cotingestataficdta xe aeris fierirefolutioncmjUt morbus fiat ^hxior aduc- «ientetpe ficco,ficutpatct incxperietia ueaicntetpe licciori tcrtiaQam mutari in qnartanam , Iftiscondufispatetfoluttoadobiedta. Adprimum obicAu ad pun<flu cocedo q> dc p fc tge ficco minor Sc rarior fit putrefacflio .de per acciis tii facto caUdo acutio i^icotingithumidimafore fieriebuUicione S^intefiore putrefadrione.Diccndu et fntgeficco non femg fieri «lorbu acutiorcm ronc putrefacftionis , imoahquando iblum gratiamaiorisacuitatis cahdi ficutcaufata fyno- cha febrc inflatiua fine putrcfadionc. Adfecunduriidcndu<^intgeficcofccudu plurimu plusfacit acuitio caliditatis ad igniendum 6<:fubtilian- duramateria qpfadatrcfofofubdhs . Incafu cn ut uo- luit unum nocabflc. poc ro coccludere ucritatem. Ad uitima roncm ad punAumncgo^ita fchabeattepus iiccum prf tcr naturam 3Cc.6c caufa cft, quia in teporc £cconatur£Uic€r dcquoarguic ucautuno funthumores cxic<^ci pcr sftatem praecedcntem,unde aducnientc no «a cxiccatioc cofcquit ingrofiatio, 8c per c6 feques p- lixitas morbiq3no repcricur in t^c ficco pter naturam ncccirario. Itectiaintalitecficconacurafrpori clau- dunturfr^gidicateautuni «S^includutur fuperfiuitat^ ^ prohibe tur ab cxjMrationc breuiante morbum <S:-c ♦ Q_ugftio, XX. Apho. vi^* V T R V M dc qualibct ti^is ficcitatc moderata ucl no apho .concineat ucritate . Primo negatiucarguitur cx additionc Conftantini ad prindpia ubi apiK>.de im- • Sicdtas aioderata uerificat ficdtace. duplex Oppofiiii arguit fic . ois imodcrata ud no modetaca ^ cri— ficcicas caliditate exacuic.igicur . ntS eft confequcncia. plcx. Am e t* Pro qone pmitcendum ^ ficdcace imoikraci Hip p a i^j prfmoiiitcllfgfpoflrcquacunc^ ficc/tate a ftaturalf tg« ficcitatclapfam . Seciidof ntdiigcrcpolTamus ficdtate ualdeintefam,utfuiintefionc rmodcratiois fortiatdc- noiatfoncm,fic pcr ficcitate moderata f ntdiigcre poflfix «Mus naturale tgis {iccimte aut rcmiiram ficcitacc quac tcfpe<ftutntefiorisdfcit modcrata. Prio crgo tcncndii ^oisficciasimoderataquocuq; modo qualitatii a<fli- uarii entitatefuppofica ut eftdiccu habcc morbos acu- tos cfitccr c. ppofitio coclufa eft g argumcntfi poft op- pofitu. Scciido ccnedii e ficcitate moderata, ga t^is na tur| coueniete deg feet morbosacutos caufarc refpe-» iftut^tiaturafr humidi.hacc^pofitioia fugiusdiAa eft d: probata. Tertio e t ccncnda no ad inte fione ficci tacisconfcqui^pportionale morhoi^ acuitate ^pofitio protanto no cft, quia propccr nimia cxiccationem rc- foluto fubtilf confequitur humorum terreftrificaao (5^ ingrofiatio. O uibuscondufispatct intdlccflusJitcrg diccndo<3^ per Sccitatem immodcracam intcHigitqua- libet moderacaminccnfiorcm . Q_ufftio. xxf. Apho.a: cdmcnti. vii;. V TR V M ficcitasfola habeacrubeim cholcragc ncrare. Ne^tiuearguit fic, Primo.daturmalaco- plexio ficca tm .igii 3Cc.^fis coliigi c feaido techni .cofc quentia tenet,ga qua ronc cx fola ficdtatc aeris cofcqui i:ur cholcrg gencratio,rone cade cxfbla ficdcaccnacu- rah cofequitcholerg gfiaciorefpcAucorporistepcrad &ficca!idicasrefped:ucorporiscempcraci. « . -, Sccundofic.diolcracftc^ida&ficca.fgfcurexfoia ^^^^^* ficcicacegignino poc.antccedcns notumcft pr&primt cap.de humonTsus.cofcqucntia toicr, qui a ficdcac^ cfi; folum exiccarc & noQ calcfaccrc. Ad oppoficum uidetur effc cxperietia &addido Co iianciai.Patet eciam oppoficum.Nam CHfouenc in quo cft cakitfcas aequalis calidcati pueri , ficdcacc fe<ia am- pliorijamplior cholera gencratur . Proqonc hg cocfona tencanc. Prfo tcncadum.Ex folaficdtateaerisacduorii fuppofita paritace poc am- pIicMrcholeragiiari.Patcc^pofitiog rdncs pc&oppoS «up^ga et caliditasfeccaacutior pdcgnare choicraam ph'orc. Secudoccnendii.Vcpfmia cali&casd^ficdtas tpis ^uspdtcholcra giiare ^ fola ficdcas . Propoficio cuilibcc cftcuidens gg calidicate ficcrtati cdificca plus poflc ad igniedii humore <5<:cho!era gcncradiiv Tertio cft tcnedu .Cddnges efic ^terfoia iTcdtatem plus re- pcriridccholeraincorgec^pp caliditate HcdGLti con- «unctam. Propofitiofincformandeft>eo^caiidu ficci tad coniuoctii ciiipdcinaduredo , uthumoresin nigra cholera uaieac crafmucarc ubi folaficcicatctrafinuca- buncur m choleram rubea. Q^uarco edatcnedum . So iam caliditate plus cholerf rubeg cflFccduam ^ fitfola ficdtas . Propofido no eft propccrcfi*ecdorem cflcca- T lorcm in cholerizando qp fit fola ficcitas. Ifiispofitisrefpondendumadobiectaanteoppofitu. Adpunauraprimi,<3uiatunc nondareturmala ccaa^ plexioficca tatum,didcur negando confequentiam . Ad ipbacionem priraodicendii ^isabffrqjnonfnquacuncs cdplcxione licca tantii plus generar de choicra^ in co- plcxionetempcraca.fimiiiter tenendu-oieft^ nonquf cunqj ficcfcas tcmporis inaior uel incenfior fuffidc ad cholcram generandum. Vel fecundo<icendura negan- do hanc confequentiam in hac cdpiexione generac plus dechoIcra.crgo hfc complexioeft calidor fiaccnira^ gencrctur tanto paudor laDguisautctiamcanto^iri- tuspaudores,ucadxquiparantiamcompIcxio in calo^ rc rcducatur . Sc ideoabfolute negada eft hf cftMjfcque tia . hoc corpuseft cholericu reipectu tcmperati . igicur cahdus f cmperato. Ad fecunduro rcfpondendu ad pun ccum<^ a fola ficdcace ex acuco calido poflViMlc cft cali- dum 8c ficcum humorcm pludficad» Q^uacfiio» xxg. Aphor. ix, V T R V M «n temporfl>iis mpderatisfiant motW Iaft>.s.apfao* X i^ Digitized by Google Q_V-£STIPNJES I>on§termmat<dnis 8c econcra in immoderatts. Nega^ tiue arguftur iic. . Primo jn aucumoo fuam fcruantcni naturam fiunc morbf acu cxilimf , Sc maxtme mor ci^crt.» crgo.cocaeliiconreguentia .aDtecedenscoUiguurapho, fcquenu intelleJro Tecundum Gaf, Secundo argui tur iic.InaucumnopIuuioropauciore$£uncmorbi 6ctai^ nusmalf ^in autumno iicciori . (gi cur in tempore fmo deraco non iiunc morbimale cermtnationis antecedesfu Amce» mitur.2.primicap.5.conrequetia uideturapparens. Oppoficudidc apho. Pro dubio ceneant dug apho» concluilones <Sf probencur uchabicumeii. Adronem primam refpondendum . aucumnum propriam nacura feruancem efTe maxime morciferum ipfum comparado ad uer minus tamen eiTc morciferum qp a propria natU'- ramutacumfaltem recundupluresmutationes, AdCe- cundum dicendum q> autumnus pluuiorusminusma' luseilautumno ualdeflcdorinaturali ,propter pluuias aliqualicerrefrenari autumni ficcitatem, f&t tame au- cumnum fuam natura obfcruante fore meliorcm. Vel fecundodicendumautumnum in quo funt aliqu^ plu" uig meliorem eiTcaucumno ficcioriinam in naturalidi- fpoficione ancumni ^uis nacuralicer declinec ad ficcum qufdam debcnc cfTe pluui^ refrenances ficcicacem aucix ni 8c ficdtatem 8c intcnfionem humor um in sef^ate in- tcnfor um 8c in autumno in corporibus reli Aoru &;c ♦ Q^uxftio. zLSiiri, Apho, x. VTRVM autunusflttepus aegerrimura. Nega tiue arguitur fic. Primo .autunus eft tempus tempera cum.crgo.nota cfl confequencia ex commento dccimo> quia tcmpus tempcratum faniflim um cfl, 8c no aegerri . . raum.ansfumitur.^.primi.doc.z.cap.j.dcnaturiste ^"**'^* porum.probar ctiaaiisfjcpcr ratione.coplexioautuni mediatintcr sflatcm 8C hycmem.igicur.anscolligitur allegato cap.cum frigidicas aucumni non flc ulcimaca uc hyems.ficauce cx.cedcns apflacera.tenet cofequetiaj^a ucr non ponitur tepcratum nifif per mediare inter acfla tcm «S^hycinem., Secundoarguitur fic,in autuno repc riuncur fructusin fua ulcima pcrfc^cionc , reperiuncur cciam noui fiores «Sf gcrminacionis.igicur aucunus non cft ccpus aegerrimu.aiispacecad expcnentia.cofcquen tiatenccquia cxifb coprehendicur aucunum cfTe pro- portionacum aiatiom* <S^uitae, Tcrctoarguicur fic.au- tunus prohibcc apucrcfodionc . tgitur eft non acger ri- mus.cofcqucntia tcncc,qu(a fua aegrotatiuicas maxime c9i. propcer putrcfadione .ans patet,quia cu mintme ha beatqualitatcs adputrcfacftionem facientes, efb.n.frigi duscaltdicacecaresputrefacfcionisefFectiua. eft etia flc- cu9in humiditatedefecfius,uc maceriaputr^fac^ionis. C^ aute calidicas fic efFcctiua 8c ccia h utnidicas fic ma- tcriapucrcfa<flion(s,paccc.4 .mcchco.cap.4,d; prcfenci parucula comen. 1 2, .iilius apho. De horis quidem , Adoppofitum effc apho. lo.cum fuo comen.a^.ij. Aiuce. 6i; Aui.2.primi.doc.j.cap.5.Primo pr^mittendu au- tumnum eiTc tepusprincipgcafus foliorum ^ fecundu coplcxione propriafrigidus cft 8c ficcus . ideo ficcitate uehcmcntiacecfrigorcfolia indpiunc cadere. Secudo pr^mittendum x^i» teperie apud medicu actedi in rela- tioncadcorpushumaniimaximeteperatumqug tepC' jrics cdprcliendic ex eficdribus 9 ad <ii Jla corpora ^d u- cunr. Tcrtio prgmittendum cj^ aliquod tepus ex par te uniusoppofitionispotimaginari tep^ratu alterius op- pofitionisrcfpcAucxiftcnsdiflepcratu. (J^uarto prg mittcndu q^ flcut hun^ani corpo risimaginari po t te pc- rametumgcotrariu coplcxionu mebrorucoaltcrna- tione feu ajterna fuppofitione fic eda poterit in t|>e ima ginari,utfitpsquantofecunduaIiqua parte efj; frigi- dum^tato fit fccundii alia caiidii.imaginata huiuscon- traricjcatiscoaltcrnafuppofitionepoccrithoc tepus ap^ pellart teperatum .cum cnim no fitfrigiditas potior in 4enoiando.tpsq^ caliditasneutriusextremi dcnoiatioe tjgt aoQunato mt^ fojrnct dcaomxa^ioncin» Vldmo PARTI. III. pr^m/ttendum ^tps appellatinconueniens no folum ratioucgradusqualitaciui uc dcbicoincefioris uel remif fioris^fed eda ratione nimis fubice producflionis 8c inor dinacionis m uta^ioes fubitas no fufline te natura iuxta fnlam apho,^ I »fecundg gticulj.fecundu muItii<Si:; rc pente. Primaconclufiofithgc.Autiinusdid potefttc peratus ex partc utriufc^oppofitiouis rcfpe^ftu ad gfta- tcm^Sihyemcm.Cocluilopatctper una rationcAiancc oppoficum,uc arguat fic.qualicates coplexionalcsaucii nigradualicermediacincerqualicacesaefi:atis<3c:hyem(s. igitur.confequcntiatenet falte deteniperamento quali- taciuo.antcccdenspacet.naprimoficcitasautiiniremif- fior cfi; ficcitatc aeftatis.humidicatis uero hyerais exce- dic humiditatem auciini,ideo eius ficcicas imaginari ut decur confraccacfre ex^umidicacc hyemis <S; ficcicacc fflacis.fifrfrigidicasauciiniincenfiorcflloquendoim- propric frigidiace j^fi:acis,remilli'or aiic frigiditace hye- malt. Perfuadet etia fua qualitatiua te perics facta gm u tatione acaliditate f umma t|>is :gfi:atis,ac etia a fumma ficcitate ad intefam frigidicatem 8c hyemis humi<3itate pcr inedium primo tranfiri.probabilc cflquale eftautu nalemedium. Seciida propolitio eft hgc. Probabilitcr ^ graduafr uer eft tpatum,tagraduaFr autiinusfecun dii aliqua fui parte eft tgatus. Propoiitio pot fic gfua- dcri,q| afumma frigiditatc 8c humiditate hyemis traii turadfummagftatiscahditatem «li: ficcitatem mcdiatc ucre,ta a fumma ficcicate 8c caliditate ifcatis tranfic in fummafrigiditatem d^humiditate hyemismediateau tiino.igir .ans patec.cofequencia cenec , quia g cofimi- les gradus itur afummc frigrdo ^fummc humidoin fummecalidum<S;:ficcu gradtbusquibustranfic afum mc calido 8c ficcoin fummcfrigidu 8c humida. Prg- tcrea.nifl condufio coccdat .Sicigitur uer parte ex toco calidius autiino 8c ex toto humidius.fupponat ,p nunc f flatem fccundii fe totatotouere fore calidtore ac etia ficciorcm.fupponat etia totahyeme frigidiorcm <S: hu- midiore toto ucre exiftere.deinde fummo uer quod par tecftcalidiusq^ fitautiinus.tuncarguit G,c . ficut finis uerisimcdiacgflatijitaprindpium autumni imcdiatuc fflati.crgoaliquapte uerisaliquapars autumni efl ca- lidior.antccedenseilnotum.cofequentiatenccgaprin cipium ucrjs aiTimilat fini hyemis,6^prindpium autii ni afrimilat fini § flatis . igii principium autiini princi- pio ucr(spoteritcirecaiidius<S<: ultra.igtcuraliquapars autiini alicui parti ueris poi gquari in coplexione.Co - fimil(terarguipoteftdehumiditate<S: (iccit^K, Ter- tiapropofitio , Principiumautumni diiiimiiat princi- pio ucris 8c mcdium mcdio,<5i: cxtremii cxtrcmo. Pro- poUtionotaeft.namprincipium autiiniacccdtt ad^fi:^ tis natura.principium uerisad naturahyemis.mcdiuni ucro autiini acccdttad frigidi tate 8C ficcitate. medium ucro ucrisplusacccditadtepcricm t^is.finis ucro ueris plus concidit gflati.finis ucroautiiw plus acccdit adna- turatnhyemis.exquoinfcrc principium autiinifimila ri fini ucris<&; fine autiini fimilari prindpio. Q^uarta ^pofitio.Autiinuseittpsmaximc difteperatum (ntcr tj^a,non ronc gradus qu3litatiui,fed rone inordinatio- nis ^S^ingqualitatiscius.Propofitio patet.na multafunt tpaexcedeciaautiiniiinqualitatiuadiflemperacia , ut gfias in calore Sc ficcitate,hyemis ueroin frigorc<5^ hu miditate.patet ^pofitio ^tii ad aliud , ga in aucuno fi'e pmycatiofubica,nuncadcaIorenunc ad friguscxqua plus^ftcrmt uircusutnotat adexpcrietiaq^ exinccn*» fione.gradus inrelatione . ergoadtgatacorgaautunua efi ualdc difleperatus,qpuis etroncgradus fit diftepc- ratusciusmcdio ad frigidum dcdinatc ad ficcum. » Exg[buspatctcocFornfaI(sq>aui^iinusefl tpsggro- tatiuu.hgc^ppofitio patetexprshabitis jppofitionibusw 8C colligitur ex caufispofitis in commcnto decimo. Q^uibuscodufispatetriifioadobici^a. Adprimii autuauscfi:tepustepcrdi;ii*p»:cecfoacstnruai efi:.Qi ccoda Digitized by Google A P H O, ^endu igitur ad mete Auf .q>autunus uidct magisgfa- duahtcr teperatus inter caUdu Sc frigcdii pg cam alTi- gnatajdccif nat tn fecudii fui plurcspartcs ad ficcitate. Adfecundu,quia eft tepus ^portionatu afatiom rn- dendu q> licet autunus iit ^portionatus afationi quaru darcrujtn ^pterfuiingqualitate<^ inordmauone hu maniscorgibusmaximcimproportionatj&^ptcretiS jrcclufioncm humo:^ incefoJ?: cx aeftatc. Ad tcrtiu rc- Ipondendu ad punvtu q>Iicet autunus mcrito fuae coplc 2aonisfrigidae<S: ficcaeno iitfacftiuusputrcfadionisdc pcr fc^pcr accidcns tamcn malasincludendo materias 8c prohibcndo dcbitam tranfpirationcm cft caufa putrc- fedionis^cftctiam proptcr fui inaequalitatcm dcbili- «ando uirtutem caufa putrcfeAionis. Q_ugftio.xxii^. Apho. xs V T R V M fn autuno fiant aegritudincs acutiffi- m|. Negatiuc arguitur fic. Primo quando cade die auncquide cftaeftus,nunc ucrofrigusoportctcxpccfta rcuariasaegritudincs5^inaequales.igiturinautunona sSut acutiflfimi n3orbi.ans habitu eft apho .5i come . 5 . cofequcntia tenetjquia cn in autuno iit eade dic ahqua do color , aliqfi uero frigus has longas & uarias oporte- hit expccflare aegritudmcs. Sccundo arguitur fic.in au sunomukiplicant morbi mclancholici igit inautuno jfiunt morbino acuti.confequetia notiffima, quiamor bidematcria jjielancholica funtchronici . anspatet in Jiacgt(cuIa.apho.32 .Autano ucro^aeftiuoru. Ter £10 arguitur ficuir tus debilt tatur in autuno fupra ma- teria . igicinautunono fiiitmorbi falte falubresaeuti. cofequentia tenet^quia dcbilitas uirtutis cft caufa chro snicitatismorbif^ubns.anscxprimo cometo. colhgit, vltimoarguituriic.inautiinonon fiunt morbiacutf ratione aftatis pr^ccdentis . igitur in autiino non fiunt acuti.confequcntia tenetsquiaacuitasmorborum autii ni maxime uidetur elTe propter materiam ex ^ftate rc- fcruatam . patct antccedens , quia quos humorcssftas Auice ^^^'^^^ autiinus incfnerat , uc pacec fecundo primi doCe '^ * ZX.6. Materia uero incinerata non eft ca putredinis* Oppoiitum queftionisuuitHip.in prima concluflo- ae apho.decimi cum fuis concordant^s. Pro qugftione que dani ex notatis memoranda funt. Prima coclufio. In autiino merito coplexionis ^prig sit ptc£t factiug ad alicuias humorisputrefacftioncm Sc €xcr€fcentia no gcncrant morhi acuti. Propoiitiopcr- fuadetur fic.coplexio autiini proportionatur cxcrcfcen tiaesSi^putrefaiftionthumorisfadurf morbum chroni- cum 8Cno acutum .ergo cofeqaentia eft nota. ans patec siam primo autiinus frigidf 8c ficcfponitur coplexio- afSjqug proportionatur excrefcentie humoris melacho lici^adqua excrefccntia fi cofequitur putreiaifcio dici- muSiS;: hacautiinicoplcxioneiiliproportionari putre £ac1ioni.fed humor mclancholicus morbum fadc chro- Eafis» ^icum ^ non acutum .ans ctia colligitur ex au Aorita ttbus,uc fccundaprimi.allcgatoloco. 5 . theori. l y.cotf ncntis.Patctetiam cxhoc,qufacumautiinus exfccan- doproccdatjcholcraexaeflatefcruata trafmutatin adu ftam melancholiam . Secunda condufio . In autumno potcft morbus ucrc acutus gcncrari . Propofitio fic per- fuadctur.in autuno potcft cffcmorbus brcuiscu diflfi- cultatc accidcntium . crgo . confeq ucntia colligitur loco faepiusallcgato. gafcciidoapho.come.l ^.illiusapho. Acutorum morborum .antccedcnsctiam cxpcrietia no tat cum caufones ali quando fiant i n aucumQO^ cum pa- teat etfam ad cxpcricntiafebrcs pcftile tialcsm ultg acuf tatis plus malignari $C m ultiplicarf autuno. Tertia co cluiio cft h|c. Plurcs chronic^ aegri cudincsmulciplican cur f n aucumno q^ acucac . Propoflcfo pcrfuadccur fic, plu^in auciinocotingicrcpcrirf maceria chronici mor hi ^ acuci . <S;;compIcxio autumnichronfcomorbo cft conformior . crgo confcqucncia cx hoc ufdccur appares, quiafccundum multiplicaciozicm matcri^fnorbf mate H I P P O* 164- tiilis al^ partbus mulciplf catur 8c morbus * antxcedes pacec.Nam primo maccria feruata cx asftate fecundnm plurimum cft matcriaaduftagroltforfubtilbrf faex|^ rantcmatcrfafecundum plurfmum.materfaedam qug multiphcatur in autumnofecundum plurimum eftme lanchoIica.Prstercapatetpropofitfopcr au<Sorcs nu- mcrantcs morbos autuni quiquafi oes funt chronici . Q^uarta^pofitio Hip.habuit^ponerc apho. i o.dc acuitatcmorboriiautiinf.Projxjfitio pcrfuadetur fic. Hf p.dc tcmporibus locuturus habuit notf ficarc id dc au tumno,quodprimafacie erat ualde duHum. ^icur con clufio continet cuidcncfam»c6fequcntia tenet , qufa pri ma kicic uidet q> in autiino folii dcbcat chroni d aggc- nerari morbi . anteccdens notum. Vltima propofitio, Q^uariicunc^ fpccicrum morlK>rum aliquf aegritudf- nes pofTuntin autumno gcnerarf , Propofitfoarguituc fic.Omnes aegritudines omnibus jx^fTunt teporibus ad- ucnire.igitur propofitio ucra.nota cft cofa|uetia.afis. Hfp,apho.2o.fic diccntis.iEgritudi nes quide omncs. Iftis con cl ufis patet refpon jSo ad obic<fla. Nam oHc- cia. antc oppofitum probant ucricacem quod in aucum- no de g fc generan c foli chroni ci morbi.cii depcr acciis, quia r one cgis prf cedentfs ^ptcr ctia rccluiionc macc- rig qua fadc auciinus co tinges cftgiiarf morbii acutu» Adunum tamcn puncftum uniusratfonts diccndum poncndocondufioncmifta.Cicetin moriw falubri de- bilitas uirtutisdc per fe fit caufaprolongationis morbi, non tamen femper cft caufa mtnoris fguicat^ acdde tia. Propofitfo patct quatum ad partcm prima.notii cftoiw . q> uf rtus Lonis dtiuspoteri t remoucrc morbum cgtcria paribus uirtutedebih. Patetpro|»fitioquoadahapar- tcm ,quf a cum ui rtus forti s plus fuperct matcria ^ ufr- tus debilisplus fguire poteft matcria uirtute exfftcntc debiliqp uirtutc cxiftentc fortf , Secundo dicendii cft q>uirtuteexffteatcfornpropter difproporiione macc- xic . propccr ctf a difprofKsrtioncm conatus uirtutis na- nas acutus potcft caufarl morbijs falubris ^ uirtutc cxiftente dcbili . Prc^fitio quacum ad difpropordonc matcrieno eft.quantum eci aaddifprf^rtionocnasna- tus propofido continet ucricate . ubi enim uircus dehi-' lispius conecur 8c incitecur amateria confequitur ma- f or acuf tas. Tcrdo eaa tcnendum eft<^ uirtute cxifte teforticoncingesl^morbinn fieribrcuiorcm «S^cdam feuioremjCo q> uirtuteexiitcnte fordcotingit ueheme tiusagitari matcrjamjjpfaai ctiamintenfius putreficrt propter maKjrem caliditatem coniuncram uircudforrio riaf deo maior acddcatium feuitascaufatur. Ad propofi tum licct in autiino oirtus ficdebiiiorjproptcr tame di" Ipofitione matcrig contingec 8C morbii fi!eri acutii SCc^ Qugftio. XXV. Apho. x. V Tk V M in autumno fiat morbi acuti orcs ^ f n alijs tgibus. Prio arguit q> hyeme fic . in hyone cali ^ tasnaturalisfordor eft ^ in autiino.igiturc^ditas prf ter natura pot ciTe intcnfior.ailsfumit prima apho.co- me. I f.illiusapho.Vetreshyeme^cofequedatencta^a caliditas ptcr nacura mefuracad mefura cahditadsna- turalis, ut.y.colliget.c.z .fatis coilectii cit: . Sccundo Anice^ fic.morbusacutusgnacurhyemciS;: acafordori ^au- tiino.igit acudor eft 8c fordor.co feque da tenet ex di^ <rcis.2.apho.com.34.illiusapho.lnmorbisminus^c. afis patct . rq>ugnantchyeme acuitati mori«. Tcrtio oftedic q^ fiat acudor« in ucrc . In ucrc multiplicac hu mor faifciuus morbi acudoris.crgo.cofcque tfa nota ui detur.aiispatct^quia in ucrc multiplicat fanguis ..Sciti autunomclacholia.ln ucrc ec plusaccrefdc choleraq^ mauciino propcer uer calidius ciTc auciino. Q_uarto oftcndi t cp fiant acudorcs 3eftate,in aeftatc fubtiiior hu mor multiplicatur <&: cbuUicnrior . crgo 8c morbus dc- het acurior gencrari .ccmfcqucn tia noca.anteccdcns no - dfTimumcftpropcercaliticaccm 8C ficdcatcm aeftat»,. Ad oppofitum cft Hff^.f n aphorifmo dedmo. Xacotsuapho» X ii^ Digitized by Google Q.VASTIQNES *^foqa5^o*ie finthgconclufioaes, Prfmacondii- iio.Morbum chrowcu fupcr ucnicntcm f ftad , aut ctia econtra,$ftatc roorbo fuperucmcntc chronico plus con tingit brcuiarimorbumalqs paribusq^ fi fupcrueniac autumnus . Propofino arguit iic. fftius quartans brc- ucs funtrefpeau autumnaliu.igitur.ans habituro cft 1 apho.comen.I2.a:.i.apho.apho.&comcn.2J.co fcqucntianotaeft. Sccundapropofitio.Contingcnscft jppter multasdtfparitatesmatcricru ac etiam uirtutum morbos chronicos plus autuno brcuiari ^ fftat^ Pro- oofitio nota.ubi «ftati multa matcria fupponatur , aa- tumnoueropauca. Tcrtiapropontio. Morbosacutos falubrcs acutiorcs cffc contingit gftatc ^ autumno.Pa tet propofitio ^ptcr uirtutem fortiore cire gftatct^^au- turnno,cumplusdcbiliteturinordinationc autumnf qp aftatis caliditatc,cu ctiam matcria fubtilior fit acutior eftatc^ autumno.cum ctiam poricuas apcrtiores fint Iftateqsautumno. Q,uarta propofitio.iVbrbospefti lcntial.es 3C mortalcs conucnit plus brcuiari autumnocp aeftatc.Propofitio pcrfuadct iic.uirtus cft dcbiliorau- tumno^Sftaee.materisciiamfunt corponbus fclufio res autumno ^ gftatc.igitur morbos peftflcntialcs plus autumno br cuiari contingit. antecedcns cft notillimu* Sc confcqucntia tenct,quia materia plus inclufa corpori al ns paribus dtius interficict uirtute exiftente debilf q? fortiori. duf nta conclufio. Probabi Utcr SC alior um fuppofita paritate,htscxceptis in quibus autumnus dtf- proportionatur |ftatf ,omnessftiui morbi autumnalf- busfuniacutiores.Propofitfopatctex hoc^ptcr calf- 'ditatcm iftiuamplusfaccreadmorbf acuftate ,proptcr ctiam cahditatem |ftiuamdifponerccorpusad ctttorrai txpulfionem materis,ad maforcm ctia fubtilitatem <SC eiusacuitatem,propteretianontantum dcbiTftarf ufr- tutem,q6uistamcnut aliqualitcr tactum cft m notatfs de per accidens contingatin autumno morbuOIubran iscl mortalem ficriacutiorcm ^ gftatc.nain ubf in ffta tcaliquacholera crat magis cxterf or reciufa pcrautu- mn um potcrit magis igntrt S^magis putrcficrt,ut mor bum falubrem aut mortalem faciat acutf orcm. Ck>ntir- AufCe maturprediccaconclufioauctorftatc Aui.fccundaprf- mt.docftcunda.cap.5.partcilla.i£grftudinumautcm tcmpora. Scxtacoclufio.Inautumnofuntmorbtacu tioresdcfaaoqPinuerc.Propofitiopnmopatctpcrdc- ctmu apho.Patet etiamexcaufaproptcr humorcsreU- ctosautumno ex ^ftatc.proptcr etia autumnum aliqua partedidadintenfiore mutari caloremql ucrf a>rrc^o deat. Septimapropofitio.ChromciorcsmorbfdcfaCto . Sc raerito complexionisdcnominationis autumnu cau- fantur autumno qp uere.Propofitio coUigitur cx narra tionemorboru quamponit Auic.fccunda primi.alleg. cap.5: etiam ex Gaf .<S: Hipp.3 .apho.apho.as comcn. 2 j Patct ctiapropofitio ex caufa.Nam primo tnautu- mnorefcruanturmultsmaterig terrcaeaduftc inorbos ualdcprolongantcs.inautumno etiam materi f intrin- fccusclauduntur,ubiin uereapcriuntur pQriSC rarifi- cantur humores.Item mcrito complcxionis d^c.hunior multiplicatur melancholicus morbi ualdc protelatiuus. Octauapropofitio.Dcfacfoa^fccundupIurimii mor bi acutioresmultiplicancautumno q^ hycme . Propofi tfo colltgitur primo exnarrationemorboru multiplica torum cxautumnoiSlhycmc.GolIigitur etiam propofi tio cx modo loqucndi rtip.fecuda apho.apno.2 ^ . i&fti «c quartang utmultum. Patet etiam per dicta GaF.co- me. allcg.apho.Sicutmsftatc cotingitmorbosbrcuia ri maximc,fic ^ptcr cas oppofitas morboshycmc pro- longaricontingit,quascascolligatis fbidcm. Patctetia hoc. I .apho.comento. 1 2 .illius aphor.ParoxiCnos ubf «ulthyemcmprolongarcmorbos. Patctetiapro tanto conclufio cum humoresinccnfiorcs proptcr p ccdcntcm f ftatem reperiantur autumno.acrcctiam autumni^- |>ter fftatem pr^ eumcai difponiad cali^catcm ^ea ct p ARTi. in. ficcftatem.titcofligfturfccundaprfmf.doc.z.&c^.3- Auiccrf Vltimapropofitio. Aliquos morbosacutiorcs contin- git ficri hyeme q^ autum no. Propofitra no timm^ cft. naacutiorapoplexia potfierf hyeme qjautumnojCtia fpalmus.Itcmctiaeftcontingcns fcbre fieri acutiorem hycmc ^ autumno.primo ^pter difparitate rcgiminu ut corpor c reao hycmc regiminc ualde calido» iftis condufis patet refponfio ad obiecta. Adprimuminhycmecaliditas naturalis eft fortior* igctur <&:c.Ncgatur confcquentia. Ad probationem re- fpondcndu c^ caliditas pr^tcr naturam menfuratur <S:c» adhuncfenfum,quiafccunduq^caliditas naturaUs cii: fortfor ueldcbilior plus caliditatis prfternaturalis potc- rit fuftentare,unde robuftum corpus multum habes dc adidonaturaliintenfiorcm potcritfuftinerc febrcm ha bentc dcbiliore calid^tacem naturalem. Et ideo conccde dumc^caliditaticxiftenciinhyemcineftintenfiorepof fcpatifebrem q^ infitcalidttati sftatis.dicendotamen^ non in hyeme ali)s paribus producitur ifta caliditas itcn fior.<5^idcoratio non cocludit. Ad fecundum morbus acutuscaufaturin hyemc a caufaforciori.igitur. confc qucntia ut profcrtur negada eft.Nam morbus factus a caufe fortiori potcft elTc ualdc rcmiitus . ubi morbus f a ctus a caufa debiliori cric i ten fus ualde. exempli caufa. fi phlcgmaticus incurrat.a.febrem,choIcricus incurrat b.fcbrem triplg intcnfionis.igitur non q|ilct ifta confc- quentia.a. febris prouenit acaufa fortiori. igitur.a.fc- bris cft intenfior . Secundum ergo iftam refponfio- nem ficformatur confcquentia. morbus tancae incen- fioniscaufatur hyeme 3c gfiiacc 6C proucnit hyeme a caufa fortiori . igitur. cuius confcqucntif conceiT^ ne- gatur antcccdens fccundii plurimum coparando eciam hyemem autumno . Secundo poteft rcfponderi negando hoc anteccdens uni uerfalitcr morbus acutus caufatur a cafortiorihycmc^autumno.Similitcrcft negandumi uPr ^morbuscum difproportioneparticularium fiat a ca fortioriqpmorbus cumconuenientia particulariu. undc ficholericusincurratcaufone phlegmaticus incur rat ephimeram,caufon in cholerico poteft ficri a ca for- tiori . Antecedens tamen reduccu ad bonum fenfum eft uFr oanccdendum . Nam morbus factus cum difconuc- nientia particulariu tantci tenfionis txiftens quantg £3i ctus cum con ucnientia,a maiori prouenit caufa.unde 0. caufon tant^ intcnfionis fiac in phlcgmatf co quantf in cholerico,a maiori^ucnit in phFatico qp in cholerico. Etpatet hoc ex ifto>quia ficcu maiori refiftentia <S(: ml nori gqualcsdebeatproduci efiectusoportet unii agens alteroforcprgftantius. Adtertiumriidendumadpun ctum.in uere multiphcatur humor calidior 3cc* igit.nc go antecedens uFr fumptum Sc cx>nfequcntia. Ad pro- batibnem anteccdentis*in uere multiplicat fanguis pro nunc concedatur .f n autumno mclacholia.concedo. Sed dico ulteriusc;^ ,ppcer caliditatcm in aliqua parte autu- mni plus multiplicabitur cholcra q^ ucre , propter etia conf&pationcm pororum cx autumno humores plus in- cen<3i 3C igniri cotingit nego etiam confcquentia.ct cau fa eft.nam Sc fi autumno multiplfccntur humores grof fiores,fubtiliorcs tamen in co rcperiri contingic^ptcjr prgccdcntcm gftatcm. Adquartum refpondendu q>fp- fa probat unam ex conciufionibus. Vei dicendum c^ dc pcr accidens ut eft tactum proptcr rcclufioncm qua fe- cit autumn us,maf ori facta igni tionc 3C infl^raationc contingct in autumno plus cxacui morbum. Q_uatftio. xxvi. Apho.^i comcntf . x. V T R V M autumnus fit cgtcrts temporibus pefti lentior. Negatiuearguiturfic. Primo.autumnusfua proprf a naturam obfcruat 3c i n ipfo fiunt crifes.igf tur. confequcntiatcnet,quiain temporibusproprias natu- rasobferuatibusnon fiuntmaxime peftilentif . Proba ri poteft pcrnonumaphor.hufusparticul|.Itemtenec confequcntiaquacttmad aliam partc aQCcccdentis, quia Digitized by Google r APHOR. omnfscrilisplus attinet faluaqp mortf.2.apiiof. com^ oicn. I i.iiliusapho.Q^uibufcunq^ criiis. antccc4esno tumeftquantucnadpnmampartem etfccundam. Sc- cundo arguitur silatem magis cilc peftxlcntcm . ^ftas adiuior cft a utumno dc ualdc dcHlitatiua uirtutum , ^ . , igitur.dcclaroantecedcnsquantumadfccundamparte AulCc, pcr Auice.fccundaprimi.doc.2.cap.5. ubiuultscfta- tcm dcbilitarc uirtutesdi!: naturalesopcrationcs. Ter- tio arguitur hyeme eife magts pcftile te.qualitateshyc mis plus contrariantur uitgqualitatibus autumni,d: in tenfioresfunt iilisqualitatibus. ergo plus mortificantes confequentia uidetur apparens. anteccdensuero patct. in aucumno aliquando dominante caiore qualitates etta Intenuorcsfunt.cft.n.hycms autumno frigidior Sc hu- raidiorqpautumnusficcus. Q_uartooftenditurueref fc pcftilcntiuSjin uere eft maior repletio c^ in autumno ergo confequentia tcnetjquia pcftilentia c6 fequitur ma lammateriam opprimete naturapatetans,g^a uer ^mi latur morbo de repfonc,n6 autem autumnus, ut patet primoapho.comento. 1 7 .Semel autbis. Peftf s Oppofitfi quarftionis uult Gaf . com .10. Pro qug - «ndc ^^°"' pr ?mf ttcndum peftem a depafcendo didam ma- ' ximeconfequi occultam malitiam humorum cum pro- ftratione uirtutis.Iftudpraemiffum potcft probari per auAoresetpcr c5munes cxpcrienri^s in pcftilcnt^s. Ap parct.n.aliquando pcftis. <S:apparet totum corpus dc- pafci Sc dilToIui non cognita qualitate humorisaut intl fione humoris non proportionatodc paftu mortifero. Primaconclufiorcfponfalis. Alfjsparibusautumnus <ft cf teris temporibuspeftilentior. Prop6 fic arguitur, plus in autumno ^ in alfjs temporibus caufas pcftifcras repcriricontingit.igitur.uotactiam confcquentfa.nam plus reperta caufa plusetiam contingit reperirf cffeaii. antecedcnspatct.nam primoin autumno reperiuntur h umores pl us malignari ^ f ftatc, proptcr primo cos ee niaIignosexaeftate,dcindeetiam exautumno propter autumni rccludonem.ltem contingiteoseffcplusma- lignatos proptcr maiorem proftrationem uirtutis in au tumno qawa uirtucem primo proftrauit seftas,fccundo fuiinordinationefequensautumnus. Secunda propo. ^fiatem contingitautumnomagisforcpcflifcra. Pro politiopatetpropter contingentias rcgiminum , ubi et peftis confequcretur caloris maxime rabiofitatem . Ite poteft hoc el!*e propter conftclIationcs,d: proptcr occul «os influxus.nam cpidimia caufatur aliquando ad uolii Aucn. ^^tc*» Dei.hoc uidctur afrercre Aucn.j . fui thcyfir.c, Tra.j» fecundo. Teraapropofitio. Vltra autumnum con- tingit fftatcm aiijs tcmporibus magis efTc pcftikntem . Condufiopatet.prioio adcomunesexpericntias 8C€d am ex caufis proptcr cali ditatem maxime efTc dclMlitan temuirtutemfacicntemetiam humores ualdc exacuf, ^ebullire,apewentcm ctiam Sc rarificantcm corpora, wtfintimprefrioniacris difpofitiora d:magis pafTfbi- lia. Vltimapropofitio.Dcfaclouercft magisdifpofi tum pcflikntig hyeme.Patetpropofitto, quiacum cor pora lint com uniter ex hy eme repicra , fucccdcnte ucrc ;fft rarificatio5<S;; liquatio humorum,5c corporis,ctqua iiqusdamcorumehullitioad putrcfacftione difpones. In hyeme ucro h umorcs congelati remancnt , ut fumic fecundaapho.comen .25, Licct tamcn uer quantum e defc fitconformiushumaniscorporibusipfa conferuas «n fanitatcconfimili ^ cxtiterint cempcrata,ut all^atu <fttertiaapho.c6mento.2i.iUiusapho. Vere fiquide tnanfae i^melancholiae &c. Q_uibusconclufispatetfoIutioobic(fiorum. Adpri «num.n.rcfponfumeft.namdicendum cftin autumno j>lusdel>clitatam effc u(rtutem,datotamcn^acfi^pIus debilitaucrft^autumnus. Adrationesdehycmc qua litatesfunt;S:^.confequentianihil ualct.nam fr^iditas Jiyemisper accidens caiidum naturale uigorat. Adra- «foncsdc ucrcquicquidiicdea£rut&pto acgoconfcquc* H I p p o. tes tfam.Adprobationem,quiamorscauiatur5^c.fefpwi dendum cjcf teris paribus ubiraaior eft repletio magis caufaturpeftilentia.fcdquia difparitas cftmaxima m autumno,^;: uer e ex partc humorum Sc aiior um ^io ad tioti repietionc exiftcnte in autumno , ipfum tamcn cq tingit pcftilcntiorem exiftcrc» Q^ax&io, xxvi). Aphor. x. V TR V M ucr fit tcmpustemperatum. Nega^ tiucarguitur Cic. Primo.vcr cftcalidam,d«: humidu. igitur non tcmperatum, confcquentia eft GaE,compIe C5aP. xionum primo.cap.j.partim&quarto.antcccdcns fu^ Axi&Of mitur ocphdofbpho quarta problcumatd .problcuma- tc*3 1 feu penultimoillo.f.propter quidaues , &pilofi homines funt uenerci.o>Iligitur ctiam cx Hipp in lih» dc humana natura ad finem Iibriper colunam ubi uulc uer omnium efTc calidum 3<S^ humidum .Sc habct una Ii teramaxime. Secundoarguitur fic.uer non eft tempc ratum ponderalitcr.crgo non eft tempcratum. antecc- denspatetcx Auer.fccundocoiligct.uItimoaiIegca.c6 fcqucntia tcnet,quia ucri non uidctur tribui aliud tcm peramcntum aquodicaturtemperatumnifi pondcralc appcllatur.n tempus temperatum propter caliditatem non uincerefrigiditatem,<S^ca>ntra, <!^ confimiliccrdc humiditatc,& ficcitate dicendum.patet hoc primo co" _ plcxionum-cap.4. Tcrtioarguiturfic.inuercmultf ^^" plicatur humor calidus,& humidus. igitur uer non eft tcmperatum,fcd humidum ,<5t: caiidum .anteccdcns pa- tet, quia in uerc mulciplicatur fanguiscuius dominio complexiodi'citur<alida,& humida. cofcquentia tenec quiaefFecfEusdebentfaisproportionaricaufis. Q^uar- to arguitur fic in uere multipiicatur fudoTySc m uka re pletio.crgo.confcquentiactiam uidctur apparcns. antc -cedens patct quantum ad partcm primam 7 .apho.prf- fcntis particulf .quando aeftas Scc. Patct etiam quantu adaliampartcm uerfimilaturmorbo dercpktioac, uc colligiturprimoapho.comcn.iy.all^. Q^uinroar- « -r^ - gaitur fic.datur tempusf rigidum , Sc Rccixm . ergo. SC ^^^f^^ -dabileefttempusfibi contrarium antccedenscft notu, <3uiadaturautumnus. confcqucntia tcnetexhoc,quia fi unum contrariorum eftin materia, Sc reliquum eiTc dci>ct.fccundocceIi.tex.c6m. f 8. fedtcmpuscaiidaai, SC humidum non poteft efTe nifi uer . igitur SCc, Vlti mo arguitur fi^.quatuor funrcombinationcs poiTibiies quaiitatumtcmpora dcnominantium. igiturjiS^rqua- dr uprfexpotcft cfrcdenominatio.antecedes patct ex pof fibilitatequatuorcombinationum qualitatum quasaf fcrit philofophusfccundo degeneratione. Sc Gaf.y.te- p^^f^Q rapeu.ca.3 .ad principium.confcquenria tenet. nam cji Amcc ' denominatiofequiturqualitatesdcmmantcs pofTtbili- tasdcnominationisconfequitur polTibilitatcm cobina- «onis aliquod ergo er it tempus calidum ><S: hum idum, quod non crit nifi uer . Adoppofitumeft GaP.comento, lO.Et Auice.fecu -da primi.doc. fccunda.cap .3 .<&:.5.alkgatis. Proquaeflionchg condufioncsprimitus tcncMtur. Prima conclufio. Vcr non ai^iatur tempus tempe- ratum fanifTimum Sc minime mor«£erum,qui3 fit poa deralitcr tcmperatum^Propofitiopatctper audorita- tem Auer.divftam.Etpcr rarioncm tatellcctam ibidcm cum.n.a<ftio.5!:opcraHotribuatur denominationi uir tutisagentis,utpatet.4.mcthco idco ucr debciS cofcr Arift». uarc<S:dcbiteq3erariincorporahumana no dcbctpo deraiiter tanperari.Propofidohscctia coiligicurfccil Auice- daprimi.d>c.2.cap.5^. ulti^ prinapiumad a>lunam. Praetereapatetpropofitio adcomuncscxpericntias, Sc fic arguitur in uere ex qualitatibus acris pcrcipitur r u Bificatiocorporis perci|»'cur ctiam aliqualeuis^ calcfe^ <fiio.igiturnontcmpcrfespond«alis.colligiturantccc- dens.prtoo cn cxpcrient».<S;in Auice .alleg.cap .confc quentia ex hocnotajquia tempcramcnti po nder alis no cftcaliceraltccarc» Sccuada propofici o, Pxobai^ttlit^ Digitized by Google fi i^iiaerisaequalitts conccdatuf , aliqua pars uere pot cfTcpwidcralf tcr tcmperata intcr c^diim,6cbigidam, iiclhumtdum,&ficcua). Propofitto pcrfuadctur Iic^ acrhycmisfr<gidtorcftsquaIip6derts,a:acrsftatisca Jidior cft e quali pondcris,crgoacrc tranfmucato a trigt ditate hyemis in caliditatcm sftiuam per tcmpcramcn-- tum'tademibitur ponderale . Coiimiliter dc humidita tcd:'iicdtatcdicendum, Tcrtiapropofitio.Vcrnodi citur tcmpcratum per comparart ad alia tcmpora . hacc propofitio coUigitur cx Gaf.primo c<»iiplcxionum,ca, 4 . <D uarta propofitio.Ucct ucr fit tcmpcratum rc- fpcAuaiiorumtcmporum appellatur tamen tetBpcra- tum pcr qualitatesfuas maximc in ipfo forc contra<ftas. hsecpropofitiofitpcrGal'. aUcg.ca.ubi uidctur ucUc ch in ucrcunaqualitatum non uincit aliam fupplc mant ^fte&cxccfriue,ficutcontingit inalgs tcmporibus.. O uintapropofitio.Vcr apudmcdicum cft ctiam ap- pdSandum tcmpcratum in coparatione ad humana cor Aucr, pora.hscccoUigiturcx Aucr.2 .coUigct. ca,aU^. Pcr- fuadetur etiam propofitio.ver cft tcmpusmaxtmc ap- tum cuftodirc humana corpora.igitur.confequcntia tc nct.antecedcnspatct.mhactertiac6m.2 1 .illiusapho» Vcre fiquidcm. Scxtapropofitio. Vcrdici poteftali- qualiccr ad calorem et humiditatemdedinarc, hf c pro- Auice. pofitio patctper Auice.fccundaprimi.doc.fccunda.ca. ^. ubi uult q) quamtiis fit temperatum, declinct tamcn ad qu adam caliditatcm fopitam 3c h umiditatem. Hanc conclufionem uoluit Aucr. allcg. loco. abfolutctamen diccndum cft tcmpcratum propter caufas affignatas» 8C hgconclufioncsmanifeftaefuntin ucrercgionrs tcmpc ratae. Dediftcmpcrataucrorcgioneduo probabilitcr tcncri poflunt. Primo tcncri poteft q^ in quacun^^ re- gioncucrcaetcristcmporibuscfttcmpcratius. Si ucro detur rcgio uchcmentcr caltda, 8c humidaautunus pri mo proptcr fui inordinationcm,<S; prfcedentia cx aefta tc erit peior uerc.fi dccur etiam rcgio uehementer cafa Sc ficca corpor ibus affuetis iUi r egioni malus erit autu xius.mala etiam crit hycms.quauis.n in hyemcremitca tur caIidumrcgconis,muItf tn rcduduntur fupcriiui-' tatcs.In ucrc ucro crit caliditas media dcbita et pororu apertio. Poteft etiam tcncri oppofitum dicendoc^^in regionibus diftcmpcratis aliquod tempuseft ueretem- pcratius ut declinante regione ad calid um,^!; ficcu hyc mis eric conformiorjficipfaadfrigidum , 8C humidudc dinantc crit aeftas melior 3c conformior . Iftis pofitis ad rationem refpondetur . Ad primam rc fpondendo dum dicitur uer cft calidum ^humidu qua liter fitconccdendum,&: negandum . antccedcnspatec, exrefponfali. Adaudoritatestamen rcfpondendum, <j,uer eft calidum cthumidum adfenfum datum.uel et dicitur calidum 8c humidum,quia in ipfo fubftantia dif funditurcalida5:hu.<S:ad exteriorapropcUtc.ideo co lor rubificatur aliquali tcr.<5<:hoc modo cft maxime ca- lidum 8C hu. omnium. nam de pcr fe in nullo temporc iiiultiplicatur,ita fubftantiacalida,humida ut fubftan tiafpumofa&fanguinea ficutin uere. Adaliaroncm ucr non cft teperarum adp5dus.crgo ncgo cofeque tia. Adprobationem patetintellcAus GaF. per refponfa !ta. Adtcrtiamrationcm.inueremultiplicantur fan*- guis.crgo ^c.nego confequentiam. Ad probacionem quia fanguts cft <Slidus5^ hu.hic rcfpondeo q> fanguis inter humores cft ccmperatus,rerpe<fiu tamen cutis cali dus cft 8c hu.quia tamcn cx ipfo fubflantiacalida gene ratur 8c humida,uc caro fpiritus 8Cc* ideo calidae coplc xionis ponitur 8c humidf .per fui tamen excrefcentiam potcft feccre caii<3am 8C hu.coplcxionem . de fc tame uc tcmperacus humor, prino tempcratae complexioni re- fpondct. Ad aliam datur tepusfrigidum 8c ficcum.er- go.qualiterfituerum confequcns cftdicflum 8c ettam antcccdensyfcd tamcn negatur confcquentia. Ad pro^ l)3aoz}S{ndicc]iduin^fi uaum co&trarioril adeffc uoi PARTL 111. ucrfi uel conftitutionem fecicntium cft tn natura,ct rc liquum cfic debec,de quibus ibi incelligic Arifto. no eft autcm fic in propofico. Ad aliam de combinationibus rcfpondendum<j complexion^ tcmporum non inuefi:i gantur pencs iUosmodos ficut,ncc ex coto corporii com plexionK.ucI coccdendum cft confcquens, uceftdiACi 8C fic rcfponfum fic ad dubiii. Ad quarca in ucre m ul- tiplicacur fudor <&:c.Primorefponderi poceft <J iftae rc plecioncs,^^ humidicatcs non func merico ucris , fcd mc rico hycmis praeccdcncis.ideo ut cft diAnm fi ucr inuc- niaccorpora mundain fua fanicacc conucrcac. Vel dtcc dumin uerc ficrifudorcm propcer calidicatem fopicam liquantcm <^c.cum qua concederc polTumus ueristem pcricm ad mcncem Auice .alleg.cap » Quaeftio. K-s.vii). Aphor. xi. V T R V M Aucumnus ficfrigidus , 8c ficcus , 8C inordinacus. Arguiturmultiplicitcr<3^n6. Primoau «ftoritace Gaf.primo c6plexionum.c.4. ubi dicicc^fcr mofupplediccnsc^aucumnus eftfrigidus 8c ficcusno cftrcctus.tgicuraucumnusnoneftfrigidas d:ficcus fi eft Gaf.credendum. Secundo argutcur fic.pulfus au- tumniafiimilantur pulfibus ucrts.igicuraucumnusno cft frigidus 8C ficcus quia uer ponicur cemper atum . pul fusergofimilatuspulfui ueriseritintempore cempcra to 8C non f rtgido <i ficco.antecedcns cft GaF.IibeUo in- trodud;orio pulfuum. ca.de pulfufecundu horas. Ter tio arguicur fic.fi aucumnusforec frigidus ec ficcus,aut forecmagisfrigidus qp ficcus uei ec6cra.uel ficcus $qua liccr 8C frigidus.Non prirao aequaliter ficcus et f rigidus nccmagisfrtgidus^ficcuscxGaF. primo complexio^ num.ca.4.EcAuer.coIlig€c.2*cap.uicimodeaIf^cau- fisfanicaus.Necpoteft dtci magis ficcusq^ frigidus. qd* arguicurfic.aucuranusmucacura cemporeincer tem- pora fumme calido 8c furame ficco ia tepus fumme hu- midum (^frigidum. igiturnonremanet plus ficcus^ frigidus. Alitcr ifta conclufio fequeretur .f. uel autum- num eiTe fumrae frigidum uel hyemem cfTe fumme frf gidam;^ temperacamin palTiuis.Haecbifurcataconclu fiofaIfaeft,actamenficconcluditur.nam ueifumma fri giditas correfpondecautumno uel tantum hyemi.Sidi- catur priraum habccur unum ex propofitis.Si fecundu dicacur,cum autiinus per fe fic magis ficcus ^ frigidus, igicur cicius ericproducfla fummafrigidicas q^ fic deper dicaficcicasaucumni&producfla ualdeincenfa humidi tas.confequcntia tenet ex hoc , quia plus diftat ficcitas autumni ab humiditatc inienfa hyemis qp diftct (dgidi tas aucumni a frigidicace hyemis. Praeterea. ages infri gidaciuiihumeclaciuo acfciuius ciciuspocericinfrigi<3a re. Q_uarcoarguicurfic. morbihumidi caufancur in aucumno.igicur aucumnus eft cempus humidum.tenei: confequencia ex hoc,quia efFe^^us fuis debenc propor- tionart caufis.ancecedensarguitur fic, aucumno caufa fancur hydropes. igicur morbi humidi. noca eft confe- quecia,quia hydropseft morbus hamidus uc ex fua dc- fcripuonc coUigicur .14- terci) . ancecedens patet huius particulaetertiaeapho.23. Autumno 8c aeftiuorum, Vltimo oftcnditur autumnumnon cife inordmatuoi ficarguendo. Ver non eft inordinatum.igitur nec au- tumnus . ancecedens cft noftro]^ omnium au<ftoru dc uereloqucntium.confequentia arguitur fic.in uere ma tutina funtfrigida,meridionaIia calida 8c no<fturnafri<- gida,ut expcrientia notat.crgo fi uer non eft inordina- tum ncc autumnus. confequcntia tenet , quia no alia ui detur caufa inordinationis autumm*,ut patct primo CO" plexionum,cap .^.fatisad finem. Adoppoficum quaeftionis eft GaF.com. 1 1 .Et Aui. fecunda primi.doc. Z .J .<S:.5.cap.Et uerax Comenca- tor Auer.coIIigecfecundo aIIcg.ca.5i:.4.coUiget.dccau fisal^pulfuum. Primo prfmicccndum q^modusco- plexionandi tempora annt mulciplex imagtnari poccft. Primo^o«tin3Stnaripoiruat eoplexioAari tempoyaia- tcr ca Gar. Ideoi^ Auer» Auice, Auer. Copib nandtV modus quadru plcz» Digitized by Google APHOR.- ter eaunam tcpcticm^dCunim i^cu^fido mediufflad qux cxcrema ccmpora couipareocur feu temporalapfa. ut cxcmph caufa.fi uer ponamustempcratum>alia tem poradenomiaaremus calicer incomplexionequalfs e de siominatio lapfus tempor um ab ip(b uere . Secundus mo dus compIe:sionandi poteft incelligi per relatione ad me dium in uniuerfali fubftanaa feu podcrale.Tertt usmo dus imaginandi cfk ut temporis temperies aut lapfus ac tendatur penesproportionem qualitatum contrariard, in temporibus exiillentium , fecudum q^ una uincit auc ab alia uindtur aut &hi aequacur ut sefratem calidam di camus 8C ficcam eiusfrigus uinccnte calore 8c ficcitate fuperante humiditatem» Vltimas modusinteiligi potcfi: in rcFatione ad corpora humana,uc illud tempus appel' letur temperatum in quo corpora 6c maxime tcmpera- ca dcbite confer uantur, Secundo pracmittendum q» qo ne incdlediade autumno fuam obfer uante nacuram ec maxime quantum ad partem autumni maximeautum' nantempoffc inceUigiqugfttonem,uel in autumno re< -, - gionistcraperataeucllapfac. Tertiopraemittcndumqi ^™* aliquid potcfl dcnominari abfolutc calidu 3cc, Primo fc ^^ p" cundum comunioremappcllationem 3C dcnominatio^ ceauprr jjcn,^^ ifto modo clcmenta fimplicia quibus contraria non comifcenturappeIlaturabfoIutetalia,utpatec pri mo 8C tcrtrocopIcxionum.Sccundo.aliquid appcllatur abfolute talequandodenominatur abfoiutetalis copie 2Uonis fibiattributo tali termino fpedali.Exqua atcri*- butione confcquitur iilius adaliqua dcterminaca compa ratio.exempli caufa.fi dicatur.a.eft tempusabfolute ca lidum.Ex hoc.n.comprghcnditur in iflo caiiditace ual- de fupcrar e frigus 8c non fjc in alf)s temporibus r cperia t ur . undc quam uis fic dicendo nulla comparatio explice ^ « tur,concipitur tame talis modificata comparatio. Q_ui Ciar, fccundusmoduscoIligipoteftcxGaF.compkxionupri ino.non dico c^^ponatur inhccera. Vndc fecundum hng modum loqucndi ncgaturhjc confcquentia.a. cll: tem- pus abfolutccalidum igitur.a.eflabfolute calidum. Sic ^tia negac ifta.b.cft mixtii abfolucc calidu.igit.b.e ab Ibluce cafm flat.n.q^.b,inc oiamixta fitmagiscafm no £tcamenitacaIidumficuccIementu,quoddiciccaIida abfolute. Primaconclufiorefponfalis. Autumnusno cft uerctempustemperatum» Propofitioiam fuperius cflhabita.Et patetper Auer.aUcg.ca. Etpcr GaF. pri- mo complexionum fumicucsSc comento. lo»8c,li.p fcntis particuIg.Perfuadetur ctiamfic. autumnus e acu torum morborum gcneratiuus 8c cgteris peflilentior igiturnotaeftconfcqucntia* antccedens. lo.comento collccflum efl, Secunda propofitio. Autumnus eft fri- gidus 8C ficcus.Propofitio primo efl aucftorum locisal lcgatisadoppofitum quaefcionis.Praetcr^. probac fic. iiccitas 8c &f giditas autumni cahditatem eius 8C h umi^ ditarem fuperanc.ergocolhgitur confequotitia, <&:antc xedens primo a)mpIcxionum.ca.4.antecedes etiam ar guicur fic.autumnusinfinigidac 8c exiccat.igitur frigi- dus eft 8c ficcus.confequcntia uidccur apparens antece densnotat expcrientia. ideo ipfum afTimilat fcne<fi:uti Auer.4.coUtgetaIIeg.cap. Tertia propofitio. Proba biliter concefToaequaliponderisaucumnus^quali pon dcrisfrigicKorconceditur&ficcior. Propofitio arguit iic.eximprefrionibus produ<ftis ad corpus humanum autumniinfrigidatio cdprashedic &exiccacio.&9qua le ponderis comprghenditur tcmperatum,ig?"tur .antecc dens quancum ad par tem primam notat a^rie tia.qua tum uero adfecundam coUigiturprunaprimf .(a.de co plcxiontbus ac etiam pr&no complexionu GaF. Q,uar ta propofitio.Autumnus dicendus efiifr^idus 8C ficcus refpe^^u humani corpor£5,licet non Colum ob hoc higi'- dus dicacur 8c ficcus.Propofitioperfua^t fic. Aerau- tumni efi: caufa humana corporaexi ccans et i nfri gidls. Auice* ^go 8Ce. (^cum eciam ad parcem ali am patec ex di<f^ Gaf.primo compl^foaum aUc>c!ip» Q.u(Q(a propo» HIPPO. %6S Autuat&ustiotiefi^abfblutefr^idusiSf HccmM^ept» poficf o collf gitur complexipnum primo» £t arguic fic« aucumno clementa funt frigidiora.ergo 8Cc* colU^tvut antecedens cum fua conf«}uencf a loco all^. Sexta pro pofitio.Autumnusnonefctonpus abfblute &igidum, ^ficcum.H|c propofitio fit pro Gar.intdleAu^prteJo comple:;uonum.alleg.ca.dum uulc fermonan dicetem aucumnum cfTefrigfdum &ficcum fupplead huncfea fum non cS^c recflum .8c ficifla condufio pro inteile(%tx «f^folutionepnmi argumentt . Practcrea. arguicurfic* acflas cii ficcior autumno 8c hyems efl: frigidior autu^ no.igicur aucumnusnon eftaljiblute hi^idus 8c&ccus^ antecedeos 8c confequentia cenenc euidenciam ex Gaf. aileg.ca.primo complexionum.Ec hae condufionesi n- celleclae func maxime in aucumno conperaci tegiianis quamuis <S:in al^s aliqualan coieanc ueric^em* Sepci maconcluflo.Aucuomusnondidcur inordinacus pro^ pter partcs eius contrar^ denominari dcQ<»ainaaoni* busadinuice comparacas» Propofitio nocaef^cutlibcc. nam fi&c.tuncomnetempus(^C£retur inordinatum. 0<^auapropoficio.Autumnus(£citur inordinacus^ ptcr partcs eius denominari concrar j^ denomfnatfoni" Jbus eas adinuiccm comparando pcncs propor^ne con crariarum quaitcacum illascom{^ncntiumautin rda^ t:ionc a:d ccmpus maxmie tcmpcratum,ud r^one effc- <3:u um ad h umana corpora producior um . Hacc propofi tio pcf fuadctur iioc mod>.Nam primoad omnes expe- ricnciaspatctmatucinum aucumni ualdc effe frigidii, uc inf rigidcc bumanum corpus , uc frigidKcas dominet calori 8C amplior fi t qp i n ucre fuam fer uante naturam. patec poitca aerem mer^ei cfTe ualde cahdum , uc ual- dc<^ non temperace caiefaciat humanacorpora, ucetia oalidior fic ^ uere. Nona pro^fitio. Autumnus e ma ^is ficcus ^ frigidus.Haec propofitio colhgit ex Auer.- fbciindo colliget alle.ca.patecetiam exmod> loquendf Gaf.primo complexionum. c.^.ubi uulc&^iditacon a-ucumni mulcum reccdere a cdliditace aeftacis. uulc ecta minoracionem ficdcatiseiremodicam quafi udic ficd^ tacem plus rcmanfiffcpaccc ctiam propofiao ex mo aii Sx>^ ^co ucniuc i ficdcace aucuni,no ac fic in frigore. Q_uibus condufispatet refpoinfio ad obie<fta. Ad primum folutum efi:. Ad pund:um fecundi refponden dum ef^n^ado 9» pulfusaucumni finc fimilcs pulfibus ueris.hunc.n.modum reprobac Auer.ca. nominaco.4, CoUigec.hoceciam coUigicurfecunda primi .ca. depul- fu ccmporum.adfinon.Ad Gaf.dicendum<$ pulfus au Aufce^ (umni fimilancur pulfibus ueris in udocf cace 8C fpif£tcu ^e quada fimihcu<&e generali , quia ficuc in uere no eft uchcmens udocitasfeu fpilTicucb^fic necinaucum- np.camen pulfusfunc ualdcforcesin uere,ubidcbilcsiii aucumno.Verucamenhic <]icendum <;^cum pnn<::ipiiz aucumui fimilecur aliqualicer fini ueri s , finis aucumni principioueris.ucpacecper GaF.inlibdlo pulfuumal- leg.ideopulfusmhfs ccmporibusaliqualicer proporuo nancur* £xquopacec<^6Ferentiainterautumnum,d: uer3hyemcm<S:aeftatem,<}uiaprindpium adtatisfimf Jatur fini aeltacis , 8cprmcipium hyemisfimfl^ur fini byemis.Nam primo aeflasindpit acali<iicate minus in^ tenfa,d^ finic eciam in calidicatcm minus incefam, hycs cciam indpic a S-^i^iitate mini^ intenfa 8C cerminatur fnfr^i<}icatemminusmtenf^n.uer uero indpic a caif' ditate rcmifliori finiendo f n tntefiorem .aucumnus tad pien<i> acali<iitate intenfa finic inualde remifTior^. Si uero comparacur me^um aucummad mcdium uc- ris ualde hgc media difprpporcion acur. Ad certium rc fpondcndumq^aucumnuseft magis ficcusqpfr^idus, 8C concc<3o unam cx condufionibus <^ hycn)s quancum ad aliquam parcem efi: ualde frigi<ia , ul^' eft mo<^cum humi ^,immo concedi pocefi: probabilicer alia condu- £0 q> in aliquo pun<5:o hyonis ud aucumni tempcMes cdFimerficaimS^liusmdiuD* Adpoiuldmunifc^ Digitized by Google Q_V-£STlONES -deripbtcftfiegando coafequenaam, Ad proBattontm dicendum q> ciFeAus produdi per Ce ab alfqutbus- cau^ iis tllis proporo:onant;ur,n unc auccm automnus debilt' tando dfgcixiuam utrrutem 3c bepar&alia naturalta mcmbrapoceltcHe caufamorbt humtdt. 6C hocper aC" ctdcns ut paccc. Ad ukimum rcfpondendum q^ quam^ u^ tn ^ijs temporibus ii t tntcr partcs altqua di£Forint'' tas tamen non eiltUa t n quae autuno. Nam primo tn ue rematucinum&c.eft cepcratum. tn hyemcectam om- ecs partcs func frtgidae:,. f n sftate omnes* calidx , fed in autumnoutcitdtclummacuctnum uerecft frtgtdum ubtmcridfcscilcaliduscomparaco adhuc etus macuti- no admacuciaum uerts Sc meridieadmeridie, Exquo fnfcrtuf concraquendam q>autumnus ucrc dcbecdtcf di£brmts&o {icucaltacpa.hoc iUacil tnferccxphtcts. Q^uaeftto, xxix. Aphor, xf, VTRVM Autumnusficmalusphthtiicts, Nc^ gaducargutcurfic. Prtmoftacaucumnum circtepe-' iratum in tcr calidum 3c frigidum, iiccc fit lapfus ad fic- cum.crgo.antecedcnscolligirur cx prghabitis.cofeque tia cenec,quia aer nacuralicerfc habes ad calidum 8c £ri gidum lapfuscamcn ad ficcum phchifim non facic^S^ g confequcns ncc augmencac.coUigicur ho c in hac cercta parcicula com . i y.illiusapho. Agricudincs uero. Sc <udoarguicur fic.ulceractont pulmonis inf rigtdacto co pecit <S^ cxiccacio.ergophchifi compecic aucumnus. pa- fecancecedens.namcumtncalt ulceratione ficpusfiue pucredojUt pacecper dcfcripctonem ulcerisfumpcam.fc <unda primt.doc.prima.ca.3 . ubiponic dififcreciam tn- ttrulcas 3c uulnus>calt ulccrt compcttc infrtgidaao rc- mttccr^ calidicacem prf tcr nacuram putrcfacientcm .cu fusIibcc.n.putrefadsonfscaul&cfFe&fuaeftcalidicascx tranca, uc paccc pcr nocf tiam puctefaclionfs pofitam .4. metheo .tn principto.cttam compectc exf ccacfo,quia hgc eftcuraukcrum inquancum ulcera func.cum.n.f n quo Ifbcc ukercfic pus &: matertaprf cer nacuram abgcten- da,cgecquodIibec cale cxiccactoneconfumcncc hanc fa- siofam maccriam.Hoc ccta uoluncomnes au«3:ores me dicinae.confequencta cenec ,quiaaucumnus frtgidus cft ccficcus. Tcrcio arguit fic. calidacSi: humida nocenc phchificis.ergofrtgida&ficcaeisconfcrunc.antecedcns facis eft nocum,cum pcr calidicaccm augeac pucrefacflto Qcm & amplt usltquenc humorcs,propccr humidicacem ucro multipltc^nc ulccrtsmaccriam. cofequencia cencc pro can co,quf a fi caltda <3c h umida noce c a ugedo phthf ^^ iimSc frigida & ficca opcraciua co crariorum phchifim * mtnucndoconfcrcnc.Q^uarcoarguicurGaf.aucftorfca tc .qutnco dct ngcnio (antcacis ubi aercm ficcum phchi Cfs confcrrc concedic.crgo 3c aucumnus conferc.confe- qucntfatcnct,qufaautumnusn6utdetur nocerenifi ra ttonc ficcitatts cum rattonc frtgoris remittat calidtca- tcm practcr naturam. In oppofitum cft apho.cum futs concordi^s 3c Hipp. ^.epidimtarum. Primo.proquaeftionc prazmicccnda Fhthf' fttmptaphchffipropricpro confumpttonc corporis to- iSsmane tf usconfcqucntc ulcus pulmonis, aut pro ulccre pulmo «cs du- *i^s,ad quod confcqutcur uel cft apta confequi totrus co pl^^ fumptfocorpoFtscfusduplice poirumustmaginari ma * nerfcm.Namprtmofmaginarf potrumus ukuspulmo- nisnouttcr facftum cut nonalToctacur uehemens cofum ptto tocius.Sccundoconfiderarcpoirumus ulceracione f am dudum facflam cuf afibctatur uchemenscofumpcto cocf us 6Cc. Sccundo primicccndum q> liccc quxftio in tcUigacurde ulcerc pulmontscciam ad uulnus pocertcis ampltare. Prtmacoclufio refponfaIts«Cutcun<^phchi ficftnocfuusaucumnus.Propoficio poccftfic pcrfuadc rf .cuf ufcunq^ phchi fis aucumnuseft aucfciuus 3c ^ftra tiuus uircucfs.ergo &c.anceccdcnspatec. naprimo con fumpcfont corporisaucumnusamplfus cxtccando prae- I^ctaugmecumjaccctam ulceractonipulmonts amplius ^cmisaQdo ulccrofas materiasfuf frigiditacc catarrhale PAR T I. III. .