Powered By Blogger

Welcome to Villa Speranza.

Welcome to Villa Speranza.

Search This Blog

Translate

Wednesday, April 3, 2024

GRICE E JAVELLI: L'IMPLICATURA CONVERSAZIONALE -- SEMANTICA DEL SEGNARE -- SEGNANTE E SEGNATO -- FILOSOFIA ITALIANA -- LUIGI SPERANZA

 

Grice e Javelli: l'implicatura conversazionale -- semantica del segnare -- segnante e segnato -- filosofia italiana -- Luigi Speranza (S. Giorgio di Canavese). Filosofo italiano. Grice: “I love Javelli – he is, like me, an Aristotelian; being a northern Italian, he is a Thomstic Aristotelian, which I’m not sure I am!” Grice: “One good thing about Javelli is that he commented on MOST works by Aristotle!” -- Essential Italian philosopher. Studia a Bologna. Fu esegeta. Argomenta contro Lutero. Opera omnia” (Lione, Giunta). Partecipa al dibattito sul Tractatus de immortalitate animae di Pomponazzi, di cui scrisse, su richiesta di Pomponazzi stesso una confutazione. Partecipa al dibattito sul divorzio di Enrico VIII, esponendosi a favore della scelta del sovrano. M. Tavuzzi, in "Angelicum", DBI. Casale Monferrato. modum  definiendi, dividendo et demonstrandi, Tu tamen adverce licet fiteadem realiter, ratione tamen distingui turinquantu docens, et inquantu utens. Namin quantu docens consideratur in e, in quantu utens relpicit alias scientia. Logica  docens sufficienter  diuiditur  in tres partes. Prima est in qua tradatur de terminis  in complexis, et hoc ditiiditur in duas. In prima consideratur de terminis secundo intentionis, et iste  est  liber  praedicabilium. In secunda consideratur de  terminis  primx intentionis, et  iste est  liber praedicamentorum, et post  praedicamentorum. Secunda est in  qua  tradatur de terminis  complexis, id est  de oratione et propositione et hic est  liber “Peri Hermenias”. Tertia est in qua tradatur de argumentatione et hoc dividitur in quatuor. In  prima agitur de argumentatione syllogistica absoluta et simplici, idesi noh applicata alicui  materiae  et hic est  liber  pnorunviln secunda  agitur  de  syllogismo  demonstratiuo, et  hic est  liber  posteriorum. In  tertia  agitur  de syllogifmo  topico, id est  probabili,  flthic  eft  liber  topicorum. In quarta agitur de syllogismo  fallaci, quem  dicimus  sophisticum, co  q* per  ipsum solum  gc  iteratur  deceptio, et hic  est  liber elenchorum. Hoc est  summa  librorum,  quos  tradidit  nobis  Aristoteles inventor  logicae. Reliquos  autem  minores  tradarus  quos  appellamus  parva  logicalia, non habemus  formaliter ab Aristotele. Sed  posteriores traxerunt virtualiter ex praedictis  libris  Aristotelis, ita  <y  eorum  principia iam habuimus ab Aristotele,  ut tibi  declarabitur, quando agemus de consequentiis et suppositionibus etc. Et aduerte q? sufficientia  praedictae  divisionis fumitur hinc, argumentatio ut dictum est supra Jeft pn cipalc confideratum a logico ueluccius finis, non enim logicam quaerimus nifl ut acquiramus habitum faciliter et ra de argumentandi ad quancuncp conclusionem.  Argumentatio  aut est  quoddam  totum  conflans ex  propositionibus,  ut tibi  declarabitur loco suo, propositio vero  confiant  ex  terminis. Cum  igitur  eadem scientia sit  considerari va  totius  et partium, necesse esi logicum versantem  circa  argumentationem, considerare de argumetatione et partibus  eius, partes  autem  cius  fune  duplices. f. propinquae  et remotae propinquae sunt  propositiones remote  autem  termini  in complexi, nam  propositiones componunt  immediate  argumentarionem. Termini aurem  incomplexino  componut  eam,  nisi  quia  ingrediuntur  propositionem. Ex  quibus  conflat in  qua  confiderantur  termini  in complexi, ordinatur  ad  secundam, in  qua  confideratur  propositio et secunda  ad  tertia,  in  qua  consideratur  argumentatio, et in  ca  completur  intentio  logicj. Conftar  igitur  quomodo  dinldenda  sit  logica, et  quae  sint  cius  partes  sufticienrcr  ipsam  di  nidentes. Hoc de praesenti cap. dicta  fint.   A quo sit incipiendum in logica et quis ordo prosequendus ne confundatur ingenium nouicii.  In septimo capite investigandum est a quo primo incipiendum fit tractare in logica, et quis ordo m tractandis lcruandus fit, ne novicii ingenium confundatur. Quantum  ad  primum  aduerte  quod nonulli  confidcrant  logicam  inquantum  est  DIALECTICA, id est  DISPUTATIVA, alii  autem inquantum versatur circa argumentationem, quae  non solu  potest  fieri  voce  sed et  mente  et scripto. Primi  considerantes disputationcm  non  fieri  sine  SERMONE, nec  sermonem  sine uoce, nec  vocem  sine  TONO, ideo a sono  tanquam  a priori et communiori  definitive  et divisive  dicunt  inchoandum. Secundo  loco  a voce  definitive  et divisive. Tertio  loco  a nomine et verbo  ut  habent  c(Tc  in voce et componut  orationem et propositionem vocalem, ex  quibus  componitur syllogismus sive argumentatio vocalis, qua sit DISPUTATIO INTER DUOS. Hunc ordinem lcruat Petrus Hispanus et ratio ad hoc movens cum  fuit, quia consideravit Aristoteles in suo  libro “Peri Hermenias” acturus  de propositione  definit  nomen et verbum  ut funr cius partes integrales per vocem, quafique non confideret de nomine et verbo et oratione et propositione et argumentatione, nisi ut deferuiunt disputationi, cui non deferuiunt nisi ut sunt in voce reliquit ergo omnia praedicta ut sunt in mente et in scripto et intendit de modo magis famoso ac notiori ad sensum, qui est modus in voce. Alii autem  advertentes  <f  licet modus  ific  famosior  et  vulgarior  fit, tamen experientes quod omnia praedicta habene esse IN ANIMA, in voce et  in  scripto, nec  unquam  proferuntur voce, nec  feribuntur  nisi  prius  mente  concipiantur, unde et dixit  Aristoteles  in  primo “Peri Hermenias”, quod  ea quae sunt in voce, sunt earu quae sunt in anima PASSIONUM id est conceptuum notae i signa, ideo arbitrati non sunt incipiendum a voce  nec  a sono, sed  a termino, id  est  DICTIONE.  Nans  terminus  ut  est  in  mente  componit  propositionem  mentalem et ut  est  in  voce, componit propositionem vocalem et ut est  in scripto, componit propositionem in scripto, et quoniam  nomen  verbum  et oratio  poliunt  ede  in  mente  et in voce et in scripto, ideo dicunt  melius esse  quod  definiantur  per. Ti  terminum ut pote  magis  communem  et per vocem. Hancjg!  cur viam  uc universaliorem sequemur et prateipue quia no concrariacur  priori  sententiae. Nam  sicut  est  verum  dicefe.  “Socrates est  homo; ergo, Socrates est animal,” sic est verum dicere,  nomen  est vox significativa, ergo  est  terminus significativus. In  plus enim se habet terminus quod vox, quem vox non evrificacur de nomine nisi ut est in voce. Terminus  autem verificatur de nomine, in mente, voce, et scripto. lncipiemus  ergo  a termino  definitive  et divisive. Quantum  ad  iccundum  adverte  tp  cum  termini in complexi  fxnc  priores fit simpliciores oratione et propositione in via compositionis et propositiones fine  priores  syllogismo, qm  componunt syllogismum, et non cconucrfo, ordo foientix requireret  q prius tradaremus de praedicabilibus et praedicamentis, et secundo  loco  de  propositionibus utrra  dat  Aristoteles in  libro “ Peri Hermenias” et  tertio loco  de  syllogismis  formalibus  et topicis  et sophisticis  et demonstrativis eo ordine quo de eis tradat Aristoteles in tota arte nova. Verum quia novus logicae auditor tranft immediate ab arte grammatica: ad logicam, et logicus accipit a grammatico nomen et verbum et aliquas  alias  partes  orationis uc dicemus pro ut componunt  propositionem, et propositio componit syllogismum, ideo ne novicii ingenium  inuoluatur, expedit  f>us  tradare  de  gtib9oronis, deinde  de oratide  et cmltiatione, sicut etiam tradat grammaticus modo grammatico et socundo loco tradabimus de syllogilmo formali et tertio loco de  praedicabilibus, et quarto loco de praedicamentis. Nam  abfqj  notitia  propositionis et syllogismi, n<» pollet  novitius i illis erudiri  modo  logico, ut  tibi  tinanif eft u  erir. Deinde  procedemus  ad  alios  tradatus  eo  ordine  que  tibi  nianifeftabimus  loco suo. Conftat  igitur  tibi  a quo incipere intendimus, et quem ordinem foruare,  ne nouitii ingenium  inuoluatur. Hxc  de  praesenti  cap. dida  fint. Explicit  trac. primusqui Tuit  de  praecognoscendis  ordinatus per  authorem, et  reuifus  per  eundem secundus  qui est  de  partibus  propositionis. N rradatu  iecudo  agendu  est  de  partibus orationis, quae  apud Logicu praecipua une  nomen,  et verbum  et qtr» scire non poteris quid est quotuplex sit  nomen  apud  logicum,  fifr  & verbu  nisi  prius noveris  quod sit  terminus,  et quotuplex  sit. Et  quod  dico de termino intellige  de voce. Primum quod  poni£  in  definitione  nomini et  verbi  cM terminus  apud  coitcr  tradatores  de  logicalib apud  aut  Aristotele vox, ut tibi declaravim9  i tradaru pcedeti, c.7. io huc  tradatu  diuidem i.4.capita.. Primum, Quid et quotuplex sit terminus. Secundum, quid quotuplex sit nomen et verburn. Tertium, quid et quotuplex sit oratio. Quartum, Si logico sufficiunt  duae partes orationis, (ciliccC  nomen rectum et verbum rectum. Quid & quotuplex sit terminus. IN pino cap. investigandii est qud sit TERMINUS et quot sine vitares divisiones cius. Hic igitur duo ageda sunt pmo definiemus terminu declarates singulas definitionis particulas secundo assignabimus coes, et vies  divisiones  termini.  Quatu ad  prnii  aduerte, q?  hic  no  intedimus  loqui  de  oi  significato in  quo fumit  terminus in doctrina Aristotelis. Sumii at  eribus  modis, Prlo  funii! maiori, et minori  extremitate medio, et dnr  TRES TERMINI tres ex  qbus  coponi!  oisve  rus syllogismis et  de hoc  ino  loquemur  I trac de syllogismo  formali, et absoluto. Secundo  iiimitur  pro  definitioc  rei,  quae  dicitur  apud  Aristotele  terminus  quem  in  se  claudit, 8C  terminat  totam  rei  definitae essentiam  et de  hoc  modo  loquemur in  trac. de syllogismo  topico et demostratiuo. Tertio sumitur  pro  omni  co  ex  quo  propincp  constituitur  ORATIO et propositio et in quod resolvitur. Et dico propinque quoniam sicuc apud gramaticum DICTIO componitur ex aliquibus remote et ex aliquibus propinqj. sic apud logicum ORATIO et propositio ex aliquibus coponitur utrocj modo. Nam apud grammaticum DICTIO componitur propincp ex syllabis, quoniam scipsis et non mediante alio, comfonitur aurem remote ex literis, quoniam non ex scipsis sed mediante syllaba. Sic in proposito apud logicum oratio et propofitio componutur propinqj ex terminis, quem ex scipsis et non  mediante alio, componuntur autem remote ex syllabis  5C  literis, liter enim componut  fyllabas, et syllabe  terminos,  et termini orationem. Ec in hoc  tertio  sensu  solum  intendimus in hoc  trac. Ioqui ac definire terminum. Sed aduerte <jf in tertio sensu ad huc tripliciter fumi  p6t. f. communiter, ftrl de et ftrictissime. Comuniter sumitur pro omni didionc  p pinqj componente orationem,  et fic  non solum nomen  dC verbum, sed etiam alis orationis partes, ut pronome, prepositio, aduerbium etc. dicuntur termini. Stride sumitur p  omni eo quod est vel poteft esse subiectum et praedicatum et copula in propositione. In quo sensu, nec signa universalia nec particularia, nec adverbia sunt termini, quem no sunt nec possunt esse per se ipsa praedicatum aut subiectum, sed modi Huc dererminatioes eorum, fifr aduerbia sunt determinationes verbi ut “bene currit”, “hodie ucnit”  &c.  Srridisfime autem sumitur pro omni eo quod est vel potest esse extremum propositionis, extremum autem dico subjectum et praedicatum, &*n  hoc sensu copula non est terminus, quia non est EXTREMUM, sed unitiuum extremoru, unit et copulat praedicatum et subiectum et in  hoc sensu  definiuir eum Aristoteles in libro priorum diccns, (? terminus est in quem resolvjf propositio ut in subiectum et praedicatum. His praepositis adrerte qr hic habemus deffinire terminfl non ftridc nec ftritisfime sumptum, sed comunircr, aliter non potiemus ipsum dividere ut dividemus infra. Nam una ex divifionibus erit haec, terminorum unus est PER SE SIGNIFICATIVUS, alius non per se significativus. Constat autem ex prxdidis quod terminus non per se significativus, non cil tf terminus stricte nec strictissimc sumptus. Definientes igitur terminum coicer et absolute fumptfl dicimus quod est pars  propinqua constitutiva orationis et propositionis. Dicitur pars propinqua immediata orationis et propositionis ad differentiam literarum et syllabarum, quod non  nisi mediante termino componunt orationem.  undeaduerte sicut se habent lapides et ligna et fundamentum,  &p aries  ad compositioncm domus, sic liter ac et syllabae et termini ad constitutionem orationis,  nam lapides et ligna non component immediate domum, sed componunt imediate fundamentum parietem et tectum, haec  aurem  imme  diate  dotnumrideo  illae  remotae, hae  autem  propinquae  nucupantur. Sic  in  propositio, literae et syllabae non componut immediate orationem, sed  TERMINUM,  terminos autem immediate orationem. patet ergo terminum esse immediatam et proximam partem orationis ad differentiam literarum et syllabarum. Df conftitutiva orationis, quonia hic procedimus ex po- ri:ad differentiam relolutionis quae supponit constitutum ex partibus. Df ergo constitutiva orationis, quoniam hic intedimus praeparare materiam syllogismi, quae est propositio ideo investigamus in primis, ex quibus constituit pr immediate propositio, et in tractato de syllogismo aperiemus ex quibus  propinque et immediate conftituitur syllogismus. Haec autem definitio convenit termino, in mente, in voce, in  scripto: quoniam  terminus  in  mente, est  pars  propinqua  orationis  mentalis et in  voce, est  pars  propinqua orationis vocalis  et in scripto, est  pars  propinqua  orationis scripta.   