^mm aiigcfldodcfluxum comprimca^o^ catatrh um a capfccdcflucndo,&occ€ctfam pbcfiffi cufltbec fut tnor dinaaoncS^fnaequaltcatcprofifcrncndo utrtutcm. Se-' cundacoQdufio.Dcicautumnus plussoccc uiccracfo?- td pulmoQfsancfquae ^cui confo^uicuf fiuc alTocfacur uchQncnscorpoffscofumpcfoq^ ukeradoaf Qoutca: fa. idix, Propofitio fic perfuadctur .aucumnus uchcmetcr 410CCC augcn4o confumpttonem .crgo. anrcccdcns pacct eum ficcicaccfui fic caufamagni augmcntf confumpcfo sis cum fuf fr/gtdicacc debili cando caltdum nacuralcdc- btltccccorporfsrcfumptfonem <3«: fi^debtlitando augce confumpttonc .cofcquentta cenec ex hoc,quta cah' ph chc ii plus moIeiii:ans& tnfeftans eric cociusconfumpcio,cu «usautumnuscftpcrfccfFcAiuus.in nouaauccm ulcc- raaoncnonmulcum per fenocecaucumnusnifi per ac- cidensconiitpando 3cc. Praeccrcapoceft argut conclu iio fic. tn ulccracione anctqua cut alTodaca eft 3Cc. pro- babiltcer SCal^ paribus uircus proftratior eft c^ fi c 1 ul ccractonc nouiccrfacia.crgo aucunus tlli eft magisno-^ duus.ancccedensnocum eft,quia magispcrduracemojr bo cf ccrisali^sparibusplusd^ilicatur uircus, cofeque ttaccncc,qufafdem agensdebilfcansplasdcbilfcac c§cc- rts paribus ut rcuccm debilem utrcucc forct» Tercia con cIufio.Goctngcns cft aucum au pl us nocerc nouc phchf ii q^ anciquac. Propo ficarguicur. aucunus poccft plus augercnouam phcht fim^ praporctonabilitcr auxcrit anciquam. poceft cctam plus proftcrnere utrcucem cr- go 5c:c.ancecedcnspacet, ubiprtmo tnbabence nouam phchifim fic mulca replccio cacarrhalis, cunc aucumnus ualdeaugmencando deEuxum plus augebtc ulceracio- nem.fic eciam ualdcgrauando uirtutem plusconttngen tcr debilitabic pcr uiam aggra uationis $ dcbilitarct t tt anciquaper uiarcfolutionis. Q_uartapropofitfo.Au- tumnus cft malus uulneri pulmonis. Propo arguit fic. autumnuseftacftiuus uulneris puImonfs,&£acitipfum tranfirein uIcus,<S;eftproftratiuus utrtutis. ergo^c:. confcqueutta ccnet antecedenspatecquatum ad pruna partem.nam primo coaguftando cafitatem f ntrinfecus cft caufaq» pulmomagisponat tn motu^elargct uul- nus.Item etiam augmentando defluxum eft ca ut uul^ nusaugcatur.lccmfacfcuulnus crafirein ukusfuper-* fluasrecinendo materias,fui etiam inordmattoncettn^ sequalitate debtlicando utrcucem,uc non debicc humo*' res a natur a dcumi putrcfiat. Iftts poficis paccc folucio ad obieAa. Adprimu pun dlum rcfpondenduui cj>aer uere ccmpcracustntcr calt- dum &:frigfdum .declinans tamen ad ficcum deper fc non facit phthf fim uc dicccur.fcd aer aucumni uc e di- iftumnoneftbenccemperacusfntercalidumccfrfgtdii tmmo dcclinac adf rtgidum quo ad fui medium. ucl ctia oon cft debitctcmpcratus propterfui inordinationem <S!:ingquaIicacem. Adaltamrefpondetur negandotfi:^ confequentfamcalida&humtdanocent.ergoadproba bationemrefpondendoq>frigida<S:ficcadeper accides funcproducftiuaconfimiiiseifeclus calidis <S:humidis ucpacecexdi(ftis. Adaliam rar.ionem eftbrcuicer rc- fpondeadum <^aer ficcus eft conueniensphthificisdii- modo nonfucrtctnaequalisSi^inordtnacusqualis eft aer aucumnt. AdalfumpunCtumcciam refpoiKjco q> au- tumnusdcper fccft prohibiciuusputrefectionis, de per accidens tamen ixt cft cadu augcc pucrefaclf oncm ct ul cus.d: fic ficdfdtum adquacfttoncm iftam. (^uaeftio. xxx. Aphor. xi}. y T R V M Vcr pofltc clTc incancum calidu 3chu. ■ midum uc fua caliditacc 3c humidicaccborcalis hyemis fngiditacemfupercc&:ficcicacem. Ncgaciuc argutcur fic. Primo.hyems cftnacuraltcerhumida. igicur ucr fua humidicace non potcft fupcrarc ficctcatem . antccc- dcns notumcft.coicqucntfatcnet.quiatuc ficcitashyc miscum fic cum di fconucnt cntia oaturae hyemis , noQ atttcmhumidtta&ucrisucrfaCj:» £ra(a$ hycmi maiov lapfu^ Digitized by Google APHOR. Iapfusiuxtaaj>ho.34--^*^cui)dae particulo: eiuscoinentf, cuiustnuium.In morbismmus.Item decahditatc argr fic.hyemscftnaturaljterfngida.ucrueroeftnaturali- ccr teinpcratum.crgo hyemspermutata adfrigidum ad f rfgf d<us potcr it perm utari c^ pofTt t uer ad cahdum .an teccdenseftommum aucftorum noftror um temporaco tolcxfonantium.confcquentia tenct.Nam qualitcr fcha ixntdiftenjpcratg complcxiones corjx>rum ad compk-r Sfonem tempcrata>taliter Sc di ftemperata tcmporaxc- fpciftu tcmperati.nunccorpus frigidum magfscftlabi leadfrigidum q^ tempcratum adcalidum primo tempe xato non inclinato ad aliquod extrcmorum. Sccundo probaturiic.quiacorpusfrfgidu fimilitcr cftlabtk ad frigidum {tcutcalidumadcalidumlapfu cxifti^tc pro- portionabili.fgiturcorpusfrigidum cftmagis labilcad frigidum^tempcratumadcalidum. confcqucntia te" atict quia temperatum( uteft notum)cftminusIabfIe ad caJidum q^ fit calidum ad calidum.Cofimiiitcr &hyes tnagis crit labilis ad fri gidum c^ fit uer ad calidum quod f ui t unum cx i ntentis. Tcrtio arguitur fic. tempus uc ristemporchyemiseftbrcuius.crgo nonpoieft tatum calcfaccrc 3c h umcAarc quatum hycms infrigidarc an tcccdcns eft cxaud^ritatibus conccfTum comunit.con fequentia tenet jquia caeteris panbus age tcin pluri tgc applicatopafrointenfiorproduciturcfFcdus. Adoppofitumuidcturcficapho.^Sccomcntu. Pri' «ofupponac proquaeftione hgecprimapropofitio. Acr cftnaturaliter calidus<Si:humidus.Haecfuppofitfo fccuL do degcncrationc.tex.c6 . 1 5.fumf tur . Sccundo Cap^ poncndum. fimplcxaut mixtum mobilius cfTc ad intcn iioncm qualitatum conformium dc naturalium .Suppo iiao ctiam fatis nota cft proptcr talc fimpf cx aut mixtii > talitcr altcrand rcpugnarc minus. Tcrtio fupponedu. caetcrKparibuscalefadiuum fortiusciretn calefaden- do qp infrigidatiuum ininfrigidando.Haecpropofitio g fuadeturcxcomuniconccflb.calfditas adiuior cftfri* giditatc.crgo.confequentf a tcnet,quia agens aetcrispa fibus cum fortcori 5^a<fliuiori inftrumento ctiam cft in agcndofortfus. Prinja conclufio refponfalis. Acrcft inobiiior ad caliditatcm (S^humiditatcm q^ fit ad frigi- (dftatem 8C ficcitatem . propofitio ficpcrfuadetur.acr cft naturaliter calidus 3c humiduspcr propofitioncm prf- anam.crgo per proponcm fecundam mobili or ad cali- dum<5^humidum. Secundaconclufioprfndpalis. Dc faAoaerpIusmouctur ad ficcitatemqpad'humiditate xcfpc<9:u humani corpori s. Propofitio patet proptcr ac- arcmaeftiuumdefa5k3pIuscxfccarc(Sc rcfblucrc adcx- pcricntiam qphumcdctacralccriustcmpons. Tertia propofitio.Non cft bcnc demonftrabilc aerem de facto fecundum tempora anni j^us matan" ad calidum ^ adfrigidumj ud «contrafftatccnim&hyemc fuasna turasobrcruantfbus,q^cxtrcmcpQnituraefiascalidata cxtrcma fr^idaponicur hyes. Q^uarta condufio. Mu tatio uensadcalidum&humidummtnus cft ebfolutc pr^ternaturam corpori humano q^mutatioad frigidii &, ficcum.Haecpropofido perfuadetur uno fundameii to comuni fuppofito q^ homo declinct ad cahdum 8c hu tnjdum.^uofuppofitoarguitur ficcaliditas<Si humidc tas f untCMformior«'& naturales homini f gi 1 8Cc . con fequcntfattnetperfccundam prgambulam coudufio- «em. Q^^uintapropofitfo.Vcrpotcftitamutan adcali dum iSchumidumintenfiue^gradualitcr ficut hycpis adfrigidum 8C ficcum.Haecpropofitio fic pcrfuadetur l/<r condngitficrf aeftiuumcxparte calorfs . contin- gitctiam ficri ualdc humidum. crgo, antecedens notat cxperientiaquamuisrara.confequentfatcnct <:um pri- mo caliditas aeftatis equqsarctur fri gt di tati hycmis , cu ctiam proptcr innumerabilcspluuf as acr ucri s admul- tampofTit adutnirc humiditatcm. Scxta propofiao. Xvicct uer non mutetur £^ tatum gradum calor^ & hu iniditatit adquancuiii gradum (rfgons mutacurhye^ H I P P O. IC7 mfs.tafRefipoteftcfrc tantummucatum pmer natuca 8c plus, Propo nota cft cuilibetpropt lapfum alique a tepcramcnto ucris ce tato prf tcr natura ucri quatogra dus fngoris additus hy emi cft praet naturam hycmi. ^ IfWs pofids ad obtccfta patct rcfponfio. Ad obicctu primum dicendo ad punctum q> ratio non conduditali- ud nifi q^ acr hycmis ad maiorcm pofTi t dcucni rc f rigidi tatcm q^ aer ueris ad calf ditatcm cum hoc tamcn ftat q^ acrc hyemisdcucnientc ad aliquam frigiditatcm prf tcr caturamadtam intenfam caliditatem dcuenirc pornt uer jlicct non ad quancunq^ frigiditate dcucnicntc hyc mc ad tantamcahditatcm ucr deucnirepoiTit uel dicca dam ad un um punctum q» acr in ucr c quam uis dicatur tcmperatus,ad calidumtamcn dcdinat <SC huiwdum quibus labi poteft facilius . Ad fccundum punctum tc-. pus ueri s eft breuius.priroo dicendum <^ ucrum eft uc- rc nat uralitcr fc habcnte.fic tamcn afua ^pria natura mutet contingit oppofitii coccflu ctiaad dubium. Q_uaeftio. xxxi. Apho. xg. V T R V M Hyemc cxiftentc ficca 3C borcali ,-uc re uero auftrino.^ pluuialifcbresacutf generetur f fta tc. Q^ficarguiturperaphorifmumetcomentii. (^ nonficaiguitur.febrcsgencrenturproptertempusfuff fchumidum.ergo non debentgcnerari acucae,imomt- nus.confequencia tenet pcr aphor.S .antcccdens colli^ turcxcomcn. Primapropoproquaeftionc.No uni- uerfaHtcr cft ucrum q^ in tempore ficdorimorbi gcnc- rcnturacutfores.Propoiitio arguiturfic,quia in tepo- rc tcmpcrato non gcncrantur morbc acudores <5 in te- porc humidiori . Secunda propofitio. Proptcr tempu* fuifTe humidum de pcr accidcnsfcqufturgcncratiomor borum acutorum.prc^fitiopatetproptcr rcpcriri ma tcriamminus r^ulabilcm anaturajd^ magiscbuUibi- lcm a caFitatc in -enfaqual^ ceflaua. vndc fi ccmpus f uif fet minushumidu,itafuiiTct paudficaamatcriat^ no f uifTct facSus morbu&icd fi ponamusparitatem quana tatis matcricr um temporc calido & hunado praetcr ca- tura SC fic caFo 8C ficco,acutior^ cabii 1 1 caTo 8C ficco* Ifto codufo patct folb ad obie<fta ii difcurredo g ipa« Q^ugftio. xxxg. Aphor. la^, V I R V M Morbidequibusloquiturapbo.futu- rtfintucrcuclalioccmpofc. (^ alio tcmporc arguic fic. Primo.hycme exifiicnte auftrina, 8C ucr c borcali aeftate humida,morbi caufantur autumno. fiantc crgo cafu apho.debait caufari autumno auc aefiacc , antccc- <kns eft Auf ce .fccunda primi.doc J*ecunda.8 -ca . ad prl Auf cc » dpium.confequcntiapatctqualitatcmaeftatis dd^ntc accclcrarc morbum cum crgoprocdlctur ad autuinnii tta 8C nunc debct procdlari. Sccun<i> arguitur fichyc mcexiftcnteborcaliS^ucrcauftrino.morbiin aeftatc caufantur .crgo 8c hycme exiftcnte anftrina 8c ucrc ho rcali.antcccdens uoluitapho.duodcdmus. cdfejucada patet,cum per<^nfimilesqualitatesaItcrcturcorpusic cundum cafumpra:fencisapho.<&:praBhaI«ti. Vltimo arguicur fic.vnum tcmpus contrarium aliud corr^it» ut cft habicum.& fecuqda primi.aUcg.crgo proptcr <ii- Aam confuecu^nem noncaufabuntutmorU.cofi^uc tia tencc cum hi c fic cempoi^j contrarioj^ coplicatio. Ad opppofitum eft aphor. i 3 . Primo proquasftionc tcncndacft iftaconduflo.Secundum cafum apho. ho» morb<B aeftatc 8c autumno pofltbilc cft cucnire. Pr<>po fitio pacccprimopcraplior.vigcfimum huius parttcu lae..^ricudinesquidem.Pacctcciampropofidorq>cr- «s caufis acftate <5^autumno,poFitatceciam referuatio msadautumnum. S^cundacondufiotcnenda eft. Ht morbi uercfrcquetcrcontingunt.Haecpro|K>fidofit ^ mcntcapho-cum futs cpucordant^s,&patetpropofitio cx<3iufisquaefamunturex€6mcnto. Terda propoS uo pro folutfoncobtc<fti fccundi fit hsec.Non fic hyem« cxiftcnceborcali&: ucrecxiftcntcauftrino poiTunt u5 rc caufari mocbi ficut in cafu pr^fcnd.Pacet ^pp^cic^ Digitized by Google Q^ViESTIONBS aam caliditasuerisauftriJwmmusIae^ftCdrpora itifit- gidata cx hycmr borcalt ^ frigiAtas ucris borcalis Ig- datcorpora calcfadlacxhycmc.priraoproptcr calidtta tcmcfrccorporiminusdeformcm. proptcrctia corpus cx hycmc borcahce codefatucofttparii 5(:caIorf uaidc refiftes.vbi cafitas ucrisborcahscftdeformiorcorport inucnitcfiam corporaapparatapairioniproptcr rarita tcm cis cx hycmis caliditatccontingcntcm. Modus au tcm penccrationis caloris aut frigoris ad intcriora primo ioiaginabiliscftfccundum fimphccm altcrationem ad ^odummedicorum ut unapars frigidaaltcrctahamSf: fic ulterius.fccundo pcr tranfitum uaporum caUdoru, auc frigido:^ ad intcriora aut aci^ co iimin: di fpofito^. Q^uo pofito patct refpofio ad obicAa. Ad obicAu prim um pcr primam condufioncm patct rcfpofio. Ad obiccftumfecundum pcrtcrtiam patct rcfponfio» Ad tcrtium patet diccndocj tepus contrarium cxcedes non faattepcrametu fcdfacitlapfum,utcx.c6. 1 2.coifr, Q^uaeftio. xxxiij. Aphor. xv. V T R V M Conftitutio gftatis 3c autumni fwgt^ da<5^ ficca c6 ferathumidis naturasS: muhcribus. Nc gatiuc arguicur Cic. Primo.mclius cft tcmpora tcmpo ralttcr fe habcrc ^ eilc lapfa. crgo hgc conftitutio noa cohferthuroidis natura SC mulicribus. confcqucntia uf deturnota,quiafucmpustemperatum eftmclius cor- pori,cempusiapfum dcbeteflrc nociuum.antecedescol ligttur tertio huius.apho.nono.Inmoderatis tcmpori- buS<5tc. Sccundo arguitur fic. corporibushumidisna tura 6c mul^ribusconfert ^ftasnaturaUccr ficcact au^ ci^nnus.igituirtaiis conftitutio eft mala.anteccdcns col ligitur cxmurtis.prcJaotertio huius.comcnto.J.colligf ctiara potcft cx fcntenaa comenti . 1 9 .confequentia ap parct,quiacumiftaconftitutio fitlongeficcior confti- cutionc temperata nimiam facict cxiccationem. Tcr- tio arguttur.al^uafuntcorporahumida parum lapfa^ fgituriftaconftitutioiMisaonconucnic.tcnctconfcque «a propter hanc conftitutioncm non parum a tempcra mcnto .immo cxiccare m ultum . Q^ uar to arguitur fic. aliqua funt corpora frigida 3C humida aut tcmpcr ata in a(ftiuis6i:humida.igiturnonifta conftitutio omnibus <onf crt corporibus natura humidis.antecedcns cft me- dicorum.frigida.n.corpora <S:humidaper hanc confto tiemlabunturadfrigidum<Si: tepcratactia atepcrame to in a(ftiuis labuntur. Adoppofitumeft Hif^.in apho.cum fuisconcorda tgs. Primaconcfoproapho.uniucrfalis.Cuilibcccor- pori naturalitcr humido rationchumidicatis cofert hf c conftitutio . Haec condufio fit pro intellcclu Hippo . in apho.Ideo Accndura <^ confcrt humidis n'a inquantuni funt huraida natura.ficut etiam diaetae humidae 8c f rigf dx a>nucniuntfebridtantibusinquantumfcbriunt: ut _ y coII^itur.8.tcrapeu.finaIi.ca.<S::perfuadcturcxdictis ^^* in tcxtu . hacc conflatutio prohibct hacc corpora a lapfu f uturo 8C corrigit aliqualitcr praefentem lapfum . ergo . antccedcnspatetproptcr contrarietatcm confticutionis 8C coUigitur antccedcns ex c5mcnto tcr tio huius confc- qucntia nota eft . Secunda propofitio, Non oibus cor- poribushumidis naturaconfcrt aequaliccr haec conftitu tio.Propofitio fic pcrfuadccur .non omnia corpora hu- midanaturafuntaequalitcrhumida natura.igitur pro- pofitio conti ncc cuidcntiam .antcccdens notum cft incel ligcntf cuiiibet SCmzximc mcdico.nota eft c6 fimilicer confcqucntia. TcrtiacondufiQ.Aphonfmus&prinia conclufiomaximeconcinet ucritatem in hamidis natu- jra muIrumlapfis.iS^ hoc conflatutionc non exiftcnte multum lapfa. Propofitio quantum ad primam parccm ficpcrfuadctur,apho.continctucritatem in corporibus humidis natura 8c non neccffario in parumlapfiSjCrgo masimeinmultum lapils.confcqucntiatcnet pro tamo ., <|uiacorporahuraida.natara,ucifantparumlapfa>uel lauif umJapfa.aai€tedensq«o adprimam pmsm coUi^ PARTI. in. gfturexapho. Q^uantum ucro adfecundara pcrfuSdc^ hoc modo uam poiTibiic cft corpus h umidum natura cf fc intantum par um lapfum ut fibi futficiat naturalis c^ plexio acftatis 8c autumni,auc falte paruamutacioaefta tisadficcicaccm,daco<^n6caiitcrmutetur autumnus, (^tum ad fccundam partem nota eic cuilibcc propofi- tio.poccft cnim hac confto intantum mutari ad Iiccum utcorporahumidafecundura nacuraranon tantuma4 tcmpericm,fcdimmodcrata ficcitatcm c6pIcxionisdc-. ducantur. Q^uarca coclufio. Q^uibufdam corporibuf humidis nacurahfccoilicutiocit ualdenociua, Prop5 potcft ficpcrfuadcrf .quibufdam corporibus piusnocc- rcpotefthaecconftitutio pcr frigiditatcm q^profitpci^ ficcitatan.igitur propofitioclara.notacft confcquetia, nam cum fic calidicas proportionaI:«iior uitae humidic^ tc,frigiditascft dirformior uitoe q^ fit indebita cxiccado 8c cum indcbica cxiccacio no Rt m ulto pcior qp bona fit debitaexiccatio,fic maius critnocumetum ex partcin fri^idationis qp fitnocumcncura cxparteindebitae exic cationis.<3f iicctiammaiusiuuamcnco ex parte dcbit^ exiccationis,fcquetur rcm tahter infrigidantcm abfo- lute magis fore nociuam .antcccdes patet in corporibus uaidcfrigidioribus q^ funt humida,<S;: in corporibuscx tcnuatiSiSiicxilibus. Q^uintapropofitio. Conftitutio maximc confcrtcalidisd^ humidis fccundum naturara.. Propofitio Icuiter perfuadctur. h|c conftitutiominus noccc his corporibus 3C plusca pr?fcr uat a lapfu 8c cor- rigit.igitur condufioucra.antecedens patet quantuad partcm primam,proptcr hgccorpora refiitcre huiccofl ftiutcioniper cali dum et humidura ct uigorari in fuo ca lido pcr antipariftafira 8c caloris umoncm . quatum ad partemfccundam cftetiam euidcns condufio . Et nccr rarc contingatdiccndum ifta fimul ilarcjcaiiditate coe poris calidi naturaiitcr 8c humidi ut fanguinei uigora- ri a tali confttcucionc in fui nacuralicate per pFah tateia corporis calidi.prohtbcri came a lapfu intenfiuo m quc eftcorpusnaturaliterindinatum. Exifta propofitio- ncinferturhoc corroiarium probabthier (^^ ab aliqua caufa fgrotaciuaminus.cft corpusaliqualitcr tempcra- tum dcfenIabiIc,non curando dc confidcntia tcrmini aliquo corporclapfoaliqualitcr infcrtur corrolarium ex dict^ concl ufione. Sexta condufio pro folutione cuiuf damobfciftionisfithic, Liccttota huroana complcxio ad modam loquedi mcdtcorum refpc Au pondcris ad ca lidum deciincc 8C humidum .hgc tamen tcmpor um coa ft6 u6 cuilibct humang complcxioni conucnit.Propo quancum adpartem primam colligitur c6m uniterprf-» ma pMmi.ca.de c6piexionibus. Q_uantum uero ad par /^yj^c^ ccm aiiam colligitur cxapho.^ comento. <Si:perfuadct cx caufa utarguatur fic. Aliqua corpora humana funt debitc humidiora fquahpondcris ut tcmpcrata . aliqua funt minus humida rcfpedcu §quali pondcris q^ dcbeat* fgitur hgc conftitutfo non cfl; 8cc. antcccdcns cft cuilf- hzt mcdico notum.confcqucntia ctiam notiiTima , quta a>rpora debitc h umidiora gquali ponderis non dcbe c fic ri ficciora.corpora ctiam modicii indcbite humida non dcbentfierificciora. Scptima propofitioquatuadalia partem qu^fiti fit hgcMuItisrauIicribus h jc conftitu- do eft inconueniens. Perfuadetur conclufio fic . muitg raulicrcs in regione temperata 8C acrc tcmpcrato patiii c melacholiam ucl (iccam ophtalmiam ucl funt paratf ad hos morbos igitur condufio ucra.confcquentia nota eft cxaphorifmo<S:fuaucrificatione.anteccdcnsnotatcx- pericntiacolligitur etiam anteccdcns cxapho . fccundo buiusfgpiusalicgato. Agritudjucsquidcm omnesSCc^ <&:ficomnibusregionibusfiunt, O^^caua propofitio* CoBfticuciomaximcconfcrt muiieribus fccundum na turaoi huraidis 3c non folum fexualitcr . H^c propofi- xio probatur pcr probationcm condufionis prime 8C ad Xuumfenfum. Nona^pofitio* Mulicribushumidisfc cundumiiaturaaj parit» iaftt9f<^tt «Kis humidisft^» cufidum Digitized by Google APHOR/ rcunJutwnaturaminfuoftxu plus confeftifta conftftu t«o ^ uirrs. Propofitio ex com u nf coceflfu pcr fuadecur iic.muliercs tahcer humidg funt magis humidae uiris ta literhumidisergo.anteccdens eft concciTum comuni- ftcr.quandoq^ propter cgteris paribus conftitutione pro •Jiibentcmcorpusmagislapfura alapfuciTemagis confe rcntem fecundum probabilcm locutionem, l o, propo iicio.OmnibusmuIicribus fumpta indicatione alapfu fexuali 3c comuni ufu rcgiminis competit talis confti- «utio ficca.Propofitiolcuitcr perfuadeturpropter mu- lieres multiplicantcs m ultas fuperfiluitates non foiuex: pellibilesmenftrualitcrjimo egctesrcfoIutionciS^ cxic cationcjproptcr eciam eas comunitcr clfe ociof^ Sc in- ordinatc comedentcs 3c bibentcs, proptcr ctiam cas ha- ijcrc debikm digeftiua , dicofexualitcr, Etifta ultima conclufiofitprointellciftupartisapho. Exqua inferea ^um ^ talicer fumptaindicatione m ulieribus plus con- fcrt conftitutfotcmporura diftcmpcrrata qp tcmpcrata per praehabitainfcrtur conclufio* Iftis habitis patct rcfpo n fio ad obic<fta . . Ad primu pcr c6cIufiones>quamuisc«am refponderi poifit adq- ^tum pcr unum notacum circa hanc partem confert,io tnulta cx conclufionibus funt di<fta probabiliter. Ad «oncs aliaspatct riifio pcr cocfonesmodificantes apho. SC fibidates intcIle(5tuexquo «cludunt obicAa. Q^uaeftio. ^x^iiij, Aphor. xv» V T R V M In coftitutionc aeftatis 8c autumni fri gf da 8C ficca caufetur ophtalmiae 8c febres acutas. Nc gatiuearguitur fic.In tali conftone debet cauferi mor biproportionatiqualitatibus coftitucionis . ergo nota cft conftquentia,quia febrisacutano proportionanc £rt giditaci,ncc ophtalmiaeoCii fit apa cahdum. AdoppofitumcftHippo. Primapropoproquaeftio fic.Fcbrcs acutg non confequun t pcr fe hanc conftone . Probatur fic.ad conftitutionem frigidam folum deper lccSfcquitmorbusfrigidus.confequentia tencc, gafe- 'Jbris acuta eft morbus calidus,ancecedens pacec , quia e£ f«5:us qui de per frconfequicur ad f rigiditacem eft irigi'- dus, Secundapropoficiocfthaec. Febresacucae confe- quuncur hanc conftitutione deperaccidens. Perfuadet conclufio praebendo modum.frigidf cacc harum confto 83umr€cincnt(^incuncancurnialaemaccriae SCpet rc- ^xionem exacuunt.Icem racione ficcicatis confuraun tur phlegmata 3c aUae humiditates obtundentcs calidi- eatcm.ideocalidf humoresadcahditatem ulccriore rc- dncuntur,utcandcmputrefa<ftisin uenisfebres conti- xiuae caufcntur, Tercia propo fitio tacfta in notato tex- «usfithaec.Fcbrcs acutg quamuisnondeper fe caufent in ifta conftitutione.caufantur tamen de ^accidens ma simc in autumno ucl finc autumnijpropcer maiore ciTc f acftam cxiccationcm5<5<^ maiorcm cxacuitionem calo- ris per prohibitam tranfpirationcm 8c materi g recencio fiem. Q^uarcapropoficfo. Febresualde chronicg pof- funcin hancconfticutionecaufari.propofitio pacecpro- pter repcriri maceriam melancholicam aduftam uel no aduftam ualde cx hac conftitutionc. Ex did:is infcren- dum q^ exiftcnte gftate f ri gida 8c{icai8c autumno fifr cum hic fint dug caufg potoi tcs ad produccndum m or- hos ncc unaaliam tcmpcretjmorbi in unapartc ut autu 330 potcrunt caufari.^ftatc tame cxtfte tc frigida 8c fic- ca&autcunnopIuuiofoiSCauftrinomorbi caufanchyc iac,autumno ut tangebaturcommcn. 1 4.contcmpcra tc aliqualitcr gftatcm prgcedentem . Iflx) pofito patct rcfponfio ad obfctflam ptf mum pcr conclufioncm pnmam. Q^uaeftio. xxxv. Aphor. xv. V T R V M Tcmpora diftinguantur confimili tcr fccundumaftroIogosd:mcdicos. Affirmatiuc arguic fic. Primo tcmpora diftinguuntur fccundum mcdi- coSiS;; aftrologosfccundum raotus folisi norbcfigno^. cr^o S^c.confequeQaa uf deturcota , soitcccdcas patcc HIPPO. 1^3 quafltumadpartcmprimaau(florftai:eHaIyab.qufnto Halya^ thcori cf.ca.de diftin<S:ion€ temporii.ubf poni t f nchoa- rc ucr iblc intrantc primum minutum arietis , quod eft circamcdiummarti),cuf uerididtcorrdponderemen- fcs trcs 8c figna tria.confimilf ter cuiUbct ctiam tcmpo- xi didt tri a corrcfpondcrc figna 8C totide menfes.Q^ua timi ad partcm aliam allcgatur aThadeoAlbumafar in Albu. fuo incrodud»rioaftrologig ide affcrcns 8C confirmas. Sccundo arguicur fic.fecundum ortu 8C occafum ftel larum magnaru diftinguuntmcdici tcmpora (SCaftro- logi.crgo.conrequcnfiactiam u«ictur apparens . antc- cedenspatetquantum ad primam i^tcm,quia aftrolo gorum eft ftellarum confiderareortii 8c occafum . qua tum adaliam partem patetpcr GaF.J.criticoi^z.y.cap. 8C pro partcper eundem cometo. I $ .U€to. Tcrtio ar guitur fic.fecundum coplexi oncs aerum ct mut««>n« cx eifdem in corporibus contingcntes tcmpora a mtdico uariantur 8C confirailtter abaftrologo.crgo.antccedes rxotum eft quantum ad parccm pnmam. fecundaprimf doc.fecunda.ca.de naturis temporum. quatum uero ad aliam partem ancecedenspacet,quia aftrologoru eft co fiderare caufas eftecftiuas mutationumaeris,<5i^per co- fequensetiam efFcctus,exquorum notitiain caufarum poter unc nocitiam deucnirc. Vltimo arguitur fic . mc diciconfimilicer confidcratdics cricicos utaftrologi, cr go 8c confimifr tga anni.nota e p fifc cofequcntia col- ligii anteccdens ^ magnu pceffii GaF.t n lib.cricico^. Adoi^fitumeftauice.fccundaprimidoc.fccunda. . ^ cap.aUeg.dcnaturistemporii.adprincip«um. Proqo '*^^^ ne refponde dii q> tempora anni cofiderari poffunt 8cdi P J*5 ,^" ftinguifecundumrectam &:determmatam diftindtio- P"^*^» nem caufer um effecciuarum mutationum aeris 8c tem porum iftis caufis cortefpondencium, fiue hf mutatio- nes fintmanif eitf fiue no. Sccund> confiderari poffut 8C diftingui tempora raaonc cauferum effcdi uarii mu lacionum manifcftarum zetisSC corporishuius . decur cxcmplum in alio. Gradus.n.quatuor fccundum mc- dicos dupliciter imaginari poffunt 8C difiingui. Primo imaginaado primum gradum alicuius ccrtf intenfio- nis quam fccundusgraduscxccdat, fiucmanifcftc fiuc non . Seciido f maginari polTu m us ipfum per manifeftu cxccffum fupra primum . Sic ctf am aliquotiens confidc ^^^^ ratur aegritudo duphat . Pri mo pro difpone Izd^zc ope ^^^ ^^ ratfones&c.fnterquafccundumhacfumptionemetfa . ^ nitatemnondaturmcdium,utpnmocolJ^etfumptum P* "* * ca.pnmo ultraprohcmium.Sumitur fedido pro difpo neIaedentcfenfibihcer<Siimmediatc&c. Prima^po a„crr rcfponfalis.Mcdicusucmedicusdiftinguit&habecdi- '"' ftinguerc tepora ratione effccftuum manifcfix)^ in cor- poribushumanecontingentium prtndpalicer.Patcc ^ pofitio cx proccffu Auice .fccunda primi all^.ca. 8c pa n^^ tct cciampropoficio ex hoc,qui a cii medicus ex effc<f^- * bus 8c a pofteriori procedatmaxfmc a noawa effedruu manffeftoru debctinchoarc tanquam fint notioresno- bis. Sccunda propofitio.McAcusaliqua principia, 5c aftrorum noritiam fupponcnsab aftrologohabcc fccun dum quarudam ftcllarum orcum 8c occ^um difi:f nguc rc cempora.Pcrfuadecur propofiao,quia tum ex aftro- logia tum etf am ex his effcd:ibus manf feftis uenic in no ticiam ortus talium ftcllar um,quibus oriencibus h^ ma nifeftcmutadoncscaufantur autipfis ocddcntibus. Tcrria propofirio.Non folum fecundum harii ftclla- rum ortu<5^occafum habetaftrologus dift^nguercte- pora,immo criam fecundu tnceffum folis inorbc figno rum.Propofirio poteft ficpcrfuaderi . aftro^^ eriam habent confiderarc adxquatas dufasanni . antecedcns not um ,cum rius fit c6 fidcrare aftra mdf ori modo qiu> poffibflecft.patct,quiafccundum tale tticeffum 8c ftel larum ortum caufantur acrum 8c corporum mantfefta^ mutarioncs&inccprionescarunomanifcftc. Q^uar- ta propOtMcdtd ut sUh-obgt c coiifii£r t^ ca fido-arc* Digitized by Google Q^VASTIONBS Propofitio patet par tim ex nuc poQt^oSc pamm oj; hoc adiuci:p,quta medicf no cft i ta cxquifitecofiderarc mu tationesacrii 6c oescaufasadasquatc produdf uascaru. Ex didjs patct coDcIufio r cfponfaJrs ad qusfitu. Non quoraodoab aftro]ogo tcmpora diftingu untjtalic apud inedicu utmedjcus efi: diftinguenda funt.Condufio pa tctper coduiioncsantepofitas.Patetettamahud Tha dexcuttandodubiam.nafccundum aftrologos incho:iC ucr m aequinocSfofequcnti hyemem.fccundu uero m e dicosintaliaequmodiouclparumanteuclpoft mamfc Halya, fta lepenein aerc apparen tcpoft potiiTime 8c aliquado ante.Patet etiam propofitio <n aIio*nam Halyab. quin to thconcx.alleg.cap.inchoat aeftatem inmedio iunij utaftroIogus.ubiapudGaf. inchoaturinortu plciadu quarumortusfccundumcudemlibroalieg.cap.demu tationibus aeris proptcr ftcllas eftin maio . inchoat etia hyemcm in dccembrf .ubi fecundum GaF. occidetibus p!ciad«bus debet m noucmbri inchoarc » quorum aucfto rud/uerfitatescxpdi<flis conclufionibus colliguntur. I ftis conciufispatet folutio ad obiccla ante oppofitu ^ poft non difcurrcndo pcr ipfa. Q^uccftio. .xxxvi. Aphor. xvf. V T R V M Conftitutf oties anni ficcae fint pluuia Jibusfaniorcs. Negatiuearguiturfic.Primo.autum- iius huratdus «&: plu utofus ficciorifanior cft.igitur pars negatiua ucra confequcntianota^quiaautumnuscft ali qua anniconftitutio.anteceda>spatet fecundaprimi. Autce, doc.2.ca,6.infine.fumtiuretiamantccedens.3.apho. comen.9 Secundo fic.aer ficcus eft paratus faccrcom tiem aegritudincra praetcr phthifim.ergo coftitutio fic- ca non eft fanior h umida .coUigitur antccedens ex com- incn.fequentisaphor.confequcntiatcnctjquiaproptcr pl uralitatem morborum non dicetur (ana confbo, imo aegrotatiua. Tertiofic.inconftitutionciicca muitiplf cantur peiores humorcs ^ in humida . igitur conftitu- tio ficcapeior.cofcqucntia uidctut apparcns. antccedes p3£et,quia/n coftitutionc ficcamultiplicatur chojfa aut mefia.in humida uero phlegma aut fanguis , qui min us jnalifuntchofa.dimcfia. Q^uarto fic. nonminuspot laW eorpuspcrconft^tutione ftccaqp per humida . ergo nonminusaegrotatiuacft ficcaconfto humida . notae confequentiajquia ftante paritate lapfuum 3c pari faci- litatc ad labendu,ftabit ctiam par aegrotatiuitas > pat^t antccedesugcorpushumanumcdiarc inc ficciiiS^ hui du,<S^pgficcitateno minusagere humiditate. Adoppofitum cft Hippo.in parte primaaphor. I S» Prima conclufio.pro quseftione tencnda cft haec.Cae- tcris paribus conftoncs anni ficcac funt abfolutc diced^ humidis faniorcs. Probatur conclufio ex di Ais 8C nota tisincomento fic.in conftitutione ficca paucioresmor hi materiajes 8C rarius contingunt.igitur colligitur an- tcccdcns ex comcn.quia proptcr ficcitatem paucificant fupcrfluitatcSvS: humores.confequentiatcnet, qamor bi fecundum plurimum conangentesfunt raorbi matc rialcs.fi igitur ratione horum ficcae conftitutiones funt faniorcs5>folutcfuntdiccndae (aniorcs. Secunda coU' dufio.LfCCtrcfpcCtu morborum materialium plurics contingcntium ficcae fin t h umidis fanior cs, r efpeft u tp. fpiritualium morborum matcri alium dicic poiTuut ma- gisaegrotariuae.Hocpcrfuadctur fic.minus improbabi lc eft quorOdam morborii matcrias repcriri in conftitu «one ficcaiip humida.igitur.confeqncntia uidetur ap' parcns fads.antccedcns patct.nam primo min us impro- babilccftmatcriam ficcamrcperiri in coftitutionc fic- Albcrt* ca ^ in humida. TcrciXconcIufioquae cft Albcrti , 6c tada aliqualirer in tcxtu cCt haec. RcfpeAu morbor um fmmaterialiii ficca conilo potcft humida eirc aegrotan tior.Patctpropoiitio.nam adcaufandum hcticad: plu rcsmorbos immatcrialcs prompcior eft ficca coftitutio ^ humida pcr fuam confumptioncm talium cffecliua. Q^uartacQQdufio « Mcctpluribus corpqrtJ3u$minu$ PARTl. III. iioceatconftitutto ficcac^ humida>refpcc^u tamcuqctt» riidam pius nocet ficca $ hamida. Propofitio per exc- ' plum breuiter perfuadctur.fi^n.fumantur corporafic- camultum lapfa lapfu nacurali aut pr jtcr naturam,no- tum eit q» ficca conftitutio piusnocct eis. Q^uinca con dufio. i-/icetaphor.primapars uerificetur quantumad quamlibecconftitutione annimaxime tamcn potcftiu celligide coaicitutione anninaturalitcr humida.Propo fitiopcrfuadetur fic.coftftutionaturaliter humidamf nusdiftcmperatur pcr iiccitatcm ^ humidicatem.dcda ro antcccdcns,qusa per ficcitaiem mouctur plus ad natu rateporistpati.ghumiditate at fitcotinuc diftancior. Ifto pofito patet fofo ad obiecfta. Ad primu dico ^ perautumnumhumtdum Sc pluuiofumnonintelligit Auice.autumniidiftemperatum in humidaace, iedin quoapparcntmultaipluuiarcontcmperantesficcitatem autumni et ex aeftate referuatam qui eft autartus- tepc i-atus.dequoetiamIoqaitarGaF.3.apho.comea.9>di- cfto.Vcl eft diccnduraq^autumnus liccus eft cegrotati- uior propcer difparitatem ficcitatis duplici in eo exiften te cxiccatione.ex parte prxcedencis aeitatis prstno. (S: fc cundarioexpartefui lapfus. prima.folutio cicmdior. Adfcciidumargumentiidicocjiaer ficcus eftparatus faccreomne morbum adfenfum quidabitur aphor. fe- quentisS^eiuscomen.praetcrphihifim, tamenftatq^ab folutcacr ficcus fithumidofanior. Ad tertium , in con ibtutione ficca m ultipltcantur peiorcs humores>hrcdi- ccrepoirum concedendo.fed quia multiplicantur in qp^ titatcpaucaregulabiles a uirtute,idso morbt pauciorcs. caufantur. Vei dicendum q> licec de per fe 6C merito fic> ciKtis aeris petores h umores caufencur in aere fi cco.tii proquantoinaereiiccoconfumu.iturfuperfluitatesiSC calidumnaturale uigorarur,in humjdo uero reuertitur .<&:hebecaturcahdum jideocontingit petoreshumprcs multtpltcariin aerc huniido. Ad quartum .non minus ojnuenitcorpus^Sirc.declino.immodico q>cum incor- porchumauodon^inetur humidum.facilias labetur ad iiumiditatemperaeremhumjdum, Ad probatione op^ pofiti,quiacorpushamanafn.ertmedium.Refpodeo<^ corpushuraanum non eftmedium peraequidiftantiam» fedraedium ut ficdicam perabnegacionem extremorii. Item dicendum ad confequeatiam q>quamuis alteretur sequecttoad ficcum (icixz adhumidum deper accidensv tamenplusxgrotarepoteftper coftitutionem humida proptermultiplicationem matericE humoralis. Q_uaeftio. xxxvij. Aphor. xvi. V 1 R V iV^ Conftitutionesficcaeanni ftnt mtnus morttferghumidts. Negatiuearguitur fic. Primo.in conftituttonc ficcamultiplicantur morbiacutiores. igi tur.antecedens colligitur ex apho.<S;: comento ocfcauis tertij huius.confequentia tenetper notitiam morborum acutorum. Secundo arguitur ficficcitasplus cotraria ' tur uitae q^ opponar hunjtdttas igit confto ficca eft pc- ior.confequenua uidetur apparens.patetailumptii , qa uitaftatin huraiditate,ut.7.quarti.trac.4.caKl .decau fisextenuationisadfinem. Tcrtiofic.fortiorcsputrc- faclionescaufantur in ficca conftitutione qp in humida fgit ipfa eft magis morrifcra.confequecia u.idet appares antecedens patct propter acuitatem calidi. Inoppofitii eft fecunda pars apho* I,^. Prima ^po ^ qone didisconformtr riidendo cftiita.AbfoIutecon ftones ficcf fimt minus mortiferg . Propo primo colligi tur ex comento Sc apho. l d.Secundo probat ex hoc ^ pter nonmultiplicarijimoconfumi materias humora- les 5;: g^ uirtute pIuspoiTe fupra materias. Secuda jp» pofitio Siccae copFones refpcAu quor iida morbor ii <5^ quoriida copFoniifuntmagis humidismortifcrf.Patec propofitioquantum ad partem primam, quia rcfpcvti* hetf cg 8c tabcs fi cc^ funt magis mortiferf ,rcfpcdtu eoa ficcarum complexionum ualdclapfarum nacuralit auc prgtcr nmtm ^<^^ ^^^ magismorcifcr^. Tunc Digitized by Google A P H O. Taac patec rcrponfio ad inftarias. A<! pHttiaai,mor iaacuttorcstaufantur in conftituHone licca. hocdicerc poiTum cxjnfcqucntiam negando . 6c caufa cft , ^^ qua- uis in confticucionc iicca caufencur i£ti morbi,<&: ftcun dumplurfmum morbiqui caufantur linc talcs>quia ca- nicn raro caufantur > pluries ajutem in humida confti- tutione caufant^ideo ftat h umida eife magis raor tifcra. Vel dicendum q^ licct dc pcr fe morbi acuciores fiant in tempore ficciorijdcfacrotamcn (S^peraccidens>^amul tiplicaca maccria &nonregulata a uircutedebiteacu- tiores caufancur cemporc h umtdo. Vel dicendum ter tio q^ fappofita dcbitaqualitatc materif acutiorcs temporc £cco caufabuntur,fcd quia pluries in tempore iicco pau ca€ftmatefia,multa ucroin humido^ideo ftac humida magiseircmortifcrum , 8C ftatfortiorcsputrcfactioncs caiifari tcmporc humido. Ad fccunda ficdtas plus op- ponitur 6^c.conccdo de per fe, came dc pcr accides plus eftconformisuitf cumadconfumptionem huraiditatis aficcitatc confcquatur nit% meiioratio ficut etiam frigi ditas de pcr fc plus opponitur uiti de per accidens, came nacuralcuigorando calidum cft caufa mdioracionis cor porisjuc patec primoapho.commcncodedmofexto. Q_u|ftio. xxxvi^. C6mei\ti. ,xvi. V IR V M. psr balncum cxccriusemictanturfu- perfluftates intcriorcs. Aflfirmaciuc multiplicicer ar- guitur. Primoauctoritate GaF.ubi uidetur uclle bal- neum euacuare a toco. Scciido arguitur &c , cxcrcitiu eiuacuat atoco,crgo 8c balncum > antcccdcns coliigicur allegato comen.confequencia tcnet, quia no minus bal acum calcfaccrcpoteft exercitio. ^ ^ AdoppofitumcftGaf.incoraraenco.i7. Bameu Rcfpondendum c^ balacu intcllrgi potcft, ucl ex aqua aupicx» calidaarcifidaiiter ^accualiter,uclcxaqua calida na- turalicer uel ardfidalitcr fccundu poccntiam . Exem- plum fccudi,ficut eft aqua picea aut fulphurea auc aqua falfat Prima propofitio . Balncum cfceris paribus non itadebitc refoluitfuperfluicates intrinfecas utdebitum cxcrcitiu .Propofitio patccprimo cxintcnctone noftro- r um auctor um Joqucntium dc prefcnti maceria .<Si per- fuadetur etiam exalio , quiaex exerciciodebitocalidii naturaleplus uigoratur 8C confortatur .plus etiaaequa- turin intrinfeco 3C par tibus exterioribus balnco mag» de foi^s uenicntc SCuQti ita natu rg conformi, 8C hoc ma sf mc in aetate cxcrcitio prc^ortionata na fortc in aliqua partc infantig plus cxcrdtio balneu conuentret ut expc ri entia notat, imo illi par ti nuUu ucr um con uenit cxcr dtfum. Secundapropofitu> . Dicedum eft hic Gaf.ma Sf me intclligcre dcbalnco in potiori fuo figmfieato q3 appeilaturbaIneuaqus<Julcis * Propofidopatct. ex c6f locutfoncauctoru abfolute prolatobalneo hocbalneii intelligentium.pattteftpropofitio propter uirtute eius Kalnci "°^ ualde prof undari axm no fit potencig. multg . Ter 1 di- "^ propofitio.Babieum actualicer <SCpotcntiaIitcr cali- «a du^ *^"*" poteft fc in refiducione fuperfl uitatum magispro- dIcx ' fundarc.Prq>ofitfopatetproptcripfumhabcrccalfdita * * tcm actualem 8c potcntf alem 8c par tcs habcrc pcnetra- tf uas faitem aliquo dcquo fecundu unam fntcntione lo- qucbatur GaF.4.apho,2.allegacoc6mcncocii dicebac maximeaquafitpiceaueifulphurea. Vitttnapropofi- tio.Halneum cxcnnfecii eft atoto.iambitu toti uscua cuatiuum.Propofitfoficpcrfuadetur.balneumtalepo- teft euacuando ambire tocum .^itur &c .nota eft confe quenda.antecedens patec cum fecundu fuam caliditate fecundii etiam fuam corpulentia poiTit cotum drciida- re, unde fubcutanca fuperfluitatc exifte te difpofita fiec cuacuatio 8c refolutio .qug codufio pomcur coiter pro tntellectu auaoritatis quartiapho.ubi dicacurbalneii cuacuare a coto,idcft ambitu totius , £xhis crgo coelufionibuspaccc refpdfio ad obtecca. Ad obiccc um prim um pacct facis r efponfio. Ad fecu^ 4um didtur ncgando ^ofcqueadl, Adprobatio&e qut» HIP P O. 16^ kica^t^uiScc.^^um dcdmare hoc,propcer balneuni noh f»approximaritncrfnfeco ficuc exerciciu.eft etom confequenciadcclinada . nam debicafuperfluicaciiex- cufifono fic acalidoinquancum <alidum,ftdecia acalfV do nacurali. Sednotandii notanter ciTe dicium cxtcri a rilsus balneis,^ q>balnef intcriores tnceri oribus Sc folf dismcmbrispropoirilxif af^Iicatg fnterioremfaccrenc refolucfbne,qu$ tam€ cuicadgfunt proptcr Igfiontscd» nngentes ex eifdozi fi intrinfecusailumancur, Q^uacftto. xxxix. Commencf xvr^. V T R V M phchifispoflft care in acre Q.ccq. Affir matfuearguitur fic. Prtmo . phthifiseft morbuspro*- pordonatus ficcitati acris.crgo.cofequentfa tenccquia in teporibuscaulanturmorbf proportionales.<&: coliigt rurinhoctercio.c6me.2.iIliusaplK>.aegricudinesqui-» dem.pacccaiis,quiaphchifis nocftaliudq^ confumpcio corgf s 8c exiccacio. Secundo arguicur fic.ficcios aer^ augmecacphchifim.igf c.collfgit aiisccrcfohuius apho* 1 1 .naaucilnusphchifidsmalus canqp augmcncaduus phchifids.ans ccncc,quia iUudquodeft augmecaciuum phthifis fi intedat potericfeccrc phchifim. Tercio.ficr cicasaeris poc ciTc caufa ulccris pulmon^.ergo ^phchi fis.cofequentia ufdetnoca,cii phchifisnacuraamfequa cur uicuspulmonis. aiispaceccalcmfupponendo cafum qn aliquisnacuraliter habcac humores ualde acucoscer- minacos in fua acuicace exclufiuc ad acuicace humorum ulceranciii.fupponacurfccudocxf(rfa ficcicaccaeris hu- morcs fieri acudores q3 fccundii colligf t ex primo prici cipio c6menti,fupponacur ccrdo <^ in ce{K>re fica> fluac aliquf humidicacescacarralesadpulmone . Iftis pr^fup poficisarguacur fic.adpulmoncm fluunchumidicaces corrofiu9,igicur p5tfierf ulcuspulmonis . c6 fequcncia prc^3sabiliseft.anspacetexcafu deduccndo. Q_uarcoar guicur fic.frigiditatepoccaufari phchifis. igic 8c ficd- cacc^ascft Gar.fn comen . cofequecia cencc ^pccr Qcci catem cflreincantufnduraciuaarccrig fca ucng ucno mt nusfrangac uena ueiarceria ^ afrigidicace. c6fequed3 tmececgg ficcfcace ia corpore no minusintefam appa ccre poffe ^ frigiditace uc patcc ix). cchico 8C cofumpco . pijjjjf^. Adof^ficii eft Gaf.in commea . Primo fupponcn ^g^^p^ dum proqugftione phthifim al iquando fumi cotccr pro ^* confumpcione ad quacunci; caufam confequacur. fumi cda aliquando proprie pro confumpiione totius corpo- risulcttecoftquetcpulmonis. Secddoet prfmiccedu. ulcm pulmonis pofic confcquicaufam priraiua 8C exce riorcmimmediace ulceranccm feu uulnerance. Auc.con fcqui fra(ftu^am uenf pcccoris uel pulmonisexnimio mocuquomodolibecfrad:auena,unde fluecc fangufn« adpulmoncm autparce fibipropinquam ^pucrcfcencc ihidaa , pulmoni confcquicur corrofio 8C pucrcfacfcio» Capfacur cciam a caufa incri nfeca , quia propccr dcflii num c3Lmri acuci cholencf , auc propcer defiuxu faniei cxpl^rcfi ad pulmoncm auc propter periplcumoniam^ aucpropter catarrum phicgmatfcum faJfum £eu baura»- ^ium corrodentem d^ ulccrantem pulmoncm^auc cau fatur ctia fractur a uen§ ud arceri^ proptcr indurationc ucnf ud arteri^ , utinQlsediensfiat dcbit§ diladoniudl cxtenfioni 8c tande frangac aut proptcr nifuiarcplccio' ce3i,uc cx>IIigit primo hui us. come .3 . auc propccr acuf »»:mfanguinisaperiencemucnarumorificia. Tertio prfmiccedum dum Hip.pont c aliquos morbos in ahquo xoii|K>rc caufarf uel n6 caufari hoc inceliigenda dufunc apd^au&nfecundii plurima , 8c peric merftotpis uel noiuatapatalitcrcaufari. Primapropofirio^Aficd- tatc acr^poteft caufari phchifis primo modo fumpca» Prolaari pcilc a ficdcatcaeris potcaufari cocius corpo ris confumpcio.crgo confcqucntiaaoca cftper nodciam phchifisprimo modofumpc^.anceccdenspacetcum fic- dcads de per fe fic huixudicaccmdeficcareiS^ confume«- rc . auAa ergo ualdc ficdtacc cocius corporis confum- pob„£0&requ«ur. SecundapropofitfO.Aiicdtatcae* iaco«&aph* Y Digitized by Google Q^y-StSTIONES tis de pcr fe no conrequf tur phtbtfis modd iecun<io fum pta.Hscpropofijioficpromtcilcccu Gaf. Perfuadctur ctiamiic ex cauf3>quia primo ficcitatcsdepcrfenon cfl: facere defiuxii humid/catum ad quem pulmonisulce' ratfoc6fequatur,imo ei uspotmseilhumfdftates cofu- mere defluxiuas, ut colligitur comen. 1 6. Conftituti o nesueroanni ficcitas etianonefijmcantu utplurimum fndurarecarteriam ut in motufragatur . unde uidemus corpora ethica .5^ tabtda non mcurrere hanc uenaru £ra ifcionem cum tamen fint exiccata ualde. Tertiapropofitio.Ex ficcitaceaerispoteftcauiari uc raphthifis.Propoficiopatec.primo excafuuel ratfone ante oppofitum,in corpore ecia habe te uenas ualdeiiC' cas Sc exiies ut ex leui difpoficionefrangantur, tunc.n. auclaficcitatefra^flio conrcquetur. Item proptcr ficci- tatem poroscutis corrugatem extrinfecuscontinges efi: pcr uiam confiiipationishumorum fi!eri deiluxampul' monontandemulcerantium. Q^uartapropofitio.Ab- folutediccndum in conftitutioneficcanon ficriphchi- fim.Propofitiohfcprobatur perconclufioncm fccua- dam adiuncco ultimo notato. Ifto condufo patet relponfioad obiecfta antc oppofi- tum. Adprimum phthifisproportionatur conftitutio- nificc^.igitur dicercpoirumusadaiisiS;: confequcntia. primo ad ans,^a licet coftitutio proportionet tabiphthi fisnonproportionaturtamen ulceri adquod confequit hf c tabes aquophthifispropriorem recipit denomina- tionem.uel dicendum ad confequentia.negando ipfam. ut. n.ahquismorbusgenereturinaliqua conftituuonc requiritur maxime cofiatutioncm proportionari ut fa- S:iuam morbi 6C ficnon proportionatur coftitutio fic- ca phthifijutfumitur cx GaF. Ad fecundu ficcitasau-? gct » ergo primo refpondendu ad ans q» ficcitasde per fe augettabem inphthifi cxiftentem.minuit aute ulccra- nonem pulmonis.ideo forte ahfolutius minuitphchifim q^ augeac. De autuno tamen dicendu ^ nocet phthf- iicisrationet3bis,(SiabfoIute nocetproptcr fuadiucrft tatcra 6C conftipationcm majarum materierum fuifri- gorccontingcntcm. Adtcrtiam ratione prghabitisfup ponedo cafibusriidcndum per tertiam coclufioncm, Adquartamrationemadpundum negccur <^ficcfV tasfecundii plurimum fitfradiua uenarum . Adproba tionem , frigiditas eft fra<fiiua ,crgo 8c ficcitas. declino confequcntia>eo^frigiditaseftacutior ficcicace,eo etia t^ frtgi<i"tatc indur antc uenas 6c arteri as,retincntur ta- inenhumores iuuantcsad crcpaturam uenarumautar tcriarum , ubipcr ficcitatcm confumuntur Sc paucifl- cantur.5f fic fit diclum addubium. Q ugftio xl, Comenti xvij. VTRVM frigiditasfrangcndouenampoirjtfacc rcphthifim» Negatiucarguitur fic. Crepatio uenf-no £t nifi per uen^ indurattonem.igitur a h-igiditate crcpa rcnon potcft.ans uidcc ciTe notum pofita paritatcaliaj?t cau&rum omnium,cxcepta frigiditate.cofequentia te- lict,quia non nifi frigiditatis cogelatiug cft taiiter indu rarcqu^ in corporc noftro ciTe non potcft.colligitur to- tum fecundo coplcxionum . cap.3 .io coi conuocatioac partcilla.Rcgulaigiturcorporaliscalidid: frigidi*.,. ; Adoppofitum eft GaF.incomcnto. Proqoncdice- dum<^ a frigiditatc ualdctotcnfa poiTunt ueng crepari &frangi.Propofitiopatetpropter frigiditatem rcddcrc pcdus ucnas^^arteriasindifpQfitas.dcbitf cxtcnfionc. proptcrrcddcrcctiam humorescorpulentoseorum cor- pulcnciapr^mcntes uenastS^artcriascxtcndentes. cxer pli cauia , /i ixi aliquo facco.poncrcntur mollia Sc magis corpuJcntiora cicius frangcretur faccus pcr corpulcn- tiora.&ficcftdcucnis. , . Ex iftopatct rcfponfalcq» a frigiditatc poteft caufari phthifis.pcrfuadetur ctiam cxaIio,cumfrigiditas com- ptimtxida dcfluxum ad pulmone faccre poiTf t, Adrar tion€m antc oppoficum * adpmi(%um rcfpddctur (^ fri- Ga?. Arthri ttca du plex. PARTi. in. gf df t^ no faci t crcpare uenas, ga rcddat ucna tac5tui uc redura,fcd ut eftdivftiifpfam fadt mot uiineptiorcm* Q^u|ftfo. xli. Comenti. xvi). VTRVM conftitutioficcafitolbusmorbisptcr pthifim apparata. Q^uod non arguitur fic . cot^itutio ^cca no cilapparatahydropifi ^ morbishumidis , cr- go.antccedensnotumcumconfcquentiatota. , Ad oppofitu eft in comcnto GaF. Prima coclufio. proqone.Coftitutio ficca non eft oibus morbis praetet phthf fim appropriata.Dcducat coclufio per ro nem ao te oppofitum. Sccuda cocIufio^Omnibus morbis in ic cun<fe partcapho.narratis refpeytu phchiiis eft ficca co ftitutio prgparata.Hf cpropoiitio fit pro mente GaF.in c6meto.Etperfu3decurhocmodo,quiaaIi)smorbisgc nerandisminusincpcaeit ifta cofticutio qp phthifis.igt tur «S^c.confequencia tenecper communem modum lo- quendi.antccedens ex di(fiis colligitur GaF. Q^uaeftio xlij. Comenti. xvg. V T R V M arteuce fieri poiTint in ficca coplexfo- ne. Affirmatiucarguitur auctoricatc Hipp.6.aphor. apho*^5".podagrica dJmaniacauere 8c autiinomouec j^uice utinpIuribusauctoritatcetAuf.ZZJ:erti).trac.3.c.de ' doloribusinncturaru.sS:: cft fatisadmedium , ubi uulc ucr 6c autunum ciTe aptiora tcmpora adpodagra SCc. Ad oppofitii uidet eifc GaF^in comcnto, Sc arguitur fic.inftf amotusquanto ficciora tatofortiora.ergo.con fequentia uidet nota , quia fortitudoinftrorum motus abjgcicdoloresarteticos.coiligitur aiis.5.de acadenti SC morbo.ca. 5 .in cocationc coi dubitacionis deingqualita te If fionis operationu. Pro qone hgc ficmemoranda di ftin<ftio . Artetica funii coiter Sc propric.Coiter inqua prodolore^quoJibetarticuIorii fiueproueniac acaufa primitiua fiue corporah.undedolor arciculo difficulca- tcm plicacionis c6 fequens^duriciem arteticusappeiia tur.Proprie uerofumic dolor arciculoru pro dolore c6 fequcncc caufam corporale defluxa fccunda piurimum aucdeiluence,aut eciav5nisraro|3 uiapaulatin^coge- ftionisgenita.cuiusdoloris caufe 6c nctificationcscolli gendefunt.Zi.tcrti). tra.2 .dralle.cap. luxta prghabita tria tcneda func. Primii eft hocq» arteticaprimo modo fumpta poteft caufari a ficcitate. patet^pofitiopcr GaF.in comento c5i:per ratione , ga propter ficcitatcm inteperatammcbrapotcrut diiFicul ter <S:;maicpIicari utdictum eft,a^ coiligtt.d.deaccide ti,uhi eft alJegatu. Secundo eft ceneiidum^e pcr fe ex iiccicateno pot arteticagcnerari,Hf c propofitio colli- gitur excomento utpatetex hoc,quia ficcitatis eft coa fumerchumiditatesdciiuxfuas ac etia paulatine c6gc- ftas. Tcrtiotenendii eft no elleimpoiribilcex ficcicatc uera arteticagenerari .patet ubi corpus ponac.ua]de plc .num,ita q>adiiccitatem aliqualiter. coniHpatem hicdo lor confcquatur per uiam deii uxus. : ..Ift^pofito.patctrefponfioadobiccfca.. Adultimum ' ' tamcnrefpondendumq»membramorusquantoiiccio- ' ' xa tanto fortiora,dummodo ficcitasnon fit pr^cer natu- ram ut ibidcm cxplicuit GaF. Q^u^ftio. xiii). Comenti. • xvif. ■; V T R VM in-ficcitateaeris caufari pbiTit ftrangu ria. Primo negatiuearguitur.ficvphthifisx&:. artecica no poiTuntcaufari in RcciieLte acris.crgonccftTaguna. aiis iam dcduaum eit:,<S:: confcquentiaper^fimile. AdoppofitumcftGaF.inc6mento, Primop qu?> ftfoncfupponcndgfunt*notificatfonesftrangun> Sc dif furig-cx dfctisfuper apho.^.huius. Auftrmi flatusgra^ tiantauditum<S!:c.. Seoindo prgmittcndum cx ardorc Stragu uring cofequiftrangurf afcu diiTuriam.urina.n.arden- ri? <S: tc 6c pungcntc ufrtus expulfiua ualdc conatur urinam diifu- cmitterc , Sc eius cofequitur guttatim cxpulfio. Tcr- ri e ca» tio prfinittcnd ii ardore uring caufari aliqii cx confum- ptionchumiditatfsuifcofg cxiftctisin carnibusglidofis ^colli udic^* uzi]du'emitcit urtaa, h|c humidicas difpgtt pcrmcatu Digitized by Google A P H O. permcatumuirg9acaq>mcatusprop:cr hanc hnmidits, tcta inrcrpoflcam non percip/t ardorcm .ideo pofi: coitn pcrcipit ardor urin^.primodat caufacois^pteracut' tatemgenitamin urinaexcocuirionc coitus <S^ deiatio. ncrpiricuum 6C calorisad pattes coitiuas . caufatur ctia & mcdkus proptcrexpulfionem c^xonfumptione talis. humiditatisin coitu,qu{ frcundacaufacolligic. I ^.ccr^ tg^c.de ardore uring ad principiu capituli» Ilto prg mif £& patec refponiio ad qonem q> ad iicdcatem aeris maxi me ulcimatapotcft caufari ftranguriafeudiflliria.Pro pofitio potcft fic perfuadcri .cx tali ficcitaccpot fieri ar <ior urinf.igitur anscum confequentiaexprimisfumi: poirunt.Secundo arguitur fic, ex tali liccicate multa po ccftcaufari ftranguria. igitur*aiiS(&:cdfeque tia cx co-r j inento colhguntur. Secundo diccndum q^ ex {iccitzte- talisftranguria eft maximcapta caufari in corporc fic* ciori«Propofitio c(l euideSjCja coftitucio ficca potam" plius cxiccando debilitare concetiua corgis ficcioris. Ifto pofico.patcc refponfioadobiccfiuantcoppofitu licgado cofequcntia.Ec hf c fuiFrciacderomeco piitf,;- " Q_u2ftio. xliii). Apho. xWij. ' ' -Vl RVM aphorifmus. iS.concincacueritatcm, .Negatiuemulcipliciccr arguicur. Primo. ncccorpo-. ra.debilia ex gcaten ec ex coplexioe naturali ncc ex mor Lo fiuncper bQreaIemforciora.igicur.prima parsapho. falfa.confequetiacencc.quiacorporaqugfiunc fortiora func dcbilia, primo probacur ans . na corpora debiha ex $tatemaxime func feniliaqu^ If duntur pcrborca.Cor- pora ccia dcbilia ex coplexio ne , ut f rigida 3c iicca. ueh frigida<S!:humida.autectachoIcrica macra I^duncper; 3x>rca,ut pacct ex fupradisfiisin apho. 1 9 :prime parti-. <:uls.Corpora eciadcbilicacacxmorbo ucneucracoua-r icfccncigjquia exccnuacafunc igdunt per borea. Secun do arguicur fic.frigidicashabcc imobilicarc. igiturbor: reasnon reddiccorporabcncmobilia.cofequecia nota> quia borcas eft frigidus . anspatec prima primi. doc^6^ cap.^.dcuircudbusminiftracibus. Tcrtio arguitfic» bonacoloracioproucnicex prgfenciaboni fanguinis*^ Hufce» ^P^^i^^^'^S*-^^^i>otcsLsn6ia.citcoYporzhenc coloraca» ^ * arispaccc ,jquia in borea cura fic frigid^ d^ficcg coplc- xionisdcbecmulciplicari humor fibiproporcfonacusuc melancholicus, Q_uarcoarguicurfic.boreashabecin- groflare aerem «Sc: ipiricus.igicur no fecic corpora audie «ameliusafis uocum eft cuilibctpropccr frigidicace bo' rcs.confequenda ccncc, quia propcer groiTiciem boreg lpiricuuin<S^aerisficaudicusobtufus. Q^uincoargui- tur fic . boreasmoucc fupcrfluicatcs a circiifcrentia ad ccncrum . igitur humcAac uentrcs»^ non exiccat . aiis «ft notum cum fit frigidum . confcqucncia ccnec , £ia hu miditatcsficdiucrfgfaciuntfluxum ucncris. Scxcoar guicur ficmordicacio fic acalido. crgo borcasno mor- dccoculos . colligicur ancccedens quarco dc fim.mc,dif. 4,ca.i .cenet confequcntiacumboreasfitcalidus. Septimo arguitur fic . borcasfacit corpora forciora. crgo non facit dolorem circa thoraccm, ncc prius cxiftc tem augct. confcqucnciatcnccquiagcncratiodoloris ucl augmencum dcbilicat corpora . aiisfuic propofitio prima. Ocftauo arguicur fic. uircuccs conforcancur ca* lido<S:humido . igicurauftring confticutioncs nonfe- dunc dida nocumcnca.aiispatct.quia uita ftat pcr calt dum &humidum jutcolligiturprimaprimi.ca.dcco- plcxionibus.in fecundo modo gqualitatis ad iuftitia.co fcqucntia nota cum conftitutioncs auftringfint calidg Sc humid^. Nono arguitur Hc . ucrtigines caufantur proptcr comotione uaporumautfpirituum inccrcbro. «gicur no plus conftitucioncs auftring fadunc ucrcigc ccsborealibus.aiisfumicurprima tcrti) trac. 5 .cap. i . dc ucrtigine.cofequcntia tcnct cum no minus ficcomo tiuusboreasauftro. Dccimoarguicurfic.corpcjraca-» Jida 8c humida func difpoficiora mocui corgibusfrigc- di$5f ficds . fgicurauftriug conftituttoncsnonfacitmc H I P P O. 170 in oculis 8c corporc toto motum difTictle . confcquencfa nota cum calefaciant 8C humcAeru, Vlttmo arguicur. iic.auftdnf confiicucionescrahunc fupcrfluicates acea tro ad drcixfcrcnciam .igit ur no h umedtanc uecre . aiis nocu. eft jjgcalidicate eoru.cofcqueua tenct, qahumc Aado uetri&cocigitgg.crafitii fugflutcatu ad fteftina» . . Adoppoiitunicitriippo.inaphor. Pro qonc rifidendum apho.clTc ucru ut ^bacum cft in coduilojiibus ccxtualibus. Propccr argumcntil pri nj utn diccndii q> corpora qug fiunc forciora pcr borcam , func corpora rofauftain fanguine i5i:fpfritu abundantia forda ex aecacc 8C copicxionc ,8cCtc. ccfiat argumentii primii . Pro fecundo cti"2 diccnda q^ frigidum dc pcr fe imobilicac ut cftargucum dcpcr accidesin robuftis cor poribus rcflecccndo calorem no ifljobilicac. immo mo- bihcacindarandofuperflucaliquodinebriimocus , in- tciligeRdofemf>er dcborca no mulcum exccdccc de cor poribus «iam robuftis ut di*ftum eft, Pro cercio cda diccndum q^ borcas^per fenon facicbonum calore,fcd quiapcr accideas reflectendo calorcm uigoratnacurales uircuces .uhdc mulciplicaturbonusfanguts d:fpiricus 8c mclanchoJia paucajtS:: fic dc pcr zccidens eft ca m ul d ,. piicationis humoris nd fibi proporcionact tn coplcxior r»c, Proquarco refpondcnda q> maius cftiuuaraecum hor&fincxiccandofuperfluicaccscircainftrm audicus . 8c cercbrum 3c uigorando calorcmqpfic nocumencum ingroiracionisfpirituum dSacris . Veldiccndam^bo- r£as propccr for ce c6nK>tionem 8c rcmotionem uapor ii fubtiliaraerem,& rcficcrendo calorem naturalem facit fpiricus efie debitc diiix>ficos 8C no minus grollbs . Vd diccndum q^ ^ais borcas ingroiTct rcfpccSu coflirutto- xiis ceperacg , camcn rcipcctu auftrtnf uaporofg no in- groil^tsadquacofticttrione auftrinam tnprgfenri Htp. , borcale coparac cofticutiDncm . Pro quinto refpondea dum:q»boreasficcacuecrcs>quiaprimo£aa'c ucncre fcii; tnrefttna non cfic fluxibiiem jCo q^confumic fuperflui- caccs pellibilesia inccftints , co cdaq> ficdtacc uigorado rccenciuaddbilicaccxpulfiua>cocda£^ fordncac calidii haturalehepadsjquoplusatcrahecc humidicaccs ab in- teftinis per mefcraicas conftquicur cccii cxiccado,>S^ fic ' . ftipdcatio ucntris. ut rumicur fccunda apho.c6mcn.2 » ' <$uis crgopcllac fuperfluicaccs feuhumidicacesucrfus inceriora , plus tame ftipcicatpropcer caufasaiTignacas ucl ccia borcas cxiccac ucncrcsi.cocauitaces m quibus rcgitnucrimcncu cofumendo.f fupcrfluicaces lilaru co cauicacum^q^uisrcflectcndo calorem ^boniScado dt- gdtiones in corporibus dc quibuscft dicfcum h umcctet bonahumcccadonc. Pro fcxco riidcndum q> hcec pro- priamordicacio fiacacalido ucdicecur fupcrquinco hu tuSjCiifrtgidum condeiando6«::foluendo cocinuum,auc cda ficcicace cxprim cndo 8c fol ue do,auc ecia recin endo uaporcs acucos in oculis eft ca mordicadonis. Pro fcpd morndendu q»borcascaufac dolore ^c.in corporibus dcbihbus cxcarnads circa chorace quf non forcificacur pcrborea.robuitorum ucro corporii choracem forcin- cat 8c uigorac. Pro octauo rridenduni c^ uicaconfiiiit per calidum 8c humidu proporttonaca.urta cii 3C mcm- brautucncialaxanturd:debiiitantur pr-opccr fupcrflu- am calidicacem&humidiraccm quaiis auftricft. Pra nononocandumquidfic uercigo.ucrttgo.n.ubieftallc- Ygrti^ gatum nodficat fic. uercigo cft uc habens eam imagi ne ^ T cur aliquid fuprafc uoluiaucipfum uei cerebrum fu- ^ ^ * um uol ui , quarc ncn regic fc immo cadst. unde Cihi ut* ^^ * dccur ccrrammoueri 8c cocum drcularicejr , qu§ ucrd-, gocaufacur aliquando propccr caufamcxceriorem fa*- cfta ucra commotione, uc (i aItquis.mou€a,c siitxm cir^ culariccr ucl feipfum moucaccaufacur aliqaandoabin-r trinfcco uaporalibus in ccrebromotis.& ffMrfctbus.ifta. fuffidancnunc.quia mulcadc ucrt^nccficntdiccnda,- quia crgo auftereft ualdc uaporofus, quia conucrdcj criamhumtdicacesccrcbriia uapores quipececesfxicu^ Iaco.&aph« Y ^ Digitized by Google Q^V&STIONES «loucatur quad cc rcularitcr . ideo auftcr fecit ucrtigi- TKS^SC no propccr fuu flatum,uc /maginat ratio. Pro decimo diccndu q> ^ uts corpora calida <Sc humida natu- ralitcr Hnt difpofitiora raotui 3Cc. tame calf da <SC hu mi da calidicatc 3c humidt tatc extrancis, ut auftri pcr quas laxantur func indifpofita motui. Ad ultimu rcfpo nde dum q> auftrinc coftttutioncs caufisoppoficis borc^ hu medlant uentrcscxponcndo ucntrcs,utpriusplusfade tibus hiscaufis ad humcctationem ^ diuerfio fupcr£ui tatum per caliditatemadoppofitum . Q^usitto. xlv. Comcnti. xvig. V "A"R V M omncsactionescorporisfiatcxmebris fubftantialibus. Ncgatiucarguitur fic. Nccfiuntoes cxmebris fubfbantialtbus, quia fqlidis^radicalibus. ncc cx me bris fubfiatialibus, quia m principalib us.cr- go.cofequencia nota , quia alia no uidenc ciTc membra fubftatialf a.anspatet. Non pri mo exradicalibus Hunc oes,qufa aliquc £[untexmcmbriscarniformibus.hcpar entm exercec digefcioncm fecunda ut patcti n multis lo' as ,3C ftos ccia patct.Ncc oes etia £unt exmebris prin- cipalibuscuomncmebcuhabeatogationefeu uirtute qua coplctur fua nutricacio , ut coiligic cap»dc mebris* Ad oppofitu cft Gaf.in finc comcnti. Pro qone di- ccndum q^ per mebra fubftatialia primo (ntclligcrc pof- »»-v - fumusmcmbrafolida;Si:radicaIia,qugappeIlantaprg- f hft'^ dominio d: principacu fubftantfalia,quiafupraipfafun •% j' datur 3C radicat cotii corpus . undc partcs carniformcs **.. ^ " funt ficut implctiua qu^da uacuitatu horum mebrorii . ^ ideo oes actioncs corporis funt cx fubftattalibus h/s me bris dependcntibus. Sccundo pcr mebra fubft atialia in- tciligercpolTumusmebra prmdpalia,<5tniaximc facie tia ad confcruacioncm indiuiduiqualitcrcor hcpar 6c. ccrcbru,qu^funtabfoIute appcUanda fubftanttalia,a quibus omnes operationcs inomediate uel mediatc fiut. unde fi alia mcmbra aliquas opcratipnes cxcrccantnc- ccfTario camcn it!ti$ mcd/ancibus. Tcocndo hancfolutionem fccucdaoi- patct rdponfia adobicctum.Tcncndotamenprima ut conformiore al- . JSJ^ translationi fatispatctfolutio adQbicctuui cxponc ^o lit cft dictum 8cc. ^ Q_ufftio. xlvi Apho. xis:. V T R V M pucri bcnefc habcant cpe ueris. Nc- gatiuc arguitur Hc. Primo.pueri humidi funt fccundii iiaturam,crgomaIefchabcntin ucre . confequcntia tc- ]ict,quia cor[K>r3lapfa in humido male fe habent in UC" rcjucrc aliquantg humiditates hycmis.ans coUigit pri- g»apr(mi.cap.deattatibus.ubiuult Aui.puero]^ corpo ra in calidtcatc tcmperata fore , temperato tamen ualdc cxiftcre humidiora. Sccundo arguitur . ucr no cft fimi lis coplcxioni pueroi^i.igiturin ucrccorpora pucrorum jion benc fc habcnt.ans fatis cft notum,cum acr ucris al tcrct corpora pucrorum.cofcquetia tcnet , qi|ia in acrc di^imili corpora pucrorum non benc fe habeni. Tcrtio arguitur fic . nuUius coplcxiohis naturaJitcr talis corpora pucroru bcnc fchabent in ucrc.igitur.co^ fcqucntia cuidcns.aiisarguiiur,quia ncc corpora t^ata nec lapfa ,No primo corga tpata.quod argui t fic jafaquf corpora lapfa naturafr bcnc fe habcnc in ucrc. igit non tgata.aiis notii cft apudoes,confcqucnt^ tenet, cja pcr xde non uideturfc hf cbenc corpus teperacu acgamen" to lapfum.SiFrq>nccdiftcmperata.probacur , qa corpo tzpMCto^ naturalitcr lapfa, utcalida d:humidamalc fehabetin uere. crgopatet confcquentia.maior probat quia cum uer fic calidum&humidum 8cUmi\t addi^ tum timiM fadat furcrc.ct^o 8Ccm. Adoppofitumcftprimacondufioapho. Primopro qdncfupponcQdumucrcHetpatumfeu propritin fua r^ipne fcruarc natura. Sccundo fupponedum 8Ctx. prghabitis mcmoradum uer maximc cxiftcrc tempcra fumquo ad fui medium. Tcrtionotadum<^ duocor- |N)ra comparaturadinuicem pcocsattatcs indicacfoaev P A R T I. rii. afolfs fumutur aecatibus,^uis naturalcs complcxtonc» aut alia oppofita uaJeant indicarc. Iftis politis primu- rcfponfaleeft hoc» Complexio pucroj^: maxime cftapta bene fehabercin ucrc.CScIufio fic.perfuadcc. hgcco- plcxio eft actatiue tcmperata. igic coclulio cocinct ucrl tacem.coUigit aiiscxcomcn. i p.cdfcqucntia tcnet, 3* coplexio ccmpcrata gtatiucdcbet fc benehafacrcin.cpc teperatoqualccftuer,ut colligicur.^ihuius cdme.Io» iliiusapho. In autiinoacutifrtmg xgritudincs. Sccun- da propofitio.Corpora puero:^ quf maximc funt incli- nataad bcncfchabcnda in .ucrefunt corpora natura^r tepcrata.Coclufioficperfuadcc . hiscorporibusmaxi- mc propordonar uer.igitur.nota eftcofcquentia ,p tan to.proquanto corpor a benc fc habet maximeintgccta proportionaco.aiis eft notum eo c^ hf ccorga funttepc rataa:tattuecS:tepcrata nacuraliter. Tertia^pofiriov Corpora pucrorii naturalitcrcalida^babilitcrmcliu& fe habent in principio ucris ^ in medio uel finc. Propo<: iitio pcrfuadetur fic.hgc corpora funt naturahccr lapfa adcaIidum.igt£.aiisfuppofitum eftin cafu . cofcquctia tcn«^qiiia pcr prindpium ucris prohtbe tur alapfu ma- gis^per medium ucl fihe,ficper cofequens magisme- liorant. Q_uartapropofitio .Corporapucrorumnatu raltter cahdorujutcorpora puerorum mcliusfe habenr in ucrc qp corpora naturaliter caiida aliaru mzxu . Pro- pofitio pro tanto eft nota ad mcntcm Hip.pro quatoucr plus proportionacuraEtatt pucroriifumpta indicationc folum abaecatc. Q^uinta propofitio. Aliqua corga puc rorummeltusfchabenc aeftate q^ ucre . Propofitiopa- tctitt cafufupponedo alique puerii ce maxime phlegma ticu<S^maxtmcfecudiimebru ualdehumidii , utcerc*i brii,notu eft cuilibet huc fe hre melius gftateq^ uerc. Iftis conclufispatec refponfio ad obtecfta ance oppofl tutn. Adprimumpueri funchumidtd:c.refpondeoq* cjutscoparandopucrosiuacnibus dict poiTtnt humidi^ tamcn pro duractonc uitf maximc funt temperati. Ad alias rattoues ex prf habiws rcfponfum cft. Q^^^^io^ xlvi). Apho. xix. V T K V M infantes benc fe habeant in princtpib «f^trs, Ncgatiuc arguit fic . intantes func tcmpcrati fccundum astatcm .igicur noa bcne fe habent in princi.' pio «ftacis.antecedenscQlItgitur cxcomento.confeque ttatcncc cum principtum f ftatis fit tempusdiftepcratiia corpus temperatum non bcnc fe habebit, AdoppofitiieftHip.infccunda coclufionc apho.fe* cundum mcntcm GaF.in commctt. Primapropofitio pro qonc.Infantes benc fe habcnt, Imo ppume in principio gftatis ♦ Propofitto probata cft: in litera.Ex ifto patct tame .nam infantcs quantiicunqp tcmpcratiproducuntur cum humidicaccctiafupcrfiue tccgcnteccmpcracacxtccationcqualis eft ficripofTtbi- lispcr 5ftacisprinctpium.nam quancucun^ fpcrmafit tempcratum matris 8C fanguis mcnftr uus,fuperfluita- tcs tamen cxdigcftiontbus rcmanent fgdantcs fgtum, proptcr quarii abundantia cgct exiccactonc fgcus. Sc- cunda propofitto . Aliqua corpora tnfantum ali^s cor- poribusnrfantummcltus fchabectnprincipio ^ftatis. Pro|x>iitionotacft,quia<:orpora infantum tempcrata, corpora cttaminfantum irigid^L mdi us fc habcnt natu- ralitcr ualdc calidis. Iftispofitisrcfpondcoadobicclra ante oppofitii . cor- ix>rainfantum funt tcmpcrata fecundii gtatcm . concc- do dico tii q>cum tali tempcrtc ftat etiam multarum. fu pcrfluitatum abundantiaexiccationc cgcnttum. Q.ufftio, xlvt^. Apho. xix» ' VTRVM fcncsfebiihabcatinsftatc. Negattuc arguic fic. Primp gftas eft tcmpus Cicc\im . igitur con fequcntia tcnct,ga propter ficdtatcm fencs labetur.ans eftiiotum. Sccundo arguit fic . fencs funt frigidi . igtc ic malc hiit gftate.aris cft AyUi .pria primi ^ cap.dc f catf kis^cofequetia ccQec»^a cu ali^ feaes funtfc^m natura ccpetaa Digitized by Google A P H O/ temperati bcne fe debe t hre in tge fioifliV ^a tepcrato/ Adoj^ofimeftHip.incdcIulionccertia. Prla,ppo fitfoproqone tcneatur.Sencs benc fehabet xftate fum pta indic^fone ab aecacc.Concluno gfuadec licp quan to eorum maior lapfus § tatiu us ut Frigidus cotemperac $ftatc5Cgii:ateaugeriprohibcc. Secunda^poficio no ulTima eft: hfc . Aliquacjrpora fenum alijs corporibus fenum mclfjs fchabenc aeftatc. Propofitio euidenscH: fumendo corpora fcnum naturaliter frigida 8C humida. Tcrda propofitio . Sumptaindicacioncacomplcxione naturalf aut alijs aliqua corpora fcnu maiafe habe t gfta te.Propofitiocuidescftfifumant fcncs ualde calidi fc- cadunacura. Q^uarca ppoiitio. Indicacio fumptaab gtatcpiuricsfuperat indicacione fumpca a copicxione Macurali.Propoiicio declarat hoc modo,aa fencs plurics funcfrigidioresfecundao} ^caccmf^ finc calidi fecundu naturam cx quo infcrendum aprf dom(nio 8C abfolucc diccndum fenes meliusfe habcre gftace . haec propofitf o guarcaprobacurpcr tertiam. His poficfs rcfpodetur ad obiecftum dum ^icfx ad pun <fium.gftaseft tepus ficcum. igic.ncgando confequen- jtiam. Adprobatione,quiaamp.cxiccanc<S!^c.refpon- dendumq» maius eft i uuamentum in calefaciedo fcncs prohibendo lapfum adfrigidu gcaciuum qp fic nocume- tumtn cxiccando. Prf tcrca cumfcncs muitipliccntpcr iiiam indigcftionis multas fupcrfluentes humiditatcs ^ftacis cxiccatio e tiam proparte iuuat. Q_ugftio. xlix. Apho. xix. V T R V M fencs bene fc habcant in principio au- tuni. Ncgatiuc arguit fic.autunus cft tepusinordina- cum dcbilitans uir tucem . f gitur fenesmale fe habent in principio autuni.cofequcntia nota.ga cu corga fenum iint dcbilia malcfe habcbuntin tgc debiUtate.ans colit git come to alJeg. i o.terti) huius . coUigit e t aiis tn nnc comenti. l ^du uultautiinumomai f tatc fore noduii. Ad oppoUtii eft Hip.in texcu. Pro qonc tcnendum corgafcnumbcnefchabcrcinprincipioautuni.CocIu fio arguit ixc . corpora fenum bcnc fe halxnt in ^ftate. crgoconfequentia tenct,gaprindpiu autuni aiTimilac f toti ,ut patet.2 .primi dts>c,zMo cap. Acr caiidus&c. Ifto pofi to patct rcfpon fio ad obiectiim diccndo cj^ au tunus debilitat&c.maxtmequoadmedfum.quotame ad principium no eft inordinatus in tantu,plusergo iu- uat (^lcfadcndo q^ noceat fua mordicatione. Q^ufftio I. Apho. xfx. V T R V M mcd^ f tate bene fe halxant rcliquo au tfino&hyeme. Ncgatiue arguit fic. Primorcliquus autunusnociuuscftomni |tatf.ergo coclufio eft: nota. aiisfumitin finccomcnti. Sccundoarguit fic.poiTibf lc cft al^uosphlegmaticos cifc ualde lapfos 8c eilc i uuc nesigitur non benc fchabebunt hyeme.totu ans cft no tii.confequentiatenct , ga corga phlegmaticamclius fc hifit gftate q^ hycmcjUt coprchedi pt cxco.piias apho. Ad oppofitura cft Gal^.in come .6c Hf p.in finc apho, cumfuisconcor. Prima conclufio pro qone tencat . Ofs gtasS:: copFo «occtur per autiinum.Propofitfo coWigit ex finc come tf .5^ mali tia autunt narrata.2 .hui us comcn. l o. Se- cundo diccndum q> gtas t uuentutis minus male fe habct rcliquo autiino.Propofitfo colligi t cx textu comcto 8c ca.nacaliditasfuuetutisacutior cxiftes pcr frigiditate autiini Jabi prohi bet. ui rtus ctia i uuenii conftatior cxi ftcns non italf df t pcr autiinum quo ad fua inordinatio tiem . )i X ifto fecundo infcr t tcrtiii c^ mcdi) 9 tace benc dcgunc Qc (ani funt maximc rcliquo autumno refpe^u ^i arum f tatum , q^\xh fuucncs mdius fe habcans ucrc ^ reliquo autiino. Q_uarto tcncndumcftijiaucnes inclius fc habeant hycme q^ gtatcsaiif fe habcant hyc- imc.Patetpropofitfopromcntc Hip.Patccet proquaa tp iuucnuacuta caliditashycmis rcfrenat frigsditacc. Q^uiato tcncndum cftpro folutiooe uoiug ratioaisaif- HIP P O. «71 qua corpora tuucQum mclt usfe habe t ^fiate ^hyeiiie. Pacet propofitf o iq cafu rati onis . pofi^ i uuoic laicb: phlcgmadc» , tta quod inibi^ao fumpta a C£»npiexf oac Qaturaii fupereri ndi<ationan fum{»^ ab state. Iftis pofitis patet reiponfio ad oixcda noa ^^cat'-^ rendopcripfa. Q_uf ftiQ If. Cdmcna xix. Q_Vi£ ftatcsfincpcrfcifrforcs. Primoq» gtasiW umtutisauc^rf taccAuic.fQprimaprfmicap.de cople Autce» xionibusittfecundoniodofquaiitatis ul>i uulctaie tem pcrameitrum cxiftierefn f tatc i n quaaugnietum adfu- um peruenit finem qualiscftiuucntutis f tas . Similiter arguttur auctoncate etufdcm cap.dc gtaixbus. uix iianc f tatem ailcrit tempcracK>ra3i. Ad oppofi tii eft GaF.in comento. Prtma propofitfo pro qugftionc teneda. V i rtus nutriti uapueroru reftau racpfcctius humidii p duracionc wcg uirtute iuueiii» Propofitio nota eft cuiiiijct . cii humi<l>.c.pucritanq^ puriori<S^pcrfe(ftioripot plurt temporc durarcuaa^ humidoiuuenis. Exiftapropofitioneinfert fccunda. crgo gtaspucritif pro duradone uftg tanpcraaor dt 6C pcrfe Aior. hoc iecundu mantfeft:c coduditur ^ pri mu . Tcrtia propofitio.P ueri {^us cKftant ab gquahtate po deris ^ diftcnt iuuenes.Propofitio ficperfuadctur.iu- ucncs 6C pucii rcccdunt ab squaIipon<kri^ per calidum dc humidum,6^pucri gquc calidi f uuenibiK funt humi diorcs.igit coafcqucncia cft noQ,aiitecedcnspatct quaa tum ad partcm primam pcr cocq opinioQcm nunc cur" renccm.quantum ueroadpartaiifcdidamc^fint squ§ calidi n&ivm cft.^p.dc ^taabus,<;^ ciiam fint humi<£o rcs,patcciiHdem.<S^ fccrtia primi.c^. i . fix i ftapropo- fitiouc infcrturprc^fitioquarta . Proptcrplus appro- pinquarctemperamcnto fqualipuerino funtpcrfectio ycs.Propofiffo J)ic patetper tcrtiam. Q^uintapropoii tio.Animalcsoperationesfaiiitiuf&motfug&maxi- lac fenfitiuf fnteriorcs pcrfectiorcs fuotm iuueneqp ia pacro.Propofitiocolligitur.5uieregimiQe ^iitatisad ^^* principium percoiumna. Exifi:ainfero propofitionc fcxtam.Abfoiutedicendof tatcm iuuentuiis etfc perfc*- <faorcm.Prol»tur fic.hfc gtascftperfciffior^ potcn- tf or ad ^ducendum pcrfcAiorcs operati oncs in quas in" diuiduum ordinatur humanum . igi tur &c.anteccdens patctpcr habitam propofitionejquiamclior cft ad pro- duccndum opcradonoanimali^in quasordinatur indi uiduum utpcrfcctiorcs . a>nfcquentianotiilGima , quia cum temperics 6c pcrfectio f tatum intelligatur in copa racioncad produccndas ojgation^ ^tas pfciftius ^dudci ua operaiioniwo pctfccftiorii crit ^tas atjiblutc pfccaor, ifiispofitfsdf co olMc<fta antc oppofitum probare con dufioncm ulcimam . qaomodo ucro intciiigat Gaf,di- iff um eft iw condufionc una. Q^ugiiio, i^. ' Aphor. xx. V T R V M omncs f gritudines oibus poiCnt coa- tingere tcmporibus. N^tiuc arguitur fic. Primo* phthifis non poteft toapore contingerc fica>.igitur. co h^uentia nota. aiis eft Gaf.comcn .17. Sccudo argui tur fic , morbi caufantur fn t^ibus filx proportiVmaas. igitur confcquentia nota.quia non omnibus mori^ola propordonantur tepora. Tertioarguiturfic.noqua- cun<5 rcnon naturalf corporiappIicataoespoiTuntcau- fari morH.igitur d:c .cofcqueuaa tcnet pro tanK>5 quia, aiiqucrcsnonaturaicsnon minusfunt alteraauf cepo^ «bus.afis euidens cft pro tanto, quia tepcrata non naca rali applicata rc eorporis confcruatio fequitur 8cno la- ,^ pfus. Q_ uarto argui t fic fcbrcs acutiflrimg tm tpe cau iantur calido apopicxi^ efMlq>fif tin frigido.igitur.ajn- fcqucntf a euidens cft:.<5«: ans patctquantumad parte prf ma,cu febresacuaiEimf folii ^ucnianr at^ calidiilfma in caliifoacrerc^tojfolii apoplcxif ct dc qnlepfig afrfgi ds^ pucniuQt caufis in fimtlibus repertis tempoiibus. AdoppofiiuQi dftprimacodufio 2^o,cij fua^cocor lacot&^, Y i^ Digitized by Google QLViESTIONES ^anttV, Proqpneprscnitteduaj q^potcftfntclligi fflor bu fieriin c^pore ut caufariuo depcrfc ucl pcr accidens morbijuel ut pcnitusmenrurante efff uel generationcni morbi>dato tanje q>alia fit caufamorbifacftiua autcon feruatiua. Primapropoiitio.OmnesmorbioIbuspor-- funtaducnircrpibu?utmenfurantibus&c.Prob?,tca duiio pcr ratione prime coclulionis aphorifmi, qug co cluiioiicprointcIleAuctiailliuscocIuiionis» Sccunda i propofitio.AIiquatpaeiFicerepoiTuntmorbos contra- riosjfecundii denominatione qualitatiuam pcr acddcns operando . Hscconcluiiocuilibereftcuidcns.fcbris.n, acutiiTima animiopoteftcotingercfrigorc porosclaurr dendo corporis 3C prohibitamfacicndo trapfpirationcni putrcfactjonis effcvftiua. tepus ctia calidu nimium cali- dumrefoiuenddnaturalepoteftmorbifrigidicfrecaufa Ciar» eiFecft:iua,utcoiirmarcpotcitis.2.deacc(denti<^ mor^ bocap.^. Tcrtiapropofitio.Nonpesmorbi omnibu? polTuntadu<nirct^ibusutpropor|:ionatis caufisin cf- 3ficiendo morbosxS: per fcmorborum efFc<ff iuis i Sit hgc coc?o tcrtia pbata fuiftcietcr g obicJraantc oppofitii. Adprimum crgoobiectii riidcndo dicenduncgando aiis. Ad GaF.refpodendaipfumpronunctalitcr intel- ligcrc phthilim non £cripolTcin tcmporc ficco.utcau-? fa propor tionata 3c pcr fc cfredi uaphthtfis. Ad alias roncs rndenda g riifaliagratiabrcuitatis. Q_u?ftio, lii). Apho. xx* V T R V M quidam morborummaximcquibufda fianttjiibus 3C acuantur. Ncgatiuearguit fic.No te- poribus fimiiibusmorbi maxime fiunt 8c acuuntur.cr gocofequentiatcnctprotantOjquiamorbiuidcnt ma-< ximeficri&acuifimilibustgibus.aris probatfic mor bi non funt pcriculofiorcs acutiorcs 8c fortiorcs tgibus fimiiibus.igic confequcntianota.aiiscolligitur fccudo huius.c6m-34.illiusapho.lnmorbisrainusgiclitanc. Ad oppofi tu cft fecnda cdclufio apho. Prfa^pofi- tio^pqonc teneda.In t^tbus fifibusmorbi j>portiona- ti maxf nie funtapti fleri 3c acui. Hgccoclufio pfuadct fic.caufa eflfcAiua maxinjc cft producftiua cffectus fibi fimilis 3c cius intcnfiua.aiis eft propofitio clara qug col ligi pot cxnaturali propofitione famofaficdicenre , oe agcns inteudit fibi aiTimilarc palTum . Ex ifta ppofitio neinfertfccundacocfoapho. Sccuda^ppofitiocflh^c. jMorbi fad:i in tpe dilTimili fub tanta acuitate fub qua- ta in tgcfimili fortiorcs funt periculofiores 3cc. Hgc propofitiocolligiturcx auctoritatc antcoppofitii ailc- gaca. Tcrtia propofitio cotra quedam eft hgc. Seciidii plurimum acutiores fiiitmorbi.i.intenfiorcs feciiduni fuam fpccie <n tpc fimili ^ in tgc difrimili . PropofitiQ patctadexpcrientia.febrcs n.Ionge inteliorcs fiunt 5;; acutior» sfiatc q^ hyemc.fortiorcsetiam morbi frigidf ffupt hycmc c^ aeffcaccut notat experientia. Ijftis pofi tis patct rcfpon fio per refpofalc feciidii . A^ pbieccum primum ucro patct intcllcctus G ai'. q_u^&io, liig. Comenti. xx, V TJR y M. alicuiusmorbi pofTit acr nd ciTc cau-- fa;. Ncgatiucarguitur/ic.OrsaEgritijdomaterialis Ig.- ditnicmbrum uel o^atfoncni pcraWairamiateriale f gri tudine qug fugucnit raebro a calorc uel frigorc. igitur cdfequetia tcnct,ga talis ggritudinis fmatcrialis acr u£- det ce ca.afis cfi Aner.3 .colligitur .cap. i ;ad fincm . Aucr» ' AdoppofitucflGaF.incdmeto. Proqdnerfidetur fepcuitcrq» ^f cuius morbi acr nullatcn us cfl caufa .Hgc propofitio nota cft difcurrcnti pcr morbos.na primo in aerc uchcme liirime cali do potcfi ab aqua ucl nscdi cin^ u^cmcnter frigidagcnerarf morbus^idus. AdrationcmantCi^pofitunegct cdfKjuentia riide do,quia h uius morbi imateriali alia r« nd naturalis po tertt effc ca . Q^iio uero intcUigat Aucr . 5 . in afTumptQ dictu cftfupcr cap.dc cdplcxtonibus g nosprxa primi » Q^uacilio. Iv. Cdmentf. xx. yTKVM fifolgcdpksionesaerisfmtcajiff^ri PARTJ. III. tudinu necefTc fitoes hoics raorbo fimili t^e fgf otarfi; Q^uodnonarguiturmultiplicitcr. Primoiic.aibla frigiditatc acris corpora difirinctar ii cdplcxionfj^Sc f grf tudinum poiTunt ggrotarc «S^mdiorari.crgo etiadiftta ctis ^grotarc morbis.cdfcquentia tcnct p Ijmik. niiapsl tet.corpora.n.robufta<5^fanguipc plcnabeuc fchabet hycme.maleaiitexilia 3c paucum habenfiafkBgutne* patet hocprimo huiuscdmcn. i ^ .iliiusapho. Ventres hycmc&c. Sccundoarguitiic.proptcrcalidiiate ac- risqu^dam corporamorbura calidupatmntur &.quS- dam fr^gidii.ergo 6!;:^.cdfequenria nota efl.aiis notiiTi- mum qu atum ad partem prima. patet etia quantum.a4; fecunda cura infebrcacuta caufcturfrigiditasanhcli- tusac ctiacxtremitatura.^S^ fic ctiam caufari poterit a caliditate aeris.q^ uero ifba caufari polTint. patct fccun- da quarti de extrcmitatibus.y.huiusapho. Primo irt ac utis morbisfrigiditas extremitatum malum, Adoppofitum cfl Gai*. Proqdnctcncatur cdclufi<> ]h|c.SifolecdpIcxionesaeris ciTcntcaufg aegritudinum ncceircclTctoeshomincsaegrotarcmorbofimiiiteporf. Propofitio pcrfuadcr lic . fi morbus caufarur difTimiiis tcporijergononfolacdplexioaeriseiret caufa.igit pro-. pofitio prima f uit ucra.nota eft cd feque tia^quia Ht cxe pli caufa c^ morbus calidus caufetur in tpc frigrdo.ucl fgiturcaufaturq^frigiditasacrishuncefFiaet de perfe, 5chocnon,uteftnotum crgodepcraccidcns. ergocon currit aiia caufade per fc.cdfcquentia tenetjquia oiscf- fccfius producibilis dc per accidcns ab aiiqua caufa fume do dc per aycidens fecundu prgfens propoiitum pendet uel pcpendic abaliacaufa per fe^^ut confirmare poteftis exfcntcntiaphiiofophi.^^phyllcorum.intex.cd.^^. . Ay^Oq Iftopofitopatetintellcctiis Gae.^&^folatio rattonu. ^ "**^* nam rationcsprobantq^aercexifcence caufajfedndfo- lum contrarij poifinc adaenire tnorhi. Q_uxftio^ Ivi. Cdmcnti xx. V 1' H V yi^ propter maias dfetas 3c mala excrcitia ^equaliter ncceiTe ii c lioies oihas intirmari temporibus. Q^uod non arguitur per coem expcrientiam . nam cx maiadietaaliqui aiiquo tempore infirman t & nd alg, ac eriam noa alio temporc.ergo. Ad oppofitum ell: GaP. Proqdne tcncatur hgc con- cluiio.Omnes hominescx majisdietisii: exercitfjsom- jifbus poilunt infirmari tcmporibus . Ifta fic pro GaF. fdeo exponatur utfencentiatum.intirmentur.i.infirma ri poiTunc. Propofitionota eil: cuilibct intendendomalf tiam dietg ac ctiam exercitij. Sccundo tenendum q? no cx quacunq; dicca mala ac etiam cx:ercitio oespoiTunt hoicsomnibusin€rmarite poribus.Hgc propofitio nota eft ^ptcr quacun^ dieta raalamnon fuper quecuncg holem potentemaequaiitci: eiteadcoutponit GaP.z.deaccidenti.fatisadprincipia. aliquacaufafadtfcbrirc unum homincm 3c ndalium. Hgcpropofitio fecunda fit pro folutione ohied^oxu. an jcoppofitum.primafitpro Gaf.in commento. Q^uaftio Ivf). Cdmcntf. xx. V T R V M diuerfitates naturaies fintadiutrices. ^c. Negaciucarguituriic.Oesmorbi olbuspofrunt gducnirenaturis.igiturafispacct . oesmorbiperapho. oibuspntaducnire tgibus.igit (&:naturis .cdfequetia tcnet gg naturas teporibusforc lapfas cdfiraiiitcr cdfc qucntiaprincipalisnotacfl, gafiforet adiutriccs SCc, crgo aiig morbi aliqbus aduenir« t na.tixm8c nd alijs Ad oppofitu cfl GaF.in fine cdmcnfi. : Pr o qdnc tc- aeatur cddufio cdmenti 3c pbat fic. cdplcxiones nat« raPr caiidg iuuat ad caufandu morbos calidos 3c frigidg ad frigidos.igit.aris notum cft cum fi nt lapff. Adracionen? anteoppofitum refpondendii conceden do antecedes (S: negandc» confcqucntiara . Ad ^bationem riidendfi q^Iicet oes morbi oibus poC fint aducnircnaturfsquidam tamenal^smagisproptet adiutotiii 3c lapfumcoir^lcxipnumaatur^um.; Digitized by Google A P H p.- Q^ujftio Ivii). Apho; xxl. VI R V M apho,2 1 . contincat ucritatcna. Ncga tiucarguicur fic. Priojo mani^ melancholig Sc cpi- lepn^nonnuncin ucre,igitur.nocaen: corcquecia.ans pater,safuncmorbi aucunalcs ucponic Gaf.in coaien» Prgtcrcamaterighorunjroorborum non multiplican-. turin ucrc.crgoantcccdcnsfatjs notum cft proptcr ucr c& ccmpus cempcracum .confequencia cenec, quia fi a}f qui morbi maccrtalcsfunc pofifibilcs in aliquo tcporc, SC fu^ caufg dcbcnc illo tpe cfTe polTibilcs. Secundo ar guiturficHuxusfanguinis non muluplicacur in uerc. fgitur.cofequcncia noca.aiispacet fic.plusdc fanguinc snulciplicacurhyemeq^ uere , igitur cofcquentia uidcc apparcns,quiain tgcmuItipUcantcfanguine dcbctfiu- xusfanguinismultiplicari.anspatccfpropccrcalidicace faltcm in robuflis corgibus hycme cxlflerc fortiorem, &proptcr corporaampliori uti nutrimcnco utpacct. I . huius. dc apho.comcn. i <; . Tcrtto arguitur fic . cori-' cg branchiiSi tulTcs func morbihycmalcs.igiturnon mulciplicanc in ucre.afispatcc in come.cofequecia uf apparens. Vltio arguit fic . lychines d:c.et,pucniut cx maccrijs ualdemaiis . igicur no mulciplicant in uerc* anteccdcns facisnocum.cofequcncia csnet , quia in ucrc cum fit fanifiTimum non potcr unc hg maccrif rcpcriri. Ad oppofitu cft Hippo. in apho , cu fuiscocordat^s,- Pro qonc primo cft ponenda no tificauo paiTionum, «juf in litcra ponuntur.crgo igicur ponitur mania.fecii «»^ . <3o melan cholia. Primo fciend um Circa maniam ut col odSc ^^" P"*"^ "^^^ * trac.4.cap,demania. Maniafcu dc- de ^<>'^i"'^ lupinum proucnit cxmaccria cholericaadu- **°** * ^jauc cx melancholiaadufta . Et cft paiTio ccrcbri 6C maximc cogicaciuf uircucis,quamhabcns non habec afpeccum hominum Imoluporam.Habcc cmm afpcccuL horridum cumluminoficaccoculorum propccrigneica tem fpiricuix mfibiliu 8C proptcr cleuationem fpiricuii fcu uaporum ad oculos. Appcllacur ccia dcmonium lupi iium,quiain calimania cfbinquictudad; mocus,<S:ira d:lupinofarapacicasproptcrma£criamaduftam ita fc- wcincitantcm.quasmanias ut eft tactum ex mulcis cau & fieri contingitjideo dictumeft manif 3c non mania. £xqua notificationc patcnt tria rcfponfalia. Primum <ft hoc. Vcr non cft pcr fe gcneratiuum maniarii, Pro- ibatur fic. ucr pcr fuas qualicaccs non habcc multiplicare matcriasmaniarum.igitur cofequcntia uidcc appares* antcccdcnspatet,quia ucr eft temperatii (SJfanifTimum pcr fc. Sccundum cft hoc. Vcr dcpcr aiis «SiJrationc te porum prgccdcntium potcft cfTc caufamaniarum . HfC fjfopofitio ficpro Hip.in apho.prgfenti pcrfuadcc, quia matcrig no aduruntur in uerc ncc ctiain hyemc,fcd rc iia-ixatg cx gftatc 6C autuno uf^^ ad ucr,& pcr ueris caU dicatem difpcrfc manias poterunt gencrarc. Tcrtium «ft.JVianif <b'cend$ funtmorbiautumnalcs . Propofitio probatur joaanias pluricsficri autiino dc proptcr autii' nummaximcrecetiuummatericrum aduftarum. Ex ■fto patct admcntcm Gaf.hanc confcqucntianon ualc- arclumorbimultiplicantpluricsin ucrc.igitur funt uer aalcs.propofitiopatetcxprfhabita.nam manic muJti- pltcantur plurics ucrc , 6c th funt morbi autunalcs.<S: hoc idco,quia matcrfamaniarum non mulciplicatur in iicrc,imode per acddcns Sc rationc prf ccdentisautuni f nucrcmaais confcquuntur. Sccfido principalitcr cft aducrtcndum.fumptismelanchol^s no pro humoribus fed pro pafTionibus mclancholias <^ mclancholia prouc nit,aut cx melancholia naturali,aut cx phlcgmatc dulct adufto,ut fanguinc ut dictum cft , idco plurics cft cum quicte dc timorc,ut «iafupcriusprima tcrtij allcgatii. Orcaquam poncdffunt cochifioncscofimiles prgha- ]bitis,cum tn contingatmclancholica pafTione contin- gcre per propnu ccrcbri nocume tu, Sc per colligantia, ideo dict um eft mclancholif 6c non melancholia. Tcr, «oaoiandumeftjquiaponitwrcpilcpfifHip.hiciijtcJIi H I P P O. «7^ geredcepilcpfiis proucnicntibusamatcria mclanchol^ ca adufta uel non.circa quas etia cofimilitcr condudcn dii,idco hos uol uit Gaf. ciTcautiinalcs morbos. Q^uar Saguis tonotandum c^fiuxus fanguinisprimopotcftefTcmen fiuxus ftrualis qucm folum»5.dc acadcnti. cap. f .naturalcm quadr» Gar.appellac . Potcft cfTc fagmarrhoydalis . Potcft eiTc pfr. pcr nares,auc proptcr fracfluram ucng pc<3:orisueIpuI- raonis.Adpropofitum dicedumfluxum fanguinismul tiplicariin uereproptercaliditatcm ciusdilToluctem 3C ampliantem fanguincm. Q^uintonotandum ^fquina tcsmultiplicanturin uere proptcrconfimilcmcaufaoi, quia cahditatcm liquantcm 8c difToIue tcm humorcs fi- ue hf c fquinantia proucniac a matcriaphlegmatica fiuc alia fquinantia , cii dixit Gar.cfTcmorfaum autumnalf tntelligcns per ipfam fquinantiam cholcricam ud adu- ftam mclancholicaml Scxtoprg mittendil corizas bra- chos «S: tu tTcs ejTemorbos ucrnalcs proptcr confimilcm caufam,quia tii matcriasphlcgmaticas caufariuas harii pa/Tipnum in hycmcmultiplicaricouenit.&hg ctiapaf itoncs plur/mum rcpcriunturin hyemc.idco GaF.has pafTioncs appcllauit hycmalcs. Septimo notanda Hip, Lcpra intclligcrcperlepram non ucralepram,fcddeffdanone 9<^ ^ cutis ualdc ff dam ,SC Ccabics ualde % da if^ modo appcl lychi' latur lcpra , Vd diccndum lcpra fferiiiMierepropter au ^^s .S^ tunum prgccdetem comota matcria pcr uer . Lychincs alphi. ucrofuntdcf-^dattbncs cutiscumcxcoriatione proccdc tcs a phlegmate falfo. Alphi uero funt confimilcs defgda tioncs.proucnientcs mT^is achoIcricamateria.Rubores vdceroB. funt ruborcs cucanci prou<m'entes plus a mate ria fanguinea acuta pylfa ad cutem» dc quibus omnibus «nfccftionibus ups h^tis. 7 .quarri.cap.de faphati . P u- Auicc * ftul^ uero funt apaca.Artcuc|quid fintnotii cft.Q_uos morfaos conucnii ficriin ucrecaliditatc ucris trahentc fupcriiuicaces ad cutem . £t appeilantur hi morfai uema ies,quia cum ifb' morhi fint morfaf cuti continge tes ^g mundincationem corporiis quamucmaliscaliditasefix- cit,ideocos dicimus efTci.icrnaIcs.Scdmorfai appdlanc autiinalcs ud altcritis tcmp^ns ^quia m ultiplicantur in illo ceiuporcpropterdiftepcriem tjgis . Artctica ctiacft morfaus ucrnalis confcqucns dciJiixum SCc. hi tii mor- fai non fiunt in ucrc^quin cciam in « li^ polTint adueni- rctemporifaus.in ucre tamcn contingu nthiscauJis. Iftis pro rcfponfalifaus ruppofitis fatis ezudcns eft ^d - fitad ofaiccta dicendum. Q^ufftio lix. Apho. xxii^*^ . VTRVM paflioncsnumcratgindiifcoapho.hye mc continganc. . Q_u6dnoarguiturfic. Primo.plcu rcudes pcriphleumoni«c funt apata calida . antccedcns quantum ad partcm primam fumitur. l o,tertij.trac. i . « • - cap. I .ad prinapium .quantum ucro ad fccundum fumi ~ * tur ifaidcm. cap.dc periphleumoma.ad principiunz.con- fequcntiatcnct,quiamorfai caiidinoncaufantur t«npa rc frigido. Sccundo fic . faranch» corizae Sc tufT<s noa caufantur hycmc . crgo.<SCc,con<cqucnciatcncc, argui- turantecedesfic.hf pafTion^scaufantur pcr fluxum <S: molsilitatctn matencrum . crgo non caufantur hycmc. confcqucntia tcnct,quia hyemis cft immofailitarc macc rias.anteccdcnsnotumcfi:cuiIibet. Tcrtiofic.dolores pc<ffcoris 5Cc ,non caufantur hycmc.crgo Ac .confcque- tia tcnct.antccedcns profaatur fic.dolorcs caufanturpcr intcnfionem fenfationis.fgitur non caufant hyemc. aris notum cft.cdfcqucnua tencc,quiafrigiditafrs hycmalis cft fcnfationcm rcmicccrc. Q^uarto fic . ftuporcscau- fantur hyemc*ergp non doIoTCs.antcccdcns coUigi f ex unalitcra apho.cofequcntiatcnct, quiailupor ^it^'-- minutionem feu afal^^ionem nmfacionts. . Q^uinto fic uertigocaufac acalido.crgo <S:c,confcqu€* tia tenet,qu(a u^rcigodidcpperatfoncm corru|«:^. cor** ruptio ucro ogationis fit 4<^do ut paictpnma tcrtg. Tra.1» Itcmucrugo caufaturproptcr ucntofitatesficergDa cap.c^ calidottofcquetia tenct , qojafQlius caii^idi uetofarc/ X4C0.8.aph» Y iiii Digitized by Google Q.Vi£STION'Eg Scxto fic.tn hyemc utrtutes naturales 8C caltd/tascxf (kuntfortiores.ergoantccedes colligttur. I .apho.com- mcnto. 1 5 . Ventrcs&c.conrequcnctade fc tcnct. Adoppoficum Ci^taphoriTmus. Pro quf ftionc tcnea tur apho-pro concJuiione fecudam notatapr^habiti ia- telleci:us,<S: probctur per i\xx uenficationem. Iftropofitoprorefponfahbrcuiter adobiVda rcfpon detur. Adprimumdcclinoconfequcntiam.nam inor- bus calidusproptcr marcriam relic^cam ex temporc prg - cedenti poteftcaufari in tepore frigido. ucl ctiam ^pter PerfV- coftipatione 8C pu?rcfacftione hoc contingere pot . Ad pleumo fecundampartemaiTumptitame refpondcndu cft ^) pe jiiadu' riphleumontacftfecunduplurimum apafrigidumper Pi''^» eiTcntiamiquia fccundu pluriraum proucnit a matcria circntialitcrhoceftnaturaliter frigida. Dicitur tnapa caltdum pcr accidens,quia pendcns a matcria calida ac- cidentaltter,quia per uiam putrcfactipnis caltda,(S:huc Auice, niodumloquendidccaliditateapatucoliigcrepotcftis_. fecundaprimadoc. I .cap.dcmorbiscopoiitis, Adfecii dam rationt diccndu ad punclum q) frigiditatis pcr acci dens,quiaexprimendo aut comprimendumeftmate-^ ricrumcaufarumdcfluxus, Ad ter ciam r cfpondend u etia <J frigiditatis eft caufa- rcdolorem fub aliquogradu, tamenfrigiditatis uaidc intenf^cfthcbctarcfenfationem jcftcaufarc ftuporenj fcu frigiditatem aliquantotgeagentem in potcntia fcri f«ciuam,eft caufarc dolorem cuiusagentis tpelongo cft fenfttiu a hebetarc potentia • Ad quar tam ratione dica negando confequcntta,probatiocuiusnihil ualet . nao^ licet ftupordicatdtminutionemfcu ablationcm fcnfa- tionis,n6 ramen fcquiturquinmcrito uariaru difpofi- tionum,utrcplctionu cxcalidisfeufrigidis humortbu^ indiuerfismebrjspoifitficriftupor dolorSic. Adgii tam rationcmdumdicit.aerrigocaufatur acalido(S^c. decjino confequcntia eoQ>propter£rigiditatcin hycmt^ claudcntcm <&;conftipanKporos confcqtuturtamcn a calido ucntofatio .declino ctiaalTumpm.^ Adprimaai probatipoe dicoc^corruptioopationisfit acalidofccii- dum plijrimu,qpui§ Aui.loquatur4c corrwptioncoga-* tionumintrinfecaru ccrcbri. Adfecunda^batfonem. dicoc^ ucntofitasiitaliquandQ acalidoualdeintcnfoali quando af rigido.i.calido diminuto,<^uis ois uentofftas fiat a frigido.i.C3Udo diminute agentefupranaatcria ue tofanda,quia iio poteteea trafmutarc in uapore fcnfibi litcr educcndu. Ad fcxta ratione dicedu q> nQ in quo- libct cor gc uirtutcs naturalcs 8c caliditas funt fort(orc§ in hycmcjfcd folu in robuftis ut di Aum cft ibidcm, Q_u2E£tio Ix, Comcnti. -^L-m^, VTR V JVi mebraoiapoffintmagisdcfendi a frc^. giditatc acri§^ inftf a anhclitus . C^ non arguitur fic^ Primo .aJiqaamcmbra funtplus cxpofitafrigori.er- god:c.cofequetiatcnct.ans patet deorc dc hcic Pr^r tcrcafrigiditasaerisattingit magistmodcrate mcmbra cxtcriora q^fptwtualia . ergo^S^c.aiis notu cftcunaacr trafcundo ad ipiiaiia rcmittac in frigiditate.- Pr§tcre^ nos uidonus cxtrcmitates pcrdi tnfrfgorc j non ficAi|* tcm inftrumcnta anhelitus. ' ^4oppdritumcft GaF.iQComcn. Prima^politiQ proqpne GaF.tencat , Mebra fpfiaJia non poffuntd?-^ fcndi&c.Prpppfitio^l^tffC caMdum cordisegeteuen tatione.crgp (&:c.ans«ftnotuJumicfeciida primi.doc* Auice . 2 .cap.Z.a^ coduffo iuc cottnet ucri tace in corporc cx^ ponpntc fcacrf frigitfo . &c6«er faumanas opcrationcs cxercentc. Se cunda ppoCtio . Oia mcmbra coiter de- fcncKpoflTunt d?c .pter fpiritu^ia . Patct ^pofiti o , qa pofTunt t^i panisfiniC npcumet» n<stabili. Tcr tia pro pofitf o. Alfqua mc bra ppffant Isdi in frigprc pl us q| mf brafpiiaMa;Hgc^pofittopatctg datam cxperientia Sc pcr cam ,quia cu fpualia fint calidfffima plus pottunt fc defcndcre afrigoribus. Q^uartaproppfitip.Mebrafpi mualiapcrartifidu dcfcndi poifunt afrigorc bycmis, farti. iii. Patct ^ppfftfo fi mancat corpus in acre araHcialiccr ca lido. Adobicctadicedumq»primomembra fadei ic2,i poiTunt 6ic ♦ Ad fecudii de aer e dice dum q? U acr im q- rferatus tranfcat ad os npn manct ibi ficutiu pccfcore, Q_U3eftio. Ixi, Aphor. xxy. . VTR V M acddantinaEtatibuseaqugdiclafunt in apho . 2 $ .SCc. Negatiue argui c m ultipiiciter . Pri mopcr rationcm cxpoljtoru iic. ^Jtas anneccitur natUT ralf . crgo non ci^ caufa morborpm confequentta tencc proptcrrcm naturalcm non ciTefacflriccm morbi.antc- cedenscoprchcndituralpanitio. Secundo arguiriic. atas non agit aliquid i n corpore.igic non clt caufa mor borum.antccedens uidecurpro tanto notuni,quianec uidetur calcfacercnec infrigtdare nec humectarc &:c.. confequcntia tcnet , quia quod eft caufa morbi uidetur aliquo modo agerc in corpus. Ad oppofitura eftHipp,in partc. i .apho, Pro qonc Hippocraasconcluilo teneat^ pcrfaadetur ilc.in seta- tibuscorpora difponunturad hosmorbos redpiendos* crgoconfequentia eftnota , quia ftatc difpoiifionc paiTi 6«:poftea agcntis dCcMt productio efFccftus.ans coliigic cx comcntp. Pro primo argumento rcfpondenduns ad pundum q> res naturaiispoteft clTecaufa morbi.prima proptcr regimcnf uuans hanc rem naturaie labi, utpa-. tct in coplcxione nataralitcr caltda muitum lapfa. patec ctiarem naturalemcaufam ?ffe morbi ii non adhibeac «>nueniensquantitas,ut ii non dctur conucnicnsquaa-, titasnutrimentisUtnocumeft. Veldtcendumq^resna- turalisdcbitercclanQn eft caufamorborum corporerc Ctotaliter uci taiicer. Ad recundam rationcm. setas so ^git in corpus.poiTum declinare aFs diccndo q> aecasagic calefacicndo exiccando ^Sic .calidu enim nacurale, quod poteftdici quodamodoxtasagic in radicale humtdum. fi^nfumendojdemetian^carpusagitin femettpfum ra- ^ioncmhuiuscalidtautpartiuniag&ntiuminpartes, Q_ugftio. Ixi;. Apho. xxv. . V TR V M ukerationesonscotingantingetatccu iufcunij; naturalis coplexfonis. Negatiuc arguir iic.. Primo.altquaeft coplexio naturaltsfemper iana. igi- tur.aiisfumtturprimotechni.cofequentia tenec, qui^ coplexio fen^per fananon eft apta sgrotarc, <^ iiceric ineptaadorisulceratioaes. Secundoarguituriic.ulcc-. ratioorisaccidicpropter molltciem 8C lcLctis acuitatem. ergooris ulcerationesnon neceflario confequuntur.co fequentia tenec, quia poffibile cft lac eS^c phlegma-. ticum uaide.<&:inftrumentaortsnon elTenaulcummoi |ia>ut in frigido &: ficco corpore . ergo «S^c . Adopppfitum eft Hipp.inpartc fecuda. Prima pra pofitiopro qone teneatur.Oris ulcerationesno funt ne- celTarif in aetate cuiufcuncg nacuralis coplexionis. HfC; proppfitK> fit prpbata perfecundam rattonem antc op- i3Qfituin.<^ pat^t ad ^xpericntiam.non.n.infanti cuiJi-' htt ulceraturps, Secundapropofitio .Goiterinastati- bus naturalium coplexionum oris ulccrationes Gontin<* gcre ppfTunt.H^cprppofitioprobatur cx ratione <S;:cl cx cgn>cnto fumpta. Tcrtia propofitio. Altqua corpo- ra laj^a plus inepra funt ulceracioni oris corporeterapc- rato . P ropofi tio poteft per fuaderi proptcr aliquashaijc- rcinfiraorisualdedaripra. Ifto poiitoadprimamra- tioncm rcfpondcndumjConcedendo ans (S£ ncgando co- Icqucn tiam . Ad probationem riidenduro<j>«o«pa fem.- perfana non funtinclinata ad morbos aptos denomina- rctotum ficutfuntfupt.cprpora fana,qpuistii qufbufda morbisaptisdenominarepartcm fintecta tgatacorpo- ra inclinata.uel etiam effc cofequcntiadeclf nanda,^uia ^uis oris ulccrationescontingantin corpK>re feinpcr fa- no hoc non eft proptcr corpusfemper fanii indinariacti cc ad talcm lapfum . undcqpuis pafltucdifponatur^acfti- uc tamcn nondifponitur. Vcl dicedum q> corpusfemg fanum rectiiregimincfibi proportipnato nonincurret ttlccratioce oris.Sccundaraao^atcocIufipne primSt Q^ugftio Digitized by Google APHOR, : Q^uaefao. Ixiij. AphQ. SXVi ■ ^^ V 'l R V i^^ Vomicus contingat in c6pIcxion«te-f pcrata. Ncgattuearguituriic, Vomjtus conttngunt Ijroptcr ntjutam aifumpftone la<fc(s. (guur . antcccdens x:olligitur cxcomcnto.confcqucntiatcnct jquiacorpus teperatu non fumit amplius debitOjquia optima natura tantfi appct«tquantubenedigercrcpotcft.3. tcchni. . AdoppoHtum uidctur etiam Hippo » 3c mcomento C3af.abfolutcintaliaetatedicentes uomitum proueni- rc. Pro ifta quaeftionc tcncatur uomitum non ncceiTa tio prouenirein hac aetate.ConcIu iioiic pcrfuadetur ia fftaxtatcpotcftfumitantumdeladequantumno gra uatur ftomachus.igitur.cofcqucntia probatur,quia uo mitusnon caufatur nifl nimia la<fcis ailumptaquantita te.anteccdensnotumeflcuilibet. Sccundo diccndum utplurimum in hac gtate caufari uomitum.Probar pro pofitioper caufam GaL5Cc6mune cxpcricntianutri- cc comuni.ter plus exhibcnte la<ftis ^ appetat uel requi xatinfans. Iftopoijtoad rationem refpondendum per concluiioiiem primam.uel i:tiam rcfpondcndum nega- do confequcntiam . Ad probationcm refpondcndum c^ uerus appcdtus complexionis tepcratae , de quo ucro ap petitu,4 .dc accidcnti.Ioquitur GaF. talis proportiona- bitur digeftiuae uirtutifaclusfecundam cxigentia me brorum <3c ftomachi complcxioncm naturale . Appcti- tusucronon uerusjquieft iitquaedalafciuiaconfequcs .dcleflationem utiicdicam guftusin complexione tem peratanon proportionatur digeftiug .cxempli ca. qua- tuncunq^ aliquishabeat Complcxionem tepcratam, pa cefttamencximpcriofuaecognitiuae uirtutis percepta delcAatione ia guftuplus fumerc ^ expediat. Vei dtce dum<5^optimanaturatantumappctit quaotunj digcr? rcpotcft,maximc in aecatc pcrfccla 3c prouecfta.Dc tijf ii uigilns 6c timoribus diccndum proport ionabilic his qug dicfta funt 4e phlcgmonibus etiam umbilid. diccn- dum ipfosnon elTc necios,fcd coniingercmaximc initj fanterepJetiori<5i:£acta jndebite ligatioe d:incifion?. QLuaeftio. lxiii|. Aphor. xxy. V T R V M Humiditatcsaurium approprienc %tz tiinfantium. Negatiucarguituriic.Humiditatcsau- lium apparcnt in alia aetatc . igitur 6Cc^ cofeqaentia eft aiota.antecedens pacctad expcricatiam. Ad oppoiitum eftin comento GaF. Primo prxmit- Auns f^^^^^"^ P^° quarftione.per humtditatesaurium Hippo, humidj i^otcnigerciS^GaP.defiaxumfenfibilem humiditatum tas ad, -f^^^fitjiiium Sc grolTarum. Secundo praemittendum, ^ * ^ non cft intentio Gaf.uelkq» humiditates aurium no jnuitiplicenturin ^tacealia . fed uuic-q^ humiditacesia quantitate multacxpurgatiuc ccrcbri non multiplicen tur in gtatc alia cgteris parjbus.^S^caufa eft,quia in hac ^tatecapicafunthumidiiTima ut «geant expurgationc per narcs 8c aurics^cum etiam non poiTinc expurgari jgi fputa uirtate moti ua in cis exiftjcntc dcbili ac etiam cx- puIfiuaanimaIi,conuenicnsfuitfupcrftuitates per au* .1 es conucnientcr «xpiirgari . Ift^pofitogfeciidu pmiffii patct rniio ad obicctii, <iugftio. Ixv. Aphor. xxvi. V T R y M Poftnatiuf tatcm dendum caufari dc bcat pruritus gtngiuarum. Aflfirmattucarguiturfic. HumiditaicsgaigtuaruTO acutiorcs f un? poft naciuita- tcm<]^.antc.«rgo&c. antcccdcnspstcf proptcr eas eiTc iicc€or5Cs,5c.calfdo acutiori comun<fias,utdcdud poccft priraoapho.com. 1 4,c6fcque5f^ tcncc qahumiditates 3c,ud orcs dcbet prurirc ut n?i»us acutc fadat doiorcm. Adoppofitum cft comuniscxpcrietia. Proqueftio Jic pr uriauum prgmittendm» priijiofccundum opinio ncmcjuorudamhumidifatcin fpcrmaticani ucre rcfcr- iiari in foraminibusn?adibularum 6c fecundum debita proportf oncm calidi tranfmutari in dentem . auc fccun- dum opinioncm CQpformiorcm ucritaa imaginan<3um eft trahi ad locu ilUi jij ^quas humiditatcs facguincas 'HIPPO. 169 qu§ wgorcnjatidibularum 3c caloris pairtfuin drctxn- &antium adnaturam rcdacftg fpcrmatis,quia dcalbatg 6c infpilTarf tandcm uigorato cabrc in tcmporc detcr- D e tiu tninatocranfmutancurindcnces* Exifto fcquiturna materia iiniformcm ciTc orcum dencium 3c in codcm tempore f n corpore quolibec propter non fcruare candcm propor xioncmcalidiadhumidum. . ^ Ifto px^mii^o 8c meniorata caula pruritus gingiua- rum ficrcfponfalc hoc. Primapropofitio.In pnma ort gincdetium maior caufatur pruritasde tium qp in fccii^ daqugappellatur mutatio detium.Propofitiopatec.pri mo ad comuncm cxpericnciam .uidcmus.n.in otigmc primaplurauocumetacaufaricx talioriginc. plus etia puerum fibiconfricare gingiuas uc ualde multae fiipcr- iiuicates iluanc ados.pateteriapropofitiocxcaufapro pter gingiuas f orc teneriores 3c f nfantcm lum forc con fuctumtalipruritui,proptcretiam pluresforetbidem - ' humiditaccsprurientes. Sccundapropofitio. Licctra-. ro tame pruritusgingiuarum contingere poteft in $ta te iuuentutis. Propoficio pcrfuadetur fic.dens poteft na fciinfliagtate.crgo^^c.antccedcns notum ell:<S:pIu- ries uifam,quia in talicxitu faftidiuntur ualdegingiug- 3c pruriunt uc expcricncia notat. I fto pofito rrideo ad obicd:um. humi ditatcs fac 3cc. dedmoconfequenciam. Adprobacionem rcfpondeoc^ humiditatcs acutiores polTunt non pr urire,ui3i pruriat minus acutc. Primo propter maiorcm quancitatem non acutarum, Secundo proptcr diificilius fore paiTibilcm. uirtutcm feniiciuam cum acucibribus. Iccm eciam quia non acutiorcsplus tranfmutanturin detespropccrma- f orcm detium zndigenciam» Q^u^ftio. ixvi. Comcnti. xxvi. VTRVM Inq-aocunq^corporcinfantiiidebcant dcntfs pcrforare gingiuas. AiHrmaciue argui r de me- te Gaf.in comefo. r^'ega»ue arguitur fic* nullusmop busdebccineiTecorpori teperato. crgo<S:c .antecedcs notum,quiacorpus tcmpcracum debctcirc femper fa-^r jium .confequentia tenec,quiapcrforacio gingiuaru cfc folucio concinuf catis l^dcnsimmediate 3C feniibilic ^in giuas, Proqufft^onceft tcncndaparsaffirmatiua qug. ftionfs ut fumicur ex Gai*. Adrat^onem ncgandu an- tcccdens4: dicendum 9> aliquts morbus ordinacus ana curain falucem corporispoteftincire corpori rcmpera-' to.uel diccndum q>perforatiogingiuarum corpons te- perati non Igditimmcdiatc <S^fcnfii3iliter gingiuamjan mo pcrfidt.e .n.pfcctio^ingf ug detes debttos cotincri. Q^uaeftfo. Ixvij. Aphor. xxvi. V T R V M Diarrhceae conttngant iitis produccn tibusdcnccs. Kegaaucarguicur iic. Primo humorcs currunc ad ioca doiencia.crgo non debcnc caufaridiar- rhoeae,accccedensnocum,qufadolorcrahicreuma . fc- cunda primi.cap , i , confequcnaa ccnct , quia gingiu^ f un t ioca doleacia 3c non partcs inferiorcs . Secundo ar guitur iicproptcr indjgcitfonemnon caufat diarrhcea. ergoin iftis non caufancur diarrhcef .anceccdens nocii, quiapropcerfndigcftfoncmdlx faufatur lientcria,ut pacec fcxio apho.comcnco prin3o. Adoppofitum cft Hippo.^ GaF. Prwno .p qugftio ne diccndum <j> diarrhcjeap caufantur in hac ^catc. Pro^ poiitioprobatur pcr ea qug diAa funt fupcr apho . quia agitantur 3c comouentur humorcs. Sccundo dicendii cft<5^caufanturli<ntcris,Patctpropofitiopcrfccunda raaoncm antc oppofituin. Tertfapropofitio ei^ hscc^ ctiamcaufantur uomitus.Patctpropofitio proptcrdc*- bfIitatcmfto(n<tchiS^ humorum comotioncm ucrfus ositomachi. Ifto pofito rcfpcmdedum adoi>ic<ftun[j co ccdcndo aoteccdcns 5::dcclinando confcqucntiani &dt ccndoq)liccchumiditatcsmuItg tranfeanc adgingiuas pofitisiioii ctiam alijshumorfbusfnmotu poteftconic qut diarrhcea.adfccundam rdpondcndum n^andoctia ^onfcquentitUii.Adpfobatfone ,qutalieii;q:i«^c4c Sc^ Digitized by Google Q_!VJESTlONES V<A<y,Sc dico uiteriurs cp diarrhcea noft caufatur folu ^- pter iftam caufam fcd propter aiTtgnacam. Ad GaF.uc xo dtcendum q> infpicf mdo « us modum ioquenck* per diarrhoeam intcUexir Jtcnteriam. s Q^uaeftio. Jxvifj. Aphor.xxvi). yTkiV M Parifchimia acciderc poiTit in aetate concuiftonis 8c accidentium ad tuuentutem. Ncgatiuc arguitur fic. Partfchimra non poteft accidcre nouic gc- siitis.ergo nec hts gtatibus.antecedenspacetc6m.27; confequentia cenet cum corpora nouicer genita iinthtf mtdiora.habeatctiampartes gutturis ualde molles SC humidicatum recepciuas. Oppoficum uult GaF, Proiftaquaeftione 3C;p dua busali)Sfmmcdiatefcquentibusnocaprimo q>p scace hancincelhgimusstatcmaccedencium ad iuuentucem <:umfiBO(kdiaetaspubercacis.&;per ztacem prxcedea Parif^r tcminteliigimusfcaccmcoucuirionis. Sccundopr^it chimia tendum parifchtmia eiTe ( ut cangicur in cdmenco) apa Quid. {3icium in pclJiculis incrinfcas ftomachi Sc meri guccu' ri&dc oris>uc iiac in peUicuits quafi hf comnia cooperic tibusdefup autinmufcuhs. qui func imcdiace pofthas pelliculas,^ ideo ad pifchimiam fcqu untut fpondilium incrinrec^ puliioncs^quia tumence mufculo uel pcHicu la propcerduriticm fpondilisnonpotcft pelli uerfus par . tcm extcriorcm . Pellit ergo uerfus guctur tanquam uer fusparccmmoliorcmjad cuiusgrauicaccm &; puliione confequicurfpondiltumimpuliio. Prima conclufio e hgc.In gtatilxisprfdicflispoccilparifchimia cari. Con^ cluiio probac iic. in huiufmodf gcactbus poceft ce agcns fof te ad caufandum partfchimiam 3C difpoHtio paiTi 8c con ueniencia remporis.ergo (S^c.confequenua noca.au teccdcnsapparecproprimaparcc.namprimo eiTc poteft dcftuxus humiditatumphlegtnaticarum aut fanguinea rum adiUum locum Jtem poceft eiTc di ipoiitio paiTi uc eftnotum.eftetiam conuenieutia.cciiiporis uteft eui- dens. Secundaconduno..^^tasadiuucntucem accede fium pluspoceltfuiline.rcparifchimiaf cace cocuifiua, Probacur iicconclufio. hgc ^cascftfortior prgcedence crgopluspotericfuftinerepifchimiam.aQCccedenscol- 3igicurc6mento.28.confequencia uidecur apparens. Tercia condu iio. Partfchimia io hac gtate eii tardio " ris curatioiusqp in (tate prxcedente. Probatur Hc con^ dufio. materia partfchimis huius $taus eft groiTior, 6c arefblutioniinepcior^confcquenua cencc, quiagroiTicu' do maceris eft caufa prolongacionismorbi . ancecedcns fatis cft notum propcer cali^icace in hac ^cace terrcitrt ficaremagis.Itemcarnesinhac gcate duriores {unt 3c compaAiores q^ in gtatc prgccdcn ti .crgo.iSic . c6fequc tiatenec,quiataIisdurictcs6t;:c6pacfcio prohibec cicam rcfolutfonem. Q^uartaconduiio.Licetiitimaginabi le nouiter genitis accidere poiTe parifchimiam feu fqui « nantiamabfolute tamen dicendu iftisnon acciderehac paiTionem.ConcIuiioprobaturiic.virtusiftorum defi cit antc^ hgcpaiTio compleatur. ancecedens patet pro' pterdehlitate uirtutistpforum.Icem etiam patet ante cedens,quia cum habeant carnes ualde teneras Sc mol-r; lesnoo quaii figiturmateria ut apoftemet. Iftocondufi) pacet refponiio ad obieclu negando co fequetiam.nam quamuis nouiter genicimulcas habcac humiditates a cerebro defluxibdes non incurrunttame haspaiTionespropteraiTignatascaufas» Q_uaeftio. Ixiaf. - Aphor. xxvij. V T R V M In hac aetate 3C prgccdcnte fiant afth- snata. Negadue arguitur iic . Afthma eft ^ gricudo fenum .ergo non uenit in his g tatibus . antccedens notac experienaa.cofcquentia tenet, i^aprop^diucriicate c6 pFonum ha;^ gtatu diucrf^ debe t contingere paiTioncs. Ad oppofi cum eft GaF.in comencis. Pro qugftione pr|mfctendutn uerumafthmaee morbiun pulmonale ex matcria phlcgmacica fecimdumplurim um concinge tcoi oppflaatem can^Iaspulmofiis j ut cogatur patiens PARTI* iri. fi-eqffeatarcanhek'tum,ut fimultotemporecacurrifTec admodum etiam praefocati. Prima concluiio. inhac aecate^praecedente|x>teft afthmacondngerc. Condo^^ iio probatur fic.in ipfa pofTunt euenireomncs caufae rf qui iitae ad caufandum afthma. crgo «S^c . confequentia nota.aiuccedcnspatec dcfcurrendoper illas. Secunda condufio.In aetatefcni)potcft afthma conaagerc. Pr» batur ccmdufio ut prima. Teraacodufio. Afthota (c num peiuseftadcuradum afthmatcharum aetacii. Pr» baturpropofttio.virtusfcnum dcbilior cft , materiaeor rum phlegmaticaterreftrior&grolTior.ergo5ic. cofc quencia noca eft . anteccdens etiam. Q^uarta codufiot cft haecNouiter genitis Iicet poiTit accidcre afUima,ndi tamen dicendum afthma ciTc morbum nouiter gctuto*. r um . Propofitio probatur pro primaparte , quia caufx afthmat^aduenirc poiTunt &;c .C^cumad fccunda pec f uadetur couclufio lic.nouicer genici moriuntance co^ plemencumafthmans.igicur<^c. anteccdenspacec g ea« quae diifta func de parifchimia. Itlopofitopacec foIuciootMCiftinegando confcquen'-» riam. Adprobationem,quiapropcer diuerfitatcm c6-^ plexionum.crgo&c.hicrefpondeoq^indiucrfiscoplc-i xiombusgp rcgiminapntaccidcrccofiFrepaiTioncs, Q^ua:ftio. Ixx. Aphor. xxv^.