Viso quid sit  terminus apud logicum  cSmunitcr  et absolute fumptus, assignandae sunt generales divifiones  eius,  uc  Idamus  iuxta  quod  membrum  ponendus est in  definitione  Hominis et verbi et orationis. Terminorum, aliquis est PER SE SIGNIFICATIVUS, aliquis  nihil per se, id est per se sumptus significativus. Terminus per se significativus est ille qui ultra se ipsum aliquid intellectui  re-presentat, ut “homo”, “animal”, “lapis”:  representat  enim homo ‘intellectui animal rationale’ et “animal” re-praesentat ‘animatum sensitivum et per se motiuum’, et “lapis” ‘corpus terreum durum offendens pedem’.  Nam SIGNIFICARE est aliquid intellectui re-praesentare. Vnde idem est terminum esse per se significativum et esse  per  se  re-praesentativum alicuius apud  intellectum. Dicitur  ultra seipfum,  quem  re-praesentare  seipsum  intelleftui est commune  omni  termino, cum fit intelligibilis  ab intellectu,  cuius obiectum est ens communis fit num ut se extendit ad ens reale et ens rationis  ut  dicemus  alias. Terminus nihil per se significativus eft ille qui per se sumptus ultra se ipsum nihil intellectui re-praesenrat -- ut  “buf” et “baf” et “biltris”. Dicoper  se  fumptus, ut  excipia quando proferuntur ex intentione irridendi. Tuc enim ex proposito irridentis fumunrur ut per se significativi, sed id NON EST ORDINARIUM. Nam pleruncp proferuntur aut exeunt ex ore sine proposito  aliquid  ultra  feit  sum  significandi. Ad hoc autem quod  sit per se significativus, oportet  ut  naturaliter vel AD PLACITUM IN ALIQUO IDIOMATE ORDINARIE ET CONSUETUDINE FIRMATA, sic vel sic ultra se ipsum significet. Dimisfo termino nihil per se significativ, ut pote inutili proposito nostro, quando NON COMPONIT ORATIONEM ORDINARIE ut subiectum et praedicatum,  nec  est  pars  nec  determinatio  eorum  ad  differentiam signorum universalium (/\x) et particularium (Vx), dividendus  est  terminus per se significativus. Et  prima  divisione  dividitur in  terminum per se  significatiuum  naturaliter et in  terminum  PER SE SIGNIFICATIVUM AD PLACITUM. Terminus per se significativus NATURALITER est ille, qui apud omnes homines idem uitra se ipsum re-praesentat intellectui, ut “homo” et “animal” in mente est autem homo *in mente* vel anima species, sive *similitude*,  sive *conceptus* hominis. Se habet enim huius modi *similitude* sive *conceptus* ut *vera imago*, puta ‘Caesari’, quae  apud omnes ex sui natura re-praesentat  Caesarem (‘GIULIO CESARE’/Giulio Cesare – ‘Fido’-Fido.  Sed  adverte  quod non solum terminus in mente vel anima est significativus NATURALITER sed  et quidam  termini  dum  proferuntur, et quaedam  animalium SIGNA, ut dum INFIRMUS GEMIT, apud omnes repraesentatur DOLOR, et dum CANIS LATRAT apud  oes re-praefentatur IRA. Terminus autem PER SE SIGNIFICATIVUS AD PLACITUM, est ille qui NON apud OMNES IDEM, sed IN DIVERSO IDIOMATE diversa re-praesentat, vel tatum in uno idiomate aliquid  determinate re-praesentat, in alio autem nihil. Et causa huius est,  quia huiul modi termini non significant  ex  instinctu  naturae sicut interjectiones quae non sunt bene trasferibiles ex uno idiomate in aliud, sed impositi sunt ad sic significandum EX DECRETO ET AUTHORITATE primorum instituentium, quibus sic placuit rationabiliter  tamen, in  uno  quoqj  idiomate  res singulas sic vel fic nominare. Et  adverte  quod ultra  hoc quod terminus ad  placitum  differt a significativo naturaliter in hoc  quod NON  apud  OMNES IDEM  re-praesentat, dum  profertur,  nec significat  ex  instinctu naturae, sed  decreto primi  authori: in  duobus aliis  diffcrt. f. in  modo proferendi et in significato. Nam terminus ad placitum per se de et distinde profertur,  modo non adiit ineptitudo linguae exparte proferentis. Termini autem naturaliter significativi propter impetum passionis,  amoris, aut  timoris, aut  gaudii, aut  irae, ut in pluribus truncate proferuntur, etiam  remota ineptitudine linguae. Differunt etiam ex parte significati,  quoniam  termini ad placitum significant conceptum intellectus: illi autem magis indicant AFFECTUM appetitus, quam conceptum intellectus vel animae. Sed ne novitius involuatur, hic sisto, donec siat capax solidioris docrinae. Dimisso termino per se significati — non naturaliter pro nunc TERMINUS SIGNIFICATIVUS AD PLACITUM  multas sub se continet divisiones, quarum frequens est  udis in  doctrina  peripatetica [LIZIO], ex  quibus  una  est  quod quida  est  categorematicus, quida syncategorematicus. Categorematicus est ille qui tam  g se sumprus  quam cum  alio, tam  in  ppone  quam  extra, aliquid ultra  se ipsum intellectui re-praesentat -- ut “homo”, “lapis”, “curro” – ego curro – nomen et verbum -- , “amo”. na  “homo”  g le  folutn  significat  ‘animal rationale’,  “lapis” [significant]  tale corpus, “curro” [significant]  adum  currendi, “amo” [significat  aduin  amandu --- “shaggy” significant ‘hairy-coated.’ -- syncategorcmaticus est ille qui per se solum sumptus nihil extra seipsum apud intellectum significant – “What is the meaning [SENSE] of ‘or’, or ‘to’?” --. Si autem sumatur cum alio, puta cum nomine substantivo [non adjective, ‘shaggy’] e  vel  cum verbo, simul significat, inquantum determinat nomen aut verbum. Et sic signa universalia (/\x) et particularia (Vx) et preposinones (“to”) et adverbia, et coniunctiones (“and,” “or”) sunt  termini syncategorematici. i.co significativi.  Nam signa  universalia (“all”, /\x)  determinant nomen substantivum politum in subjecto ad ft a dum pro OMNIBUS, aut pro nullo – ut, “Omnis homo currit”,  nullus homo currit. Signa autem particularia (Vx, some – at least one --) determinant subiectum particulariter -- ut “Quidam homo currit”, +> “Quida homo non currit.” Praepositiones (“to”) aurem determinant nomen ad constructionem  pro cerro  casu,  puta  ablativo  ucl  accusative. Adverbia  determinant  verbum  f>ro  determinato  Io  co, ut adverbia  localia, vel pro determinaro tempore,  ut  adverbia temporis , vel  pro  determinato  modo  quantitatis ucl qualitatis tut  adverbia  quantitatis  et qualitatis. Coniunctiones (‘and,’ ‘or’) autem  determinant  terminos et orationes, secundum,  modum copularivum (‘and’), vel disjuinctivum  (‘or’) vel  illatiuum.  exeplum  primi,  “et” ,arcp  exemplum secundi,  “vel,”  “aut” , exemplu  tertii, “ergo,” igitur, iracp.  Inter syncategorematicos  terminos non comprehenduntur intejectiones (“ouch!”) : quoniam  ut  docuimus signficant  NATURALITER, nec pronomina primitiva,  quoniam sumuntur loco proprii nominis et certam significant personam. De derivativis autem videtur quod sic,  quem sunt  ut  determinationes  nominum  substantivum - ut  “meus liber”, “tuus pater”, “nostra patria,” etc. Similirer  participium  ji5 eft terminus syncategorematicus, compleditur  enim  nomen substantiuum et verbum -- ut “legens”  loquiTUni»  ‘homo  qui  legit’ loquitur. Ex  his  omnibus  sequitur, quod  cum sine odo  partes orationis, tantum  nomen  et verbum sumendo cum nomine pronomen  primitivum,  et cum verbo  participium, sunt  termini  categorematici,  alix  autem partes sine termini syncaregorematici apud logicum, et caulam huius dicemus postquod definierimus nomen et uerbum. Terminorum  categorematicorum  quidam eft  primat intentionis, quidam secundae. Prima  intentio apud veros peripateticos (LIZIO) est primus conceptus fundatus immediate in re, quod  est  ens reale, ut  primo  apprathenditur  prxhenditur  ab  intellectu, -- ut  ‘animal  rationale’  est  prima  intentio  quam  format  intellectus, et  immediate  fundatur, iit  natura  hominis. Secunda  aurem  intentio  est  secundus  conccprus  formamus  ab  intellectu, fundatus in  re  non  immedia  ce  fcd  mediante  primo  conceptu, ut  efle  praedicabile  de  pluribus differentibus  numero  in  quid, est  secundus  conceptus  quem format inrellectus  de  homine. Nam  postquam  appraehendit  cp  ‘homo’  est  “animal rationale”, advertit ut est ‘animal rationale’, convenit  omni  contento  sub  homine, et fic  est  praedicabilis  de  quolibet  suo individuo  in quid, et tunc  format secundum conceptum, dicens  quod natura hominis  e eo  quod est ‘animal  rationale’  est  praedicabilis  de  pluribus  differentibus numero in quid et quod dico de homine incellige de qualibet natura specifica contenta sub animali. Terminus igitur primis intentionis est terminus significans  primum conceptum, fundatum  immediate  in  essentia  rei -- ut  “homo”, “capra”, “leo”. Terminus autem secunda intentionis  est  terminus significans secundu conceptum  fundatu  in  natura  rei  median  re pmo conceptu -- ut  “genus”,  “species”, “differentia”, “singular”, etc; Et ne confundatur intellectus novitii hic sisto. In tradaru  aute de universalibus sive praedicabilibus diffusius et altius de terminis pmx, et feciidx INTENTIONIS loquemur. Et aduerte quod  divisio termini in terminos  pmz  impositionis, et  secundo  positionis  apud  nos, qui  sequimur  VIAM REALIUM non  differt  a praecedenti. Nam  “homo”  in  mente vel anima excogitatus, et voce  probatus, et in scripto  politus,  significat (>mum conceptum ideo est terminus pmz  intentionis in mente vel anima, in voce, in scripto. Et  iste terminus species ex cogitatus in mente vel anima et in voce et in  scripto et secundae  intentionis, quia significat secundum  conceptum  modo  quo  diximus. Non ergo est necesse ultra divisionem faftam inter terminos f>mx, 8( secundae  intentionis, assignare eam quae dicitur  pmz, & secundx imtentionis ut penitus distinctam aprxcedenti, qux fuit inter  m x , et secundx  intentionis. Hoc enim continetur  in illa.   Terminorum quidam cfimunis,  quidam  singularis. Cdmunis  eft  q de pluribus  pradicatur -- ut  “homo”, “animal”, “lapis”, et apud  grammaticum  dicitur  nomen  appellativum, quem pluribus  convenit. Terminus singularis  est  qui  de  uno  solo  praedicatur -- ut  piato, & fortes, et apud  grammaticum dicitur  nomen  proprium, qmuui  foli  conuenk,  & ad  «erte  <y  terminus singularis  apud  logicum  pot  fieri  quatuor  modis, primo  per  nomen indiuidui, ut  “Plato” 'ftudet,  secundo per nomen  coe adiun&o  pro  nomine  demonstratiuo, ut  hic  homo  studec, tertio  per  nomen  circtinlocutum. i «miiltas circunstantias  singularizatum, ut  Sophronifci primogc  nitus  filius  feribit, quarto  per  ly, quod  apud  logicum, et philosophu  est  signum  demonstrativum, ur  ly  “homo”, ly  alal  &c.  Terminorum quidam magis universalis, quidam  minus  univerfalis, & utrunq;  membrum  continetur sub  termino  communi. Magis  universalis  est  qui  praedicatur de  pluribus  q minus  univerfalis, nam  magis  univerfiilis  praedicatur  de  omnibus  de  quibus  praedicatur  minus  universalis, &1n  hac  divisione  continetur  animal  et homo, na  animal  praedicatur  de  omnibus  de  quibus  praedicatur  homo et de  aliis  pluribus  ut de omni animalium specie, homo autem  tantum de  contentis sub homine  individuis, et iuxta  hanc divifionem  asfignabimus  ordinationem  conten  Corum  io  quolibet  praedicamento, procedendo  a generali! Cmoadfpcdalisfimum.  Septima  divisio. Terminorfim  tam singularium  q communium  quidam eft  finitus, quidam  infinitus, finitus  eft  determinati et certi significati: qui  scilicet  fignificat unam  ccr  tam ac determinatam  naruram, et  de  nulla  alia verificatur, ut homo significat solam naturam rationalem,  animal  foli  naturam  fenfitiuam, etc. Infinitus  est  qui  negat  unam  naturam,eam, scilicer  quam  significat  terminus  finitus, et ucrifi  catur  de  quacuncp  alia, ideo  dicitur  infinitus, id est indeterminatus in significando, et terminus  finitus  fit  infinitus per appofitionem  non, ut  non  horno, non  lapis, non  animal.  Nam  non  homo  negat  naturam  hois, $ ( verificatur  de  quat  Cunc $alia« Vndc  lapis  eft  non  homo, leo  eft  non  homo  &c.  Et  aduerte  q'  quando  terminus  finitus, infinitatur  per  non.    iS  fit  tota  una  diftio,ut  non  homo, fi  autem  ftet  non, per se, &  homo  per se, dicitur  terminus  non  infinitatus  sed  negatus -- ut  “Non  homo  currit”, et per  terminum  negatum  fit  propositio  negativa  haec  enim  eft  negatiua  “non  homo  currit”, haec  autem  eft  affirmativa, non  homo puta leo currit. Terminorum  quidam  est  positivus, quid priuatiuus . Positivus est qui significat aliquam formam sive habitum  perficientem  fuum  fubiedum,ut  uifus  perficit  ocu  lum  «Lux  aerem, iuftitia  animum  etc. Privativus  est  qui  significat  negationem  talis  formae, relinquens  taroe  aptitudj   k ne  in  fubiedo, eo  quod eft  aptum  hre  talem  forma -- ut  “caecitas,” “tenebra,” “iniustitia,”  “mores  furditas”, etc. “Caecitas” enim significat negationem  visus  in  oculo  apto  here  visum, modo, et  te porc  quo  cft  aptus  videre. Dicitur  notanter  quod  est  aptum  habere  talem  formam, qm  fi  non  est  aptum , no  uerificacur   ii  de  eo  terminus  priuativus, sed  terminus  pofitiuus  negatum   aut  “non  videns”, non  lucens, non  audiens. Unde  de  lapide  haec  est falsa – vera apud Grice. “Lapis  est  caecus,” -- vel  surdus, uel  tenebrosus, haec  autem est  VERA. “Lapis est non videns”, non  audiens, non lucens. Terminorum  quidam  abstradus,  quidam   a concretus.  Abstractus  est  qui significat formatu per se fine  f- connotatione subiedi -- ut  “color”,  “sapori”, “albedo”,  “dulcedo”,  “anima”, “iustitia”, “spem” (‘speranza’) etc. Concretus est qui significat  formam  conno  i-  tado subjectum, uc  “coloratum”, “album”, “nigrum”, “animatum”, “iustum”, ‘hopeful,’ etc. Et  adverte  quod haec  divisio  coincidit  cum  illa, dc  :t  qua erit  fermo  in  ante  praedicamentis, scilicet  Terminorum  r,  quidam est denominans, ut grammatica, hic  est  idem  quod  ab li ftradus,  quidam denominativus, ut  grammaticus hiccR   idem  quod  concretus. Terminoit quidam in complexus,  quidam complexus. In complexus  est  ille, qui  est  terminus simplex,   er vel  copoficus, vel  uniens  in  se  plure?  terminos  per  se significatiuos  ad placitum, ita  tamen  quod  habent  uim  unius  exem-  ,a«  pium  primi  homo, capra, leo, exemplum secundi.  Scuti-   K.  fer, armiger  exemplum  tertii  “paterfamilias”, “primo-genitus,” “sanctus Georgius”, “summus  pontifex”. Comple-Jtu«  eft  ille, qui  in  se  aggregat  plures  terminos  per se  significativos  ad  placitum, qui  NON HABENT VIM unius, sed  siue  aggragati, siue separati recinet  suum  proprium  significatum. Et  nccerminus  complexus semper  est  oratio,  aliquado sine verbo, ut “homo [est] albus”, “animal [est] volatile,” in  qua *secunda* pars  determinat, et limitat  primam, aliquando  cum verbo -- ut  “Homo  est  albus”. Vnde logici  univerfaliter  dicunt  quod terminus  incomplexus  est  ut  dictio. Complexus  autem  ut  oratio. Tuta men aduerte quod terminus complexus coitcr nominatur per orationem infinitivam, ut deum ede trinum hominem esse risibilem, quae oratio dicitur e(Te quid coplexum, et enunciabile, ut ibi manifeftabitur, cum  loquemur  de  modalibus. Terminorum quidam significant sine tempore quidam  cum  tempore. Significare  sine tempore  est  significare rem  absolute  sumpram  non mensuratam aliqua  differentia  temporis, cuius  differentis sive  partes  praesens, praeteritum, et futurum, et hoc  modo  significar  nome  et pronomen sumptum loco nominis.  Nam  dum  dico  hoitio, aut animal, homo significar  rem  quae  est  homo  absolute,  et  non  inquantum  praesntem, aut  praeteritam, aut  futuram. Tu  tamen  aduerte  quod  licet  nomen significet  sine  tempore, nihil tamen prohibet aliquod nomen significare tempus, aut partem  temporis, ut haec nomia,  tempi, hora,  dies  ebdomada, mensis, annus. Nain  licet significet tempus,  non tamen aliquid distinctum  a tempore, et mensuratum tepott. Per oppositum autem significare cum tempore est significare rem adiunda aliqua differentia temporis. Et hoc modo verbum et  participium significar cum tempore.  Verbi gratia “curro” et “currens”, significant currum pro tempore  praesenti, et non  aliter, “cucurri”  pro  praeterito etc. Unde significare sine tempore, ut  dicemus  infra, proprie  convenit  nomini,  oppositum  autem  convenit  uerbo. Terminorum quidam univocus, quidam AEQUI-VOCUS, quidam analogus. Univocus est qui sub UNA definitione naturam unam significat, sive sit una specie, sive ana  geacre -- ut “homo” sub hac definitione, est ‘animal rationale’, significat natura humanamquae est una spe, &aul fub hac definitione, est ‘corpus animatum sensitivum’, significac naturam animalis quae est una genere. Aequivocus est qui sub distindis ronibus, et abfqj ordine, et immediate  plures  naturas significat distinctas  spe -- ut  “canis” significat  immediate  ‘canem  coelestem’ sub  hac  definitione  q*  est  sydus  in  ore  sigui  leonis, et “canem latrabilem” sub hac definitione quod est animal iracundum et “canem marinum” sub hac definitio  ne  q* est ‘animal aquaticum simile cani  terrestri’. Analogus est qui sub diffindis  ronibus  ucl sub una in aequaliter participata plures naturas quodam ordine prioris, & posterioris fignificat. E xcmplum  primi.  “Sanum” (Aristotele – Grice – “Multiplicity in Aristotle”) sub  hac  rone  q?  est esse  adaequatum  in humoribus  significat  ‘animal sanum”,  sub  hac  f one  q' eft  e(Tc  causatiuum  (imitatis  significat  ‘medicinam’  Isi  nam, sub  hac  rone quod est ede indicat iuum sanitatis, significat ‘urinam sanam.’ Prius tamen  dr de ‘animali’, pofterrus autem de ‘medicina’, et ‘urina’: quoniam nonnifiin ordine ad ‘animal sanum’. Exemplum secundi. “Ens” sub hac rone quod est cui debetur eflfc, significat primo ‘substantiam’,  deinde acens quoniam substantia est ‘ens’ simpfr,  et “accidens” est ens “secundum quid”, et solum  in  ordine  ad substantiam.  Hic  termini  cur  universaliorcs  divisiones quae in docrina  peripatetica [LIZIO] frequenter funt in usu, ta  i libris  termino logices, q pbiae.  pr aepofirae  aut  funt, ut  noviti9 paulatim  a(Tucfcat, &  nc  fim coadi  frequeter  singulas  repetcre. Haec  dc.  i .cap. dida  fint. Quid et quotuplex est nomen et verbum apud logicum. In secundo capite investigandum est quid et quotupleg sit nomen et verbum apud logicum, sunt enim principales partes propositionis, ut tibi manifestum erit, primo igitur agendum est de nomine secundo de verbo. Et  quonia  hic  intendimus  agere  dc  partibus  propositionibus, et de  propositione, & de syllogifmo, non solum in voce, sed  et in  mente vel anima, et in  scripto, ideo  definiemus  ca  non  per vocem, sed terminum qui est communis nomini et uerbo in mente vel anima, in voce, in scripto. in  reliquis  autem no recedemus a via, et me* do definitiuo fcruato a Petro Hispano, qui logicam Cui formavic ut compendium logicae totius traditae nobis ab Aristotele, excepro  libro  posteriorum. Non .n.  Petrus  hispano  formavit  tractatum  aliquem  correspondentem  libris  posteriorum, hac  forte  rone,  qmcxiftimauit novitium penitus incapacem syllogismi demonstrativi, Nos autem faciliori  modo quo poterimus particularem tractatum formabim ut paulatim alluefcat novitii ingenium, et ne  fubito  auditu  libri  posteriorum  confusus  retroccdat. Licet  autcm Aristoteles in  libro “Peri Hermenias”, et  Petrus  cius  imitator  definiant  nomen  et uerbum  per  vocem, et  nos  per  terminum, tn  no eri  mus  oppositi, nisi  in  hoc, quod nos  magis  ample, illi  autem  magis  ftriftc  definierunt, Considerarunt. M partes  orationis  folurti  ut sunt vocales, nos  autem  ut  poflunteife  mentales – vel in anima --,  et vocales, et scriptis. Unde sicut  dicit  Aristoteles et Petrus  cf  nomen  est  uox, fifr  et verbum, dicemus nos  i terminus,  fiib  quo continetur terminus  vocalis  qui  dicitur vox etc. Primo  igit  agentes  de  nomine definiemus quid sit apud logicum, et si  multiplex est. Quantum  ad  primum  adverte  cp  nomen  ad  mente  Aristotelis in voce, in  scripta  est  TERMINUS PER SE SIGNIFICATIVUS AD PLACITUM sine  tempore, cuius nulla pars separata  aliquid significat finita et reda. Primo dr  quod est terminus, quem nomen est  pars  propinqua  ofonis et proponis, ut patet. Et quem terminus est quid magis commune quod sit  nomen, ut patet ex  op. praecedenti.  Nam et verbum  est  terminus, non tamen  est  nome,  ideo  in  haedefi  nitide  ponif  terminus  ut  genus. Na  ut  declarabimus  trac de  syllogismo  dialectico, pmus  terminus  in  definitione  positus, est  loco  generis,  quem  eoior  est  ipso  definitor,  reliqui  aqte  ponuntur  loco  differentiae  ut  declarabimus Secundo dr  p se significativus, ut  excipiantur  termini  NON PER SE significativi -- ut  “buf” et  “baf” et terrmni syncatcgorema Cici ut signa univerfalia (‘omnis’ ‘all’) et particularia (‘aliquis,’ some, at least one), uc “omnis”, nullus, aliquis, quae  licet  apud  grammaticum  fint  nola:,  non  tamen  apud  logicum, quoniam g (e fumptanon polfunt esse praedicarum ncc fubic et u proponis, fcd tm determinant subiectum. Au aur praedicatu uc  docuimus in rertia divillonc tcrminoif. Tertio dr  AD PLACITUM ad  driam  termini  significatis  NATURALITER -- ut  interjections (“ouch!”), quod condant  non  clfe  noia  qm  no  declinantur  per  casus, nec fune fubicdumaut  praedicacutn  proponis  nisi  in suppositione materiali -- ut  “heu”  e interie&io,  heu  eft  bi syllabum, &  ad  driam termini J. conceptus  in  mente vel anima, qui  NATURALITER significat  ut  declaratur  in. i  “peri hermeneias”  t Quarto  dr  fmc  tempore  ad  driam  verbi, quod significae  cum ege, quid fit significarc  fine  rge, &  cum  tge  iam  docuimus  in divisione  terminorum , et diximus  q?  no  «nconucnit  aliquod  nomen significare  tempus, ve;  partem  tgis -- ut  dies, hora  non  th  cum  tgc. Vide tu  illic»   Quihto  dr  cuius  nulla  pars separata  aliquid  lighat. idi  no  men  dividaf  in  partes  fiias, quz  (int  fyllabz  ut  pr,  & omne  nomen  nmplex, ucl  quz  fint  dictiones, ut  in  noic  composi, ut  est  “paterfamilias,”  uel  Icutiferus, et fumant  g fe. i.  extra  totum nomen  nihil significant. Quod  fic  intclliges,aut  nihil  orno  significant  ut  marc. Na  nec  tnamee  re,  g fe  fumpta  ali  quid significant.Vel  fi  aliqd significant, non  th  habent  illuti  lignatu, quod  hnt  in  toto  noic.V.G. Hoc  nomen  dhs  signac  |»ncipem. Si  ante  refoluat  in  do  et in  minus,do  uciqj  signat:;f*aftum  dandi, et minus  signat oppositum magis,  sed  ut  co ponunt  ly  dhs nihil  fignificant. f.dc significato  ly  dhs. Idem  intellige  de  nomine  composito, cuius  partes  separatz  et (i  aliquid  fignat, non  tn  illud  quod  fignat  totum  nomen  ccm  pofitum, ut “paterfamilias” significat  rectorcm  familiz. “Pater” autem per se fumptus significat ‘genitorem’ et “familia” ‘familiam’, ica  q in toto significant  ur.um, separatz  autem signiS eant duo. Ethzc expositio est communis apud veros logicos* Unde Avicenna recitat in logica sua aliquos dixifle, quod verbum  in complcxum est  cuius  nulla  pars separata  aliqd significar. fi quod  fic  de  intellectu  et significato totius  qm  nl  hil  , phibct  aliqd aliud  fighare -- ut  “magister” nam  “magis”  aliqd  significat: et  “ter”, sed  non tetinent significatum  quod significat “magister” nec in totum nec in partem. Er  fic  paret  quod  haec definitio  conucnic  nomini  cam simplici,  quam composito,  tam primitivo,  qua derivativo, dum  ntodo  intdligatur, uc  cxpo  luimus. Sexto de  finitus  ad  differentiam  nominis  infiniti, quod  et  si  apud  grammaticum  sit  nomen, non  came  apud  logicum,  quoniam  apud  ipsum  nomen  est  illud, quod potest elie subjectum et praedicatum in propotitioc. Subiectum autem et praedicatum oportet, ut determinate aliquid significent, afr propotitio effec inutilis, nec deferuirct syllogismo formado ab intellcdu pro inquirenda ucritatc.Vndc et terminus acq liocus  inntilcm  facit  proponem, niti fumatur determinate.  Verbi  gratia  canis  coeleftis  lucet.  Sed  uc  docuimus in divisione septima  terminorum, terminus  infinitus  nihil  determinate tignat, ideo  cum  non  postit  effc  fubicdum  & praedi  catum  proponis  non  cft  nomen  apud  logicum  niti  fecundi!  quid, ut dicatur nomen non  fimptf  r sed nomen infinitum, sicuc solemus dicere quod “chimera” non est nomen REALE sed nomen fidum, quia nihil significat sed imaginarie. Sed dices, apud logicum hzc cft propotitio.  Non homo currit, ergo poteft  effc  fubicdum, & per confequcns  nome.  Respondccur. Tales  propoticiones sunt inutiles ti teneatur  nomen  infinitum in sua infinitate &i n deccrminationc. Si autem determinetur ticdiccndo. Non homo.i. asinus currit tunc propotitio erit utilis, sed nomen infinitum non remanet infinitum, fed  zquiualet  finito. Septimo  dicitur  redus  ad  differentiam obliquorum, qui non fune nomina apud logicum. Nomen enim est apud  ipsum  quod  f m fe aliquid significat, 8(  f m se  poteft  effc  fubicdum  propotitionis. Sed  obliqui  neutrum  habent  ex  fe. No primum, quia  tigni  ficatum  trahunt, a redo  ticur,& deriuan tur ab co. Redus autem ticut non deriuatur ab alio tic non accipit tignificatum ab alio  cafu sed habet afe. Non secundum, quia ti apud logicum formatur propotitio perucrbif impcrfonaIe, ut Platonis intereft legere: ly Platonis no eft subiectum, niti refoluatur in redum tic.  Ille cuius eft legere est Plato. Sic intclUgc de aliis. Prztcrca solus redus  fufficit  t11 K Ir O \t. i115 s io i ur  Si  rii  a fr-io mn. A  re 3t n ad formandam prop6ncm pcrfedann et maxime de secundo adiaccntc, ad quam non  sufficit nomen obliquum. Haec enim  cQ perfcda. Deus est, homo  est, hacc  aurem  imperfe  da. Dei  est, hominis est. Non ergo obliqui moerentur dici nomina sed  fmc  cafus  nominum.  