&.xxvig. V T R V M In hac aecatc ;& praeccdente fiat lithia-^ fis. A6RrmaciuearguicurcxdiAisGa'f. c6mcn.27. Negatiue fic arguitur.HaecpalCo n6 fitin fenibus er. go <5<;c.antecedens colligicur ex c6mento.27.confeque tia tcnet per iimilem. Proquaeftione pracmictendii lap4 dem goierari aliquando in ucfi(a,aIiquado in renibus.s Guius caufa maccrtali^ et imm^iata eil humor groHu» uifcofusfatisrcfolucioni 3c dkuifioni incpcus. Qiufa uo ro mcdiata funcctbaria muicipIicantiahoshumores,ii- cutcafcuscarofalicaiSic. Cum ucroefficienscftcalidl; cas,quaerefoiucndafubtilegrolTum tranfmucatin lapi dcm.Compraehenditur uero diffirentia incer lapiden»» renum 8C ueficae per coIorem,quia lapis renum rubeus^ eft accedens ad colorem ren um . lapis uefica: eft albus^ pcer eius fimilari ucncx. Prima propoficio refponfa- lis.In hac aecace<S: praeccdcntcpoccftlapis in ucficagc-» nerari.ConcIufloprobat proptcr caufasquaec6m.27^ alTignatae i"unt, Secundapropo fitio. In fenibus plus cS uenit lapidem in renibus generari. Pacec propofictopro pter fencs habere humoresgroiTos (Si:eiTc impotentesad; repelledum per uiam ftrid:am rcnum calidicacefacispo cenceadpecrificandum. Tcrciapropoficio. In uefica feniz non p6c fecundii pFm gnari lapis Haec prop6 fic ^ Ga.¥.c6m.26,8c proberper cam alTignaca ibidcaiA Q^uornfalipoficopatecriifioeuidesadobicAum» . Q^uaeftio. Ixxi, Aphor.&C^me.xxvi?. VTRVM InaEcaccfengmuIcipIicenturuermes» AfFirmatiucarguitur fic.In eismultiplicantur mate- riae uermiumcftcciamagensfufiiciens ad gcncrandu» ei^ad:c .confequcnria uidecur apparcns.ancecedens pa tet.namprimocorrupcae maceriae mulciplicari poiTunc ih iiueftinis.cft ctiamcahdtcas fufficiensadanimandu, cum ipfa mediance fiat nutritio fenum. Adoppofitum uidccur ciTe mcns Hippo. 8C GaK. in apho .8c comen . Primo praemicccndum uermes diftin Vcrmi guimultipliciter exparte figuraB&cxpartequantica- utnmul tis. Primo ex parte figurae.nam quidam func rotundi cc tiplici" laci.quidam autem funtlongiores <S^ fubriliores afchari cas ec di desnominaci.exquo patccquantitatum diiferencia cc ft ftinccio gurarum.DifFeruntetiam cx partc fitus ut latioresin lacioribusiS: groiTionbus reperiantur inteftinis . l6gio res 3c fubtilioresin fuperioribusintcftinis reperiantur magis fun c cercf) appellaci cucurbicini. quia lari uc fic di cam fimilari feminibuscucurbitaruin,quia tameniun-» i^i adinuiccm funt nimiae longitudinis ut ueniant ad lo gitudtncm fcx pedum. Gcncratur uero maxime in in-^ tctoiiproptcr uiJitatcm locj 3 proptcr materias eriam corrupcas Digitized by Google APHORw ^otruptas pfilcgmaticas dcrmar* adinteftnia pr optcr « t debiUtatemcalortsintcftinorum.vbi pucrefacfcis macc nebiisincfsrc.tcntis,&; fi aliquandoreperiantur in fto- macho non ibi rcpcriutur quia ibiilnt gencrati , fed ga Vcrmi iiirfamraoti, Prjpmittendum etiam maceria ucrmtii um m'i «irephlegnjaticamfecundum plurimum. Primomate- quotU' riamcFica non difpofita multum adanimationem 3c ex plcx. tenlioncm .cholerica etiam matcria propter fuiamaritu dinem 3c iiccccatem impedientcm dcbiiam animatione materiacciamfanguineanon repericur multum circa f nteftinajCuralocusfanguinis fit intcr uenas,quamuis tame comunis maceria uermium fit phlegniattca.quof damcamen uermcsmagtsphIegmactcosalijscirc<:otin get,quofdamm3gischoIericos.-?(:^.fecundum magis<5«^ minus dominium phlegmatis 8c aliorum humorum. Vltimo praemittendum confimiliter ixcr mes quodam- modogencrari incorporibus humanis, utetiauermcs & fimtiiaanimaliaexterius gcnerantur.ficut.n. illag-c nerantur cx putrefa^ftione non concurrentcagencc uni uoco ad eorum gcnerationem particulari &:particulari terintendente formamjfic etiam in humano corporc hi ucrmes generantur.non enim eft agensparticularc in- tcndensformam uermis.differencia eft tamcn intcr gc- nerationem uermium cxtrinfecorumj quiaadgcneraa dum uermesintrinfecosconcurritnofira caUditas natu ralis.adgenerandumautem extrinfccos fola exiftcntc ^calfdiiateputredinali 3::praeter naturam caliditas fblis pbtenseftad generandum uermes. Prima propoficio qu| ex di<ftis intertur ab ifta. Abfolutemalum cft fter- cus comixtum lumbricjs. Conclufio probatur fic.ma- lum cft ftercori comixtaseiTe pucridas materias.igitur ^antecedens cft notum .confequcntia cenet.quia ucrmcs putridasmaceriasprgfupponunt. Secundapropofitio. Vbi fintpucridgmaceri^inintcftinis uermes comifce xibonum fignum eft.Propoficio pcobatur fjc. hoc e bo num pcr uiam figni 6c cauff «crgo 8cc. confequentia ui detur apparcns . antccedens patet . nam primo fignin- cat matcriam putridam non clTc tantg malitif quin rcci piat animationem .hi cti am uermcs ab^ciut muitaspii trcfa^ioncs,undcquamuis fint geniti ex putrcfe(fWo- uctamcnnonfuntputridi animatione aiiqualiterbo* mificatamateria. Tcrtiapropofitio.Dcfado eircuer- nies comixtos ftercoribus bon um eft in infantibus uel puerfs.Propofitioperfuadecur fic.com uniter oes infa tes multiplicat matcrias putridasphlegraaticas.ergo co feque tia tcnct p coclufione fccijda . antecedespatec ^ ptcr gulofitate <S^ com^ne infantu inordinatione. IftoppfitoconcIufiorefponfaJislithsec Prima-uer mcsgcncrari poiTuntin f tate fenij.Propofitfopatetper rationcm an te of^fitum, Sc patec pcr ea qug aliquado uident in opcre. Secunda propofi tio. vcrmes raro mul tipiicantur in hacf tatc Patctprq>ofitiopcrdefcd:um agentis non poicntis bcnc phlj^maticas animarc matc- rias. Tcrtiapropofitio-vcrmesgcncrantur fccundum plurimunjin gtatcinfantig uel pucritis. Propoi?tio no tacftproptcrplurimuiiirepcririmaximc ibiniatcriani ucrcnium ,<5(: proptcr Tcperi caliditatem fufftcicntem .adammandajcxquaconclufioncpatct quarc Hipp. d^ jicrmibusmcntione fcccritin hac actatc. Iftis habitispatct rcfponfio ad obic Aa. Q^uaeto. Ixx^. Aphor. xxvt^. VTRyM Inaetatcmagi?proucctprumfiantfc- brcsmagisdiuturnf. Negaciucarguit fic.Fcbresacu .ttorcs fifitiuuenibusquam infpicibus.igitur et in hac ^tatcfeb.fiuntacutiorcs.anfcccdensarguitur fic, fcb. fuuenum funt cholcricg. huius uero gtacis phl^ma- xifi <■ ergo SCc, confcqucnipia tcncc , quia febris cholc- ricaacutior eft phlegmatica.antcccdensfumitur capit. dc gtatibus . tcnctpriniaconfcqucntia, quiamagtsprQ uc Aus in gtatc ui^etur fioiilarf iuucai proptcr tcmtf* £oncm fu$ humiiiaois» HIPPO. 174 Adoppofitum eftHippo.apho.28. PfaquaefttoiK quantum cft in propofito teneatur cj febres magis pro*» uc^flor um funt longiores, Propofitto patctad comune cxperientiam ,6c perfuadetur ex alio. nam primo uirtu tesmagisforciorcsfunt,<S: tdeo fi incurrant febres id cft acaufafortiori. Icempropcer fortitudxne uirtutum 3C calortsconfequitur ingroiTatio hamiditatum, undefc bres propter groiTitudinem matcriae redduntur longio- rcs.Itcm cciam quia mulciplicantdiuerfas humiditates mutati.shiscorporibuspropter inordinationem niicad calid!tate.nuncadfrrditate,propter qua humiditatii di ucrfitacem con uenit prol-ingarifebres. - Ifiropoiitorefpondeoadobtectum dcclinando antc- .cedens.Adprobationem,quiatuucnibusfluntfeb-cho Jlcricae.hic primo poteft icfponderi q^ apho. continct uc jritatcm alior umfumpta parttatc,prgtcrcain qutbusco parantur hf aetaccs><S: tdco pofito <j>feb.choIericaacci- dac utrobic^ylongior eritin aetate prouccftiori. Altt rc- fpondcQdumdeclinandoconfcqucntta..<S:diccndii q^ fc phlegmaticai naliquaaetatebreuioreftcholcrica in aeta £cproue<fttori,d: fdeonon concludttobicctum. Q_ufftio. Ixxif;. iComcn.. xxvig. V T- R y M Hsc corpora crcfcant multii uel mor dicum. Primocj>muituropatetadexpcrtcntiam. Etg fuadetur ratton€,quia caiidum cft potens ad extendcn- . dum humidumctiamcxtenfionidtipofifii. crgo. cofc- queciatcncCjpropcercarmeiTe utgoraciifupra huidH^ Adoppofitum eft Gaf .in comenco . P.ro quacfiionc pro nunc refpondeatur dicendoxjifta corporanonauge curmultum proportionabiiitcrcorporibusprimis .na priraisfumcntibus paucum nutrimctum, caltdicatc ta mencxtftcnteforti,humido etiammultum exteafibili fic uehcmcEs aagmentatio proporttonabiliter , fed in ta liaecatcproue<fiiprtcumfumatur nutrimentum ualdc miiltum,ncc fittanta ncceiTttasaugmuntandinechu- midum tantum extcnfibilc , non tanta £t prpportio-. r.abilitcr augmentatio,. 1 ilo ppfito quodimpltcat multa dubia patct rdj)on- fioadobic»S:um d:imclie<flum Gaf. Q^uaeft^o. Ixsaig. ^phot. xxx. VTRVM SputafanguinisS:pithifis<ontfngat inadolefcentibusd: iuuenibus tancp moribi pr^rg. Adparte aflf irmatiua cft Hip.in . 5 ,^hpr .aphor .^ 3C patet cxprcfTt us per GaP.in comcnto, Adoppofitii cft Gaf,in coa3«i.^Ieg.aphor. Pro quaeitione notandfi q^ iputu fanguinis ^phthi- fis contingcrc pofTuntueiproptcr dcftuxum catarrhi acuti corrodcntts 3C ulccrantis pulmoncm , uci proptcr caufam cxtrancam ruptiuam uenar um auci prpptcr ni- miam fanguinis cholcridtatem,ucl fanguints<buIIicio ncm. Primapropofitio.Inae»tciuucntutts poncau- /atur phthtfis Sc fpucum fanguinis farundum pluri-' mumpropterdefluxumcatarrhaIcm.Ck>ndufioproBa tur fic.in taliaetatcnonmulcipltcanc catarrhi.crgoctc. confcquencia noca .juicccedcns patct,pr<:^tcr cali(k'cace > i(S:ficcicacemhuius^tatis<S;:proptcr uigorcm uircutii naturalium. Sccundapropofitto. Phthifisnon caufar dc per fc in tali gtatc.Hf cprobatur per pwma fic phtht fis non caufatur per defiuxum catarrhaJe &c. ergo an- tcccdcnscft proppfitto prima. confequcntfa tenec , quia ph thifis de per fc ff t prpptcr hanc oitarrhalcm defl uxio ncm, Tcrtiapropofioo.lntaliaetatcnonmultiplicant fputa fanguint s 8c phthffispropter nimiam fangutnis abundanpam &c .Conclufio prpbatur fic.In tali f tatc non ualdemulciplicatur fanguis.tg(tur&c. confequcn tta nota.antecedens patct propter ficcitatem huiuscoi» plexionis. Q^uartapropofitip.In taiiaetaccmulciplio ri poteft fputumfanguinis 8c phthifis pr<^cr fangui- nis cbuUttioncm Sc fubtilitatem. i^pnclufio probatur iicin tali aetatc ualdc abundatcholcra.igicur S^c. con- fcquentia noca ^aacccedais fiodiT(mum cscommen^^ Digitized by Google Q^VJESTIONES Q^inntapropoiicco.In tab' accacemultfpHcantur fputa fanguiniscS::phchiiispropcer caufasprimiciuas. Pacec per Galenum in comenco.Ecprobacur ficin hacaecace corpor^ ualdefacigancur.igicuc cS^c.ancecedesnocatc^ munisexperiencia.cofequenctacenec^quiaforucudoJa boris dCc.c& caufa haru m palTionum . Q^uo po/ico pacec rnfioper coclufione ulcima. Q_uaeftio. Ixxv. Aphor. xxx. V TR VM Fcbresacutioresflancin luuenibus^ in aecace prgcedente iuuencucem. Negaciue arguitur iic.Humorcsfuncfubciiioresinaccate eam prgcedencc, igicur morbi caufantur breuiores Sc acutiores . antccc- dens nocum,cum non fint ica ccrreitres, cofcqucncia tc n«c,qaia fubciii cas humoru facic ad breuicacem, Ad oppofitum Sc atfirmaciuc arguicur fic. Haec aecas «Acholericior praccedencc.igicur. ancccedensiam ,pJt>a: tum sk.<3c cofequcncia tcnet. Prima coclufio . Ecbtcs acutg can tin hac ^tatcGonclufio probac, materig £c brium acutarummultiplicantur in hac gtate.ergo 6Cc* confequentia tcnet.antcccdcnspacec, qa mulciphcacur chofa. Secundacocfo.rnaecacciuuentutis febresfunt tardioristermmationis^cfdefebres fecundu fpemin ftatc eam prgcedcnt^ . 6c hanc conclufionem confir- raat racioance oppoficum* Q_u3eftio. Ixxvi. Aphor. 200:. Q, V A L E S Epilcpfig co tingat h uic gtati. Pr fo qjdematcriamcFica.patet pdicta Gaf.in comento. Oppofitu argr fic. luuencs muitipiicat choFarubca 6!i:n6nigra.igit ctc.confcquetianota aiispatct,cund iintadliucinfridati. PrimacocFo.Iuucncspcrfcnoin curruntcpiiepfia.hfccocFo.cft GaF.in comen.& patet ggfortitudineuirtutuiuucnu, Sccun^a coclufio.lu uenesplus incurrcre pncmcFicam eptlepfia.Probatur. plusniultiplicarepiitiuucncsmcFiaai g uiaaduftionis igic &c.notae cofequetia.arlspatetcu p^ extraneatio ae caioris^ uiaaduilionismuit/plicet hacmcriam, Q^ u o pofi to patet fol utio» Q^uacftio. Ixxv^. Aphor. xxxi. V T R V M Pleurcfis cotingat in gta tc prfm$ Cm§ Autis. Ncgatiucarguicfic. Primo ia hacgtate non multiplicac chofanec refcruat.crgo &c.cofequentia ui dec nota.ans patet quatu ad parte prim a.cu hgc cor^a no fintfccundu f tate chottca,imomefica.aiispatctec quatS ad parte alia, ^a fi refcruaret chofa in hac gtatc tuc hgc corpora ranancre t choFica cx q uo gg dominiu chofg plus gcncrat plcurcfis in hac gtatc. Ad oppofitu cft Hip.in apho. Primo pro qugftionc fupponedu plcurcfim fccundu pFm cflTc choficam.quod Auice ^^*^^^^^^ fuperius cx Aui. 1 0-terti).cap.depIeurefi, * dC cap.de peciphlcumonia. Sccu*^ fupponendu eft ^ aliquamatcriaincorgedebiliori &:denfiori cft potens aparc qug in corporc fortiori 3C rariori no aparet pro quatoffefibilit refolucrctautfenfibifr pellerct ^ uias expulfioni dcputaws. Prima propofitio cft hgc . Am- plior choPa rcpcritin iuuetute qp m prima fenccftute» Hgcpropo nota cft.^ptcr maiore caRtate iuuenu.Et perfuadet gmodii Gaf.in comen. In gftatcpluseft dc diofa qp iu autuno.crgo 3c ia. iuucntutc plus ^ in pri- mafcnedute.aiispatet p^ cafitate gftiua ee intefiore SCproptcr chofam in autumno rcpcriri. propter gftace confcquecia ccnec,qa ica ^porcionabifr fe habec iuue- tusadprimafenc^flutejficut gftasadautunu .patetet propoproptercxeuntiaiuucnixeircchoficiora» Secu- dapropo .In prima fcncctutc fatis rcperit de chofa.Hgc propo per mo<^ Gaf.probat fic.in autiino repcrit fatia dcchoFa.ergo 3c in prima fcncdute.aiispatetin come. 55 chofam in gftate fuccenfam in autu no referuaca.co fcquetia tcnctaqaaucunushuicfimilat^caci.Ice cxquo prima fencAus non df ftac multii in calorc aiuucntute, chofampotuitrcferuarc (Scgencrarc. Tcrtiapropo. Ucctamplior chofa gcncrctm iuucccutc q^ia pri^ig PARTI. IIIL' fcaft5:ute,|dus tamen plcurcfcs caufantur m Cent&uta Prima concfo pcrfuadetmo hoc. uirtus primoru fcn5 debilior eft.materia etia fufficicnspcr cocfone fecuda, porj etdenfi^iniuuetute ucro uirtusefortJs.ergo<S^Cw totu aiis notu cft.confequcntia tenct g unu fuppofitii,; Iftis pofitis patct rii fio ad obic Au dicaido, <j» q^uis I fcnccftutcprxma chofica rcferuat,driatctii mcfia attact uchgcaetasmclancholicadcnominatur. . . < Q.uaeftio. Ixxviij. Aphor. xxxi* V T R V M Diarrlioeae diuturnae caufent m Ccni^ bus. Negatiucarguitfic, Primo.pauciorcshumidi- tateshritfenesq^iuucnes.igic&c.aiispatct, quiafcnca func ;iec3tiuc ficciores.confequentia tcnet, quia una catt fadiarrhoeae cft multitudo Iiumorum. Sccundo argr lic.fenes fumunt nutrimenta proportionata refumptio ni.^rgo non incurriintdiarrhoea.crgo d«:c.aiispateccii fenespiic clTc ceperati*confequencia ccnec, ga una cau- fa diarrhoeae fenu cit,quia corporafcnii paucioribusitt digcncnucrimencis,<S^fup.propccr mulca afifumpcionc ciboru materias m ultiplicanthumorales . Ad opppfitum cft Hipp.in apho.d: Gaf, in co . j i . . Primo pro quaeftionc iupponcndu c^ in argumcnto ca Aii eft fencs primos circ aetatiue ficciores.Hoc notat cx pcrieciaSf ca nacuraliscuconcinuecalidicascgcric cxic cando. Secundo fupponendii caficace naturaie remif- fioris gradus clTc in prirao fenc ac ccia fubftatia fpumo famelTepauciorequodfecudu colligit primaprimi.c^ Auicc^ de aetatibus, Tcrtio fupponcndu uirtutc primorii fc- num contcntiua 3c breuiter qualibet naturale ciTc dc biliore.patethocdebiiitatoinftro utcafitatc naturali, 6C humido reftauraco ccrreftriori 6c impuri ori. Iftispoficiscocfornfalisefthxc. Diarrhcea chroni ca caufacur in primo fcnio . Goncl ufio perfuadecur pro- pcerimpoceciara uircucisprioriifcnii&dcbilitate caH ditatis naturalis ad infenfibihc r efoluendii fupcriiuen- tes humiditates acetia ad dcbite tranfmutandii humo- rcs ad corporis natur a. ^atct etia propo, quia cum cor- porafenu paucioribusindigeantnutrimcncis pluspro^ portionabilic rcmanent humores fub formapropria , 5 poflTunt cflc caufa diarrhoeas. Item proptcr impotcntia conte tiug uirtutis diarrhcea caufaripoteftnon bcne rc tenjcishumoribusautpropteraliascaufasin come.ji» narratas. Ad prim um patct folutio q> quauis fencs fint astatiue ficdores,pcr accris tii plurespoiTunt habcrc hu miditatcs,(S;:dato «j^habeantpauciorestamcnpcr pr^- habitaefteuidenshaspaucas cfTccam diarrhoeae. A<| fccundaratione riidendii.praefuppoi5toq»fcncs fumat nutrimcntauteftdidlii,pgtame uirtutu impotentias ftatcaufari diarrhoeas.vcl conccdendii eft tii aiisfolii i fenibus tgatisjin gbus non caufantdiarrhoeae. Expliciunt qones iVUrfili) de fanda Sophia fupcr tcr tiaparcfcuIaAphorifmorumHippocracis. incipiuncquaBftionesIacobi dcForoIiuiofupcr quartaparticuIaAphorifmo^Hippocracis, Q_uaefiao. 1. Aphor. f. [TR V M Aphor.primusfitbencpofitus. Argfmultiplicitqinon. Primo audorita Aucrr; te Aucr.7.coIIigct.ca.4 ,dc aequalitate eua- cuationis tribusfuis argumcncis. Primo, ^ qu«a pharmacia laeditembrioncm , eo 9 fub ftantiam habct ucnenofam. igitur non licet praegnante pharmacare. Seciido, quia ponithumorcsin motu.igi turfacit humoresmalos flucrcadcmbrionem -^ ipfum Isderc, Tertio,quia huiufmodi pharmadae funt urf- namprouocantes,qug uero urinam prouocantetiam ^ uocant me ftrua.fedquod prouocat menftr ua aborfum facic.igitur SCc. Concluditur ergo cx dsnunqua prg- gnan tcs cflc pharmacandas. Secundo ad prindpalc ar* gu^tur fic.acquebcnc uel inclius conuentc prsegnantc pu^arc tQpriaiismciib^ ficut ud qu am f n mcd^s uel poftrcmis» Digitized by Google macum ciiatdu plictr» Phar-- macuin «kctfue «uans iJupfr* I*rSgna x(6(s te pus tf <- plicit% APHOR. ^ftrcme.igtmrqasftiofalfa.pacer CDnrcqucnt/a BC2S hiinptum pmbacur. Primo quia hoc temporc natura frequcntiflime euacuac .namtSi turic maximcpaciun-' tur prf gnantcs uomicum dc ajia&omachf mala accide' tia.2 1 . tcrtg.cfac.2 .cap .dc appcricus:corruptionc ,.3C quarco dcaccidctt.^.»p .Scdmedicusdcbcr ijnaarina turam.Sccundo confirmatur-jquiain primis mcnfibus cft uir cus prsegnacis fortior jmatcria purganda amplior ^ fgtus minori indtgcns quantitatc nucrtmcnci . igi^ tur <&:c .confcqucncia uidcturcircnoca^Sc affumpcu pa tcc.ergo . 6Cc. Tcrcio. fccurior cft phlcbotomia in pri ■*• mis mcnflbus.igicur 8c pharmacia.confequencianfdcE ciTc noca eo q> cadem uidccur ucrohii^racio.&: colligir; aflumptum quarco huius apho.& c6mcn.allcg.<S:fcpti mo coiligec alieg.cap . Tercf o ad principale fic. Sccu** rior eft pharmacia m poffccrioribus&ic ultimis mcnff- bus.igttur.aflTumptum probatur, «juia tunc cocyhd>- nesfunt fortiores,co c^ duriores. Q>nfirmatur>ga tuc compctitbalncum.igitur&pharmacia.confcqucntia tcnccquia non competerctbalncum nifi proquanco p^ uocat uel faahtat faecum ad exitii, 8c a jari ronephar-^ macum ,iil ud idcm uidetur facilitarc.^ aflfumptum col ligitur.2 1.tcrtrj.cap.dcregiminc prsEgnantis.sS: cap;: dcdffficiiltatepartus. Q.uartoad^pricipalearguicur. contra fccu ndam concluiioncm apbo .maceria exiftcncc f uriofacam inprggnancc qp innon praegnancc eft cradi caciuccuacuandura.igicurnonmfnus euacuandaeft p. gnansnon praegnanccpacctconfequcncia. <S:affumptii probatur ,quia toca maccria f uriofa cft cduccnda. Icem quia cura debec iieriper concraria aequaliain gradu fgi tur quanta cft replccfo,canca dcbec ciTc cuacuacio, d: g confequenssS^c. Confirmacur.nonminus nocumen- tum poccft inducerc pharmacia dcbili s agicando 8c non cuando ^forcis coplece euando.igf cur «Sic. Ad oppoficu cft GaP.i n com.Sc Hip.in apho. jn fftaquaeftionc primo praemiccenda func pracam- Bula qusedam . Sccundo concl ujSon<K dc quzefico ,Tcr- tio reipondcndum cft ad argumcnca. Q^uantumigicuradprimumfinchaediftinftioncs. , Primadiftindio.Pharmacoru quaeda euanccxoluen do 8C ciccfliuc,quf da ucron6,fcd matcrias ^^bus obuiat in itttcftinis indiiFcrcn^adducunt.cxcmpla patcnc. Sccundadifi:6.PharmacorumcIc5:iuc cuacuatiura quaedamfuntlaboriofccducetia ficuteft fcamoneamc zcrconcolloqufncida&;ficdcalijs. Q_uaedam dicucur bcncdic-lad: nonlaboriofecduccncia ficutcftcaiTiafi* ftula,uc Auice.fccundo caii.cap-fuo.d: Mefucdccon* ifolacionc medidnaru.cap .dc cafiia. Vcrobiq^.n. poni-' tur ipfam cfrc fccuram praegnancibus . fimiliccr huiuf- modi uidetur rcubarbarum,uc Mcfuccap . dc rcubar- baro. TertiadiftinAio,DapIcxcftcuo.f.r^ularis<S^ coadla.qu?B fic ucracj facispacec.inta: coaccas canjcn(iit alias declaracum cft)canfa diuerfjcas repcricur fccundii plus<Si:mfnuS}UCunaaliamagf> uclminus o>ad:a^ca tur.undc<S^iuxcamodam loqucndtmcdicorum unar^ ipedu alccriuscomparata rcgularis appcUari potcft, C^uarcopraemictcndum cft. Tempuspraegnaiionisf tria ccmpora forc diurfum,quorum cuilibct corrcfppn- dcnt crcs rocnfcs auc ampjius aut minus fccundum<^16 gior auc brcuior cft impregnacio,quia inquibuf<fcm fi- nicur.y.dicinquibufdam.io.ucl.i i.inquibufda uc- ro <S!:in pluribusfinicur jn.9. inquibus tcmporibus ac cidicdiucrficasin forcitudinc 8c dcbilicacc aUigacionf$ f aecus in macri ce fccundum diucrfitatcm f rudus ad ar- l>orcm,utdrcalicccram<S:incomcncocftdcclaracum. Q_uinto praemicccndum cft q»Ii<^mulc2 poltinc ciTc caufae fpccialcs 3borfu5,potiflrimc tame uiir crcs.f.mors f gcus, , fubcradio nucrimcnci faecus, 8c cotylidonum fi «c ligametorum difrupcio, quiatamenhaecduo ulcima fccundui» plurimum ad morccm f|tus cermmancixr m% 4iacc uelimmcdiacc^fdcoduaspo^umus po&ctc gcnc^ HIPPO- I7J ralcs cauias aborfus.f.fubtradicncm nutrtmeilti&.Ii'' gamencorum difrupcioncm, £xquopacccq>Iigamea<* taquanco func dcbilf ora caco fecilius accidic aiborfusc^ Abof- tcris partbus,<S:quanco plurif^cus indigcc nucrimcnco fus ca taQtofaciliuspcrnucrimeci fubcracl:ioncmacciditabQr mulci- fuscgccrisparibus. Vlcimopraemiccendumcj^cuacua- plcx. zionum aborciri facicnciumqugdam adhocfaciustliga Eiiacio mcnca r umpendo aut agitando cc comouedo ficuc phar aborfus macia,quaedam ucro nucrimcncum fubcrahedo ucphle dupfr. bocomia.vndepharmaciaminusfubcrahic nucrimecix Sc magfsriipit<ec^agicac,jcc6cra ucrofacicphlcbotomia, Q^uantumadfccundumfinchaeconclufioncs. Pri- maconclufio.f vicetcum medidnalaborfofc^^ clcAiuc cuacuancc non ficaliquapraegnansr^gularitcr cuacoa- da cum medianacamcnalitcrcuacuanccjutbcncdicca . uel uomrtiuacft regulariccr-ucl clcctiue aliquando cua cjjanda.Prima parspatecpcr racioncs, Aucr.7. colligcc adducfcast Secundaparspaccc qufain praegnancc poccft: taliscuacuaciofierinonftanccforcf indicacionc adop« poficum.igicur ^c . pacec confcqucncia . 8C aflumptum intelhgenci. Sccundacondufio.Licetica fic,coadc,ta men eft praegnans cum mcdidna clc(ftiuecuacuaie cua cuanda.HxcconcIufiocircalitccramcftdcdaraca^quia 7 aliquocafu finon ficrccfcqucrccurfgtusaucmrisaut ucriufq^ mors. XZbrroIari um.fi:ac in aliquocorporcpcc care maccriam iam digefiam 8C cuacuacfont iam prappa ratam,quaetamennonpoccftnifi coaclc 8c irrcgularic cuacuari.pacccinceiligenci. Tcrciaconclufio. Licccin cafuaequcforciucforcioripharmaciafic pr^nans non prf gnancecuacuanda. alijs , camcnparibus ncccxtrc- manecciTicaccimmincntccft prfgnansnon prggnan- tc medicina faciliorf cuacuanda. Prima parspatcc ^ ubt maccriaficuchcmcnccritxrioiain pr^gnance 8Cyxitt\i& fortts,&in non prggnantccconcra. Simiiiccrp^crccil da pars,quiaforcf or cftindicacio de minorando pharma cum in prggnanccal^ paribus.^dixinocanccr no im- minence nccciTf cace,quiafllaimmincnic parua ei^ indi- caci o fumpta a difpofidonc prf gnancts inquacum hui uf ~ miodf. Bxquibuspaccc4>ad hoc ucmcdicus promouca tur ad cuacuandum pr^ gnanccs forcior rcquiricur indf cacioprotnoucnsad cuacuandum prf gnantes ali^pari bus^ non pr^nanccs.tS: hoc uoluic rlip^o.cum dixic» min^is ucrohas. Q_uarca conclufio eft hgc>Al^par€: bus coaccior cft cuacuaaofacca cil pharmacoanccquai tiimi<S^poft fcpcimura ^ in inccrmed^ceporibus» Pa- , tccquiain his cft parauor pr|gnansaborfam inciirrc- rc.^icur 8Cc^ confcqucncia ccnec , S^^afiTumpct dccla- racfocftfnprimo arciculo ^: circa iicccram: Q^uinca conclufio.Coacftior eft fuacuactocum phlcbocom^fa- <5laa*7.igcnfc ultraqpa,-4-cicra uclancequarcum.Pro bacur.quiacxparccfaciiicaciscafusinaborfumalia.fuc paria.<S^ cum hochicaborfuscft pcricixloilor propp'<k- bilicaccm macricfs<S^ magnitudinem f^tus.fimilicer,^a mdfgccplurinutiimcntocancqpantc, Noca tameino . ciTc ucrifimilc ad tancam frangibih taccm pcrdticicoc^, lidoncs in poftcriortbusmefibus ficuc inantcrioribus. £x quibus pac^ordo in calibus cemi;x>rf bus,ccmpora cnim minime conlcncicncia cuacuacionf func pofteri ora confequenccr priora,<S: ultimo mcdia . 8c iater illa ma- ximcconfcnticnciafunt quincus,i5^ fcxcus,mf nusquar tus,minimefeptimus. Scxcaconclufio, Probabilrtcr ponttur fecundum mentcm Condliacoris difrcrcntia* 1 55.q> liccc ufq^ in apho.dcbcc ccncri cxdufiuc , ica uc fepcimus compuiccur cumodauo><Si nono, & quarcus cum quin co><S^fcxto. .Condufio pcrfuadecuj: fic , quta fcmpcr in fcpcimo uel fic parcus ucl fituthsmcnsmotus infantis ucl cmbrionisadcxicum. utcoHigi potcft.2 1 . tcrti).crac.primo dcgcneracioncembrionis.^i tract 2. cap .primo dc imprcgnationc 8C dc partu . j^cdi^uolt bct iftorum cotingcntefacilitcr aducntf aJ?otfusigit 8Cc* . potcft etiam tUa coaclaiiQ pcifuadcrt >quia quodlibec Digitized by Google Q_Vi£STXCNES pharmacu debilitat&rclaxatcotylidoncsproptf-f agi- tacJonem/ed debilitattafaaain pnmis me libus poteft «tiam rcmouert 3c euacuari,quiaconttnuc tcndit uer- fusojeliorcmdtfpoiuioncraqus acquiritur inintcrmc diis.ftdpoit feptimam non polTunt uUo modorcduci ad bonamdirpoiitioncm,immo ad peiorem, quia continuc plus «xiccatur cotylidoncs, «Sf.pcr confequens habi- licancurad fracluram. Adargumentaprincipaliarcfpondetur. AdAucr- i-oim-(5«:Aiaargumcnta cftdiccndumq>probantct)Cum phar-macia exoiucnte non eit rcguiariter.cuacuandijm^ coa<fietame cS^timorcmaioris perkuliillud faccrepof famusjundeiliu^quoddixa phatmacum nonpcrueni readbonumfinemexponitur iimplicitcr 8C eicclinc. uclpotcft di QLq>Auer.nuiIiuoluitcrcdcreniriAriftote li 5C Zcnoni proptcr importuuitaiem fuam. Adfecu- dum principaie negandum cft affumptum.^Ss: dicitur ^ hWnatura euacuct ot>eft tamsn ucAenofitas pharma- cisc.. AdaJiapatetibJujtio.^c. Q^uirftio. jj. Aphor» fiij. V T iv. V h\ Apho.4.[Ct ucrus fic conditionatus» arguiturmultiplidterqpno... Primonccocftatcnechyc inc:fjjnccorpara cuacuanda.igitur S^c.aiTumptum pro pr'*maparte par.etiquiafubcanc^c. profccundapartc. j^ccc^quartapnmi.cap.i .adfinem. Exrcguiis praetc- rcaquastaobferuarc debcs eftfortes dtmitterc euacua- tioncs uci ma:dicationcs inf orttbus temporibus,quanto plus-poterisficut uentrem folucre^f^ uomitum prouo- carc<5:c . Sccundo hoc maximeforct propter choicram regnarc <S:c . Sed contra tunc choicra maximc fupcr- abundatinhcpatc.fcdipfacftpotiusaiitcrcjper uomi- tumcuacaada.quiaileftingibisOjpcrurinam.fiincQ cauo,per inteftina.igitur Scc. Cofirmatur , quia tem- porc calido -maxirae abundat mcfia generata per adu- ilioncm quac maxime euLper fccelTum icuacuanda , igi^ tMxScc. Ttrdo.in corportbuspius fuperabudat phieg ma in aftatc ^ chol cr a ;&: adhuc q; hycmc . igitur 8Cc. afTumptum probatur,quiain aftatc calor digcrcnscft debilior .igitur min u&dc cibo fuificit perfedta digcftio- . ncdecoquerc.<&:pcrconfcqucnspIusde chilo di^inuce, dccoquttur.;S:iicplusdcphicgmatein aeftatc generac. jgitur6<:c. Q_uarto choicra quaiitcrcunqs fabttiis.fit cft aijfolutcgrauis.igitur raagisinclinata ut g inferius, ^'fupcrius cxpcliatur5<S; pcr confcquens &:c .confeque tia uidctur nota cum antccedentc. Vitimo,quia jLioi^i tus<:ftniocus praetcr naturam fecciTus autem naturalis, igicurmfcus uomtcu quam lcceiTu cuacuandum cft;, ^pcf conrcqaens<S!:c. .... Adoppolitu cft Hip.in apho.(&: GaF.in comento. . In ifta quacitione primo pracxniccendafuncprgaiiibu la.SecundoconcIufiones. Primo fcicndum c^contra- rns in compajracioncmedi) iiioperc mcdici.indicacioni- bus Sc conciiri-cntibusad fortiorcm delxm us. atticndc' re & iliam infcqvii.aiia camcn non penitu&ncgIc<fta,.col OaP. ligicur.8 .terapeu . ultimo.cap .8c quarca primi.cap:. l , Auice ^P"^ pricipium .Ipfe quoc^ dt fcmpcr foliicicusde, co<?. eftmagisfufpecfcumj&uirtus fucritiidebilis<S(:c, $c cundo prf mitto c^ tam isiagnaacris&: t€m{x>r tsfrtgidi. tas c^ caliditas indicat cuaciiationes no ciTc fiendas.. cal {igicur hoc nocatum apho. /cquenti quancum ad fecun-: dampartcm.<5i:quantum adprimam partcm . fexfo co- mtnto.dC quarta primi.prgaiieg. cap . 6c ihide,cn ca . 3 , Dc quando <S: qualiter opor tct cuarc uc ibi , hora quoi^ mulcum calida aut muicum fri.proljibet ab c uacuatio- nc&c. Exquopatctqiinqualibcteijacuationc ^ftate;. uelhycmefiendadu^ coniunguntur contrari§ indica- tioncs. vna fumpta a materia peccantefuam indicate rc mocionem.altera ucro fumpta temporc; an ni . Tcrtio, prf mtctedum cxditflislncc f ftatc nec hycmc cuni cxpl iiendocuacuantibusciTccorporapurgaj^da, nifi phleg*., RM^c au(.ciiolcjra aatmefi«(: €2;;c(i£ivi& au&a)$»t^tisr. PARTI. II II. Vbi.n.paucus ciTct cxcefTus iftoru no« cfict £cnda cu-a cuatio,fortior.n.cftindicatioatempore anniut patcc- Primaconciufio.Nccaeftatefuamfcruantcnacurani ncchycmecftcummcdicinaexoiuendo euacuautc rc- gulafifer,fedfoium coav^cceuacuandum . Probatur ^c» '^ uiqualibeccalicuacuacionequancucunq;dcbiceadmi- -^ aiftrataduae compiicancur forces indicationes contra-^ li^.igitur d^c.patet confequentia. 8C alTumptum exdi (fiisprimoarticulo. Secundacondufio. Sequiturq>t^ inacftateqg in hyemcaiijspanbusfunt magisfeccfTu qt uomitu corpora purganda.Condufio probatur,quia ft cundum plurimum magisiuuatiuad: minus nociuae cuacuatioperfecciTum.igrtur3:c. pateLConfequentia» 8C aiTumpcum pro qualibet partc coiligttur quajrta pri- .^ xni.cap.4.f.dcrcguliscomumbus.<Si aiViefueintentio ^"J.^* neprima.z.cap.dcconfolatfoncmedtcinarumdumin- •»•***'* • quir.E t rcpcre quidem adintcitina ett iil ud quod eft fc- cudum plarimum.^aiTignatcaufasfcxquaspridie ha builtis uidcte eas. Tcrtia cbnclufio. Licctita fit, plu- riestamen per uomitum cft cuacuandum in g ftatec^ia hycmc.Patet,quiapiuncsabundathumor adfupcrio- rarepens.igicuriS^c. Q_uartacon?lufio Pluricspro- portionabilitcr eftper uomttum euacuandum in aefta-. tc refpeclu euacuationum tunc per feceiTum ficndarum. q^in hyeme. Hrobatur ut prxcedcns. iftam conclufio-. ncminceiiexttiHipp. cum futsconcor.^iJ' g. fi duodecics in aeftateeuacuandum iitjinhyeme uero fepties. Dicq, <^pluriesproportionabtliter,qaiaforcenouem uictbua, in aeftatceritperfccciTum 3C trtbus per uomifumnen- daeuacuatio,v^icafoiii£tonu ueatrisad uomitjmcric proportiocripia.fed tn hyemc erit o.ixhic^ ui ctbus folue, dus uentecd: una uice aomjEusprouccandus.etcx.hpQ patccabrolutaquazicto! , ^- Adargamenta patctcx diclisin qusjftionc qu.id C\% faciliter dicendum. -Q_uxicio. ii]. Aphor. xi.. VI IV VM Aphor.I I.ficuerus. Arguiturmul- cipliciter c$» non. Prtmo , quiahutufmodi dolores non plus lij:m£care poiTuntfuturascympanites qp afcJy tcs* igicur <S^c alTumptum arguicur,quia hoc non eit fignii nififignaiidi malamcomplexioncmffigida hepacico' raun{cata,qu2e non eftmagts tympanitis q^ afcytis cavi -, fatiuaigitur&c. Sccundo,quianuiIaefttalis tortio quae non fitpharmaciauel aliter remouibilis. Tertiot quiapotcit eiTe doior exfoiuta continuftatc inteftinorii quge pharmacianon foiueretur <5(: non fequerctur tym- panitcs. Q_uarto prius q§ fuperueniat tympanitcs poc agrotans mori uirtute debiiitataimmenib doiore,ut in cholica. Q_uintohuiufmodio-ialacomplcxio ueiciTct calidauclfr;gida.nonfrigida,iquiataljseftafc}ytiscau- faciua,igitur<S:c.n?ccaiidaqiuaillaeft ucntoficacii rc- folutiua.ltcm ueieiTecncnsuelfaAa.non pri,mum,ga euacuacamateriarcmoucrct5i nonredirec dolor.ncc f AQ^a u t innutt Comeu.ta.tor in cora .mali humores ma- la?cpmpiexion/do,mina4)tcs., Itcmconarmatur olccn- d?pds?C^nu.n^ cxmaia complcxione conucrtcntc macc riam in ucncum poiTcc cympanites geixerari , quiapius d>minatur,fuprara.atertam iam uetofatam ^iuper hu mot^m crudumin ucntofitatem conuertendum .8cc^ hoqminusdiftatucntofitas tlla adifpofitioneuaporis ia fenfibilite.rrcfolubilis^inucntofitateconuertatur.o:: per, confequens^c.detum<fcic ucuter. confcqucntia uJ decui: nota cun>?ntcc?dente, . Ad oppo ficii cft Hip.in apho.& G2X.m com .11. Pfimo uidcbit dequaefito.Secundo tangct drfFicui- tas tacla in qutnto argumento-f an huiufmodi ycntoii tasgcncrec amala cpplcxionefrigtda uei calida. ,Q_uantum ad primum func nocaca «S:: conclu fioncs. ; Primo praemiccendum uccircalitceram declarabatur quandoq; funt fiixi huiufmodi dolorcs j quado<$ funt ia iiabiJes,PifF«r u^t auicm,quia dolprc cxiftcntc mob^ fecundum Digitized by Google APHOR/ ib:«n<}um plurcmum caufa «fl: ueptolttas yuetitoBtate «iag(smobil< cx.iCttn.tt 3c facdtus cefifibiJi > fixi uero ca humoralis auc alia fecundum plurtm um . JDictcur .auce notantcr fecundum plurimum>quiaquandoi:]^ cocmgic ucncofitaccm ciXc groiram in ioco angufto coarcatam. fgicur dCcMi, 1 6.tettij colligicur. Sccundo praemicce dum e& huiufmodi doloresquandoc^ eiTe cxcfniiuos, aliquandonon. Tercioprxmicccndum in calibusqua dcx^ conftarc uirtuccm^quando^ non. Primacondu iio.Non ftantc dolorc (&:c .fequicur hydrops ficca. Pro batur^quia potcft ciTe ab apoftematc aut ab ulccre. Se cundaconcluflo.Non ncccilarioftantcdolorc illoexte iiuo (S^ mobilijquia.f.a uencofitate caufato, fequit hy- dropsiicca.Patctjquiapoteftpriusuirtusdeficere.igi- - turdi^c. Tcrtiaconclufio, Stantcd>loreextenfiuono iixocum uirtutis conftantia non curatoper pharma- cias<S^c .ftquit hydrops ficca fccundu prm. Piobatper caufam probante apho.sS^ ifta uoluit Hipp.&c . jy I Q^uantumadfecundumfuntnocatad: coclufioncs. AJOor Primopracmictendum uencofitatcm gencrari acali- • "P * dohumorahimperfctftedominantcmateriac ficXq>li' cct ualeachumidum grolTum fubtiharc &:fn grolTum uaporem con uerccrcjnon tamen polTit ipfum infenfi- biliter rcfoluere. Ex quo patet cahdum ue tofi tatis ge ncratiuum medio modofchabcre inter calidum infenfi btliterrefoIutiuumcS^calidumficdiminutUjUthumo'- i-esin aquofitate conucrtat.Patet,quiapotentiuse 8Cc. utpatet.^i^iUud uoluitphilofophus, 2. mecheo.ca. 2. fi njilitudinariedum duxitaUcntosgenerari a calidacem- peraco. c^ hic eft caufa quarc in ucrc 8c autumno maxi- tnegcneranturuenH.&c. iiecundo pra?mittendum q> ad calidum clTc intenfius non fequitur ipfum elTe abfo lutepotentiusadagendumueIrefoluendum,neceegn- tra ad ipfnm fore remiiTtus clTc impotentius. Patct pri* mo proptcr dirparitatcoi in multitudineformae, uc fpir j tu pIuriremiiTius cahdo «^paucioriincenfius calidou; intympaniticofebricnte, Patetetiam hoccxpartedt- lpofitionismateriaj,quiapoteft cahdum uaidcintefum Sc multum de forma habens ciTe min us dominans fupra inatcriamabipfo rcfoluendam,(5 calidum rcmiiTum fu pra aliam materiam magis dtfpoficara . igitur 6cc, Pr« iUifto» maconcluiio.PolTibilceftucn.tofitatemacaJidoinccn- iiori tempcrato gcncrari . Pacct primo in tympanitico fcbrfente.Item cummaioriintenfioneftat potentiaca iorisminor ad refolucndus» jgttur (Scc.patct confequeu tfa,^afTumptumfat©notumeft.. Secundaconclufio» PolTibile eft a calido tcmperato <&; adhuc dimin uto ge- jierari ucutofitatcm.Probatur fimiTiccr ut praeccdens. Ex his fcquitur hanc proponcm dc uirtutcfermonis ef fcfalfam,ucntofitasgcncr^tur adimmuto calido,nifi ad huncfcnfum i ntcUigatur a calido diminuto.i.non po tcnce fuprahuraidum ad refolucndum. Tertia conclit iio fequitur.Tam a diminuto (^ ab i ntenfojcaltdo refpc <flu tcmpcrati potcft cciam aquofitas in hydropico genc rari.Pacetconclufio. 1 4.tcrti}.tract.4.cap.4. proptcr paucitatem fpifituuin,. Q^uartaconclufio , Dcbtlior e caufagcncratiua aquoiitatis ucl afcycis q^ tympanitis ad hunc fenfum <|>mfnuspotens cft matcriam caleface-' rc& fubcilfarc. Xftam conclufioncm uoluit eommci^- tatorincommcnto. Adargumcncapatctrclponfio. Adprtmumpatct^ dolorillccum alijsdrcunftantijsmateriam uentofam fi gnificat^^nonaquofam.igitur magis tympanitem qp afcytcm cnunciant cITcfuturam. Ad altuddicitur uc- rum ciTe,Ifccc non nifi cum difFicultate magna ct longo tcmpore in quo mcdio probabili^poteritin lapfum hiic praecipitarf. Adcerciumquidfitdicendumpatet. SiFr ad quar tum . Ad quintumi dicitur q> illa potcft elTe ma- ]a complcxio calida in gradu.frigidaautcm proptcr fpi- ricuum paucitatem uc aliasdixi , fimpliciccrpoteftefic firigf da quomctdolibct.^dicitar ^ non omQisfnala cq« HIPPO. 17^ plcxtofrfgidagcncrataquofitatcm< Adco&mtime*, Ad primam diatur cpilla. potcft cfiemala complexio firt gidafactacSi iimtihct fiens u£ paccc&^ Gaf. ucrancg poccric incelligere fience propccr maccriaa qua pendet fa(fcameciam,quiaexhoccj>illaffcfa(ftaiiIi mali hurao res dominencur uc augeanc eam aut rcfift:anc rcmotib- ni eius. Ad ultimu poteft dici primo q^ rcfolutioni ucn tofitatis generatx rcfiitac uecofitasip^gcncraca(&: hu mor in ucntoficatcm conuertendus. Sed uthumor ucn tofeturadiuuac ucntofiras gcnerata.et uniucrikltf mul ta concurr unt ad fubtiliandum groiTumquae non cocur runtadrcfoluendum fubcile, <S:periftummodumpoc apercedefenfarimodus quo continuatur fiamma in ly- cinio,i5<: uidecur femper squalis. Vel ahtcr iila ucncoii tas alibi generatur SC alibi cogrcgatur. Sedqui d de ue tofitatequae in aliquo membro generatur SC ibi congrc gatur alitcr .(f^ illud potiCftmc ualec quzdo a remiiTo fit uentofitas. Dicendum q> licctpofTic calidum dcbile ia materiamgroiIamagere<Si fui:«fliare>nontame poteft fubtiliatam infenfibihtcr refolucre , quia in fe non ha- bec calorem tantae inrcnfionis quantaeintcnfion^ requi «cur in materia infenfibilitcr rdblucnda.:i^. g. ad dtfi» ficionem uaporis fnfcnfibilitcr refoluendi requiri t gra- duscalorisutquatuor, &:calojnonhabctiiifi gradum caloris uuria,non poteft in matcria i mprimere u t qua- tuor licet poiTit ip am .muitii fubriliare .prima foio me- liusoem diiTiculcatcmjEcfugic.3^c- Q^ugftto. ii^. Aphor. ^ii^. V 1' JK. V M Poft afTumptum pharmacum foluti- tium competat fomnus. Argaituxmultiplicitet<^no. Primo.poft uenenialTumpdoncmcft prchxbcndus fo nusomnino.fcd omne pharmacum faltcm forte eligen- doeuacuans eft ucnenofum jgicur SCc» pacec conicque tia .^ colitgicur maior fexcaquarci. cap . de cura eius g Auice w in potu fumpfic uenenum.Et oportcc utnon dormiacoi ■no,<S^ no dimicac lapfum taliter utdormiarjimoopor- tet ut ipfum uigilarcfaciaatj&: rid€ac&: clamcnt in cir cuitu etas.dC coiitgitur minor.2 . rcgiminis acuco^.ca Auice - njen.4.in lihto meo.(S: alibi .IZ,3C quarta primf .cap. dedifpoficionibus mcdicinarum ucntrem folucntium.. Sc pluriesalibi. Confirmatur,quiain anchrace no co pecitfomnus.ut patctpcr comuniteroperantcsqtiidu- cunteospcr uicoscum tympanistinctnabuhs <3c ucpxo hibeant fomnum ,quodnon cffctniii uenenofa matcria anthracis pcr fomn um ad intcriora reuocarctur 3C ma- Jifumf,itaproportionabiliicrdephacmaco folutiuo ap parct diccndum . Sccundo pcr fomnum fuperuaif cnte pharmaco debilitacur «S^impeditur opcracio pharmaci. fgtcur^c.confequcnciapacetecaiTumptumprobatur, quiaperfomnum uirtusfortificatur.fcdfortificaco uno oppoficorum debilitacur reltquum .igicur 8cc., parct co fequencia cum uircusforctficatur Sc pharmacum dcbili tccur.iimiliccr fecunda primi. doc.fecunda cap.dchis quae proucniunt cx fomno, Confirmacur , quia mocus fomniefts^^dtntcriora, fedpharmaci motds^cftadcxtc-- riora.igitur funcconcrarg ..<Si:pcr cbnfequcns unuscft alccriusipeditiuus. Tcrtioutpharmacifolutiai perfi- ciaturciFcc^tus oportcttpfum pharmaciim naturaeucl uirtuti dominari.fed fupcruienicnre fomno minus ei do- minaturigicurminuspro ciiccius pcrncirur operatio. patct confcqucntiaiSi: minor., cum pcr fomn um reddac wircusforcior.5^fnaiorcmallegac Ccnciliacor demece Haly.in cenaloqufo,quod cft in. l^ propofitione, po- ncndoq^ cfI<(S:us mcdtdnae non cft naturalis,fed attra- hic h umor cs pl urcs fuperando ui rtutcs naturalcs. vndc 8C Pcolomcusin ccntiloqufo prohibet dari folutiuum f n coiund:ionc lunaj cum Ique,aut cum Vcncrecu^tuc confortctur natura. Q^uarto. ncc fupcr dcbili, necfu- fuper forcf pharmaco compctitfomnus>igf tur. patcc co fcquent{a^afrumptium,pnmaparsarguicur , qaphar maco debiif fupcr ucntcs fomnu&cius uf rtutc diilbiuft. Digitized by Google Q^VJESTlOISrES Siccfapet fortt^qaiaper ft faflFiciescft finc fomftoopera «.tgitur &:c. Q_u«nco fupcr pharmacum uomitf uun> noncftdormiendum.rgicura^c. patct confcquentiac^ aifumptumarguiturjquiahora foIutionfs.pcr uomittt cft fcmpcr i n meridic,uc quarta primi . ^-ca .fcd nec tuc necparumantecompctitfomnus.igicur 8Cc, Simihcer quia cxfomno fuperuenicntc poifct racdicina uomiifiua fieri uentrisfolutiua ut fi uomitiua fuerit fubtihs 8C pc - cctratiusefubftantiag ui Mcfuedcconfolationcmcdici- narum.cap.fecundo<S(:c. Ad oppofitum cft confuetudo comunitcr practfcan titi qui uidcntur fcmpcr poftairumptumpharmacufo Auice. nurapraecipere,ut Auice.primo.can.fen.4.c.J. Cum ahquismedicina folutiuabibcritmelius crit ei iimcdia na erit f ortis ut fupcr ca dormiat antecg opcretur. In ifta quaeitionc prxmittam pr imo quafdam diftin- «S^concsdinotabiles.Secundo rcfpondcbitur ad quaefi- Phar'- tum&c. Primadiftin(ftio.Pharmacumelcdiue cua macam cuans de quo in propofito cft fcrmo cft triplcx. Q^uod- eiectiuc damforte^laboriofccduces utclleborusctfcamonca, cu ans Q_uoddam debilc ut manna caffia tamarindi.Q_uodda triplcx. medium utreubarbarum 8c agaricum.Etdcomnibus hispotcftciTefermoin propofito. Potcft tamcn ficrt fubdiftindiodiccndo pharmacorum fortium <Si:dcbi- hum quoddam cft dcbilc Eartc «ntclligedo pcr dcbilc for cc quod euacuat humoremdiflficilis eradi<3itionisin par ua quancitatc.ut primaquarti.cap.de cura putridarji» gn generali. fcd non cft hacc diftinctio multum pcrtines. Secunda diftinclio. Iftorum quoddam cft uomitiuu quoddam cft fccciTf uum>(S: quoddam utriuf<$ opcratio nis uim habens.Exemplum primi ut ellcborus.Excm- plum fccundi,utfcamonca.Excmplum tert^, ut cucu- mcr afininus cartamus 8c gcncftra. Tcr tia diftindkio. Pharmacum potcft cxhibcri in formafoIidajIiquidaj^S^ media,utpercxemplapatcc. Q_uartadiftind:io. Cor- pus cuf pharmacum C3chibctur folutiuum potcft ce for- te,8c debile^8c medio modo fehabens. qLuintadifto, Aliquandocurapharmaco cuacuantc intcndimus alo- dsdiftantibusattraAioncm.quando<5? ucro a propin- quis. Excmpla patcnt in cxhibitionc eilcbori . Vltima diftinAiovSomnum com{Mtcrc poirumusintclligcrc» uelftatimipfo aflfumpto,uelpoft^opcrari inccpcrit, «elcomplcta cius euacuatiouc. Vldmo praemittcnda funt iuuamcntaquae poITuntfcqui cx fomnofupcr aflu pcum pharmacum antc ibluaoncm. Primum declina- tf o matcricrum ad locaadquaeattrahitpharmacu. Sc- cundum prohibitio malae impreifionis. Tcrtium con- ucrfio pharmaci in fumos. vndc eius uircus mdius ad humorcs uel ad materiasattrahendas per uenit. Q^uar tumbonafeparatioiuuatiui anocitiuocum rctentionc iuuatiui<S:expulfionc nocitiuf. Q^uintumconcurfus pcrfccftio r uirtutK cum operationc pharmaci impcUcn- do humoresad ucntrem 8C contraria nocumcnta cx ui- gilia aptafcqutremoucndo ^8c dcpharmaco dcbitc uel fccundum caii.«xhf bito cft hic fcrmo <S^c . Prima cq" dufio. Statffupcf fortc^Scmediocrepharmacumctma simcinfolidafubftandacxhibitum uentris folutiuum tam a forti q^ dcbili qp mcdiocricorpore eft dormicndu antequam.f*operctur.Probatur , quiaper hxc fequcnt intenfa ud rcmififa i uuamenta fuperius dicia . Dico au- tcmnotantcrt"nformafolida,quiacitiuSjIiqueficinfor- maliquidautpatct. Sccun<kcondufio.Super pharma cumdcbilcf.-acntrisfolutiuumcorpori robofto cxhi.- bitum aforttcoriKsrcaliquandononcftdormiendu. Pa «ccquiafQrtis uirtusillud digcrit,quarta ipnmi.8c fi dc Is^foeritmdius cft ut fupcr eam non dormiat. Exqua fcquitur pruno «j^fupcr aliquo mcdiocri maximc in for maapoziematfscxhibito, ab eo> ctiam non eft. dormien dum.Exquaiequitur et»m adebili corporc fupcr phar m^co debili etiam dormiendum j^adhuc mediocri cx- ybito f &fubftatmafolf da, Tercia condix^o* Pji^ma PARTI» iin. co operaatc non eft rcgulari tcr dof i«f cndum > Iicct ib- 1 um coa<fi:c,Patct,qufa f ctinetur quod cuacuarf opor^ tct.Si tamen fuperfluit cuacuatio auc cadat uirtus coa- <ftefacfmushoc. Q^uarta condufio. Completaphar^ maci operationc rcgulariter eompctit fomnus.Patetdr caliteram. Q^uintam condufionem ponit CondliaK» differcntia. i z^.Supcr pharmacu uomitiuii no cftdor miendum.f.antcqpoperariindpiat. Probatur. Prim» aucftoritatc Hippo.cum bibcritquis eIIeborum,ubi in- tclligit dc albo, ut aphor.qui nta comen. I . quia abfolti tcnominat. Sccundo,quiafupcrucnicntc fomno phar macum uomitiuumfieri polTct foluciuum fiuefuccetlf uum,naturafempcrtcntanteexpdlcrcper loca conuc- nicntia quantum potcft 8c maximc pharmaco cxiftcn- j^r - tcfubftantise ualdepenetratiuae, utMefucdeconfola^ A >' tioncmcdicinarum.l.c. Tertio,quiauomituspraeci- -f^UfCc» pitijr in mcridic.quarta primi. 1 1 . ca . fed iila non eft ho raquacompetitfomnus. Iftamcondufionemnon tc^ ncntc<5munitcr mcdid ncc adhuc uidetur cx toto tcne da, Ideoadargumentaiftarefpondetur. Adprimum dicitur c^ Hipp. intdlcxit poilq^ incipit cuacuare. Ad fecundum didtur ^ non,quia mulcum praeparatum cft corpus ad uomitum ct cum hocpharmacum cft natura- iitcruomitusprouocatiuum quamuis cocedendumfit fllud quandoc^ cffe contingcns ficut .^econtraquantu- cunfj debite cxhibeatur. Pro tcrtfo <idtur «iam q^ dormirc potcrit in mcridic 8C maxime tempor c xftati^ aut ucrisquando longi funt dies,in quibusdebct uomi tusprouocari maximc, idco comuniter ponitur conda fiooppofita. Egoautem credo ^ubiintentio cuacua di cum dleboro non fit^trabcre aiocis longinquis , fcd folum a ftomacho 8c membris uicinis q» non compctc-r rct maxim€,quia praedpitur iic corpuspraeparari ad uo mitum q? ftatim cxhibito uomitiuo prouocatur uomf-- tus. PoirccetiamtcnericonciufioConciliatoris. ^ Adargnmcntaprindpaliarefpondctur. Adprim5 didtur ncgandoconfequcntiaquiaaccepto ucnenodu- bitaturiiludtalcfitutnaturamfuperct.fed non ficdc pharmaco confolato . Si autcm hoe dc pharmaco picrci- peremus,nonfomnumfcd uigiliam debcremus induce rc.ficut dc ucncno ad quod concurrit,quia a ueneno ul^ lum quxritur in corpore iuuamentum nec operatio,fc^ .; bene a pharmaco,ctiaquiapharmaeum cxhibrtur debi tecompofitumquantitate<S:quaIitatedebitemcBfura- tum . Et per idem ad confirmaaonem dicitur q^ np clt bonum regimenillud dcanthrace.debilitat .n . uirtutCa <S^corpusinflammat,Iicctquisdehcrctnigilarc. cu gc- te tzmen8C acrc frigido. Ad fecundum dicttur q> g fgf num impcditur pharraaci fortis imprsEiTio mala.f. fuae maiitiae in raebris^non tamen impcditur attra<fiio,rmo luuaturproptcrcaufasdicfiasfecumad attracftionc co» currentc uirtutc. Proconfirmationeucrodicit q^mo tuspharmadin primiscftad intcrjora, 8c tunc compc- tit fomnusprius.n.attrahit humoresad uentrcm . po- ftcnus autcm ad cxtra cxpcliit. Adtcrtium dicitur nc gando ansnifi fic intclligaturaliquod uirtuti ucl natu rae dominari.i. uirtutidifconuCnfcns ucliiocumcnium infcrcns,ncc tamen ita ut uirtutem fuccumberc faciat. no.n ,ciiat,nifi quia natura: uim infcrt , ut Mcfucptir Mcfue*. mo de confoladone medicinaru. 8c quarta primi. Pro ifto^ autaftrologoijz auctedicitur q> in illis cof unctio nibuscft tantanaturacconfortario cS^ phacmadaedcbt- litatioi^ uirtusin eis opcratnrficutin pharmada debi liuirtusual<3erobufta. Adquartu ncgataris <S: dicit ultcrius q) licctpharmacii forte finc fomno cuarct,non tamcn aequc benc <&: cum hoccum magno corporis no^ cumcnto. Adquintumpatct» . Q^uaeftio. v. Apbor. xvi^* V T R V M Caufa humoralis facicns dolorcm fur pra diaphragma fit cuacuanda pcr uomitum. Argttic <^ na«Pno)Qgafn curapIcuxcHs d(;periphlcuinoni^ 86 muUarum Digitized by Google A P H O, mulcarum acgritudrau rupra dcaphragmaau(ft:ofcs.pr2-i cipmnt medicinasfoiuauas ut patet ab iVui.<S^ Alnaan. Sccudoin cura dolorisrcnalis uclcholici uomicusmul tum con^mcndatur(^c. Tcrtiodolor lutiius partiscu-- ratur pcr euacuationcm parcts concrarig.igicur fi dolor fitin fupprioribus conucnic cuacuacioperinfcrius 3Cc* , patetantcccdcns tcrtio tcrapcuticc. Huore AdoppofitumcftHip.<SiC6mcntator. Rcfpondc- ce cam ^^^ q» hiimorcscirc caufam doloris fupra diaphragma doloris uclinfrapoccftintelhgiduplicitcr. ynomodo^gcne- da^Xx* rcntur in iilis locis pcr uiam congcftionis , Sc hoc po t «e f.nquaiil^ctpartc corporis.igitur per uiam congcftionis aquocunq^ humorc ucl matcria potcft eite dolor . Alio modopof eit eire talis humor pcr uiam dcftuxus , 5i illo modo p2r naturam humorum,nifif uriofc cxpcllat hu- mor lcuts ficut cholcra fluic ad fuperiora , 8C ifto modo xion in quocunq^ loco corporispcr ill u modum eft aptus ficri doior a quocunwp humorc,fed fupcrias ab humorc lcui,5&:infcriusabhumoregraui . fed pcr uiam fympco matispolTit contingcre {icutdiclum eftpcr uiam cogc ftionis, Primaconclufio , Dolor caufatusabhumorc gencratq in fuperiori partc ^ uia congcftionis non cura turperuomitii . Patet,quia poiTibikeiiiq^talishumor ^t% rauf s qui dcbct euacuari per inf er i us . Sccunda co dullo . ^ doior in fupcrioribus fiat ab humorc flucntc &ii aliunde per fuam naturam curatur uomitu^dC ii in feriusper fecciTum.Probatur ,quiaii humorfui natU'- la inclinatur ad iftaloca . igitur facilccft artiipfum per^ ifta cuacuare. Tertia conclufio - Si talis humorfym- pcomacicc cxpenatur ad locum doloris , tunc cuacuan-. dus eft per loca expulflonis magis proximaca ^Schoc Bon multum repugnacc natura humorum.Ecquia hoc non potcftbenedeterminariquia uariatiopotcftmuki'- pliciccr cotmgerCjf dco cdraitcitur di fcrecioni medid. . Adrafioncspriusantcoppoficum adduAas refpade tur. Duig primg arguunt de humore geaeraco in loco doloris <$: non fl uencc aliunde. Ad aliam dico q^ quan- do Gait.Sczlx} dicuncper comrarialoca fieri euacuacio Rcs f pfi ^abcnc rcfpe<fi:um ad euacuandum Sc diuercca dumiiicaucem (blura ad eradicadum 8c cuacuandum» ^ idco i^on cft concradidiio. Q.u5ftio. vi. Apho. xixi - V T k V M fitispurgationi fupcrueniesfignifi^cct cuidcnccrpurgacioniscomplemencum. Arguicurmul tipliciter q^ nom Primo , quia ftaccj»non fuperucniac» ^icur p^tct confequcncia>quia fi Cic , fequeretur q^ pofi£ uitcriorem purgationcm no pocerit fignificarenifi pur. gationis fiiperfluicatem. j&:afi!umpcum probaturpone dororcemtcmperatiftomachi &pJatonemphIegmati- ci,ucl fortcm chalcrid,&; dcbeant cum aequc forti mc- dicina in hora purgari . 6^ arguitur fic . in fine horc in- currct iqrtes fitimUed multo tardius incurret ficim pla-'* to,<^tamcn pro tunc critplato fuflFicicntcr purgatusw igitur 8Cc, Sccundo fic.in aliquibus corporibus ut &c €i ftom^chi aut calidi&:iicci ncceiTario fitis ancecc^- dit purgacionis complcmencumdgitur <Si:c.pacctconfe- qucntia dc aflfumptum arguitur. nam in ftomacho ta» pcrato ftatim complcta p urgationc infurgit fias . fc<l prius infurgit fitistaftomacho ficco ^ tepcraco , ut. 2, tcchni . tcx.8 .&. I J.tcrti) cap.dc fignis coplcxionuni ftomadM.igicur <S«;c.confcqucnda uidetur notacumaa tcccdentc . Etpcr fimilc argumentum deduci potcftin quolibetcorporchumi<b'ftomachinon nifitn longote porcpoflcomplctameuonemfcquf fitim. T«rtiopof-< £hiie ef^ fitim fequi fuperftucnte cuoncm igitur . pacce confcquentia 8c ailumptum docct cx{Krimcncu . 6c col Auici. ligitur.4.primi . cap,d.f.dc Cci. Q^uarto poiGlMlc cft f n ft^jnacho cfic raalgm coplcxioncm h umidam af^acdl tum potu&tocalitcr aufercntcm. igitur.patetcotifi:qu£ tia 8C aiTumptum coll^ttur. I J ,tcrt^.trac.pc8ao.c^. H I P P O. »77 f ca 8c potus.Simifitcr qmapoteft ali cutuspurgaiidi im^i tusciTc incancumdciMlisuc non fufiiciacpurgadoncm- ufq^adillum cerminum coIcrarc.Omnisautcm euacua lio eft fienda fecundum uircuasccnorcm. ut primoiiu-^ iusapho. 5 .&; commcn.j.^ic commCQ.9 .<^ pluri<» ali- bi. Q^ uinto poftilMic cft ficim i n purgationc fcqui im^i prciTioacmapiiarmaciaproucnieccmaut a matcriaadi ftomachum a pharmaco attra<fto . igitur.patctconfc-: qucncia 8c alTumptum cailigicur a Mcfuc <S; Auicc. cap.alicgacis.fi cperidem argui poceft(j fpccicshumo- rispotcftefiecaufa ueiocis<Si tardi aduentus ficis. d: ft- fic, nonfignificabic fuperpurgacionera. ficpotcft con- fimiiiccr confirmari quafi de pharmaco uomtciuo ,- quiaaccraWt humorcs ad os fl:omachiquarc card^ur * ficis fi fucritf rigidus 8C humidus , 8C uclocicacur fi ca- lidus&ficcus. i. Adoppofitum eft Hippo.in apho. f p .doccns corpu^- . „ per purgationemad fitim pcrduci.fitAuicc.^.primi '^"^^^* cap.4.duminquic.£cfcias^cumficis poilucntris fo- lutioncm aut uomitum fucric fortius maximam dCul"' ttmam purgacionis bonitatcm fignificat . Et in cap.^. Exfignificatioaibusquibus cognofcitur horaquacft c^articumconftringcndumeft iias.Cumigicurucn- tris folutio pcrfcucraucrit 5;: fitis non acddcrit,noa crit timcndum <$ fupcrfluitac^pcrucaiant, Idcm Me- fuc.ca.aUcgato, Reipondcnd^ ad qugficum primo pr^mittcad| func diftiniftioncs 3c nocabilia.Sccundo conclufioncs . Ter- tioadargumcntarefpondendacrit. PrimadifianAio. Sitisinpurgationc cftcontingcnsduplicitcr.qufdam-q. . , prfoccupanspurgatioacm,qugdam fucccdcns purga- ^j"^^'* noni fiucfcqacnseam . Colligitur h^c diftinAioquafi t5^* m iorma a Mcfue.capituloaliegato 8C uirtualicer quar \^ -^^ taprimi.cap.6. Prgoccupans didtur qufCunque an- ^*'^*''*» t^cedcn&puigarionis compiemcncum ^ puca quiaind- pic ancequam indpiac purgaciouclfimulcum purga- tione uel aducnit dum incomplcca , tdcft dimtfiuta cft- purgatio . Subfequcns autcm quac fequiturpurgatio- nis compicmcntum aut fuperfluitatem . Ex quo patet ' fubfcqucnccm ciTe dc qua eft fermo. Sccunda diftinclio . Duplicitcr aliqua cuacuatfo di" _« dtur amedicints compleca uel fuflidens . Pnmome--^*if , rito quantitatishumoris cuacuaa\,quiafdkccttantum' "f *' €uacuatum<S^taic-qaantum cft^uacuaadum .Secun-"*°^ ^^" do refpcctu tcnoris uirtutis . ExempJaratis pateac .'P'^'^* 8C hxc diftiniciocollecca fuit fupra pnmahuiascom-; mcnto tercio .la propofico incdiigicur ucl atccndkur purgationis complcmcntum in relationc ad quantica-^ ccm humoris,licctfit purgatio fcmpcr pcnes uircutis- tcnorcm.prindpaiiter confideranda, uc plurics fupra»- Tcrdadiftinctio.Sitisprj^occupans purgationem pt^* tcft fcquinacuralcm ud acddeacalcm^difpofitione fto- machi . maximc tamcn nacuraicm aac raitedg ad fto— madium pcrpharmacu actraAf uddifpofitfoacm phat- maci . Exemplum primt , ut fi ftqroachus^fit- calidus 8C> ficcus.Exempium fecandi, Ji ad ipfum attrahantur htw morcs ualdecalidi a^: ficd.Excmpiu tcrti), ficut {i phar' macumlitualdecxiccatiuurattteIIel>orus.' - Q_uarca diilinccio . Cum fiti m purgack>ne rcpcrta quandocg Itac segrotantis alicuiatio,quandoc^ dcbilita- tio 8c cxdnAio per uiam s^grauationis ucl rcfolutio^ Qi8.ExerapIa facispatcnt. Q_uinto pr^mittendum ia hoc difFcrrc cuacuatio- ncm complctam fiuc pcrfccxam ab impcrfcc^ uelfu* pcrflua , quia cum imperfcica adhuc ftac grauitas 8C aeftuatio > cum fuperflua dcbilitas 8C rarefeccio , cui»' perfccta Jcuitas 8c wcunditas . Prima condufio . Si- tis purgadonem praeoccupaas non fignincac purga- tionis compiemcntum , Patcc cx quid nomi nis prse- occupantis fids .. Et colligitur - a Mcfuc ^lcgato <a- pitttlo ♦£; Auiccubi fupra. Secunda conduiia. Noa- Digitized by Google Q_VJESTI0NES poftqualibeccoinplctam purgatibnefcquitur fitts.Pa- tccpcrplura argumcnta adducta antc oppoiicum . Pri- fijo dc phlegmactco ualde . Sccundo dc habcmc appcti- tumpotusablacum ucfupra. Tcrttaconvluiio.Corporc atepcramentum no mul tumlapfo cxtremalcteradhumidum necadcalidumd^ iiccumadqualibetpurgationcm coplctamcum phar- maco eligcndo euacuante dedudo accidentali impedi- mcnto fcquitur fitis. Patct ad qualtbct talem fequitur exiccatio humidi roridiirrorantis 5: madcfaacntisos ftomachijpcr cui us cofumptioncm fit fitis.igitur. 8cc, patct.(Siaffumpcumcircahtccradedaratu cft. Q^uar tacondufio.Licctita0cnon.taraen aqualibet ficiqug fequitur arguitur purgationisbonicas d:coplementu. Patet , sia poirec eirc cuatum quale euari no oportuit, SC tamenfequerctur ficis. Q_uinta conclufio dc inten- tioBcHip. Q.wilibetfitis fequespurgationemindic^is corporibus cum qua cft leuitas iocunditas {Si: quies , fi- gntficat purgationis coplemcntum 8c fignificare poc» & hoc ut plurittJU propter fopbiftas.P atecrquiaper io- cundicacem etia arguit euatum ciTc quale oportuit.per fitim aute fignificatur iam incipere pharmacum natu- ralis humiditatis corporis fubftantia exiccare dencicn- tibus huraoribus euandis . ideo 8Cc, Ex quibuspatet prima diflferentia inter fitim fequentem debitam 8C co- pletam purgationeraexunaparte&: fequentcmfupcr- ^ fl.uamautdiminucara cxaliaparcc.6!;: cu uidcdchocda Sicis dr yg ^ Mcfue allegacol Paccc fecundo ut fupra non omnc **^P' cprpus elTc pcr cuoncm ad Cnim pcrducendum. Patec tertiohuiufmodi corpora ad ficim perducedaad uarios gradus fitis pcrduci deberc . Sicca enim dcbent pcrduci ad fitim notabjlcm .humida ucro non- fed ftatim appare tcfitifedandacfteuo» Exquibuspateculcertusincellc «iusapho. PacccuUeriusc^Ucrum purgacioniscoplc- raencu indudic debicam fore quancicacem ciiaci humo- risjcu bona confcrcncia 8C colcrancia. fi .n.hgc non 6uc- xinc non ericnififuperflua uel diminuta euacuatio. Ad argumcnta patct folutio. Prim um dubiii . Q_ua rc poft fuffidentem cuoncm cu phlcbotomia ncn fequi- tur fitis,ficut poft iftam qu£ fit cu pharmaco, Secua- du.Q.uar€paiipurgationcm copletamcum pharma- . cianonfequiturfaracsficutfubfcquiturfitis. Tcrtia O ugpharmaciamaiorcm prouocat fitim an uomiti- uaan fccciTiua, Q^uartum. Si corpus cuacuandum cft «na ud pluribuscuonibusad fitim pcrduccndum, Aa primum 4icicur <^ phlebocomia no imprimic imprcfi.io. ncmosftomachicxiccantem . Adfecundupatct,quiata cilius apharmaco refoluitur humidum roridum , «S^ cja imprimitur mala coplcxio calida 8C ficca. Adtertium diciturq^ utplurimum uomitiua propcer tria . Primo> quiaacucior 8c uchemcntior.Secundoquiahumorcsac trahitcalidiorcs^Tcrtioquia magis agitac 8C parccs fto- machimagislaborarcfadc , adquod fcquic maior cxic- catiod^rcfolutiocuminflamacioncjut cxperimcncum oftcndit» Adquarcumdicendumut Mcfuc alleg.cap. dc tu ibi uidc , Ex didis omnibus didtur tam per ficis abundantiam qg pcr ciusprgfcntiara coplcmentum , ca: abiidantta ucro fupcrfluitatcm ut fupra uifum cft. Q_u$fiao v4. Apho. xvig.et.xx> V T R V M doloribus exiftetibus fupcr diiphrag- Biatc fit matcria pcr fupcrius uon pcr infcrius cuacuan- da< Arguitur muldplicitcr c^ non. Primo . quia tunc omnis dolor capids matcrialis cifet medidna uomi ciua curandus. Et confirmaturjquia in plcurcfi «Sipcripleu moniacuacuaturmatcriapcr feccffum magis q^pcr uo initu.»gcturaflruraptumcolligitur.3.lo.trac. 5.C.2» Itcm matcri a dcdinatc ad os ftomachi ipfa cft pcr uo- miiumcuacuanda. J .tcchni.&.4.p"oiicap.4j<Sj: pri- fnaquarti.ca.de cura Feb.pucridarum.fed tunc matcria cftcomcntainfradiaphragma.igicur». Item c6tra.2o. apli9*9ut»PQifi^€ t^ ftrophum kmaccria pcdcrcchQ P ART I. IIII. lcrtca quo pofito magis eric pcr fuperius quam pcr tnf c riuseuacuacioficndaigicur. Oppoficum uoluic Hi p.in apho. 18. Pro refponlto- nc fciendum q. ad debicam euacuacioncm nonfbiumal» una circunftanda fed apluribusfumicur indicacio. Kit iufmodicnim drcunftanug funcfexprincipahcer accca dendg.f.quanticas, qualicas . ccmpus , locus &c.h£C.n. olaindicanc ,quorum camen alterum aiterorrcquenter fortiusindicac. Exquofcquicq»addolorcm fuper dia phragmatc exiftcntem fignificarc uel indicarc materia ciTe per fuperi us cuacuandam non fcquitur ipfam^forc taiiter cuacuandam . polTunc cnim elTc ad oppoficu alia forcius indicaciua. Prima condufio . Siue maceria in- fra fiuc fupradiaphragmaf ucric,fpfa cit: magis pcr inte- rius qp per fuperius cuacuanda ♦ Paccc , quia euacuacio per fluxum uencris eft nacur^ conueniencior, uc fupra. illoapho.4.huiusparticuls.Purgarequide^ftatcotte fumcft. Secund3Conduiio.Ltcccicafic,ficustame fii perior indicac cuacuadonem per fuperius ficuc inferior. per inferius.Patccquiaindicacal^s paribus maceriai». leuiorem propinquiore &dire(ftiorem ad locum ^ad que. debet fieri cuacuatiopcr fuperius. Tercia coclulio. Lt cet materiacotcnta infra diaphragmamcrito ficus eflcc pcr inferiuspurganda , tamenmericoalccriustndicacio nis ipfa eft aliquando per fuperius cuacuanda , Prima parspatec per fuperiusdicta.Secunda pars patec ubi ma teriaconcincaturinorcftomachiaucrcparat ad os fto- machi ,cunc indicaciofumpcaadireclione ui? ud pro- pinquicacisper qua fiecexpulfio 3;:mocus ad fuperior* forciaindicacqpipfam ficuacam eiTe infra diaphragma. Ad arg uraenca pacec refponfio. Ad prim um negan-. daeft confequencia,licecindicacioncfumpta afituid: cflec uerum.Ec per idera ad confirmationem . Adaliam fupra dicftum eil fuper lUo apho. P urgarexftacc, Ad fecundam etiam patet fimititer. . Q^ufftio. vii)» Aphor. xxi, VTRVM apho.zi.fituerus, Etarguitufpri-^ mo quantumad primamconclufionem.Et uidettirc^ non. Primo.quia fanguis coagulatus non potcft fgci- bus mifceri.igitur ^.anteccdensprobatur , qxiiafan-^ guis coagulat in intcftinis, -^C tuncaut coagulat poft^ c& adraixtus fecibus aut prius . fi prius , igitur non tai^ fccbit ur . quia coag ulatio prohibet fi poft,ipfe cft parti- tus ad minima cum f jcibus,*^:: fic non poteft coagulari ♦ Contrafecundam condufionem arguitur fic.infiuxi- bus ucntrisfadis a natura mutationcs cgeftionu iuua.tt ut patuit fecundaparticula. igit .fecuda codufiofalfa. Tercio contra cerciam fic.egcftio nigra qualis ianguis oino fignificacfolucam cocinuicace in uenishcpacis.igt tur omnino cft mala.confequentia ccnec uc prius.^S: aa tecedenspacedoquendo de ea quf fcquicur fluxum hc^ pacicum ut hic intelligitur. Q:.uarto contra quartam, diuerfe egeftioes prouocatfperarce fignificatdiucrfas ncutralitatcs in corgibus,autpolTunt fignificareadua Us jgritudincsin corgtbusEcbridtaiibus pharmacatis. Adoppofitum cftHipp.- Primaconclufio.Semper cgeltionigra ficut fanguis cft mala per uiam figni. I ft^ patet per tertiam rationemfaiflam in qu^ftione» Secii da condufio . Peius fignificatfadla per naturam ^ per artem. Probatur , quia fignificat aduale^gritudtnem fi fi[at pcrnaturam.fi uero fiatpcr-aTtem , non utiam di ctum eft. Tertiacondufio.Egcfiaones diuerforum co lorum quomodocunq^fiant funcmalg per uiam Cigm,- Ifiaprobaturficquia fignificatetherogencicacem ma-. tcrig. , Q^.uartaconclufio , Pciu§iigncficat faiftg pcr na turam q^ per artcm.Ifta condufio probatur ficut fecun-* da. Q_uinta condufio . Tam Jiigra qualis cft fanguia q^cdam diuerforum colorii inaliquocafu eft gquema- la:ueipcior fa<aa pcr ar tem q^ pcr natura , ut in caf u in. quopfaarmada dctur a(ftu fortiter (grotanti. - 5ex«a<»»dufio»Q,uamittsdta:||gcftionesfintma lgP«f Digitized by Google , A P HO. If tjcr iiiamfignf , pofltini tamen eflcboBf perutaa caufg fiuciponte fiue per arceoi faccg.Pacec , quia aller uianr ufrcucem & remouenc caufam pr^reacts morbi tielfutur<.igfcur«5^c. V Ecperhocfbluicuradraciones. Adprimam didi<j^ faoguis immifcccut£ecibus.<Sj poceft hoc fjcriance coa- gulacionem dCpo^,Sc camen non mixcione inqua mi^ nimu omnino concagic iicuc probac racio .fed mixdone largcdicca. Adfecundaq» mucacioncs ege(tionu qu^ £uncpcrnacuram fucccflfiucrunclaudabilcs,fcd no fi- snulfacc^.dS^primomodoincclhgicinillo apho. In uca tris fluxtbus.iS^ fcciido modo inc , quia primo modo 11- gniiicac nacuram regulariccr opcrari dC dominari matc jrig.Secundo fignificac plusfynthomaticcj quia una ma tcria dc fc magis apca cft expuilioni q^ alia . igic fi nmul cxpcllacurfignificacfynchoma. Ad ccrciam dicoquod Hip.non uulcq>cgc{lionigraartificialis limphcitcr fit ix>na,fcdq>fit minus malaquam facca pcr nacuram» Ad quarcam Hmilicer dicoq>cgcfliones diucrforumco lorumfuncbongper uiamciufgs&non fimpliciccr bo- nsperuiam fignijlicccfimminusmalcper uiamfigni (Quam faccg pcrnacuram* Q_uaeftio. ix. Apho. xxif;. . VTRVM. aphor.23.fituerus. Ecarguiturq^ «on. Primo.quia pofTibilc eft in corporibusmulcum debilitatisapparcre huiufmodifd nigrum ^c.prgappa rchtibus fignis digcftionis.igitur patct confcqucntia Sc afTumptum fimilitcr. Secundo.j}on cft pofTibilcmor- bumdironicum pcndcre afelIcnigro.^primo , quiage- neratio huiufmodi fcllis nigrifcquicur 6arccra aduftio- iiem,quf non abfoluitur abaegricudinc acuca . Sccun- doquia talc cft fortifTimc f gtitudinis caufatiuum igit. .Tertio principaliccr arguicur,quia in cgcftionc nacu- T3L\i 3c in corporc per hgmorrhoydalcm fluxum dcbili— taco cgrcdicur fanguis nigcr , 3C camcn non cft iignum ttiorcalc. Vltitna. uel pcr fcqucntem dicm mtclligitur diesimmediatcfcqucnsiftam in qua apparcc dCc.8C hoc soii,quiapo4Tibilccft iliam cfTcdiem quiccisin qua nu<- quam uisegricudinismorituraegrotans . Vcl intelligi-. «ur fcqirens dies critica , 3c hoc itcr um dici non potcft, quiahocpofitofequtturq^ftanceuircuce xqualicer dc" 3bfli pr^dpue in chromco &acuto acque cico uclqfciua morirecur aegrotansex chronico qu am acuto.quod no^. eft:racionabile.ncc fuftcncabilc , uc ali as probacum efl, £t arguicur cofcqucncia , poncndo for.argrocance chro iiicc,d^ pIaconcmacuce.<S: ficfor.in.38 .& placo. in.8». & uirtus utrobi:^ sequcfortis. 6C fcquicur conclufio^ citcusmoriccur for.^ plato , quia utcrq; mortctur in fe- quenti cricicaa qua for*diftacper diem Sc placopcr crcsi dics <^uircus ucrobiq? cft,sque fottiSiSc tn for .tn chra nica dc plato in acutalideo 6Cc, Pro prio iftorudicicq^ £ uirtusmultum debilitatafueric ficucin cafu dcbetpo tii no potcrit digclTiffc huiufmodi f cl nigr um , idco ne-r gandutn eft afTumptum , licet hic poffcnt mulc^ cauillat tiones iieri. Pro fecundo ncgandum eft anteccdens . 8C dicicur t^ licec fcquacur fortcm aduftionem,non tamca femper cft dum fortis aduftio eft . uel dicitur q> non in quocunqutcorporecftforttsaduftio in eo eftargritudo acuta.nam homine flance intralaticudinem fanitacisin co generancur humores melancholf d per aduflioncm titpacec. Pro ceruo dicicur q> i Ilefanguisniger non cft cgeftco cigraper aduftioncmgetteraca , ut tadum eft. Proulcimo dicicur <;^ in fequenci die , ideft i n cempore ixalde breuf poftqu am.aipparueric hui ufmodi egeftionis <xicus,iftudcamcncempusericai^s paribus longiusm chronf coquam in acuto. Q^ugftio. X. Apho. Ixz^i;!^. ' VTRVM urinamultamc<flaparum fecefTum fi- gnificetuS^econtra. ArguiturmuUipIicicerquod co. ^ Primopolflibilecft^fimuImuInpHcetur urina<S£re« ;C«frus^p9tettaal^co^ t>€(;uA4o Ec in«tcia f«caU« Hi P P a : 17S hon poteftfre ad ueficam.igitutpropter multttu^fcia urinf non diminuitur ifta m^ceria.confequenciaefi: l^ na 8c anceccdes pacec.cum calf smaceria fic mulcu grof'* fa, Tercioqu$ro quare magis dixicnoAu qp dic. Adoppoficumcft Hip.£cracioa0ignaca. Cumqua rcfpondco nocando (^^apho dcbcacincciligiquanda ma- teria,urina , 3c fcccfTusdeciduncur ab cauicm maccria, uc puca ab eode crbo ucl humore . £t per hoc foluicus primaracio,quiacn«naquofitas diu efirccencainuen- crc afclicico {xtccft faccre urinamm ultam.fcd maccria d bal^ uadcns ad uifcera proptcr im{X)c€ciam accraccionis tllius adhq>ar mulcipli^cfcces fimul 61^ femd cu. urina», Adfccundum q> maccriafccalis non poceft ire ^ ue« ficam,a>nccdo uc fccalis,fcd macerig qug iUiadmifcca- cur cx quibus fiunc fcces bene {^ofTunc ircquf fi pl uri-' mc uadancjminorancurfcccs,^^^ augecur urina, fi ucro; paucf,ficcconcra. Eccuncadcernfumquod fuitunum qucficum refpondecur <^dixitm(fi:u,quiaprq>rienoz tcmpus eft fcparationis fccum amateria urin f , qwa <^ gcftf o magisper fi'cicur nocSe ut dicflum cft,<55^ per coa- fcqucnstalisfcparatfo magisperficitur in node. BKpUciuc qucftioncsiacobi dc Foroliuio fupcr quar taparcicula aphorifmorum Hippocracis. Incipiucqugftioneseiufiicmlacobi fuperqufccapac ticula aphorifmor um Hippocracis. Q_ugftio i. Cotntnd u r^ TR V M ^afmus de inanitfQne proue- nicnsficmortalis» Arguiturmultipliciter q>non. Primo.nuUuscftfpafmusdeinaBt tione.crgo qugftio Elfa.ancccedcns prol»- cur.nuliusfpafmusmacerialis cft dc inanfV cione,coq>quilibcccaliscft pcndcns amaccria.fed fpaf- m us cx inanitionc di Aus eft macerialis,eo <^ cft propor tionatusadmatcriam . crgo6Cc, Confirmatur in ca- MiAdcm cftfpafmusexinaniaone &:repletione propor tionacusuel con proportionatus ad maceriam , fedncc rcplccionatusexellcborojncc admaceriam non pr<^or- t»nacus cftmortalis.ergo pacec conf<^ucncia. &affum pcum arguicur . poncndo in mcmbro eodem ilmulim- primi frigfdicaccmcoruganccm 6«:ibidemmatcria rc- plcntem , &forte nocumentum ncjruorum origini pcr coUigantiam cdmunicarf.&patetq>hoc mebrum fjsaf- matur,& noc nifi uno fpafmo c^i non magisdenomina bitur de inanitionc ^ rcpIecionc,nec proportionacus ad maceriam $ xio proporaonatus ad maceriam . crgo <S:c/ Confirmacurjquia aucftorcs ponunt curam huiufmo'' difpafmi ficcijquia curatur in pucris -> ut fccunda tcrtg. cap. dc fpafmo . Sc Mefuc dc appropriatis . Sc Raf.9. Alniac. ucl formecur fic aiTumpcum .nullus fpafmus cx elleboro eft ex inanicionc . ergo quaeflio falfa . af^- fumpcum arguicursquiaquilibcctalis cft proporciona' cus ucl non proporcionacus.fi primii > paccc quia cft ma" ccrialis.fi fecundum,ctiampatctquiadq>endctamace' ria uc .a uapore malo comunicaco ccrclsro. Secudo Bc^ Facilius labicurncruus ad fpafmum ficcum qp humf'' dum.crgominuspcrfculofus efti'{»fm.u6ficcusq| humi dus.affumptum arguicur , quta fpafmvs ficcus hcHiccr ^duenitySc curacur in pueris tuenicns,,Q^c prppccr fe- brcm uel propcer aliam caufam . ergo non eft iricurabir lis.patct conftquentia^ coiligicur aitumptum • fecun- da tertg , alicga.cap. Confirmacur idcm , quia diflfici- lius curabiliscftrcplccionaiis quam^exinanic^one . fed iUe con ponicur ex coco morcalis . ergo &:c.maior ar- guicur , quia curandum fpafmum dc inamcionc fuf^- cit fola humccftacio . ad curandum iiuccm rcplectona- lem requiritur euacuatio Sc cxiccatio . Difitcilius eft autcm eu^cuaredi^exiccare fimul quain foluin hume- <ftare,eoqu6d aequediifYcilc eft cxic^arc ficut humc dirarc , UjC .PsHfgit.i^.tcrap .unde cofbitutf oos ficcf fuiic ^QuU0(<$^miau6mor]cifcr£huincdi$^pluufaIibu$.34 Iaco,&i3ph» 2r 4 Digitized by Google <l:v^stiones |ipho.apho. 1 6.igitux3Cc. Vldmo arguitur adpnncl p^e fic.tajfs fpaimus non eft fiensnecfa<fius.*gicur noo cftoiorbusmorEalfs.pacec confcqucntta <S;;affumpcum arguitur.non.n.eit fiens,qutacft a caufa mdcpendcns nullacnim uidcturtaHspercuiusprgfcnMaWcfpafmus in mcmbri fubftanaa confcr uecur . fcd <j non B t facflus pacec,qu(a eft macerf al^.guiltbecauccm morbus macC'» irfaltseft5cns,quia amaccria pendens.^crgo (S:c. Ad oppo U cu cft apbo .cum concordanc:^ allcgacf s, In «ftaquf ftfone ponendg funcqugdam terminoruoi defcripCfones.Secundoconciufionesdcqusfico.Tcrcio rcfpondendu ad argume ta. Primo fciendum quid pcc SpaP— fpafnj mn intelligi debcac . <&: quid proporcionatum , 3C musmf qm*^ p^j. ^^^ proporcionacum admaceriam.&quidpcr fiplcK* j.cpIecioncm3<S(;quidpcrinanitioncm.Differuntautcm primo fecundu rationcsformalesfuasjutpatcc . Ec ccia cjain repletionaliabbrcuiacur neruofum mebrum fecii dumlongitudincm,5^m3ioratur fecudum latitudine, in fpafmoautcm exinanicionefecundu ucrunq?mino- racur>utpatctincorio corugacoadigne , ut colligit.3 , can.alle.cap. Ec caufa cft , quia in CpaCtno dc inanidonc ^t fubftantialium partium deperditio fccundu omnem diamccrum . In fpafmo aucem repletionali fic folu mo-. ^ tus partium a diametro longitudinis ad diaraetrum lat! ^°'"" cudinis ucinferiusclarius declarabicur. Secundoprg- "^^P.*^ mitccndum.permorbummaterialcm intclligcndu elTc icriaus p,Qj.]3mi, ^ matcria aliqua humorali uel ci proportiona ^ ta in genere caufg cfFiciencispcndencem particulari dc* pendcnciajquia.f.ciuscaufa cflFiciens uel confcruanseft 3f cs grolTa corpulcnta corporalis in corporc prgtcr nacu raliter concencaquaiitcr febrem pucridam, d: apadici- muscfrcmatcriaicsmorbos. Echicamaucem imateria-!' Jem,licct enim pcndcat generali dependcntia ab humo- ribas>non tamcn aliquaparcicularidcpcndcntia,quia.f4 ab aliquo calorc uel ab aiiqua difpofitioneprgtcr nacu- ram in eis cxiftenccm talitcr pcndcat q^ ipfa rcmota rc « • inoueatur cchica.undc «SCproptcr hocdiciturimmatc bpaf-" j.|3ijs. Exquo fequitur primo propric loquendo fpaf- '""-^??* mumdeinanitioneutficnociTcmaccrialem morbum, lerialis ^^^-^ ^^^ ^^ pendens 8cc, Ex quo probabiliccr paccc ip daP^cx ^^^ jjQj, dcberc dici fpafmum maccri3lcm,qpuisimpro pricdiuidacurfpafmusmatcrialisinfpsfmumdcinani- $ionc(5^fpafmumderepletione. Sequitur ulccriushac confcqucnciam non ualere.a.eft fpafmus proporciona- lus ad maccriam.crgo macerialis. ucl faltem iitam cof^* cuentiam nonualcrc.a.cftfpafmus macerialis uelpro* porcionacusadmaceriam.ergo.a. eft morbusmaceria* Jis.necibi arguicur abinferioriad fuperius. Sequitur ulceriusahqacmfpafmumnonproporcionatum ad ma t^fiamcflcmorbummatcrialcm .aliquiscnim caliscft pcndcns particularidcpcndcncia ab aliqua maccria quse cft caufa corporalis in corporc prgtcrnatursliter contcn ta ficuc quf fi t a cholera eruginofa, ut tangicur in come to.cuf u§ Cig^ti um cft>quiacuratur pcr cuacu3tione . Ex quo ulccrius p3tet iftam confequentta non ualerc.a.cft Ipsfmusnonproportionstussd materiam , crgo cft im- ynatertalis uel noo matcrialis mofbus, quia pppofitun^ confcquentis ftat cum antecedcntc ut cactum cft . Tota autcm cauf3diucrfitatisiftiuscft ^quiuocatio tntermi nis his , matcrialis 8C non materialis fiucimmaccrialis, Per fpafmum.n.materialcm pofTumus imtelligere fpaf- mum confcqucnccm fupcrabund^ntiam ucl dcfcccii ma tcri^ tn mcmbro ^fmatocontencf. PoiTumus ecia in- teUigercipafmum am3cerfapcndenccm . <S^ fic fpafmu^ aliqutsdictusnonproporcionscusadmsccri^m eft macc SpaC-* yialis.Etpluraalta cxhis concludipoflunt. Tcrtio prg mus c^ mitcendum fpafhinm cx inanict one ciTc dupliccm.f.co f nant '- fi:rmacum 3c no confirmatu.tacta eft h^c diuifio fuprs^ tiocdtf ctrc3litcram,d<:aMffupaIlcg.Iocis<&: Aui. PrtmacQ jplcx» dufio t Aliquis fp3fm iis oon propor cfonatus ad matcria siVmortalis , Patet dcfpaimQ cpfojucaiepuiKf^ioaaa P A R T I. V. fcorptonts m altgnt in ner uofo m cmbro. altqut s cct m » lis fpafmus mortaliscft , ut colligi potcft.4*can« 6*fea trac . 7.cap. dc puncft ura fcorpionis. I tcm quia huiufmo di fpafmi accidcnti3 funt uchementi3.crgo uirtutem im becillem poflunt profterncrcd^uinccre, <S^pcr confc- ques dCc. Secunda conclufio . Licct ita fit ftcunduplti rimum hic cft curabilis,ut patet t ntdligeti. Tertia c» clufio. Aliquts fpafmus re|dcttonaIis cftmortalis,ut col- Jigit.2r.terti).aIIe,c3*Etp6t,pb3ri utprxacocfo ^pbat. Q,uart3conclufio.AIiqutst3liseftfalubris,uclficto ta una codufio. Q^uinca conclu fio.Licct fp3fmus fic- cusfccunduform3lcm denomin3cioncm fic ncruo fpsf- inohumidol3pfusfimiIior,t3men efteidem uirtu3litcr diffimihbr . Patct,quta 3d ncruum l3bi in fp3fmii humf dum fu£fYcitfuperEu3m humidit3tcm infubfirsntianer uorum tmbtbi&pcnetr^rc. adficcum uero rcquiritup fubftanci3mncruidcnfam in u3porecoucrci,fedproni ptior eft ner u us ad prim um ^ ad fecundii . ergo <&:c-p3- ict confequcntia & 3iTumpcum fimilicer . Ex quo fcqui iurq^fp3fmusficcusdebctdicineruo diiTimtlis uel con-« tr3rius humfdus fimilis ucl proporttonalts. Sexta con- cIufio.Aliquisfpafmusdcinanitionceftcurabilis.pacec per iMcfuCfS:: Aut.locis allcg» Sepcimacoclufio . Spaf- musdeinanicioncconfirmac3 eftfncursbilis. H^nccoa clufionem Htp.fnccllexitinapho.d^ GaF.incomen»<§£^ McfuCiSiAut.utfuprs, . .„ Sed circ3 i3m did:3qugd3m dubitationcsconcurrut» Primum dubium cotra quint3m conclufioncm.F3Cf- liusl3bitur corpu^ adqualic3ce domin3nte in eo. CumL cf go in quolibet neruo dominet humidit3sficcicatt, fa.-« cilius labctur ncruus ad humidicatem excendcntcm qp ficcicacem^ fi fic , fequicur q>Iapfusadhumidu cft fi-y milis nciruo formalicer 8c uirtualiter, cuiusoppofitum fuperius diccbatur . Btper idem uidccur fequi q> alapCuE &fpafmohumidodiffiaIiusreuelabitur corpus ^ aia- pfu uelfpafmo ficcoajijs paribus.confequencianot3.(SC aiTumptump3cec,cumcuiusIibet mcmbrinoftri corpa riscoplexiodeclinccabaequaliadpondus pcr cxcelTuncL calfdi <&^humidi. Confirmatur , qutaperhocabfolucfe facilior eft lapfusad calidum qp adfrtgtdum, utpridieia quadani difputationcdicebstur. Sccundii dubium. Pp nes defcriptioncm lapfus fi milis 8c diiTimiJis fupcrius po. fitumuidecurfcqui eide copoficioni uelmebro utriiq^ contrariorum lapfuum eiTe fimilem.uel ccontrarto ait-» cui concrarium , quod non app3ret r3cion3lc» qu$cuncg entm fimilia func uni tertio funtfimili3tntcr fc .^: ar- guitur cofcqucnct3,qui3 ncruo pucrt fp^fmusficcu&cii fimilis rcfpccfcu caetcrarum aetacum, quisproportiona-:* biliter facilius cadit in ill um , ut fecund3 tcrt^ . fimihtcc eti3m humidusutpatet,qui3 etiafp3fmo humidofact- ltusfp3fm3nturpucri,ideo5i:c. Tcrtiumdubium. Pc nes divt3 in prioio 3rticuIo fcquitur idcm fp3fmuspoccft ciTc m3teri3lis Sc imatcrialis proportionatus 3c no.pro.-f portionatusad matcri3m.<S^ arguitur cofequentia , po- nendo ut fupr3C3ufam prouocantcm fpafmummatcria Icm<S: non proportionatum ad matcrt^m a:quipoccn£cr concurrerc ncucr3 pcr fcfufiicicnter 3d C3ufandum fpat mum.dl::patctillum noneiTcmagis proporcionacuraq^ non proportionacumadmateri^m dcnominandam:,.<&: per confequens<S:c. Etperidcmdcduci patefi:.aJiqucm cfie fpsiCtnum proportionatum aim^tcriam , qutno eft dc inanitioncnec rcplcctonciuel <^ idem cftdc insnicio-? ftc 8c repletionc . Ad prtmum illorum dicaturxonccde do <^3bfolute 3lfjs paribas£aciliusqualit3ttac humec5fca tur quodl ibcc corpus ^ip^m qu3lit3ttuccxiccetur mc ritogr3du3lismenfur5 ficcitatis&humtditatis qualita tiuc m<o cxtftcntis,ot probat 3rgumcntum.Et dtco no r3ntct"3lf)sp3ribusgg C3li^t3teplusiuu3re ficcit3tcm adexiccadum ^ humidit3te adhumcdandum . Q_uo4 cft fortc,ga ficdifponit caltWtas ficcitatc ad fi.ccadum, um&^am^&limiQ9iQtkfim9$iu9udoq^^utlimc cadci» Digitized by Google A P H O. 4BuicQsrapraco!ore d/fponic «pfum adproduceada fpc- Ciemcobr/s , quam afefolocolorproducercnon poccft «cl fuiFicitjf ta iiccitas difponic calorem cut coniugttur, ^,ccontraadproducendum calorem uel ficcitatemjucl etiam q)ipfaficcic3s eiFeiiiue concurrit cum calorcad calefeciendam .& hoc cll aliud apnmo quia in priniodi citur difpofitiuc con currcre ,in fecundo ucro cflrcdi uc «oncurrerCjcamen quia caliditas refolucdo in mcmbro partcs humidas tcrreas relinquendoiuuat prg parando iahie^am ui ficexiccetur , <&: fic non arqualitcr iuiuc •jficcitas 3C humidicas . Si ergo in aliquo membro proce- •derct h umed:acio qualicatiua cx fola adtonc h umidira' «fs,& in aliquo cxicctktio qualitaciua ex aclioe fola Cicci tatis >faciliusablblutc mcmbrum humccftarctur quod- cunc|?quam ipfufiocxiccarcrurjlicet cocurrente aclio- ne caloris contingat oppofitum . Sc fic conccdendo cofc queiKcr<j>abfoIuteIapfusadhumfdam eft fimilior ner iio> formaiitcr Sc uirtualitcr alijsparibus qp iapfus ad fic cum,quauislapfusadfpa(mum iiccum iit iimilis neruo fccundum foranalem.dcjiominationem qua neruus ftc refpe&j cutis denominatur. Ad fecundum dicitur co Cedendb coticliifioncmillam.f.ctdera complescioni uel oienabro al^ri coraparato utriuf^ lapfus contrarioruin «ftfimilisutdcduatargumcntum. Etconcediturq»iIii lapfus funt ixmilcs inter fcquancum ad hoc in quo funt Spaf— ^"^*^stntertio.f.ut£aciIitcr ncruoaducnire. Adter- gausim ^^"^^^^""'^^^'^'^^^'""'"^^"^^^'^^^^'^Po^i^^^Jisin- «atcria *^^^'S«*"^5"<^^^^^*"""^ nonproportionatum ad matcria |is 4up ^^ fcnfum datum , ucl non pcndentcm a matcria pcr cu- P* iusrcmotioncmfitaptus hurufmodifpafmus rcmouc- ri.Secundum ergodiuerfam accceptionem huiuscermf Biimmateriahsforetdicftaconcluiio incafu conccden- da,fignificando.f.q>aiiqaid fpafmus nonproportfona- tus admateriam eftmatcrialis.i.pendens amateria . Si tamcnlyimmateriale utrobi^ uniformiter fumeretur circiCoacluilo iimpliciter impoiTibiiis proutpatetin- teiiigeQci. Proalia ucro conclufionediaturiliam con- cIufioQcm elTe tanquam impoiribilemjnegando,iciIice£ ^ aliquisiic fpafmus,qui non iic proporaonacus aut iionproporcionacus, 8c admtttitur cafus, <S£:dicitur <j iUcerit fpafmusproportionacus ad materiam . Et cum arguitur q^ aon , quia non magis crit dcnominandus proportionacus q^ nonproportionatus.dicicur q> oon ■■^, crit uere denominabilis non proportionatus , coc^ cric . pendcns ucl fequcns fuperafa^ndantiam materig in ner uo,licetctiam adhocconcurrac aliud . Scddchocfupra did:umeft. Poflrctcciamdictc^pcrfpafmumnonpro- poriionatumpoirumusintelligcre omnem fpafmucii- «us caufa eft aliudq^ fupcrabundantia ud defcAusma- «erif <S:c.& tuncidcm efletfpafinus proportionatusd^ fion proportionatusadmateriam uclpoceftdicii^in ra- tfone formali ijjafmi no proportionati induditur ipfum culiatenus amatcria pendcrc.f.ncc totaliter fiucama- terig fuperabundancia uel defcdu tanq^ totah caufa .6C iuxta hoc coc ceditur aliquem efTc fpafm um non propor tionatum ad materiam nec fic ifli termini proportiona tum (S^ non proportionatum funt tcrmini contradi;S:o- r^.Confimilitcr pcr omniadicitur concedcndoiilam ul timam conclufioncm.r^idcm fpafmus crit dc inanitio iie&rcplctioncjlicetfccundum diftinctas ratiooesfor- maiesiic fit denominabilis . ucl potcft did aliteriuxca afsrationcs taccasdi^c.in refpcmftoncjfcilicctindcdu'» ctionc prgcedencis condufionis, Ad argumenta principalia rcfpondctur. Ad primu cuinfuisconfirmationibus patct rcfponfio per dictaia folutionc tertg dub^. Ad fccundum patet quid fit dicc dum Sc adconfirmationem. Ad fecundam confirinatio- ficm dicitur negado difficiliuscurabikm eire fpafmum rcpletionalc 3cc,3c hocalijs panbus 6cc,6c n^;atur ul- fcriusq^difficilius iitmcmbrum cuacuarc &;cxiccare ^ipCum humcaarchumeaaciofic fuMadfica , dc qua H I P P O. »7P fupra fecunda huius uiCum cft. Pro auctoritatc GaF. Gaf ^.tcrap.diciturq»cancumeftpericulum in humcctan- do ficut in cxiccando quaii tatiuc» Ad iltud ucto confti- tutioncs ucroanniS^c.uidcbiturars. Ad ulamum di- citur probabiliccrq>taJis morbuscft fccundum pluti" mumfacftus.d: negatur confequcntia.taiiseft materia- lis.i. propor tionatus ad materiam .crgo non feAus ut fit pra,EtdixiiiotanterfecundumpIurimum>quiaprob3 bfle cft aliqucm talem circ fientcm imaginando afcbri- If calore acquiri ficcitatcm continuca calorc illopcr tc- piispendcntcm. I uxta cnim dtcta fupcrius conccdunt aliquiincafualiquemfpafmum non proportionatu ad materiamcffcfadum uel confequentem cdgclationem aforti frigorc,quo remoto adhuc efTctnJebrum aptum rcmancre fpafmofum dc hocefret dudum noparum aliasperfcrutandum d:c. Q."SA<0' ^. Apfao. ii^.tt,v^ V T K V M fingulcus confcquea» inamaonem uel fluxum.fanguinis nt mium fit malum fignum . Arguf- tiirmultipIicitcrq>non. Primo.impoffibile eftexina nitione uel cxiccatione confequenteeuacuationem natit raicm uclartificiaiem proucnirc fiuguJtum . crgo quf- ftiofalfa.patct cofequentia Sc afTumptum arguit , quia maior cft exiccatio prouenies cx marafmo uel ethica tcr tic Cpcdci ^ cx euacuationcfadacum pharmaco ud C3c aliacuacuatione.fedcx illanonproucnit fingultusncc concra<ftiomcri.crgopatct confcqucntta. &afrumptii expcrimentopater,<S;^pcr idem argumcntum dcdudtur q> cx nulla cuacuationepoteftprouentrefpafmus utpa- tcr . Sccundo h uiufmodi iJ.ngultus propter nimia ina- nitfoncm factusaliquadofacfltrja: remouctur. crgo no eft fignum maIum.patetconfcquen«a 8C coIl(gituraf- fumptum . ij . tert^ crac. ^ .cap.dc fingultu. ubi inquie. Etquandoq^fitcxficdcatcnon confirmata (SCiuuatuc ex qualibet humed:ante<&: remouetur. Terao. fl ez, nimia cuacuatione ficret fingukits £eret {fA&nus uni- ucrfalis. confequensfalfum dC contraexperimeciuzi.<S^ ^guiturconfcqucntia,quia nonminusexiccabil^ func alia mcmbra ner uofa q^ meri . Si ergo ex euacuat«>ne fic* rct &c. feqttcrctiir q^ etiamquod&et aiiud mcmbrum^^ ncnKjfum fpafmabitur. Q^ uarto fi pofTct S^cfequerc tur <j> quilflsct eflet mortale fignum .aig:mtur,quia qui- l&ec figniff<atficdtat«n confirmacam.a-go. confequc tiatcnctexdi<ftisaud:orum i&arguitur aitcccdcns.po: tcntior dl ad ipafmandimi quglibet ficdtas confirmaa quam non confirmat3,fpafmo exinanicione^S: fii^ul- ■ tu.fed cu aliqua cofirmata non ftat fpafmus ud fingul- tusutinethica fenedtu«s<S^ f ethica fhwnachi.crgo 3cc, Adoppofitumcft Hip.inapho.d: GaF.in comento* In iftaquf ftione prnno uidcbitur de caufis fingultus 5^quidnominiscius.Sectmdorcfpondebitur adqu^fi- Sflngul tum. Primofciendumeftq>dcfinguIcu plarcs dancur ^"sqd. nccificatfon^. Vna coiligitur a Serap.tertiobreuia- Serap» j-^.cap.7.&"i^ultusell malus motus,qucm facicnatura in rdiqufs partibos ftomachi.quando uadit ad cxpdlen dum h umorem qui nocet ei Sc non obedi un t ei rcs expcf Icndf .Etpatcthancdefcriptioncm noeiTc complctam,' noiieciam conucnit fingultui cutltbet,quia non ex ina ^ . nitioncproucnienti. Alia notificatio colligitur aMe- ^^^^^ fue. I .deconfolatione.intcntiorie quarta . cap.y.f.de fin gultupoftpurgationcm . Singultus cftmotusfpafmo- fusftomachifaAus are nocenccqua fit contraAio par- tium cius aggr^antium fe in fcipfas forci motu . Ter- Auicc. Cf a defcriptio colligitur tcrtio can .fcn . 1 ;5 .t rac. ^ alleg» cap.Singultuscftmotusdiucrfus copofitus ficut fpaf- muscoflariv^iuuscu tefioe dilatatf ua exiftcs i ore Ctoi aut toto corge eius aut meri, cx quo aggregac ad fcip- (um cS ^fmof ugies ex rc nocc tc fi f uerit noccns . aut pparal admotu fortisexpulfionis feqae ris ipfum ficat acdditdqui uult.<S:aflrimilat alicuimodo motustufe ^ug «ft in puImoaeSs uelafmnc ad expdlcndu humorc * • - istcoa^pk^ Z i^ Digitized by Google Q.V^STIONES tmqf non fit nocens , fed/ic fecundum femtcam fuper- fl uitatts ficdtaus mouencfs ad fimiiimdm&ai aliquam iicutfparmu$>61inaturamoucat addiJatationcmiS^no obcdtat iliud Sc fuccurrat cj. Et hgc eft dHffiaitio coplc- ta (ingulcus,^^ eil calxsgeneraUter explf cans oesmodos Quibus acc^dit ficgultus > tn qua ly mocus . ponitur pro gcnere . Ex quo coprehendJtur finguJtum eiTc accione coarruptam 5^ acctdens , unde. ^^.deaccidenci. cap. i .ad princfpmmjmalo motuf fupponit.Scdly diucrfus pon<- cur addiffcrentcammotuii naturalium, utpulfusanhc litur &c^exponit ergoditterfus.f.anaturali , quia ma- lus motuscft.Et illa particula iicut fpafmus eft cum ifta conftrucnda, ut fitfenfus, diuerfuseft anaturaliiicuc Ipafmas^Scd pcr ly copofitus explicatformalis caufafia gttltus.npn.n.caufa ^ft cofia:in<ftio nec tenfio fiuedilata «Ojfcd aggrcgatum ex his . 3c per hoc diffcrc a fpafmo 3 folum cft con:ractio.cum prohibitione dilatationis . Per hoc quod didt cxiftensin ore fix>machi explicatur mem brum cuius paffioeft ^ngukus, fcdper Jy cx quo 6Cc^ dedaratur quaiiter 3c ex quibusdaobus motibus fit co pofitus.Contingit.n,ipfumcontrahi&expdliexccrius caufisin diffiinitione tactis.f.caufa noccntc «S^caufano noccnte& colligan tia. Intelligendo pcrcaufanj noccn- tcm caufam contentam in ftomacho 6c nocumentu per ccptum «mprimentcm «SCpofitiuum, ut humor mordi- cans aut aliquid hmoi. Caufam ucro non nocc tem intcj Ugh caufam hmoimotus cotractionis <:au(ante,non pro ptcr ilJud nocumentumfcdexiccando<S;corrugando» Per coUigatiam uero patct.D<cit igii i^ in fingultu ag-. grcgatucftomachusinfeexrenoccntcjut.f.nocumeru f ugiat adaliquam aggregatione dJc.pcr modum exprcf fionis accidit expulfione rci Igdcntis fieri. E c cunc cofc' quenter fic contracto ore ftomachi uirtus tpfum uiolcn tcr tendtt 6c uerfus rem noccntem impellit.f. jit cxpellat hanc rem noccntcm.Concicgit.n.quandoi^prfn«paIi- tcr fieri hanc coftriccioncm ut fu^iac, ficut matcria m ul tumnocece.quandoq^ ucro principaliccr utcxpcllatfi-. cutboIograuatc.Corruga£ur.n.ftomachusin fcutfor- tfori impetu bolu expellatexccriusfcu propelJatipfum grauantcm. Vtrunc^ corum tctigit . Primii cum dixit^ Exquoaggrcgatur in fcipfo cum fpafmo»i,contracao- ijccxnocentCvSi^c. Sccundii cumdixic. Autprgparatuc pcr modumcxpulfionisfcqucntis ipfum.f.motumcori tractionis . Et de hoc ponc cxeplum dc mouentemcm- brumcontrahedo utmcliusinipeilat^&idco didtficuc ^accidit ciqui uultaliqucmcxpdlcre . Pcr hocaiitquod dicic.autnonfitnoC€S,tangiturmoduseucntusfinguI- tuspropter ficcitate corrugante osftomachi.<S; natura &d oppoficu trahft ^fuccurrit huiccontractioni liccz nonobediatorganum ciquarccaufatur motus copofi- tus ex contracttone accxtcnfionc.Ex quopatet etia mo dus quo pcr coUiganuam. Patet fccundo d^fccntia in- terhunc(X:primum.quiafnprimo uirtusquf mouctt^ confiaringcndo q^ dilatandojin hocaiitc^motuscontra- Tiit 8c uir tus diJata t. Patet 5c quarc cx oppilatione hcp^ tisuel cercbricaufaturfingultus.Ex coitate.n.iftoru mcmbrorumcaufaturori ftomachi ^cceptumnocume tum.Patct ulteriusquarc infebribusadurcntibuscau- fetur finguJtus,quia caufatur ficcitas ut tactum cft , Pa tetulterius quare expotu uiniacuti <5tcx comeftionc piperisa<:diapipcreon.Vlccriusquareuomitusfrcquea tcr afftrtd:aufertfingultUjUt coUigitur locts allegatis, yitimo quarcfternucaao rcmouctfingultum,uc. \ .dc accidcnti.penuItimocap.ct.ji.propleuma.probJeuma Arifto. te.l»et.5.apho.Afingultuhabito(Si^c.aphorif. IS'3C Gar. ij .terti) trac. ^ .ulti.cap.f.dc cura fingultug. Secudo Auice. prsmittendumq^ ficutfpafmuscft dupIcxX confirma- tus & non coiirmatus , ita fimiliter fingultus 6c Ciaiili^ Smgul- tcr proportionatus 6c no proportionatus ad materf a dc tus du- inanitionc 3c rcpletrojic s5^c. plex. Prima conduiio , Singultus fcquens mordicationcm P A R T L V. aut cauiam nocentem aut colligan tia,cft abfolute figtvii maIum.Patct,quiafigntficacre nocete<S;:c. Secunda cocFo» Detcrior cft fingultus ex ficcitate ^ cx nocume toperccpto. Tertia codufio.Singultus ex ficcitatcnp cofirmatus no nccelTario eft figniimortalc . Patct intcl ligetf. Q^uartacocFo.Cofirmatuseftfigna raortalc. Ad argumenta patct refpon fio. Ad primu ncgar ajC- fumptum» Ad probacioncm cocedit maiorcm elTcexip cadonem 6Cc,6c negatur cofequcntia. illa no cft cotra cS:iua<SCc.<S^caufa, quiailla cftpaulatina&quafiunir formis,undchumidu licct cofumatur fubtiliar tamen, 6c adipfumpaulatinc aliquidirroras attraW c,h|c uero eftdiiformisi^fubita, undcpartesrcnjancntcs no fimi Itaa inter fc fcruat habicudine ,cocedicur came clfc pofr fibilccxmarafmofpafmumuclfingukumficri. . - - Adfecundum dicit q>iI]enoneftcQnrmacus.dicitui: ecia q> in principio bcne rcmoueri poiTecfcdin ^cciTu^ non. Ad tertium ncganda eft confcqucntia prpptcr mat gisimprefiVonem orifto-machi ^ alfjspartibuscoica- ti. Adultimumdiciturficutadprimum. Q^ufftio ig. /r, Apho^ V«V VTRVM apho.^.fituerus. Arguitur multipli citer <5) no , Primo ex cbrietate non poteft ficri apopl<? xia,co q> omnis apoplcxig ca uidct cfife humor phlegma ticus.fecundahuius.4Z.comcn.IIIiusapoplcxiamfor- tem&c. Sccundoimpofiibilceftapoplcxiamfimulcu . fpafmo in eodem complicari. crgo aifumplii probatur, ~ quia.3popIexiacft mollitics totius , prima tcrtij allc.ca. * 2$»;/.- 6C tertio dcacddenti.cap.z . fcd non ftat ncruofi mebri qJS^* moUicies cum fpafmo , quia in fpafmo non cft mollf cies, - * fcd concractio.crgo 6Cc, Tcr tio impofilibilc eft cu apo- plcxiafebremcompljcari.ergo.afrumptumarguit.Pri moquia febriscftajorbuscalidus,apoplexia frigidus» Secando,qura non poteftad cor trannnitti aliquid cali- dum calorcprftcr nacuram debens corfaccre febrirc^ quod arguitur,quia fpiritus animalis eft fubtiliiTimus. 6c maximeacfcus ad penetrandum, fed tpfe tunc no po- wft ad cor pcnetrare . crgo 3cc, Iceqj pro ifto.widcc aur ccoritas GaF.^.apho.comen. I ^.IUaacutorum mori», rum.acutimorbffinefeb.funtrarificutapoplexia. Adoppofitumeft Hip.^Comeatatorin comento» ^ Primo prgmittcnda. funt pr^ambuIa.Secundo codu- lloncsdequgfito. . Primo prgmittendum. Apopkxia ei^ ociofitas mcm- AoodIc brorum afenfu 6c motu propter oppilationcm cotinge xi^od tcm in ucntriculis ccrebri 6c incurfibus fpiritus fcnfibi- ^ Xis 6c motiui.Et hgc defcriptio dcclarata f uit benc fuprai apho.^i.f.apoplcxiamfortcm. Seciido prsmuteduni q>nuIJamateriali oppilationc contingcnte afolafrigidi- tatc exteriori apoplexiam caufari contingit . CoIJigitur ubi fupra» <S(: arguitur , quia forte fr igus poteft ccrcbrt uentriculos coftringerc 6c curfus fpiricus. Tertio pro babiliter prgmittendum ex folafpiritus diftempcratia caufarf poiTcapopIcxiam . fcd hoc ctia fupra tacftum 6c dcdaratum eft. Q^ uarto prgmitiendum cft per molli- tfcm tntelligcndum eireimpotcntiam membrorum ad MoIIi- fcnfum 6c motum uoluntarium cum rdaxatione, it^.ch ties ad membra non fint concracla ncc firma , fed pcr uimfui grauitatts quocuncj pcUantur moueantur. Prima con clufio , Licct cum apoplexia faltemquo ad cius procef- fum non fic coponibilis fpafmus non proportionatus fc- qucns dfiIorcm,cum ipfa tamc n coponibilis eft fpafmus ahqufsnonproportionatus , Probatur. pofiVbiiceCt.n, apoplexia.ficri afolo frigore uentriculos ccrebri 3c ner- uos congdantc,crgo 6Cq. Sccunda condufio. PoiTibilc cft cum apoplexia fimul fpafmumdc inanicionccom- phcari . Probacur . polTitnlc cft fimuJ corpus ciTe fpaf- matum fpafmo deinanitionc . 3c cum hoc occurrcrcfor tem frigiditatem congelantem perduccntemcorpusad apoplcxia.crgo codufio uera.patet confeque tia ♦ 6c af- fumptmijjarr, Tcrtiacodttfio, PoiTibilceft cumapa plcxi4 Digitized by Google A P H O. plexia fimul r cplctionalem fpafrnum coplicari.Probat c6du{io.poirifaileeft matena oppilantemucntnculos ccrebri &:neruo]?i impleti ua fimul fluere.una.f.ad op piIandu5<Si: alteraad repIedum,dedu(fio ecimpcdimeto quoin circpoficofequet c6clulio.ergo&:c. £xhisc6 clufioibus fcquit priocp no qujhbet apoplexia cftraol litics totius. Sequit fccudo cj> moile eft extrinfccum SC accide tale apoplexig .licet cffe ociofi tatem infit fibi ef- fentialitcr.patcccxdidis. Q^uartacoclufio.Statcapo plexia ex uini cbrictatc fcmg aut fecundu plurimu ci- de coiungit uFisfpafm us , Proba t,cja fcmg ucl feciidii plurimuhumiditas a uino agitat 6c ad ncruos attrahit. Ite ficut uinii trahitad uetricros ccrcbriita adncruos, Et ifta cocFone uult Hip.Ex gbus patec apho.ueritas. Adargumetapatctrrifio. Adprimu patctpriono ©em apoplexia ce amateria phlegmatica.Patec et uinii pofTc ad ccrcbrum matcrias phlcgmaticas moucrc. Ad Jfecundu pacct folutio cu cius coflrmationc cx di(ftis in ^onc. Pro aucftoricatc GaF.dicit q> GaF.no plus uoluic iiifi 9>potuit elTeapoplcxia finefcbre,Iicet fit aegritudo acuta,cumquotri ftat non neceiTario apoplcticu abfoi «f afebrc. AdtertiumnegaturaiTumptu Sc drq>3p6 plcxia no eft clTcntiaFr morbus proprie nec adhuc cali- dus. ga poc fieri cxapatc <5«:f3nguinc.apa aute in prin cipalimembroraro afebre abfoluic. Ad aliuddicicq> licctnopofritfpiritusaialisa cerebroadcor tranfmitti ftanteapoplexia,poteft tame g artcrias dC ucnas ad cor ttaQfirc matcria ud uapor,cor pternaturaFrcalcfecies. Q,ugftio. iii^^ Aphor. vi). VTRVM tctanusficmorbusperacutus. Argui turmuItipFrq^no. Primo tetanusnon eftmorbusfed inalusmotus.crgopatct cofequentia 8C aiTumptu colli giturin comcnto , quia tetanus eft copofitusex cotra- y^ motibus fpafmia^S: per cofcques eft unus ucl plures wotuscoUigicciiaaffumptum.f .dc accideti.ca.i .ubi AttfCe* ^P^^**'"*** ^"bijcit malomotui fecunduq.fpafmusinclu dit cecanum.d: feciida tertf^.c.dc tetano. uhi ponicur in tetano aggregari duosfpafmos. ScSo cetanus eft mor- fcusfccundii plurimiipendcns a matcria frigida groiTa, «rgo no cft fc3m plurimii morbus pacutus, pacet cofc quetia {S^affumptii patet,ga fecundu plurimum caufac a matcria phlegmatica frigida. Cofirmac,«ia tunc f grt tutfopcracuta d;ehronicapoffen£ ciTc eiufde fpcdei.Ar guit cofeque tiajga tecanus uFis s^gticularis fiic ciufde ipci.fcd jpcicularis tetanus p t ee ggritudo chronica.cr- go <S^c. Tcrtto facilius 3c citius p t nacura uicere mor- foii deWIe c^ forte .fcd no nifi tardc p c uicere pticulare tctanii.cS: hocfrequeccr. crgo ncc uniuerfale. <&:g cofc qxiis tetanus faltem falubris non er it gacutus morbus» NCofirmat. quanta eftproportio uirtutis admateriam tnorbi chronici fal ubris , tata p6 1 ciTe ad materiam 6acie tem tctanum.fcd hocpofito crit tctanus morbus chrpnt cus faIubris.ergo.patct c6fcqucntia <5^alTumptum ar- guit , ga^ot uirtusin tctano maiore hrc^porcione ad fnatcria^inchronicofalubri. 3C pthrcminore , crgo pthre|quale.ponatergoineire,&feciticecu. Q^uar tojpoffibileeftmebriifi^cri cetanofii cccano^portiona toadmatcria.ergoq5faI&.pacccc6fcquecia.(S:aiTiipta ^gui^S^pcc potficricx inaniticne j gatuncinomni «thicatcrtic/pedci udmarafmo ciTcttetanus^g^aoIum lacertoj^ exiccatio non minor q^in aliquo tetano faltcm dc inanitione no confirmatc.nec et de rcpletionc,qa in qualibetlacerto^ replctione augent laccrti fccundu la- titudine 3c fecundum longttudine minorant.crgo me- bri mobilis admotum lacerto^cxtrcmareddunc ^pin jgora.cu ergohoc no fit g c6defatione ncc gtiu fubtra- <flione,fequit <^ eritg motu localc .f.mebrimcuruatio ne ,& B cofcques fict mebri incuruatio &cotraAio.<&: £ fic,fequic q> no crit tetanus. C6firmac,ga tiicinom mi paralyfi eiTet tctanuSjga in qualibct cft laccrtorumi 4>f um mcmbri cxmatci-f a fecicfltcparalyllm tcj^lttiQ^ H I P P O. ,80 ■ Ad oppofi tu coru qug arguta faat eft Hip.io apho. in fumma.& Galenus in commcnto. Rcfponde do ad qonem primo uidebitur qu^ per tc- tanum inteiiigedum , «S^qualiter 6c quot mocfcs feciida genus fiar tetanus , tangeccto aliquaspprietates tctano abaua^oribusattributas. Scciido uidcbitur depriacfpa li qugfito.Tcrtio refpondebitur ad argumcnta, Q^ uan tu ad prim um prg milTa diffinitionc tetani ctV ca litera poiitzS.cp cft aegritudo officialis SCc. Priroo Tcta— fcienduutibitangebatur tetanumciTcduplicem.f.pro nusdu- portionatum 6c no proportionatuadmatcriam. Et ^d plcx. per proportionatii 6c quid per non proportionatii intd ligendum iitdedaratii cft ibi . Proportionatus auie ad materiam iterum cft cx inanitione 6c cx repletionc , Ec quid etia eft utercj iftorum fatis eft declaratii. Sccun- do eft rdendiim cp unicuiq^ membro organicoad plurcs pofitionisdiffcretiasuoluntaricmobili plures mufcult 6c lacerti appropriati funt fccundii quorum concracti^- ncm ucl extenfionem eft illudmembrum adplurespofi tionis difeentias mobilc.CoIiigitur prima primi.ca.dc membris. infra dc anatomia mufculorum, 6C tu in hoc cxemplifica dc digico,brachio ud alijsmembris. Tcrtio iciendum q> plurimum dum in motu uolunta rio contrah un t exteriores dilatan tur in teriores,<S: cco- uerfo. £xquoulter/us pcrq» propterimpcdimcntiita f^nteriorum^ cxtremorii porcft motus uoluntarius me bri impcdiri. Q^ uarto cft fupponendu q» duabus poce- ti^ alicui membro mobdi appiicatis ad c6trariaspoficio nisdiiFercnciastrahencibusoino cquipocencibus adac- trahcndu ad nuIIapoficionisdifFcrcntiam mobile dcdi- nabf t.patecquia ucrobi^ tanta crit potcntia quata reii ftentia.SiFretiapotcnciamotiua n6 cxccdcncc TeCiiten cia mobilis uerfusaliquadifferentiam mouendi,n6 fict mobilis ad aiiquam pofi cionis dififcrcntia dedinatio. HisprgmiiTis patecmodusquopoccftcecanuscauia- : ri. Ecprimodenoproporcionatoadmateria.MufcuIe cnim cxterioribus&interioribuscigiti .gratia cxepli 5cqualan conatum ad contradtioncm fadentibus quaa tum conacum uel cradum ud indinacione facient intc noresadmoucndii interiora, tantumfedentpoftcrio- rcsad poftcriora,&: pcr confcquens ad neutram flectenc diffcrcntiam , Simtiiter congelacistam interioribus q^ exterioribusmufculis ita ut uiitus non futfidac flecce- rc ficttctanus.Similitcr caa propccr congdacione intc- r^rum tmSc adhucexteriorum tni,coq>inmocu digi- tiad interiorarequiricurcotracciointcriorum&cxte fio extcrior um ,econ uerfo in mocu ad cxterior a. Sicergotriplicitercontingicfferitccanu indigitono Tcca— projx)rcionatum ad matcriaai. Primo propter sequalcm ^us i dt contradioneinutrir^Iacercis.SecundopropccrimpC' g^to trt dimcntumininterioribustm.Tcrtio in extcrioribus. pFr* ^ Sccundo pacec modusquofit tctanus .pportionacuscx tnaniti6c.i£quaii.n.in utrifqjm ufculis exiccationc jp- cedete,ut ab ipfis xqualis proucniat tractio caufabitur tctan us ut fupra . Cum etiam exteriores m ufculi digitf folum habeant mcmbrum ad rcctitudincm mouere,ip- fismultum exiccatis ita ut fic<fti non poiTmt^rationabi- kcfttetanumcaufarf polTc. Tertiopatecmodus quo ' ficripoiTet tctanus ^portionatus dc repietiong imagina do utrofc^mufculos gquaFr repleri,uii Sc^quzie tractii £adatautaltero cm ut dictii cit. Q^ uarto paiec qiio pt dari tctanus fimul de inaoitione 8c de replctione . Vt ii uous pg rcplcti'onc fadat inclinatione , Sc alter gquaie contrariam faciatproptcr inanitioncm , fimiliter nec ex toco proportionatus ad matcriam nccnon proportiona- tusextoto,utfupradefpafmodicebatur. Etexhispo ^ . -. tcftpatercintclicctusplurf um proprictatum quf abau- ^*««' ctoribus tetanoattribuuntur,quibuscoIligccurdiffc- rentia tentia intcr ^fum^Si: fpafmum 6c paralyflm. Prima (pafmi propnctasq»tetaauscftcontrarfusi^fmo.undcfccun- ^ P^^ da tcrcg.all^a,cap.tmcus aute fccuadu m ucritatcta ^Y^* lacot&iaph*, Z ff:^ Digitized by Google Q^VBSTIONES tft^ntrariiusfpaCnojquia.f.infpsfiuo prohrbaur mt briextcoiio 3cUt pr|tcrnaturaJfscdtradid.€x tecano aute pr|ternaturaU$ tefio uel rcctitudo . 6c prohibccur cotrad:iojguial|f!o ia fpafajo ^pric fumpto cocrariat If fiooi conttn^entc in te£ano,licet coiter fumedo fpaf- tjjusnondtflfcrat atecano ficutgenus afpccic fubgcnc- rca>ntcnt3.coicat.n.incaufa <S:generaIi dcnoiationc, quis uter^ eii ggrituda lacercofa uel neruofa impcdf es ^cbitum mota uoluntarium mebroriij puta cotraAio fi?m udexteiione. Propterquod Aui.locoprgalk.in* quit><5^ingredit.f.tetanusin genusfpafmiintroitu con-» trarioruingcncrcuno. Secunda proprictascftq^tcta- p us €t cx daobus fpafmis in duabus par tibus contrarijs aggregacisjwt Aui.alleg.cap.cu crgo duo fpafmi in dua bus partibus contrari)S aggregantur iic tccanus quead - fnodu ciquihabccfpafmumancc 5^rctro iimul.accidic cnim cx duobusmocibuscotrarijsraebris fuis ut cxterj dantur» Cl,u^ proprictas no cft intelligcnda ut uerb^ fonant . non.nin tetano aclu fictduo fpafmi, eoq) noa funtadu dug membrorumcotra<^iones. fpafmusaute non eft nifi contra Aio ucl in ficri ucl in ^ado cifc. Simi- liccr ctia quia oppofito modo Ifdicur adio in fpafmo SC tetanojfed no poteft cade aclio fimul oino oppofitis mq disI$di.ergo &:c.frcqucnter ergoauccores improprie Iq qucn ccs fum unc eiFeccum pro caufa ficut diccnt cs pcuf- fionem aeriseife fonum ^quia caufam foni. Ite cx aibcdi ne rubeum refultareaut iiiridcm colorem^quiacx cau-^ fiscxtrcmoru coloru refultat mcdius color.^fic de mul tisalijs . Itain propofico diccndo q^ aggrcgacis duobus fpafinis.i .caufis duorum fpafmorum cotrari)slocisuel partibus produoifuis , ^uis una alccr a impcdicntc nul* ius producat fpafmus, Et ad ift um fcnfum uadit aucco- ritas.Comcntatoris in comcnto . dicentis q» tctanus eft )ab utriufi^ ipafmi motibus cotrar^scpporif us , licec e c pcr motus conacus nixus ucl tractuspp.^rumusinccIJige rc.Caufis.n./pa/moru contrarioru coplicatis in parti-s bas cdtrarij§ co tr^riosfeciut tractps ucl indinationcs, quas largc motum appcilarc pplfum us pomcn motus ad oem opcradoncta extcndedo , cotingit tn in fieriipfiu? jctani motu contrarioru fpafmorii cocurrcre utpatct» Tcrtia proprictas cft <^ tecanus cft fpafmus duplus fi-»' |ie duplicatus . Sc ifta procedit ad fcnfum prf ccdentem, Nota tame hocaon ciTc u?r ucrum. poteilr.n.iicri tctzj iius utfupra dcdaf acii eft ex fola unius mufculoru par- tis cotractionc aur cogelatioe.fed hoc cft ueru de quol| bct contingcntc cx nocumento oium laccrtorii. . Q^ua? ta propriccas cft q>6rcquentius iit tctanusfiuc cuzczfi-» ucgraphusquiaproeodem uidet fumiab Aui.a ucntQ iicatCjiio quide ^bfolucc intcllfgendo, fed in coparatio" ncadfpafmumjquia.f.frcquentiusfitcuzez a ucntofi- tatc $ fpafmus , co ^ ucntofitas cftfacik roobilis, f acil^ pcrtotSmembrufpargibilisjquarc facikabea iitme' bxi tcnfio mag:i§ ^ contractio ad una diffcrentia pofitiQ nis.Sc ffthgcipecicscuzcz 6c fpafini ^ coitcr graphii Cuzcz |iolamusinpcdibuscruribu5cxtrcmitatfbuscoptinge§ uel gra proptcrfrigus^ucntofitatem» Q_uinta ^prietas ciT*? phus potcft q»plurimi tecanoram funtcx duobus tccanis co- gd. pofiti.patctfifrjquiaquilibct Iacertu$potcft dici tctanQ fus. 3% quibus colligi poteil: di^crentia intcr tetan um Sc fpafmum ut f upra,d^ patct difFere tia in iim materi| fecicntis tctanii rcplctioiialcm 8c fp^fmu 5 quia in fpaf- mo no fit matcri I uniformis rcplctio, f mo cadit diffor- «litasinterrimasncruQrii 6c laccrtoruOT.intctanoaui iituaturunfformitcr propterquod pcrmanct un(form< tcr rcnfum ♦ diflcrt ctiam a paralyfi, quia licecutrobi qg matcri aiit uzuforraiter ii tuata.i n paralyft %n eft fubtf> _ lisfii: moUificatiua mebrij in tetano aut cft dura Sc coij gelaca. Exquopbabilitcrpatctc^nujlaaoti/tcrflucn*- te matcrta poteft paralyfis ad tctanum pcrm utari^ putsj B materia fubtiiis aquofa in laccrtis uel neruis uniforml jcf fontcata^ongtlaraur»^ hocdepamoarticulo» P AR T I. V. Q^uantum ad fccundum ardculum fint hf diftindft> n« <&: concluilones. Prima diilin<flio,MuItipliciter potcft aliquaaegritu- doacuta ucl 5>acuca reddi.primomerttomanifeftequa- licatismateri^ aquap^ndecaegricudoiicucfebrischolc- lcricaautapa cholcricum.Secudo merico quacitatisma rerif .Tcrtio mcrito fitus uel lod.Q^uarco mcritooccul tlproprictacis.ExepIapacencEtoiaiftareducunturad acuitate cxhocq>caufantaccidcntiadiifidIia , quf non poiTcc uirtuslongo teporc tojerarc. Scciido prgmittcn dumq? admorbiacuicatemrequiriint dug conditiones, prima ?ft brcuitas.fccunda cft accidentium uehcmeu^ tia <5^c,iiucmorbimagnicudo maxime fumptapcne^ uehcmcntia acddentium . Co^hgitur hf c diitinCuoCc^ jciidahuius.comcn. J^.illius.f.acutorum morborum, SC prima quartf .ca,3 .,pptcr qaod cphimcra no eft acit ta nccchronicanomin^nda.Exquopatecnooem aegri tudinem altera dtioris terminatiois ciTc xjia acuriorem^ Patetfecundononoem aegritudincm materiale chro- jiicam ciTe ucl acutam , ut phjegmatfca in cribus paro- xiCmis terminanda , aut terciana kuiiXima pura. Ese quo ulterius patet ggritudinem aliquachronicam alicuf acutg eandcm ciTc in fpecie.iimilitcr acuca primo chro- nicam 3c acutam ut fpafmus parcicularis macerialis alt quis eum uniuerfalialiquOjllFrtccanus. Primaconclii iio . Tecanusnecmerico qualitacis manifeit^ autmulci- tudine materig auc praug occultg proprietatis cft ncccf- fario ggricudo pacuca.Patccquiamateria eftfeciidumt plurimum phlegmaticafr!gida,necei neceilario anne- (fticur mala occulf a prppriecas nec eit necei3~ario quancf tacis cant|,utfolius quancitatis merico lit aptaaegHtudf ncm f^cerc peracuta.ergoconcluiio u?ra . pacet ccnfc- quentia.5;; aiTumpcum notu intueati. Sccunda codu- ^o^Racion? ijjusdraccidentiu amaccriailJaprpuenie- tium eft aegricudo peracuca. Probar,quia huic cpniuQ- gitur fortiifimus Sc intcniiinmus dolor in Jaccrtis cum anhclicu? anguftia>qaam proculdubip np pptcft uirtus Jongo teporetolerare.ergoSi^c.patet confequetiacura ancecedejite^c incellige iilas cocluiipnes dc uniuerfali tecano tam prpporsionato ^ no proportionato. Tercia co dufio. Non quelibec tetan as particularis eft ajgn tu- do.pacct intaenti, ^x his ofbusfcquitur morbum hci liorcnimorbofortiorialijsparibus ex partematerif& fortitudinis ^ debilit3ti§ uirtutis ^ffc tardioris tcrmins^ ffonis 8c ec6ucrfo,s^ plara alia fequun t afs dcclarata. Ad argumcntaprincipaliapatet rcfponfio. Adpri- mum qualiter tctaua? dtcatur morbus uel accidsns ta- iftum eft circa Jitcram » Adfecudiipatetcxdidis iimilitcrin qugftionc. Ad f onff rmationcm uero conceditur con cluiio. Ad tertiu dicitur ncgando alTumptum , nifi ponendoaliaparsaia applicationc Sc conatu uirtutis. Ad confi;rmacion€ di- citur primo «cgando copfcquentia illam.f. u t robic^ ea- dem cftproportipuirtutisadmatcriam . crgo^quccito tcrminabuntur hi morhi^fquiz cum antecedentc ftat ma tcriam in uno min us ciTe a tcrmino digeftipnis diilante *^ lalio. ideo^c. Yki aute ponat q> utrobi<^ iinc ola paria,dicitu r q> hoc cft rcpugnans ubi debea? uter^ ad falutcm tcrminari.ldeo negarctur a^umptum alr^s^pa- ri"bu?.Et ad probationcm conceditur q) in tctano poteft ciTc cadcm proportiouirtutisadmateria qug eft in chro- nicp,fcdno in falubri tct^no uniuerfali. Ad ultiraum diciturnegandpaiTumptii Sc didtur q> fi in cthicaper- lienircturadtantam iicdtaccm fiercctetanus , fedpriua ?egrptans mprirccur. Ah^s fecundii rationem imagina- bar . Pro alia ucro partc dicitur hanc confequentiam n6 ualcrc augctur fccundu latitudincm . ergo abbreuiatur, fed bcnefequitur q^ abbrcuiatur ud fit tracius ad brcu< tatcm,ubi confcquentcr efi: impedimentum quare meo» brum nonobcditpropccr rcfilicntiam altcy^ys mufcu* iiadoppofituni trah^atis, Q.u|ftf# tudo rcddic acuta quadni pFr. Morbi acuti coditio duplcx Auice^ Digitized by Google APHOR. VTRVM Apho.8 iitucrus. ArguiturmulK- pltdterq» non. Prfmo.a^tasiuuenrutis cft magis c»n- iumptf ua matcrig hci^nus ?pffi>m ^ aetas pucrf riae.cr go cucniens «n iuucntutc magfs recj pit curam . cofcquc tia uf dctur notSiySc aiTumptuim patet , qut a xtasi ]Ia c0; c^dZydC ficca,pucrftia ucro hwniida,iimflic qui a aeta- tiseiuscalidftaseftacutior. Secundomagis mortifcra cftepiFiatnpucrisqpiniuueiiibus.crgodffFicilius cura itlisjdrpcr cottfcqucns <§i:c.patct confcqucntia:^ afsu ptumdocct expcrimcnt wm .plurimos.ri. iQfantes uide- inuscxcpiFiamori. vudematcrpucrorum frequ^nter appcilata cft,ut coUigitur.