Hoc de  definitione  nominis  apud logicum  rcalem & peripateticum dida  fint. Quantum ad secundum. F quotuplex  fit  apud  logicum,  Ideft  inquantum  poreft  c(Tc  subiectum et praedicatum, ppo  fitionis, conftat, ex didis quod non est multiplex, quoniam solum nomen rectum et finitum  poreft  clic secundum  le subiedum et praedicatum in propone modo quo expofuumus.Vnde logicus a grammatico sumit fibi  redum ut  nc« cellarium ad fomandum absolutam proponem significativam veri & falsi Reliquos auccm casus lumir adbencclfc, et magis propter servandam congruitatcm quam veritate sermonis, ne uideatur logicus delpicere regulas grammatices. Haec de nomine  dida  finr. Quantum aduerbum aduerte quod ad mentem Aristotele verbum cam in voce quam in scripto sic definiendum est verbum est terminus per se significatiuus ad placitum cum tempore, cuius nulla pars separata aliquid significat,  finitus & rectus extremorum unitiuus. Terminus ponif loco generis ficutin definitione nols, quia eft eoior uerbo. Nam omne verbum eft terminus: sed non converso p fe fignariuus ponitur eadem rone sicut in definitione nols fifr ad placitum ad driam interiedionuni, et verbi mentalis, qrh significat NATURALITER, ut diximus in definitione nois, Cum tempore ponitur ad differentiam nois, et pronominis, et conuenit in hoc cum  participio quod uc- nit a uerbo. Quid fit significarecum tempore, 8c quare uorbu et participium signifi.ar cum tempore, uidc  in diuifione undecima rerminoru. Cuius nulla pars separata aliquid sfignificar, intelligcndum est de verbo tam simplici quam composito, sicut expofuimus in  definitione nominis, in hoc enim uerbum conuenit cum nomine, finirus ponitur ad differentiam uerbi infiniti. Infinitatur aute verbum sicut et nomen  per appofitionem negationis,  ut non curro non laboro. Quod quidem apud logicum no eft verbum, qm nihil determinate significac^ficur nec nomen infinitum. Undefacc rct proponem inutilem: nili determinetur licut diximus de nomine infinito, sic dicendo, fortes,  non currit»  I « feribie» Re cius ponitur ad differetiam uerbiobliqu^cft autem uerbum obliquum apud logicum uerbum prztcriti et futuri temporis, et verbum cuiuslibet modi przter  modum  indicativum.Vnde  quaedam  fune  uerba  obliqua  ex  tempore  ra  tum,ficut  uerba  praeteriti  temporis, et futuri  indicativi  modi, ut “amavi”, “amabo”. Quaedam autem ex modo rantum uti imperativa tempore  przlenri. Quzdam  ex  modo,  et tempore, ut  uerba  optatiua, et subiunctiua et infinitiva temporis praeteriti et futuri. Ideo autem apud logicum non fune verba, quoniam non faciunt primo et perfcipfa propofitionem veram aut falsam, sed per redudionem ad verbum indicatiui modi et temporis przfcntis. Nam  hzc  non  cft  uera  Czfar  fuit,nifi  quia  aliqii  fuit  uerum  dicere  Czfar  cft»  Sifr*  hzc  non  cft  uera.Eclipfis  crir,nifi  quia  aliqh  erit  uerum  dicc  rcrcclipfis  eft. Quoniam  igitur  folum  uerbu  redum,»i»mo-  di  indicatiui  przlenns  temporis  facit  per se ipfum  propofitionem veram et falfam, et  sola  propofitio  indicativa pinis temporis facit syllogifmum dcmonftrariuum .i.fcicntialcm ut tibi declarabitur in rrac. De syllogismo demonftratiuo, ir dignatur logicus recipere a grammatico solum verbum indicatiuum praesentis temporis, et przcipucfum, es, cft:quo  niaminipfum  ut dicemus  refoluuntur  omnia uerba dida  adiediua.Excremoru  uilitiuus  ut in  hoc diftinguatur  a nomine et pronomine fumpto  loco  nominis, nam illa  funt ucl  poffunt elTc extrema in propofirione,ideft  fiibiedum  et pdf  catum, verbum  autem  non, fed  habet  unire  extrema. Unde  dicitur  apud  logicum  copula, qm  copulat  przdicatum  cum  fubiedo. Item  in hoc diftinguitur  a participio,  q»  licec significet  cum tempore ut uerbum  tn non poteft effe copula, nec facit  g feipfum  oronem perfedam, dicendo  fortes  Ic  gens,  sed  cft  necefle  fubintelligerc  uerbum»  Verbi  gratia   foftcs  eft  legens, ucl  fortes  leges  eft  ftudiofus. Conftac  igiC quid fic  uerbum  apud  logicum, & quare  folum  uerbum  i e-  dum. i. quod  no  deriuai  ab  aliquo  priori:  quale est uerbum  lotum  indicatriui  modi  tgis  prxfcntis,vnocrctur  dici  abfolute  uerbum.  Reliqua  aut  tga; &  modi  dicantur  obliqui  fiue  cafus  uerbi  refti, quoniam  defcendunr,  & deriuatur  ab  eo. Quotuplex  auc  fit verbum  apud  logicfi,non  cft  immora  dum  ex  quo  folum  ucrbu  rciftum  moeref  apud  ipfum  dici nierbum  ex  rone  ia  di&a. Sed  apud  gramaticu  ideo  eft  mul  tiplex  uerbum, ut patet  in  coniugationibus verborum,  et I  regulis  fiiis, quoniam non attendit  ad formadum propone  veram  aut  falsam sed congruam, et uitare incongruam et quoniam  per  oes tgis  drias, &  oes  modos  uerborum  for  mari  por, et alio  modo  g uerbum  aftiuum, aIio  modo  g paf  fiuum  &c.ideo  apudgramaticum  uerbum  mulcipfr  diuidic.  Nam  gramaticus  concedit  iftaurpocecongruazho  eafinus  f|  negat  logicus, ut  falfam. Hxc  de. 2. cap  dida fmt, Quid fit  et quotuplex  fic  oro  apud  logicu.  IN  tertio  cap. poftqua  actum  eft  de  partibus  oronis  age»  dum  eft  de  ipfa  orone  ut  de  toto  conftitutot cuius praecognitio ideo nccciraria eft quoniam feire non possumus qd fit enunciatio  et propo, ut tibi manifeftabitur infra,  nifi pus notum fuerit quid, et quotuplex fit oro.  Hic igitur tria age da funt, primo quid fit, secundo quotuplex sfit tertio  qua orationis species  sit  propofitio. Quantum ad primum aducrtcip ad mentem Aristotelis oratio in voce et in scripto, fic definiri debet, Oratio eft terminus per se significatiuus complexus ad placitum, cuius  partes separatx aliquid sfignificant. Primo  dicitur  eft  ter  g le significa  rone,  qua  didum  eft  de  nole  et uerbo  et ponitur  loco  generis,  quoniam  eoior  e.  Nam ols oro eft  terminus  per  fe  fignificatiuus : fed  non  ccd  uerfo. Difhim  eft  enim  cp  nomen  et verbum  funt  termini per,fe  fignificatini,non  tamen  funt  oratio. Secundo  dicitur  complexas  ad  differentiam hominis  et  uerbi, quo nullum  fiuc  fimplcx, fiuc copoficil, e termiiim complexus. Quid  autem  fit  terminus  complexus  nide  in diuifione  decima {terminorum  , et illic  inucnics  quomodo proprie conuenic  oration. Tertio  dicitur  ad  placirum, ad  differentiam ofonis  mentalis, qux significat  conceptum  mentalem  complexum, qui  conceptus  lignificat  naturalr, sicut  diximus  de  nomine et  uerbo  mentali – in anima. Praeterea, oro  in  uoce, et  in  feripto  significet  ad  placitum, probatur  fic. Partcs  fux.f.  nomen, & uerbum significat  ad  placitum, ut  docuimus  in  cap. prxccdentJ  ergo  et ipsum  totum  confoturum  ex  eis, quod  cft  oratio.   Quarto  di  cuius  partes  feparatx  aliquid  fignificat, id  ponitur ad  differentiam  nominis  & uerbi, quorum partes, uc docuimus in eorum definitionibus, non fignificat aliquid fc  parate, modo quo illic expofuimus, partes aute ofonis  fune  termini caregorematici, intclligendo de partibus principalibus ficut intendit Arift. Si non de partibus  secundariis, quae  polfiint  eife propones  aduerbia  etc.  Termini  autem  catcgo  rematici  tam  in  oronc, q extra  retinent  fuum  lignatum,  ut  docuimus  in  diuifione  tertia  terminorum.  Vn  fi  fiat  hxc  oro, “homo  albus  currit”, ho  extra  hanc  oronem fignat  aial ronale, ficut  et in  oronc, & albus significat habens  albedine. Tu tamen aduerte cp licet fit commune omni orationi haberepartes qux separatx aliquid significant,  non tamen id  fit uno modo i omni oronc, nam  fi  oro fit  fine  uerbo, ut  ho  nio  albus, partes fux aliquid significant  modo, quo significat dictio. Si  afit  fiat  oro  fimplex  per uerbum, uc “homo est animal,” partes fux separatx eodem modo significant. fut  didio. Si  aurem  fiat  oro subiuctiva,  ut si veneris  ad  me  dabo tibi equum, partes lux funt dux ofones ut patet. Unde si separentur, significabunt non ut diftio, sed ut ofo. Vcrura quia refoluitur m duas orationes, et dux orationes in terminos  componentes, ur ego dabo, tibi equum, ideo commune est omni orationi quod partes fux separatx aliquid significent, aut ut dictio, aut ut oratio. Sed dices. Quare in hac definitione non apponitur finitus et rectus, sicut in definitione nominis et verbi, prxeipue a quia dictum  eft q nomen  infinitum  nori  poteft  efle  fubiecti nec  praedicatum,  nec  uerbuni  infinitum  poteft  cflc  copula,  fimiliccr  nec  nomen  obliquum  nec uerbuni  obliquum.   Reipondetur  quod ideo  non opponitur,  quia in definitione  non debent poni  nili  quae conucniunt omni contento fub definito, non omnis autem oratio formatur ex nominee et verbo finito, & redo. Nam haec eft  oratio, non  homo  currit  et haec, Catonis  est  legere, et haec, homo currct. Qn aut diximus quod nomen  infinitum et obliquum  non  poflimt  ee  subicdum, no fumus locuti de orone sed de propositione, qm sola oratio  indicatiua  praetentis  teporis  ut  dicemus  eft  propofitio.  Qm  igitur  aliqua  orario  poteft  coponi  ex  nomine  iufinito,  et  obliquo, fitr  ex  uerbo, et aliqua  non, puta  propo  firio,idco  non  dicitur  redus  neque  finitus, fed abftrahit ab  utroque.  Conftat  igitur  quid  fit orario apud  logicum,   Quantum  ad  fecundum  aduerte, quod apud  logicum oratio prima diuifione diuiditur in  orationem  perfedam et imperfe&ani, deinde utruncp diuifionis  membrum fubdiuiditur,  nidebis  infra. Oratio  perfeda  eft  illa  quae  perfedum  fenfum  gencraf  in  animo  audietis , id eft  quod  audita  quietat,quo  ad  fignifi-  catum  intentum  a proferente  uel  feribente,  animum auditoris, Verbi gratia. Socrates  intendit  notificarc  Platoni  ftatfl  regis, et dicit. Rex  ualet  fortis  in  bello  contra  hoftes, Hac  ratione audita quiefeir animus audientis.  Quod fi dicar.  Rex contra inimicos, et non ultra procedat, imperfedum fenfum generat in animo audientis, id eft non quierat ipfum ideo dicitur oratio imperfeda. Nam audiens rex contra inimicos, ultra non proceditur, dubitare  incipit  uti£  prae  ualeat, an  fuccumbat  contra  inimicos  fuos,  patet  igitur  ora  tionis  prima  diuifio  apud  logicum.   Oratio  perfefta  continet  quinque species, quae  funt  indicatiua  temporis  praetentis, & omnium temporum modi in dicatiui, ut  “Petrus  amat”, amabat  amauit, amaucrat, amabit  imperativa, ut  “fac  ignem”, deprecativa , ut  “Ora  deum  pro  me”. optativa, ut – “ut inam  te  videam  doctum”. coniunctiva. ut  “fi  ucncris  ad  mc,  honorabo  te”. Omnes iste dicuntur pcrfic auditae quierant ANIMUM AUDIENTIS quo ad  earum  significatum, nec  ipsum suspensum  tenent.   Tu  tamen  aduertc, quod  imperantia, et dcprecativa  non  dit  fefunt penes  modum  nec tps  verbi, sed  penes  appofitos  respectus. Nam utracp  fit  per  modu imperatiuum,  fed deprecatiua  fir proprie  ad fuperiorcm, imperatiua  aOt  ad  inferio rem. Item aduerte quod coniunftitia ad hoc q» fit oro perfecta oportet, ur coplcfiatur duas orones, aliter no quierat animfi audientis, ut parer,  reliquae uero spes per unicam ofonem quictant audientem, ideo per  feipfas funt  perfectx.  Oratio  autem imperfeda  tres  cotiner species secunduqs tribus modis poteft formari. Nam formatur per nome fubftatiuum cum adiecfiiuo, ut  “homo  albus”  “animal  risibile”.  vel  per  duo  sobftantiua  per  appositione,  ut  animal  homo, deus  pater, Deus  filius. Et  hacc  eft  prima  species et formatur  per  foliim  infiniriun,  ut  fortem  currere. Si autem apponatur fum,  es, eft, cum termino modali  cricpcrfectarut  forte  currere eft  posfibile. i  t haec eft  fecunda species,  et formatur per verbum  Jcipir, et  definit, ut fortes incipit,  fortes definit. Siautem apponatur ifinfriuum efficitur perfecta,  ut fortes incipit conualefcere, fortes definit  fcriberc, et hoc  est  ter  tia species.  Item aduerte <y oratio perfecta  poteft  fieri  per  unicum  nomen, tielunicum  ucfbum, et  maxime quando sic responsiva  interrogative  Vt fi  qtiis  a te  petat. Quis  uenit  do  rnum?&  RESPONDEAS, Petus,Vel  sic, nunquid  fortes  uenit? Et RESPONDEAT: “Venit.” Confiat  igitur  quo  dividenda sit  oratio  apud  logicum.   Quantum  ad  tertium  aduerte  quod sola  orario  indicativa  est  pmo et per  (e propofitio. Dico  pmo  et per se  qm  alie species  non  fiunt  propofitio, nifi  reducantur  ad  indicatiuam.  Vnde ifta: “Si homo volaret, haberet alas”, non  est  propositio,  nisi  reducatur  in  istam: “si homo volat, habet alas.” Et indicari  u • prxreriti  aut  futuri  temporis, non  est  propolitio  nifi  reducatur ad  indicatiuam  praefenris  temporis. Nam  ifta: “Ad a  fuit, ideo  eft^iera, quia  Aquando  fuit verum  dicere.” Adam  est  sciliccc quando Adam cxiftcbar. Ratio autem propter quam apud logicum sola oratio indicativa est primo et per se propositio, est, quia intentum logici eft uti oratione ad investigandum verum etfalsum, ergo cam proprie recipit, quae secundum  fe  significat verum et falsum, et hoc est indicativa.  Nam alis potius deferuiunt affectui mentis qua quod sint ordinatae ad enunciandum verum et falsum conceptum animi aut intellectus. Quod pacet hinc. Imperativa indicat voluntatem superioris per imperium,  optativa indicat desiderium sive affectum optantis. Praedicatiuc indicat affectum inferioris erga fuperiorem per supplicationcm.  Coninndiua autem licet uideatur exprimere uerum aut falsum conceptum mentis, non tamen determinate, fed fufpc fuic, est enim conditionalis quae ut  dicemus  in  cap. de  hypotheticis nihil  ponit  in  ede.  Indicativa autem dcterm.nate  di  cic verum  aut falsum. Nam hxc eft determinate vera, homo est animal, et haec determinate falsa homo est lapis, ideo. sola'm ceretur  dici japofitio. Proponicur enim imelledui  ut  per  eam  formet syllogismum, et  per syllogismum  deueniat in  ucram conclufionis  nociciam. Conflat igitur quae orationis perfeda species mcerctur logice dicipropofitio. Unde aduerte, quod logicus non tantum magni facit oronem  congruam  et ornaram, quantum veram, ita  etiam  fi eflfct incongruam et inornata, modo uerii et falfum cnuncict, accepta eft  apud  logicum, ppterea  logicus acceptat  iftam,  deus  feruitur ab hole licet  cam reprober  grammaticus negans feruior inueniri pasfiuum. Hoc  de  prxfcnti  cap.dida  fine. OlnUli/  Si  logico fufficiunt  dux  orationis  partes scilicet nomen  re» verbnm  redum.  Caput  quartum.   IN  cap. quarto  inueftigadum  eft fi dux  orationis  partes  fciliccc  nomen  & uerbum  redum  fufficiunt  logico. Tu  igitur  aduerte , quod  logicus  rationabiliter  reripjt  tantum duas, ut  fibi  neccflarias,grammaricus, autem  odo  Ratio  uero  djfferenrix  est  hxc. Logicus et grammaticus  dififerunt  fine.  