^ .caii.fen.prim^.trac. 5 .ca* g.aiieg.frcquenuus. Tcrtio.cxubcrantiorcft matc- yia frigida cpfTiae caufatiu^ in pueritia qpin iuuentute. crgo.quaeftio faira.^iTumptum patet.cum in pucris fie - . - plurimumphicgmaabundans prfmaprimi.cap.deaeta dvltCi*^ ttbus. Q^uartQ.difl^ciliuscuratur epifiain puericfaa<3 iuuentutcm pcrufW^ns qp quae nafcf t ur in iuuentute c| terisparibu§,crgoqu2eftiofalfa.confequcntiatcncc,qa hic uidctur fcnfus apJio.aftumptum arguitur . quf a plu§ confirmatus cftmorbus quando plus proftrata cft uir' tuscxlongitv^incmorbf.crgO(Sf:c. Q^uinto^d pricci palc fic.apoplcxia cft fortior morb us ^ cpi f la . fed ipfa curatur in iuucntutCjimmo ctiam in prinqpio fencdtu; tiscontingcn§.crgod:c.confcquentia tenctjquiafi uir- «usfufFicitcurarcfortiorcm morbumfufFicitcurarc d^ Biliorcm k connmfIi,faltemmateria depcndcnte , 8c af- fumptum fatis patct.iimile argumcntum potcft fierids «ctano 8c fpafmo ^paralyfi 3C itmf libus a fimili pende tibus. Confirmatur.quianunqp^debetcpilepfiaperio- dtccrcdirc oftcndendojquia hoc cftet propter principa- le mcmbrum f.cercbrum debilicatum cftc. VQdc 8c pcr iiiara cogcftionii paulatina: ^rguitur q> non, quia plu§ ^ebilitatur cerebrum ex apopf ia c^ ex cptfia.fed cx apo plcxia no dcrclinquitur tanta in mcnibro dcbili casc^ ice a-atomatcri^raaggiegetadparoxifmum apopFiae facie dum falt&n fccuodumplurimum.ergo ^c. Cofirma tur.quia tiinc poftomncm apoplexiam , faltem deberct dcrcliqui cpilepiiaparoxifmal^ uelperiodica.Ai^uitur ^nfcqucctia. quia in qualibec apoplcxia plus impcdit algsparibusmatcrja, <Sf maiorcm derelinquit imprcf- ^oncm ia ccrcbro q^ epifia, 8c cum hoc eciam magis d€ fcilitatur wirtuscercbri 5^totius ergo poccntior rema- nct ca r c^ggrcgationis materiae,^ per confeques &:c . Scxto .quart^na poft iuucntutem curacur .crgo 8c cpt Icpfia.confequentia patet.quia grolfior 8C rebeliior uif tuti SCcalort digereti eftmstcriaijuartanae^ cpifiae. VldmOtCptfiainfcnccirutc facilccurat . crgoafsuptu arguit,quia eft morbus fifts fencv^utis aetatc. igi t Scc^ Adoppofitum corum,quae argut^ func cft Hippo. in apho,^ Gaf.incommcnpo^ ISpirfX Primopraeambulafuntpraemfttenda.Secun^ocon- catri-»* dufionesdcquaefito. Primadfftinccio. Epilepfiaecau plcx* fa quando($ cft primitiua ut ci bus , aut frigi ditas exte- ri or?(}uandoq^ ucro corporalis «S: itcru corppralis,quan doq; ccrcbralis,quandoq^ non. Sccundo fci^^um cft caufam Jongiiudinis argritudinis matcrialis cfTc polTc groiritiem,muititudf ne materig,fri^idit^tcm,aut eius iiifcofitates,^dcnfitacem pororum,<Si uirtutisdebili- tatem * T^rtio praemictcndu humorcs in pucriti a abu- dantesalQSparibusfubtiJioresclT^^in iuuencute, fal- tem phlcgmattcos cx qutl>us fecunaum plurimum cau fatur cpilcpfia. Q_uarto praemitt^ndua» .cpilcpfiam cc tcbralcm eiTc difificultcr fccundum pjurim um curabi- lem* Primaconclufio.Epflcpfiaacaufaprimiti ua pro ^ veniens aut corporaji no cercbraHs in qualibcc aetatc |x> tcft rccipcrc cur«im,faitcm aliqua pa£ct,quia rcmotac^ prunicfuafi aon multumympreiTit polTtbile eft<;^nd r^ moucacurilla.fimiltt^r^pilepfiaetiam per comunita- loajutaucrmtbusuf^colica, Sccundaco&dufiotF^ HIP PO- 181 cilius curatur al§s paribus cpilcpfia atite iauemmieok tingcns ^ euenicnii poft iuucntutcm,puta poft ^nos, > Z 5 .Probatur fic.cucnicnsanteiuuentutcm proucnic a matcriafubfiliori 8c magis rclblubtli, Corpus ciiam fit «jntinu^aetaduf ficcius d:minusabundas phl^roatc 8C uirtus uigorofior.Econtraautcm ii contingat tcta^ jiuspoft aetatcm iuucntutisfic amateriagrolftorf . fuo ccdit etfaaetasma^ephleo;matismuItiplfcatiuay & uir- tus non fortfficapdo tfd pbtiusiade ad parum faltem pra- pcer aegricudinem dccrefccndoproccdft.crgo <Sic. patct iConfcqucntia.&aflfumptumfimfliter. Terta conda fio.Sequitur q»plcru<^ ^pffix ccrcbralcs in iuucntutc contfngences func pemtustncurabiJcs. Patet,quia flla e aegricudo dffficultcr omniijocuraJiHjis, <Si ciicdifiidlius pcr praeccdentem condufio»a».crgoiS:o Q_uarta co clufio.Licctitafitaliquataroen cpilcpfia cercbralfcm iuucntutc aliquafeift^in pucritia^^cihus curaHlis. Pa£ct,ubiciTct magna di Tparicas caufisfadlibus ucl di^ £cilfbus drc.aillam>^.idcpbcocdfc.cbacur in apho. plc ;ruqj. Exquibuspatcj;Cj6ci'oriifiua.f.q>3pho.e ucrus» Ad argumcnta prmcij^a rcfpondctur. Adprimu ncganda eft confequcncra,propter caufas cadas^veldici turq^magisfonfumptiua.cftcaliditasprauaematcriffe dcntisepflepfitm in pu^crpalgsparibus, quia4icct A: fc fit minusexfcca^iua,a^ipluic,m^.teria camcn cft<Kgc- ftibrlior 8C fubtilior. Ad fccundum Acitur ^non al^s paribusabfolucc, camenfrequentius/rontingunt intis worcfferae, Adfcrciump3ifC|: fimiliicr quid diccndum, Adquarcumdicicurf^fi faccus cpii^.ticus inpucrt- tia in aequali epijepfia r^r<?tur in iuui^jjtutc ficut £ u- ucnis,tunc noiiiter jfectuscpilepficusdj^Jcrlius curatur primusqp fccunduSjUtprol^atargumcnxum.i.Tcdnon fic cft fecundum plun mum , immo epilcpfiateitc dcIWco xegimint dccJLinando proccdet ficut ficc juucntuti prcH- pinquioraquad non .crii: i n ^/o ut taclum cft . Adqum lum di.d£ur argument.um prpJ^c jicritatcm^ .curat.iu ucl curabilis c&^f^ raro ^ut ctiam apoplcx»» Ad coa iirmauonan prmiam .^icitur contingcns clTc poft apo^ plcxiamrelinqui difpofitionem talon ut period^c rc- dcat/ednondiuiJurabtfpcnfla;S-£^cio.Caufa^ute^ua- rcnon ficfcmpcr uel iSepc co wingit cft. Primo, quiafc- £undumpIurimumeftmortalfs.J5.ecun<io,quiatoiama teriaapoplcxif cradicatin pSLro^ifmok cerebrjO fifuc jricfalubris.non ficauccminepilcpfiajcomingij:, fcdcii mala qualicatc rciii^quitur fermcncumfelccm dcancccc . dencc cauJEa. Co fimiHccr didtur ad aliam confirm^b nem. Ad fcxtum de quartana dicicur q» in ilis non cft uchcmcn.s<S:proprium nocumcntumin princfpalime- bro ficutin epflcpfia. Ad uIcimum<J*i3turq>iicctmcri to fificudfs morbus fic minorjmerico cn dcbiiitat^ uir- jcutis eft diffiidlius curabilis ficut branf^i <S;: cori^^ ac, Q^usftio. vi. Aphor. ix. VTRVM Aphorifmus.9.fitiicrus. Aiguitur ^ non . Primo,quiaplcuracft mcmtarumfrigidum .^cr go fuac aegrituAncs funt fir<:undum plurimum frigtdaci ^ pcrconfcqucnsp!eurcfi.siccundum|4urimumirigf- da,<S:ficnonin.I4.die tcrmiaabitur^ Sedindo.quia fuprahuiu?primalcomcnto. i2,.innBitur oppofitum, Tcrtio,uif tutc forti 8c matcria obedfcntcpo cin, 1 4. df c plcur? fiis tcrminari . crgo dcbiUor poteric in logiorf, ipfa tn dommantc materiat,^ pcr confequens 5ic» Ad oppofitum cft Hippo,<S; Gaf.in comenco. Pri- mo notandum.Raroaegritudocholericaadfalutem ud mortem t€rmioanda.fipttraautquafi pura£ucrif,<icm prsetcrgt. 1 4.Haecfuppofitio colIi^*potcft cxdiA^fii- pra.ftcundahuias. comcn.2 ^ . IlJiusacucae aegyitucK-i' fics 8Cc. Sccundo prsimittcQdum inpropofito cfircf«* mon?m d? cholcnca plcurcfi,quia fllaiccu ndum pltiri^ mum «W^ic. Tcrtiopracmittcndu plcurefim ^5 mvA las casproi6gari,aut ppcrrorc r€^*mis,aut pp grofiiL licm^iBobcdiciictli»suerf$ad€xpulfiati€a;4%6fic« Digitized by Google CQcir, Q_Vi£STIONES PtimzconcVo. Nonquaelibct plcurefiscft fn.i4.d1e terminabiIcs.Patcc,fatts dcpedcntc a groila matcria uc phlcgmatica. Sccunda concfo. Non quse^bctplcurcfis ia. 1 4..dic non tcrminata eftad cmpycma tranfmutan- da.Patctutprseccdensdc depcndcntc amatcriagrofTa quae rcfolueretur ucl per fputum expclicrctur. Tcrtia concPo fcquitur.Non quaelibct picurcfis qusc eft de fc fa olis 8CCit3e tcrminationisnon terminata ir.. 1 4. diecon ucrtitur ad empycma . Patet hoc ubi f ur-rit error in regi fwine aegrotantis , unde impedir c t ctias, Q_ uarta con- cfo .Stante debito regimine acgro/tatisjpleurclis ia diAa non tcrminata in. I,4dic fign.iiicat fe ad empycmapcr-' tnutada.Patct,quia fign/at uirtute no fic dominari ut debitc poffit cxpencr^ijimaio nec utexpellerc poiTit.<&: per co fcquens maf^ria ta cupu colligct faniabitur 8c ad mediaftinu fiurns tande caufabic empyema , iodCc, Q_uinto nota. Hoc totu intelligendu eiTc ut in plurf- busjno trl nec^flario uerii. Dubium.matcriacollecta inj>e5:ore>quae priusfaciebatplcurcflm , quo extcrius pofS^^tfiduci. Ettuuidefolutioneillius dubg qux tointertoru.cap.j.&ConciIiatore diflrerentia.S^. Aidargumcntapatetrrifio. Adprimii drq>Iicetme tito naturalis copfonis pieura facilit alterer ad frigidii, ga mebru fridu ejmerito tii deiitatis fuae fubftantig in ijpa ao facifr penctrat humor fridus, fcd caf usapa cans caftn. Adfcciidumdr<jiftano fuitpleurefisfecilis. Ad tcr tiii dicic c^ illud argume tu ^bat hoc cfrepoiri- BilCjtaro tn euenibile.Etalitcr afsdicctur. Q,uaeftfo. vi^. Aphor. x. VTRVM Aphorifmus.io.fituerus. Arguitur multipfrq>n6. Primojgamaximc fitin fenibus. 10. tcrtg.alle.cap .2:trac.4. Sccundo.in talibus uirtus cft fortior ciiillaponatur aec^fortitudis. crgo maximc po tes &c ,pact confequentia 6c affumptu fifr. Tertio. in xalibus non muiciplican c cacarrhi qui funt ca potiiTtmc phthifis.ergo &c .patet con/cquenda cii aiitc. Adoppofitiicftaphor. Praemittcndaeft haecdiui- £o.Phthifis uclulcuspulmonispotfequi, autdeiluxu cacarrhiacuticorrodcntis,autoccurfum rei cxtrinfecae iicnainpuImoncfrangentis,ut cafuspcrcuirio authu- f ufinodi^aut nimiafanguinisplenitudine, aut choleri- citatem,aut ebulhtione . Prma cocfo. Phthifisno raa xime fitin hac aetate proptcr caufam primam . Sccun- da.Nccmaximcproptcr fanguinisplcnitudine. Tcr- tia. Maximcfit propter occurfum caufae primitiuae I0i tis dCcpatet fatis etia. Q_uarta. Etia maxfe fit ^ ebui- Jicione & cholericitate fanguinis. Patet intelligenti. Ad argun-jetapatctrfifio. Adprimii dicitq>maxf- inc fitin fcnibas pcr feex defluxu catarrhi &:c. Accide tafr aiitin iuucnif.bus. Ad primu fcnfum uadit auctas Auic. Adfecundii patetcxdidis.Ec fimifr ad tcrtiu. Q_uaeftfo. vig. Aphor. xi. V T R V M Expcrmutatione matcr iae fquinantiae ad pfone proueniatpulfusdurusinaequalis^ inordina tus. ArguiturniuIapIicitcr<^non. Primoquiaapa- .te exiftcntc tn pulmone fitpulfusmoIIis.ergo. patct co fcquentia»&afruniptum arguitur, Primo quiaapate exiitein mebro molli fitpulfusmoUis, in duro uero du xus.8C4:oUigii quarco pulfuu.come. I Z^Sc colfr ctiam afTiwiptii.^.tcrtg.cap.dc fignfsfquinanti3e,in quo taa Auer. guntur figna pcrmutationisfquinatig ad periphleumo nia.&.IO.tcrtg. Scciidopcrmutataillamateria 8cc. pofTibflc cft in pulmonc efre aegrituciine a qua cxiice fic pulfus molhs. ergo (S^c-confequcntia nota 8C aiTumptii patet intelligenti.Tcrtio no minus potens uci fortis eft uirtuspulfatilis ct inftrumentum obediens qp prius erac udfaltcm ficefrceftpoiTibile.ergo non minus ordfnacc &aquaJiter potcftarteriam dilatare ucl conftringcrc. & fi ficjuon erit nccio pulfusingqualis $c inordinatus» Ad oppofitum cft Gaf .in c6mento« R«^adendoad quffWone prttno opotm |>ygmittc- PA R T I. V. rcprfambulaquida.Secudococfoncsdcqugfito. Pri raonocandupcrpulfumduruintelligendiieire pulfum cuiusinftrumentum dum tangicur in tacfcum durc im- primit.Sicutccontra per molle . Cuiuscaufg poiTunt ef fcplures ut intelligi poteft in comcnto pulfu um. 6c fe- cundaprimi.cap.decaufisconrentiuispulfuum. Pri- macaufaficcitasmulca corporisarterig adquam fcqui tur duritics fi uc proueniat iUa ficcicas a calore fi ue a fo la ficcitate.propter hoc cnim in hetico eft puifus dur us . in febricntc etiam cholericc comunicatis artcri)S f umis cxiccacibus eftpulfusdurior ^infcbricncephlcgmaci ce,auc alia fcbr cgenerali. Seciida caufa poceft eiTcmui tafrigidicascondenfans^infpiiransfubftanciamarce- rig, propter quod ad tactii uidec durior, .^ fic fic pulfus durior. Tercia caufa poceft elTc arcerig replecio te pore dilatacionis-ipfa.n.muicii rcplecadu taccusad ipfam g uenicnonccdiccad:ui,quarcin cacftii durius uideiim' primere. Q_uarta caufa potell effe tenCio ipfarfi, ficut contingitin rpafmo,<S; propter oppofitas caufas concin- gic pulfum moiie fieri. Secundo praemiccendii cftpcr pulfum ingquaiem intelJfgendum eiTepuifum difFormi tatcm habcnte in fuis motibus , quod im agiaari polTu- inus,uel quo ad motii unii uel plurcs.Primii etia ima- ginaripoiTumus,u€l quo ad partcsarteri f , uel quo ad g tes eiufdcm motus.Secundo etiam confifr.Horii autem caufa eft difformitascontentor li in artcria,<S^ difFormi- tas pugn g 8c conatus uirtutis contra nptcria 8c cconcf a utuirtusquandoc^ plusconetur fatisfacere neceifitati quandoqueminus . quandoque cciamplus mundtiica- rc(S:quaadoqueminus.<S!; ficdealf)s. Tcrciopr^ mic- tCDdum pcr pulfum inordinacum ciTc incelifgendum pulfuminfuagquahtaceordine non feruance propter caufam qug dida eft prius. Prima cocfo. Squinancia cholericaad pulmone permucaca ficpulfus durus 3c in- f qualis 8c inordinacus magis^ prius alijs paribus. Pa- tccquiacuncplurcsfamicholerici arcer^s comunicac fubftanciasarteriarii magts esiccances, cunc eciam ma iorilioriifumoriiquacicasinarcerjgs recipit, quarered duncur magis denfg. Paccc ecf a de tng quaiitate 8c inor- dinatione,quiatuncmaccriaiiiaeft cordi propinquior. crgo uirtute magisdcbilitat 8c infeftat, unde caufatur ingqualitasin puifu<S:inordin3cio.Etdixi notater aifjs parfbus,quiafuperuenicnte cum hoc lapfu humidofu pulmone polTec reddr pulfus .mollior . Ex his patetqua- rc in plcarefi fit pulfus durusin periphleumonia oioilis, Sccundaconcfo. Nonftatimmcrito ficcitatis arterig caufatur pulfusdaruspermutatafquinantia ia didtaad periphieumonia.patet,quia no ftatim fcnfibiliter exic catur arceria. Tercia cocfo. Permucaca fquinacia phlc gmacica ad periphleumoniam poiTibiJc cft ficri pulfum moilior e , quam uis alijsparibus fi c necefTarium ipfum fieri pleniore .Patet hf c conclufio intelligenti ^ utracfe partc.ExquofequiturGaf.in^pofito fpeaafrde fqui uantia choIericainccIIexiiTe. Adargumentapatetfolutio, VIKVM Sputugrauiterfe?cens&cafuscapil- -lorumacdiarrhoea fuperucniens in phchifi fint ijgna morcaha» Arguicur mulciplicicer c^ non. Primo ex phthf fi nonporeft fieri capilloirum cafus . crgo qu eiiio falfa.pacet confequentia.(&: a.fTumptiiarguit,quiania- ior cft exf ccatf o f n corpore moriente qp in phthifico . Cc4 a<:orporc morf ente non cadunt capilli, imtaoia ipftsrr periunturnafci&augeri.crgoa^c. Cofirmatur.mul tO mafor tit exiccario in corporc naturaiic pcr fuas fta- tcsdecurretc ufw^^admortem q^ in phthifico iuucne e^ ph^iCi moricntc.fcdin primo non fsicit exiccatio cafum cap^Iorii . ergo 8cc. patet confcquentia. 8c aiTumptum iimiif ter intellfgenti .Et potcft pcrfuadcri q> quantuw- cunc5perpofTibilcfaDarctur phthificus adhucciTctin jtatciuucntutisj^dco^c, Con&aiat.ininoy f quad- tas Pulfus duplcx. Pulfus duri ca quadru plcx. Pulfus dfffoac diuifio« Pulfus inordi- tus ^d* Digitized by Google Sputi foecetts catri— Capillo rucaus camul tfplC2C» APHOR, «ashuraidicojatinuantispilos pcdum ad cutcm pcdu^ capf tis.fcd pcr phthifioj no cadunt pili pcdum,crgo nec capitis.coniimchtcr de fuptrcil^s argmtuf . Secudo pri cipahtcr argucp.poiTihilc cft in principiophthifjsaduc- nircalopcciaoi aut caIuitiem,<S: tamcq non critmorta Icfignum.utpatc(;.crgo<X:c, Tcrtioad pr/ncipalc iic» foetoranhclitusin phthifinon cftmortalc iignum.cr- go d:c*pacetconfcgucntta» dC aflfumptum iimijiter in- teUigcnti.pIurcs cnimfunt homincspcr totumfug.$ta- tis dccurf^m cum fo&torc anhclitus dccurrcntc§,qu33iijs fi fupcrucntrct phthiiisproculdubio illudnon critmar talc ijgnum. (^uarto ad principalc iic. per diarrha^ phthiii fuperuenicntcm poteft faniofamateria cuacua^ risadquodpotcitfcquicorpons allcuiatio <S:mundifi- catio.crgo talis diarrhcca na cil mortalc iignu patct co ftquentia.vSi: aiTumptu colFr. j o .tcrtg.plurics. Con- firmatur . U€ tris itypticitas in phthiii cit mala. crgo cius lubricitas debct circconfcr eas . confcqucntia tcnct, <5^ jiitTumptum patctintcUigcnti. AdoppofitS cit Hip,6c Comen.inapho.Icdtis. Iniitaqugilioncprimofunt prfmittcndg diftincftio neiqusda t&:notabiIia.Sccundo concluiiones dc qu^fi- jo. Primoprcmittcndum fputu grauit fcetens 3c perfc «erans propter multas caufaspoiTc contingcrc. Primo proptcr putredine in ore ucim gingiua cxnte ficut pu- .trida cacrcnatio in ipfis frequenc repcrta. Sccundo pro pier putrida catarrhii acapitcad os ud ad guttur uei ad puimone dcfccndcnte, Tertio proptcr ulcus putridu inpulmoncexnsautmatcria faniofam qualitercuq? m cac6£cnta,ficutincmpycmatcpropricuclcomunicer fumpto contingic.DifFerunt aute h^pcr iignapropria inpropijscapitulis perquircnda.proprium tamcn prouc Cienscx ulccrepulmonis eftquod cgrcditur cum xuiTi, ^q^antcipfumpraeceiTerutligna ulccrationis pulmo nis:>6cc^ dcfcendit flatim dum in aqua dimittitur. Sc^ cundopraemictcndum cafus capillorum propfcr mulcas caufaspoiTccontingerc drcalictcraexpiicatas, expref- iius ecigm in oc^aua quarti.cap . primo colligendas , in phthifi f amcn Sc ex phthiii. Caufa prima eit paucitas inatcrisecxquaeleuaridcbet fumuscxquo generatur pilus. Secunda confumptio humiditaus glutinofae cu- f ufcuncp per quam pilus cuci aiiigac.<S: hocaut proptcr iiccitate pofitiua afebre^autproptcr nutrimenti defe- Aumcutis humcctatis,aur proptcr fumu acucuigucu in toto difpcrfum cucim 3c pilor u radice in cute exicca- tcmjquarcnoncontincnt<S;cadunc. Etpcride pacctc^ <q> in cmpyicis c^dunt pili frcquenter . lce in patietibus aegritudmcsacutas ucl calidas autmorfus afcrpcntibus calidis ualdc cadunt pili , immo quandoq^ cxcoriantur propter fortcm liccicatcm , aut fortc proptcr humidica- tcsacutas ualdc ad cutim perucnicntcs cofumcntcsfu^ acuitatc 8c cxcoriantcs. Ter tio praemittcndum q> hccc ifta caufa iit comunis iri phthiiisnon tamcn in toto uni formitcrcaduntpiIi,autproptcr difparitatcm in caufa exiccantcaut in humiditatc continuantc gro^itic uifco iitatc <S:gIutinoiitatc,autproptcr pororu angufti^ ce iatitudinem in una par tc magis q^ in altera . Ex quo pa- tct quarc fadli us cadun t capiljicapitis qp pcdu a ut fug- ciliorum Sc ficdcmultis ali)s , licct iitcontingens tanta ciTc iiccitatcm Sc ita fortcm caufam,ut non folum capil U cx capitc dcfl uunt,fcd ctia cxpedibus. Q^uarto prac njittcndumdiarrhoeamfumpcam utcirca licteramdicc batur a multis cauiis poiTe contingcrc.Caufa m dcqua in propoflto cft fcrmo ci^ cotcntiuaedcbilitas confcqucs dcbilitatecordispnncipalius, <&:conicqucntcr ftoma- chi,quaccompraehcnditurcxtotius cxtcnuationc cum puIfusdcbilitatc.quibusftantibusnonpoiTct uirtus cri iilaudabili materiasfaniofaspcr flu^um ucntris cxpcl Icrc,cumtftadiarrhofca dixcrat ciTc pcrfcucrans qualis aon cft cmicchdz, Pnma coacFo.No quodiibct fp« tum grauitctiojccns apparcasiQ phthilidscft figttttai HIPPO* 1S2 mortale,^ d Bt maIum.Probatur,qu(aconfequeijsp(i trcfadione in orc ucl gingiuis ud ftochi & itc de mal- tisali^snoncftmortaleiigniijidco&c. q>tn quodlibcc £tmaliifaci$patct. 3ecundacocfo, Q^uodlibccfputiz pcrfcueransgrauitfoetcnsconfcquenspiithifirasS^mc'- -«to phthiiis contingcnS;,cft mortalc iignum, Et ifta co cluiione uoluit Hip-fupcr apho. I z .Patct quia quodli' Jhcttaleiignificatuehcmcnte ulccratione in pulmonc, 4^putrcdincmpraua.crgo.patct confcqucncia 5^afsa ptumintclligcntifupcriusdicTia. Tcrtiaconcib.Noii iquijibctdcfluxus capillorum fupcrucnicns phthifi e ii- gnum moi^aIc.Patct,quia phthifi in principio Sc falu- i>ricxiftcntcpoteftaccidexc alopeda proptcr aliquadc caufisabpcdaefalubribus.crgo&c.patctcofcqucntia S^aifumpcuinteiligcnti. . Q^uartacocfo.Q_uiIibctdc fluxus capiilor um nQt^hiiisSC pcrfcucrans phchiiico 8C merico phciiifis in co contingcns.r.cxiccaEionis aphthi- ii proucnicntis cft iignum mortalc.Etifta conduiione intcIicxitHippo.in apho.praeallcgato.Etpatct.quia g- Jibct talis iignificac phthiiim coniirmata , 8C ilin toto maxiroam exiccatione .praeccfTiifc.crgo .patcccoicque tia.&aiTumpcu coUigi poteft cxdicos in primo articu lo.Exquo ctiam cocludic unguium gibtofitate jSgnii ciTc morralc. iignat.n. carne fub ungue latete, quac an nccticurungaibusminoratam infuis dimcnfionibus, quareoporcet ungucmincuruarilnfcqucndb carne cui 3nncxaeft.Q_uarcauccmin phthificis caufcfur rubc- dainporaismaxiilarumafsdcdarabit. Q^uinta con- yjj-^ clufio.Scquicurtjnon quaelibctdiarrhoeaphthifi fup- ^q,^^ ucniens cft mortaic l1gnum>Patet,quia potcft fupcruc i^qQ^^ siircdiarrhoeacrirfcaauc propter dbos acutos autalia rtno&i uclaliasdccauiisnotis,qaarcnullu cricmortalciignu. f- crgod:c. Scxtaconcib. Q^uaclibctdiarrhofapcrfcuc- ^^ yans mcrito pht hiiis contingens 3c phchiii fupcrucnies " «ftfignG mortalcProbatur. quxlxbct talisiignat mc Titocxiccationisd: dcbilit3ttsprincq>alium mcmbrorii ftochi digeftiua 8c contcntiaa ciTc quaii extrcmafr dc- fcd:am.crgo<SCc.patetconfcqucntia .&:aiTumptu lifr cx dicfiis.Similitcr ciiamtajisdiarrhcea taliccrperfeuc- raas eft uci crit cu ucloci ^ ulcimato uirtuus cafu.crgo confcqucntia nota.&aiTumptum fuprafacis patuit.Ex quofcquiturq>huiufmodidiarrhcea capillorum cafui coniunclaadhuccuidetiusoftcndit mortis uicintcate. Etiftam concluiloncm uoIiiicHippo-ccComrncncator i» apbo ,8C comcnto . 3 .. - Adargumcntaprimarcfpondctur. Adprimumdid ttrr ncgandoaiTumptum.ncgatur etia in quolibctmo- i-icntc maiorem ciTc cxiccatione SCc. ut paccc. Ad pri- mam confirmacione dicitur q>Iiccc dccurrens pcr fuas actatcs fubftan tincc 3c aetati uc mag is cxiccctur ^ mo - ricnscxphthifi,qaalicatiue tame magis cxiccat phtW- iicus. Vcididturq» humiditasmebralisin illofcncma gis cxiccatur fubicantiiicc.madcfacciua tamcn humidi pas membra madcFacicns Sc irroransquaiititatiuc 'mul toplusconfumitur inphthiiico udhecico , <S!:riIa cftg cuiuspraefentia pili mcmbrisalligant,p^ quodconfcr- uant 8c augcnt ct gencratur in mortuoru corporibus. vnde<S^ipforunotacftrcgime fcdgcncratio fola fccun do tcchni.tex J l .non.n.funt animati. Ad-<fecundum patct ex diciis in quaeftionc qualiter ii t rc fpondcndum. Et fimilitcr ad tcrtium ^quartum . Omnidi enim pro- banc aliquas concluiioncs in fccundo articulo quaeftio- nis poiitas . ideo SCc, Q_uaeftio. %. Aphor. xv^* VTRVM Aphorifmus.l7.{itucrus. Arguitur mulciplidt'<5^ non. Primo calidum carncs corrugat ct cxiccat.crgo non cSRsminac.paccc confcqucntia* ScsS^ furaptumcolligicuriccundaprimiallcg-cap.dcbalnco multum cahdo.Et confirmat, quiaomnc rciblutiaui^ cft cxiccatfuum 8c nullum talc cft humc^ftaduum. Sc cufidot^uiaErigidum ^humidumfadtncruora iac^« Digitized by Google Q^VJESTIONES tinentiam.crgo non calidum.patecconf€C(u«itfa,c3firi dum(S:caFm{inccontranaJiergo fngidii humidoiun cfcuai facic hoc,caFm non faci cc. Tercio.itupor hc atri gtdO:>uc fecando.can.cap.^demedicaia itupefacliua. SC ahquahter fecunda cercrj-cap.dc icupo^e. crgocafm non clt itupefactsuu. Q^uarto ca?m occurresmoucc materiasacejicroadcircunfcrcncia.iniluxu autc fan- guinisccontra,quiarcingrediunr ucnas, uc ca.dcphlc botomia.d: primaquarti.cap.de cura uariolaru.^ifc AoiCe» xtaquarti. Confirmatur.hocmfrigidattS^humcccac. cfgoingroiTacfanguine.5:pcrconfequcns $Cc. Q,ui to.talccafm ponic tepcratum.crgo eit caloriscorports, 6C fpiritusconfcruatiua,&:pcr confequens no facic fpi rituu defcAione . Et conflr mat , quia uica depcridcta calorc coplcxionaliexficc in mebro^uc.y. metaph. co incn.3 1 .acinlib.deiuuecutc , <Sifencctutc,generacio iuuetus<S<:c.crgoadfpusdefccfi:ione nd feqaicmors. Adoppo0cueftHip.&Gar.inc6men. Notaq>no rcpugnac candem dC fimilc cam noftro corpori fub ua- rijsmcnfurisautapproximationumodisoccurrcnce ua riosimmoconcrariosetfcdusproduccrc.ficutbalncum tepcratum corpori conucnicnti tepore occurrcnsauc cxcrcitium confcruat,<S: ultcrius in eo mora prolonga- ta xgritudincm facit, Bc motus in prindpio calcfcidt, ul timatctamcn rcfolucndo infr igfdac. Etfccundij hoc funt tcncndaeiflae dux condufioncs, Prima concFo . Nimius ufus caFi iam dicfli po t la dioia, caufarc nocunicnta,licct tepcratus ufus multa caufet iu - «ameta. Sccund3coclufio..^liustame ufusctaliuspo teft alia immo oppofita pracdidis nocumcnta induccrc, Patetfarfs tntelligcnti, Adargumcntaprincipaltarcfponder. Adprimudr q>liccccaFm raultu intcnfum poros conilnngat «S^ car- ucm contrahat Sc corrugct,non tamen quodhbet. Ad fccunda dtdc q> non rcpugnat idcm cife fubitantiflcc j-cfoJutiuudrmadcfacfliua «S^humefacfciuuficutaqua ^afa, vei primo rcfolutiuii dC cxtccattufi,<S^ poftca hu- «ocifiatiuu, ut dictaaquapoftc^ccifaucrit a>ftuah'sca Jor. AdtcrtiumncgaDdacitconfequcntta. Adquattii |>ariformitcrnegat corfequcntta.quiacaFm calcfacitfa guinc dc aperit ortncia ucnarii, ut taAu e , Ad quintii &confirmatione pacetquiiddiccndum. ,Q_u3eftio. xf* Aphor. xvi^. V T R V M Apho. 1 8 ih ucrus. Et argutcmul- tiphdtcr c^ non. Primo.fridiim curat tetanij Sc fpaf- mum utinfra.2 2 .apho. Sccundo.confortat calore . cr go no fadt nigriorcs. Tcrtto cx^tinguitf cbre .cr go nd Autce facit.aiTumptu colligit pnmaquyrti.trac.2 .cap. decu * raputridaruingencrali. Q^uartortgor fitacajorc.cr go non a frrgorc patetconfequcntia «.^aiTumptii prima Arifto Q*^^"* • al^«g*cap 8c fecunda ^bleuaiatil .10. problcu * inatc.Itcmfrfgiduhcbctatfiucftupefacitfenfum.crgo no cat rigof e . Ad hocrfidedu ut pccde ti quaeftiom"., Q_u|ftto. xf). Aph'or. xtx. V T R V M Vtigidixm fit ncruis dcndbus Scc. ini micum , ccontra ucro caltdum . Argutr multtplicitcr t^^ non. Primo.quta ucl frigtdu intclltgtt irizi^^ fupcr- fl u um ucl tc pcratum . non prim um , qut a pcr ide cafm dcbcrctdtci hisinimicii.ita.n.noduii uidct caFm fupcr fluum ficut frigidii.ncc fccundum.quia afs no ciTctmo deratum. Sccundo nutrimcntii fr igidu. confert ncruis offtbus6<:c.crgoaiTumptii probat,quta cuiushbctme bri copFo naturalis afitrat lat ci cx quo nutritur . cuna er go ncrui fintfridtfcgt ctc. Tcrtio.oium horiimebro rum confcruatio fit pcr frtgtda.crgo affumptu argr,qa cuiusItbctconferuattoficgfifta.tcrtiotcchni.tex.44» O uarto.quiacamphorarofafandalicornuccrutfunc in copfonc frtgidaquac non noccnt,fcdpottusconfcriic dcnttbus,ut.7 tcrtij.dc mcdtcinisconfcrnatiuisdcnaii tr^odCc. Q_utnto.Iapfusdcntisadca.fm cftlapfusad AufCc» coatrarium^adfrigidum ucro adHimk ud propordo* PARTI. V. :tiaIc,fcddctcrior cft lapfus ad contrarium^ad fiPc al^ ■ partbus.crgo dctcrior cit denctbus lapfusadcaFm, dC^ . confcqucnsal^partbuspiusnoccntdcnttbuscaFa c^iti gtda. Confirmac,qu£a fantcas dentts eit untfarmiter ic habcnsad utriic^cxtremorii.f.caltdt cxcciftui v^i^frtgi- di cxcciTtui.crgoquantum iibi rcpugnat labtadunum tantum rcpugnatadaitcrum.ergo utriic]pcll libt tnimi cum,<S: ncutrum amicum. Confirmat. xqualtf nocec dcnti 3c ncrucs d^cercbro calefacicntia ipfos in pritno fi cutinfrigtdantia.Simtlitcr f n fecundo d<; fi«»<W««F in ter tto,& ficdcalqs.crgo &:c.patctconfcqucntia,<S(:aiTuiii ptum patct difcurrendo.caltda n in quarto acquc nocet corrumpcndo & alia pariformit ,tdeo d^c . Adoppofitiieoi^ie Hip.inapiio.Et Gaf.incotbeto. In iftaquaeftioncprimopraemtttendafuntpraeambu laquaedam.Secundo condufioncs dc quaefito. Prtma dtibncftio.Dupfr dicitur altquod cahdum ucl frigtdum f.aAufiucformalttcr fiucinpotentia fiuc uirtualitcr. diftin Aio patet] Sccunda dillo . DupFr dtcitur aliquod potcntiacahdum .f.adiua<S^paflrtua.ad:iua utmcdtct- na.paffiuautcibusucl nutrimcntum. Efir.n. potcntia adtiuaprtncipiumtranfmutandtaltcrum 3Cc. PaiTiua ueroab altcro. 9 , mctaphy . dc iutclligc hic confcr ua- tiuam potcntiaciTc adpotentia acliuarcduceda. Tcr tia diilo.Hutufmodimebra aut funt in dtfponc fibi fa- na ucl aegra.paccc fatis haec dtilo . Prima fuppo . Q, ua licaccm aliquam eiTcalterimcrabroamtca eftillaciic ii limcmbroin naturalidifponeexncc conforme uel cpa ucnicncem.econcra ucrointmica.Dico autcm notantcr in fuanaturahdtTponc,quta Ifcctcordcpraetcrnaturahc calcfaAomuItum conucntatfrigtdttas>no tii tuxtamo dutn loquendi au ilor umcft frigtditas cordt amtca no- mtnanda, fedmagiscafttas. Secundafuppo fequcnsex prima.I^luspatitquodcunq^ mebrumiuxta latitudine fuc fanttatis dc qualitate Ciht amtca quaminimtca. Patet haecfuppoutafsdcclarata. Tcrtiafuppo. Cuiusltbct mcmbri noftri corporis 3c fimihc cor poris cuiusltbct &k nitas <&:aEquaIitarmagis caltdttati attinet q^fctgidttati» Colligicprima primt.cap.dccopFonibus ctinfradoc» 5.ca.3.d:.2.primt.doc.3.j ca.i^,4 primi.2.c.<S; p!u ri«altbt. Prima concFo. Necoe acfluaFr fngidum ncc adiualiccr calidum eft mcmbris iam dt Ais nociuii. Pa tccquia utriiq; potcft approxtmart aclu cafm , $C fi:mf litcraAu frtgtdum conucntenccr,tta ut fitcalorisMS: co plcxionts illorum mebrorura cofcr uatiuum. crgo &c. patetconfequcatiacum antc.fpiis.n. acflucalidascxns conferuattiloriimebrorumcompFones, 8C fifractufrj dii fibt ^qualctngraduaut^portionalcjutacr.io&c. Sccunda cocfo.Nccquoditbcc potcntia adiua ucl paf iiuacalidum uclfrtgtdura cft iliorum mcmbrorii tni- micum. Patetfifr ficut praeccdens , ut dc nutrimen- to^c. Tcrtiac6cfo,Q,uodIfbctacftu uct potcntia ca* Ifdum rcfpciftu iliorum mcmbror um eft iJlorum corrti ptfuum uel faltcm afuo tcmperamento rcmotiuum» Q_uartaconcfo.AItquodaccu uel potcntia frfgiduni cftaltquo ccrtodato aAu uel potcntia caFo mcbris tJIis ucl altcui ipforum magis conformc uel amtcu ali)s part- busingradu. Patet propter ojccultam proprietatcro. Q_uinca c»ncFo JL/tcettta ^ty in. lamactuahtcr ^ po- tcnttalttcr calida praefatts membris non cxtftcntibus iQ naturali difpone conucntcnttor a funt cts ^higidd^ Pa- tet,quta fanitas magis atttnct calidi tatt 6Cc, ■ Ex quo fc quitur <^ quohbct ipforum in fua naturali difpofi ttone cxtftcntealijsparibusmaior requititmefura calorisad ipfum extrahcndum dc fua tcmperic q^ frigiditatis , co q>pIuscompattt quodiibciipforum dc caltditatc qp de frigiditarc. Ex quo fcquitur cahdt tatcm ciTc amica 8C frigtdrtatcm ciTc inimicam dcnominandara. Adargumentaprincipalta rcfpondetur. Ad primii patcttj ffigtdum abfolutc rcfpectu calidieft laefiuii. mi ii9rf«o>m£furalssditfrigi4uin^caIidii.igiturrcfpcct]« «iut Carm^ ctfridif dupfr. Cahdii pote tia dupFr* Auicc* Digitized by Google APHOR. aiasixiiaucimdidmt» Adfccundum4iciturconce<3e- do q^ ii6 quodiibet denoojinam fWgf du nocct ficut nu- irinicntu proprm, nec illud ccia cft fndu rcipcu tlloj?£i Adtcraum pcr ide patcc fofb pcr frida debicc occurr c jia. Ad quartu dici t <j> praetcr manifcfta qualitate cric jbictiamocccuIcapr(^ricta$.alijstamcB paribus plus noccre t frigida in primo ucl fccundo q^ calidaiimplicit » Adqufncudr qt^abfolutclapfusdentisadcalidu cftla^ pfus fifis<5<; proportionalisjliccc rcfpcctu cutis fit lapfu« concrarius* Ad confirmatione primam dici t famtatcm dcntis ei£€ m cdium 8c fccund am fitum uniformic 3Cc. vtraqj.n.aequaWmcdiat , non tn eft medium fecundii proportionalitatem <S<^c.plus.n. proportionatur unicx tremorum ^ alccri. Ad fccundadicitq^ liccc calida in quar to dcnte ca!c facicntia aequalitcr noceant,ficut fri- gidaiD£rigidantiainquarco,quia tn pcr maiore iatitu- dinem dtftat ille quartus gradus caliditatis a ccmpcra- incnto dcntis qp frigidf tatisjmultum plus partitur de ca liditate q^ de frigiditate antcc^ ad corr uptioncm perdu- - . caturjideo cu toto fuo antc ftat amicabiliorcm cire calf ' ^ ditatem ^fngtdttatem. Primaconcfo. Nccquodlibct accu ucl potcntia actiua uel palfiuacafm aut fridum cfc membris iam dictisin fua naturali difpoficionc exiften tibusimmicum. Sccunda conclufio. Poflibde cfthis mcmbrisextra naturale fuam difpoficionem exiftcnti- hus eiXc frigxdu magis calido pporcionacu. Tcrcia co clufio. Aliquodfrigidum aceperamcncohoru mebro- xixm cum aIi6frigfdo aequalf ccr remocum cft huiufmo- dfmembrisfaniscxiftcncibuscalido aequali magtsami cum.Pacecpropcer occulcamproprietatcm. Q^uarta concIufio.His mcmbris in fua naturalt difpofictonc exi ftcntibus ali)sparibus plus difconuenitalceratioad frigi dumq^ad calrdum.Patetper terti^ fuppone. Q^uin- taconc]ufio.Aliquantamcnfuracalfdftacis indecc ner wo uel ccrcbro abahquo calido pcrdacca cft fic familia- rts,^: amica^quanca frigidicas eiTec fibt ualdc nociua. Pacecexdiccis. Exquafequfcur concFo rcfponfiuaad quaeficumjcalidumeftamicumi&c. • Ad argumcnca pacet folutip <S:s , Q_useftio. ■s.ii^. Aphor. sxi. V TR V M Frigidum fitulccribusmordaxsindtt!' iretcutem ^6C dolorem faciat finc fanie. Arguf c multi- plicftcr q> non. Primo.folum calidam eft mordax fiuc mordicatiuumiCrgo.afiumptum uidetur colligi fccun- do caii.cap .4*f.de opcracionf^busmedicinarum fingu- iarium.vbimedicinasmordicatfuas cnumcrat inordi- nccalfdarum. Secundo. quia tunc acalfdo <&: frigido confimili^ tactui occurrentibus fimiljs caufarctur fcii- fattb.confcqucns irrationalc Argiiitur confequenaa, ca caf m fubtile pcnctrati uu q^ f ridu pcnctratiuu carcc jnordicatione fiucdolore mordfcatiuu,6f ^ cofequcng iimilcm dolore ^ mordicatfone 8c fcnfationcm. Tcr- tioinuBum frigidum eft pcnetratiuum , immo quodli- bctprohibet pcnctrationem. «rgo.alTumptum arguf t, quia omnefrigfdum infpifTatmcmbruaKuf occurrlt^i: Auice, porog conftipat,utquartadc fimplici medfcina.alleg.ca» 3 . ^ fi fic cft*crgo penctra tfoncm prohibcc, 8c per con fequcn§&:c.' Q_uarto.frigfdu fubcilcftupcfacit. crgo fnordicati oncm tollit5& pcr confcqucns non caufat pc- iietratfonem.patctconfcquentia,<Sj alTumptum patcc €xpcnentia&: coHigf tur fccudo-cai|,aUcg.cap.<^quar to primi . cap .de fcdatione doloris. Q^uinto principali- ter,frigidum intenfum non induraccrgo.aiTumptu ar- guitur,fi forte^ntenfccalidym non mollificat, crgo f rigidum forte non indurat.coiifcqueiitia uidctur nota, Sc afiumptum coUikf tur quinto dc fimplici mcdidna.c. 3 , vl5i ponitur <^ ap^ftemacf bus frigidfs duris non copc Ga?» tuntfortiter cakfacitntia.idco <SCc.Conflrmatur,aqua frigida rcmouet cxtrbnttatum coogdatlonc.crgo & du riticm 8c cutis carum.confcqucntia tenct,quia congda (ioQoncftmfiiadura^oa£xf§i4o)U(CoUfgfpotcft^u<ur HIPPO- tSs to metho, 8c, Z .cmx3i.5.8c affumptu c^Iligf t.j pMi Arifto: fumma.doc. 5. ca. 5. vbiad litcram inquit.Suatpraei€ Auice» rca hominum quidamqui ponunt ca.f.cxtrci^ congc- latainaquafrigida & fcntfuntutfHtate acfinocumc»- tumabcis remoucrcc. queadmodam fructibus acc^c congclatis cum in aqua proi^dunt frigida fiunt quea^- modum fi ab ci s cxtrahcrctur congdacio, 8c abctslata tur d^icniuntur 8c aequantur , ^ fi ea igniapplicantur corrumpantur.fedquonK>do)fit illudno eft roedico nc- cc^ium ut pacct.cap .de cuftodiedis extrcmttatibus, Vltimo.in cafufrigidumfacitlanfcm^i: iuuat adfa^ »ieigencrationem.crgo5;:c.patctconfcqucntia . 8C^^ fumpcum,quia mucilago pfyjlj^.ud cmplaftrumcxco conjFert inmaturacioscphlegmonxi.tcrda quarti.cap, de cura phlcgmon um . patct ctiam alias , quia nim^ cafi las aliquando 8C fubtilitasmatcriaeimpeditmatura«o- Xiem fiue faniatione ,^ pcr conf^ucns 8Cc. Ad oppofitu eft Hfp.iii Utt^^.8c Gaf . in come to. In quaeftionc primo praemittcnda funt quaedam prf- ambula notabfIia& tcrmioorumnotificacioncs.Sccu» do conclufioncsde quaefito, Primo fcicndu q>pcr mor dicationem intclligcrc debcmusomnc illud quod mcri* tofuaefubcilitatisfiuefubftatiaceft ualdc pcnetratiuu in fubftantiam mcmbri fcnfitiui , ita q> in contiiiuitatc ipfius f adt folutfocem multt numeri fitus inordinad ct paruae quantitatis. vndc unaquC($partiu non fcntit fin gularicjfed fcnd t tocu quafi unus dolo j. Colf r hatc dc-* a mc? - fi:ripcfo.2.can.4.cap.ubi dcfcrtbicmcdicina mordica- •" tiua.Et dr penetratf uaad driam rei gtoiTapfua fubftaa tta npn penccrantis ad ^fundum.talis.n. <S^ fi caufctdo lorcm, nontnmordicarc dr. Ec drmcrito febdlitacis fubftanciaeS:c.qutaconungit proptcrmultas aliasc^ abquammcdicina.eiTepcnccratiua ucl penctrarc^uta forma^^ecifica,ueiproptcrparte ftyptica cxtcriusim-' pdientcm aut alfter.Didc 8c uJccriusfaciensfoJudoac mtelligcndoaddriameciadusquod non pcnccrat nec foluiccale.n.non dr mordicarc.Et dr pluralfs nv.uqua fcfo fingularis profunda<S(: no pluralf snumeri aamoe j^catosnc fcdpunctione potiusfacit. Etdf ultcritisin* prdinafifitu§,quiainord(nadoaequaficanfufcpcrcipl tur mebr um fccundum uarios fitus<Sc tnaeqiialic profg dbs <&:f apcrfidalcs dDlcrcquod contingi t ;pptct diffor piitatem cxparfcmaterix foUicnds,aucpartiu quaeibl tiuntyr,autpg Utruq^.Etdf ultcrius paruaequaiitifa*- jtis.^afi ciTctmagnaequantitatiSjquadlibet cara (bfonil cauSrctfinguIare dolore dffianctc^ccpduu. vndccp titderct unusdolor mordicariuusjfcd pluresdoloreS;Ec propcer hoc fubiungit uJdmo <j» unaquao^ parsnon &n dcur fingularic. Exquopatcc tam a frigido , q^acali- dopolTcmordicatfone:ficri. Cafm.n, peaecraciuu cft, quiafiibtilfsfubftandaeinfubftandamebrifeprofun- dando<&:humidii confinuaduii pardii cxtcrminando poceftconcinuu foluerc fecundfi modu iam dcm ficttt emplaftriz de finapf. Stfi- frldufubcilc penetrattuu ual dc.DifFcrenc tii.na cafm fadthoc refoluendo 8C cionfu#' medo refofonc ad qusicquitfofo.fridu ucro fuifobttli tatc,utborc3s pcnecratpcr poros<Si: intcri usdeiifat,-Co jftringit uf<^ adprofundS.&bocfccundii mutepart« paruastn qutbusrcdpituradquacondeniatttjnc icqui^ cxtradio aliaru partiil quibusadiaccnt,dtS; fic abfoludo pluralisnumcri.condetifando ctia cxprimit hufnfduiQ a partibusillis,quare eda ficlbludo.ft coifr :hicmodus Gaf» cxprefif quarto dc fimplid mcdidna. <3^3 . JPaccc fc cundoq^ ficut aliqua ps cft r^or> ita fcialius padfmor dicatione afrigorc,(S<: iicut fpi^ior,itadiffidlics; Pa- tcttcrdoc;^ ficutfrigiducfttntenfiusin fubfiEantiaMa* riorf utboreas,itacft magismordfcaduum.. ScBmtsn g;rofTiori,ita minusal^sparibus. Ec^phoc t^cfcrcno cxiitcniuc^gdu fiantc ucnto Gaf.padebat mordica doQc in oculis & in cota fadc, f mmo cd a;^ fi cxtrahc- badnaausfQoidiaufofic padcbat ta fl»»tbus3iu;»4>,(k Digitized by Google Q_Vi£STlONES itmplid.alleg.cap . Pacct quaf co q? licct taa caTo c^ a . ftido fiat rnordtcaaojforcius cii 3C ^fundms a caFo,iaio alicubifutftfcretcaiVncarc mordrcatione ubifi fridd. £x quo paccc pr(us,<5i: prtncipaii us atcribucndum cjirc wordicatione caFo q^ frldo.d: hocfcnfic Gaf. in come. £c cxhis pacec ulceriusquarealfquod frldii circa pccs noilri corporisconiun<flu cxfisnon caufatmordicacio' xie.ubicn motu caufat,qa.f. motu 6c impulfum apud nospenetracmagisjutin flabcllationc tepore hycmali contingit. Secundoprtncipalixer praemittcndure mu| tiphcitcr rcddi dura.f.a caFo& frido 3c ficco, ilcut cir- ca hctcra tangebac . A caFo quide f ubtile humidu refol' tiendo <&: aficco fiFr. A frido ucro ccia infpiflando &:co denfando.Secundo humidu fubcilc aqucu exprimedo. £c cx his pacet aiiqua indurata dC congelaca a fr jdo eirc liquefacfabilia acafo 3c aliquacon.Pacec ulcerius cam caFm q^ fridum poros infpiifarc 3c mebrum concrahe' re cxiccando.Pacec ccrtio aliqua induraca acalido no a frigidojfcdpotiusabhumidomollefccre. Terciopr^-- mi cccndum uc aFs non repugnare eande qualicate fccun dum fpcciem aliquem cfFctftum producere , cuiusipfa e remociua uariaca ciusimpreiTione uel gradu. Nafrigi- dicas in manu for . imprcila gcnerac dolorofam fenfacio- tione^quae ulccriusaugmcncacafenfacionem dolorofam toIIic,<^ fic de alfjs. Q_uarco noca faniem laudabilem generari natura uincente,d:iicconfequf potcntia, auc . dominiu caJorisnaturaIis,ccontra ueroillaudabileui- <fi:a natura :,SC^ cdfequespucredinali calore uincentc. 3c hoccircalittcra dccFatu cil. Q^uinto nota.(^Iicec principale iftrm quo naturaprodudt faniem laudabile iit naturalis calor,! uuac tii calor in faniando ab his qug cxtrifccusapproximatqiiq^gfcdCqncj paccfis utpa xet. PrimacocFo.Frigidue ulccribusuel uulaeribus a^spfbusmaxicmordax.Probat,fadIiuspenetratfri gusadpartcsuulncratas uel ulceracasal^^sparibus.cr- go concFo ucra.pacecconfequencia, (S^aiTumpcii incelit getuBx quo pacec quarc fpalic dr ipfum mordax eiTc ul «eribus. SecundaconcIuno.Frigidu indebiccoccurres cua indurat cuce . Proba t,quf a infpilTat Sc congela t <5S^ viiumidum exprimic.ergo. Corrolarium . cam acalidq ^ a frigido pocefl cute infpiifando durities cari, Ter- «ia condufiotSequit q> fadt dolorem fanici gencr atio^ nem prohi bcndo. Prima pars patuic circa lictera. £t ii^ {iiili^fccundainarciculoprdeccdcnti. Q^uartacondu £o.Licetit^ &t pcr accidens cn uigorando calore aut in grolTando matertam aut calorc ic pcrando potcft frigi- dumiuuarcfameigenerationem.patet pcr unumargu mcntum adducflum antc oppofitum* . •- - . . . •: Adargumenta prindpaliarndct. Adprimumdicic Aui .tllam in illo ordinc nominaiTc , ga frequcncius 6C faciliusfitmordicatio acalida^afrigidamcdfcinal Sc cx hoc etia habetis quare ft upcfacJliuam incer f rixJas no ininaccum tii aliqua fint calida ut alibi dcclaratu.eft . Adfccundutthdidt q^ licetta acaFo qp afrigido caufet fnordIcatio,caufatatnacaFo~e{):caufata afrigido fpi^ fice difcincta. Ad tertiii negat affaptii 8c ncgat illa co fequetia. oc frldii e poro^ conftipatiuu.crgo n ujlueft pcnctratf uu,e.n.penecrattuu merito fuae fubtilitatis«c fua fMgiditatc conftipatiuu,d: hocno rcpugnat'.„ Ad quarcufimifrnegandacflconfcqnentia.fcat.n.aliqup:^ ftnfibilealiquafcniatione induccre inprimis, <Sf pcr ul teriore eiustmprefribne illamrcmoucrc. Adqu.rcum didt n^andoconfcquctuia:» proptcrca quzeinprimo artfculodicfUfunc. £tc3idt uiccrius^ fi aliqua per fim pliceinfrigidattonetS: tnfpifTatfone fiuc congelarione £uc.exprewone partium humidarum funt a frigido^u durata illa.acaIidomoIIefcunt,fed cafo ultcriusrefolue tehumidumfndurat,^; uoluic GaF.ibicj>intcnfc calcr facicntia ultimatcindurant, nonautemia principio;uit patct.tdco^c, Adconfirmatioxiedfpro niic uci^ii^' oCQUtmfjiiiadssxxcakis cocg?Iad& afiatdfrigorepartcs PA R T I. V. fubtiles cxpnm e te fuper ucnicntc aqua frigida confcffc Probac>quia rationc fridicatis non unic fngus incerius pf of undatii ad incra, unde <S: magis uigor ec SC accc trec Artfto» uc.8 .probleu* 1 8 .problcumace.cx parce auccm hum.i- dicacis lini c humidi cas congclaca SC aequar , uc colFr ih i-r dcm,quare d:c . Afs forcc afr dica. Ad ulcimii ia coecf fum eit fridii pcr acciis ceperando calore Sc a:qii nimis fubcile maceria,auccalore iuuando fanicicaufaciuum, ncc hoc rcpugnac dictis in quaeflione apho.<5i:c. Q_uaeft;io. :^ii^* Aphor. . xxvij. V T R V M Aqua quaecito calefic uel infridat Qt leuiiTima. ArguitmuIcipFr<^non. Primo.quiaaqua lacunalis uidct cito calefieri,<^ aqua flantes magis qua motae caIcfiunt,<S^tii non funtfubciliirimc. ergo. patcc confequentia,5^airumptij;quiaquicicensfub radgsfb _ ._ lis uehcmentiuscalcfitjUt.y.problcumacii.j^.^blcu Arffto,; mace. Secundofadliuscale^cdlCinfrrdat aquapluuia lis qp fontis,quia r arior ucl fubcilior,quae cfi non leuiiTf ma cfl,fmmomulcas.f.aptacfi:carcaegricudincs, cufa ciIcpucrefcac,ucinIibrodcaereaqua<S:rcgionibus.^ a ♦ - fecunda pr imi.<:a.de difponifaus aqua^. Tcrcio.quan Auicc» toaquaeft fridior tanto facilius infridac Sc uclocius, tardius uero calcfit.(S^econtra ueroquantoaquaeflca- lidior uclociuscalefitct tardiusinfrigidac.ergo nulla ut detur aquaquae fitapta ueloci uscalefieri SC udociusin f rigidari alijs.confequcntia uide tnota,^ prima pars af fumpti patet:tquia ficutcfcf ridior itaminushabctde rc fiilcntia infrfgi<ianti et maior e cum eo fymboleitatcm^ econtra ficutcii: calidipr cii caFo. Q_uarto fequicquc4 aquaaliquacaFiorexns uelodus infridarcc <q|ipfamec exnsfridior uel minuscaFa.confequcns eftfalfum,ut^ .babit.d; argr confcqucntia,quia fignct.a. aqua leuior qux facilius calcfit Sc infrigidatur.<S^patet.a. ciTc calf- ■diore.b.ucl minus frigida , quia.a. aqua rartor cfl fiuc f ub tiliorjvS: alia funt paria , ut pono ex parte mixtionis .&fimpIicitacis.ergocah'dior non apparcc aliccr unde^ ucniat huiufmodi calidicas maior.fcd falficas confcquc tis arguitponendo.d.ciTc terminiifrigidicacis cam.a.q^ b.acjuae acquircndupcr infrigidacione,& fic.c. gradus frldicatis,fubquo eflaqua.b.ct arguit.pripsc|.a.ad.d.. Sradum frigiditatisperducat.dcducet ad.c.fub qup efi: l>.fed ftantc.c.gradu cum alijis paribus critaqua sequc 'dcnfaficucnunc.b.crgoabillo inftantiufl^ adiqflans inquo critfub,b, aequc tardcd: diiticulc frigefiet ficue h.Sc cum hocb.minusdifiiat.ergo citiusacquirec.b.(3« -tcrminum q^..a.«S^ pcr confequcns Sc^. Ad oppoficiicil: Hip.in apho.Ec GaF. in cometo.Et concorcjantiae aUegatae.. Primo notaperaquam^c.^ calefitintciligi.debetaqua,qua£facilius tranfmutatur acalore. SecundonptanonuFrad aquam eil); fubttlio ,rem fcquit ipfam ciTelaudabilipre . Patecquia potc^cf ^coniuncTiaaUc.utaljcriinalac prpprictati ueldifponf* .Tertio nota.aquam aliquam alia poiTe reddi fubtilio- jcem ucIgroiTio.re cxpartcfrigid/tatismaiorisucl mino : ris, uel cx parte comixtionis rei cxtraneae cii illa. Patc^ fatis. PrimaconcFo.-Nonquaelibec aquaquae faaiius -.5 alia calefic aut frigefit cft laudabilior cadcm aut naturae .icuior.Patct,ctap<5teeciiJ[io<:^prictas ia eadeterior, .jiCcjfadIiusputreiit,uFaIiq'uodhuiufn?odi,i6&c. Sc :€i5da cocFo. Alijscxntibas pibusaqua q fadlius calefic •^iS^c.cfcIeuior.Probat.hgce rarior.ergo.afTiiptu patct -gauclocic (Sic.no j5ci>ucnirenifi cxraritatcfubftatig -^ut nifi cx fr:dkatce]:c,fcd h^c oiaponuc g3ria,io <&:c, . Ad.acgumeatapatctrcfponfio. Adpj-imum didtiir ^qttpdaqu2elacunalcs<&:-fta£tes nonaigs paribus factV .liu^.caletierent,urmotisaquis fiuxtbijibus Sc fi part- •biSsaIterantibasexponeretur.fi tatneiip<3nerentur una ;iiare<S:aliam gciiefccrenon cftadpropofirum. Adfc* .-^ xuijdun? .didcur de aquaplauiali non iunt alia paria. '^ , lAd tcytiumnegatur ^fTumptum»^ adalia altasdc^ :dsrabitvp:fbl}x||9^,^ ..,.., ,, ^ . '■[ /..;;: Digitized by Google Sicisdu Sicrs p- tcmacu jraFmuI vtiples» APHOR. O uacftio. XV. Aphor. xxvi^, V T R V M Sicis noclurna conu«m«iccr remo uca turperfomnum, Argujc mulctplicicq>non. Prim^», aliqua calis 6.ti$ remouec per ut gtliam pocius qp per fom iium,uc proucniens acalida.ergo argumencii colfr pri ^^ maquarcfcrac.i.cap,deregimincfinsfebria*cancium Auice, in fine.Si: ficis quidem quandoq; fic a irigido , Sc ipfam remouec fomnus.quandoque acalido , 6c ipfam remo^ ucnc uigiliae.tSiScolFr. 1 3 . ccrcg.cap. de fici. Sccundo. fomnusnon rcmoueccaufara iicis.crgo.probacur afTum pcum,quiaiionrefl;aurachumidu. roridu inore ftocht rcfoIucu.Confirmacurjquiain fomnocafo nacuralire- flexoiicforciorexiccacio cucalor uigorcc . idco^Siic. Tcrcio.ficisnoaufercurperfomnii nccpcr uigiham. crgo.afTumpcum pacccjquiaper nullu iftoru rcftaura* turhumidum fubftancificum. OF^ficuuulcHipp.&GaP. Primo nocadupliccm cfTc ficim .f.nacuralem 8c prsecer nacuram . Nacuralis e confcqucns«Sic.Praecer nacuram ucro confcquenscau- fampraecernacuraliccrexiccance. Secundadifto. Sicis praeccrnacurale cft mulciplcx>quia quaedam confcquic dhi (Srpocusfupcrfluc acccpciind/geftione.Ecquaedam aliam cam praeccrnacurale os ftomachi pra^ccrnacuralic cxiccance uc fcbris auc aliqua maceriamala ori ftx>ma- chi praecernacuraliccr occurrcnce , Tcrito praemitcen- dum<]^ liccc ficis praecernacuralis cofequercc humidiro ridi confumpcioncjno cii can^ immedtaca cam , fed co fequic mala compPone cafam , uel caFam 3c ficca ab ali- qua ca IprcfTa fiue cxcranea fi ue nacuralis f ueric. Pri- ma cocFo.Ec ii fomnusfic ficisnacuralisremociuus, nS tncorpusnacuraFrficicnsbonucftfine pocu dormirc. Pacecprimapars,quiaaufercomnefcnfatione.Secudo> quia debcc pocu fcdari 8c non fomno ficuc 8c famcs. Se cundaconclufio. Non cuihbcc fici proucnicnci a caufa praeccr nacuram compccic fomnus, Pacec de fui cCfeque tc imprcflfione cibi uclpocus uchemencer caltdi auc ma tcriae ualdc calidae laccncis fupcr ucnicns fom nus agicac tllam Sc ipfam ad os ftochi euaporarc fadt,unde<S: au- gccurficis. TerciaconcIufio.Sicipraucnicntccxfug- fiuicacc cibi ucl pocus inquancumindigeftio caufa cft fl tisconucniencer fedat per fomnu.Probac,quiafbmnus corpushumc(fiac<&:maccriasiIliusfitim cxiccance&r<- foIuiccS: digcric.crgo «Sic.patctconfequentia. <5^aiTum ptum incclligcnci ifta concFone noluic Hipp. Q_ uarca conclufio.l^icec ica fic th cdcmgens cft ficim ica cflTc uc hcmcnccm <j fibi conuenit potus. Ad argumenca pacct refpdfio. Ad orinm dr q> uadic adintcUeAufecundaccocFonis.pcrcibu.n.fridiiciind digcrit fic fitis propcer malos uapores ad ftomachfi pcr- ueniences 6C illa rcmoucc pcr fomnu .Cibo uero-dato ca lido cxiftcncercuocaco calore calidiorcscleuanc uapo- res&rctincntjquareficficismaior. Ecadcundcintcl- leAum uadicaucftoricasAuice.intcrcia certfj, Adfc- cundum ^terciumpacecfolucio. Q^uaeftio. xvi* Aphor. xxx. V T R V M In praegnance copctat phlebotomia, Auerr, Arguitmultiplicicq»fic. Primoquiaprohibcc abor fum ucy.colligcc allcg.cap.4.ai:;.2 1 ,cerci).crac.2.ca, dcconfcrua«oncembrionis.<5^ forcairenon cxcufatin quibufda horis quin foluac ec mundificcc fanguis cius, uc non corrumpac cmbrione ^p maliciacopFoniseius, ^aiV ^cudecIara«Sc Aufce. ctiaquando^ reccnca func men^ ftrua antc impra^naaone . Sccundo.quia ibi conuoiic abftincncia.ucquartod€accidentt'.cap.4eaccidencibus ftomachf.<5^,I J.tcr^^.cap.dcuomitu, Tcrcio.phar- macia plus nocec q^ phlcbocomiajfcdipfa non ne^o ab- orfum prouocaCjidco «SCc .afTuo^tu probaturaquia ao- ccc uencofitatefua agitatione^S: cuacuacione, J^ ficao phlebotomfa. Q^uarto.qufaftante;repIctioQc fangui- nca multa copetit.f git SCc. Q^ui nto de phlcbotomm fuperiorum part(uiii«Co&finiiacua:)^^iBaGra;fii^ac HlPPa* 1S4 erahf t &ngufncm meftruum, ut quintode fimpHctme dicina.cap.2.dift.5. Vlcimo.quianonquadibet (an- guinisfubcradio fuflficic fcgcummor t i fica re. Corpus Oj>poficumcoIligicurcxc6mcnco<Si:Apho*. Pjttma pgnans diftincftio.CorpuspraEgnantis poceft cTfccuipacc (anii j dupfr- aucinculpatcfanum. Sccundadiftinclrfo.lninculpacc Phlcbo fano poccft peccare fanguis,auc in quanco, aucin quali, comia aucucroc^modo. Terciadifto.Phlcbocomia poceftef duples: fefuperflua<5^nonfuperHua, fiuequanticateconcinua fiuc difcrcca. Prima conclufio. Alicui praegnanti com pccic phlebocomia, Pro ifto cil Aucrr .«Ss: Auice ,ubi fu- pra. Etajrguf cratione,quiacxfuperfluofangutne pof fet fuffocari auc corrumpi fcetus. Sccunda cocFo. Nu! li praegnantinonculpatefancaucfnqua fanguis dimi- nutusfuericaquancitate naturali compctir phlcboco« mfa.p3cec,quiaperqualibet fubcrahicur de nucrimca to requifico ad fcecusconfer uacione . Tcrcia coclufio. Lictt ica fic,non tamcn quaelibct phlcbocomia in cali c prouo(^ciua aborfus ■ Paccc quia poceft.clTe ficmpdica, uc uircuce mricfs ct foetus no naturalic dei)ciac.io 6Cci Q^uarcaconclufio.Sanguincin qualiauc quancopcc cante in praegnantepoteft phlcbotomia copeccr e de qua to,Pat€tdequaIi,quiapoteftcirc fanguisfcamalu$)<;^ fi non euacuaretur fcetum ocddcrct» Ad argumcnta patec fbluao» Q_uaeftio. xvij. Aphor, xxx» V T R V M Q^uanco foecusficmaiormulier phlc- bocomacacitiusaborfumincurrac. Arguicurmulcipli citcr q> non . Primo.quanco fcecus cft maior uidct uir- tusin co eirc fortior.crgo pocencior ad toicrandum de- bilicatem ex phleb^ytomia uei exinaaitionc pcouenien- tcm,<&: g c6 fequenstardias;S;:c. Scciido. pauciori cuc «gct nucnmenco.ergo;al3L4imptu arguir,quia fic fe ha- bec fcecusminor admaiore .f . maioris aecacis ilcuc pucc minor ad mai orcm .fcd maior facilius coicrac ieiuni ii ;S;S minusindigecpuerominori.ergo<S;c.confcquenciano ta<Si: airumptumintucnti.^^V<lfic.f^alius maior fc&tus ucllongiori cemporcpoccft fihcnuaimcnco confcrua- ri.ergo SCc^SCpa. tcr* Tcrao.quia i n prittcipio cgct pro faocndo augme to SC n utricationc. QjuarCf», i n prin cipioinpraegnantefunthumorescrudi uomicus appcci tus profiracus quar corriguntur in procefru. Sc hxf ue- hemenccr indicancnon circ nendamphlebocomiam nc fiac phlegmacicorumincr udatio uel cholericorii ebulli- tio.quarcaprimi.cap, 2.<5t:quianaufeariuam jaticcatc patiemi non competic phlcbotomia uc ibidcm^eo SCc^^ Abor— Adoppoficumeftconclufioapho. PrimadStJo.Caii fus ca far^imaborfumprouocanciumjquacdam funt peric"&^ dupFr.. quaedam pcraccidens.£x:emplum primij ucpharmacia* Phiclx> ucncnum &huiusmodi.Exc.'iipIumfecundi, licuc do- tomia iorforcisaucaliquodcalc. Scciidadiftinccio.NoC!^^^^^ nocesS tum praegnantis ex phlcbocpnaia contingens, cft daplcs; <rnanci f.pcr fc SC pcr accidens. Pcr fc eft fu.btracciojaucrtmecf h : ,r» Sc uirtucis confcquenter debiiicacip. Pcracci«3ens j(icuc foecusagitatio , frigidicacisincrpducSUp uclfn.ctudacip,.' haec.n.proucniuntperaccidensproptcr dtijwfictone la corporc rcpcrtam,<S;: non quia phlebotomia flthuiuf^ modi pcr fc caufatiua SCc, Tcrcio praefupponcdum frc quencer plus operari adefFeJtum producendijm<:aiifam per acddes q^ per fe dcccrminaca dac3,ju c in an t^arifla. fi<S:mmultisaIgs. Primacondufio. Pfileljocomiata fcecui paruo ^ magno faAa cCc per fe nociciua u4 apial npccrc.Pacccquia cft pcr fcnucrtmcna fjibtraaf ua#. , Sccunda concl ufio, Lf cet ita fi t, maioriscamoi nocurti mencipcr fe produ^ua f cctu maiori cxiftcncje^j^miS^ rc ali^sparibus. Probacur fic.pluri f ndigctiD ucnmento foecusmaior <^minor.igicur d:c.c6fcqucntta tciictVcja fipluri indigcnt fitq»fndupIopIurf , &«ndigeatrofnpr unaIibra,maior duabus, «5<:patetq»facfla phlcbotomia unfus librae f n mai ori fubtrahicur mcdictas nutrimcn-» «VubiiQiiimoiiiuhilAtbarahfCur^crgo, Ex^i^acln djp. Digitized by Google -. c. Q_VJ£SariONJBS fioftefeqattur ^iqua phlebotoiniajn in niaioM effe pef fenocduuam 8c aborms prouocatmam , quae in m»noi"i ' ' ^^ ciVctfcetusconfecuadua,fednonccontra. Terttacon» - > clufio, Licet ita luaeque ^pof tionalic. , tn fubtrado nu trimcnto in maiori 6c in mtnorijundc inde (equac mors •^' citiusmoriturmmorqpmaior. Q^uartaoncluiio.Iyl cet ita tif ,pcr acadcns tamcn plus poteft phlcboiomi^ -■ aoccre primismcnfibus 8c iozixx exiftentc minori cj foe tu exnccmaiori»Patct, cjaplusabudant homoresmali quos cotingit uenas rcingredi 8c incl udi» QC hocfreque ti-us. -Q^uinta cdcFo. £wa cotigic oppofitu licet rarius. Exquibus patct rcfponfio adquaefitum ^per fc 8C oon pcr acctdcnSif^c . -; Q_uscftio. yivir^> Aphor. xxxi^. :. V T R V M Apho.33.fit ucrus. Etarguit mul' tipIicitcrq»non. Pnrao.quiaintahfluxu trahiturm^ tcria ad mcmbrum nobilc ucl uerfus ipfum uel falte no bil-tus^ Secundomaccrtaemenftrualcsfuntgrofrae cru dae fcciHidum plurimum indcccntcr pcr fluxum fangui jiis nariuoiiheuacuabilcs.ergo .patet confcqucntia 8c afr fumptum irMcIJrgctixi. ' jf^cn-^ - InoppofitumcftHipp. Notac;^ menftrua rettnen- ftruo:^ turquandoq;^>roptermultum phlcgmagroifum oppir reteto- lans,aut etiam fanguinisipfiusgroiTittcm aut phlegma ru ca ticitate.quandoq; uero ptqitcr altud tmpcdtmcntu ip' multi- famatcrtafanguincanonphlegrnaticacxiftcntc. Pri- plex, xnaconclufio.Rctcnasmenftruisproptcrphlegmatici- tatem 6::groirttiem fanguinis fccundii plurimum no e laudabilis fl uxus fanguinis narium. Patet, quia pcr ip- fum-euacuatur fanguismagiscurfibilis <S;: retinet phle gmaticu&iS^-groirus. Sccundaconclufio. Retentisme jftriHsex fangutne dominante non multum groflb bonu €ft:.patet. Tertiacocro.Nontota materia per mcftrua cduccttdapcr fluxumfanguinisnartum cuacuatur. Pa tet,quia jrfurima eft ihi coJieda matcrta fccalis non ap- pta £ic euacuari. Confert tamen quia cuacuata partc al- lcuiatur uirtusfupra reiiduur»,& digcrit refoluit et co fumic. ■ Q^uarta condufiofcqwtur.Mdius cft huoc flu ;ciun anatura fieri q^ ab arte patet. - • Adatgu*»en'3 P^« folucio. Nota primo.narcs di - cunt locus mmuspericulofus refpeclu par tium aliar um fuperiorum per quas fanguis cuacuatur. ' Q_uaeftio.» xix. ... Aphor. xxxv. "^ V TR V M Mulicribttspraefocatione matricispa t!"enttbus,>aurdiflftci£lcer parrsniibus compctat fternui;? - - tio. ArgutturmuItipirfcfter<j>i?on. Primo.impofrrbi leeftmatri ciscaufari praefocatiohe.7l.ergo.patct coQft' quentia.& aifumptum arguitur,quia' y iic maximefic rct cxTnenftruf ud ex fpcrmatis rctcnt£onfi,ut.2 1 . tcr^ t^.trac.4.aUeg.ca.i5.& ^.intcriorura, Scdarguitur * • ^non. Prtmo.quia tuncin omnibus pariciiiibusiS^ p . ginantibusefrccprarfocatio. Sccufldo,quiainuirKrc- tcnco-fpemnrtc ficrct praefocacio,quia fi min us corrupd Jjtlc cft fpcrma uiri,ncc minus ad cor 8c ccrebrum eua- porabile.confcquenscftcontracxperimentum. /^"^ tfo,quTatuncdctcrioreiretpraefocatio mcnftru»^lis qua fpenuaticacontra Auice .2 1 . tertg. alleg.cap . Sf^ GaE. Sc arguitur c6nfcquentia,quia fanguis mcnftruus^antc putredtnfe cft ucnenofus,-fperma autem non pcirimuioJ CQtm eft uenenofum menftrut ut pridic dcclaraui , quis «uscontadufrugesnon gcrratnant,accfcunt muilra, mbff ujricur jicrbaci&an^ittunt arborcsfruAus,fcrruni ruBigocdrrumpit &c.Vttdc fuppofitum mulicrf prohi I^tiifrprcgnatfone.z .caii .cap .8 .de fanguinc.Et Diaf. i&Dgufs exmcnftrufs ftuens muKcres gcncrarcnon finit siitarum mulfcru corpora permutati;<S^ ubt f ufum.f uc- «t fi fupcrtranficrit multeruon gcncrat. Et Serap; capv defangutnc.fi linituruit^a hora conus 8cc. Q^uarro quf a m tali praefocatfotic -femper dcbcret fiert fpafm ua fo«oi2eneao(b comuni cato-uentrtculo cercbri<S:<pf- }^fia^<aioi»fion uidetur^rfe^ ^l^^ia^cUpi^ PAR T I. V. lepfi? cum o^ia accidcntia {imM^ utrobfVj^concingaQt. . S.ecudo.ad prindpaic .ftcrnutatio attrahit maccrias ad ccrcbrum .crgo augct praefocationem .patct. confcquca cia;&: colfr ailumpcum quinta tcrti^.cap. dc fternuca': tione.(^.ca.dccuracatarrhi.vndc(Si^nonconueni(ruil px^cedcncc euacuacionc tn curacacarrhi. Patcc.ei;ia..qa in ftcrnucacionc fit motus ucrfus furfum, Confirmat ftcrautatio non compctit corporc multum rcpleto , fcd fccuadumplurfmum prxfocacuseftmulcum rcplccus» $rgo.piicecconfequcntia.6^aiTumptum intclligenu. Ad oppofitum eft aphoj > . . Rndcndoadquaeftioneprfmo praemicccndafuntno tabtiiaproquoriidam terminoru declaratione. Secudo ponam condufioncsde qu^fito. Primo praemittcndiz ci^quid per matricis praefocationem intelligcrc debca- nius,quae cftanhclitusprohibitio ucl impcdimcntu con fcqaensmricis nocumeptum.Exqua defcriptionc col- Jigitur primo mricispraEfocattoncm non ciTcdifponem fn matricc repcrtam.non.n.prohibitio anhcli tus cft ma tricispairiolicct fita matricc membrisfpiritualibus;^ coiliganttamcomunicata. Scquiturfecundo pracfoca- ttonem non ciTe aegritudtne ut fic co q^ cft acflio laefa pu ta ablata uel quahtcrcunq^ ah tcr impcdita uel laefa.Pa- tet tcrtio q> eft fpiritualiu mcmbrorul|fio fiuc paffio. Sccundo pri ncipaliter fciendum huiufmodi praefoca- tionem principalicer cx duabus caufis prouenirc. f. me llruorum rctcntioncfuperflua. Vndcfcxcointerioru. -cap.4.quatcnus<5ii:c'.fi hxcpaiTio fic fufFocatio uel an- liclitusablacto uei fpecies fpafmt non crcdimus ciTc hac Jii^ prof>ter menftruorum uel fpermatis ceiTatione . Et Auice.2 I -tertij.aiieg.cap, verumcaufaipfacum co- prxhcndtcur cftcj>acctdii rctcntio menftruorii aut fpcr matis iu adoicfccnttbus 8c uiris potenttbus in pr imts c5 iinc uirf potenccscS: virgtntbus,<&:vtduis&c. rctentis cnim iftcnftr uis aut fpermate putrcfcunc auc qualttatera acquirunc ucncnofam,aut cxhalantc fpuinofo calido fc cundura plurimun> ad frigtditatem fupcrfluam adducu tur,ita uc talia frigiditatcm in fe cxcedcncem habeac ue nenoficati cou(unv^tam,unde6<: abipfis deu^antur ua- pores uel fumi mali.f frigtdi SC uencnofi 8C naturg hor ;ribiiis,qatdiaphragmati occurrentcsipfumquafi Jmo- bflcm 6c ftupidum reddunc,quarcdtflYCuItatur anhelt- tU;S.Occurrcntcs ucro cordi inducunt fyncopim uirtu- tccrahcntefpiritum ^rcm uencnofam calorcm fortic ppprimentcmouel pulfum auc cordi s trcmore f nduciic. Ad ccrcbrum ucro proucnicns mordicado uclaminafor :ce caufant nocumcncum 6c rctclaedcndo 5c cerebri uen iriculos/iadcqsp.crueniac.vnde.2 1 .tert9.ailcg.ca.&: p.erucnt>ad^omun(tate fortcm cordis<S:.ccrcbrimordi cationc uciaminis Sc t€tt$c uenar um pulf^ctlium &: qc tarum. Exquibuscanqp cx fundameiWOrpatecarjmo, quarcajpudpraefocationem fit £requ.cnter fyp.copis trc- mor <S;:puiCa§ cordis np,nnu§ 8c fpafra.us 3C epiria. hac n.uencnofa matcria cpr<4i.uel cerclj^p ucncnofqs^ ^ «i^9? comunicanrc cauianc accidcnti^ prxdicta. £x quo pa- tft^iquammuiicrcm fimuIpoiTcc/Te cx hoc fyncopf- •z:antcm,eptlepcicamapopIecicam^praefocacain. Pa .tccfccu.ndo r;diculijtn ciTc diclriim mulicrum diccntium ^acricem itafurfuiEi afccncjercuc torpulcnciafpaanhc Jitum praefoccc-uel impediac .folus, n. hicfttm usrprouc- luenshgcfcuainducit accidcncia fecundum mpdum ia ^idum,^ ita ad l?oc uidc rationcs. 6.interiorumj4..ca. : 1*;2 tec teni o quarc in cura .praefocatiofvis. confcr c coi' tus.uttde.2l«cercf),ucfupra. {>i ciusfaufa cftretenciq fpcrmaas f>pbxVCt utnup;uitr9dacur.pcinfra. Ecqppr tccuc rncrom^ac oJ?^ccrix mjjn us foa§ in uuluam ciu§ inancftas oleqde iiliQ:.^uCnardinp,aut laurino. & comp iicat porca uulug <5i:airfce c^tnotioBepluritnaJcui.Ec ncceiTarium^ft utaiibjCfecur ^ia;i.ai dclycdacipnc dplor & fic ficutdifpo coicus,^ofa.rtiortaffc cxpellcc fperma iitaMiaX\jMl*Q^Mmy«i9^ <^^^p Jrecitacfe uidiiTc, Tcrdo Mrictt pfoca- tto^d«. GaE."^ Prsfo- catiois can.cu ratiuus cft cot« Digitized by Google Idtm^ Stttnvt tacfo dupfr» Teiiui- lasmul siplcx* T«t»^nc^aIiKr|»^*ttettduareft^li<»taB^fi«r^ £stam€Q8chttitet commocfstnferiorfbuspropccrcol ^gaQtiam,fit edammotus adtnferfora i Q_uai*tcr au- tem fiatmotus fternutatfoms Sc aqutbus cauOsprou^ xifatfnfraufdcbftur» Q^uartoprfmfttendum duplfcf« ter {K>flc jR:erQUtattonem aut ali quod remedium curaci ^ uum m aegrf tudim^bus approximan .f.coa&e dc regula wter* Prima condufio . Antcaduaicm aducntum pa- roxifinf prgfocationis ftante corporis repletione prius €& corpuseuacuandu q^ ftemutatio introducatur. Pro I>atur.perhufufiiiodi euacuationem pr^reruamrcor^ pus aparoxifinojuel raitem fuperueniesparoximus erit Icufor.ergo condufio uera.patet conrcquentia^quiaaia teriacrftmultopaucior, Sccundaconcluiio .Stcrnuta tio in corpore aAu^itcr prgfocantisintrodudafccun^ dump!urcmumcoa(fi:capprozimatur . Probatur, quia fecundumplurtmucorpuscftrepietum humoribus uei humiditatibusquf pcr agitationead fupcriora ad cere- fcrum traduntur tnfercntesnocumcntum. ergocondu* fio ucra . confcqucntia tcnet cxqufdnominiscoa(9:erap proximationis.&^afrumptum facis patet,quia tame eui Siiatione uirtutisfub uenenofamateriafopitf <S:o|5pref fg &edud:ione uenoforum f umorum cerebro 3c fjMri- tualibuscdmunicacorum/equcturmaius iuuametum q^ nocumentum cx motu Sc traAu materi crum ad loca illctiSc ne anhclitu fublato candcm fcquatur mors , me- lius eft fternutationemprouocari. Ex quo fcquitur <^ Cuc corpusrepletum iiuc non rcplctum faerit eft in ta- li cafu fternutatio prouocanda,Iicet fccurtus fit ftcrau- tationSprouocarccorporciiorepletoqp repleto. Ter- tia cocluiio. Siue par tus f uerit naturalis fiuc no natura lis,fed aborti uus ftatc difficultate anhelftuseft fternu- tacio^uocada. Probat per cam uerificace codufionc aphori fmi 3 ^a agitat forticcr matrix , ad qcf fequic ud fe^ apca eft ligametorii rupcurad:ff tus exculTio.xdeo. Q^ufftio. XX. Apho. xliiij. VTRVM aphorifmus.44,. fit uerus. Et argui- tur mulcipiidter qy non . Primo .quia m ulier pr gccr na turam tcn uis non poteft concipere . ergo qu gftio f alfa. patet confequentia 3C aflTumptum arguicur, quia in ip- lisdeficit materia nucricationis . ergo a fortiorigencra- tionis. Secundo qugcunq^ habcnt ficcas matrices non condpiunt.infra apho.53. Tertio hoc effct proptcr fubtrad:ionem nutrimenti.Contraj quia non quglibct fuflPfcit fcd requiritur aliquanta . fit ergoq^ requiratur libra.^patec ^permediamlibram potcritingroffart pri us qp aborciat. Q^uarto muliere non i ngroilata no iiet ^borfus.ergo afortiori nec ipfa refumpta ucl crcfcc tc.crgo5^c.confequentia tenct,eoq^ fortior eft uirtus. ^^aiTumptum arguitur ponendoq»fftus indigeatpro cius nutrtmentoquinto menfe quinquelib.nucrimcn'- ti.5.5.7.7.4Scficdeinccps.6lcfitbcrtaprfgnasprgter- naturalitcr extenuata a longasegritudinc rdeuata,cu- f us uirtus paulatinc refumatur, ita c^ ia fecundo menfe pofTit reftaarari Itbrafanguinis ultra tllud quod in prin cipfoimpr^natfon^,S£fn.3.tres . dl^in.4.quatuor ^ iic deinceps. & fit uirtus fgtus attradiuaica forcis c^ omni menfcfufficfattftum fanguincm fibitotum acra- herc;6^patct9tftaeftpr^ter naturam tenuis Sc conce pit Sc noabortit . Et fi ponatur<|>per quatuor uel quin qucdies tncipiatfngrofrarf antc partuntnaturalcmto- tusfalfificdxtur aphorifinus. Inoppofitum cftapho.cuia comento. Pnmoprg- mittends funt qugdam difti n(9:fones 8c notabilia . Sedi docondufiones dequgfito. Prima difti nAio.Tcnuf- tas prf ter naturam eft duplex.f.reparabil^ 3c i rrepara- bilis. I n propofito eft fermo de reparabiit. Secunda dt- ftinAio» Tenui tas huf ufmodi cft duplex. quf dam ultt- tnatafSCqu^damnott ultimata.Intelligo per ultimatam uaidenotabflcni uitraquamno&poflct i^tc poccana HIPPO* 1^0 cottceptf ua hotabilem tolerarc tenuf tatem* Tertta di- ftincfcio ; Huiufmodi ulcimacacenuicas quandoc^con- tungitur magnf dcbilitaci principaliunimembrorum 6C quandoq^ no. Exemplum primi,ficut in forciter ex- tenuata a caufa primitiua uc famc uigilia. dc ex nulla no tabili f mprefffone mala fa<fta in princi palf^busmcmbris. Exemplum fccundi,ficuc excenuatai n longa ggritudi- ^ * ne,uc phlegmaticacocinuauelf chica curabih auc fimi li. Q_uarco fuppone dum q^ licet uircus rcgiciua totius fntendatfimulinprcgnance fgcus 8c mztris conferua- tionem,ftat tameuq>actrad:iua uircutemembrorunaa trisfuperancc in attrahendo uircucem f«^cus exccnuecur autdcbiliteturfgtus^C econuerfb. Q_uinto fupponen dumq>membroruminanitiouehemens ft:ance uirtute non multum debtlieft caufauchemenci^ attravfcipnis. hocpatctinconualcfccntibus, Vltimo fupponendunx q> uircus regiciua cociusad fincs duos nacuralicer incen- taquantum poceft cotaliter uel partialiter utrun^^tpfo- Tum atcingit.in conualefcenccn.Iicetfitmagna necefS tasrefumpcionis,parscamcnucrimeci cedic infperma» «S^f n mulierein menftruum , <5^ fic de ali)s . huiufmodi aucem caufa cftalibi inueftiganda. Prima condufio, Nonquglibetcenufcasprfcernacuram impcdo: conce- pcioncm, Patet,quia non quglibetaufertmaceriam gc- neracionispcr uldmam fuppoficionem, ^uisaliquaia- tantum paucificec q»omnino impediac. Secunda codti fio . Nonomncs prfcemacuraliccrcenuesconcip/ences aborciuntprius ^groifcfcac . Patec,quia poteftincacfi modicu anacurali habicudine labi <^prius q; fgcus mul to indigeac nucrimeco,cricmatcrc6f^etcrcfumpta , uc pofTct f n cerminis declarari . ergo Scic, Tercia condu- fio . Vltimatctcnuesadinccliccfcunjdatum condpicn- tcs fine nocabdidebdicace principalium membrorum iion neceiTario aborduncprius qp groffcfcac. Probatur fic.ftacintalibus uircucem pocencem ciTe ad rcftaura dum quancum nccefTarium eft fgcui Sc£a^ refumpno^ ni.ergo conclufio uera. pacec confcque tia d:afrumpc3, ponendoc^acaufaprimiciuautieiunio fit inductaifta macics ud ccnuicas. Q^uarta condufio. Vtplurimum uUimatetenuescunotabih' dcbilicace prindpali,fi£n- groirencurtn procefruaborducur prius qp adnaturale habicudine rcducancur . Probatur,quia exquo uircus dcbiiis eft no fufficic nutrimencii m uldplicare fufiides pro fgcusaugmenco Sc reftauracione propric. Sicrgo rc fumitligniieftplurimaparce profgcu requifica ame- brismacrisaccrahi,quare cxccnuac^debiiitac fgcus, dicxconfcqueticico ficaborfus,<Sihoc debctintdiigi uhi cotaIitcrcrefcat.uer.g.fintncccfrarif cres iibrgfg- tui,fubtrahatur dug,<S^pcr cofcques corrolaris fcquft in cafu coualefcccc melius cfTe no refumi ^ rcfumi 8c debilicari auc in prf cxiftentc debili catc coferuari ^ ali quocertomodo fordficart. Etcxhisfcquifcctaaliqii mclius eire pro fal ute ff tus prf gnatem dcbiie ciTc ^ f or tcm. Ice <$ fordcudomebroru n»cris pot cfTecaufa aborfus. Tcrcioq^ftacercgimfnco.ino cofimiiicidus incurrercc aborfum fbrt^dcbilial^sparibus. Sequic «tia uirtuce debile matris ee pote te phiberc aborfum, ubi uirtusfortfsad bjcnofuffidt. Etcx hisctiacoprc hendi pot qno pacrc 8C matrc robuftis frcqueccr f^us generatiajbccillis.cofideratufupcrhfc. Et pluraalia cxhiscdcIudipofTent. Q^uintacodufio. t,icetitafit> no tame necefraribfedoppofitS cddngcrc pot ficiit in cafu uldmiar^umedinoppofitu. Sextacodafio.Sta te multa prindpalium debilf tate 8c longb tepbrcacqut iita fiue groffefcatfiuendfecudaplurfmaabortit , Pa tct ga bmof multa debilitas cii dcbilttate di Aa non ni fi in lopgo temporccorrigitur.Cum crgo fgtusneccflStsi- tfs muitum notabiIiteraugeatur,&quf tur SCc*. A4 argumcnta patct foludo. Expltdu t qugftfoncs lacobi dc Foroltufo foper qum taparticula apho.Htppo. Uto^Bopk* AA Digitized by Google Autc^* Q.ViESTIONES lndpiuiitqa«ftion«s«fufdcm IacoHfiip<? fc- .% auaparnculaaphoriri»orumHfpf>oar4C(&* Q,u|ftfo. i. Aphor. ^9. J T RY M Aphorifmus fccundusilt ucrus. , Et arguf tur mulcf pltcicer q> Aon^ Primo au(fiortcatcHfppo,fea:colKptdfmfarum,quf ufdeturiedcoppoiiCttm aphor.ponerc. Sc cundo.nocumecum t nanitfonts deterf us cft nocumeco replettoncsjfcd humtdorum pcccacum eft t n replecfone alforuccotra. Coiirmac fepttma quarct .tra <fla.4. ca.de extenuatcone ubt pontc nocumentum pf n^ guedinisminuseirc nocumeto ficdcacts fiueexcenua' cionis. Tertio qa.huiditas e uitf coformior q^ ficdtas. Q^uarto quia poilunc xqualitcr labt ^crgo polTunc ef fcxquemalilapfus. Adoppo0cum uidetur cfTe fcnccncta aphor. dC come tt . Refponflo com uni$.quia complexio humida e paC-r £biltor,fdeofaciIiuscadicin xgritudincs 3c faciliusin segncudines maccriales humidasq^iicdor complcsio, \i ceccompIcxfoJSccacum praefenuamulci humorts ficcf & acemperamentodiftantiorpofrit faciltus segrotare. Ego autcm pcr eanon compraehendoqualitcr refpon- deat ad argumenta^qnia certe non refponde t. Ideo mt hf uidecur alicer rcfpondcndum^qufand fiunt nareshu isndx <S^ femen notabiliter humidum , niB. corpore hu' tnido a cempcramencomulcum lzpfoy6c cum hoc per frt gidumualdefic(^hutinidumcalidum cxcedacad bonu fenfum.<5^ notum eft talta corpora fedle aegrotare. Cor pora autem a qutbus non dcH uunt d:c .incelligeda fu nt tantu 2K>n mulcum ficca, quia no requtricur magna fic dcas ulcra cemperamentum , ut non deB.uanc humidica ces.nec eciam mulcumfrigida,quiaiUa etiam fadc nares humtdas,quarc 5Cc . V el dtcer e pofTum us q» hic compa rachumidaphlegmacicaad concraria.fcilicecHcca cho'- lerica.Echoc cft ueruro, . £ccucp3tecfofoadargumencaprxcerq^adprtmu. Adquod poceft dici q>ibi coparauic Hip.corpora ha" bencia rsmenhum(dum,quiahumidum 3c cahdam. «S^ habentta ftccum,quia paucum,ucfanguinea melancho Ifds uelchoIericis.AIicerfuncfaniora pro confcruacio^ nefpedet . Vd alitcr func faniora>quia minus pocecialae di ex coicujcum pcr coicumin jilis purgccur mulcac ma tcri s noduae. Vel aJicer habences^ nares humidas.f . per quas f uperEuicates ccrebri debite expelluntur q^ ficd- tacem habcnces.f .tn qutbus recincntucr , ec hoc femper cftinteUigcndumcumalgspartbus,. Adaliaucro cenc do folucione fccudapatecfactfr.foFo, ^tancMi uidcofccu da primam tefponlione quomodo refpondcrcnc. Hic imtcaqusftio rcpcrit hact:ciuisimprciTafup.5# part.aphor .Htjc^o.dc mence lacobi de Foroli uf o. Indptunc quaeftiones Marfili^ deian Aa Sophta fupcr feptf mapart.aphorifmorum Hippo. Q^nxfbo. f. Aphor. i. T R V M In acuta febrc i nfr igide tur ex j trema. Ad partem negatiuam arguic fic. Prfmo.apatc cxiflente excrinfeco non rnfrtgidantur incertora . antecedcns notac i experfentia.tenetconfcquencfa,quia caliV ditasparcfs apoftemact s excerforis $(. dolor cancu accra}- hercpofTuntquancumapa uifcerum. Sccundo fic.par tc uifceralf apoftcmaca calidftasintendicur «^ plus tra^ £rc po^tft ad exccrfora.ergo .antecedensquatum ad prf aamparcem notum cft,quantum cciam adfccunda cu nonhabeantprbhibes. Tcrtio fic.I pleurefi no infrigi dacurcxtrcma.ergoans patet adcxper^iam.^cnet co f equecfa^um fit.a^ftana fntrmfecu. , Q^uarcoarguf tur fic.cxtrcma in febrcacutafunt uiuaitia /ergo non dcbenttnfri|^'darf .«afTtimptum nbtym efH Itcnet confc- ^fuCQda^qufaahifna rcdpicur jcti calore nacurali , uipa^ p ARTi* yi. tdl^C^jdiiiottCt^ih.cdmiaito.J I .aucfecuhduinalcam computaaoncm.jj. Q_uint»fic. nuliutaeft. ages^ duccnsf rt giditatem extremor um* crgo confcqucncta cc necpatct affumptum cum calidttas. f cbrilis non ;poiia: producerefrtgtditatem. . .r . ^ ■ ?: J^doppofitum cftaphortfmusi Prtmo liotaiidiLcalfr ditatem a^uale totiusanimalfsdcpcnderc k^fpiritu cot disd^fanguinchepans.Iftudcftconcefrumcpmum'ccr omnium» Secundonotadum^cxtrema infcigidatur» Primo propter caufam prt uaduam, quiapropccr impo tentiam cxpanfionts caloris 6c fpirituum ad excrema.^ HaEcimpoccntia prouenit multis ex caufis. Rrin») pro ptcr impotentiam 3c dcbilitatem mebrorum mitccnuu ucnon fblum tnfrigidcntur extrema immo fnceriora,!^^ fcbrcacutaanhclitusfrigidus mortale, utfecundaquas tf cclligitur.Secundo caufatur ptroptcr oppilatiopcn>W uia intcrmcdiacondngecem,ficutpatcc t n Itgationt ca funcp3rdbusintermedi)S.Tcrtiociufatur haec impote tiaproptcr rcfiftentiam maccriae frigidap probiben tis dc bicacaloris expafionc.fi cut in raorbo cbroofco.Q_uar- to caufamr haec impotcncia propccr materiam frigid^m fnexcerioribusexiftcnccmliquacam pcr materiamin- trinfecamcalidaficutinfe.uerelypparia in qua calent- fncrinfcca «Scfrtgcnt excrinfcca proptcr hanc cauf a . Ice caufacur haecimpoccnciapropter uchcmcnce rctractio nem caloris 3C fpirituum confcquente mordicattoncm partts, fenfibilis (icut in rigorc ucro caufato a fparfionc cholcricae maccrise fupramembrafcnfibilia . Qaufat ul tcrius hatc impotcnciapropctr recra Aionem hStam pro pcer dcfedum uircuiisut in fyncopi.Caufacur ultcriys^ hscimpotcntta proptcr recradionem caloris.ecfpirituii facfcam a rc prgter nacuram calida auc caura.dQloris. vnde propcer nimiam actr.a<rdonem non polTtinr, exr pandifanguis<5^fpiricus.VItra ucrohanc caufa.mfu.ns accidentiaanimg ut timor <&:c .propter nimiam contra- <rtioncmcaufafrigiditatisextremorum,autc{i.amma^ terif frigidg calidum intrinfccus fuffocantes, (^proht- Jbcndo dclationcmfanguinis «^fpirituum funtcaufatn- frigidationiscxtremorum . Vltra.uero caufamprimiti-» uam tmaginanda eft caufa pofitiua qug altquado cft hu mor plilcgmaticusaut mclancholicus fua frigiditatc in frigidans cxtrcma.eft aliquado caufainfrfgidstio.nisclc mcntum frigidum cxiftens in cxtremisq> habcns modt': ■cam rcfiftentiam non cxpajnfocalorc fpirixviSc^ fanguft nc fcadgradum dcducit ulceriprem fccujn<|umift:&, uia» Secundo ceneri ppc uelq» ulcra fanguine ^ f^um ex trcma a pr|dominio f ut frida,ucl «^. quauisin- eis. domf netcaFiras.fia cn cfementafrfda plus fixa fun|.5Ut fic df •C3. fuperado cafa infridat extrema , fcd credppr.ima uta ee^wcriore.<$uishfcfitcoior. Prima cocfo Tiifalis iit ^h|c.Inacutismorbispnt extremainfrrdarf . Cocfopro bat iic-Buiarefbfonisdcficereppt expanfio caIoris.<&: fpu um ad exteriora.ig(fc . ans notu . tenet co&qucda ex .notatptSecundoargr fic.in morbo acutoattracfbipfan gutnis&.fpuumadintcriorapotee tata<^^hibeatc^ .panfione calor(s<S^fpirituu.igit apspacctin apoftemat :tC cxiftentc i ntrinfecus magf^e/ uaJorpfo.u^l4c., Sjtcij; , da cpnd u (ip . In morbp acu co ppffy 11 1 intrinfcc^, infrjgc /dari .Pat<cpropofitippcr prf miilum .anhelitusppt.ei£e f rigidus . igi t,aiis allegatu eft ftcunda quarci . tcnetCQfe ^ucnctadcfe. Tercia coclo. . I^JAcascxcrci^icacu tn - Pio.r^acucp drcabal^s csxrcmorufridicacibys.Pr^ poiicio patec^ain fridit2^c^mzgia^aiaL§a^Cfliccp' ..cx trema fint frfda,tn intcf ipra ardent .^ i(rtf5^nt,ut.4. 2apho,apho.47-.aIIegatu cft.fedfriditas extrcmojjiinri Igoreapparcs,eft eda^um frigidttaiepartiiipeifjtoraU^ 4ipn«xiftentcintrinfecusuchcmeni|;tcaumate.pedu>ra«- .Imi^ caJefeAiuo > ficiit tnmorboacuto.cum appftci- .tnate.ir^rinfeco confimiItc*di£FerJurit a (tigiditatc mpr .Jbi^^Jr^^*.^ ac ed^m tn modo/^^iidipquta talfs frigff* . j$t<m cst^eo^rumproucMCfrpp^ ddpr rfsin Ariilp. Extreo datiois» camui tiplex» Digitized by Google factio pclTt- plcx. Cogcla tio du- fis in chroocco pcr oppofitu Scimpottntizm cxpatfflo- ncsjut patctfccudo pronofticorum. comcnto.4 .differc cttam ab alijsfrfgtdicatfbus , uc fatis cuidcns . Q,uarca propofitio.Stac caliditaccfn continucintcndi Scirigidi tatcm cxtrcmoriiaugcri.Patctpropoficio audaatcra- ctionc caloris Sc ipirituu intcri us dC aucto dolor c ^ptcr calor^intrinfcci inccnfioncm . iftispoficispatctfolutioobicctorum pcrfc. Adpri «num afiumptum cfi: diccndum q^ apofiicma jntrinfccu »oncftitaimpotcnsadattrahcndum ficut cxtrinfecu,- idcopr<^crapoftcmationcmextrinfccam nonita infri gidantur intrinfcca ficutccontra > intrinfcci cnim func mincra caloris & non cxtriafcd. Ad alium punctum,. quiacaliditasintcnditur foiucumcft. Ad^iura,quia; «xtrcmafunc uiucntiacoccdo (^dico q>anima fi::arcpo tcft cumfrigsdo p«r tctnpus rcfpcctu ^qualis ponck— tisjdcdum cft iu dffpofitioncpraetcr nacura. Ad ali-ud <3cplcurefidiccndum<^ adapoftcma intrinfccum non fcquiturfrigidicas cxtrcmorum , niJl apoftcfnacc cxi- ftcntc ualdemageo^ dolorofo uccrahat fanguinem- &fpiritusut uentofajfdco in muicis pleurcfibuspo- tcftfi:criinfrfgi dacio cxtremor um propcer dictaracau- lam&:defeccum calidicacis nacuralis, Ad aliud di<fbii> «ft quod agenspofitiuum d<:c. X^ugfl^o. i^. Apho. -g: V T R V M color liuidus fignificctpeiTima putrc- ^ccioncm ^c.^i^per liuidam intcliigcndo cum quieft in uia adnigrum. Ad partem negaciuam arguit q> fic. Primo.colornfgcrfignificat putrefaccionem pe(or€.- ergoconfequenciacenec . patcc aiTumpcum , quia cum propter morciiicationcm calorisconfeqaacur opacacio, color niger maiorem fignificado opacacionem fignrfica iaccaloris maioremcxcinccioncmcS:; pucreiaccioncm. . Sccundoarguicurfic.Coiorliuidusfignificac pucrefa ctioncm.igiturnoncongclationem.antecedensponicur tn comcn.cofcqucncia ccnec,quia cum pucrcfaccio fiat acaifdo & congelatio afrigidoi4.mechco.coIor liuidus fignificans pucrcfactionem non fignificaHc congclacio- nem, Tcrcio fic . Color liuidusfiguificac putrcfaccio- ncm.crgo calorisnaturalis intenfioncm, anccccdes iam cftdictum.tcnctconfequetia>quia in putrefactionecft cxtrancatio caloris per intcnfionem. AdoppofitumeftGaf.incomcnco fecundo. Primo proqugftioncnocandumq^ perpcfiTimam pucrefaccio- ' ncmprimopofiumusinteiligereputredxnemqua nuila cftpeiorncccircpoteft , Sccundo intelligcrepolTumus per putrcdincmpcirimamqugorani faiubri putredinc cft peiorj<S^quanuiIaeftpeiorncccfic poceft qu^non fic fub fua iacicudinc Sc denominaaone. Secundo no- tandumc^ congclaciopoceftfumimuicis modis. Vno modoproquacunc^humidiingroiTationc fiue acalido fiuc airigidocS^c.d^iftomodo coagulatio aliquando appcilatur congelatio . Secundo modofumitur congc- iatio pro adunationc fcu ingroifationc uel infptiTa- tioncfacta afrigidopofitiuoqualitcr notificaturpro- pric.4.metheo. Tcrtio notandum quod extinctio ca- loris naturalis fumpta propric cft rcmiiffo gradualis caliditatis, aut rcmilTio naturaliscaloris. Prima con- clufio fit harc . Color liufdus non figniGcsLt pclTimam putrcfaccioncm modo primo . Patct conclufio pcr argu incntum primum. Etprobatur fic, quacunq? putrcfe- ctioncdatadaripotcilpcior.confcqucntia tcnet pcraf- fumptum.quia fir per tc a.putrcfectio pcfijfma quanon potcftdaripcior,arguo fic.a.putrcfactio caufata cft cii finitaproportionc potcntig putrcfecientis ad rem putrc fdbile .ci^o.a.non fuit tanta putrcfactio qua non poitft darimaior . antcccdcnscftnotum . tcnctconfcqucntiaa quia cum ccrtaproportionc «S^c.crgo cummaiori po- tuit cffe putrcfactiomaior . arguoconfcqu«iaa, quia Ji 6cc. crgo cum rcfiftcntia potucrit remitci maior crit proporcio ad rcfiftc&tf a.crgo,a»cum siaioii pwf^xme HIP P.O. ■ l$0 ftC «S^c.qiiia C ci ufdcm potcntigmaior producatuf cffct iftus illa nonf uit putrcfadiojqmf non pofiit dari maK>r quodfuitimcntum. Sccunda <x>ndlufio.CoIor liuidus conditionatus ut cft notum peiTimam modo fccundo pu trcfacftioncm oftendit . Patct; couciufio putrefaJrionc oftcnfa pcr colorem liuidum ut cft dicflum no datur pu trefadaiotnaforqug non fi cfug dcnominacionis &c.Pa tec aiTumptum , quiafi detur putrc^ctio oftenfapcr ni gredmemipfaa>nein.ctur inlacitudinc «SC dcuomt natio nc illius. Tertia cuncluito. Coior iiuidusfigniflcando purrcfactioncm non iignincrac^ucram congciattonem nccclTario.Patcc propo per rccada nocandu ante oppa ficu. Q_uarca condufiocft h^.Coior liuidus fignifi- candomortfficationcm coloris fignincircpotcit ucratn congclationem per uer am coEgciaaottcm .^ortificatur notabilc calidum . ergojS^c.confcqucntia tcaetcum uc ra cong-ciatio fiac afrigido. Q^uinta conclufio . Color huidusiignificado pucrefaifctoncm pot<ft feqnt uciam congclationcm . PatecconcI«fio,quiaad caliditatcm put fercfacicnccm fequi poteCt coadunacio Sc ingrofiario h u midiqu^did poteft qugdam congcl^cio fa Aa cum mor ti ficacionccaloris nacuralis. Vlcimacoclufio.Coior H: uidus fequip>oteftcxtin£ftionem calorisintcnfiuamfcu: cxtiadioncm caloris in fua naturaittatc. Propoficio pa tet quantum ad parccm primam fic.color liuidusfcqui'- t ur pcirimam putrcfacS^ioQcm .crgo fcqui potcft intcnfi. uam cxcin<^onem.anccccdcaspofitum cft.xcncc conTc. qucntia.ad uchemcncem putrcfa<ftioncm cuancfccntc parcefubcili cholcrica fequirur intcnfiinmacxtiavftio», quaatum ad aitam partcm concl^fio«ft oocifi«na. C^ufbu&cotKiufi^&patccinteikctus^iectorttm. Ni quid fit dicendum adptimnmdc fccundum^dicttim eft» ~ Adcertium ctiam rcipondcndudcciinadocoft^etia^ ■Q_ufftio, i^. Apho.. i^ VTRVM fiiuomrtafisgu!tu<S:c- Negatuiear'*. guitur fic. Vomitus Sc fingultuscoiui^i aottpofiune*. etgo (S^c .confcqucntia Rota,quiaapho.fuppoQf tcorunt co.iiiinccioncm.anceccdenspacct, quia cxpulfio alicu- sus aftomacho pcr aomitum non coniungitur mocut ftomachi finc cxpuIfionc,quia<tiafn mocusfortisin ua «nitu non coniungitur motui debiliin fingultu» AdoppofitiicftHip.iiiapho. Pro^uffiibncjrcfpo- dcndum q> uomitus<S: finguitusficci5tuagi.poilunt.<^ poft uomitum critficgultus poft qucm.cricuQmicus. nam in fingulcicnccitomadiopofitbiiceftpoftfing.ul- tum ftomachumexpclicrc d:faccrc uomitum. Itca^; citpoiTibilefalcem quoad tmagiuationem fimul&ifc* mcl efle uomitum Sc fingult um rcfpeccu diftinctarutn matcrierum . Ad r^tioxi&m antc of^ficum dico c^ mo tus fords (&:debilis,motusctiam cxpulfiuufi<Si; finccx- puifionercfpcarudiftinciarum coniungipoiTunc , Ap- pellatur autcm.uomitusfords. 1 3 uctt^ ail(^.cap. I ^. trac. 5 *quia «n_iptbuomttu potentiafbomac^ fonis eft fupra materiam qug-^pcilitur yScin figuJturpoccntia flon cft for tt&f apra matcriatniantum, <&: idea fiogultit ftomachus «Si: non cxpcilit. V T R V M rigor. fit malus in fudorc -Q.aodnon arguitur fic , Antefudorcm a^Spoftrigorcfcbonas^cr:- gocaam infudorc.confcqucntiatcnecpcr fimilc.antccc dcns quantum adprimam partcm :Colligitur^4. apho* apho. Si^.Sc mdius in comento iliiusaphou Acau&nc habito fudorcd:c,Q^uantuadaiiampartcmpacctan- , teccdensfecundaquarti;ali^.cap. : :.-.-.. . Ad oppoficum cltHipp.fnaj:^. -Proqufftaonctc* ncatur conclufio apho. ut dictum cft; Ad ratioDcni aa te oppofitum rcfpondcudum coccdcado antcccdcns.na aliquado in caufoncmatcriacriticccxpcilitur ad cxtra ucnas ad m ebra fcnfibilia qug^facit rigore jut piuri«LUt diin cxpcricntia adqucm cttaconfcquiturXudor. ItcBi ctiam rigor ucnicnspoft cdpIccuxuAuiore.crioctfm ci^ Iaco»8.^h, AA I Digitized by Google Q:VBSTIONES bottus fumendo Wgoretn modo Cccun^MgniSeat aatn copkum txhalauoncm uaporum calfdorum.^: appd' lacurcalisrfgorin uulgarf qu^dam rccescfa. Q^u|ftio V. Apho. vi^, VTRVM apho.g.contfneac ucrftatcm, Ncga-* tfueargufturiic, Prfmo.apoftcma poccftrumpf fnce^ rius ucrfuspyloron fcu utrfus f undum ftomachf . ergo neceiTarf o fcquttur uomt cus &c .antccedcns fO: notum. tcnec confcquentfajqufa ipfo rupco talfter ufrcuscspul ^uafpfumezpellftpermferius d^non pcrfuparfusfa^ Cf endo uomf cum . Secundo arguf cur fic.poifibfle eft ca U apoHcma cfTc paruum.crgo non necelTarfo fcquf c de^ fcdfo anf mt.crgo &c .ancecedcns cft nocum . ccnec coa fcquentfa,quta ad ruptfonem apodemacfsparutnonfe- quf cur defedus uf rtutf s« Pr|terca arguf cur fic.calf df ^ ' tas nacuralf s uon concf necur m apoftcmace.ergo neccf- larf rupco apoftemate cxtc cali df cas nacuralis . ancccc^^ ■^ deiispaccc,quiacalidicasnacuralis , uc ipiricusconcine' ''tur f n arcerijs aucin locis corporis naturalt bus. Adoppofitum eilHip.in apho.Et Gaf.in comentow Pro qufilione pr^ittendum Hfpp.Ioqui deapofte^ macenocabilf ftomachi rumpendo ad incrinfeca . Q,uo poiitoccneacurapho.proconcluiione. Ad primumre fpondecur ^quia fuppoiicoq) rumpatur apoftcma circa f undumilomachi,uomitus tamen confequicur infurge teufrtuceilomachiexpuliiua ad ilbinociuaexpellcn' dum //uppofico eciao^qt expellac eius uircus cxpuliiua per intcrioramatcriam. Ad fccundu pundlum rcfpon dendum dicendoHfp.IoquimaximedenotabiU ftoma' chi apoftemate. Ad tertiam rationem negandu cil an - tecedcnscumfuacQnfequenciadiccndo calidicaccm na" turalem nonfoluminarcer^s aut in locisnacuralibus corporis zi{t concenca,immo plcrunc^ fubfbanciam fpu' mofam faniet contingic ciTc mixta, unde euacuando fa' niem calidicas euancfcit naturalis & eo amplius rupco apoAcmace inccrioriquointrfnfecus pluscaliditacisna turalis continecur.efi: ccia confequenria neganda , quia dacoq> calidicas nacuralis incrinfecus non concineat.ru pcotameapacepoiTunc euanefcere fpiricus<S(:calidicas .]iacuraIisaporoiicacibus(5:iocis nacuralibus fpiricuu» Q^uaeiiio vi. V T R V M ad r upturam apoilemati s pe Aori s ucl pulmonisuomfcuscofequacur. A6Firmaciue arguicur iic. Primomateriaapoftcmacfsrupciad i^machii po tericdcuenire.ergopoceric cauiari uomitus.confcqucn* tf a fatis apparens .antecedens pacet cum maccria pcdo' ris euacuari pofiTitper uias urins> uc colhgitur. 1 4.ter- t^. Secundoficibmachus copacipocci^ pcdori 8c pul inoM'.igicur.confcqucncia tcnecpro canto,quia compa- ticnte ftomacho infurgerc poceric ad nodua expelle ndo caufando aomicum . ancecedetis facis e£t nocum falcem propcergeneralemmembrorum adinuice colligancia. Ad oppofitumeifc GaF.i n comento. Prf ma cocluiio pro qusii:&>ne.Diccndum ^ apoilcma pc Aoris uel pul- «nonisruptumacddcntalfccr dc concingcccr poceric fc- qutuomicus.Hancconduiionem probanc obied:aan- teoppoOcumaddudla. Secunda concluiiaeifc h|c . Pcr fe adcalem tupturam non confcquicur uomicus fcd cuf- iia3Cc^ Patetppopoficfopropcermembrumin quoru- ptum efi:apoi):ema non eiTciiomachum 6c propcer ma- teriam nonefifundf,ni0 cummagnadi£FicuIcace ad flo- snachu,^ uero confequacur cuifisnocum eil.cranfcun' te maceria adpe<flu$infurgic uircus pcdorisad expclle - damfSc idco cuific.aliquando eciam confcquicur fu^o- caccocSfufamaceriaad cannampulmoms 3c loca fufib- cati. Coniimiliccrderupturaapoftcmacum inceitino rum. Vitimo nocandum GaF.f ncelligere dc omni apo- ftemace tntanfccdrupco nocabiliter magno iiuc extrin l*ecoadqucmdcfc(ausuirtutfscoafequicurpropccrcau 4<im pt^cam^nicoaiiacnto» PARTI» VII. V TR V M dciijxcntia in fluxu fanguinisiitmalai, Ncgacfuearguicur iic.dcfipietia potciteirc cr ttica.igi turnon eifcneccirariomala . ancecedcnspacccafpiaentt fignacrftica . antccedens patec eciam dcriuaca maccria ucrfus caput tenct c6fequentia,quiaiignacritfca fequc tiadigeftionem macerigfuncbona&:non mala. Adoppofitum eit aphorifmus. Pro qugitionc rc-s fpodcndumdiccndo q>calisdenpientia malaellrfequcs ffiulcam fanguinis euacuacionem . Propoficio Qc argui- tur.hgccalisfignificat uehemenccm defedum utrtutis* ergo • confequencia cil nocaanceccdcns paccc , quia cum uircus ccrebri ucoperccurrequirac mulcam quancfca- tcmfpiricuum,&fpiritusdeperdancur feu euacucncuc propcer mulcam fanguinis euacuacionem , ideo aliena-. tio confequitur <S^ defipiencia. 8c maxime concinec hoc uericaccm nonconii:ance uircuccjimmo uircute appare temulcum dcbiIi,quod perpulfum comprehendi poic- rii.I um cuam non pr^ ccdencibus fignis complec^ dige ftfonis, Ad racionem ancc oppoficum refpondedumq^ defipicncia dc qua arguisnon i^quicur mulcuni fluxuni nec eit cum magna debilitacc uircucis. Q^uomodo fpaf- musdei nanicionc confequacur ad euacuacioncmjtacrcil cii: fecundo huius,ideo non rcpccacur nunc. Q_U3efi:io. vig. ^ VTR V M fpafmusimportecmaiorcm dcfcdlu q^ defipientia. Affirmattucincomcncoefi: GaF. Nega- tiucarguicurfic.fidcfipicnciaimporcaret minore defc <flum.crgoquandocunij;fpafmus dc inanitionc fcqua- tur cuacuationcm,defipietiaeciam fcquitur. antcccdes cftfalfum ad expericntiam.confcquentia tenct,quiama iorcm dcfeclum prgcedit defccftus minor . Pro qugilfo ne prf mittcndum quod in c6mcntoponitur<S^tenen-! dum eil, Notandum q> defipienna confcquitur ad flu.- xum fanguinismaximepartiu fuperioru ut nariu SCc. quo maximedebilicantur uirtutcs cerebri , &maximc concingit dcfipiencia inhabentibus cerebradcbiliajii tamen fequatur defipientiafpafmumiicutefi:poiTfbiIc noninconuenienseftipfam effccum maiori defcAu utr tutis.de f pfa tamen loquitur GaF. ut efl: dicfcum &c. . Q.u|fl:io. ix. Apho. x. VTRVM uomitus<S;finguItusfintmaliiniIia- ca pafiionc. Adpartcm negatiuam arguitur fic . uomi tuaSc fingultusfignificancmaceria fuperius dcriuari. igic no funt mali SCc,zns cft: notu fatis, tenct cofequca tiaj^adcriuatio materig aloco morbi e bona I morbo. Adoppofitum eftaphorifmus. Proqugiifoncprg- mi cccndum uomitum 6C fingultum iliacam poife prgcc dcrc paiTioncm jpoiTc ctiam fibi coniungi Sc fequi. Se- cundo pr|mf ttcndum uomitum Sc fingultum caufari poiTc acaufaprimitiuaautcorporali Sc nonhabcrcdc- pcndcntiam ab iliaca paiTionc. Prima cod ui!o. Vomi tas 8C fingulcus prsccdcnccs iliacam paiTionem poiTunt eiremalipcruiamfignij&eciamnoncfremali.ConcIu fio quancum adprimam parcem perfuadccur fic: macc- riapoccftdcriuari aftomachoadinccilina uc cauiccpaf fionem iliacam.crgo.antcccdcnsfatiseftnotum . confc qucntia tenet,quiaiiomitus 8c fingultus poteruncmin ciart caiem paiTioncm iliacam. Q^ uantum ad aliam par tcmpropofitio cft cuidens, eo cj fingulcus 8c uomitus non nccefiario aliquam habent ud habcbuntiliacg paf fionis coUiganriam. Sccundapropofitfo . Vomitusd: fingulcusinchoanccscum iliacapailione fignificare pof funt uchcmcnsmalum 8c non. Propofitioquantum ad priinam partem patct,quia concingercpoifunt proptcr colligantiam ftomachi adintcfiana ,autproptcrmacc- riam non foIisinccftinis,immo (lomacho coicatam* Tcrcia ^poficio. Votmcus & fingultus fcquetcs ilia- cain paiTfoncm , licccnon nccei&rio finc malum fignfi, quibufdacame fuppofitislimitacionibus <S:cfrcunfta- £93 malfi fignificant. Prq>oficlo quacu ad parte prt ma patctperf6n€^u<aaaetcoppoMitopaffi6«per dcQce Digitized by Google A P H Ow. 4m(c amatiena phlegmatica oppfla&te , tunc taim uo^ xnttus &ilngulcus non fu&t neceiTarfo mali , quia mor" cales . Q_uaucum ad parcem recundam paccc concluiio, qma fi fcquanturpaiTionem ihacamper uiam colligan- tig 3C ftercorc deriuato fuperius denocacur omnino de- perdicio uircucis 3c incurabilis iliaca^ad cuias conclufia ne fenfum Hipp.inapho.Ioquitur» Ifto conclufopacet incclicclusobiedorum 6c Hipp, uteftdidum. Q_ugftio. . X. V T R V M fpafmus fequens iliacam paiTioncm 0c maccriahs uei it&aterialis. Prima q> fic raaterialisar- guicur fic.Facca oppiiacionc per paffionem iliacam con tingenseftmatenasperiiiferiora pdierxdas humoralcs dcriuarincruisqu^replciido funtfacaue fpafmi.crg;o antcccdcns pcrfuadetur contingens eft colicam termi-. nari ad paralyiim ut ponuntaucl;ores , crgo adiliacam poteft fequi fpafmus dc repletione. ■ Ad oppoiitura uidctur c PCc mens GaF.in comcn. l o. Pro qonc funt tres coclufiones tencnd«j. Prima cft» Spafmus dc rcpietione poteft fequi aut contungi iliacc paiTioni.Codufio fitperfuafaperratione antcoppofi- tii. SecudacocIufio.SpafmusdeinanitioccoiiJgipot «eifequidiacapairioncm.Gociufiopro prima parteao tacft.non eft.n.incoueniensaiique talem haberc fpaf- enum 3c iliacapafifionem , Q_uantii adaliaparte patct f^opofitio.eft.n.poiribilcaliquem fliacutm extenuart itt fpafmii incurf ac inanitionis. Ter tia.coclufio. Spaf anusnonproportionatusadnatura feu imaterialis ap- pellatuspotcft fcqui pairione iiiacade quoioquicurin prgfenci.PatctpropofitiOjquiaadmentem GaP.caufac hic fpafm us pr optcr copaiTionem ner ui ailigan cis cerc- htam^dC&c uidetur uelic quod proptcr doioris uehc- mcntiam hicfpafmus caufetur. Iftio pofito pacet intcilciftus Hippo.sSi; GaP. Q^ugftio. xi. Apho. xi. V T R V M pcriphkumonia fit mala 1 pleuretidc>: Ncgadue arguitur fic- Primo, periphieumonianoa poceft fcq plc urcfim . ergo - confequencia tenct : qa apho» prgfupponicperiphleumoniam ex pleuretidc poiTc fic- ri.anstcnct,quianon uidecuiaperquam plcurefisma tcriaadpuimoneapoftemandii dcfcrri poiTit. Seciido arguitur fic.m pleuretide cft doloris ucheracnttaqualis no cftinperiphicumonia . ergoansquantum adprima parccm cft cuidens-quia dolor acutus cft fignum pleu- rctidis» lo.tertij.cap.de fignispleurcils . quantii adaiia paytcm patccariSjquia puimo&on fcncic nifi pcr pamcu lumyucprimaprimi coiiigitur.eap.de mebris, cofcque tia cenec , qma cum dolor dcbilicec ualdc uircucem bo' m crit mutatio a dolore ualdc intcnfo ad rcmilTum. Tcrtio arguitur fic.permutata matcria adpulmonem ipfa tranfitadlocum citiorisrefolutionis.crgo confcque tiacft notajCoq^per rcfolutione &cxpuifione plcurc- liscuratur opumc.ans patct propartc prima proptcr ca liditate naturale ^pinquitatccordisadrcfoIucnduciTe potetiorejpatctet quaciiadalia parte cu matcria apul monc 8C cius cannulis pulfa ad canna fcu trachea arte- ria rcmoticat ex totp morbusmateria crgo pulfaadpul monem ad locum pellitur citioris cxpulfionis. Plcurc Ad oppofitii cft apho . cum fua cocordia. Pro qonc fismu- prfmictedumcxpleuretideficripofrc periphlcumonia tacio ad duplicitcr intelligi poife jucl rcmancncc plcurccidcj ud Wphlc- pleurctideiamrcccdcnce. PrimacocIufio.Malumeft umo— pcriphlcumonia ficri cx plcurccidc , plcurccidc rcmane te.condufiohgccft i^fica a GaF.incomcnco. Sc eft no tadefc, SccundacocIufio.Malum cftpcriphleumonia fieri cx plcurctidcjplcurccidc reccdcntc . Conclufio hf c colligipotcft cx Aui. lo.tcrtg.c.dcpcriphleumonia .d; patet caufa,quia pleurcfis fecundii plurimii cft <^x ma- tcciacholcrica. i o.tcrtij.ca. I .trac.4vpcnphIeuraionia ucrochoknca maia cft eo<^ primoprppccr puImoQ^ H I P P; O* 187 niam dup. Auice. ad cor maxima propinquitatc timor eft dc matcn^in- ccndio 8C infiamationc.Sccundo dico c^ timor rodipul- moncm ^ptcr cholcrica materta. Tertia propofitio. Pci us cft periphlcumoniam fcqui plcurcfim rcmanentc pleurefi cji^cccdente . Patet propofitio aiiorii paricatc fuppofita qjuis aliorum paritatc concclla conclufio ia" itantiampatiatur cuidcnterjfortc.n.pciuscft multaad pulmonemaccriachoicrica fiuxiiTc rcccdetepleurefi, q^uaide pauca HuxiiTepaucaetfarcmanetein plcura. Ifto prgmiiTo patct fol utio obicctorum . Ad punctui iicgandum eft q> non fic ibi cranficus.Naprimopoc ma teriaiafcnfibiiiter aplcurarefudarc, qu^dcEuxaadpc ctorisconcauum diiatato puImonc<S: pccftorisconcan- gehce cocauum pulmoni maccria dictaimbibctur^Po- teft etiafcnfibtlitcr ad pcclor/s cocauum prgdicfta ma- teria fpargiprgdicftauiaquf cxiGxasin poroficacibus puimoius apoi^emac aliquando nacura non potcntcad cxpeileqd um ipfam. Ad fccunda rcfpondcndii ad pun- &um c^ pcrmutatto de doiore intefiori ad rcmiiTtorcm eftaliquandomalaproptcrnocumcnciimaiusquodha'* betux ex periphleumonia. Adccrctam cciamncganda cft co^equencia , co<a^ maceria pulfa adiocum aciorts Sc maioris rcfolutionis aiiquando incenfa dcccrius cifi- ciceocumentum nonpoccns anacurapellt» Q^ugioo. xi^. Apho. xi. V T R V M pcripUcumoniapolTitprgccderepIcu- rcfim abipfa caufacam. Affirmaciue arguit {{c . Pcri- phleumoniapoccerminariadplcurcfim . crgo.coicque tia notacft.afis patct. f o.tcrtij .c.dc pcrtphlcumonia. Ad<^pofitum uidctur ciTctn fi^nc comcnti. Primo pro qui^ftionc cit tcnceda concIufio.Picurcfispot ficrt cx periphleumonia . Coociufio patcc pcr Auic.d: quia dum puimo apoftcmatusdtlataf matcria pieur^ tranT-' Bnicter* poteft. Secun«^ cithgc»Periphlcumonia raro tcrminatur ad pkurcfim . Patct propoficto,quiamate- riaperipldeumonif phlegmaaca fccundii plurunu oon «ftapta imbibi picur9.Pa£ct«tiSprqx>ficio,quiafipc- jriphkumonia Icuis cft 3c falubrisnacura ip4m expucn docxpcUet aut rcfoluct.Si ucto cftmortalis& dcmultai «nateria fccundum plurmium antcfuifocatquam plcu- refira cauict ucl caufarc uakat.Et hf c Gsndufio fccua- da£t pro intcHcclu GaF.di; Auicc. Q_ugftio. :KiJj. i^o. x^. V T R V M frenefis fit a pcriphlcumonia mala. - Ncgatiucarguiturfic. Primo.frencfisfignificatpc nphlcumoniam dtg tcrminadonis<S; rciblutio^.crgo. confcqucntia tcnct.apbo. ^ ,quia intenfio maiug inma- |iia cft bona,proptcr dtam terminacionem Qcat in co- mento Gaf.coUigitur. confequcntiapatcc,quiacholc- ffi(^mdcfignatciTemateriacuius cftdtorcfolui SCzcs ininari.Sccundoarguitur fic.pcr fupcruencum frcneils adpcriphleumonia minuiturpcriphkumona.crgo ^ co feque da nota.anspatct cu dcriucc matciiaad ccrcbrii. Adoppofitumcftaphoriiraus. Proqoncprgiuittcn dumpenphicumoniam multtplicitcr poiTc tcrminarij ut patctloco aUcgatomala tame cft cuius tcrminatio eft adfrcncfim proptcr caufam alTignatam.Si tn pcrpoili- bilc deriuaretmaccriapcriphlcumonig adccrebru for- tc no ciTct incoucnicns cocedcrc illud no cilemaium» Adai^umcnta rdpondetur* Adprimum dico ncga- db confequcatia . Etad probationcm dico q> intenfa 8c dtatcrminationoncft bona nifi uirtutis coftanda pr«^- fuppofita, Ad fccundum dico^malumeft matcriam dcriuari,autdiccndum c^non caufat frcnefis, quia dcri uctur ojatcria pcriphlcumonig , fcd quia ckuat ur ma- lusf umasiadcnsnon ucram frcncfim,autqui fai cali- difatcattrahcndomatcriam cft caufa uerefrcncfis . Q^usftio. xii^, Apho. ^i^^ VTRVM fpa(musauctctanus.uulncra fequedo fortiaficmortalis. N^ariucarguiturUc. Primo.ta- ItsQ^Umusautcctanuspoccft clTcdc rcpkcione autnoa laco,MPh. A A ig Digitized by Google <iV-SSTIONES pifO|$Of Cfonacus ad isaterf am.fgitur fioii mottsiis BeceT fariuoJ.aQteccdciispatetfaaspcrprshabita.confcquen Cta tGiet,qiJuafpafn3as de rcplecione 8C non pro{x>rttona %us ad materiam func curabf les, ut patecz . tert^ <sp.de cura fpafiaf . Sccundo arguit ^c . ad for tf a uulnera no poteftfequf fpafmus.fgfcurfuppontumfn apho.eft fal<' fum .antecedcns arguo fic.ad fortfa uulnera non fequi- turfubftocthfca.ergonccfpafmus de ficcitatc, utdicii: in comento Gaf .antccedcns notat cxperf cntta . confc- quentfacenccquf amaior iiccitas ui detur ciTc i n fpafmo ^ tn cthica cum iiatin fpafmo contractio,in ethica noni Tertio arguitur ficquantucun^ uulnus fitfortcfau- fuiditas fubftanti£ca non cuatur.ergo non fequitur fpaf musdeinanitfonc.anteccdcns patec cum euacuent ma<- terif humoralcsexiftencesin ucn^. Q^uarcoarguicuf ficalf qua membra propccr forcia uulncra mori uncur ^ndlpafmanc<S^c.ansecfapacetpcr expericntia cofe quetia ur tcnerCj^a no ur maior ro dc uno^dc alio. Ad oi^fitum cft aphorifmtrs prgfens. Primo pro qufftione fupponcndum q^ ^uis omnis fpafmusfequl poiiitad forte u ulnus ut patuit per notatum . hic tamea M'bro sntclligiturdcfpaftDodeficcdtatcaut tctano. Secudo ina- prsmitcendum q» ad forcem Ikngufniseuoncmfmagina ^^ r iZ ripofrumusmebrafubftancificcinanirimulciplicitcr. S° Jg^ Primoimaginandocjcuacuatamulcaquacicacc fangut c^duo" »^s aucna aliqughumiditatesexiftentes in porofitati- *^' bus mebrorum fucccdanc flucndo fiuxuifanguinis<S;; ingrcdiantur pcr porofitaces uenarum de nouo ucnas. Aliusmodus inaniendimcmbra eft hicjucfanguinc calt ter euacuaco calido menibri habcnti minorem refiften- tiam humiditacf s , quia fanguis humidus euacus eft,fic f>cr cale cali dum ci ta inani tio 6C refolutio. Vndc fecudu iftam uiam probabfliorem nonimaginadum cftfad:a phlebotomfafaphenarum multum exceiTiua humidita tcm cerebri fubftantf ficam cuacuari tali cuoncjfcd cali duo] mcmbri facftum potentiusfupra humidummaio« rcm facichumidircfolucioncm St^inanicioncm. Prima. condufio. Spafmusauccccanusfcquens uulncraforcia dc quo intelligf t in prf fencimorcalis cft, Coclufiopro- batur fic.fllefpafmuseftmorcalis quinimiam fcquicur Sc frreparabilem i nanccionem, fed fpafmusauc cecanus icqucns u ulncra for tia eft h uiufmodi .i gitur . maior cft cota ex pr^ habicis.confcqucncia cenec cuidencer.minor pacet , quia a forti uulnerc de quoloquimur in prgfcnci iJiuItus fiuit&nguf5,<S^ fdeouchemcntifrimafequitur tnanitio. Secunda concIufio.Non qufltbet fpafmusaut tetanusfequi potens uulncra cft mortalis . Conclufio fe cunda patet pcr ronem prima adducTta ance oppofitum. Iflooppofito patet intcIJe<fi:usobie<fi:f primi, Ad fe- cundii rcfpondendum fecundu uiam coiorcm q? ad echi cam caufandam requiritur fixio coplcxionis , Sc magis vntform^exiccacio propccr ethicam cfTc difpoficioncm h^itudin^em fixaSc quafitoci aequalitcr coicatam. in fpafino ucro cft cxiccationis diflFormicas hoc notantc cxpericntiain corngiaqug non uniformitcr igne exic- cata corrugatur fcu fpafmatur^humiditatc tamcn ce tra U fat^cxifte tc magQa.pacct ctiahoc cum pcr ulteriore G>rrigi^ aduflione ante^ ad ucra£»ucniat idneration^ cxtedit&refoluitcorrigia uniformi fedacxiccatioe. AdtertiumpatetrcfpoQfiopcrnocatum. Adquartu refpondendum <3^tpfum non eft contra apho.Iicetcnini qufdam cxilia corpora moriantur ante fpafmationem> jftat tamenrobuftiora , non itafenfibilia per paulatin^ cxiccationem primo perdud ad fpafmum qp ad mortem t Q_ufftio. XV. Apho. KU^, VTRVM dcfipientia ac ftuppr finc morcalcs in ptrcuflfonccapitis. Ne^tiucarguitur fic. mulcg funp pafijlones eflcntif ccrcbri cdicancesqug non funt morca lcs.crgo&c.coiicquctia tcnctj^ahg pafTiones no ^k^ tmi mortales , nifi ga coicats eflentf? cerebri ♦ aiis cQ; A^itin i&i^iaiiscd^cauotubus^pltti^ttsal^ittofb^» P A R T I. vir. Ad oppofitum uidetur Gaf.ia commettt»» Vthm pro qugflionc prgmiccedam^aliquam pati5<fl3*m cfiis morcaicminceUigipoteft dupliciter . Vnomodo , c^^iia morcisillaciuam fecundiipIurimum,d:idco acoca^* cie morcalis appeilacur licut apopIcxia<S:c . Secundo p» teftdici aIiquapalTioniortalis,quiapoccnsinfcrrc mor tcm. Sccundoprg mitccndura q>aliquam pairione coi-. caricfTcntig cercbri dupfr pc fteliigi. Vno modoquoii- bcccoiccturfiuc incefefiueremifliue. Sccundo<^co.'; municccur uehemeiiintenfione5i:ccrebri nocuaicnto. Tcrtioprgmicccndum uerificariapho.ftupore <S^dc- fipicncia pcrfeuerancibus Sc intcnfis exiftentibus. Prt maconclufio .Olsftupor <3C defipienciaincapitts per- cufrioneapparenccsfuncquidmalum. Couclufio uceft: di<3:um probacur fic.omncs cales fignificantgrande ce- rcbrinocumentum.crgoconfcqucncianota . antecedes patct , quia non fequeretur paruum ccr cbri nocumcn- tum,ut eft euidcnsin expcrimento cum ftupor 3c dcfi- picntia fintm3gnidcfc<fi:us. Secunda coclufio, Stup.or ^dcfipicntiaintcnfioncm uehcmcntcm perfeucrantes mortalcsfuntincapitispercuiTione . Conclufioprobat fichg fignificant uehemenscerebrinocumetum. crgo* ancccedens pacec propcer perfeucran tiam 8c incen fion e > quia cam gr ande Sc pcrmancns cerebri nocu me tum rc- moueri non poccft. Iftis conclufis rcfpondendu cft ad obiciflum ncgando confcqucnciam. Ad probationem dt ccndum q>hg nonhabcnturmorcales,quianocuraear tum fic abfoluce cercbro coicacum , Ced quia coicacuns^ cftfub uehementi intenilone Sc pcrfcucrancia. Q^ugftio xvi. Apho. xv. V 1 R V M fpucum fanici ficmalura in fanguints fputo. Negatiuearguitfic. Primo.faniesquacxpuir mr potcft eife digefta ♦ ergo tale fputum potcft cfTe bo- num.antecedensnotumett.confequetia tenec : quiafifr gna digeftionis materif quadocunq^appare c bona func, utpacetprimohuius.comcnco. I z.paroxifmos<Sf con- fiftcncias. Secundo arguicur fic . fanics poft pcripleu- moniam poceric ciTc bona.ergo . confequcntia uidec tc- ncrc per fimiic.ancecedenspatec , cum aiiqua pcriplcu-r monia fit pcr fpucu faniei curabilis" Tertio arguitur jlc.faniespoftfputu fanguinispoceft cfTe fine ulcere pul mocis.ergo confequencia uidetur noca.aiis pacec,fi fan guis fiuxerit a uena rupca in pe^florCjdcrde fic faniacus* Ad oppofitil cft aphotifmus. Pro qug fti 6c cocFon^ teneat didaquf cft limitadafeciidu limicacione apho. Adprfinum obietfcum eft refpondcndum diccndoq» fpucum faniofumfcquensulcus pulmonisnunquam dt geftum eft, ud refpondendu fccundum refponfionem comuniorem d:mcliorem qi figna digeftionislicec finc fempcr bona , pro quanto fignificant potentiam nacurg ad maccriam digerendam , ratione camen loci pocer unc cfTcmala , ucin propofico fignificando ulcuspulmonia difficulcerconfolidabilc. Ad fccundam deperipieumo nianegandaeft confequentia,quiain ipfa non eft neceC- fariogrande ulcusinpulmonc ficucin fpuco fanici limi tato,uc cft dicfium. Ad cerciam rationcm negatur an- tcccdcns,qafputufaniofam muitu <S^pcrfcueras ut eft 4i<^iim uiceracionem ncceiTario fignificac in pulmone i. Q_ugftio xvjQ. V T R V M pofTic efTc fputum fanguinis ex pulmo nedato «^nonfcquatur fpucum fanici. Ncgatiuccft Gaf.infinccQmenti. AfFirmatiuearguicurfic Q^uia impofTibile eft infirmum anrcfanguinis faniationcm cfeficer e. Primo pro qone refpondcndii <j fputum fan- guinis perfeuerans fiantc uircutefcmper probabilicer fpucum cofe^uitur Cznm. Propoficio paccc {ic, hoc ftaa te fanguis erif in loco pr$tcr nacura fibi . ergo afts patcc q^fanguinis locus cftintrauenas.cofequctia tcnecpei; apho.20 parcicuJc,6.Siin ucntrcmfanguis cffundatup p tcr naturad<:c. Secudodicendu q> po0ibile eft in ca-y fu}po&fki^uim^muu6S((fii{miafpum*^conchxB9 paccc PafTio morca- lis du- pFr. Pailio- necoi- cari fub ftanci^ cerebti dupFr. Digitized by Google . A P H O. pat€tin argumcnto contra Gaf.feAo fuppofito ^Cpu^ tuii) fanguincs iitpaucun) oScq^ poQ: fanguf nis expur^ gattoneo) fint exhibf ta prohf bcntf a 3c df iroiucntf afaa S:ufncm,acetfaaiconfol(danaa uenam tnpulmpnc. Q_uaeftfo xvii^. V 1 R V M poiTit apparerc faniei fputu dato c^ no apparuerftfputumfanguinis. Negatiueargutturixc^ guia illudquodfaniatur eftfanguis.ergo. Ad oppoiitum arguitur iic . Sanguis ucni ens a r upta uenapotcftfaniarianteq^fanguisexpuatur.crgo. Prt aio pro quf ilione dicedum.fanguis in cafu polTibili po ccft faniari anceq^ fubforma fanguinis ea:puatur . Pror pofitionocaeft,cumenim adcxpuendum requiracali- quisufgor 3c uirtucis potcnda, concingens c& ante^ iiirtus Ht potensad fanguinem expuendum uc faniecur fanguis. Secundo dicendum q^ fccund um plurimii fpu mm fanicf mulcum(S^perfeuerans&:puImoni ulceraco miirum confcquitur adianguinis fpucum. eius probabt licas comprchendicurhoc modo , quia fanguisnp pouO^' faniari 3c pucre£er< inquancitate mulca fecundu pl uri' e)um,niii expuatur ancefub paucaquancicacc. ifto po fi co patct inteilcctus obieccor um . ' Q^ugftio. xix. Apho. xvi. V 1 ' i< V M iit pcius in phchifico rctincri faliuam q^ non . AfFirmatiuc arguitur fic. Non rctincndo faU- uam expclltcur nociuum feu expulfum eft . recinendo autcm r«cin€tur noduuni .igitur SCc. confcqucncia cs- 2)ec:quiameiius cft expclli q^ rctineri nociuum - » Adoppofituaiarguitur fic.Saliuanon recenca dcbtli tatur uircus Sc jserducitur ad mortem infirmus . ergo confequenciatcnet,antec£(kns paret, ctiam cum phchifi corom uircus dcbflisfupponatur. Pro qugitione refpo dciuiumf^ai^paribuspciuscftretfneri fputum q^ eua cuari^Condufio patet pri mo pcr fccunda partem apho. patct ctiam pcr Gaf.ie commenco. Ifto pofico rcfpon' dendum ad obieccum contra hocdicendo q^ licec cxpui- tto dcMifct uirtutem,maior tamen eft debilicas conJfe- cuturaad fpu ti retcntionem,clauduntur enim ui^ anhe Iftiis claudcnte fanic cannuias^in pulmonc exiftcuteS) ^uibus acr dcfertur cordi 6C expiratur. Q^ugftfo. XX. Apho. xvij. V T K V M iingultus fit quid malum in phlegino- fichcpads. Negatiuc arguiturfic. Deriuatiomatcrig abhepate ad ftomachum cft bona • ergo.