Intendit enim  logicus  fcire, difcerocrc  ucrum a falfo, grammaticus  autem  intendit  fcire  difccrncre  congruum sermonem  ab  incongruo. Ad  confequendum  pri-  mum fufficiunt  nomen  & uerbum  , quoniam  fufticiuncad  componendum  .ppofirfone, quae eft significans  verum uel  falfum, ut  tibi  manifeftabiturin  trac.  lequeti  ad  formandi!  congruum sermonem, et diftinguendum  ab  incongruo  no  sii Hiciunt  nomen  et uerbum, sed  oportet  uti  praepoficiqnibus, et aduerbiis  et coniunftionibns, S(c.  Et  ideo  ut  grammaticus habeat omnem modum formandi SERMONEM  congruum, nccc sTarix  funt  fibi  plures  partes  orariois,  quam  nomen  rectum et verbum  rectum. Et qm ifte dux fibi sufficiunt, ideo appellat eas categorcmaricas, id est per se significatiavs, alias autem syncategorcmaticas, id est simulsignificativas. Quis autem fit terminus categoricus et syncategoricus diximus in divisone tertia terminorum. Sed dices. Logicus indiget pronomine demonftratiuo, ut  quando  dcfcendic sub subiecto  propositionis univerfalis affirmatiue  uel  negatiue  dicendo, omnis  homo  cft  animal,  cf     et “hic  homo  est  animal”, et hic  est  animal  etc.  Item  iniget participio, ut  dicemus  in  trac.fequenti, quando  rcfoluit propofitioncm  falsam  de  uerbo  adicdiuo  in  fuum  parti  cipiurn  & Ium  es  eft, ut  fortes  currit, fortes  eft  currens, ergo  faltem  quatuor  partes  orationis  funt  ei  ncccftariae. f.nomcn  et pronomcn, uerbum, et  participium.   Refponderur  nomen  et pronome  apud  logicum  funt, uC  una  pars, qm utitur  pronomine loco nominis, et participii!  ftar cum nominee et uerbo. Cum  nomine  quide, qm  poteft  efte  fubiedum propofitionis  ficut  et nomen, ut  legens  currit, et stat  cum  uerbo, qm  fignificat cG tepore, ut docuirmrt  fupra, et  ideo  apud  logicum  identificanrur  nomini  et uerbo licet apud grammaticum remaneant diftinfte.  Conflat igitur  cp  fint  partes orationis  necclfariae  dialectico ad  formanda  propofitioncm et ex propofitionibus  syllogifmum. Hoc dc prxfcnti  cap.dida  fint. Explicit  rradatus secundus copcndii logices peripateticat ordinatus per authorem et fuit de partibus propofitionis. Incipit QVT eft de propofitione et speciebm cius. Nhoc tertio tracta, agendum est de propofitione, gratia cuius praemifimus tradatum praecederem, in quo a&uin est de partibus eius, et de genere per quod definienda eft, et hoc eft oro ut tibi manifcftabitur. Diuidemus autem ipfumin fex capita. Primo agendum eft de propofitione definitiue & diuifiuc prima diuifione. Secundo agendum est de categorica simplici et de olbus eius diuifionibus. Tertio agendum eft de, pp6ne hypothetica et eius spebus. Quarto agendum est de propone categorica modali. Quinto agendum eft de aequipollentiis propofitionum categoricarum fimplicjuni, qux funt oppofitx contrarix,  fubcontrariae, conrradiftoriae, et subaltcrnx. Sesto  agendum  eft  de  aequipollentiis  modalium  oppofitaif. De  ppone, quid  fit  et cius  prima  diuifione.  In primo  capitulo  agendum eft  de propofitione  quid  fit  & quotuplex in genere sive prima diuifione. QuStum ad definitionem  aduerte,  <y sic  definitur de me te Aristotelis. Propofitio  eft  oratio  uerum  uel  falfum significans  indicando. Primo dicitur  oratio, loco generis, eft  enim  in  plus  oratio quam propofitio:  di&um eft enim  in tract. praecedenri, oratio perfcfta  diftinguitur  in  quinque species, ex  quibus sola INDICATIVI MODI est propofitio, ergo omnis propofitio eft oratio perfecta, sed non econuerso, ex consequenti est genus propositionis, propofitio autem est species orationis jjcrfe&c. Sicut animal est genus hominis, homo autem est species animalis. Nam omnis homo est animal, sed non econuerfo. Secundo dicitur verum vel falsum fignificans, pro cuius notitia aducrte, cp cum proponum alia iit affirmatiua, alia negatiua, ut declarabimus infra. Significare ucr u in affirmatiua est significarc  rem  sicut  est.Verbi  Gratia  haec est  ucra,  homo  est rationalis, quia  fic  eft  ex  parte  rei.  Vnde  hoicm  e(fe  fonalem cft  ucrum Significare uerumin negatiua eft fignificare rem ficut non  eft.  Verbi  Gratia  haec eft  ucra – “Homo non  est  asinus”, quia  fic  eft  in  re. Vnde hominem non esse assimum est verum. Significare falsum in propone affirmativa  est  significarc  rem  aliter  q fic.V.G. hzc  est falsa, “Homo est lapis”, qih significat hominem esse lapidem, et tamen aliter eft.  Significare falsum in propone negatiua, eft non significarc rem sicut  cft.V.G.hatc eft  fal(a, homo non cft animal,  quia non figni  fjcac  ficut  eft. Nam  homo  eft  animal, ergo  fallinn  eft  ipluin  non  efte  animal. Dicitur  ergo in diffone, uerum uel falfum. fignificans ad differentiam oronum imperfectarum, ut  homo albus, afinus  rudibilis, et oratio infinitiua,ut  fortem  cur  rcrc, et  oratio famularis, ut  Socrates incipir, nifi. n.aliudadda tur, non solum non quierant animum audientis, fed  nec  dicut  aliquid  devero  aur  falfo  nifi  copleantur  per  aliud.  V.G*  Si  ly  homo  albus  addatur  homo  eft  albus.Si  ly  fortem  cur  rerc  addatur, eft uerum  uel  posfibile  uel  contingens.  Si  ly  fortes  incipit  addatur, e(Te  bonus. Conftat  ergo  g fc  funi   ptz  nihil  dicunt  de  uero  aut  falso. Tertio  dicitur  indicando  quod  dupliciter  exponitur, primo fic, indicando, id  eft  cft  oratio  modi  indicatiui  ucru  uel  falsum significans. Vnde alii definiunt propofitionem dicen te$, quod propofitio cft oratio indicatiua uerum uel falfum fignificans. Et id ponitur ad differentiam orationum  perferarum quae fiunt per alios modos, per itnpcratiuu, optativum, etc. Nam ifte ut docuimus in trac przcedcnti in capi trrtio potius dclcniiunt nobis ad manifcftandum  affectum  mentis, quam  uerum  aut  falfum  coceptum  intellectus  Orationes  etiam  modi  indicatiui  temporis  prztcriti  & futuri  %  non  fignificat  primo et per se verum etfalsum, nifi reducantur ad unam temporis przfentis indicatiui ut in eode loco docuimus. Sola ergo oro indicatiua temporis praelcntis moe-retur dici propo, quia fola lufficit ad formidum syllogitmu  aliae  autem  non, iuli reducantur ad illam:  ut  tibi  mamfcftii  erit  in  trac. de slyllogifmo formali:  iccudo  ab  aliquibus exponitur ly  indicando.i.aflercndo.V erum  id  non  vf  convenire omni  propofitioniilcd  tantum  propolicioni in materis naturali, quae  neceflario  cft  uera, et in materia remota,  quae de necessitate est falsa. In materia autem contingenti cum posfit elle ucra  & falia, non pot dici afiertiue fea opinatiuc quod fignificct uerum aut falfum,  ideo melius eft ftarc in p ma expone, quae  etiam eft de mente Aristotele in. i. peri hermeneias.  Quid aut fit & quo fiat propo in materia naturali sc contingente et remota  dicemus  infra  in  hoc  met.tradtatu.  Con^ itat  igitur  quid  fit  propofitio  apud  logicum.   Quantum  ad  primam  diuilioncm  proponis  aduerteqj  ad  metem  Aristotelis  in  primo  periher. diuiditur  primo  in  categorica & hypothctica, dicil categorica  gratee  predicatiua  latine, categorizo  enim  graccc et praedico  latine.  De  hypothetica  graece, SUPPOSITIVA latine, est enim  graece  ‘hypo’, “sub” latine, et “thesis”  graecc, “position”  latine. Ratio autem divifionis est haec, quia omnis propofitio significat verum aut falsum,  et eft quid compositum et omne compofitum  cft refolubi  Ic  in lua  immediate componentia.  V el  ergo  propofitio  com  ponitur  ex  terminis  immediate, et in  cos  relolujtur  immediate non  in  aliud  immediate. Et  fic  est  categorica  , quae  coponitur  immediate  ex  fubiefto  et praedicato  et copula  ,  modo, quo  dicemus  infra.V el coponit  I mediate  ex  duabus  oronibus  per  aliq  coiudione  puta  ergo, fi, et uel, et  imediate  in  eas  rcfoluit, et ille  imediate  i terminos,  et fic  eft  hypo  thctica, ut  dicemus  in  ca.tertio  huius  tradatus.  Catcgorica  pero  diuiditur  in  simplicem  et modalem. Simplex eft in qua praedicatum fimpfir dicitur dc fubiedo, ut homo  eft  ani  mal. Modalis eft in qua  pdicatum  dr  de  fubiecto  non simpflr sed cum  modo  et determinatione, ut  homo  eft  aial  ncccfla  rio, homo  cft  albus  contingenter.  Et  de  modali  agemus  in  cap.quarto  huius  trac.Hsc  deprimo  cap. difta  fint. Dcpropofitionc  carcgorica et omnibus  cius  diuifiombus.  IN  secundo  cap. inueftigandum  eft,  quid  fir  propofitio  ea  tegorica  et quot  fint  cius  diuifioncs, et  de singulis  agendu  eft  excepta  modali,de  qua  agemus  loco  luo, primo igitur  definiemus  eam, deiiide  accedemus  ad  diuifioncs.   Quantum  ad  definitionem  aduerte, quod ad  mentem  Aristoteles sic  definitur  Propofitio  categorica  est  propofitio  j qux  habet subiedum praedicatum et copulam taquam principia es partes fui. Ponitur propofitio loco generis. Omnis enim popofitio categorica, est propofitio, led non econverso. Nam  et hypothetica  eft  propofitio, et tame  non  eft  categorica. Dicitur  quae  habet  fubiedum  &c. hoc  totum  po  nitur  ad  differentiam  hypotheticae,  cuius  partes  principales  funt  dux  orationes , in  quas  immediate  refoluiturtut  patet  in  jfta.  Si  tu  curris, tu  tnoucris, principales  partes  & immeoiarxnon sunt termini, sed iftx dux orationes:  tu curris,  et tu  moueris. prim autem  & niediatx  funt  termini  ex  quibus hxc  orario  componitur, “tu  curris”, et haec, “tu moveris”. Dicitur  igitur  quod principales  partes categoricx  non  funr  ora  tiones,(cd  termini, ex  quibus  immediate  componitur,  quorum  unum  eft  fubiedum, alterum  prxdicatum, alterum  co  pulat -- ut -- “homo  est  animal”, homo  est  subiedum, animal  praedicatum, “est” copula, coniungit enim praedicatum  cum  fubiecto. Sed  aduerre: ut  fcias  quomodo  in  omni  categorica  eft  fubiedum  copula  et praedicatum, quod  fit  tribus  modis, p„  mo  per  uerbum  fum,  es,  eft,  de  tertio  adiacente . Eft  autem  categorica  de  tertio  adjacente  quando  poft  fum,  apponitur  alius  terminus: ut  fortes  eft  animal. In  hac  conftat  de  fubiecto  et praedicato  et copula, fecundo  fit  per  uerbum  adiedi-  uum  . Eft  autem  apud  logicum  omne  uerbum  adiediuum,  prxter  lum, es, eft, in  quod  relbluitur  omne  uerbum  adiediuum  et in litum participiumtut fortes currit fic  reloluit. “Socrates est currens”. Socrates est subiedum, currens  praedicatu  est  copula, tertio  fit per verbum fum, es, eft, de fecundo  adiacente.Eft  autem  categorica  de  fecundo  adjacente, qn  poftum, es, eft, alius  ccrminus  no  fcquit,ut  deus  eft,  coelu  eft  et  in  hac  eft  allignarc  tubum  praedicatu  & copula, alio  mo  q in  praedicis, afljgnat  auceduplV , pmofic, deus  eft. i. deus  cft  habes  cire, deus  cft  fubum, habes  etTe  est  pdicatu, eft  copula, fc  cudo  fic  Deus  cftd. deus  cft  exiftes. Dens  est SUBJECTUM EXISTENS praedicacum, “est”  copula. Nonulli  dicunt  tp  in  caregorica  de  fccudo  adiaccntc, eft  gerit  uicem  copulat  et prxdicaci,  et  id  uidetur  innuere  Aristoteles in pmo perihcr.ubi definient uerbum inquit et est iemper eorum qux de altero praedica  tur  nota, ideft  uerbum semper se  tenet  a gte  prxdicati. Con  fta: igitur quid  fit  propofitio categorica  iimplex. Sed dices quare magis  dicitur  categorica,  ideft  prxdicatiua  quam  fubicdiua, cum  tam  fubiettumq  praedicatu  fmc  partes  cns. Prxtcrca  quare  terminus  praecedens  uerbu  fum  cs, est, dicitur  fubiectum, subsequens  autem  dicitur  prxdica  tum, et ipsum  uerbum substantivum  dicitur  copula. Refpondetur  ad  pmum, cp  oe  copofitum  denominandu  eft  a parte  sua  digniori. Unde  homo  dicitur  rationalis  et intellectualis ab anima intellectuali, qux  dignior cft in eo  qui sensitiva  et vegetativa. Prxditatu aute dignius eft fubicfto qm cftficut forma, fubiectu vero  sicut  materia, et dicemus  intra  cp talia  funt  fubiefta, qualia, permittutur  a praedicatis. Cogrucigicdicn categorica. i. praedicativa et no subiectina Ad lecundu dfp ideo terminus praecedens verbum  de subiectum, quia  de  eo  df  prxdicacum  ira  cp  fubiicitur  prxdica  to, V ndc  et gramarfeus  appellat  ipm  suppofitu. Terminus  vero subseques  verbu  df  praedicacum, quia prxdicatur  et df  de  altero. i.dc  fubiecto. Vnde  apud gramaticum  df  appofi tum. Et  aduerte  q?  totale  subieftum  est  ois  terminus  prxee  dens  copulam, fiue  unus  fiue  plures  fint. V. G. “homo  est  animal”, homo  eft  fubm, homo  magnus et honoratus  e pneeps  in  ciuitarc, fubieftu  funt  oes  illi  termini  prxcedetes,  pars  au  tem  liibicCti  quilibet  eorii. Ide  intcllige  ex  parte  prxdicati. Sed dices. Quarc  fubieftu  & pdicatum  per  fe  inuice  notifi  eant sive  definiunt, cu  definitio  circularis  uideatur.  Inutilis Refpondetur  quia  hntrefpedum  ad  inuice, fubiedtum. rtfpicit  praedicatu  & praedicatum  rcfpicit subiectum, ficut  ft  lius  rcCpicic  patrem, et pater  filium. Respediva  aute  conuenienter  per  fe  inuicem  norificantur  & definiuntur, qm  mutuam habent  dcpcndentiam. Sedde  hoc  alrius  loqucmur  in  trac. de  praedicabilibus,  p  nunc  fuftine  tu  iuuenis  ne  inuolua  ris. Conftat  igitur  tibi  quid sit  propofirio  catcgorica. Quantum  ad  cius  diuifiones  aduertc, ut  habeas  plenam  de  cis  notitiam, fic difponendae  funt. Propofitionum  categoricarum, alia affirmativa, alia negatiav. Secunda. Alia vera, alia falsa. Alia  cuius  quantitatis, alia  nullius.  