^ntecedcns pa- tct,qufa matcriatranficnsadfix>machum pocericcua- cuarf per fcceiTum aut uomitu^cpfequcncia tcnct, quia SoiSul ^ confequat fingultusia deri uabit matcria ab apate. ,. ^usmul AdoppofitumcftHip.inApfao., PrpqugftioQCprg '^^g^^ mittendum q> fingultus potcfb fijGfc uehemens^pcrfc- ^^^ * tteransautparuus.Potefteiiamapparereindiecritfca uel naf>ofi: figna digeftt pnis ucl ante. Item 6. apparea^ tnphlcgmone hepatis potetiaapparere remifjibpiilcg': tDoncd^confccutaalleutationcuel non. Pjrimacoclii i[io.Sfnguitus uchemcnsiS^periiuierafts :non appare^ia dic^ritica, apparens cttam ante BgvA dfgcf^on^p^^ «none permane te mortalis eft . crgo <5^c .antccedes u uk incomento. Gaf.confcqucntf a tcnct,quia apoftemahc patfspeiffmumcalidiirimummortifcrum eft. Sccun-. <ia conclufio.Singultus2^arensante fignadigcftfonis son allcuiacophlcgmone dCcStmpcr dictc cfTcmalus. Conclufio probatur iit cffiigultushocmodo modi^catus inonpoteftapparere nifi proptermagnumhcpacisapa. ^ttur.antecedcnspatet,& confequcncf a per Gaf .in cq inento etper Aufci4.certf^. trac.j.c.2.pr§aIIcgato* Terda conduiio.SmguItusappares fndiecricica poik £gna digcftionis potertc ciTe bonus .Condufio iila pro^ baturpcr unam rationem ancc oppofitum.Gaf.auteai ia€cUsgtt per conduiioQem fccuadam. Q^uxftio. ' acacl. : V T R V M phl^moti gibbofitacis hepacfs fitpe- |»rphlegmonecpaaiuitanB« : Adpusim9&x«a$ism» HIP FO* . iSS «ftAuf,r4.tert9.trac.i.cap,prtmoJ . . L Adoppofitum ufdccureitc Gaf.^i.fnterxoi-um .illQ Aufce^ cap. 7 .In hoc autem mebro. PiiaK» pjroqucftibnc mc morandum q» aliqui^ agntudo djci poteft maior. Prim o ^gri- ra£ionedignitatisIsC«^a»ftionis. Secundoracioncuirtu-: tudo ttsdifpicnfawtisnoftrum corpus.Tcrtf o rajttonf prpprt^ maior eifcntff qtiidfithQcdi^5um,diclumcft fupcrius. Sccu] tripf. do fuppoiwndum.gibboiita'tcm hepaia^concauicatc fo«' t€nobfhorem,eoq7ing!bboiuatcpIus perficj.unturhu Gibbii taorcs 3c depur3ntur,eo eciam ^ pars gibbofe coliiga-^ hcpatis turpIusm,ciDbrisfpijf<tualfbusconcaua ucronutritiuis cocauo magis,fpf ricuaiia ucro nobiltora funx.nutriti.uis feu na- nobili- tur^ibus.. -Prima condufio refponfklis . Csteris pari- us. feus peius.cfi: apa gibboii<,acis q^ concauitati8.cohdufio probatfic.apoftemagibbofitatis Igditnobiliore actio-^ Ecm.ci^o antecedjcospatet pcr fuppofitum . confequcii tta.tencc,faltcmadfcnfumprimimcmbri diftinAionis.: Sccuiida condufio . Rattone Igfionis uirtutis difpcn- fentiscorpusnoftrum apoftcma gibbofitatis dicic eiTc peius.condufioprobatur fic.pl uspotcft confcquiin ca- iufyncopisadapoftcmagibbf ^ concaui. confequcntia »p.ta.aateccdens pacet in <afu proptergibbum plus coilt gari fpiWtuaJibus 3c cordi pcr confequcns. ..Tercia con ciufio.Ra«onc^^pri§.cJrenti5.ucrun<5 potcftciTc ^quc malum.condufioarguiturfic.cantum materig 3c alis poceft acqualicer ciTcntiare utrunq^.igfcur, confequcn- CJa nocaefi,quia in eifentialicace ponitur paritascaufa- ?am clTcntiantium pcr ffta fuppofita. Q_uarta condu fio.Quantum adnocumcntaitom^chof nfcreda pcius cft apoftcma cocautq^gtbbi.H^cpropofitio fit jp GaF, ianto interiorii>alleg,c,7 ibi .Porrophlegmones. Iftis habftispatctintellccftus Aui.pcrprimam 3c ftcundam €0.duiio4e,patet etiam intcUclus Gaf.pcr ulttmam. Q^ugftio, xxiji VTRVM abapofixmatccalidiflimpcurratcho- Scrarubeaadintcftinum &flomacfaum.. Ncgatiucar guitur Rc . matcriaappftcm^ps ^«culcatacft in partc apoftemata . ergoanteccdcnsnotuo* cft cxquo apoftc- xnat.confequ€oti3 tenct,quia materia conculcata adlo- cum alium non tranfit^^rgtercanuUum uidcp cfic tno^ liCnschQler^ rubcam adintcftinumauc ftpmachum, rrgo.confequcnaaaotacft . antccc(knsp§c« .nonpri- mo uirtus hcpatfftcuiji cius fit pciicre fo^tsmm ad loca cxpulfiontfooucnicntia 3 xlcq cumicholtir,3, a feipfa ma ucturcumcius&onfitplt^ mouertadiiia partc ^alia.^ ^^oppQfitumLeftGai\«ncomm«otOv Pnmacondu fio^proqucfiaonediccndum cft abapoftcmatc calidiiTf- mo rubcam chokramadintcftinumauc flomachu ciTc curfuiam - Coadufio.probatur fic* hcpar apoftcma- cuiiitrafaiittercpotcft rubcam cholcram addidaioca.^ crgo.coafcquentia oota admentcm mciicorum^aotecc <k^p«ct ^fiuifL hepar ^poftcmajiumppt^ft eiifuirtu^: tis£ortistmpdJ<mdQ 3po>fte»ant«m ja^aceriam pcf j^^^ fitat^auiuicnas. SecuQdacQ.dufi[p>£M^rap6teftg4 li ad ftomachum aut inceftinun;ij3pfti:upcuram3i»ftc- «aatts&poftfigoa-de«^pni$, C^iljiOo pp'c?ftjiat« perdcductjoactttprt«ii?>odui«ipis> .fe|ftai«cuod^ tnfcrcut <$► fingultu^tpliJ^mpQcJifpatis npij eft femr pcr inaIus.CpflduimafcMwr.i}fi.;fi«guJtus ppteit fcqui figna digeftfoBis *S(:.d<bitaBn:upewam:^poft<matis. ec go.confcqucntiAnpta^tec«dcospat«t, fi rupto apoftc matc& ausprgdigefta^ffiatccia Suat ad ftomacbu fior gulcus confequati»- prsdt<iS:iis, . / :: ;. . -. '.'S. : - l&o coocJufo. paLtcjc fi:autfp ad Ws^^umprWum dc-' dinando confequeoiiam <S^ «Uc^odpj^uod Bacjira peU krc potcft.coocujc^t^.^ aport.ciiijntcm niateriam. Ad fccundum dfCfndum<^mouens eftuirtus^spatis ... quf impotcns aliquandp pellcre jnateriam ad loca expul fiontdcpucaca peUccadlpcanon ita cpouenieatia. <^uffttp.. xxti),^-- ' " VTRYM;/fi^j«s<S;4cfipictta^cqu4^ti«aufa : ' laco^aph. AA "iiij "" Digitized by Google "'■■2 QLViESTlONES ' in uigilt a Ncgatiac arguf tur fic.^afinos'^ dcHpicn * ~ - tiafignificarcpofliHitfluxu matcmrum ad ncruos<Si; cercbrii qug maccrif funt rcmoduf uigiharum, AdoppofitumcltHip.inapho.l8. ProqugflioflC dicendum q> fpafmus 6c dcfipicntia fimul funt morta-t icsin uigilia fccundum plurimum^ C6clufio|probatur^ - quta fecandum plurimum fcquunEur inaottioncm SC- exiccationem.fccundum crgopJarimum funtmortalc» ^uisin cafu polTint elTe noh mortalcs. Ad-obiccm efi: refpondendum c^ fpafm us Sc defipicntia de quibusintcl ligitur in prgfenti funt dc inanitionc non fignificantcs ilium fluxum matcrierum ut eft di(ftum. Q^usftio. xxii^» Aphor. xtx. V T R V M in denudationc oflfis apa corrofiuum Ci t pclTim um . Neg^tiuc zrguii fi c . I n aliqua oiTisdc nudationeegcmuscorrofionccamis, crgo d^c.afispa* tct ubi caroforetfupcrflua.confcque tia tenct , quiapcf- talc apoftema corrofiuum iicret taiis corrofio. Adoppofitij cftHip in apho.^i^ro qugftionc rcfp5 dcndumapacorrofiuum clTepciTimum ia denudationc oiTis.Ccnclufio quf eft apho.in fententia probatur pcr ratibnem apho^ Ad obic <flum rcfpondendum dcclinan do confequentiam Sc dicendum cj> taiis corrofio fi^cnda eft a medicinacorrodcntc 6c non abintrtnfcco cum dc- notctur uchcmcns Sc pelTima putrefa<fcio. Q^ufftio XXV. Apho. 3CX. V T R V M putredo aut fanies fit mala in crifipila. Ncgatiuc arguitur fic. Primo terminado apoft«ma tum adfaniem cft bona.igitur &c.nota eft confcqucn- tiacum eryfipilafitapa .antcccdens patet per GaF.in lifa.demahtia coplexionisdiucrfg. cap. ^ . Sccundo ar guitur fic.omniscryfipilacftcum uulncrc.crgo no cft mala fantcs in cry fipila.confcquentia tenet, quia crearc faniem inomni uulnercbonum eft <Si:c.utcolIigitquin tohuius apho.2 2. calidum fanicm faciens . antccedens f umitur primo de accidcnti 8c morbo . cap. 1 2 . Tcr tio arguicurfic.fanicsdigeftacftfignum digeftionis . crgo bona cftin eryfipila. aiiscft notii. c6 fequetta tcncca* figna digeftioms quandocunq; apparcnt bona func. Adoppofitumcftaphorifmus. Pro qugftion<diccn dum<jputrcdoaucfanics malacftio cryilpila . Condu iio probctur ut cft dt Au , qpuis putrcdo fit psior fan ic^ Ad primum dicendum ad pundum q^ terminatio ad fa nicm cft bonarcfpeAu tcrminationisad fclirofiiai aut morbum pciorcm^tamen potcft dici mala faitem in apo ftcmatedebentc debitc tcrminari i>er rcfolutionera*ucl dicedum q^tcrminatio adfanicm abfolutceftJMna nifi coniungcretur corrofiomembri ficut cftin-^propofitov Adfccundani racioncmrefpondendum ad punctumq^ f n omni uulncr c fufpcAo ad fpafmum bonum cft crca^ rcfanicmjnontamcninomni uulncrcabfolutc cft hs>-^ jiafantcs. Adtcrttum rcfpondcndjim q^fignumdige-' ftionis qficiic^aj^aret cft bonu:nifi fibi aliudaccidcns coni ungat ficuceft in propofico cii c6iu4igitcorrofio« Q^uaeftto* xxvi. Apho, xxi. - V T R V M trcmor in litar gia fi t bon us. ; Aifirma riucarguitur fic, Primo . bonucft accrebroad neruos ^eriuari materiam.crgo.antcccdenspatct, qiua per hac dcriuationcm ccrcbrum uitarapoftemationcmautmi^ nuit.patct confcqu^tia.cum trcmor fignifkcc fic dcriV uacam efte maceriam. Sccundo arg^iicur iic. paraly fi^ cftbonainapolcxia.crgo&trcmorinlitargiaper fimi lc.patetconftqucntiaantcccdescoUigitur prima tertij;. Tertiofic.mmotunrcmulofcu concuiTiuo confumi- tur matcria.crgo conf er t in litargia . antcccde*is colligi- tur quarta primi.cap.ulcimo. confcqucntia tenet ^quia Trc— bonumcftlitargigconfumimateriam. , cior in Adoppofitumeftaphorifmus. Praqugftroncprg.-* litargia znitcnda cft diftin4s:*6q> trcmorcm cucnire-in ktargia eucnit potcftintelIigiduplic:£cr.Vnomodorcmanente>n6 di- dupfr; miQucaHtargta * AUoQiodo^temancnte ^diintiiuta Sc P ARTI. WI. fcmiffa litargia . Prima conclufio.Trcmar prtmi»w« lus cft in litargia. Hgccoclufio fit pro intellccftuapbo. 6C pcr rationem comentijquia talis tremor cx quo cau- fatus fignificat matcriam ciTc fl uidam , 8C pcr.cofcque» immerfaai fubftantig cerebri lignificat cam ctiam cfTc multam nonfuperabilem auirtutc,utnonfolum6aciac litargiam , fcd etiam tremorem . Secunda conclufio» Dicendum tremore fequentcm litargiam per rcmtlTio^ ncmaut remotioncm litargigcficbonum.Hocfecun- dum probaturpcr duasracionesantcoppofitum, Ifto pofito foluendumadobickftum tcrtium dicendo <j> quauis per tremorem aliquid matcrig confumatur» trcmor tamen maluscft per uiam figni modo diclo. , Q^ujftio. XX vi). Apho, xxii;. ^ VTRVM fanicsfitmaiaindolorediuturno. Nc gatiuCarguitur fic.S^na digeftionisquandocunq? ap- parcantbonafuntjcrgo.antcccdcnshabeturprimohu- f us commen. 1 2 . confequentia tcnet a quia digcfta fa- nics cft fign um digeftion is . Adoppofitum cftaphorifmus. Primohuicqusftia nircfpondcndumcftdiccndohacfaniem elTc malaqu^ iignificatutcft tacTcum uchcmcntcm putrcfadioncm, fcd fanics in dolorc diuturno eft huiufmodi.ergo 8CCxm9 ior cft nota.minorpatcc • cum cnim dolor cxcicericdiu- turnus manfcricq? maceria ccmpore mulco 8c uchemeiTS putrefa<ftio caufata eric . Secundo dicendum faniera di- geftam <Si:Iaudabilcm clTcbonam refpeccufaniei incoii ucnicncis . Propoficioprobacurpcrracioncmprimara., quia figna digcftionis quandocunq; apparctbona funt, & cconcra figna putrcfadionismala funt» Iftopofico patctfolutioobicAi. Q_u^ftio sisiviij» Apho. xslH^^, V T RV M dyiTinteria fit maia in Ccccii^a cholcricoi Negatiuearguiturfic,DyiTinteria facta in cholcrica fcccfTu eft fccundum rationem , crgo&c.confequcntia uidetur notafecundo huius.commento.2B.fcbricitaii- tibus non omnino in fuperficic . antccedcns patct > qui» rationalc cft'choIcram excoriareinteftina.. Adoppofitumcftaphorifmas. Proqugftioncrefpa dendum<$taIisdyiTinteria incholcrico fccciTueft ma- la.probatur conclufio ur eftdrctum inlittera. Adobic ctumrcfpondendum dcclinando cofequenciam. Ad pro bationcm q> figna factafccundum rationem bona funs rcfpectufactorum non fccundum rationcm,tame abfi> lucc malafunt pluries, fcilicet exempli caufa fi adfebre f ntcnfam fequatur cxtcnuatio , ucl (i ad fupcrflucntco» cuacuationcm fcquaturoculorum concauttas.>hoc crfc fecundum rationcm tamen mala, Qugftio. xxix; Aphq. -xxvij. V T R V M in. dolorcTorti-circa ucntrem fit mal^ frigi4(tasextrcmicatum> Ncgatiuc arguitur fic. P.ri rao;f nfor-ti doiore&Q.poa cft frigiditas , immocalidir t2ts cxtremorum ♦ crgoconfequcntia nota,quia in.qug- ftioncfupponitur in tafidoloreftigiditatem eficcirca cxtrcmitates.patetaoteccdensxum natura tranfmictac ianguinem<Sc fpiritusadlocumdolcnccm , uc.5>huiujs commcni^-^iC^ufcufKjs^orrupturc funcfgcus.. Secii do^cvnon necifar-io^denotacur calidura aut fr^dum apa.crgo.<S:c.coafequenciatcaict, quia ob.hQCinahcia denocatur,quia talistcomptehrnditur apatio.^.huius, 6C commento primo.antcccdeas-patct cumpQfTitpro- ucnirc aucntofitatc. : Tcrcio fic.propinqaoruB^frigidi tas ab a uaoribusno jrcpucat ur mala. crgoncsc cxcreniQ lum.patctanteccdenshocatictorijatibus non contradi^ centibus. tcnet confequfn«a cumlongc maior.cm mali- tiam denotctpropinquorum c^cxtremorum higi&lt^s^ -<^uarto fic^ficcitas extremorum ab auci»rfbus in.da lorefortinon rcputaturnaala, ergo&cconfcquetia tc-i net cx hoc,guia ficdtasopponttur uitg utfrigiditas. ~ ' In oj^fitii cft apha.p«iictus. Prfo^ qonc fuppone dilia^oiore£ortt£rig<d(tate«j;a-ca)o^maliti\dcnot4rr tisuehonea- Digitized by Google APHOR. tirvcheaicBteia «fle 6c pcrfeuerante «00 pf aeccde tem a caufa exterfort oec ctiaiii a caufa alia interiorijm/i for- udoloreautfuacaufa. Sccundo praefupponeodumna turam trahcicmaterx^ adiocum dolentem tntrinfecus iSuccxterioreinddmododoIornon iic ualdeacucusJ^ iiirtutis proftratiuus.nam tunc uirtus rctraljit fpiritus ycntct ^ faHguine ucrfuscor. Tcrao notandiim ctiampcr quid. uaitrcm inteUtgt non ibium ftomachum>immo <&:alia uifccra in teriora notabilia > quia camen pluries contin-. git dolcrc ftomach um ,ideo inipfa Hip.protulit aphor» Q_uarco notanduni ctiam <j» non folum frigidttas ex«r tremorum mala eft <S^c .immo ctiam iongc magis propl ijuorum frigfditas.quia tamen concingit plurtesinfor- ti dolore ftomachi fngere cxtrema calcntibus intcriort bus-, ut in cahdo apatc ftom3chi,non cotingit uero cco cra,idco de friditatc extrcmttatu propofitus cft apho. Ifto notaco patcc conclufio refpofahsprobado ipfam iitprobatuseftapho.Etdiccndoeciamq> hsec frigidicas oonfolumefcmalajimmoeftmortalis fccundum datii tnccKec^ca . Ad primum obicAum pacct rcfponfio pcc unumjnotandunijd/ccndotamcn (^ohicctum probac propoiitum,quia tamen doicnteftomachofpiritustra-j huntur d:fangui's ad ftomachum frigec extrcma^ Ad fecundum dicendum <j> dolore proueniente a uentofita tefrigiditasnon perfcucratnonpcrreueranicfua caufa. 6C Ii pcrfcueratetiam hoccftmortale proptcr maxima proftratione uirtutisde propinquicacc frigiditatis ut dt <ftum Cil, Adaliam de iiccitate dtcendum Sc nctandii q>iiumidicasmembrinonitapendct afanguine <S::fpiri tu iicut cahdicas ad h unc fenfum 3 qaia ciim membrui» ilt magisfixe humidum qp fit cafm , io ad remotione fa guinisvS: fpiritasfequitur membrum infrigidarid: no cxiccari. itcm cum caliditas fic magrs requilica ad uica Qf humidicasjidcofrigusmaiorem {ignificac maliciam^ cura suam «icmenca ficca cxiftcntia in mcmbro finc pc P tcncia minus fupra elemcnca humida propcer iiccirace, q; iintfrigidafupracaliddper frfgidftate frigiditacc cxi ftetc actiuiorc^ideo no iic per extremotji ficatace 3Cc. fignificarc poiTumusiicutpcr frigidicate SCc, Q_uaftio. XXX* Aphor. xxx. VTR V xV\ Diarrhoea {ic bona in hypofarcha. . (^ncnarguiturmultipliciter. Primo arguiturau- &ritateAuice-,i4.tertij.ca.4.dehydropiii. ubiuulc fiuxutn uentris in hydropiii circmortakm. Secundo arguitur iic.diarrhcea cft proftratiua uirtutis 3Cc. cou fcqucntia tcnct.antecedcnspatet cum non euacuctur^ ' lum noccns,inuno 8c iuuans. Inoppoiitumeftaphorifmus* Rcfpondcndu Scdici dumqjfortisdiarrhceafacftaconftante uirtutc conuc- jucnseft in hypofarcha proquapto hxc forris educit ma teriam multam difpcrfam per totiusambitum,qua na- turaintra uenasrepcllcrcpotcft , <&:non folum ucntris fluxusimmocriaurinaeconiimiiitcr illam euacuando tnateriam,fluxuscamcn uentrismaximclicntcricus<Si^ proptcr dcbilem contenduam proucnicns de quo intcn- dit Auic.locoallegato eft mortalis^ Adfecundumobie ^um eftrefp6dcndum.q»licettalisfluxusdebilitet uir tutem,tamenmaius<uuamentum nocumcnto. Noca- dum tamcn ^ oon femper in hypofarcha fuffici t hsec fo iutio ueotrtsjnnmarequfritur plurics confortatio hcpa tis ut non multiplicctfanguine phlegmaticu Sc aquofu. 6c bonitas regiminis fecuodum expediens 3Cc* Q^uaeftio. xxxf. Aphor. xxxi. V T R V M Spumofae egcftfonesin^rrhaa iigni ficcnc dcfluxum phlegmatis a capitc. Arguicur q^no, quia ue toii tas exiftens in ftomacho aut in intcftinis po teftcomifceri phlcgmati ftomachi autinteftinorum. »- I «go&c.anteccdcnseftnotum^Siiimilic confequetia, V rin _f jj oppoiitum eft apho. Primo pro quxftioncdiccn tcnuis ^um aphor. intclligi fpuma extftentc alba Sc lenad ex «uprr, ^odecowturphlegmautcftoQtum» Sccuadofuppo- HI PPO. , I8p &eQdum haoc fpumam noa cfree:^ suagmsam^fit&j^ eiTc fortitcr commixtam infuispartibuscxquddc- notatur ipfam uenire a parce ualdelonginqua acphlcg- snacica iicut eft ccrcbrum. lllx>cppofitodiccndumad primum q^G. ucntoiitas lit in ftomachoautin intcftinis nonitacaufabitur (pu- matiopropter matcriam no cfTc ita comota ficutcomo ta eft a cer cbro ucniens. De cholera aute patec riiiio, quia fpuma fatfca ex ipfa citrinacft. Q^uoeftio. xxxf). Aphor, xxxg. VTRV JS\ PolTit cfre urina tcnuisfupcrius chole aricaexiftcntcliypoftaii, Q^ nonargutturfic.Choleri ca cxriti faypoftaii urinadcbcceirccholcrica.ergo 8Cc* confcquentia noia,quia urina cholcricano cft tcnuisal ba.patet antecedens,quia per hypoftafim cholerica cho lecx diiiii dcnotat acderiuatio choFae ad uias urinales. Inoppofltum uidctur ciTc GaF.incom.diccnsfenun quam uidiiTc caicm urinam . Pro quacftione notadum ^ poiTc inteiligi tcnucm muIapIicitcr.Tcnucmjquiafub tilem ija fubftantiaqualifcuncijcoloriscxiftat.iiccundo tenucm,quiaaquofaminfubftan«a fubtilem ^cplore diaphanam.Secundonotandumctiam hauclitceram fu periusdupfr polle inteiligi. vno modo fuperius, quia in ptc fu piori u t £s fu piorj^a aquofitas urinalis fic tcnuisj adalte;gt fcnfumdfccoijz.fecudofugfust^e^ga prius. Ifropolito dicendum addubium q> urina potcft efTc tenuisinfubitantiacolorecxiftentcrubco uel citrtto, 6c h ypoftaii cxift e tc cholcrica. hoc iacis not^dum eft, jiam abundante cholcra facTra hypoftafi c?; parrc grof- iiori ii uc magisingroifata coungit urina eile tale SCc* Sccundo dicendum q^ urtna poccft priu^teporc cfTc tc nuis,quia fubtilisaquofahypoftaiibuspofthocci^iftcn tibus choIcric^.Pacctiioc.nam nacura primp. f nipoten tefuprachoiericam matcriam cxpcUcndam quafi fola puifaaquoiitatcapparcbit urina tcnufs&aquofa.deirt dc natura dfgcrcntc choicram ScipCmi tr^ibiittetea<i nias urinalcs cholcrica reddetur hypoftafis>d: plus dice iurhypoftafischoicricaptoptcrtnaterfamdigeftiprcm xngroiratam pl us hypoitafari qp aqttbfitati CQm/fceri, ' Tertio dicendum non eireimpoffibtle hypoftaftinef^ fcchblericam Sc urinam elTe cenueai;}w:>4.i9>ep<|»po0i l)iIe.cftmatcriamchoIcricam non coipwfceriaquoiicaa, immoipib-cxiitente pi^pelocacxpulitone,tt?ta n«f hy: poftafis.cft tamen hoc poilibde ualderar um, qu jgual* -dcrarum eftquinin.haic^fu choiettcam,ateria.c<>Dgi* njifccaturaquoiitati uricalii .1 ._ : .. r Iftopoiitopat«folutfoadobied:uindicee^i3>iicet £t dominium cholerg,tamcn poiTtbilc cftio «pfeoop co «nixta tale hypoitaiim appsLtexc. Ad G^.ticendii q> It cct nttn^ uidcrithocarguitraritatceiaujtdifikoi^tem ■& non impoffibilitatem. ■ .;:... Q^uaeftio^ xxxig. : Aphor.- xxxiL . VTRVM ChoIcrtcisexifteBtibusbypQftafibas acuta denotetur f gri tudo* Arguaur jauhip^i^ ^ no, P rimo quia poflibilc cft jaatcriam «iiic raiit^^crft go<&c.anteccdcnscftnotum. tcnct coofcqucanaqata niulta matcria facit morbum chnonicum d^onaaitii. Sccundopoflribilceitmateriam taitmodoitiiSbere fu pra uirtute iicutfc habet in morbo cbronico.JCr^ S:c. cofcqueria ncta.patct afisfcdidu cdtigeriasmstctie^ Inoppoiitum eftaUcgatusapboriiixiiw. P^roqonc dicedum q^ hypoiiiafi esntcciioIerica.'dcnota| joaodbus acutusfecunduprm,proquato<kQotarnateria citx xc fofonis ac eria indtatiuaui rtutts , ut ci eo liiacat utirtus, aut uincat,maxime tii cgparando hancdhofica.bypo^ ftafim ad aliashumoralcs>ypoilalcs.^ta caeficra£i^>pa ncndo paria,<xconriiigentftii pdt accidcte ptobjDgari Jnorbu,<5i:ftapro2>antobieda£a(fta&^. ;..:;::: Ouaeilio. xsxii^* Aphoir. xxxn^.. . VTRVM .Vrina&4iftaot«sfigofficcntturbario^ acmmcorporc, <^iiaa.arguitfi:c» Prano^mataia Digitized by Google Vriadt ftas^d. ftafts crym- Dofdaf Q^VASTIONES fiondigentur aqualttcr neccfTario in tnorbo mitiVer- go&c.patctanteccdenspropccf matctiam effcdifFor- ilie,5:proptct calidttate naturale non aequalic' &: uni* formitcrapplicariomnibuspartibus. Ite natura ali- quando pcllit fimul digcftu 3C indigcftum .igit. aiis fu' mitur fccundaquartf.de iignis cx partc urinac tcnec con fcqucntia,gaogatio naturalisnon arguit turbatione* " Inoppofitucftapho. Proquaeftionc praemittcndu. Hip.intelligcrcpcr urinas diftantcs urinasdifFcretcsin partibusfuisquiaquaedam fint digeftae quaedam non, ucl intelligit plurcs urinas adinuice differcntcSjUtquS- damfignificcntdigeftione,quacdaapparcantindigcfta: dcnotac.n.ex hocnatura tentarcdigercrcmateriaetio primoaliquadigeftaapparct.denotat ccia matcriare- pugnar c,<S: ideo pars apparct indigefta dcnotatur crgo turbatio tcntantc natura^ fibimatcria rcpugnante. . Adobicduprimii riidcndum q>naturanon uniformi tcr digcrentCjideo apparet diftantia propofiti ,quiaap' parct urina ualdc digefla etalia ualde indigefta.uel una parsualdc digcfta 6C alia ualde indigefta. Ad fccundii rcfpondendii q> quando natura pellit fimul digeftu , 3C indigeft:ii non pcnitusnaturaliteroperatur , imo fym- ptomatice dum falcem ind(geft um quod pellit cft mul' tii.naeius eft ciiarcmateria digefta.4.huius.com.22 . Q_u3BftiQ. XXXV. Aphor, ics^xiijj, V T R V M Hypoftafescrymnoidaleslonga Ggni ficencaegritudine. Q^ucdnonarguitfic. Primo.hac hypoftafcs jx^fTun t cfTc cii debilitate uir tutis SCc, ergo . cpnfcquentia tenet,quia uircute exiftentc dcbilibreuia turmorbus. Sccundoha:hy|x>ftafespoirunt apparere criticc.crgo&c.tcnct confequentia,quia cxpulfioncs cnticciarcue fignificant elTe morbii.aiiseft notandii. quia pofTibtle cft groiTam matcr iam cr ym noidalcm hy poftafari SC criticc cxpcllf . InoppofitiicftHip. Proquseftioncdiccndii hypo- ftafimcrymnoidale cltc hypoftafim habentcm partes grofrafic6paAas,ficutgroiiafarina frumcnti qu»ali- quando cft alba fignificans cxpulfioncm phlegmatis. Q^uodcompraehcndit, quia non eft cu fcetore ficut co ^milispropter uiccra ueficae apparcns . Non cft ecia cii difrolucioncd^maciccorporisct undtuofitatc telofauri B2C fupcmatantf ficut hypoftafis fequens dilToIutionem membroru radicaliii apparcnce f n feb. hctica auc in fc. putrida uftiua.Notii cft ji.caliditate praeter natura fie cem non minu&pofTcIiquarc unifluofum humidii c^co globarc caliditate hetica fixa.Hocigic conftante uirtu- tc fignificatmorbum longiiquiamateriagroffam phlc gmaticatardjefupcrationissSc diiToIutionis , aliquando €tia apparet rubea fignificans uflionem fanguinis grof- fi,fi< etiam morbii iongii , aliquando apparet nigra fi- gnificans uftione materiaemericae. Siuerocoiungatur debilicati ui rciicis ut arguit obicAumbrcuiabit mar- busmatcriagrofTad^muItadcbile cito fuperante uir- tutem.Q^w^ ctiam dictii cft continet ueritate fi perfc tierct talf s crymnoidalishypoftafis fi antc digeftionem apparcanc. £x quibus pacec obic(florum foiutio fa- (^rumin contranum* Q^uaeftio. xxxvf. Aphor. xxxv. . . VTRVM Apho.fit ucrus. Q,u6dnoarguitur £c* Primo ampuUa fupernacans non folum rcnii poteft doiotarcpairfone , fmmo& aliarii parcium fiue difta- ciummagfsfiuemflnus.crgoparsprima apho .non uc-r ranott cft confequentia.pacecanceccdens, quia non mi xius poi&tnt tUarix parciii ampliari maccriae. Secundo fic.materiate&iieft maceria groffa corpulenca inepca ampul2atiofii.<rgo&c.confequentia nota. patet aiiscu Ipfaconucrtat in lapide aut in alia coglobata materia. Tertio fic.ainpuliae iftae cx reni bus in uefica tranfire tion piit.ergo dCcMMfcqactisi uidet noca .quia talis am puUatiaiatcnibusgcncrariiiidec. Q_uarco arguiciic. P AR Tl. VII. ccflario longa denotat 3egritado*2nseit notii.tcriet coa fi^uentia,qamatcriachoficamorbiifacicbfCuiorc. ^ Inoppoficumcftapho.alieg. Primo pro quxftionc notandum hancarapalla parua ciTe ad modu grani. na cius caufa fubieuaciua cft groifa uentoficas quas mingc dodiuiditurinpartcs.itemmateriaquae ampailate ccii materia phlcgoiatica qus in paruas parc^ multasdiui- ditar per uias ftric5:as uriBales tranfcundo.ergoproptcf diuifioncm ueatofitacisjaceciam phkg.iiatisquodam- puliatur apparenciftaeairipullsBad modii granorii. VI terius notaadupolTeinjaginari hancarapuliagenerari circarcncsaucgcnerari in ipfo cuamimpctu mictus,<Si idcopropcerpulfione apparentgranala prinjfcus defcc dcntia.dcindeuencoficatcfableuanteapparent granu- kfapcraatantta.Et iftaeampullg intelliguntur perma-- ncntesSii.adaibcdine dcdinantes,quarii permanentia &albcdineautdcdinatione adaibcdinem uifcofitas &: phlcgmaticicasmateriaedenocacur. • Ifto pofico cencacur apho .dicendo q^iftacampullse ii gnificanc morbii frigidii renii,quia mala copfone frigi dam.Excali.n.ampuliadenocatgroiTa uecoficas 6cm3i ccria compraehcnfa per ampullarum pcrmanentia quac groffa uencoficasampullans maximcin ancrofo loco co praehcnfaeft qualislocusfunc rcnes.Si.n. tn cocauicatc ueficxgroiTa uentofitascompraehcndaturipfa cxpan*^: fa&diuulfafabtiliabitur. Exquopatctfecunda pars apho.q> loga dcnocat aegricudojgaftida raateria cardac dtgonis frida e t copfo reniixard je curationis. Ifto pofico dicendii cft ad obiexflu primum <^ argutt poKtate,tamenquiafccandu pfm grolTa ucncofitas rc num eft apcaampullare acdicT:ii eft.f dcoabfolutcHip. protulit apho. Ad fecundu riideadu q>Itcct aliqaa ma teria rcnum conuertac in Iapidem,aliqua tamen non eft i tagrolTa quin poiTit ampaliari ac etiam uentofari . Ad tercium rcfpondccur <$ ampuilce licec difiicalter non ra p:a;tranfirepoiTintutarguit,tamcn«5<;inmi<rtupotcft flcri ampuliatio ut dicm eft, Adqaartum rcfpondetur per prsehabita diccndo c^ ifta»ampullx intelligunc pcr- manentes 3C declinatcsad aibcdine at di<ftii eft, ex quo djnotac materiam non ciTe cholcricam. Q^uarftio. xxxvi>. . . Aphor, xxxv. V 1' R V,M Omnismorbus frigidasdure digcrat. . Negatiuearguiturfic. Pruno.caliditasnaturalispo-» teft tantii polTe fupra materia frlda ficut fupra materia ca£jm.ergo <S:c.antecedens eft notii diminuta 3c pauci ficatafrigidamateria tenctconfcquentia, quiadtgcftio fitpcrpocentiam caliditatisnacuralis. Secundoarguit fic . aliquis morbus frigidas eftcitaj terminationis . er- gO(&:c.confequentia,tenet fupponendo hanc termina- jtioncm eiTc ad falutem.patctaiispluries in apoplex^s^ iti oppofitii eftin corncnto GaF. Proquacfttone rcr fpQndendam<;^aIioru.paritate fuppo'f55a.u,t quantitatis matcrierii 3Cc.oi$ morbusfrldus.i. orsmorbimateria frigjdadaredigcricrefpccliucalidg. Patetpropo propc caiiditatCiTi naturale minus poiTc fupra frigidammatc- riamtanqp fibijnagiscontraria^ficmatetia calidajSc fibi rebeliioremfuagroiritic.Iii.cafa tamen.u5,prftba- bat obieccum primum poterac accidere con.tratiu^ Ad Cccixn^H.oa ergo obic<ftu refpondendum,primo concedc do utprobatiieft,dc/ndcfola.cndo piim.ii obiecluetia ^egandoconfcquentiam.Iicct.n.njorbuscito termincc ad falute,ftat tamen non praedigcftamcfiejiiatcriajfi- cut etia pacet de morbo de materia calidafuriofa. ' Q,u$ftio. '^xxyi^. Aphor. xxxvi. . , VTRVM Aphorifmusfituerus. Q_u6dnonar: guitur (ic. Primohypoftafispinguis<&:globofapotcft jic^irc abaliaparte ^ rcnibus, crgo 3Cc. confequcntia tcnet,<5!:antccedens patec,quia huraiditatera uncftuofa aliaru parcium concingcns eft crlfirc ad urina qua eric coagulata «SCglobpfa. Secundo arguitur fic . pofftbilc ^cx,xaili^\ohQB.mt dcnotari imteriam phlcgmauca* ' ■ «rgo Digitized by Google APHORi teiict cottfejifc aa ga ex phFatc dcnotac morbuslogus, la o{^U£uai ^ aphoriTmus • Primo pro qu£&- ftfOQc noandiijUt coIFr cx comcnto.^ hypoftaflspin-* guis f ntcUigcndo pcr illa ucr a hypoii:afim in fundo fta «cm aut& mcliusaliam fubftanti a afaaquofitatc urina li fupcriora tamcn pctcntcm 3c plurics ad modu tcte^ Hypo- Sccundo pracmittcndu in cclligi pcr hypoftafim globo I K r ^^"^ hypoftafimiundtam in part»bus& fubito fimul ia globofa a^m admodumglobijffcut.n.mulicresiilum glomcra quid, 4o filofaciunt gIobum,ita didmus hanc hypoft:af<m cu tus unapars iungituralccriacfi glomcrctur ciicglo- JbofamsS^c, Iftopofito diccndum hanc hypoftafim fi-* gnfiicarcpainonc rcnum acutajquiamorbucal^m ,cx taii.n.diilblutionc denotatur caritasdHToIucns uncftuo iitatcm,maximc in partcpingui& propinqua.fi dfffo- lutio^ffctin partcrcmoca tahs un^fluofitasno «lTctgI<y' fcofa imo propccr locf diliantiam in futs partibus fcpara* ta dcnoca t et acutus morbus 3c no hctica, ga tuc no cf- ict folagloboficasjimomulca diuifioparciu, Ifto pofico patctforoobicao^ faao^ in cotrariu^ Q_uaefcfo» xxxix. Apho. :icacv^, VTRVM Aphorifmusfitucrus. Q_u6dnonar guicur fic, Acuti dolorcsproucnirc poiTunt a ucntofi- tatc acuta crgono ^ ipfos dcnotat apa.aiis facis e notil tenctconfcqucntiaquiauentofftasacucanon apar. Inoppoficu cftallcg.apho. Proquseftionccftdiccn dam q> acuci dolorcs nocant apa uc cft dcm,aut funt ca apatis pcrquosin notitiam apatum dcucnimus.napri- mofiproucni unt aucntoficatc,fipcrfcucrenc atcrahen doma«arfamfuntcaufaapoftcmatii.ffctiafuntfixifn partc una dcnotatur materia conftans apoftematura, aut adualixcrapans. Apacrgofuturudenotac indpie iedolorcd:pcr&ucrantc,&inprocciTuad:uaiedcnota «ur apoftcma (S^maximc acutus qui ^&m uhum matc- iicruactrad:iuusautproucniesamatcriafubttiiinme Jbripojrofitatcs pcnctratiua. Ifto pofico patctintclkclusobic^^ vauffiio. xU Aphor. xxxvi^. VTR VM Salutarc iitfanguine uomercfinefc. Kcgatiucarguitfic. Primo.ols fluxusfanguinisex- cepto mcnftruali cft praeter naturam .ergo non falutarc «ft.confequcnaa nota,quf a faluuria ciTe debent fecun- dum naturam.ans fumit. 5.de accidenti d: inorbo.ca, pnmo. Sccundoarguitfic.pofTfbilceftnunc uomcn- «emfanguincmmorfproptcruomfcii.crgo 6Cc. confc- quentianota.patctantcccdes rupta uena magna. Tcr tio arguf cur fic.ifanguf s calis pucrcfacftus cft . crgo no e faIucartS(S:c .confcqucntia nota,quia no eft falutarc Cg guinisputrefadione adeiTc.antcccdescoIIigitur.i5. hu *us.quia hi c fanguis cxi uit ucnam, Si in ucntrcm autc f aguis cxeat prgtcr naturam,nccciTc cft putrcfieri 3cc^ apho.2.5.huf us. Q^uarto arguitur fcc. yomitusfan- guinis curatur uomitu aut alia cuacuationc , crgo non ftyptieisinfrigidantfbus.confcqucntia tcncjc. ans patcc tumfluxuscurct fluxu. 1 5*terti).dc fluxu uojtrisom nium modorii. Vltimo onditur q> talis uomitus cii fc brcnonfitpcrniciofus,quiacftpoafbf1ccum tali uomi tunaturam purgarc fanguincm fupcr^ucnte crgo ctc. confequcntia tenct,quiahoc no cft pcrnidofum, immo ialutarc^ antc«densctiam paccf , Intq3pofitumcfty[fpp.tnapho.pra:<K(fto. 'Proquse ftioncdicenduhunc uomimfanguinisciTc falutare id e aptiuncfTcfalubrepIuricsnaturafanguine aggrcgatu fnh^atcaatftomaffbocxpurgantcpcruomitiicuiusft gnum cft,quia 6sgu^>non cft malignus, i&o tame ob fer uato,quia allca^o naturac confcquatur , qucm fatj guinc rcftringcre poflfumus ciiftypticis& i nfrigidan- tibiKnon<xhfb«nd#aliac6flridiu3autcorrc<ftiuama litix, Apparct aute bk uomituspluncs m muti latis auf «iaiaiamfat^aibiis m«ftr4iotii* Si mQ&t^ix^ kocplurfescftpernicfofum naaa cndeootttuthkc^w k partibus flomachi 8c maci,8c dcnotetur ex talt mate^t riaconfcquifeb.canccrattt^neaut magnam apoftcma-':^ tione denotamusautfiftulam.noncft tamcn inconuc-, nf^ns ut tangit obi cdtum ultimii in cafu hiic uomitum no cfTc morcale propcer contingentf ainobi ccco tadla.^ iflopofitodfccndumadprimumnegando confcque dam ,& dicendo q> multa praeccr natura, quf a non inte taanaturacorporedebite dtfpofito pro confcruatione mdiutduiaut fpcct ci funt falutaria. Ad ali am, quiapof fibile cft uenam magnam cifcruptam 5;:c. concedo.jSi ideo etiam conccdo conclufionem q^ cft contingcnshiic uomitum non ciTefalubrcm, tamcn obicruatiscoditfo wbus (Uetis dicitur a GaF.falutarc 8Cc. Ad pun Jt ii al. tcrius,quta putrefit, uerum cft ut inccUigit Hip.manes, cxtra uenatcmporclongopraetcrcaconfequentianp ua,, Ict,quia cuacuatio putrt di falutariscft. Ad altam ratio ncm uomitus curatur uomitu &c. Dico <j» uomicus SC fluxusquifiuntproptcrmaccriam rctcntam indtante ifta,curatur pcr uomitii aut aliam cuacuatfonem illius maccrici.fcd uomitus pcr qucm cuacuatur educeda ma teria dam pucatur ipfam complccc edud eft curandus g ftyptica<Si tnfrigf danaactiam immobtlitatia matcria* Ad ulttmam rationem rcfponfum cft. Q^uasftio. xlf. Aphor, xxxix. VTRVM Apfaorifmusfituerus. Etarguitur^ non,quiacatarrhiconuertunturinfaniem in ucntrcfa periori i n tempoxe cidori uiginti dicbus . ergo 8Cc. tc- nctconfequcutia.patctantcccdcns cumnon phlegmati ^ ^^*'^^^ conucrtantur in fanie in uiginci dicbus, cho Jcri d funtconuercf bilesancc mgimi dies. InoF^fitumeftapho. Primoproquaeftionccftno Vcnt« tandumquidfntciligaturpcr uetrcm fuperiore quod ta fur>,ori gitincomcntoGaf. Sccundonotandum e«am<;^hoc g f i loquiturdematcriacacarrhaliquaefia:undiipIurimum ^ -cftphlcgmatio. Tertio notandiictiam paixcm pe<S» ralcm 3c pulmone ciTe ualde cafm proptcr quod pcrfua dctur catarrhosmlocoillo conucrtiinianicm in u^in- tiAcbus.namxx quo locus cft ualde calidus, licct matc ria fitfrididaproduAiua dc fc morbichronid uaidc, ta- mcn rcpugnantccaliditatc lodrcmittitur uaJdc chroni- dcasmorbijjSiccontrarcpugnantegroiTftic d:6-igidf- tatc materiacmorbiKnon redditur in toco acutus,fcd tc nensmedium intcr ualdc chronicoset ualdcacutos,quo rum tcrminatKicftin dic.ZD.ficut ciidc2i. Diccndum ^ obiccio no ucllc Hip. catarrhosoes 3C fcmpcr coucr u in j&nie in. 20.dicbus,(cdhoccircpluries Q^uaeftio. xl^. Aphor. xli. VTRVM AplKjrifmusfituerus. £targuitur<^, non,quiaIfnguapotcftfubitofi>ri teropcraca aut cor- pusficriapopk3i£um>5;:tamcn non nccciTario abiidac matcria mdancholicajcrgo &c.confcqucntia tcnct, 3C ^antccedenstangitincomen-Gaf. Inoppofitiicft H^jpocratcs. Proquseftionc primo potcftrefponikriut^tdidii drci littcra d:comcntii* y cl potcftdki^ a lingua fiatfubito intempcrata auc aliquapars fit apoirfcdica,ga ablato fcnfu 3C motu non inquaro proptcr ucram apoplcxiam, fcdprc^ter abftra iftionc &diucrfione animaecorpus cftmcficum , quia mcFicushumor intcr caetcros cft caufa abftra Aionis 3c diuerfion^.d:hocapparctpluricsin meffcisquf quafi balbutiunt nec fdunt ubi fintquafi fenfus 3c motusali Jattfint d:cum coelefiabusfpeculcntur. IftopofitopatctintcIlcAusobiccti. Q_uacflio. xli^* Apliot. xlig. V T R V M Aphorifmus Rt ucrus. Et arguitur c^ noti, Prmio.qukin febrccphimcra proucnicnte ccop pilati(^epropcer multammatcriam oppflantcm aqu^ calida mfufe non conucnit . crgo 8Cc . confcqucntia tcnctjquia ffia cft fds . non a iolcra . patec antccc- dci^qafaaguafaabqiddacuc^ctcoaioucreinateriaii»^ Digitized by Google <i,VJESTlONES f te mfe.rangurs no couemc tahsaqud cailf da ut cCtno tumjnec edam hecica cum cacarrho. Iceiii q> cu aqua Cafano opponac fe.copecic tn fe. Ice quareplus loquic de capi ce qp de ali)s parcibus* In oppoiicum eii aphorifmus, Primo pro quceftio- nenocandum Hip.per cboleram incelhgerequeiibechu tnoirem indifFerencer. Secundo nocandum ecianon {6" lum aquam cahdam inf ufam capici cofcrre in fe.dequa ^icecur^fed eciam balneauonem auc infuiionem aha" rum parcium , quia camen inRamart conci ngac capuc in feb . canquam touus caminum , ideo de eius infu- fionefecicmentioncm compececem in feb . ephimeraex labore.naeius eft rchumeAare<Si: calidicaceporos fuflFi ctenter aperire^ut uapores cahdt exhalenc.confimihcer compectcinfeb.afrigidicaceauccalidicace aeris procc" dece.infc.etephimeraaboppilationcfacta fine obftru «llfone pororum du maceria incrinfccus hnmoralis non iit multaproptcr caufasaiTignacas. Per dtdtapacecin- teilecl:usomniumobiectorum,dicendo tame q> Ifeb.ec humoralisjliccc aprincipio non compctac balneacio m decitnatione tamen pcnitus tocaautquafi tota cuacua- ta materia rclidui ad refolu cione Sc pororu apcrcionem diiftabalneatiocopcccrcpot.quarc ueronon regularic cx aqua frf da,patcc per dccla fiiper textum . Q_ugftio. xliii). Aphor, xliig. V T R V M MuUer ^fflt ambidcxtra fierf . - AfFi r mattue arguctur fic. Primo mulicrcra uiragincm efTc concingic<5<: uirocalidiore <5i:fortforem crgo^SJc.ante- cedcnscoUigiturfnlibropulfuumm cap.de pulfufoe- toinar um.tcnet confequentiajquia uirum coatingit efTc ambidexcrum propcer potcnttam uxrcutjsmoti uae ct ui H calf Atatem , Secundo arguitur fic.effc ambidcxtru proucnitexconfuctudine.ergo<5^c. antecedensquoti- diana notat experientia.confequentia nota,qufamulfer aflfueficrf potcftconiimilicer. Tertfo flc.raembramu- licrf s funt flexibiliora.ergo cSj^c .anceccdces patct propc inolhticm 8C humiditatem eiusiiehemente .tencc confc quentiam,qufapropter hancfluxrbilttacem mclius di- ^necadmotuadaequale utrfuH^ manusoperatione. In oppofitum eftapho.d: f n comento GaF. Primo proqusftfone notandu osnccdendum ciTe concingerc poflrealfquamfceminamciTeambtdextra. Secundo di cendumhocefrerarfiTjmum propccrdefeccum uirtutts i5iottuacmuIferum,deficienfefubftaciafpumofafacfcri te ad motum abundante rcf a humiditate nimium,cum ficcicatc ufgorecur motus.fexco dc accidcnti 3C morbo, ca.j .quae fndfnencmuliereni ad calicer Sc calitcr fedcn dum,u€Comunit€r ualeant fedcre fupra tcrram daplica dogenua,quod uiriscomunftcr no contfngit,undequg damfunc inclinationesnaturalcs non fequcntcs.comple Xfoncsprtmarum qualitacum manifcfiarut«,imo con- iequentes difpoflciones fcxuum,aut ettam fpccificasfor mas.utcolligf potcft aGaF.primodc utilitate particu- laru.cap»3 . Ifto habito pcr prghabicapacettntdieccus obf e Aorum non difcurrendo per ipfa. Q_uaeftfo. xlv. Aphor, xW, VTRVM Aphortfmusfituerus, Etarguiturc^ non. Priraofaniepura&albafluente ab empyico<^ phthifico non euadic empyicus. crgo (5<;c.ancecedcns fa tfseftnotumcuftethuncciTcphchiticum cum ulcere pulmonismagno. Secundollc.fanieflucntc (&:c. con- tingenseft hanc fant cm a periphleumonia defluxa fuffo carc 3C uerfus cor cuam tranfire.i gftur 8Cc, antccedens cftnotumcuconfcqucntta. Tertio fic. polTt bile e hac faniem ciTccx catarrho meFico 8c pucrefacfco.ergo non aeceflariofanie exiftcnccc^nuleta 3c male olentemors confequitur.tcnet confequcntfa,qufa propter.ciioncm taiiscatarrhf no debet mori infirmus.aiis eft notandu. • In oppofitum eft apho. Primo p qujeftionc memo retur notitiacmpycmatis ex co mento notata fupra allc £a,3pho» JSecuiido tcite^tur etia pro cddufiojQe a^ho» P Altmfi^ VII^ Nim e£6Luehtc talirani e pura, qui a no c<5mixta fangui ni aut alteri rci naturali<5i: albx cx quo digcltio renjoue tur et pocentiacaltdftatisnaturaiis ut coprsehcndi potc ritprimo pronofticorum comento ulcfmo. Probabilc e 8C uirtutem eifc potcntcm in fuper ando morbum ex to to.<S;:hoccontinetueritate empycmatcfuppoiito catar rhalf non coniunAo phthifiaucaJceriaccidcnti excciTi- uo. Ex quo foluuntur duo obieifta prima. Tertio dc cendum ultcrtus q>fanies ccenulenta.quianigra malc copacfta fiue comtxta in partibus ut ccenum groiTa etia ^maleolens,quiauaIdcfcetensnotando pcr fcecorem uehcmcnc-em putrefa(ftfonem,uc primopronofticorum alfeg.comento. Notadoetiapcrccenulftacem aduftio nem <Si:morcificacioncincaItdfcacisnacuraltSj calismor tem fignf ficac. Ad raci onc m cer ci ara de caca r r ho diccn dumq)taliscacarrhusdigeftus <5!C.fupacus a uircucend eric coenulencusmalcoles , q^ fi exciterfc coeaLiIetus 8C oiale oles <S(: perfeuerec,calismorce denocabtc. Q_uxftto. :slvi. Aphor. xlvi. VTRVM Aphor.fituerus. Erarguiturq> noa. fic. Prfmo.fanfe exiftentcin paniculo hepati s ftac mor tcm fubfequi.ergo 8Cc. confequentia uidec ur uota. pa- tet ancecedcns,qufa ruptoex totopanniculo corrumpi c hepar,fanie tamen exi ftcnte alba 3c pura. Sccudo fic. aliqualiter putrcf ada fubftant i a hepacis poiTtbile eft in firmum liberari.crgo.confcqucnctaapparens , quia fa- aics uelucamurca non eftniorcalisniii fignificando cor ruptionem fubftantiae hcpacis.patec ancccedcns, cii he- par fit membrum carniforme potens per confequcns rc, cipcre reitaurati onem pro fibi fimik. In oppofitura cftaphorifmusallegatus. PcoqusefttoacteneacurdfclumGaF. £t refpondc dum adobiewXum primura dtcicur q> panniculo coco ru pco5i: corrupco impoiTibile cft fani em ciTe puram 8C al bam tca q» perfeucr eCjfmmo apparebttalt quid de fubfta tiapanmcularijeritcciamaliquidnonalbura comixtii fanici. Adfecundum refpondenduq^ fantes uelutamur ca,<Si: talis pcrfeueransnon figntncatmortem propter il lud quod eft £ad:i2,<S(: fic perfeuer ansnon fignificet par uai%i,immo ualde uehementera putrefadione fubftan- tisehepatisomnino fncorrigtbilein. Q_U3eftio. xlvi). Aphor. li. V T R V iM Aphorifmus fit uerus. Arguir <;^non fic._ Primo fpachtlon eftaccidens fiue segritudo pro- ucniens amaicriamuUafrigida . ergo non interflcit in dic tertia.antecedens poteft colligi cx notitia fpachilo- nisin comento tacta.tcnet confequentia,morbus frigi- dus non habct terminatione in dte tertia. Sccundo fic. .dics tcrtia non eft dies critica. ergp horum mors non dc bet contingcrcin tertia.patec antccedens. cii primadtes critica ficquarca.confcquencia uidetur cencre,gamors nidecurconcingerein.dfecricica. Tercto fic. patienccs fpachilonemorfpolTuncindie quarca ueIquinta,dato q^ ciFugiant ditm tertianon tri faiui fiuc.pacec ans,quia inter patientcs fpachilonc cft gradus Sc dria. . inoppofitum.eftapho.aLieg. Primo pro quseftione liotandum utcangicurtncomenco.Spachiione eflecon f ufionem ccrebrt amaccria multum apoftemante pro- iienientem,qu2econ£ufiononeicaliudqp acno Isefadi- <!iunuta ualdeautablata fecundum piunmum, utmem brtsfenfusauferatur <S:motus uer.triculorum^lub- ftamia; ceiebri,uc etiam tanta fic oppilatio uc cerebr um impediacur ia operacionibus fenfitmis inccrioribus Sc miiTfonibusfpirttuumfenfibilf um <S:mociuoruai cum quai*pacliiioneeftraorcificacio caloris ccrebri omnjno morcalis fecundum plurimum aut magna remiiTio calo jfsmacerfamuhafrigidafuafrigidicacc caiidum dtnu- nucnteaucprohibencejnehumidumccrebrifjacaptum arcfecftioni caIidi,<S: ideo in fpachiioneconcedere pofiu- mus cfTc apoplcxianijlicet non econtra in omni apcple- ;Kiaj(icfpacJliIoaloqu^dftfemp.ct.de fpachilpnc cerei>i:i» DiccQdum Digitized by Google Dicoiduultciritfs^cum ipachiloo fitaegricudd lua- ^gixaLti&OLddigfiit^iis laefag adionci, quia 1x^*1: digoam Sc noHIem accionem,quia ccrebd>rauoQe ctf am wrt u tisdtTpoirannstocumcorpuspro quantoad ipachilone ^onfequitur uchemens Ixiio cordisiid euoitatf CufSde ter propter impedtmentum anhclf tus conAi rgcns ex op |>ilatfonccerebrl.Eft etiam m^na afgritudo rationc ^ prixefrentfaeproquantocdfequiturad materiam mor tiffcantem autquaH mortificantem cerebriin cafm na- :i:uraIc,S^ ideointerHdttemporcparuo iS^ m dieprima iniarcidcnte,quia tertia 3c tempore dtiori matcria. po^ ^tcntioriexiftcnterupra uirtutemnon inconueniens cn ^pmultascontingetiasfpachiloneintcriiccretardius, l^opofitor^sondcnduad obie^fia. Adprimumq^ fnorbusdcmateria f rigida ratione nobilitatis mebri po ccftcifi: brcu^jCumjiatura conetur dto fuperarc mor- bumtalispartiSjidcouelfcquildtamors uclcita ialus. Sc ideo a non moriacur in dictcrtianon critica radicali fed intercidenceprobabilc eft,iicct non iit nccciTarium caturam uigorari 3C non fuccumbcrc morbo,ut indc fe quaturfalus. Q_,uid ad fecundum Sc tcrtium rcfponde du iitpatctpcr przhabita, <S:coUigunt dicia ucrificaa 4ia ^ho.pcr fiacm comcnd <S;:c* Q_uaeftio. xlvi|. Aphor. I9. V TR V M Notificatfo ftcrnutationis poiita ia aphor. fit fuffidcns. C^ non iic arguitur. Primo, <ga ilcrnutatioproucnirc potcft acaufa exteriori aut ctia a -cauia humorali i ntcriori crgo <Sic.antcccdenspatcccum £t mocuscerebriadezpencndam remhoduam Tubico, Wtcolligicur quintodcaccidenci ^s^morbo.cap.^.con- Tequendatcnctdcfc. Sccundo iic,a3rnon habec mocu concuilfuum in expellendo nociuam maceriam . ergo ncccercbrum debcc habere antccedens pacctcum au- iftoresnonponant . cenct confequentia cum cornon ilt jninorisfenfatiocisccrcbro. Inoppoiicumeftaphor.allegacus. Proquaeilioncdi •cendumHipp.tccigiiTc modum it«a*nucacionis plurics concingencis,quia uencofamaceria genica per propriii «crcbrinocumencumauciibf acococomunicata corpo icin uentoficate Tonora tranimucaca.Biiideo hocmodo jaaximcfccicmcndonem cum contingat in hac fternu tacioncmagnumficri fonitum hac uencoiicatc rcpul- fa,& pcriocum uacuum exeunte, uccxfaocmagnu •caufatcpoiTicfonicum. Iftopoiitoadobiediapraefticfcarefponfum eft. Q_uaeftio.. xlix,. Aphor. lii}. V T R V M Febrcsfupcrucnies dolori hepatisipfii «urct. Etarguicur<jnon. Primo,quianoncuratdo- lorem a ucncoficatc,aucoppilatione procedencem ab apoftcmaccpluscrahedo maccriam calidicascadbcum Jiecetiamproccdetem amala complcxionecahdacum jnateria uel iincmateria,cum exfcb augeacurilla ma- 1a complexio calida,nececiam procedcntem a mala com plcxione frida, trahcndo cciam materiam adlocfi. Sc- <nndo ficfcbris cft morbusdolorc hcpatismolcitior.er go fuperucniens dolorinon didtur curarc.colligicur an tccedens.8 .ccrapcu.cap .primo.maximcquacum ad aa dquam translacionemfcbrcm caeccrismorbis moleftio- xcmeflcdicecccm.tenctconfcqucnda,quiaraarbusdi- citur curarc morbum pcr GaF.quando morbus curans eft minorismoleftfac» Terdo fic. heparnon doiet . er- go&c.confcqucndatenct,antcccdens probatur, quia n«n fcndt.crgo non dolet.tcncc confcquenda, quia do- lereeftfcndrc.aiiscftAuic.i4,tcrcq.cap.primo. In oppoiitum eft Hipp.in aphorifmo. Pro quasftio- nerefpondendumdolorcmproucniecema uentofa ma tcda a>ncentadrca panniculum hcpar coopcricnccm et dolorem caufancem cxtcniiuum dolorem dico curari per fuperuencum febrts , maxime tamen intelligcndo 'CphimeramjiSc hoc utntofitatc non coniun<fta replctfo- m jnultae. Cum tom rcfoIuHo £a( a dlido mquttwn HIPPO. - 191 calidumhaecuentofa matertafubtiliata uaporabitadfu mum.dolor ctiam afrigiditaceproueniens coniimiUtec poccriccurari,corporc ucrocxiftcnce pleno Sc ucrfus in fcrius declinance njateria pcr tnferiora cft euacuandum ac ccia prouocandus uomicus ucrfus fupcriora cendence maceria,aucii renibusgrauitascdmunicetur per urina matcriadeducaturfaluafcmperGaf.fcntcntia.y.tera- peu.ad finem, utgroiTa ac ualde multa maccria potius dcducaturperinceftina.Siuerofuperueniac febris.alia potefteiTe cancae fntefionis,utquamuis iit remotiuado loris>non tamcn utarguitobccJcum dicatur tUiu^ cura faentum . I iio poiit04>atcc folucio ad obicctum primii accdam ad fecundumdiccndo fcbrem caeccrismorbis cf fe moleftiorcm excenfiue,quia cocum molcftanccm,auc cdam ponendo paricacem morborum 8c quelibec fume doinfuocflreinccnftttofcbrisdicitur eiTc cseccris moic ftior morbis qui non func morbi cordis ♦ Ad Krdum di ccndumUcet^epairnon fcndacfua carnoiicace abfolucc fcncitjcamen pcrpanniculom cut fuipcdicur,(Si; iftafuit intcndoAuice.aUcga.capib. .,, Q.uaeftio. 1. Aphor. ly,-, VTRV M Sicapfao.ucrus. C^aon muldplidccr , ai^uicur, Primoquiaphl^manonpoccft clau(ii intcr rcncs <S;:uencrcmvcrgoTi45poucum in apho.falfum cofc quendacenctapbo.fup^onetc phlegma m iUolocp clau ^'.patetconfcquentm,quianonuidccur claudi inuenis iiccextraumas,que:nuncnon poiTctpcIii fufifidcncer perueiicamnoncxiftcnce uiadcladoms calts maceriae» pracccrcaquaericurcumnon habcat exicum peraliquc ucncrium quomodo|x>ilit cxirepcr uciicam, Praecc- rca oft:endicur <^ non praeftct dolorcnx, quia cxquo eft quiecum non uidecur|H:aeftarc dolorcm cxtcndedo nec edam cauiandomalamc£»nplcxionem, cum noniic ual <k idgidam pr<^ccr ficum fui nec cdam ualde calidum Tuanacurali complexione rcpugnante. In oppoiicumeft in apho . Hippo» Pro quaefdonedicedumfecundunotata fupcr^pho* Ad pdmum obiec^um rcfpodendum phlegma cale co dneri poiTein uenis 6C cxtra uenas 8c praelcarc dolorcm uenis falcem obcufe fencicntibus,ac edam comprimcn- \ <do ftomachum uel parc« panniculares doloron inducc tc poccft. Ad fecundum dicendum ipfum non csirc pct aliquem uencrium indinacum plus ad uias urins colii- gacas fiue ueiicae,noneftcamcninconucnicDsphl^:ma poiTc pelli per aliqucm uencriimi aucpcr aliam regione* <^uomodo ueropraeftatdolorcm cfijdiAumjper quam juiam cdam pellacur eft ndiis ignocum. Nam uc in com «icntocangicnrfanicmgrolTam aconcauicatc olTisad «xccnorapdli uidcmus, cum poroiicac^oflis cxccrio- jTcsnon uidencur circpcraiae fanid» Q_uaeftio. Ji. ^ Aphor. Iv* V T R V M Ford naturaepoiTicrciiiti. Ecarguic <q>iic. Pnmo.quiacorpusquancucunq;forccpoceftin jSrmari.ergo <S;:c.ancccedcnscft nocum.ccnec confcque da>quia non iniirmacur,niii fuccumbete nacura.Secua •do iic.ii ford nacurae nihii polTct rcpugnare in cxpelien dofequerccuriitaconclufto q>nacura poficc cxpcllcre feccs per uiaui urinae auc edam per narcs confcqucns eft £jlfum.tenc£confequcndapcrtc,quiajSbi no pocrcpu gnarf in cxpeUedis g quacunc]^ r^ione expeliancur . In oppoiicu m cft in comcnco Gaf . cS::. I o . tcrapeuc. cap .4.nacura quidcm forcis cxiftcns conccmnitsMania, imbedllisautem ab omnibus(:»ntriiiatur< Proqonc diccndu abiblutenaturae ^tucunq^ fortl poiTc rcpugnari in cxpcUedisnoduis. Primo quide obic <ftocxnteimpropordonato, utcomeftooifemagno aut alio improportionato.Naturae tii fortifupra materiam d^erenda Sc diuideda ut ^pcdit nihfl i ncrinfecu ftoce- xit rcpugnarc^a exquo ponit nacura i ca potes, i pfa ilc diui^c matcria, ut i|& fedat per loca ftn&apenctrarc.- IftopoiicopacetffiteUedusoI^cdfpnau Sc fccadi» Digitized by Google Q^ViESTlONES Ou«ftio. l^. ^ Aphofilvl. ^ VTRVM Aphorifmusfitucrus. Arguitq»no» quca ftat aquofitatcm cr umperc in ome tum «S: impleri uentrem aqua 8c non mori infirmura.ergo 8Cc^ antccc dcnsnotum cft in afcytc.cofeque tiauidet euides.pacct «iamantcccdcnsrcfudatc aquoiitatcab hcpate pleno. Xn oppofi tum cft aphorifmus. Pro quscftione note tur dida fupra aphorifmu. Aa obiedum rcfpondcndum concedcndo totu , fcd non eft contra aphor . totcndcntcm hanc aquofitatcna cito dcrt uariadftomacHum&adillamomcnticocauitatcm ex * quo comprahenditur illam no refudarc , quiatunccxi rct paulatinc.CSpraehcnditur ergo cx cito cxctu ruptu rapanniculoru hcpatisfubftantiae fua:,cx qua ruptura magna morsdcnotatur omnino.plurics ctiam rcfudatc aquofitatc<Si: implc tc multum comprcffis fpiritualibus fu^ocatio confequcf ur . O uacftio* iiij. Aphor. Ivg* Vl" R VJIA Aphorifmusfitucrus. Etarguiturc| non fic. Primo uinum conuertit matcriam Iwmorale f n ucctofitatcm crgo augmentatalyccs 8c ofcirationcs, antcccdes cft notum cum fua caliditatc difibluathumo rcsin uentofitatem.ltem uinumhquat humorcs. ergo auget rigorcm acaufa intcriori prsecedetcm.antcccdes eft notum . tcnct c6fequcntia,quia fic aliquado <S^como ^endo humorcs augctur rigor. Sccudo fie . puru uinii eftforttusinremoucndouetofitatcm SCtefoluedo. cr- go d^c .confequcntia tcnct.ans patec,qa eft calidius. Inoppofitu cft Hipp. in aphorifmo. Pro quacftionc exponac tada !nquaeftionc>utcxpofita funtincomen. Ad rationesdicendum^ uinum conucnit maxime in * paruaquantitacc fumptum 8c pracuacuaco corporc ad rcfoluendu rchquiasmatcrierum 8c uetoficate,<X: idco nou nocec ucntofando auth'quandahumores.Pcr uina cciam intelligendoaliam rem calidam rcfoIutiua,ut thc riacam 8c fiFia. Adfecundu de uino dicendum ^ uita- dum eft,quianimis calidum d: no itapcnctratiuu aqua fubtihantc acfluale fubftantiam uini.quo ucro inteUiga ^ur tcaipef atu patet in comcnto 8C nocatis fizper ipfo* P arti: VII. - .Ouaeftio, liiq. Aphor. Ivtij. : V TR V M Aphoeifmus fit ucrus. Q* no argutt: quia in fraAuracrancf peDecrante ufo^ ad panmcuios cc rcbrum cft commotum ; non tamen corpus fit ftattm iinc uoce.ergo<&:c.antec€dcns eft notum quo ad utrac]^ partcm.confcqucntiade feeft nota. Inoppofitumcftaphorifmus. Proquacftioncdic^a dumutnotabaturinaphon£mo. Notaduproobiecto Hip.intclligcrecomocioncm agitance 8C conmr^antc ccrcbrum utfpiritusin ip£o' cxfitcs locaht moueatur d:humorcsnccdirigaturadparofitates ecxuorum per quos tranurc foiici fant,tunc patct q^ no in quacuig tra d:ura cranci fic comotio taiis licet m ahqua contmgcrc poflit.6 uidautiteUigacg.ficri fine uocc,pat€t i cpm» Ouceftio. Iv. - Aphor. Ux, ^ - V 1 R V M fit ucrus Aphorifmus. Arguit q^ no* Priraoquiacorporahumidaruiii carniunon funccua cuanda ncc excrcitanda.ergon ec fanicacis induceda an tccedens quautum ad partem primi fumitur quarta pri mi.ca.3 .quancu ad fccunda eft cutdcns,^^ excrcttiuai comoueudo6«:agitando humorespinguiu eos dtfponit futF»?cacioni. Secundo fic.appccicus no cxiccat corga» ergo nec famcsaiis uidatur notum. tcnetconfequcntia, oa ramcs eft appctitus.4*de accidenti 3C morbo .cap . 7» In oppofitum cft aphorifmus. Pro qonc nota fupc- riusin exponcaphor ifmi. Pro obiccto primo negctur c6fcquetia,quiafamc3 no cft agitatiua ut euo g pnar- macu 8C excrcitiii. Profccundo dtccnda<^iPprop"« eftdiccrc famedcficcarc corpora.fedfamesdcUccat cor «ora,gapeirefameCQpr2hcndiE defitcatio corpora, iqadefeAusnucrimenci 8C potencia caft fuprahumtdum confumendu,ac io femes dc !iccac cor pora pcr acctdes» quia non pcr fe,fcdractone alterius ut eft dtclum.. F I N I S. Expliciunt Q^uaEftionesIacobi Foroh"uicnfis,necnoxi iMarfilfj deian Aa Sophia fuper aphor.Hippo» registrvm abcdefghikr.mnop-q.rstvxyz aa Omnes funt quatcrni. Venctijs cxpcnfis haeredum LucaeAntonij luntac. Annodomini. 1^45. Digitized by Google

No comments:

Post a Comment