Alicuius  quantitatis  alia  uniuersalis, alia  particularis, alia indefinita alia singularis. QuIta. Alix  gticipacvrrocp  rermio,  aliae  altero,aliae  nullo.  Participantium  urroqj  termino, aliae  participant  qtroqj  termino  eodem  ordine, aliae  ordine  conucrfo. Participantium  utrocp  termino siue  eode ordine siuc coverfo  quxda  formantur in  materia  naturali,  quaedam in materia  contingenti, quaedam  in  materia  remota.  Odaua. Participanrium  utroqj  termino  eodem  ordine  tam  in  materia  naturali  q in materia contingenti et in materia remota quaedam sunt contrariae quaedam subcotrariae, quaedam contradiftorix, quxdam fubalternx.  Nona. Participantiu utrocg termino ordine couerso et I n triplici materia (iuc naturali fiue contingenti fiuc remota quxdam conuertuntur conuerfione fimplici, quxdam converfione per accidens quxda couerfioneg contrapositione Omnes iftx diuifiones dantur de, ppofitione catcgorica fimplici qux dicitur de inefle.i.in qua prxdicatu simplicicci4 et fine determinatione facta g alique fex modo. sucrfi falsum nccef Tariil cotingens, posfibile imposfibile, dicit de subiefto Quae aut ex his diuifionibus coueniat et categoricati modali dicemus in cap. quarto  huius  trac.  De singulis aut divisionibus agedu  cst in spe et ordine, quo prxpofitx  funt. Verum antedcfcedamus in spe^nl aliqua prxdi et artMi diuiltonu datur  de substantia, pponis, aliqua de qualitate, aliqua dc qtitatc ut cibi declarabit infra, ideo ad viem notitia diuifionu, quae fiet toto hoc noftro opere, ne funus coadi idem faepius repetere, praeponendi fune omnes vfes  modi,  quibus folct  fieri  diuifio.  Tu igitur  aduerte  <y  in doctrina  Aristotelis  divisio  fit  quatuor  modis  generalibus. Primo  generis  in  Ipccics.   Secundo  totius  in  partes. Tertio vocis significata. Quarto diuisio secundum accidens. Diuifio  gnis  in  spes, fit  duobu  modis  pmo  gnis^n  (pes  (ut>  alternas, ut  qndiuiditeorpus  p alata  et inaiatu, et aiatu  per  fenfitiuu  St  no  (cnfitiuu, fecundo  gnis  in  spes  spalissimas, uc  qii  diuiditur  color  per  albedinem  et nigrcdinem. Et  hac  di-  uifionem  cognofces  in  trac.de  praedicabilibus.   Diuifio  totius  in  gtes  fkqncp  modis, pmo  qntotu  diuidif  in  ptes  fubicdiuas  indiuiduales,ut  qn  diuidit  ho  in  forte Pia Ioanne. Pecru, etc. Scdo  qn  totu  dividitur  in  partes  eflcntia  lcs, uc ens naturale copofitu diuidif in materia & forma, sicut  diuidit  ho  in  alam  et corpus, tertio qn diuiditur  totu  co  tinuu in partes fuas  intcgralcs,uc  domus  in  fundametu, tc»  dii, et  pariete, et corpus  animalis  in  partes, qufe  funt  mebra  fua,cx  qbus  integrat  corpus, quarto qn diuiditur totu dito tinuu in partes fiias, inter quas  & fi  no  fit  cotinuitas eft  rame  ordo  et . pportio. Hoc  rao diuidif  exercitus  in  mtlitcs,cqtcs  peditcs, 8(c. quinto qn diuidif totu poretialc fiue poteftariufi  in  partes  fuas  poreftatiuas  qn  diuiditur  anima  per  potentias  fuas  & virtutes  fuas, ut  tibi  manifeftabitur  i libro  dc  anima,  et ifra  mani fcftabi mus  tibi  in  libro  de syllogismo  Thopico Divisio  uo cis  in  fua fignificata  fit  tribus modis  primo  uo  cis uniuoce  in  fignificata  uniuoce, ut  qn  diuidif  ho  in  fortem  et platone  etc, secundo uocis  aequiuoce  in  fignificata  aequi-vocata, -ut  qn  diuiditur  “cancer” in  ftclla  fiue  signum  ccelefte, et aquaticum  aial, et  morbum, tertio vocis  analogicae  in significata  analogata, ut  qti  diuiditur “sanu”, iu  alal  (anu, urina  lana, medicinam sanam, cibum sanum, aercm sanum, excretum sanum, etc. Et  hanc diuifione cognofccs in  trac. de  pntis.; Diuifio fccudu  accidens sic  tribus  modis, primo  fubiefti  in  accidentia, ut  holum  alius  paruus, alitis  magnus1  alius  albus, alius  niger,  alius  medio  colore  coloratus, (c3o  acciden  tis!in  subiecta, ut  accidentifi, qux  funt  m hoie, aliud  in  aia, ut  seia, aliud  in  corpore,  ut  agilitas  etc. tertio  accidentis  in  acci  dentia, ut  accidcntiu, quarda  dura, quaedam  liquida , qnada  lucida, quaedam  tenebrosa, et hxc  diuifio  manife ftabit  tibi  in  philosophia  naturali  & praecipue  in  libro  de  generatione. Ifti  igitur sunt  iqodi  uniuerfales  famofiores  apud  Aristotelem, quibus  fieri  confutuit  diuifio. Quantum  ad  pmam  diuifionem, quac  eft  per  affirmatiua et negatiuam  aduerre, quod  affirmatiua  dupfr  definitur, pmo  fic, Categorica  affirmatiua  eft.ppofirio  in  qua  praedicatum  affirmatur  de  fubiefto, ut homo eft albus.  Sed  aduerte  cj» tuc  praedicatu  affirmatur  de subiectc  quando  negatio  no  p  cedit  copula, q?  fi  praecedit  negatio, negatur  pdicatum  de subiecto, et  efficitur  negariua – ut hic  “Socrates non  est  albus.”Si  au  tem  fiibfequitur  no  efficitur  negatiua, fed  permanet  affirma  tiua , ut  homo  eft  no  albus.  Ire  aduerte  «p  alio  modo  affirma! pdicatum  de  fubiecto  in  affirmatiua  uera  & in  falfa,  na  in  uera  affirmatur  re  et uoce  quia  fic  eft  in  re, ficut  dr, ut homo re & uoce eft rifibilis. In falfa atite affirmatur uoce  tm  et non  rc. Nam licet dicam q» homo est afinus tarhe non fic eft in re, secundo definitur fic.  Affirmatiua eft in qua verbum pncipale affirmatur de fubiedo, ut homo est aial.  Dr in qua nerbum principale affirmatur ad differentiam uerbi secundarii qtiod fi  negattir uel  affirmatur, propter ipfum non fit  propofitio  affirmatiua  nec  negatiua.  Vnde ifta non eft negatiua. Socrates  qui  non  currit, mouetur,nec  ifta  eft  affirmatiua, “Socrates, qui  currit, non  movetur.” Nam  In  prima  licet  uerbum secundarium, quod  eft, currit, negetur,  tamen  principale quod  eft  mouetur, affirmatur, ideo  permanet  affirmatiua. In  IccQda  autem  fit  oppofito  modo,  ideo  permanet  negatiava. Et  ratio  huius  eft, quia  ticrbii  fecundarium fe  tenet  a  parte  fubicfti, q3 paret  refoluedo  in  fuu  participiu  fiuc  aftiuum  fiue  pasfiuu,ut  hic. Sortes  qui  non  currit, ideft. Socrates  a9   non  carrcns  mouccur, sortes  qui  currit, id eft (ortes curreni  non mouerur: Subie&um  autem  coniunctum participio  affirmatiuo negatiuo  no  facit propofitionem  dic  affirmatius  ucl  ncgariuam, tcd  negatio cadens fuper uerbum principale fiue immediate, ut quando lubfequitur  fubiedum, ut  hotno  non  eft  afinus, fiue  mediate, ut  “Non  homo est  animal”, dum  modo  fumatur  negatio  negans, et no  infinitam  terminum,  cui opponitur, nam  fi  infinitarer, non  faceret  negatiuam.  Vnde  lixc  non  clt  negative. “Non homo currit”, qm ly non homo clt nomen infinitum, etc. Vnde non homo curru,  xquippollet  ifti, afinus qui ft no homo currit. Coftat aut hanc elfe affirmatiua Patet igitur quid fit categorica aftirmatiua. Categorica negatiua dupliciter  definitur. Primo  lic, categorica negatiua eft propofitio in qua praedicatum negatur de luolubicfto, auc ho non eft lapis. Secundo  fic, eft  propofirio  in  qua  uerbum principale  negatur  . Dicitur uerbum principale ad differentiam uerbi fccundarii,  quod  ut  docuimus fiue  affirmetur  fiuc  negetur, non  facit  propofirionem  affir.aut  nega. Et aduertc,quod  propofitio  poreft  fieri  afflr.  uel  nega. dupliciter  lcilicet explicitc et IMPLICITE. Si  explicite, fit  per  nomen et uerbum indicariui  modi, ut  hotno  eft  ri  fibilis.  Si IMPLICITE  potest  fieri  per  unicum  terminu, ut  quan  do  dicimus, “homo  est  rifibilis”, et  econucrlo, ly  econuerlo  aequippollet  uni  propofitioni, qux  elf  hxc, et  rifibile  eft  homo. Item  aduerte  quod  diuifio  per  afflrmatiuam et negativam  non  foium  conuenit  categoricae sed  etiam  hyporheti  cac  et moduli, quomodo autem  fiat hypothetica  affirmative et  ne  gar. similirer  modal  s, dicemus  agentes  de  eis.  Nunc  autem  fuftine, ne confundaris ut nouus auditor. Hxc de prima diuifioncdi&afint»   Quantum  ad  fecundam diiiifionetn categorica:  fciliccc  per veram  et falsam , aduerte quod  cartgorica vera , tam affirmatiua quam negatiua dupliciter definitur. Primo fic, uera eft, qua: significat  uerum , id eft significar rem sicut  eft,  si est affirmatiua, vel significat rem sicut non est, si est negatiua. Sed de hac  latis  diximus  in  ca. pr scedenti  in  dedaranlo  definitionem  propofkionis secundo autem  fir defiintur. Vera  cft illa, cuius fignificatum primarium est verum. Significatum autem primarium cft illud quod exprimitur p oro nem infinitiuam. Verbi gratia hxc eft ucra Deus eft bonus qm deum clfc bonum, est verum. Sic.n. eft in re. Dico cuius primarium significatum est uerum ad differentiam secunda  rii.  sccundarium autem eft quod continetur in primario 8c fcquitur ad illud. Verbi gracia primarium huius, homo est rationalis, eft eftc rationalem ad hoc autem fcquitur  cfte  ani  mal, clfe  animatum, ede  corpus  efie  fubie&am.  luxta  igitur significatum  primarium et fccundarium  indicanda  eft  propofirio  uera,qm  cft  ucra  primo  et per  fe  ex  eo, ex  fccundario  autem  eft  tantum  confequenrcr. Nam  bene  fcquitur  qcf  fi  fortes  eft  homo,for.cft  animal. fcd  non  ceonuerfb, ut  declarabimus in  trac. dc  confequentiis. Similiter falsa dupliciter definitur. Primo sic, falfi eft qux  aliter significat quam fit in  re, ut  hxc  cft  falsa, homo  est  ansinus, quia significat  hominem esseasinum, et tamen aliter eft  rn  re, quia  in  re  no  est  asinus, sed  homo  siue  rationalis, et de  hac  definitione  iam  di  ximus  in  cap. prxccdentiin  definitione  propofitionis. Sccun  do  fic, falsa  cft  illa  cuius  primarum significatum est falsum. Verbi  gratia  hxc  est  falsa  homo  est  afinus, quia  holem  esse asinum  est falsum, cu  fic  ronalis, et  afinus  irratroalis. Quodfi fiereciudicium fecundu fccundarium fignificatum, quod  eft  dfe  animal, effet  uera-Nam  hxc  cft, ucra homo est animal  v non  tamen  fcquitur, ergo cft afinns, ut  declarabitur  tibi  in  trac. De consequentiis Hxc de fecunda diuifioncdiftafint, Quantum ad tertiam diuifionem fcilicet quod aliqua eft  alicuius qiiamicari$, aIiquanulliu$. Alicuius quantitatis eft illa, cuius fubieftum ftat pro aliquo ucl pro aliquibus uel pro omnibus uel pro nullo, ut declarabitur in diuifione sequenti. Nullius quantitatis cft illa cuius fubicftum fufpcnditur a propria denoiationc, ronc, pbationis termini prxcedetis ip  Ium quails eft exclufiua cxceciua reduplicatiua, de quaif , p- Satiqne a<fturi fumus in trac.de probationibus ter tuc.n.ap arebit tibi qflo ifte probatur no rone fubicfti, uc  , pbaf  universalis  particularis  etc. sed  ronc  figni  fiuc  fyncategdfcma ris,ut  exclufiua  g tm, reduplicatiua  g inqtum cxccpriua  p p ter, etc. T uigr fuftine donec exercitat0 magis fueris, et ad ji di&u  erae dcuencrim9. Haec de tertia diui., p niic dida  fint. Quantum  ad quarta diui. f. quod proponum alicuius qtitatis alia eft vPis, alja  particula  .alia indefi.alia  fmg duo ageda fut  primo  declarandum  eft  qflo  hxc  diuifio  eft  (ufficiens,  fecun  do  pertradadum eft de quolibet eius  membro. Quantum  ad  pmum  aduerte  quod  qtitas proponis  atteditur penes  fubm  prout  ftat,p  pluribus  aut  uno  lolo. Pot  igituf cofiderari fubin  dup Tr. Primo fi ftat  pro uno folo. Secundo fi  pro  pluribus  fi  pro  uno  (olo, {ira cp uni (oli couenit facie ponem fingu. fi pro pluribus, hoc dupfV,quia uel pro pluripus indeterminate uel determinate, fi  indeterminate  fic  fam  cit, pp6nem  indefi. fi  determinare  duplr  quia  hacc  determinatio  fubti  uel  fit  per  fignum  vle  affirmatiuu  uel negatiuu,  ut  ois  nullus,  et fic eft propo ul’is,uel  fit  per  fignum  particulare  affir-uel  nega  et fic  eft  propo  particularis Coftat  igit  hxc  diuifio  eft  liifficiens. Et  fi  quxras  quid  fic  qtiras  , pp6nis. Hkiideo quod ficut  Qtiras  fubx  proprie  accipit  iuxta  mensuram  longitudinis, et latitudinis  et , pfundicaris, fic  quantitas , pp6nis  (umit  iuxta  menfuram fubiedii, prout  uerificatur  praedicative  de  uno  uel  plunbus. Conftat  igitur quo hxc diuifio eft sufficiens, et quid  fit  et unde  fumitur  qtitas  propofitiois. Quartum ad secundum  aduerte, quod propofitio  uniucrfalis dupliciter definiriH-. Primo fic, propositio viis tam affirmativa quam negativa est  illa, in qua fubiicitur ter. communis signo uniucrfali determinatus. Prinio dicitur in qua fubiicitur terc6is. iponitur in fubie fto ter.cois.i.q por coucnire et pdicari de  pluribus,  apud  gramaticum  dr  nomen  appellatiuum -- ut  “homo”, “capra”, leo»  Secundo  dicitur  figno  uniucrfali  dctertninatus figna uni uer Talia (untquxdam affirmatiuaut omnis quilibet quifcp, negatiua sunt, nullus, nihil,  neuter , dicunt uniucrfalia quia faciunt  ftarc  fubicdum  pro olbus  aut pro  fnullo  ut  ifta  rft  uniucrfalis  affir. “Omnis homo  est  animal”. Verificatur  enim    fubiedum  pro quolibet  homine  in  fingulari.  Nam  fi  omni homo est ammal ergo  et ifte, &  iftc, &  ifte , & fic de omnibus alii eft  animal. Tertio  dicitur  determinatus. i. modificatus fiue limitatus ad standum non ablolure , lcd  pro  omnibus aut (p  nullo-diximus.n  in  tertia  diuifionc  tci minor  u, quod signa ufia fune termini lyncatcgorcmatici, qm  fumpticum  alio, id  est  cum  nomine lubftantiuo  determinant  ipliim  in  propofitione  ad  dandum  pro  omnibus aut  \ ro  nullo»  Sed  aduerte,  quod signum uniucrfale  ad  hoc  quod  faciat propofitionem  uniucrialem  fimplicirer  & proprie  debet  ap  poni  fubiedo  in redo et explicite  Nam  fi  apponitur  iiibic-  do  in  obliquo, non  facit  eam  uniuerfalem simpliciter, sed secundum  quid.Vndc  ifta eu uflibet hominis afinus, currit,  noneft uniucrlalis abfolute, quoniam signum  non  apponitur ly afinus, quodest principale lubiedum, lcd ly hominis, quod quoniam est obliquus eft secundarium fiue parrialc fu  bicdum. Unde  pratdida propofitio  absolute  est  indefinita,  ut  tibi  dcclarabitur. Dicitur  explicire, quoniam  fi  ponitur  iplicire uel uirtualiter ucl cum  diftindione, non  facit  propositionem uniuerfalem  forma)itcr, sed  tantum  interpraetatiue» Sicut  funr  iftar,  totus  fortes est minor forte, totum  est in mundo  est  in  oculo  meo. Non  homo  currir, etc.   Quomodo  autem  fint  uniuerfales interpracatiuc  declarabitur tibi  i trac. de probationibus terminorum, ubi diftinguemus de toto, et quo ifta  aequipoleat uniuerfali nega citi ac non homo currit declarabitur tibi in  cap. de acqujpolenriis catcgoricarum. Nuncautem fifio nete inuoluam. Similiter aduerte, <y uniuerfalis affirniatiua poteft  fieri  dupliciter,  fex—  licet  collcdiue ut  omnes apostoli sunt  duodecim,  & diftributiue, ut  omnis  homo  eft  rissibilis.  Et  iterum  diftributiue  poteft  fieri dupliciter, fcilicct abfolute et accommode. Verum quomodo  fiant  et quo verificentur,dcdarabiturstibi  in  rrac. de  fuppofirionibus, pro  nunc  fuftinc  Haec de  propofitione uniueriali  dida  fint. Propositio  particularis  eft  illa,  in qua fubiicitur  ter  mi- communis signo particulari determinatus. Dicitur in qua tubiicitur ter communis, ea ratione qua  et  in propofitionc uniuerfali. De signo parti. determinatus, ad differentiam proponis uniuerfalisz cft autem signum particulare determinatio  termini cois  qui  cft  fubicdum  in hac  propone,  per  quod  defignatur  fubiednm  accipi  non  pro  oibus  fub eo  corcntis, fed  pro  aliquibus  ucl  pro  aliquo: ut quidam homo currit ergo uel ifte uel ille, ucl ille currit:  et fufficit quod uerificctur, p  aliquo pofito quod tantum unus currat. Er  aduerte, quod  propofirio particularis  poteft fieri  mul Cis  modis. Primo  quando  fubie&um  eft  ter.  cois  cum signo particulari  tam  affirmatiue  quam  negatiue : ut: “Quidam  homo currrit,” “Quidam  homo  non  currit.” Secundo per  ly  aliqd  fumptum  adieftiuc:ur  aliquid  eft  I manu  tua.  Haec  eft  particularis uirtualiter, quoniam  ly  aliquid  fic  exponitur  aliqua  res  eft  I manu  tua.  Dico fumptum adjeftiue quoniam sumptum subftantiue facit propofitionem  indefinitam  ut  dicemus. Tertio  quando fubiicitur  ter. cois  cum  figno  uniuerfa  li, fcd  figno  pratponitur  ncgario:ut  no  omnis  homo  currit  haec  enim  aequipollet  huic: quidani  homo non currit. Quarto  quando fubiicitur  termi.cois  cum  figno  uniuerfali  affirmariuo, fcd  praeponitur  negatio  et poft  ponitur:ur  hic, non  omnis  homo  non  currit, arquipollet enim huic, quidam homo cnrrir. Sed  tertium  et quartum modum declarabimus  fic  effein  cap. de aequipollentiis categoricarum. Haec de propositione particulari  diffa  finr.  Propofirio indefinita eft illa in qua fubiicitur terminus communis, nullo signo uniuerfali uel particulari determina rus: uc homo currit.   primo dicitur in qua fubiicitur termi. communis eadem ratione, qua diifhim est in definition propofirionis universalis  et particularis.   Secundo dicitur nullo signo ad differentiam propofirionis univerfalis et particularis. Tertio  dicitur  nullo  figno  uniuerfali vel  particulari  ad differentiam  cxdufiue,in  qua  ponitur signum:  cantum,  et in reduplicativa, inquantum, qua:  signa  quoniam  non tunc  uniuersalia, ncc particularia, ideo non  faciunt  propofitione  alicuius  quantitates. Sed  dices, quare  dr  indefinita, cum  aequipollcat  particulari. Na ide fenlus eft dicere, aliqs homo currit, et homo currit. Rndetur, dr indefinita.i. indctcrminata, quia  acceptio fu? fubicdi  non  determinatur  ad  certam  quantitatem  fecundu  modum  enuntiandi  per fignum  uniuerfalc  ucl  particulare: licet  fupponat  fubicdum  determinatciut  dicemus  in  traft de  fupptofitionibus: et  quando  dicitur  idem  fenlus  eft dicere: quidam homo currit et homo currit, conceditur quo ad luppoticioncm  et verificacioncm, fcd  non  coceditur  quo  ad  modum  enunciandi, et fic  intendimus  ipfam  effeindefini  tam  et non  quo  ad  ucrificationem  et i  luppoficionem. Sed, p  nunc  liiftinc, donec  trademus  de  fuppofitionibus. Haec  de  propofitione  indefinita  difta  fine propofirio singularis eft illa in qua fubiicitur terminus ai  fcrccus vel  termi. communis cum pronomine demonftrati primiriuc speciei, ut  Plato  currit. Iftc  homo  comedit.  U   le  homo dormit. Primo dicitur in qua fubiicitur  ter  . dilcretus, ad  differens  Ciani  propoficionis  uniuerlalis  et particular & indefinitae,  in  quibus  fubiicitur  ter.  cois  opponitur  aute  ter  dilcretus  ter.  .coi , quoniam  di  fererus  deunofolo  eft  aptus  praedicario C  grammaticus  appellat  nomen  proprium  q?  uni  loli  conue-r  nit,ut  piato. Cois  autem  eft  aptus  de  pluribus  praedicari, ut  homo  et animal, et grammaticus uocatipfum nomen appellatiuum, quod pluribus conuenit. Secundo vel termi communis  cum  pronomine  demon  ftratiuo. Nam  licet  termi. communis  de  feftet  pro  pluribus camenper pronomen demonstratiuum reftringitur ad ftan dum pro uno  folo  indiuiduo,  ideo  atquipollet  ter.  difcretcL  Vnde  iftapropofitio: hic  homo  currit , dcmonftrato  (orte;   scquipollct  ifti. “Socrates currit.” Tertio  dicitur  pri mitius  fpecic,  ad  differentiam  pronominum deriuatiux  fpccici. Sunc  aucem  pronomina  demostratiua  primitivx  speciei  ergo, tu, liii, ille, ipfe,ifte,hic, & is.  Deriuatiux  autem  lunc  meus, cuus, luus,noftcr,. uciltr,  no»  ftras,ucftras. ldeo  autem  e a,  quae  iiint  primatiux  (peciei  co  flituunt  propofitioncm singulare  qm  trahunt  lubictf  uni  ad  fajpponcndum pro  uno solo, ut  ifte  homo  demostrato forte currit, et ego. f Petrus  curro, & tu. I Piato curris. Ea  uero  qua  funt  deriuatiux  lpei, ut  meus, tuus, non  confticuunr  , p-  pofuioncm singularem, non  n.rcftringunt  fubm,  cui  apponutur  ad statum uno  io lo, fed pot ucrifkari de pluribus. Verbi  gratia Petrus het dece  afinos, et  dicit  meus  aiinuscur  rit, ly  alinus  no stat  pro  ifto  tm, ucl  pro  illo  tm  fcd  # oibus difiuftiux. Nam  fi  meus  afuius  currit, & habeo  decem, ergo  uclifte, ueljfte  qui  cft  meus  currit.  Pronomina  auc  demonftratiua  primitiux  fpei  reftringur  tcr.coem  ad  ftadu, p  uno solo  demonftrato, ut  ego.f. Petrus  lcribo,Tuuero.l. Plato dormis. Conftat  igitur  quid  fit  propositio sngularis. Tu tame  aducrte,quod  no  Loluni  pot  fieri  per  ter.  dilcre  tum,  & per  tcr.coem cum pronomine demonftratiuo primi tiux  Ipeciei,  fcd  et per  tcr.r clariuum , ut  pofito  quod  lo  phronifcus  habet  tantu  unum  filium,  cuius  nomen  ignore  tur, ftdico  Sophronifci  filius  ftudet  Papix,  cft  fingularis, p-  pofitio  fimiliter  fi  dico. Pater Calix uenir,e  lingularis,  quo uiam ifti ter.relatiui xquipollcnt termini dilcretis.Irem  potcft  fieri  per  rer dilcrctum  circunlocutum,ut  fi  dico.  Vir  cri  Ipus  rubeus, & claudus  cantat  in  platea. Iftc  enim  circunfta  tix  mani  feliant  talem  hominem  et non  alium,  ideo  reddut  propofitioncm  fingularcm. patet  igitur  quid  fit  propofitio  lingularis  et quot  modis  fieri  contingit»   Item  aducrte, quod  fi  quis  te  intrrogat  de substantia  fitie  natura  propofitionis, dicendo. Qux  propofitio  eftifta.  Sor  C<s  eft  homo, refpondcre  habes, catcgorica, &  qux  eft  ifta. Si  tu  curris, tu  moveris, refpoderc  habes  hypothetica. Si  au  ecm quis te interrogat  dc  qualitate,  propofitionis  dicendo. Qualis  eft  ifta  fortes  currit  refpondere  habet  affirmatiua, et Qualis  eft  ifta, homo  non  cft  afinus, relpondendum  est,  negatiua. Si  ucro  quis te interrogat de  quantitate  proponis  di  Ccndo. Quanra  cft  ifta; ois  homo  currit, refpondendum  eft,  uniuerfalis, et  sic de aliis. Vnde  logici  pro  hoc  triplici  quaefito  formaucrunr  hunc  ucrfum.Quac.ca.uel  ip. qualis. ne.  uel  af.v.quanta.par.in  fin  i.  Quae categorica,  uel  hyporetica. Qualis, negatiua, uel  affirmatiua. V «quanta. i.uniucrfalis  uel  particularis  indefinita  uel  fingularis. Sed  dices. Quae est subftantia propofitionis, & quae  cius  quantitas, et quz  eius  qualitas. Refpodetur  fuba  cft  cius  natura sive  edentia,  puta  qft  fit  quid co in pofitum  ex  talibus  partibus. f.  cx  fubiedo  praedi-  cato & copula  ut  catcgorica:ucl  ex  duabus  oronibus  p aliquam coniundionem  coniundis:ut  fi  tu  curris,  tu moueris ut  hypothcrica. QuStitaseius est  extensio  fubicdi ad ftandu pro uno vel aliquibus uel omnibus uel nullis. Qualitas  eius est  secundum  quam  dicitur  qualismt  affirmatio, negatio, veritas, falfitas, necesfitas, contingentia, posfibilitas, imposfibilitas. Nam  omnia  ifta  qualificant propofitionem. Unde interroganti qualis  fit  ifta, homo  est  animal,  respondcre debemus, quod rft affirmatiua ucramon solum possibilis sed etia necessaria. Quarum ad quintam divisionem, quae eft hac, proponu categoricarum, quaedam participant utroqj termino, quaedam altero, quaedam nullo, aduerte,  quod cum termini componcnrcs categoricam fint fubiednm & praedicatum: quae Ctjam dicuntur  extrema  propofitionis, parridparc termino uel terminis, eft conuenirc in subiedo  uel  in  praedicato,  uel  in  utroque. Non participare autem eft non conuenirc. His prxnv.sfis aduerte, quod duas catcgoricas  participare  utro-  que termino, eft  eas  conuenire  in subicdo  & praedicato,  ita  subiednm  prima est subiedum secundae et praedicatum primae est praedicatum secundae, nec in alio differunt  nili quod una eft affirmatiua, altera negatiua,  ut sunt iftae duae,  homo eft animal, homo non eft  animal,  participare  in  alte  ro  termino  tantum  fcilicct  uel  folum  in  fubiedo, ut  hic:  homo cft  animal, homo eft  rationalis,  uel in praedicaroratum ut hic: homo eft animal, asinus est animal.  Participare nullo termino, est non  conuenirc  io subiecto nec in praedicato, ut hic, homo est rifibilis, afinus eft  rudibilis. Et aduerte quod hic loquimur de participatione formali virtuali, quod dico, quoniam licet iftae duae coueniant uir rualitcr: homo est animal, risibile est animah non tamen for malitcr, quoniam formaliter non lunt idem homo et risibile, dato  quod  eflent  idem  re, quod  tamen  non conceditur in via thomistica.   Iterum  aduerte, quod  haec  diuisio data  eft, ut  cognoscatur oppositio contraria, subcontraria, contradidoria, subalterna propositionu categoricarum de quibus aduri lumus infra. Namilla fupponit participationem, ppofitionum oppofitarum urroqj termino formaliter et non solum uirtualircr ut tibi declarabitur in diuifioneodaua.  Quantum ad diuifionem lextarn, quae cft quod, ppofition5' categoricarum participantium utrocg termino formaliter,  quaedam  participant  utroq?  termino  eodem  ordine, quaeda  ordine  conucrfo.  Aduerte  igitur  quod  duas  categoricas  par  ticipare  eodem  ordine  utrocp  termino, eft fic, quod est subiedum in prima est subiedum in secunda et quod est praedicatum in prima est praedicatum in secunda, ut hic. “Socrates est homo”. “Socrates non  est homo”,  et semper intelligedum est formaliter et non virtualiter  tantuin. Duas autem categoricas participare utrocp termino ordine coucrfo, est sic,  quod est subiedum in  prima  est  praedicatum  in fecunda, et quod est praedicatum in prima eft subiedum insecunda, ut hic,  homo est animal rationale, animal rationale eft homo. Et haec diufio deferuiet quando loquemur de couucrfionibus propofitionum categoricarum, ut tibi  manifeftabitur.   Quantum  ad  feptimam  diuifionem, quae  eft  haec. Propositionum participantium vtrocg termino  fiue  eodem  ordine  fiue  conucrfo  quaedam  fiunt  in  materia  naturali,  quardam contingenti, quaedam  in  remota, aduerte, qnllat  fiunt  in  ma  reria  naturali  in  quibus raedicatum  femper  et infcpai  abii:ter  conucnit  fubiedo, & id  fit  multis modis , primo  quando genus, aut  differentia, aut  definitio, aut, pprictas,  aut  quali,  eas  naturalis  praedicatur  de  re. Exemplum  primi, homo est animal, fecundi,  homo  cft  rationalis.  Tertii, homo  eft  animal rationale, quarti  homo  cft  rifibilis  quinti  Ignis  cft  cali.  «Ius, mei  eft  dulce, nix  eft  alba,  Item  quando  idem  praedicatur de  lcipfo:ut  fortes  est fortes.  Ille  aut  fiunt  in  materia  contingentium  quibus praedicatum  poteft  aduenire  & remoucri  a subiecto, abfqj  hoc  <y  corruni.  patur  fubiedum, et  gg  hoc  diftinguuntur  a ,ppofitionibus  i ,  materia  naturali, quoniam  in  illis  li  auferatur  pdicatum, no  pmanet  subiedum. Nam fi homo cedat ede animal,  aut  rationalis, aut risibilis et fi ignis  cedat  ede  calidus  etc.  nec  ha-,  mo nec  ignis permanent, led  corrumpuntur et definunt  ce»  Tu  igitur  aduerte, c? omnis  jjpofifio, in  qua  pdicatum  eft  accidens commune  et fcparabile, et  etiam  infeparabile,  modo  non  fluat  a principiis fpccici, fit in materia  contingenti,  utiftae, homo eft albus, ethiops est niger, aqua est calida &c. Dico rnodo non fluat a principiis fpeciei: ut pferuem rerum. j>prietates: ut eft rifibilitas in homine, par et impar in numero, curvum et rectum in linea, fumum calorem in igne* lite nancg faciunt ppofirionem in materia naturali. Quid ne. ro fit fluere apneipiis specjci declarabitur tibi in trac. de praedicabilibus in cap. de proprio etaccidente. Illae vero fiunt in materia remota,  in quibus praedicatum non potest verificari de subiedo, Imo  id  inuicero repugnant. Iftae autem funt in  quibus fubicdum & praedicatum sunt opposita contraria vel contradidoria vel  prfuatiue  ucl  relative  opposita. Exemplum  primi. Album  est nigrum. Secundi homo est non homo. Tertii. “Caecus  est  videns”. Quarti, “Pater  est  filius”. Et  aducrte , q?  dicuntur  fieri  i|i  materia  remota,  scilicet  repugnanti, qm natur fubiedi&i pdjcatiin oibus p didis repugnant adinuioem, nec fc compatiuntur. Inde eft q1 omnis affirmatiua in materia remota ferng & de neccsfiUtate eft falfa, negaciua autem femg  et immutabiliter ucra. In materia uero naturali cft oppofifomodo. Nam affirmariua femg  est  vera, negatiua fepig falfcM  Jn nuter» cotingeti ?4 est medio m6, qm  tam affirma,  q nega,  aliqn  e vera aliqn falsa, nam qn praedicatum incft liibiedio, affirmatiua est uera, negatiua  falsa, qn  praedicatum  remouctur, affirmatiua eft falsa, ncgariua eft uera. Hoc de septima diuifione difta fint. Quantum ad  oAauam  diuifioncm, quae fuit haec,  Propofitionum carcgoricarum participatium utroqj termino eodem ordine triplici materia. Cnaturali contingenti et remota aduerte, quod inter eas sit quatruplex oppofitio. f. contraria subcontraria, contradicloria, subalterna. Oppositio contraria sit inter eas quarum una eft universalis affirmatiua & altera uninerfalis negatiua, de eifdcm fubieflis et prodicatis univoce &aeque ample & aeque strictca cceptis. Primodf quarum una est uniuerfalis &c. Nam ut diftinguantur a contradictoriis, debent efle eiufdem quantitatis & diuerfae qualitatis. Si eiufdem  quatitatis,  ergo  utraqj  eft  uni  ucrialis  uel  particularis , non secundum quia noneffient contrariae sed subcontrariae: ut dicetur infra ergo primum.  Si,  diversae qualitatis,  ergo i&fca eft affirmativa et altera negativa.  Secundo dr de ei (dem subiectis et praedicatis: uc ois homol albus, nullus homo est albus,  & dcfeftu huius iftaeduae non funt contrariae ois homo eft albus, nullum rifibilc eft albu^ Tu tn  aduerte  q* subiectum et praedicatum  pnt  effe  idem  tripliciter, pmo  fm vocem  tm  & non  fm  signatum, secundo  t m. signatum  tm  & non  fm vocem, tertio  fm vocem et secundumsignificatum. Exemplum primi  omnis canis  latrat: nullus canis latrat. Omnis  homo  currit, nullum  ronale  currit. “Omnis  homo eft  alal  nullus homo eft  alaU  Prima identitas non sufficit  adeontrarietatem,  ideo  dicitur  in  definitione, acceptis univoce, conftat  aut  q*  canis  eft  ter. aequiuocus, fecunda aut fufficit ad contrarietatem virtuale  leu  aequiualente, sed  no  ad  formalem, tertia vero sufficit ad contratietate  proprie diCta & formale, unde licet  iftx duae, omnis homo currit, nullu  rationale  currit, fint  cotrariae  uir  rualiter eo  q secudum significatum homo et rationale fune idem  non  tamen forma\itct, qm  formalitcr non participat  E ii utroqj termino secundum uoccm et secundum significatu. Tertio dicitur aeque ample &aeque ftrufie acccptis. Dcfe* du huius apud multos iflae dux non sunt contrarix. Omnis homo est animal, nullus homo est animal, quoniam in prima poteft teneri tam pro mafculis quam pro fccminis,in secunda solum pro masculis. Tu tn aduerte,  quod secundum usum i utracp  accipi  confucuit  pro  mafculis ideo  acceptantur:ut  ue  rz  contrariZj Item  defedu  huius  iflae  dux  non  lunt  contra  riae. Omnis  homo  cft  albus, nullus  homo  fuit  albus,  quia  in  prima  reftringitur  adprxfentcs , in  secunda  autem ampliatur ad przfentcs uel  prxreritos. Scd pronunc fuftinc, donec pertrademus de ampliationibus & appellationibus. Tu tn aduerte, quod prxdldx non sunt contrariae non solum ronc di da, sed quia copula non tenetur eodem modo in prima set secunda. Nam in prima eft ly eft, in  fecunda  cft  ly  fuit. Unde in  definitione  intelligendum eftq' contrarix  debent  c(Te  de  ctfdem  fubicdis  et prxdicatis  & copulis. Hoc  de  contrariis  dida  fint. Oppofitio contradidoria est inter eas, quarum  una cft  viis affirmatiua, altera  particularis  negativa , ut  “Omnis  homo est animal”, “Quidam  homo  non  est  animal”, uei  altera  cft  vfis negatiua, & altera particularis affirmatiua, ut “Nullus homo currit”, “Quidam homo currit”, dccifdcm fubicdis  &pdicatis & copulis, uniuocc  & zque  ample, & xque  ftride acceptis. Omnia debent intclligi ficut expofitum  eft  dc  contrariis.   Ut  autem  habeas  maiorem  noticiamdc contradidione  aduerte  ex  dodrina  Ariftotclis, quatuor condidioncs requirit, & defedu cuiullibct carum enitatur contradidoria oppofitio. Prima eft q» fit affirmatio eiufdem de eodem & negatio, dummodo fumatur idem secundum rem et vocem, ut “Socrates currit”, “Socrates non currit”. Defedu cuius ifta apud logicu non sunt contradidoria formaliter sed virtualiter sive equipollenter tantum ex parte rei. “Cicero currit”, “Marcus non currit”, pofito enim q» fint sinonima ex parte significati quia ide homo  didus  est  Marcus  et Cicero, tame diftinguuntur voce  icas  isb   ffffi   futc: ctu   OOP*   uiJ'   ipl>   lo«  Taa   jnci  u$   yra (Tei. t& il* ra^ jsi» iC30  is. io»  srt-   t& itio, Sa ? t<p ,cof jii UOC  *f  sive termino, qm  duo  fune  termini,  Marcus  et Cicero, ideo  non  funt contradictoria formaliterfcd  xquipolleter. Aequipollenter quidem, qm idem indiuiduum intclligitur  per Marcum et CICERONEM, formaliter  autem  non, qm  logicus  obseruat  oppofitionem de virtute sermonis, philosophus aute qui est  artifex  rcalis, dc  uirtute  rei  & fignificati.  Vnde  apud  phyficum  ifta  contradicunt. Materia prima est ens in potentia. Primum  fubic Ctum  non  eft  ens  in  potentia.  Pro  eodem  enim  accipit  materiam  primam  & primum subiectum. Secunda est  q duae  propofitioncs  contradictoriae  referantur ad  idem  ut  fecundum  idem, & propter huius  defeflum, illae no contradicunt, “Ethiops est albus” detes.  “Ethiops  non  est  albus”  pedes, non enim sit praedicatio secundum eandem partem»   Tertia est. Quod  teneatur  fimilirer, ideo  ifte dux non  contradicunt, nullum  animal  est  genus, animal est genus.  Nam  In negatiua stat animal pro suppositis, in affirmativa stat  p  natura  communi.  Sed  id  non intelliges  donec  in  traCta.  suppositionum  exercitatus fueris, ideo fuftine. Quarta eft quod referantur ad idem tempus. Et defeCtu  huius, iftx dux non contradicunt, fortes uenit hodie, fortes no ucnit heri. Et aduerte quod omnes iftx conditiones  exprimuntur  in diffinitione contradictionis, quae extrahitur ex doctrina Ariftotelisprxcipuc in quarto metaphyficae, & eft hxc. Contradictio eft affirmatio et negatio, id eft propofitio affirmatiua et negativa  eiusdem  prxdicari  de  eodem  subieCto,  ad  idem secundum idem, fimiliter  et pro eodem tempore Hxc de contradiCtoriis diCta fint. Oppofitio subcontraria eft inter eas, quarum una eft particularis affirmatiua vel indefinita, altera autem est particularis negatiua vel indefinita de eisdem prsrdicatis et subiectis et copulis  uniuocc  acceptis, & eodem modo supponentibus.   Primo dicitur propofitio  affirmatiua negatiua particularesaut indefinitx, ut  excludamus  duas singulars. Nam  Illxfunt contradictorix  secundum rem et significatum licec. Eiii TRACTATVS tertivs non in figura, quoniam in figura  uc  declarabitur tibi infra. oportet unam c(Tc uniuerfalem affirmativam vel negativan alteram autc particularem affirmativam uel negativam ut patebit in figuris quas in ira deferibemus. Quare autem duae singulares non sunt subcontrariae ratio est haec, quia due subcontrariz poliunt ede fimul verae, ut quidam homo currit, quidam homo non currit. Due autem singulares non poliunt ede simul uerae nec fimul falfz, sed una vera et altera falsa in omni materia, uc fi hzc est vera fortes non est afsnus, hoc neccesario est falsa Socrates est ansinus. Ergo sunt contradictori. Secundo dr de cildcm subieftis  &c. inrclligendum est eodem modo sicut diftum eft in oppofitionc  contraria. Tertio dicitur univoc e tentis, defectu  cuiu»  iftz no fune subcontrariz. Quoddam sanum est animal. Quoddam  fa-  num non est animal.  Quarto dicitur eodem modo supponentibus, dcfeftu cuius iftz, non sunt subcontrariz homo est species, homo non est species, nam in prima homo supponit pro natura communi, in secunda pro natura partita in suppositis. Sic quide dicimus pro nunc. In  trac. autem suppolitionum manifefta bimus quomodo ifta non eft indefinita  homo eft fpecies, sed singularis, & ideo manifeftius tibi  erit, <y no sunt subcontra riz, non solum quia non supponit homo in prima et secunda eodem modo, sed quoniam sunt singulares quas ncccdc est ut diximus c(Tc oppofitas contradictori secundum  rem  et s significatum. Oppositio subalrerna est inter eas, quarum una est vflis affirmariua et altera particularis aut indefinita aut singularis affirmativa. Vel una est viis negatiua et altera  est  parti  «auc  inde. aut  fingularis negativa  de  cifdem  fubie&is  & przdicatis  8c  copulis  &c. ut  dictum  est  in  aliis  oppofirionibus.   Hic  Hto sunt  declaranda, primo  quare  dicuntur  siibalrerne, fecudo  quare  du singulares aftirmativa et negativa  fune  liibalternz  & non  fubcontrariz. Ad  prim Utn  dicitunt  ideo  uniuerfalis  affir. & particularis affirma tiua  dicuntur  fubalternzquia  una  fub  altera  ponimr.i4 particu. rub uniucrfali.Vndc univerfalis fe habet, ut an$ particu ut pns. Nam bene fcquitur. Omnis homo est animal; ergo, quidam homo est animal, et homo est animal, 8t ifte homo cft animal, ut  tibi  manifeftum  erit  in suppofitioni  bus. Non  autem  fcquicur  cconuerfo, quia  ab  inferiori  diftributiuc  ad  fuperius  affir. non valet  consequentia, non enim sequitur, aliquis  homo est stultus ergo omnis homo esst tultus. Et aduerte  ficut  dicuntur  rubaltcrnae  per  rcfpedum suppositionibus, quem habet particulares ad universales, fic dici pollent fuperaltcrnx, pcr relpe&um super pofitionis,  que habet uniuerfales ad particulares. Sed primis placuit fic denominare ab infcrioribus, quorum eft subiici et supponi superioribus. Ad secundum dicitor q? ideo dux fingu. affir. &ncg. fune  fubalternx  qm sicut valet consequentia abuniuerfali affir, uclnega. ad particu. &  inde  affir. & nega. fic valet ad singu.  Affir .&  nega. Nam  fi  hxc  consequentia valet  ols  homo  currit, ergo  aliquis  homo, et  homo  currit, sic  ualet, ergo  ifte  &  ifte  currit, quoniam, ut  declarabitur tibi in trac. suppofitionum, signum univerfale affirmativum (negativu diftribuit terminum immediate sequentem et licet defccndere ad fua singularia diuifiuc. Sed pro nunc fuftine ne confundaris, do  nec  habebis  de  luppofitionibus  notitiam. Et  ideo funt fubal ternx  ficut  particu.&  indcfi.Non  autem sunt subcontrari ratione  iam  difta,  quoniam subcontraries contingitellc simul veras, dux autem singularis negativa et affirmatiua, in omni materia ita fe habent y fi una est vera altera est falli, & non poliunt efie fimul uerxncc simul falfx, & ideo, ut dt ximus non fiint fubcontrarix cd contradiflorix.  Constae  Igitur  tibi  quo  propofitiones categoricx  participantes  utro  que  termino  & eodem  ordine, conftituunt  quatuor  geifepa  oppofitionum. Et  quoniam  possunt  formari in materia  natu  rali  & remota  & cotingenti, idco  figurabimus  tibi  tres  figuras. Prima erit de opposicis in materia naturali, secunda de oppositisin marcria remota, tertia  de  oppoficis in materia  contingenti, ut  patet  infra. LOGICAE compendium. Peripatetica ordinatum per Reuerendum Magistrum Chiifoftornum Iauellutn . anapicium ordimsprxdica, nunc tandem 8C d'U“°P“Pro' ditin lucem» A Continet aute undecim tractatus uidelicet* Primus eft de prarcognofcendis. Secundus de patribus propofitionis. Terrius de propofirione. Quartus de quinque uniuerfalibus. Quintus de praedicamentis. Sextus dc syllogismis formalibus. Seprimus de fuppofirionibus. c OcAta^unuKs ampliationibus & V’-> V V^lArii* « ' * Jj; ii .I' d appdlationibusJ IN/onus dc conicquentiis. Dccirnus dc probationibus terminorum. Vndeamusde syllogifinodacmonfitrraarniuo, in quo quo continetur Aristotelis docrina in lib. poster. QjiaE Gmma recenti hac noftra editione uiligentifsime, expolita fiint, atque elaborata*Grice: “For all their subtleties I lizii, or peripatetic logicians never cared about formulation. Consider Javelli: the dog barks, anger is represented, ‘canis latrat raepresentatur ira, gemitus infirums raepresentatur dolor. No care is taken to represent the proper signification. It is still the ‘anima’ if the vegetative one, it is still the dog’s spirit. If the dog barks, he means that he is angry. If the infirm moans he means he is in pain, and so on.” Grice: “Javelli is one of the most careful Italian philosophers. He had a fascination for two little tracts by Aristotle towards which I also felt an attraction: De Interpretatione and Categories. His comments on De Interpretatione are brilliant in that he reduces all to ‘re-presentare’. The infirmus who groans or moans represents ‘dolor’. The dog that barks represents ‘anger’. These are ‘signs’ of the natural kind – and rather than dark clouds meaning rain he is into ‘phone’ – vox – here it is vox signifying that p or q naturaliter. (my example of groaning of pain). From there he jumps to the institutional meaning, ad placitum, ex decreto et authoritate – e consuetudine, -- a system which superseds the previous one. Giovanni Crisostomo Javelli. Iavelli. Giavelli. Javelli. Keywords: implicatura. Refs.: Luigi Speranza, “Grice e Javelli” – The Swimming-Pool Library.

No comments:

Post a Comment